Vervolg van Mr Johan Van de Water's groot plakkaatboek s'lands van Utrecht : Van de vroegsten tijd af tot het jaar 1805. Door Mr C.W. Moorrees, en Dr P.J. Vermenlen. 1
Waeromme die Edelen ende gemeen Ridderschap voirsz., als representeerende 't gemeen platte lant van Utrecht, seer dienstelicken begeeren bij u mijn Heeren de Commissarissen, gecommitteert van we- gen Keys. Maj. by mijn Heere den Grave van Hoechstraten, op allet ende elek bysonder des voirss, is ec Be ende versien te weesen naer behoiren. Dit doende etc. Op huyden den 7. October anno 1535 hebben Evert van Ysendoren, Jacob van Zuylen van Nyvelt, Dirck van Zuylen, Jacob van Amstel van Mijnden, Frederick van Seldeneck en Amelis Uytenengh, voir hem selven ende uytten naem van de gemeen Ridderschap 'slants van Utrecht, overgelevert deese arti- culen in handen van den Heere van Assen- delft, begeerende ende versoeckende, dat by de Maj. van de Coninginne hier inne mach worden versien. Onderteykent. L. Assendelft. Zy deese articulen gesien by mijn Heeren de President en „Raiden van Utrecht, ende ор elek gestelt hoir advys, om daer! rapport gedaen te worden de Coninginne. Actum 9. in Octobri voirsz. Die eerste ende andere Luyden van den Raide duncken ende seggen voor advyse als op elcken van deese articulen gescreven wort. Eerst op ‘teerste, daer men niet gewoenlyck en is dat platte lant van Utrecht in suleke saken te bescriven, dan alleenlyck die drie Staten van den lande, wien t meestendeel van den erven ende goeden toebehoirt, ende № geheele lant represen- teeren, dewelke drie Staten voor № vercrigen van den octroy van den huysgelden van б goude gul- den bescreven ende gehoirt sijn geweest, ende hebben naemelick die van de Ridderschap daer op haer lieder advys by gescrifte gegeven, ende je- gens dat overgeven van den anderen Staten gere- pliceert, blijckende by den gescrifte daervan U mijn Heeren Commissarissen copye overgegeeven is, so dat vreemt is dat die clagers dit nu lochenen, ende die van den Raide, `t selve doende execnteeren, hebben gevolcht dat octroy ende beliefte van de Keys. Maj. en ‘tversoeck van den drie Stacten, blijekende by de executorialen op 't voirsz. versoeck pedieert, Om die clachten ten hoge Hove te doen en is niemant belet, dan want die buysluyden in gro- | EERE —— —— gen niet meer te maken dan by expresse oirlove van haren oversten. Also veel van den inwoenders geneycht zijn tot ongehoirsaemheyt ende dat 'tgemeen volk daer inne niet en doet sonder hoeft, is wel redelyck geweest dat men die gevangen daerna soude vra- gen, ‘twelck eenige van de Ridderschap nu opent- lyck bekennen. 'tHof van Utrecht en heeft geen last te dispo- neren van den Schout ambachten, dan die van de Rekeninge in den Hage hebben, den tijt van den Schout ampten gecxpireert sijnde, die weder ver- pacht dient hem goet gedacht heeft, daer in den alden Schouten geen ongelijck gedaen en is. Hemlieden en is niet belet aen de Keys. Maj. te clagen, dan getoent dat sy geen conventiculen of aenslagen opt lant en souden maken uyt hoer eygen auctoriteyt, ende sulcx hebben sylieden, ken- nende heur lieder misdaet, naderhant van de Co- ninginne oirlof vercregen, om te mogen vergade- ren, ende daervan den Hove van Utrecht een acte gebracht, die 't Hoff na behoeren geobedieert heeft. Also in ’t mandament waren gementioneert 30 dorpen, sonder verclaringe, is by den Hove geseyt dat die solliciteurs die dertich dorpen souden spe- cificeren, die de twee Staten in de eerste instantie uyt die lande wilden trecken, oic, want sy jegens die waerheyt seyden die Ridderschap daerop on- gehoirt te sijn, ende dat sy vereregen hadden stateringe, is ‘t selve mandament gesonden mijn Heere van Hoechstraten, die daervan de Conin- ginne geadverteert heeft, ende tot haren bevele is den huystryden ‘t voirsz. mandament gerestitu- eert ende doer attache van den Hove geexploiteert. Want eenige van Apcoude het octroy, by de Sta- ten van den stuvergelde vercregen, niet en wilden betalen, immers den deurwaerder in sijne executie resisteerden, weder nemende die gepande goeden, sijn tot sijn assistentie gesonden die provoist mit eenige dienaers van Vredenburch, 't welek vernee- mende die Brouwer ende eenige andere van den dorpe, hebben die clock geslagen, den deurwaer- der ende den provoist met sijn volek gevangen ende messen ende wapenen genomen, ende naderhant geweecken sijnde opt kerckhoff, hebben den deur- waerder in de kercke geslagen, hem sijn schenen verbrant, ende sonden hem doetgeslagen hebben, hy en hadde by den Pastoer in de pastorye gebracht geweest, ende want sy luyden hem niet wilden laten gaen, heeft mijn Heere den Stathouder eensdeels van den ruteren derwaerts gesonden, die den gevangen verlosten ende medebrachten, mits- gaders eenige van denghenen die sy daer vonden staende, welcke, op Vredenburch op 't fayt geexa- mineert sijnde, hebben ontkent handdadich geweest te sijn, dan seyden dat die principaelste Schepenen waren, sodat sy by den Hove ontslagen werden ende sijn die principaelste in persone verdachvaert ende naderhant, overmits haer contumacie, uyt ten getale, sonder weten ende ‘oirloff van mijn ` | den lande gebannen. Heeren den Stathouder ende Raiden, tot ver-! Dat proces van den Schout hangt noch ongede- scheyde stonden ende plaetsen vergaderinge ende | cideert, doch eenigen van de culpable in persoen een aenslach gemaeckt hadden, is daer op infor- | verdachvaert sijnde, hebben van den Keyser pardon matie genomen, ende sijn ecnige van den prin- | vercregen, mit last van amende honorable ende satis- cipaelsten, overmits sulcke conveutieulen, gevangen, duermeede sy geleert sijn diergelycke vergaderin- factie van partye, welcke brieven by den Hove ge- interineert sijn, condemnerende den injurianten З LANDS VAN UTRECHT. met toorsen te gaen ende partyen geinteresseert hoir quetsinge ende smerten te betalen, mitsgaders die wapenen te vergoeden den provoist oft sijnen adsistenten, oft die waerde van dien restitueren, ende is vreemt dat hiervan clachte gedaen wort, byzonder van Ernst van Ysendoren, die als raet mede over al die interinementen ende condemnatien geweest is, ende dat die Ridderschap mitten an- deren Staten 'tvoirsz. tonnegelt ende octroy ver- socht hadden blijkt by de narre van denselven octroy, in date den 5 Maij anno 30, ende tot heur- lieder versoecke is daerop executie begonnen ende by Mr. Wm. van Bockhorst daervan recht gedaen. Also die ordonnantie inhielt sekere poincten je- gens de instructien van den Hove, is daer uit ge- geven extract den advocaten, procureurs ende pan- ders, om te sien hoe men die soude mogen prac- tiseren, die deselve, so se hemluyden niet wel en behaeghde, onder gehouden hebben vier of vijf maenden, ende binnen middelertijt heeft mijn Heere van Hoechstraten die doen publiceren, Also die Stat van Utrecht versochte dat men voortaen in den platten lande van Utrecht niet en soude mogen brouwen, ende dat onder dexel dat ё..... van eene grote op elc vat biers, die de Keys. Maj. heeft, den ontfanck te beter soude sijn, en is de Ridderscap daerop gevraegt hoir advys, die int verbot van niet te brouwen niet en wilden consenteren, dan omme den Keyser daerinne geene schade te doen, sijn te vreden geweest, dat sijn Maj. van den vat biers, gebrouwen opt platte lant, hebben soude enen halven stuyver, als in de stat Utrecht, daer Ernst van Ysendoren oick is present geweest den 4. Aprilis anno voirsz.; + welk also in den lande gepubliceert ende geheven is. Dit schijnt wel redelyck te sijn, ende hadden de Staten dat over lange by monde mogen begeeren. De Keys. Maj., den Staten, om uit hoeren lasten te comen, hebbende boven dat stuyvergelt, een - huysgelt geconsenteert, heeft Jan van Voerst ten ontfange gecommitteert, die suffisante cautie ende den behoirlyeken eede in presentie der Staten ge- deputeerden gedaen heeft ende is bereyt om sijn rekeninghe van sijnen ontfanck te doene, als hy des vermaent waere, als hy u mijn Heeren de Com- missarissen geseyt heeft. Also op die ongeregeltheyt, op den Leckendijck gehouden, die Keys. Maj. geadverteert sijnde, bij Commissaris so van den Hove van Hollant als van Utrecht informatie gedaen is, ende daerin oiec veel van de Ridderschap gehoirt, is tot welvaren van den lande een concept van een nye ordonnantie gemaict, die alvorens den drie Staten gecommu- niceert ende naer haer lieder goetduncken gepu- bliceert ende oick onderhouden is. Insgelijks en willen оК vele van de Ridder- schap dair toe niet geeven ende dit uit oorzake, dat die Staten in voertijden om heur eigen oic jegens heuren keuren veel omslagen en uytsettingen deden op den Hinderdam, die niet en hoerden, maer want als nu niet dan notelycke reparatien omgeslagen en werden, dunckt die van den Raide, dat die pachters van Keys. Maj., die van Honswijk ende andere van de Ridderschap, die wateren doer den Hinderdam, die lasten ende onderhoudenisse van denselven als over realia wel behoiren te betaelen. Venvore Отв, Рів, І. 1. Вокк. 1. Ттт. п. Deen. 17 Also die Hoecheyt ende Jurisdictie over die Water- schap de Keys. Maj. alleen toebehoirt, sonder wiens commissie niemant daerop kennisse оће judica- ture hebben mach, sijn by advyse van den drie Staten, in de plaetse van ses deputaten, gecommit- teert een Watergraeff met drie Deputaten, die by den Hove uten naem van Keys. Maj. gecommit- teert ende geëedt worden, een uit elk van den Sta- ten, om uit den naem van den Keyser die rivie- ren te keuren ende te schouwen, 't welk immers die Ridderschap niet en is gepermitteert sy en wilde usurpeeren Keys. Maj. jurisdictie. Naer informatie op die ongeregeltheyt, is by advyse van den drie Staten een nye ordinantie gemaeckt om die rivieren te diepen, mit een hal- ven stuver op de mergen, ‘t welk overmits die grote regen, oick dat die sluysen in den Hinder- dam niet gemaickt en waeren, so veel niet en heeft geprofiteert als men meende, nogtans meenden die huysluyden daer toe van den mergen te betaelen een stuyver oft een braspenning, ende als die Sta- ten begeeren, is die ontfanger bereyt sijn reke- ninge te doen. Die drie Staten hebben dese be- staedinge overal doen uitscriven ende openbaer- lyck aen den minst eyschende bestaeid in der ge- committeerden presentie, naer ouder gewoente, ende in 'tbywesen van een van den Raiden. Also overmits ongewoenlicke storm aen den Hin- derdam groete schade gedaen was, daertoe haestich gelt behoefde, hebben die Staten van Jan Foeyt Pe- terssen de somma van 400 goude guldenen op renten gehaelt, daervoer Frans ende Ernst van Nyenrode borgen geworden sijn, ende heurlieder goet daer- ` voir verbonden, daervan sy immers geen ondank en behoiren te hebben, ende die Staten, kennende dat te hoiren profyte geschiet te sijn, hebben van de constitutie van de voirsz. renten approbatie ende octroye:van de Keys. Maj. verkreegen, met belofte die binnen twee jaeren te lossen. Die Ridderschap slants van Utrecht is tot noch toe altijt bescreven geweest naer die ordonnan- tie, van wegen die Keys. Maj. dairop gemaict op heur lieder versoeck, ende van te beseriven allen deugeenen, die men van outs gewoenlyck is, heb- “ben sy tot diverse stonden gehadt appoinctement van den Hove, dat sy souden nomineeren den ghe- nen, die sy voer Ridderscap bescreven wilden hebben, maer en hebben daerinne tot noch toe niet connen accordeeren, so dat men den Raidt niet wijten en can van te luttel persoenen bescreven te hebben; niet te min, om dese clachten te sou- wen, waer goet dat die Coninginne den Raidt eens ordonneerde, wien men voertaen van de Ridderscap ter dachvaert beseriven sal, want alle dese clach- ten gedaen werden omdat sy maincteneren niet ten vollen bescreven te sijn. In dese en wert bij den Raidt sonder advys van den Staten niet gedaen, dan nu in desen scijnen die klagers Keys. Maj. te willen excludeeren van sijn praeeminentie ende jurisdictie, ten einde sy tlant alleen souden mogen regeeren, % welke men hem- lieden niet en behoirt te consenteeren. Die van de Ridderschap en wort in desen niet meer verboden, dan men over lange jaeren voor de translatie van de temporaliteyt plach te doen. Tot fortificatie van de stad Amersfoirt is sulks 5 18 by de Keys. Maj. geconsenteert, behouden oic hoi- ren borgeren niet vry en sijn, maer hebben weeten tot fortificatie van de stat oic te contribueeren. Dit gesciet naer ouder gewoente, niet alleen in Eernlant, dan oic voir + Huys te Wyen ende Apooude. Als die wapenschouwinge deur bevel van boven geschiet, is % wel reden dat de in persoen come; maer indien ‘tbleeck dat den Maerschalck profijt daer van name, men behoirde dat te corrigeeren. Dese vryheyt is dien van Amersfoirt by den Keyser teert, so verre sy hem daerin niet en hebben verbonden. Dan indien den clagers dunct dat die van Amersfoirt vorder daerin verbonden sijn, bysonder van den beheylicte goeden, sullen dat mogen versoecken, ende partyen gehoirt sal die Keys. Мај. dnerin disponeren. Hadden die van de Ridderschap mit andere Sta- ten niet verdachvaert geweest, noch procuratie ge- passeert, men soude hemlieden niet gecondemneert hebben. Van een besegelde procuratie, volgende Keys. Maj. ordonnantie, wort betaelt 12 stuyvers, als men van gelijcken by tijden van den Bisschop plach te doen, ende in die vorder inhouden van den article wert die waerheyt gespaert, want die griffier dairvan maer dubbelt gelt en ontfankt naer onder gewoente. Die Rentmeister van den Keyser hierop gehoirt, segt dat hy anno 32, by advys van de Heeren van de finantien, den excys opte wijnen in 't platte lant van Utrecht verkocht hadde, gelijck geconsen- teert was, op de Vaert, maer want daer oppositien jegens vielen en is daervan niet ontfangen, noch sedert weder verpacht. VAN DEN STAAT EN DE SOUVEREINITEIT Ende dit volgende Keys. Maj. ordinantie, die dezelve boete kleynder gemaeckt heeft dan die was by tijde van den Bisschoppen, die als doen plach te wesen van ses gouden gulden. Die Panders en worden niet toegelaten sonder suffisante cautie van 25 ende roerende haere mesusen worden redelyck gecorrigeert, als men die bevint, gelijck Joest Clomp uten lande gebannen, van sijn officie gepriveert, ende dairtoe inbabiel verclaert is, ende die aen hem ten achteren sijn ren op sijn borgen. Als die Ridderschap in haerlieder clachte enige particuliere beswaringhe te kennen geeven, men soude daerinne remedieeren, dan aldus in 't ge- meen klagende, schijnt dat heurlieder intentie soude weesen den Raet quijt te sijn ende te mogen han- delen met die Justitie als sy plegen, 't welk die Keys. Maj. niet te raden is, noch oiek den onder- saeten, die opte lantdagen ende noch dagelyex voir die lege richters in 't lant meer costen plegen te hebben, ende noch daerop een rechtdag, dan sy voir den Hove van Utrecht hebben in een geheel proces. Also die clagers seer schijnen te soeken 't pro- fijt van den lande, waer 't goet sy dese particula- risatien deden om van wegen Keys. Maj. hier inne te mogen versien, daertoe die van den Raide alle heure vlijt ende neerstigheyt willen doen. Aldus gendviseert en gedelibereert by mijn Heeren den eersten Raet ende andere luyden van Keys. Maj. Raede te Utrecht, den 14. October anno 1535. ss... EERSTE BOEK. EERSTE TITEL. DERDE DEEL. Rakende de verandering der Svuvereiniteit onder Koning Filips П en vervolgens. RESOLUTIE der Staten van Utrecht aangaande den religionsvrede en de parificatie van Gent. 4 Augustus 1578. A 1578, opten vierden dach van Augusti, soe | oleert blijven, ende dat nyemant, van wat landen, sijn die Staten slants van Utrecht bescreven ende | conditie ende qualite dat hy ву, iet sall mogen in den capittelbuyse ten Dom by continuatie ver- | attenteren jegens die voorsz. catholyke roomsche gadert geweest, om eyntelick te resolveren ор de | religie ende exercitie van dien, dUnie van de articulen, by de hoocheyt des Eertshartoge van | generale Staten soe solemnelyck besworen, by de- Oistenryck, Gouverneur Generael van dese Neder- | | welcke expresselyek by de geunieerde provincien landen, overgesonden aengaende de religionsvrede ` gecaveert ende beloeft is, dat doude voersz. religie etc. Ende naer eenige communicatie ende rijpe deliberatie daerop gehadt, sijn d'voorsz. Staten ge- resolveert in manieren naervolgende. Ende in den eersten die Prelaten ende Capitularen van de vijff Ecclesien, dat sy persisteren by de pacificatie van Gendt ende die declaratie en asseurantie oeck by eede daer op gedaen, by de welcken expresselyck is gecaveert, dat die oude roomsche catholycke religie, ter plaetsen daer die was, soude ongevi- soude ter plaetsen die was blijven ende nyet in worden geinnoveert, in dewelcke die provincien expresselyck verclaren voor Godt, den Coninck ende alle die werelt, daer egeene alteratie inne te beghe- геп, dan dat sy die van meeninge ende gedelibe- reert waren te onderhouden ende te maincteneren, als die generale Staten by de justificatie, die sy hebben doen uytgaen op het faict van het aenne- men van de wapenen, sue soleiunelicken oeck ver- 'S LANDS VAN UTRECHT. claren ende protesteren dat zy egeene alteratie in de religie en begeeren etc. Mitsgaders die satis- factie van zijn Excell., die Staten van Utrecht ge- daen ende by de Staten van Hollant ende Zeelant beert ende besegelt, by dewelcke die Sta- ten des lants van Utrecht (waervan die geestelic- heyt het eerste lidt sijn) wordt beloeft dat men heur by de voorsz. oude religie zoude laten, son- der ietwes tattenteren ofte gedogen geattenteert te worden, ende dat zijn Excell. heur daerinne soude defenderen, breder vermogens t 1. ende 2. article van de voorsz. satisfactie; laetende hem duncken ende vastelicken gelovende die uyterste meeninge noch van sijn Hoschet, noch van sijn princelycke Excellentie, noch die generale Stacten te sijn te- gens die voorsz, pacificatie van Gendt, unie ende satisfactie, soe solemnelick ten wederzijden beloeft ende by de wet ende borgeren van Utrecht beswo- ren, haer tot dese alteratie te begeren te trecken, waerdoor sy oeck eeren ende eedtshalven tot dese articlen van de gepretendeerde religionsvrede ende alteratie, die in de religie daer doer vorder is te comen, [niet соппеп | verstaen, biddende wel oet- moedelyck dat sijn Altese, sijn Excell. ende die gene- rale Staeten dit heurluyder advys ten besten nemen ende heurluyden in de voorsz. pacificatie, unie ende satisfactie daerop gevolcht gelieve te main- tineren en conserveren. Voort die van de Ridder- schap, naedat sy op deese saecke mede rijpelick geleth hebben, sijn geresolveert ende hebben ver- claert, resolveren ende verclaeren by desen dat sy mitte generale Staeten willen blijven by de pacifi- catie, die unie ende satisfactie daerop gevolcht, ende dencken sich by den eedt, die sy gedaen heb- ben, te houden, wel verstaende, dat indien eenige waeren die de confessie van Ausburch, gemaeckt by hoechloff. memorie Keiser Carolus, zouden wil- len aenveerden, sijn te vreden dselve te accorderen ende achtervolgen, mits expresse conditien dat men die geestelicheyt sall laeten blijven in heur geheel, sonder dat die van de Ritterscap verstaen dat men tegens dselve yetwes sall attenteren oft innoveren, soe in cas van hunlieder religie als andersints. Ten lesten soeveel angaet die stadt ende steden slants van Utrecht, sijn dselve geresolveert als hier nae volcht. Ende eerst die Raedt van de stadt Utrecht heeft, nae eenige communicatie ende deli- beratie daerop gehouden, en begherende alle rust ende vrede in de stadt te houden, bysonder over- mits sy dageliex gemolesteert worden van die van de gereformeerde religie etc, daerop geresolveert ende gesegt dat sy, voer soeveel in hun is, hun conformeren met die voorsz. geconcipieerde articu- len, stellende nochtans dselve te samen tot dis-. eretie van sijn Hoocheyt ende den generalen Staten ende tot tgene dselve tot welvaert en ruste van den vaderlande daerop vorder adviseren ende or- donneren sullen. Ende soe verde die van de gees- telicheyt, ritterschap ofte andere steden van andere opinie waeren, soe is die Raedt geresolveert dat men haerl. meeninge evenwell overseynden sall, om die gemeente contentement te gheven. Mit welcke resolutie die van Rhenen, Wijck ende Montfoort hem conform gemaeckt hebben. Ende die van Amersfoort hebben heur resolutie by gescrifte gelevert, als hier naer geinsereert is: L Вовк. т. Tir. m. Deer. 19 Die Regierders der stede van Amersfoordt, geas- sisteert mitten ouden raedt ende andere van de treffeliexste borgeren, met advyse van de gheeste- licheyt deser steden, gecommuniceert en gevisiteert die articulen van de religionsvrede ende dselve ge- confereert mette pacificatie van Gendt, die gene- rale unie, die declaratie daerop gemaect, ende den eedt daerop gevolcht, bevynden die voersz. arti- culen nyet alleene prejudiciabel die voersz. pacifi- catie, by sijne Maj. geconfirmeert, met tgene daer nae gevolcht is, maer oeck haerluider privilegien, 't welek sijn die redenen dat sy nyet en connen verstaen totte articulen van de voorsz. religions- vrede. Actum den vijffden Augusti 1578. Onder- teeckent J. Botter. Noch versochten die van Amers- foordt het advys van heurluider geestelicheyt hier mede geinsereert te worden : Mijn Heeren den Deecken en + Capittule van de collegiate ende parochiale kercke van Sint Joris t Amersfoort, mitsgaders den Pastoer, Prioers, Pa- ters ende generalicken voorts alle die gheestelicheyt binnen derselver stede, gesien hebbende die mis- sive van sijn Hoocheyt, nopende '{ versoeck van 't advys van twee religien tadmitteren, in date den 14. Julii lestleden, die protestatie van die van de ge- pretendeerde gereformeerde religie ende noch de re- ligionsvrede, te weeten de poincten, geconcipieert tot vrede van beyde de religien, en die wel ge- examineert, hebben, ter requisitie van de Magistraet deser stede, geadvyseert en advyseren by desen gesamentelyck en eendrachtelyck, dat in geender manieren, beneffens die eenige oude catholycque apostolyeque roomsche religie (waerinne sy gebo- ren ende tot desen daege opgevoet sijn) noch d openbare exercitie van de gepretendeerde gerefor- meerde religie, oft oeck eenige andere religien (die Godt betert in grooten getal sijn) noch oeck haer eenige kercken te admitteren sijn ; anschou nemende op Godts eer, en haerluider ende haer ondersaeten salicheyt, ende dat die vrome christelicke Bisscop- pen ende martelaers (die sonder reproos eertijts geweest sijn), bysonder Chrysostomus ende Ambro- sius, liever hadden te sterven, dan andere religien toe te laeten oft eenige Godts templen den afge- weeckenen van de rechte religie te consenteren, werten mede well seeckerlick uyt dagelixe expe- rientie, bysonder uyt het gheene binnen dese stede voerlede omtrent ses jaeren inden turbel geschiet is, mede uyt tgeen die van Haerlem ende andere steden geleden hebben, indien ‘t versoeck van de protestanten ofte die van de gepretendeerde gere- formeerde religie geaccordeert wordt (dat Godt verhueden will), souden sy die daer spreecken ende haer suppoesten grotelicx in haer salicheyt verhin- dert worden, ende soude om die diversiteyt, jae contrarieteyt der religien, exercitien en effecten, geen correspondentie, vrede, rust ende tranquiliteyt gehouden moegen worden, maer veck die eenige oude catholycke religie gesupprimeert en gansselick verdruct worden, ende souden sy ende haer goede ondersaeten groote miserie aen siel, hehaem ende haer tijtelicke goederen becomen, twelck sy geerne verhoet sagen; persisteren nyettemin, als goede on- | derdaenen, by de pacificatie van Gendt, by sijne Мај. 2. RESOLUTIEN der Staten van Utrecht, houdende goedkeuring eener gemeenschappelijke verbintenis tusschen de Provincien tot onderlinge gwarantie van het Erfstadhouderschap , kapitein- en admiraalschap-generaal. 30 April en 2 Julij 1788. Mercurii 30 April 1788. B; resumptie gedelibereerd zijnde, over Hun Hoog Mog. Missive van den 18 Februarij laatst- leden, houdende communicatie der Resolutie, by de Heeren Staten van Holland ter Generaliteit in- gebragt, ten fine eene onderlinge guarantie der tegenswoordige constitutie onder de Bondgenoten werde vastgesteld, en omtrent welk poinct Hun Hoog Mog. eene spoedige en vrugtbare deliberatie der Hoge Bondgenoten by voorsz. missive waren verzoekende, is goedgevonden de Heeren, wegens deze provincie ter vergadering van Hun Hoog Mogende gecommitteerd, te authoriseeren aldaar te declareeren: Dat de Heeren Staten dezer pro- vincie ten vollen overtuigd zijn, hoe eene afwij- kinge en verbrekinge der gevestigde constitutie binnen deze Republicq, niet anders als een verval en geheelen on derzelver ten gevolge kan hebben, gelijk dit de onlangs plaats gehad heb- bende omstandigheden van zaken ten overvloede hebben geleerd, en dat het hierom aan Hun Ed. Mog. alzins aangenaam is geweest, uit de gedane communicatie en voordracht der Heeren Staten van Holland, te hebben mogen bespeuren dat Hun Ed. Gr. Mog. mede wederom in eene dergelijke denk- wijze verseeren. Dat wat de voordracht, by Hoogst- dezelve gedaan, in het byzonder betreft, Hun Ed. Mog. vermeenen met de daden onwedersprekelijk te hebben getoond, hoe de grootste meerderheid der staatsleden de thans wederom binnen deze Republiek alomme herstelde constitutie hebben be- schouwd en nog beschouwen als onafscheidelijk met ’s Lands welvaren verbonden en tevens met hunnen bij eede plechtig besworen plicht, en hier- omme deze constitutie, by alle mogelijke midde- len, hebben getragt te maintineeren en te behou- den, en dit niettegenstaande het gewelt en onrecht aan Hun Ed. Mog. deswegens aangedaan, waarvan deze provincie nog lange de schadelijke invloed en gevolgen zich zal kunnen herinneren. Dat Hun Ed. Mog. alzulks by continuatie hebbende getoond hoe geer de hooge waardigheden, met welke zijne Doorl. Hoogheid is bekleed, als een essentieel deel der constitutie wierden beschouwd en ook voor de gansche Republiek van een groot en noodzakelijk belang moesten worden aangemerkt, nu ook zeer genegen zijn, om, hoe zeer anderzins de byzondere regeringsform binnen elke provincie in 't particu- lier alleen behoord te worden aangemerkt den Souverain van zodanige provincie te concerneeren, de constitutie en regeeringsform, zo en in dier voegen die met het Erfstadhouder- Capitein- en Admiraalschap-Generaal zich thans bevind, aan hare medebondgenoten, zulks begeerende, te guarandee- ren, en ook wederkeerig die guarantie van Hoogst- dezelve, relatief hare provincie, accepteeren ; zo noch- tans dat deze guarantie alleen bondgenootschappe- lijk en niet by byzondere provincien geschiede, zonder dat hierdoor eenigzints zal worden on- dernomen zich in het inwendig bestier van een der provincien in te dringen, als wanneer Hun Ed. Mog., overmits alle de geumeerde gewesten zich thans in dezelve forme van regeering, relatif het Erfstadhouder- Capiteyn- en Admiraalschap- Generaal, bevinden, ook geene de minste zwarig- heid, maar veel eer groote nuttigheid, ter berei- king van het groot oogmerk by de Heeren Staten van Holland gebuteerd, in zodanig eene bondge- nootschappelijke guarantie oordeelen te resideeren, zo als ook alle verdere rechten en possessien, vol- gens het verbond van unie, door de Hoge Bond- genoten gezamentlyk elkanderen behoren te worden gemaintineerd en bevestigd, voegende Hun Ed. Mog. hier nog by, dat, wat deze provincie in het byzonder betreft, bereits door alle de leden van Regeeringe, alvorens tot de staatsvergadering te kunnen geadmitteert worden, moet worden afge- legd een eed, inhoudende onder anderen deze periode: Dat ik mede punctuelyk zal observeeren en nakomen het Reglement, nopens het bestel en beleid van de Provinciaale Regeering, in den јаате 1674 ler vergadering gearresteerd; dat ik ook zal helpen maintineeren Шип Ed. Mag. Resolutie van dato den 10. Januari) 1748, waarbij het Stadhouderschap- Capitain- en Admiraalschap-Generaal verklaard is erfelijk, zo in de mannelijke als vrowwelijke wettige descendenten van Zijne Hoogheid den Heere Erf- stadhouder Willem Carel Hendrik Frizo, Prince van Orange en Nassau ete. ete. etc. En ingevolge van welken eed de Leden der Regeeringe dan ook verplicht zijn den jegens- woordige Heer Erfstadhouder, welke op dien voet, in den jaare 1766, de gemelde hoge waardighee- den heeft aangenomen, by dezelve te maintineeren en te bevestigen. En zal ten fine voorn. extract dezer aan welgem. Heeren Gecommitteerden ter Generaliteit worden toegezonden. Mercurii 2 Julij 1758. De Heeren Gecommitteerden ter Generaliteit З LANDS VAN UTRECHT. hebben overgezonden een extract resolutie van Hun Hoog Mog., van den 27. Junij laatstleden , waarbij | | Hun Hoog Mogende hebben goedgevonden en ver- | staan, dat een acte van gemeenschappelijke ver- bintenis tusschen de respective provincien zal wor- den aangegaan en vastgesteld, zo als daarbij is vast- gesteld in dier voegen als hierna volgt geinsereerd. Extract uit het Register der Resolutien van de Hoog Mogende Heeren Staten Сепе- raal der Vereenigde Nederlanden. Veneris den 27. Junij 1788, Is gehoord het Rapport van de Heeren van Heeckeren van Zuideras en andere Haar Hoog Mogende Gedeputeerden tot de zaaken van de placaten en reglementen, hebbende ingevolge en ter voldoening van Haar Hoog Mogende Re- solutie commissorianl, van den 30, der voorleede maand, geexamineerd en overlegd op wat wijze een acte van gemeenschappelijke verbintenis tus- schen de respective provincien tot mutuele gua- rantie van het Erfstadhouderschap, Capitein- en Admiraalschap-Generaal, niet alleen als een es- sentieel deel van de constitutie en regeeringsform van elke provincie, maar ook als een Grondwet van de zeven Vereenigde Provincien, welke vol- gens de Unie van Utrecht één lichaam van staat uitmaaken, zal worden aangegaan, en op wat ААА wijze zoodaanige acte door de Heeren Gedepu- i teerden van de respective provincien zoude be- ` hooren te worden geteekend, en aan Zijne Hoog- heid op een solemneele wijze ter band gesteld. | Waarop gedelibereerd zijnde, is goedgevonden | en verstaan dat een acte van gemeenschappelijke verbintenis tusschen de respective provincien zal worden aangegaan en vastgesteld, zoo als vast- gesteld word mits dezen, in dier voegen als dezelve aan het einde dezes is geinsereert. En dat de teekening van de voorschreeve acte zal geschieden door een Heer Gedeputeerde uit elke provincie, welke de voorschreeven acte in het besoigne hebben geconcipieert, en dat voornoemde acte door dezelve Heeren Gedeputeerden op eene solemneele en plegtige wijze, door eene expresse commissie daartoe te decerneren, aan Zijne Hoog- heid, bij zijne eerste terugkomst alhier in den Hage, zal worden overgegeeven en ter hand ge- steld; ten welken einde twee gelijkluidende in- strumenten, in behoorlijke forma, zullen worden gedepescheert, één om aan Zijn Hoogheid te worden ter hand gesteld, en één, om bij den Raad van Staate, onder de andere authentique stukken tot de Unie specterende, bewaard te worden. ` Dat voorts van deze verrigting kennis zal wor- den gegeeven aan Drost en Gedeputeerde Sta- ten van de landschap Drenthe, met verzoek om daaraan te accederen. En terwijl bij deze gelegenheid aan de Hee- ren Haar Hoog Mogende Gedeputeerden in be- denken is gegeeven, daar deze solemmeele acte ееп evenement is van groot belang voor de Re- publicq, en strekkende tot bevestiging van de Unie, of niet tot eene perpetuele gedagtenis van Vrevore Urn, Рів, L | 1. Boek. 1. Tir. ш. Deen. 21 dien ееп medaille behoorde te worden geslaagen, even zoo als in gelijke gevallen meermalen is geschied, is wijders goedgevonden en verstaan dat het slaan van zoodaanig een medaille zal worden vastgesteld, in voegen als een concept daarvan mede aan het einde dezes is geinsereert. En worden de Heeren van Zuideras en andere Haar Hoog Mogende Gedeputeerden tot de zaa- ken van de placaten en reglementen mits dezen verzogt en gecommitteerd, om met en nevens eenige Heeren Gecommitteerden uit den Raad van Staate, bij haar Ed. zelfs te nomineren, te examineren en te overleggen de wijze om zulks werkstellig te maaken, aan wien zoodaanige me- daille uittereiken en hoe de onkosten daarvan te vinden, en van alles alhier ter vergaderinge rapport te doen. ` De Heeren Gedeputeerden van de provincie van Utrecht hebben tot de voorsz, Resolutie ge- concurreert, onder inhæsie van de Resolutie van de Heeren Staten hunne Principalen op dat stuk reeds ter Generaliteit imgebragt. Acte. De Heeren Staten van de Provincien van Gel- derland, Holland en Westfriesland, Zeeland, Utrecht, Vriesland, Overijssel en Stad en Lande, nevens die van de Landschap Drenthe, gereflec- teerd hebbende op de oorzaken van de inwen- dige verdeeldheden, waardoor de geheele Repu- blieg en teder provmeie in het byzonder onlangs is beroerd geworden — en bevonden hebbende dezelve grootendeels ontstaan te zijn uit de ver- keerde en hoogst gevaarlijke denkbeelden, by sommige menschen, hetzij weezentlijk, of in schijn opgevat, en aan andere min kundige in- gezeetenen ingeboesemd, aangaande de consti- tutie en regeeringsform dezer landen, en speciaal aangaande het gewigt en de noodzaakelijkheid der hooge en erfelijke waardigheden van Stad- houder, Capitein- en Admiraal-Generaal, en daar en boven geconsidereert hebbende, dat by de gelukkige herstelling van het Stadhouderschap en de erfelijke bevestiging van hetzelve in de jaaren 1747 en 1748, de Bondgenooten het tot een groot vaorregt voor den Staat hebben ge- reekend deze hooge waardigheden, met betrek- king tot alle de provincien en de Generaliteit, op een en denzelven Prins vereenigd te zien, en zig daarvan een nieuwe kragt en vastigheid van den Band der Unie hebben beloofd; dat mits- dien dezelve waardigheeden, van toen af een naauwer en ommiddelijker betrekking ontvangen hebbende tot het geheele Bondgenootschap, niet alleen behooren beschouwd te worden als een essentieel deel van de constitutie en regerings- form van iedere provincie, maar van den ge- heelen Staat, en zoodaanig verbonden met de Unie zelve, dat het een zonder het ander on- mogelijk in bloei en welvaart kan staande blij- ven, en dat derhalven, gelijk de bondgenooten verpligt zijn malkander met goed еп bloed by te staan, tot conservatie van den band der Unie, hieruit noodwendig ook volgt de verpligting om elkander gerust te stellen omtrent de eerste en voornaamste middelen, door welke de Unie 6 2 VAN DEN STAAT EN DE SOUVEREINITEIT moet behouden blijven, en om met vereenigde | cien van het Bondgenootschap van deze heil- kragten te waaken tegen allen indragt op dezelve;! zaame en voor de rust en veiligheid van den te meerder, daar de ondervinding in de laatste staat onontbeerlijke grondwet ooit of ooit werde beroerte geleerd heeft, hoe uit de geringste be- ` _afgeweeken. ginselen, die in het eerste maar kleine veran- | deringen scheenen te bedoelen, nogthans een Republica, algemeene verwarring is ontstaan, welke het post Reges ejectos Bondgenootschap ор het punt van een totale! ab infestissimis et potentissinus hostibus sæpins slooping heeft gebragt. Zoo is % dat de Hec- ` aperto et occulto Marte frustra tentata, ren Gedeputeerden van de hooggemelde provin- ab improbis scelestissiuorum civium inceptis cien, uit naam en op last van de Heeren Staten | vindicata, hunne Principalen, mits dezen plegtiglijk ver- | ac tandem arctiori inter Socios foedere instaurata. klaaren, dat hooggemelde Heeren Staten het Præpot: Ord: Foed: Belgii in ætern: Erfstadhouder- Capitein- en Admiraalschap-Ge- memoriam hune nummum cudi juss. neraal, met alle de regten en præeminentien daar- MDCCLXXX VITE. aan verknogt, zoo en op dien voet, als hetzelve ` A altera parte clypeus valivus cum hac inscriptione : in den haaren respectivelijk is opgedraagen en Dee Opt: Max: door den tegenwoordigen Heer Erfstadhouder Et heroibus Patris, in den jaare 1766 aanvaard, houden en consi- | Libertas publica. dereren voor een essentieel gedeelte van haare constitutie en regeeringsform, en hetzelve als ееп Waarop, na deliberatie, Hun Ed. Mo. ‘t verrichte grondwet van staat onderling bondgenootschap- van welgemelde Heeren Gecommitteerden ter Ge- pelijk aan malkander guaranderen, sanneemende ` neraliteit hebben geapprobeerd en geratificeerd. niet te zullen gedoogen, dat in een der provin- | 3. RESOLUTIE der Staten van Utrecht aangaande de schikkingen, met den bevelvoerenden Generaal van het fransche leger over het bezetten der provincie te maken. 15 аннат} 1795. D. Heer van Nyvelt, als President van Heeren ` niet verder voorwaards te willen gaan naar dese Pro- Gedeputeerden, heeft ter Vergadering voorgedragen | vintie, en daartoe te indiqueeren de plaatsen, alwaar dat de tijdingen wegens het retireeren der Gealli- | de Gecommitteerdens hem Generaal of Represen- eerdens naar boven en dus het verlaten van deze ` tant souden mogen aantreffen. Dat ten dien einde Provintie, de Heeren Ordinaris Gedeputeerden heb- ` eene eredentie voor welgemelte Heeren Gecommit- ben doen bedacht zijn, om de Commissie, den 12. teerdens, in naam van Haar Edel Mogende, als- deser by de Heeren Staten verleend, te versoeken, | mede voor den Ritmeester Barchman, welke als om te tragten met den Franschen Generaal of Re- | Officier is gesonden aan den commandeerende Ge- presentant te confereren, ten einde dese Provintie | neraal, was opgemaakt. voor eene subiete invasie, so veel mogelijk, te be-{ En daarop gedelibereert zijnde, is gemelde Heer waren. Dat de Commissie dan ook bereids een Ofi- | President voor desselfs gedaan rapport bedankt cier met een trompetter had afgesonden, ten einde | еп het verrigte van Heeren Ordinaris Gedeputeer- de Commandeerende Generaal van de verleende Com- | den geapprobeerd. missie op heden te informeeren, en te versoeken van 4, RESOLUTIE der Staten van Utrecht, waarbij de capitulatie wordt goedgekeurd, door hunne gecom- mitteerden met den bevelhebber van het fransche leger, aangaande het bezetten der provincie, gesloten. 17 Jannarij 1795. B, extract uit de Resolutien van de Heeren Or- | ten, wegens onpasselijkheid, zig van het adsisteeren dinaris Gedeputeerden, van huyden morgen, zijnde | deser Commissie geexeuseerd, ingevolge en tot vol- overgebracht het Rapport van de Heeren van Wol- | doening aan UEd. Mog, commaissoriale resolutie phaarsdijk, van Lunenburg, en van Sterkenburg, | van gisteren, zich op heden naar Cuilemburg be- houdende den uitslag van hunne gehouden confe- ` geven, nadat zy door den Ritmeester Barchman rentie met den Franschen Generaal Salm, breder | Wuytiers, daartoe versocht, waren geinformeerd als by deselve, en volgende met de daarby gevoeg- | dat de Fransche Generaal Sulm, eommundeerende de capitulatie en voorslag van schikkingen, so als | de colonne gedestineerd naar dese Provintie, zich die door Heeren Gecommitteerden waren gepropo- | aldaar zoude bevinden, en hebben aldaar met voor- neerd en ontworpen, alhier navolgende geinsereerd. | schreve Generaal eene conferentie gehouden, en | na openinge van hunne last getracht, op de meest effieacieuse en exhortatuire wijse den Franschen Generaal over te haalen tot het surcheeren van den De Heeren van Wolphaarsdijk, van Lunenburg | verderen aanmarsch der Fransche troupes naar еп en van Sterkenburg hebben, benevens den Secre- | op het territoir deser Provintie, inuuers gedurende taris Ram, als hebbende de Secretaris van de Sta- | de negotiatien, welke door de Gedeputeerden van Edele Mogende Heeren! S LANDS VAN UTRECHT. t. Boek. 1, Fer. ni Deen. 23 Hun Hoog Mogende te Parijs еп insonderheid 8. onlangs, door eene nadere Commissie, in 'в Bosch La province sera en tout cas comprise dans toute waren aangevangen, ten einde de zaken niet ver- | negociation d'arrangements ou de paix, deja enta- der buiten haar geheel mochten warden gebracht; | mée ou encore à entamer lesquelle auront été ter- dan heeft gemelte Generaal zulks volstrekt afge- ` mines et conclues. slagen, en gedeclareerd zich hiertoe niet gequa- | Renvoyé, n'étant pas de la competence du lificeerd te vinden; en bij hunne aankomst bevon- General Frangais. Я den hebbende dat de Fransche troupes reeds aan dese zijde der Lek, op het territoir deser Provintie waren, en ziende dut de Fransche Generaal voor- nemens was den aanmarsch verder door te setten, also deselve declareerde binnen drie nuren te Utrecht te kunnen wesen, hebben ПЕЧ, Mog. Gecommit- teerden zich verpligt gevonden, om tot welsijn der Provintie, te tragten eenige voorslagen van schik-| Le Gouvernement agira en tout de concert avec kingen aan den Franschen Geueraal te doen, vol- | les Representants du peuple ou des Generaux Fran- gens welke de troupes van die natie in de steden | çais, et l'on s'entraidera d'un commun accord en deser Provintie souden komen, in voege UEd. Mog. tout ce qui sera necessaire à la conservation du uit de hierby overgelegde poineten zullen vernemen, bon ordre, du repos, et de la sureté publicque, naast welken de Generaal Salm heeft aangetekend ` ainsi qu'en tout ce qui sera requis pour l'interet A On ne fera pendant ce temps aucun changement dans la constitution ou forme de Gouvernement de cette province. On ne fera aucun changement jusqu'à l'arrivée des Representants du penple. 5. de antwoorden ор de onderscheide poincten en voorslagen daarinne vermeld. Welke poincten vervolgens door den Franschen Generaal gedresseerd Go à in de forme eener ca- pitulatie, so als UEd. Mog. uit het hoofd van het daarvan gemaakte afschrift zullen vernemen, hebben UEd. Mog. Geconmmtteerden zich verplicht gevon- den, na dat alle mogelijke pogingen te vergeefsch hadden aangewend om den aanmarsch van troe- pen te prevenieeren, gelijk ook, om het hoofd der also gedresseerde capitulatie, en insonderheid het woord reddition, in hetselve voorkomende, veran- derd te krijgen, zo als Heeren Gecommitteerden het in hun ontwerp gesteld hadden, die also ge- dresseerde poincten van capitulatie te tekenen, met mondelinge bijvoeging dat dese tekening geschiedde voor so veel de geaccordeerde poincten aangingen, de gerenvoyeerden tot nader onderhandeling bleven gereserveerd; zullende UEd. Мор. daaruit ontwaar worden dat de twee eerste en voorname poincten zijn geaccordeerd, terwijl de overigen meest allen zijn verwesen tot de nadere bepalingen van den Generaal en Chef of van de Representanten der Natie. Heeren Gecommitteerden, zich verder tot den inhond zelve refereerende, hopen hiermede zich van dese moeyelijke last naar de intentie van UEd. Mog. te hebben gekweten. Capitulation faite par le General de Brigade Salm, aux Commissaires envoyés par les Etats de la Province d'Utrecht, pour la reddition de cette Province. Articles proposées. 1 | рет des troupes Françaises et des habitants. | Accordé. ) 6, ` Тез Tribunaux ordinaires seront maintenus pour ‚tous les cas dans leur jurisdiction et administra- tion de la justice, et les habitans continueront à n'être justiciables que devant leurs juges compe- tents. Renvoyé aux Representants du peuple. 7 Pendant cet état des choses les impots et reve- nus publics continueront à être perçus par le Gouvernement de la manière ordinaire, au profit de la Province; par contre le Gouvernement s'ar- rangera avec les Representants et Generaux au ‚sujet des moyens de subvenir aux besoins des troupes Francaiscs, Cela n'est pas de la competence du General Français. 5, Les Representants et Generaux Frangais sont priés de ne pas faire entrer plus de troupes dans la province qu'il n'en sera necessaire pour la garde de son territoire, pour la conservation du repos et du bon ordre, ainsi que pour le maintien des autorités legitimes, et plutot des troupes de Ligne, que d'autres, à moins que la necessité des circon- stances n'en fit ordonner autrement. Le General en Chef decidera cet article; il n'existe point de difference dans les troupes rançaises, 9. Le regiment de Mecklenbourg, ainsi que le ba- taillon de Petit, actuellement en guarnison à Utrecht et à Amersfoort, pourront y demeurer pour le main- П у aura sureté parfaite de personnes et de biens | tien du bon ordre jusqu'à ce qu'ils у soient rem- pour tous les citoyens et habitans’ de la Province | placées par des troupes Françaises, apres quoi ils et personne ne sera inquietté, ni pour les senti- | passeront a tels autres endroits, dont on pourra ments qu'il pourroit avoir manifesté, ni pour la con- | convenir, et demeureront toujours soumis aux con- duite, qu'il pourroit avoir tenue pendant le temps de ` ditions qui leur ont été imposées par la capitula- ls presente guerre, ni des troubles qui Font precedé. | tion de Mastricht et de Bois le Duc. Reponse. Accordé. Les troupes de la Garnison de Mastricht et 2. Bois le Duc, actuellement en garnison à Utrecht П у aura toujours liberté entière de religion et | et а Amersfoort pour le maintien de l'ordre et de culte religieux. du repos public, sortiront de la ville d'Utrecht Accurde. par la porte Catherine et apres avoir posé les | 24 VAN DEN STAAT EN armes, s'en iront ou bon leur semblera. Ils ne pourront emporter que leurs effets, de même que les Officiers. Il en sera de même pour toutes les troupes qui sont dans le cas et dans la pro- vince d'Utrecht. 10, Сошше la circulation de tout autre monnoye que celle d'espèce sonnante feroit un tort irreme- diable aux interets de cette province et de ses habitants, où Гоп n'est accoutumé à aucune autre monnoye, les payements continueront à se faire en espèces sonnantes. Refusé. п, Les militaires, de quelque grade qu'ils puissent être, qui depuis longtemps ont fixé leur domicile dans cette ville, et ne font pas de service actuel, soit parce qu'ils se trouvent pensionnés, soit pour cause de vieillesse, оп autrement, pourront conti- nuer à y tenir leur domicile, sans pouvoir être en aucune manière inquiettés au sujet de leurs charges militaires. Tous ceux qui n'ont pas porté les armes contre la Republique Française, ceux qui ont pris leur dimission, ne sont pas prisonniers de guerre, tous autres ne sont exceptés de cette capitulation. 12. Comme il se trouve dans la province des ba- gages de plusieurs corps militaires, parmi lesquels ilyen a, qui mème пу ont pas été en garnison, ces bagages resteront à la disposition de leurs corps respectifs et pourront sortir librement; de même que les officiers et soldats malades, qui se tron- vent dans les hospitaux ou les quartiers, et que les femmes et enfans jouiront de la même liberté. Tous les bagages et effets appartenants à des corps militaires, caisses militaires, appartiendront à la Republique Française; les officiers et soldats malades seront prisonniers de guerre en Hol- lande, et ne pourront porter les armes tant que la guerre durera, jusqu'a échange d'homme à honune, d'individu à individu, grade pour grade. Les femmes et enfants sont exceptés de la ca- pitulation. 13. Toutes les garnisons des villes de la province d'Utrecht, occupés par des troupes Hollandoises, seront egalement prisonniers de guerre sur leur DE SOUVEREINITEIT Toute l'artillerie et magazins de quelque na- ture qu'ils soyent, seront remis entre les mains des Commissaires Français, qui se rendront à cet effet dans les places. Les villes de la province d'Utrecht seront oc- cupées par des troupes Françaises, auparavant que les Hollandoises en sortent, et celles-ci po- seront les armes devant les troupes Françaises, soumises а l’article 13, Les troupes de la Republique occuperont de- main matin chaque ville, qui seront designées par les Commissaires envoyés par la province. Ces villes sont Utrecht, Amersfoort, Rhenen, Wijk et Montfoort. Un officier de la garnison de Breda, se trou- vant à Utrecht en semestre, et employé comme parlementaire par les Etats de cette province, le General en chef prononcera sur son sort. Traitté et arretté la presente capitulation au quartier general de Kuilemburg, le vingt sept Ni- vose, troisième année republicaine, (Signée) W. E. рк РЕнРОХСНЕН. В. С. van Luxpex. J. J. var WESTRENEN. Le Général du Brigade. SALM. En heeft de Heer van Wolphaarsdijk verder mon- deling voorgedragen, dat de Heeren van de Com- missie getracht hadden zich op gisteren noch te begeven naar den Generaal en chef of Represen- tanten van de Fransche Natie, ten einde nader over de gerenvoyeerde poincten te handelen, dan dat de Generaal Salm gezegd hadde dat het zeer onzeker was, waar die Heeren zouden kunnen wor- den gevonden, dan dat die Heeren heden waar- schijnlijk in de stad Culemborg zich zouden be- vinden, en heeft gemelde Heer van Wolphaarsdijk wijders voorgesteld of Hum Ed. Mog. goedvonden, dat de Commissie op heden zich wederom te dien einde naar Culemborg zoude begeven, En daarop gedelibereerd zijnde is zulks aan de Heeren van de Commissie overgelaten om daarin tot het meeste welzijn der provintie te handelen. En hebben Hun Ed. Mog. wijders de voorn. Heeren gecommuitteerden voor derzelver genomen moeite en gedaan rapport bedaukt en het verrigte parole, et poseront les armes devant les troupes | geapprobeerd; wordende de Heeren Ordinaris Ge- Françaises, pourront se retirer en Hollande jus- qu'a échange d'homme à homme, d'individu à individu, grade pour grade. deputeerden wijders bij deze geauthoriseerd om van hetgeen geconvenieerd is ten voordeele der Ingezetenen bij publicatie kennisse te geven. 9. PUBLICATIE van de Gedeputeerde Staten 's Lands van Utrecht aangaande het bezetten der provincie door de fransche troepen. 17 Januarij 1705. 