Wrtta-Sañc'aya: oudjavaansch leergedicht over versbouw in Kawi-tekst en Nederlandsche vertaling
Hinghan^ ook Aingan, is eigenlijk ,^grens/' — De be- doeling yan den yierden regel is deze, dat aan 'tLeerboek yan Pinggala enkel die yersmaten ontleend zijn, welke in de Palambangi die met str. 9 begint en met lOSeindigt, yoorkomen. Daarentegen zijn zulke yarieteiten, als demaat yan str. 8 en 109, niet uit de Indische prosodie oy^ge- nomen; ze zijn yan inheemsche yinding. De derde regel geeft e^ wenk dat men door yariatie en combinatie nieuwe yarieteiten scheppen kan, en de gansche strofe strekt als model. — Fan is bier rftuuito/i in den zin yan ^otj^. 204 Het Pinggala-^istra , zooals Tanakung het in yertaling of omwerking kende , behelsde zonder twijfel ook andere yera- Boorteu dan alleen wrUa*s. De woorden van den dichter zijn dus z66 te verstaany dat alle versmaten in de Palam- bang ook in Pinggala staan , maar niet omgekeerd. De mate van oyereenkomst en yerschil tnsschen 'taan Tana- kung bekende Pinggala-9ft8tra en 't door Halftyudha gecom- mentarieerde, door Weber uitgegeyen Pinggala-stitra, laat zich niet bepalen. 110. Laten de dichters yan den eersten rang het mij toch niet euyel duiden, zoo de Palambang die Ik gedicht heb te kort Bchiet in poetische working en zijn doel mist. Dan, lioe het ook zij, dit werk waaraan de dichter den titel yan Wrttasaficaja gegeyen heeft, moge strekken om hun die zich op de fraaije letteren toeleggen een helder begrip (oyer yersbouw) te geyen. Oati is hler zoogen. hulpwoord ; het is 't Skr. aequiyalent yan «Sl-iycm»^. — T^iMr ^yoorts" geeft te kennen dat de schrijyer yan 't onderwerp der twee eerste regels, nl. de Palambang, afstapt, om oyer te gaan tot de aanbeyeling yan zijn gansche werk als handboek yoor yerskunst. — Maiiki of atiki yerschilt niet yan tiU^ eyenmin als otH^ yan t^h(&r, — Magawayang , conjonctief yan magawe = agawe. Jay. tuncmvicut (afgesloten : cm«y«»). — Anggong yan 'tgrond- Yf oovi gong f <m ;;een heele boel/' is Jay. «ii<m en bet. 205 ^^aanhoudend doen, berhaleiii bestendig adch toeleggen^^ vgL Skr. abkydia j^herhaling" en «yOefening, beoefeningi studie ;" en Jay. o& ; behalve de beteekenissen in 't Handw. van cti^ opgegeyen, beeft bet ook die van ^yOnafgebroken Toortzetten;" bijy. •miui& 'rtCitnwvi ^^dag en nacbt onafge- broken voortgezet" in Bescbrijying Bat. 166. — Lango \a eene letterlijke vertaling van Skr. (Uangkdra^ ^tooi, sie- raad /' de bekende term voor an poeiica of bellettrie. Do versmaat is dezelfde als in str. 84. Ill De dichter beefl de taak die bij zich voorgenomen bad Tolbracbti docb deze weinige woorden moeten bem, den weinig bekenden (of: weinig talentyollen), nog yan 'tbart, dewijl zijn kommer weggaat tegelijk met bet bandscbrift dat yoor bem een middel was om zijne ne^rslacbtigbeid te yerzetten. Nu dan, is er mogelijk niemand die meewarig* beid geyoelt met bet bierboyen gescbilderde lijden der ongelukkige yrouw, dan is dat nog geen reden om slecbts aanmerkingen te maken en te spotten oyer mijn onnozelbeid. Met warnna „lettergrepen," is zeker wel bedoeld wat wij uitdrukken door „een enkel woordje nog." — Tan-uhut ,^onyerbinderd| onbelet/' Skr. aniahiddha; bier z. y. a. ,^niet beeloten blijyende;" zie Handw. i. y. f^^^) ohut^ uit a -}- uhatf is „tegenhouden , yerbieden," BY. 68. — In duryaga „yan geringe reputatie" zal bij geyolgtrekking 't bijbegrip liggen yan „nederig," en yan „weinig talent;" ygl. d© 206 Jay. opyatting van miAmmm. -^ Wu&ia houde ik vooreene yerkeerde spelling yan wigdta ,,yerdreyeni yerjaagd, weg;'' zie Zang XY yan BT, aanteek. op str. 247 in Bijdragen y. T. L. en V. -:- Bingrang) ygl. -h-n; bet komtookyoor Wiwftha 128. — Tang achter tan ham heeft de waarde yan een partitieyen genitief , eyen als in /^ iang „e&a ander deel hunner/' d. i. andere; sahana tang ,,de totaliteit er yan/' d. i. alle; tan hana iang „qt geen." — W^hMng'h^i^ „mogeUjk9 bet mag; macbt; mogelijkbeid ;" bier bijwoor- delijk „inogelijk." — Sagaiining aiita kdsyaaik is eig. ^den toestand yan de bierboyen yennelde deemiswaarde/' — Kapingging is blijkbaar eene yariatie yan ka^unggung. De yersmaat is dezelfde als in sir. 8 en 109. 112. y^Docb/' (zal men zeggen), laten we Tanakung's yer- dicht yerbaal rusteni dat yrij onbedoidend (?) is, weinig beyalligs beeft, en niet in staat is 't bart to roeren, al meent bij (zelf) in de scboone literatuur eene yaste plaats yeroyerd te bebben en een bekwaam, yermaard dicbter te zijn die den nijd (der mededingers) opwekt." Hantuadk^na t conjunct, passief; betzelfde, docb gespeld hanitMhdk^na ^ leest men Wiw&ba 295 , waar bet eyenwel 't passief yan ^^laten komen tot" scbijnt te beteekenen; altbans de Djarwa omscbrijft bet met «m«sn«^c«^mi de Ba* lineescbe jrlosse met tunnantM. Daar in 't Jay. «/»ci«i*ot»^^ JiWfl^ „met lets wacbten" is, en de begrippen wacbten, «a 207 rusten yerwant zijny meende ik 'twoord hierboyen met ,Jaten rusten'' te mogen yertalen. Akikuk; de beteekenis hieryan is mij onbekend. — Aspada ^ eigenlijk dspada , ^yaste plaats, yerworyen rang^' is mijne conjectuur yoor (Upada. — Oyer 't algemeen is de yertaling yan deze strofe onzeker. De yersmaat is een Wasantatilaka. Einde yan den Wrttasaficaya , ook bekend als ^^de Ge- Bchiedenis der eend als bode/* DOOR TANAKUNG. ,^5^'" y^ ^< This book is a pieservatioo ]riiotooo|iy. Il vms produced oo Hammenmll Laser Print natmal iirfiite, a 60 # book weight acid-£ree archival pqier which meets the fequirements of ANSI/NISO Z39.48-1992 (permanence of pqier) Preservation fdiotocqpying and bindii^ by Acme Bookbinding Charlestown, Massacbusetts a 1996 J ;fU<Kf UJD Hf. 