VADERLANDSCHE LETTER OEFENINGEN
De Hiacynth is, gelyk men weet, een Bolplant, we ker Bol uit rokken beftaat , vlies- en fponsagtige declen de een over de andere liggende, rondsom een kroon, c algemcenen krans, waar uic de wortels voortkomen. El deezer rokken omringt den liol niet geheel , de grootfl bedekken dieii niet vcrder dan twee tlerdcn. Allc komc ze van bencden op, ea klimnien na 't bovenfle gedeeitt leder Hoi beftaat uit oratrent dertig rokken. De Bladeren die don Bloem vergezellen , zyu ^nicis anders dan vericB gingcn der rokken by 't miiidelpunt ; men telt 'er van u tot acht : hierin heeft zomtyds eenige verandering plaats Dceze verlengingen verdroogen by derzelver rypwording en derzelver grondfluk dient alleen om de jonge rokkeo die de volgcnde jaaren moeten voortkomen , te befchei men. Wanneer men met zorgvuldighcid een Bol dooi fnydt, zo ras dezelve den Bloem gegeeven heeft » xal mt beneden aan den (leel cene kleine afdeeling vinden^enb tegen deuzelven aangekleefd. Deeze afdeeling biedt in h< midden de bladen aan , welke het volgend jaar moeten uii fpruitcn , en de halm der Bloemknoppen , reeds gevonod^ De Enkele Hiacynth verfchilt van den Dubbelen da in, dat hy raenigmaal verfcheide Stengen fchiet ; dcxdf heeft ook het voorregt van Zaad te gecvcn ; eene hocA uigheid , welke deeze met den halfdnobelen gemeen beef De Hiacynth vermenigvuldigt door aangroeiende Bolld jes ; dezelve is de verfcheidenheden aan de Zaaden v« fchuldigd : men heeft geen voorbeeld, dat de HtacytUh langs deezen laatstgemeldcn weg, ook zyns gelyken hce vo'jrtgcbrag^. Van alle de byzonderheden , welke de ^ acynth o.is oplevcrt, is de zeldzaamfte, dat dezelve gro« en bloeit in 't water, de Bol omgeke«rd zynde. In November, des Jaars MDCCLXXXVII, nam ik « glas, vyftien duimen hoog, en twee duimen over 't kn: wyd. Ik maakte aan het boveueinde een (luk loods vas in de gedaante van een ring , om den Bol vast te bo den, naa dat ik het glas met gezuiverd rivierwater gevi bad. Ik zette 'er een Bol op , van een Porcelein Blaauw Hiacynth , onder den naam van Pasquin bekend , in d voege, dat het bovenfle gedeelte in 't water kwam, z€ der dat de Krans , waar uit de Wortels voortkomen , het midden van den Bol, het water raakten. Naa vcrk Tan due weeken zag ik begin zels van groei j de Wort OP DEN HtACYNT^. kwamen niet te voorfchyn. AUengskens ontwikkelcleii zich dc Bladeren en de Steel ; zy groeiden uit , cn de Bloem bloeide in 't water als op den grond. Het einde vnn den Steel was wat jzekromd, de Bladeren krceijen eenige meer dan gcwoone Icngte , doch de groene kleiir was dezelfde als io de open lugt. De Bloemen , die ik gezegd Iieb , dat hlnuw zyn in dteze ibort, waren aan de uitcinden grocn, gdyk meermaals gebeurt; en wanneer ze gcheel open wa- icn, werden ze wit, met een weiiiig nauwlyks merkbaar Niauw. Wy hebben gemeend , in het midden van dea Bloc©, een Violetkleurig hart te zien. Op It einde van die Muod veranderde ik het water, om dat het een kwaade Ruk van zich gaf , en de Bloemen begonnen te verroiien. Bit verfchynzel valt vry moeilyk te verklaaren. Deeze Phot heeft haar groei in *t Water gckreegen; de Lugt fiiynt *er geen dcei aan gehad te hebben ; ongetwyfelJ Ixdt zy van de tiisrchenruimten van de rokken van dea Bol haare zelfftandigheid ontleend. De Wortels zyn, dcr- kdven, even min noodig tot het onderhouden der Plant, lb tot deizelver ontwikkeling. Men heeft, naa deeze proe* vc, regt om te gelooven , dot de Natuur , die niets te ver- gcOT doet, aan den Hiacynth de Wortels alleen gegee. vcn hecfc on denzelven in den grond vast te liouden. • ZulleD wy dan den Hiacynth ondcr de Waterplanten tel- kff? Deceive verfchilt van deeze daar in , dat de laatst- n^de zich aan de aanraaking van de Lugt des Damp- mm Uootftellen , door het bovenfte gcdeelte van derzel* ler Bladeren 9 en dat zy niet in 't water bloejjcn. D;iar- caVoven de Hiacynthc Bol , in den grond gepiant , zou onkomen , indien dc vogtige en weinig diepe aarde het water toeliet de Wortels te raaken. De Hiacynthen , die Den op glazen zet , zouden desgelyks welhaast door ver- lotting aangetast worden , indien men dezelvc 'er niet af- Btae, Dili ze in den grond te zetten , naa dat zc gebloeid bebben. De misklenring der Bloemen moet des te mecr onze ann- daj(t tidtken , daar dezelve , tegen de aangenomene denk- beelden in de Natuurkunde, over de Kleuren, aanloopt; de Bladeren en de Bloemen lagen in 't water , zonder dat de eene of de andere gemeenfchap met Lugt en Licht had- den. Ondcrtiisfchen zyn de Bladeren groen geworden, terfvyl de Bloemen, in derzelver ontwikkeling , die groene Ueur verlooren hebben. Zou men kunnen 7eg^en\, dac Jiet Groeo in de Planten ingerdiaapen is? Nccn, buiten L J twy-. WAARNSKMINGBN twyfel : dewyl men ze in een donker hoi laatende ff; jen wit worden. Zullen wy beweeren , dat de teccit welke bet licht ondergaat , als bee door bet water kx 'er tegen aangekant is , dat de miskleurde Bloeraeii wedcrkaatzen ^ en 'er zich mede vereenigen ? Wa; beeft bet dan geen plaats in de Bladercn ? Indien men in den grond of in bet water een Hiac Bol zet , Tchieten de Wortels zo fcbielyk uit , dat ze nigmaal de volkomene langte krygen , eer de Steel zic het minst ontwikkeld bebbe : de Wortels bouden op groeijen, eer de Bloem zicb uitbreidt; zy verdroogen dat bet Zaad zich gebeel gevormd beeft ; dit komt te min tot volkomene rypbeid , en de Bladeren groeijen langen tyd daar naa in de lengte : 't welk ten be\ Ilrekt , dat de Bol nog een leevend beginzel beeft.. jnerkt desgelyks op , dat de Bollen , die men op gl zet, verderven, als zy bet water niet aanraaken, Icl de VVoriels 'er gebeel in gedompeld zyn. Naa de Wortels van vier Bollen, feykans half vo|gn waarin bet fap zeer (lerk was , uit bet water gebw geplant te bebben, liet ik de tusfchenruimte van eeiic tusfchen den grond en de Bollen; bet water, waar ne^ verzaadigd waren , deedt ze drie of vier dagen in bly ven« Naa dien tyd bieldt de groei op , en ik Het ] dien (land geduurende vyftien dagen ; wanneer ik de mecst geleden hebbende uitkoos ; ik zette de een n op 't water, en plantte de andere in verfchen grond. verloop van drie dagen bemamen zy, de een zo wel i andere , de oude kragt , en voeren voort met groeijc bloeijen naar gewoonte, terwyl de twee andere, vai tot dag, verzwakten en crehccl vcrdierven. De Worrels van deii Hiacyfith zyn , derhalven , j in andere Planten , geen opzuigende Pompen. Eene andere Proeve dient bier van ten bewyze. 1 men, in plaats van de Bloembollen in ziiiver water te ten , dezelve plaatst in vogt , waarin Meekrap of It ontbonden is , neemt het binnenfte der Wortelcn kleur aan, en, fchoon dezelve van buiten gekleurd den , is dit niet meer dan eene aanvoeging van de iloSe 9 die na den grond des waters zoude gezakt sen , indien ze niet opgeboudcn ware geworden do< Wortelen, uit boofde van de aankleevingskragt. •t Gebeqrt menigmaal, dat de fchimmel, welke de len aandoct , of dat de te groote bette der Vertrel Of Vtff HTACTNm wsirin ze op glazen ftnan , bet water befmet : de Wortels bepnen dan te vcranderen , worden flymerig, en verrot* ten in 't einde : dit betct de ontwikkeling der Plant niet , noch verhindert bet blocijcn. Meo is dikwyls geiioodzaakt een gedeelte der Rollen weg te fnyden, eer men ze in den grond zet, ja zomtyJs den geheelen krans , wanneer dezelve is aangeftonken. Deeze Bollen geeven niet te min Bloem , mits dc uitlpri:!* trade Steel 9 die de Bloemen draagt, geen nadeel gekdcn Mbe ; daar zet zicb een vlies 9 't welk die wonde be- d&t; en , indien bet beginzel der Worcden niet te eene- bhI weggenomen geweest is » berftclt zicb de wonilc; mtt is bet gebeel weg , dan zal dc Bol , naa dat men de:i- zdven uit den grond genomen beeft , verdroogen en ver- gttO. De Marquis de saint simon 9 die wel van oordeel is 9 *dK de Wortels der Hiacytubc Bollen niet dienen om die Phat te voeden9 boudt bet daar voor9 dat zc ontlasten- de nten of buizen zyn ; maar wat zou, in bet laatst by- pAcagte pval, van deeze ontlastingen der Plant wordcn9 m&a ie AVonels daar toe noodig waren ? Waarom deeze boedanigheid aan de Uladeren ontzcgd, welker dienftcn thans loal^ieneen bekend zyn? En de Hiacyruh is cen der Plan- tCDy aao welke de vernieuwing van fappen allernuttigst il, kelyk wy ftraks zulien toonen. Ikd kent veele Bolgewasren9 die uitrpruiten en bloeijcn, zel& op de planken 9 wanneer men verzuimd beeft ze in fa grond te zetten : dit zict men , by voorbecld , in de. Cnai^en. Ik beb de proef genomen van andere Bollen, lb Hiwcisfen , omgckcerd in 't water te zeticn ; doch ze zyn aUe bedorven. Ik Hiacynth Bol 9 integendeel, die in 't water bloeit^ op weik eone wyze men dien daar in zet, Tcliiet noch bnicen den grond , noch buiten bet water uit ; 't welk ten bewyze (lrekt9dat de Trishcid van een van beiden noodig is9 Offl de al te groote flymerighcid zyner fappen te maatigen, welke welbaast verrotting zou veroorzaaken , als dezelve net ten bebocrelyken tyde geplant was. Ik denk bier ecu woord te moeren zecgen van de re- leOvWdkc veroorzaakt, dat de Htacynthen in Fraukryk iiet welflaagen : zulks ontftaat danr uit, dat men de Kwee- ing niet recht verftaat , cn dat men naar de Letter ds Xollanifchc beeft willen nnvolgcn. Om des ten vollen tertiiigd te worden , moec men weeten 9 dat de grond te L 4 Haar* * WAA&MEEMmGBN Haarlem , en dtftr omftreeka , een zuivere Zandgrond it altoos tot vyfticn of zestien duim diepte vogtig , ter oo zaake van den daar onder liggenden Darygrond^ wclkc zic voordoet , onder de gedaante van Dclfbaar Hout , en c Natuurkundigen willen dat een Bitumineufe aarde is, d opdroogende hard en fchubagii|5 wordt , en veel gelykt na vermolzemd Hout; anderen vvillen, dat deeze korst vooi komt van verrot Hout, welks gewas^ in onheugbaar hi verftreeken eeuwen » het Land bedekte » cn door overftro mingen , en andere omwentelingen • werd omver gewc pen: 't welk een Iiarde en digte korst vorrot, 't welk ( nabuurichap van de Zee , in dat tydverloop , met zai overdekt heeft. Deeze veronderdelling krygt klem , d(x de overblyfzels van Boomen , welker Hout als nog beweil kan worden. Deeze korst , welke van zeven tot acht du men dikte heeft , is zo vast , dat 'er geen wortel ta doordringen , en dat het Regenwater , 't geen op dea J)afy (laat , zich met het water daar bencden niet ki vereenigcn. , De Bloemisten hebben met doorgraaven hun grOQd va dien fchadelykcn korst gezuiverd, en de gewoonte cm tan ne Bloembeddcn drie of vier voeten hoog te maaken^ oi de te groote vogtigheid van den grond tegen te gaan. De Bol 9 gFoeiende in zo dikken Dampkring , welke de ; te fterke werking dor Zonneftraalen maatigt, is geftaadi in een dampbad , en in een ilaat van frisheid , welk^ ( ontwikkeling bevordert. In Frankryk is de Lugtftreek en de Grond zecr verftU Icnde: als men daar, even als in Holland^ aan den S cynth een ligten en zandigen grond gcefc, zal de Itek brandende Zon de Plant wclhaast uitdroogen , en van • ^oedende fappen berooven : waar uit ziekten zuUen V( gen , die dczelve welhaast zullen doen fterven. Een grond, al te vast en te zwaar, zou desgelykshi derlyk weezen aan den Hiacymh Uol , die, uit zyne i tuur, teder en vol van een ligt bedervend fap is. Dei grond zou , in drooge tyden , den Bol te zeer drukken , het fap , niet meer tot den groei kunncnde dienen , sou rotting en bederf overflaan. 't Is , derhalven , een (luk van aanbelang , een juist m den te vinden , om deeze ongelegenheden te voorkomi door aan deeze Plant een grond te gceven , daar aan v gende , en gefchikt naar 't Land , waarin men zc kw^ want men bebbe «icb niet te verbceldeu 9 dat de grond ^ OP DEN HIACYNTR; jf^ ' jBittw// allcfifi 2m den Hiacynth voegt: veele vcrfcheidcn* I bedeo van dien Bloem van Haarlem ontbooden , en ge* \ kweekt tc Marfeillc , waar de £-ugtftreek wyd en verre van die van Holland verfchilt , flaagen 'er wel , en verme* nigvuldigen , fchoon 'er onder zyn die zeer kiesch vallen. EBN BIIDDEL , OM IN DE BOOMCAARDBN HET EEDERF DEa BLOEZEMS TE VOORROMEN. (Overgenomen uit the Letters and Papers of the Bath jigriculture Society.) TV Hcer gullet, van Bcerferris ^ naby Tavistock ^ JL^ fchryfc opgemerkt te hebben , hoe , in den oord , terby woont, die vol is van Boomgaarden , deeze, in to voortyd , doorgaans een veel grooter voorraad van Appelen , by het bioeijen , belooven , dan zy daadlyk voort* bRAgcii. 't VVelk niet veroorzaakt wordt , gelyk de Land- Ittden zich daar verbeelden , door de vriezende nagten , in *t begin van May ; idaar door de vernieling van eene tel- loQze meoigte van Inrecten , in dien tyd voortgebr^gt door eene foort van zwarte Vliegen » die de Eitjes leggen in den Appdbloezem , by het open gaan. Uic welke Eitjes ioiugeHde Infecten voortkomen , die , door zich te voeden ■et het hart der bloezems » dezelve welhaast doen ver« fleoifen , zamentrekken , zich fluitcndc in een foort van h]^, van een donker roode kleur, 't welk een veilig nesc vnlMt jonge Infect aanbiedt, en ^enoegzaam voedzei out lift tt onderhouden , tot dat het in dien ftaat volgroeid ir, en die befcherming niet langer behoeveude, van da^ mhoitt, en de van binnen uitgeknaagde bloezem afvalc^ waar door de veel beloovende Bioeityd van een fchraalen iozimeltyd gevolgd wordt. Eenige dier zamengetrokken Bloezems hadt de Heer gul- let geopend , en het tniste hem bykans nimmer , in de- lelve een Infect te vinden,nu eens grooter, dan eens klein- del, veilig beflooten in dit natuurlyk nest: enkele vondt by le<^; bet Infect was, bet voedzei opgegeeten hebben* de J vertrokken , en de verzwakte Bloezem viel , op her Binfte aanraaken , af. Tot een hulpmiddel tegen , of liever tor voorkoming van ilit kvnA^ wil de Heer «ullet, dat men zich Van een L 5 raai 105 BEH MIDDSIr. rtad bediene, die 't zelve zai weeren, en, by de ineer^ dere vrugtbaarheid der Boomen , den grond teflfinis ver- beteren. Hy pryst ten dien cinde aan , dat men, als de gevleugelde Infecten beginnen te vliegen , eenige hoopen maakt van oude mest , nat ftroo , vulnis en allcrlei on — tuig, deeze aan alle kanten van den Boomgaard, en ee — nige daar binnen , Icgt , dezelve naar den hoek , waar uic de wind waait, aanfteeke, op dat de rook den geheele™ Boomgaard doortrckke , en liier mede eenige weeken aan— houde. De kosten , daar toe noodig , zullen niets te beduidem. hebben , althans in vergelyking van de voordeelen , daac" nit te wagtcn. Dit Middel zal het vliegend Infect nieC alleen beletten de fchadelykc Eitjes te leggen ; maar zelfe cm tot die plaats te naderen , of zich eenigen tyd im zulk ccn gchaatte lugt te onthouden. Zulks zal de filo^ zems bewaaren voor die vernielingen ; de hette en asch der fmookendc hoopen zullen de vrugtbaarheid van dea grond bevorderen , den groei der Boomen voortzctten, en dezelve , mogelyk beter dan eenig ander Middel , VMr de omkorfting met Mos bewaaren. MIDDEL OM D£ INSECTBN OP D£ VRUGTBOOMBN TE DOODEN. (Mem. d' Agriculture*) De Hcer de tosse, bevonden hcbbendc, dat Terpen- tynolie , gcftreeken on Beesten , met Ongedicrte be- 2et, dit Ongedierte doodde, zondcr het Dier te befcha- digen , beprocfde dit zelfde Middel op verfcheide foor- ten van Boomluizen en andere Infecten , welkc alle llier- ven , zonder den Boom te benadeelen. Hy mengde Tcrpentynolie met fyne aarde, zo dat dezelve daar van wel doortrokken was; hy goot 'er water by, roerdc «elve, tot dat dit mengzel eene genoegzaam^ maate van vloeibaarheid verkreeg. In 't zelve doopte hy de takken van Vrugtboomen, vol van Infecten, deeze ftierven al- le, als mede de Eitjes, zondcr dat de tak, de bladeren, of de vrugten , eenige fchade Icden. Het overblyfzel van 4it mengzel kan door fpuiten weggenomen of gelaaten Ivorden , tot dat de eerfte regenvlaag bet afwasfe. ' ken^ CSNSCBf TZBKDB TftBKKEN VAN DEN ORAAF DB BUPFOM.lf 7 KEN8CHBTZENDB TREKKEN VAN DEN GRAAF DE BUFFON. (Oiicleend uit de Eloge de M. db buffon » par M. le Marquis db condorcetO uitdooven des grooten lichts ia JV Frankryk , hebbcn wy, zo fpocdig 011s mogclyk „ was , in ons Mengcherk (♦) , aan ecn Man gedagt , van „wiens Werken volgende Eeuwcn zullen Ibrccken, en „cen Leevensfchets gegeeven van den GraatDs buffon, „ door den Heer G , Advocaat des Parlemcnts, „ in de hoope , om eerlang iets breedvoerigers , te zy- „ner gedagtenisfe , te mogen plaatzcn: wy trcften daar w toe gelcgenheid aan in de Lofreden , in de Acadcmie ,9 dcr Wcetenfchappen , over hem , ten aanhooren van }, ecn loisterryken kring , en met de grootftc toejuiching, 19 uitgefprooken , door den Secrecaris , de Marquis D£ M COKDOUCBT. 9, Deczc opcnbaarc Ecrbetooningen der Academie , aan 19 de Ntagedagtenis haarer Leden, zyn geen enkele Lof^ ^ituifwgen, maar Gefchiedkundigc Loffpraakcn^ in wel- 99 ke dc Beoordeeling der Overledenen en hunner Werken 91 met alleen geoorlofd , maar noodzaaklyk is. In eene 99 Maatfchappye , aan de Wcetenfchappen geheiligd , die 91 zich uitgeeft geene Vcronderftelling , geene algemeene n Brfchouwing , dan welke gcgrond is op waarneeming, Hcnraarenis en berekening, aan te ncemcn, kan h^t den 9> Redenaar niet vryftaan , door zync LofTpraaken , 't 19 gecn hy voor Dwaaling hoiidt , te verhcffen , of zelfs 9>d<yor ongetrouwe ftilzwygenhcid te vcrdonkeren : en tizyn dc Dwaalingen zo veel te gevaarlyker als hy, die 91 dezelve voorgefteld heeft , meer in bckwaamheid en 9) vcrmaardheid uitftcekt. Men raoet , overzulks, 99nlet verwagten , dat dc Marquis de condorcet het •99Vemuft en de Werken des Graaven de buffon, zon- Mtoeenige bepaalingen, zal roemen. Hy haalt op, 't » pen hy veel gewaagd vindt , in veele der ftoutc Bc- 11 fpiegclingen en fchitterende Veronderftcllingen van dien 99 bc- 0«tawr# Algm. Fadtri Lttteroef. Ill D. II St. bl 310. KSI?SCHET2IKDE TRRKKEN bcroemdcn Wysgeer ; dociL zyne aanmerkingcn desw«- „ gen hceft hy vcel ecr aan^cduid dan ontwikkcld: roasir 99 ny gceft zich met wclgevallcn toe , om door fraaije „ en juiste ontvoiiwingen , door aanmerkingcn, zo bon-. „ dig als vcrnuftig, en door gcpaste loffpraaken, tc doen 5, bczefFcn , allcs wat het Vcrnuft van buffon groots en oorfpronglyks bezat , al liet fchoonc en verrukkende van dicns Styl, cn al den invloed , wclken zyne groocc 3, Werken , vcrcicrd door ecne zo zonderlinge bekwaatn- heid in het fchryvcn, gehad hebben op den Smaak en den voortgang d[cr Wysbegeerte. De Heer de condorcet vlcit zich zeker niet met het denkbeeld , dat hy alien , die deeze Lofredcn lee- zen , tot zyne begrippen zal overhaalen : dit is on- 3, mogelyk. Eenige Geleerdcn , van cen ftrenger aart ^ J, ziillcn hem raislchien te flap en te toegeevend keuren, ten opzigte van de Dwaalingen dicns grooten Mans ; „ anderen,tot geestdryvens toe met hem ingenomen, hem ^ al te koel vinden, in het vermelden der Schoonheden, in dicns Werken aan te treffen. Wy willen ons tot geen Regters in dit gefchil opwerpen ; doch , indieo 3, in de Lofredcn, op buffon, de berisping altoos ge- „ maatigd is , door den eerbied , aan zulk ecn Man ver* 3, fchuldigd; indien geen zyner verdienften overgeflaagcu J, of ontvcinsd wordt; indien de Loffpraake altoos dicP 3, toon van opregthcid hceft , welke het gcvoel van 3, geen Tchoon en waar is kenraerkt ; indien , met 3, d^n woord , blyke , dat de Graaf de buffoK 3, ecn der ecrftc Vernuften geweest is , die ooit zytt 3, Ecuw , zyn Volk , de Wysbegeerte cn Fraai e Lettc- 3, rcn, ten roem en cieraad jicftrekt heeft, dan gelooveo 99 ^vy , dat nicmand rcgt hebbc om den Lofrcdenaar te 3, veVwytcn , dat hy niet gcnocg gedaan hceft. ■ 3, Wy zullen ait zyne Lofredcn die Trekken ontlecneii, welke ons 't gcil'hiktst fchyncn , om de GcestgefteU tenis, het Vcrnuft, cn de Werken. van dicn onftcrf- 3, lyken Wysgeer , te doen kennen , die , gevoefcd by de 3, boven ^t^Dgcduiddo Lecvcns/chers ^ ecn goed gencel zuU 3, len uitlcvercn." * * •& * Georges louis le clerc , Graavc de buffon , aan- blyvende Thcfaurier van de Academic der Weetenfchap- pcn,cnz. ,zag tc Montbard^ op den zevenden van Hcrfst- maand^ VAN DEN GRAAP DE BUFPON. maand, des Jaars MDCCVII, het eerfte Icevenslicht , en Ihmde af van benjamin lr clerc de buffon, Raads- heer in het Parlement vaii Bourgogne , cn Mevrouwe MARLIN* Allcs fchecn hem tc roepen tot het Overlici.is Ampt; zyne Gcboorte wees hem , als 't ware , zync plaats aan, en met alien mtzigt op bevordering , zou hy zich in die loopbaan hebbcn kiinncn begeevcn. Dan , liy lag zich geheel op de Wcetenfchappen toe ; en is het eenigst wbecld in de Acaderaie der Wectenlchappcn niet van zodanig cene opoffering; doch 't geen de opolFering des Graaven de buffon zonderling maakt, is, dat hy, in den bcginne , zich tot gccne Wcetenfchap in 't byzondcr jetrokken voelde , door eenc veclvermogende neiging, Wfelke den geest dwingt, om zich met ^dn voorwerp be- zig te houden , en den wil de niagt ontneemt , om zich daar lan te onttrekken. Maar alles wat zyne Denkbeel- den teAief , allcs wat zyn Verftand uitbreiddc , hadt \oot hem iets verrukkends. In den aanvange fcheen hy zkh geheel tc zuUcn tocleggen op de Wiskunde , zlnts den tyd van newton aangezien als den grondflag cn flcu- tel der Natuurkimde ; de Wiskunde was eenigermaate in Frankryk een Weetenfchap der Mode gewordcn , een wrdeel, 't geen dezclve decls daar aan te danken hadt, dat de Heer de MAUPEf^Tuis, de Gclecpde toen in de groote wcreld mecst bckend , een Wisknnftcnaar wrfe. Doch warcn Wiskundigc nafpenrins:en voor ccnigcn tyd & gelicfdlte bczigheden voor den Heer de buffon , zy diendcn bovcnal om zich zelven tc beftudeeren, zyne kngtcn te beproeven , en zyne gecstneiging tc leeren fcmien. Welhaast gevoelde hy , dat de Natuur hem tot anderc bczigheden ricp , en hy floeg een nieuwen weg op , dicn de algemecne heerfchendc Smaak hem weder anwees. DcGraaf de buffon werd,in denJaarcMDCCXXXIX, tot Opzigter van 's Konings Tuin benoemd. De pligten, welke deeze post van hem afvorderde . bepaalden voor altoos zyn fmaak, tot nog onder verfcheide Wcetenfchap- pen vcrdccld : cn , zondcr een dcrzelven te laaten vaa- ren , bleef hy 7.0. alleen in zo vcrre beoefenen , als zy betrekking haddcn op de Natiiurlyke Historic, Verpligt, om die wyduitgeftrekte Weetenfchap te be- oefenen , en de verbaazendc groote Wcrken te doorioo^ pea 9 in welke men de Waamcexningea van aUe Landen cn IJO KENSCHBTZBNDQ TREKKEN en alle Ecuwen verzameld heeft , vondt zync Verbeeldin het weldraa noodig te fchilderen , 't geen anderen be fchreevea hadden : zyn hoofd , ecwoun aan het maakc van zamenvoegiiigen , bemerktc de noodzaaklykheid , oi 't geen de VVaarneemers hem by brokken , en zonder e( nig verband, opleverden, byeen te fchikken. Hy durfde het grootsch ontvverp beraamcn , ora all die ftukken te verzainelen, 'er algemeene uitkomftcn u op te raaaken ; die eene Befchouwing opleverden dcr N; tuure, van welkc de Waarnecmingen alleen de Gefchi( denis bchelzen ; om bclangrykhcid en leeven by te ze ten aan de Historic der Dicren , met een wysgeerig U fereel over de Icevenswyze en zeden toe te voegen aa tefchryvingen , opgecierd met alle de kleurcn , welke c kunst van fchryvcn daar aan kan byzetten ; om eer Weetenfchap , tot nog binnen den kring der Natuurkui digen bepaald , uit te breiden tot alle Wysgecren sJ] Menfchen , die eenigzins hunne zielsvermogens beoefen hebben. Tien Jaaren befteedde hy in het vcrzamelen der bouw ftoffen voor zyn VVerk , in het vormen van zamenvoc gingen , in het nafpcuren van de gcw^sdcn dcr onde vindinge , geduurende welkcn tyd hy zich ook beoefenc in de kunst van fchryven. Deeze vcrftrecken zynde verbaasde zyn ecrfte Decl , over de Natuurlyke Historic jSuropa. Wanneer de Heer de bttffon zyne Tlicone dcr /tan uitgaf , maakten onzc kundighcden flegts een gering deelte uit van die wy naderhand verkrecgen hebben , c nog zo onvolkomen zyn. Men mogt , derhalven , h( denkbceld , van toen ecne algemeene Theorie des Aar< kloots op te geeven, voor veel gewaagd rekenen: deir het zulks nog zou zyn. Maar de Heer de buffon kef de den Mensch te wcl , om nict te bcvroeden , dat e< ne WeetenfchaiJ , welke geene dan byzondere gevalle aanbiedt , of a%emcene uitkomften voorhoudt , alleen or der de gedaante van enkcle gisfmgen , zecr weinig d gcesten over 't, algemcen kan treffen , al te zwak zyndc om den last der twyfeling te draagen. Hy wist, ds DESCARTES dc. Mcnfchen niet tot de Wysbegeerte g( bragt hadt , dan door de ftoutheid van een Stelzel t vormen : dat hy ze niet onttrokken hadt aan hec juk it Eziigs 9 en aan hunne onverfchilligheid voor de waa: id>. dan door zich mcester te maikea van buune vei bee: rAS DEN GRAAF DB BUFFON« tjl beelding 9 hunne traagheid te gemoet te komen 9 en dat zj^ in *t einde, van banden ontflaagen, met greetigheid na kennis vervuld , van zelve den rechten weg koozem. Hy hadt , eindclyk , uit de gefchiedenis der Wee- tenfchappen gelcerd , dat de Tydperken van derzclver grootfte vorderingcn bykans altoos die van beroemde Stel- 2els geweest waxen : dewyl die Stelzels tefiens de werk* laanneid der Tegenftanderen en Vcrdeedigeren uitlokken^ alle de onderwei*pen worden als dan onderworpen aan ten «eftreng onderzoek , en daar men zich zo bezwaar- hk de Proeven van Party aanneemt , vermenigvuldigeQ it Proefneemingcn van zelve* De tegenwerpingen van eenige Oordeelkundigen , op- ttmaakt uit nieuwe Waameemingen , of gegrond op oiv^ de bekende ondervindingen , den Heer D£ bufpon ontK bapt, noodzaakten hem eenige ftukken in zyne Theorie der Aarde op te geeven. - Op & Thcoric der Aarde volgde de Natt/urljkc Hif' UrUyan den Mensch^ die daar het gebied ontvangcn of ach aangemaatigd heeft. Dc Waarneemingen van hai> LE& en SPALANZANi fchyncn het Stelzel der Zintuiglyke Deeitjes 9 waar op de buffon zyne Theorie van dea Mensch gegrond heeft , in de bcginzclen aan te tasten fli am ver te werpen. Doch wanneer de buffon, van ^ bandeo deezes Stelzels ontflaagen , allcen de Schilder, ie Gcfcbiedfchryver, de Wysgeer is, met welk een bfr- laagneeming volgen wy dan zyne ftappen niet , als hy de ttbeele wereld over den Mensch befchouwt , overu in dm aart dezelfde , allengskens gevormd door de ge^- duorige werking der Lugtftreeke , van den ^Grond^ der Hebbetykheden en Vooroordeelen ; in kleur en gela^ mn 20 jreranderende in fma^ en denkwyze : kraigty ^^ngheid en fchoonheid verkrygende of verliezende, even jy^ KBNSCHETZENDE TRfiKKEN als in verffend, aandoenlykheid en deugd, toe- of aftt jnefide 1 Met welk een genoegen volgt men in zyn We -de gefchiedenis , zo van de Vorderingen als Agteruim Sen des Menfchcn; men doorziet de wetten dier befte ige ovcreenkomst , tusfchen de natuurlyke verandcriii© ier Zinnen of der Zintuigen , cn die voorvallen in b Verftand of in de Driften ; men leert het werktuiglyl ketinen van onze Zinnen, derzelver overeenkomften in onze Gcwaanvordingen of Denkbeclden , de Dwaalinge ^y^tax aan zy ons bloot ftellen, de vvyze, op welke v aceren zien , voelen en verftaan , en hoe een Kind , wici zwakkc en onbepaald ziende oogen in 't ecrst nauwly -eene verwarring van klcuren ontdckken, door hebbeW lieid en opmerking in (laat wordt j om , met eenen opA -van het oog, dc fchiidery van een wyduitgeftreklen G xigteinder over te zien , en vervolgens zclfs Beclden fcheppen en zamen te voegen ! Welk ccne keurigheid cindelyk , ontdckken wy in zync befchryvingen van c leevendigfte onzcr vermaaken, en van de tederftc on*< aandoeningcn , van die verborgcnheden der Natuui ^ c der Schaamte, aan welke de majeftcit van zyn Styl^ i dc crnst zyner aanmerkingen , eene voeglykheid en eei foort van wysgeerige waardigheid byzetten , die den V< ftandigen zelfs toelaaten 'er het oog op te flaan , en j te befchouwen zonder bloozen! Misichien is de bckwaamheid , om anderen zynGm drift in te ftortcn , niet min dan het doen van ontde' kingen, noodig , om het Menschlyk Gellacht te volm ken : misfchien is deeze niet min zeldzaam , en voide dezelve niet min die groote hoedanigheden van geet) welke onze bcwondering afperfen. 173 bngten* welke een Tydperk in de Gefchiedenis der Weetenfchappen oplevcrt? Indicn, dcrhalven, de Roem de Nutttgheid tot ip&at- ftok moet hebbcn, zuUen, zo lang de Meiifchen aan de cnkeleRede niet gehoorzatmen , zo lang bet niet alleen noodj^ zal weezen waarbeden te ontdekkcn , maar hun te dwingen om ze te erkennen, en de begeerte oui niea- wt op te zoekcn, in te boezemen, Licden, begaafd met de bekwaamheden , om de waarheid te verfprciden , of de zugt tot oncdekkingen op te wakkeren , op dez^lfde hoogte met de Uitvinders moeten gcplaatst worden : dc- wyl buiten hun de Uitvinders niet zouden beftaan beb- kn, of moeten zien, dat hunne Ontdekkingen nutloos bleeven of in een boek verfchooven. Wanneer zelfs eene kwaalyk begrecpene naavolging van (b Heer de bupfon , in de Boeken over dc Natuurlyke Historie, den fmaak van wilde Stelzcls en ydcle woor* denpnud hadt overgebragt, zou dit kwaad niets zyn in vergeljking van al bet goede, 't welk decze Weetenlchap aan zynea arbeid verfchuldigd is. . Men zou ver- keerdlyk ain den Heer d» buffon wyten die wilde deuk- beeldea, verborgcn onder windcrigc uitdrukkingcn , die vtixAg zamenhangende beelden , die zwcUeudheid van (tyl , welke zo vcele hedendaagfche fchriften ontcieren, even plvk men ten Qnregte rousskau, verantwoordelyk zou men maaken voor die valfche aandoenlykheid , die ge- WDODte , om zicb koelblocdig in 't vuur te zettcn , en allei te vergrooten , als mcde de Jwaasheid , om buiten noodaake van zichzelven te fpreckcn, welk. alles ecne , fmvan gewoonte en bykans eene verdienfte geworden I !«• Deeze voorbygaandc dwaalingcn , in ifen fraaak 1 WD een Volk, wyken ligt voor dc heerfchappy der Re- de en van bet Voorbeeld : de vervoerendo. Qeestdrift , die I ODs tanzet om zelfs de gebreken in groote Mannen te kwonderen ^ fchenkt aan die averegtfche naavolgingen liegts een kortftondig beftaan : in 't einde blyfc 'er niets pver, dan *t geen- waarlyk fchoon is. Gelyk cornbicle c& BoussuET zecr veel hebben toegebragt, om aan de tntnfcke taal^de een meer kragts,cn de ander mcer ver- bttveaheids, te geeven, zg deedt buffon dczelve meer ITootaheid Viygtn ^ terwyl rousseau die Taal een ftou- ^r». en meer dooi drift geyocrden, toon deedt fpreeken. De van den Heer ds buffpn vertoont zich niet dtoos in dezelfde. maate van volmaaktheid ; doch in alle IV« MEL. MENGELW. NO* 4. M ftuk- 174 ■ 'KBNSCHE+ZEflbE TREKKEN ftukken » daartoe gcfchikt , is die netlield , die xuive bcid , zond^r welkc nicp , als ccne Tnal eens gcvorijid is geehe duurzaailie vermaardheid kaii ver\vcrv<ii. Indic het* ccri^ enkclc rcizb' vryftnat , daaromtrcnt ag^tloos weczen, 't is allecii in loiitcr ondcrrii;tcn(lc onivouwii gCB, wffap de overgeblecvcne gebrekeii <ian dc fchoonhe; geeti nadeel doen, eii misfcliicn dicncn om dc fchittcrei dc fchildcryen , daar op volgeiide , te mccr t<? docn alllci ken. 't Was door een langdwiirigcn rfrl eid, dat hy aa zynStyldic maate van volmaaktlieid byzctte, en hy liiek aan, met denzelven te verb^tcrcii loi hy alle ov^fblyi zcU van arbeid weggcwerkt hadt. Weinig Menfchen zyn zo arbeivlzacMn gcwccst als d Graaf da bui-fon: of hcbi)cn hun arbeid zo aanbouder. en zo geregcld voortpfezet. Hy fcheen cer over zyn denkbeejden gezag te voerqn , dan zich docw* dezelve t laaten wciiflctnen. Van naiuure begaafd met ctn zc< gezond cn fteric gcftel , wifis hy getrouw ann V«f begii £el om allc zyne bekwaamheden te gfebniikcn;- tot d: de aftnatting hem onderrigrte, dat het raisbruik xou b< ginnen ; hier door vondt hy zyn Gcest altoos gerieed b' cen taak, daar aan opgelegd,^ af ic werken. -r-u-i C ^t Land arbcidde hy 't mec5te liefst: zyn Kabjn ftondt, aan einde van een grooten 1'uin , op den tc van een berg. In dit cenzaame vcrblyf bragt hy geheC' morgens nu met fchryven door , dan vSet wandeTerf to i laancn des Hofs, tot welken aUea iiigr.ing als dan ftrcr verboodcn was; allccn in de oogcnblikken va» W fpanning noodig; te midden ya^ ^*cn la>ig aa?n ee» vbofi gezetten arbeid, nicts rondsom zich hebbcndc^, dao d Natuur, was het de befch'^uwing dcrz^lve,*. die zyri zinnen vervrolvkie, en zagtlyk xYederlVrast -bp-' de 6m beelden , welkCr voortzettiftg hy door yel^noeiWhekl tesi moeten ftaakcn. • ' Geplaatst in eene Eeuw, waar in 's Menfchen Gcest xich bewccgcnde, alle kctens k>s gemi^aki -e^eWfli gcbrooken heeft'; waar in men alle gevoeten» oitdi(rz6gc alio dwaalingen beftreedcJli , frfle M^c >"cbrmll^tf "ter'toc 2c gebragt heefl; waar in alb Geesien Ha <te "Vryhc ccne onverwagte vingt genOwe'n#IB*bei, fchWfif'^IWW in die algemeene bewceglihj nirt te- dt^elen, De ne ftilzwygcnheid kan vreettid voorkoi*en itt «enr \Vf geor, wiens- Werken uitwygeii, dat Rv den Mcitsdi : Rllcrlei bctrckkingen berch'ouwd hadt , eh tein»)s juiii <kiii VAN' DEN GftAAF DE lUFFON. ^75 fSfsn ecn raanlyke en vaste dcnkwyze » wel verrc vcr- necmd van die neigiag tot twyfeleii en onzckerhcid , wclke tot onverfchilligheid vervoert. ' Weinijf Geleerdcn fiebbcn eenen zo algemeenen Roem vmrorvcii, als buppon; en hy hadt het gcluk, dien fleeds te zien toencenien : naar gelange anderc genietjn- avoor hem vcrniinderden, werden die dcr Eigenliefde tc noo'Jznaklykcr. De Vortten, dc buitenlandfche Prinfen, die Fr^mkryk bezogten, lieten niet na., hulde te toocu bcwvzen aan den Hcer de boffow, Dc AUeen* kerTcheresie aller Rusfen vcrlecnde hem de oaderfchei- denlOt kentekens haarer hoogagting en gunfte, hem al* fa toezendcnde wat in de l.anden haarer wyduitgeftrek- te tfecrichappye 't mcest zyne nieuwsgicrigheid kon vol- docn ; haar wclbedagte keuze (Iraalde door in het uitzoe* ieo van zodanige zeldzaamhcdcn , als tot bewysen zyner ICfoelcns konden ftrekken. In de verkeering dulddc de Hecr de iuffon, zondcr lich moeiiyk tc maaken, middelmaatigc verftanden;. of liever, hy bieldt zich onlcdig met zyne eigene denkbeel* den , en bemcrkte die laagerc gcesten niet. Over 't alge* neen pf hy de voorkeus aan Lieden , die hem afleiding en uitfpannmg konden verfchaffen , zondcr hem tegen te Iprcekea, en de vcrveclende moeite te geeven , om hun-^ lie ceeenwerpingcn te voorkomen ,. of dezelve te beant^ Bvooroen. — ~ Ecnvoudig. in zyn%huislyk lecvcn, be*. :|UINSOHBTZBKDK. TRERRKII toonde by in 't zelve eene onbedwou^.cn gemaklykhci Uit fmaak het pragtige beminneude,. cn alles \vat c voorkomcn van grooulieid med-joragt, hadt hy die cdt wclleevenheid behoudcn^ cn die iiitwcndige eerbetooiii gen voor Rang en Aauzien , wclke in zyne jcugd de ; geraeen heerfcliende toon waren onder Lieden van groote Wereld, waar van eene zugt tot de Vryheid i Gelykheid , althans in het voorkomcn , ons misfchii maar al te veel beroofd hecft. ^ Mevroiiw dk st. belin hadt hy in den Jaare MDCCLJ getrouwd ; haare Geboorte , uitwendige Bcvalligheid e Deugden vergoedden in zyn cog het gebrek aan Geldmid delen. De jaaren haddcn den tleer db buffoin eeo ge deelte vdn de bekoorelyklieden zyns j'cugdigcn le^tydj doen derven; maar by hadt een voordq^Iige ge(bilte, eei (choone bonding , cn ecn gelaat , 't welk zagt en tefleus f roots was , behouden. De ing^nomcnhcid met zync be< waamheden deedt in 't oog van Mevrouw de BuvFoti de ongclykheid van jaaren verdwynen : en , in dat tydperl( desleevens, waar in het. geluk zich fchynt tc beoaiei} om door vriendichap en 't herdenken van een ftreeiendef wegge^dugt vermaak, dat gemis aan to vullen, wist h) cen tedere , llandvastige genegenheid , zonder fcliadow van gebrek, in te boezemen :. nooit was diepcr hoQgagr ting met rcchtfcbaapener ccderheid gepaard. Deeze gC' voelens flxaalden door in 't oog, in de bonding, in de ge(^rekken van Mevrouw db buffon ; zy badden btff hart ingenomen. leder niciiw Werk van liaarcu KgtS^ nooc , elkc nieuwe ecrkroon , door hem behaald , m$tf haar tot een bran van de zuiverde gencugtcn , xoodtf eenig inmeiigzel van trotslictd , welke m haar zou hebbei| kumicn ontftnan op het dcnkbeeU , van in de Ecr dei| Naam van; bukpon te dceU^n. Heor Dit BUFFOV hceft by haar maar den Zoon n;^agelaa- ten^ de tcgemvoordige Graaf joe buffon, Majoor in *t K.egimcnt van itngoumois^ die met cer,ven in e^ne ande« re Toopbaaiie, .cencn Naam draagt , die, 20 lang d^ Wectenfcbappe©, de Fraaije Lettercn en df; Wysbegcertc ICfven, geeetfd.ial weezcn. Langen t«yd was de Heer Dfi buffon bevryd voor dq ongemakfe^n ^n verzwakkingcn, die de Oifderdoin medc by bebi^ld( cn.Ucbiu^ms- ca ^iclsvQrmojf^aa bei« VAN DEN CRAAF D» BUFPON* 1^ de in voile kmgt , en 't fchecn , of hct ftcrkfte Tydpcrk onzes leevens, ten zynen opzigte, de gewoone perken overfchreedde. Eenc finertlyke kwaale llborde dit genoe* •gen, en verhaastte zyn einde, Hy Icedt dezelve met geduld, en hadt raoeds genoeg om cr zich aan te ont- itokkcn, door eene afwending in vcrmcnigvnldigde Let- terbezigheden tc zoeken; doch wilde nooit (lemmen in cenc gevaarlyke Ivunstbevvcrkina; , om 'er van verlost tc .worden (♦). Hy behieldt , bykans tot zyne jong- fte leevensoogenblikken , het vermogen » om zich met CTDSt op zyne Werkcn cn het waarneemen van zyn Post toe te leggen , de volkomene vryheid van zyn ucest en tile kragt zyner Rede: en, flegts eenige weinige dagen hiddt by op dc beroemde Man te weezen , wiens Wer- hn cn Vernuft, zints veertig jaaren , Europa bezig hiel- den. (^Zc de j4anmerkin^en over de Kwaal en den Dood van den Grt^ DB BUFFON , in het III Dcels II Stuk onzer N. Algem^ V^ttl lMtfQcf bl. 390. nOBVX OVER DS VREES VAN ZONDBRUlfC T£ SCHTNElf. {Bm •< EngeUch van den Heer vicesimus knox, M. A.) IXfeiofgen onder het Menscbdom zyn bekwaam , en misfchi'ed is cen nog klcinder aantal geneegen , om de moeTte t« Mneo , dat zy bcflcndig een Stelzcl van ficginzclen volgen , SM van hunne eigene keuzc. Zy verdeelen zich in groote M^xOf die, gelyk de Kuddc» geleid door den fielhamel, in* pwilkeld in de voetHappen treeden van den eenen of anderen M ODderfcheidenden Leidsman. In deezer voege wordt de Qoeite van zyn oordccl, in alle voorkomende gevalien* te ge- Iftiken , gereedlyk vermyd. Dc weg wordt betreeden en breed, CD dk weet waar to loopen , enkel door de voetftappen Zvns Vooigangeri waar te neemen. Msuur, indien dc gekooze Leidsman een fiegtc of verftandloo^ » Gi'ds is , moctcn de Naavoljrers onvermydelyk ten kwaade afdwalCD. Ku valt het doorgaans ongclukkig zodanig uit, dat A LddsHeden , die den mces cn kans ftaan , om de grooiRe £rtj tot zich te trekken , waarlchyrilyk de meestwaardigc hoe- afgheden zullcn ontbrceken. Want \vat is het , 't gccn voor- ftamfyk Volks Kcnnisneeming trekt? Trotsheid en Onbe- icha^dbeid. Maar decze hoedanighsden brengcn baarblykljK M 3 'over De VRSES geAeltenlsfeh ' mdde , ^heel onbedaanbaar^ met uitfledrendc beOendige Deugd; fchoon altoos opgepronkt met veel vertooi maakcndei oppervlakkige en bcdrieglykc cierandcn. Hier Msliaat • dat dc hccrichende Modes v. n dcnkeii en leevc weike Modfs in de wisfefingen der mensch!}ke zaaken < dieo nnam aanneemen , 2clJen den toetfi des onderzceks kuni ultflaan , zondcr te cmdekkefi dai bcuzclagtig en misdaa zyn. Want wie was de groote We geever , die ze invocrd Zeker rjk Hcor , of eefhe Daroe van aanzicn , als ftcMt , in niei als uirmuntend , bekend; trots, verwaand, hecrsc^zugl fchoon noch door aangeboore bekvvaan hed^n, noch door opv din^ , gercgtigd om andercn wetren voor te fchryvcn ; en dnt bewind vcihccven , door ecn zamenloop van gunflige o dandfgheden , met liuniie eigenc zich allcs aanmaziigende dringing. Eens ten ihrcKin vcrhecven , zyn hunnc Voorfc^rif willekeurig en onwcderfiaanbaar. Op het gezag van bum voorgang is *er getne Mismaaktheid, weIke het voorkomen y Schoonhcid nice aannecmt , gecne Ondeugd , of dezclvc tooni zich met al het vcrtrouwen, t welk natuurlyk 6icf pen toekomt, doch die de kiesct.heid der Dcugd maar al tt is om te verbergen. De CJndcidaanen van dceze zlch zehen opwerpende Dirii landen zyn waarlyk Slaaven. fchoon vrywilli|^e .SJaavcn: mas dcwyl alle Slaaverny, hoc pcnaamd , hinderl k is aao *sM< fchen geluk en verbetering « zai ik het waagen *t ecn en am aan te voertn , *i geen de Onderworpenen k^n aanzctten 1 ijpftand, om hun onwdardeerba^r Geboortcregt , hunac Natii lyke Vryheid. te hcrkrygen. Een^ voorbeeld ter Naavolging tc kiezen , is een der ha middclen, welke men ter hand kan nccmcn, om gcmsklyk< nigc Uitnecmenhcid te \erkrygen. Ecn iecvcnd voorbeeld toe nier alleen wat 'er gedann moci wcrdci? , maar hoe men 1 hchoort ic doen. De Naavolging m.ig nogth;:ns niet flaafl wcezen. Eene Haanche Naavolging h zodanig eene, die aao voorfchriften van den Kleestcr volgt, zondcr het te waagen < do rede daar van te onderzockcn, Ce flanfichc Naavolger lo< rend , in denzclfden kring als het Moolerpaard , welks oog teblind zyn, op dat het nict afgeirokken wordt door tusfcli omende voorwerpen , om af te wyken van den verdrietlg kring « op ecn pad van eigcn verkiezing. *t Zal nict oneigen weezen , hier , by voorraad , op te no ken » da: elk Measch , hoofd voor hoofd , zyne eigcne nttu ]yke Rcgten en Eigendommen heeft« die, van welk eene fo zy mogen weczcn, hem zo dierbaar z>'n als d!e van een tni aan dien anderen. Z\n eigen Geluk U betrokken in zvne h ze van Beginzelen en'Ccdrag. By decze keuze moet hj Sm of vallen. D TAN ZONDIRLING TB SCRTNRlf. 