Soendasch-Nederduitsch woordenboek, op last van het gouvernement van Nederlandsch-Indie
(§ *&s(&)(Mft\ SB. zoet van smaak. — - <Li*«J (KfirniKns naam van een Ukkernij. 6^<&mS& zva. (Eji(MQJi(3i\ — (&j}(3^A(&iaj>ji\ van het ga- ren, dat, na met <*5i<nt2*#.\ te zijn behandeld, niet toil rood worden; t. w. het ondergaat een bewerking met moentjang, wordt vervolgens eenigen tijd aan de lucht bloot- gesteld en dan nogmaals behandeld met tjangkoedoe. Rg. K.) (§ ~fr(Eft aV)/l\ SB. werk (Ar. V^) voor- al, en dan met cwam(n(vi(3^(vi(njtji\ er nevens in gebruik, liefdewerk, liefdedienst, goed werk; voorts b^(EA<njyi\ bij wijze van goed werk of liefdedienst iets geven, uitleenen, enz.; ooh het werk verrigten voor iemand, en in het algem. iets verrigten. Tot amal brengt men o. a. het planten van boomen langs een weg, opdat de voorbij gangers zich zullen kunnen laven aan de vruchten of genot hebben van de schaduw ; het uitleenen van godsdienstige boeken en derg. enz. — <c?<e/i MjKmjf\ iets verrigten, geven, uitleenen, enz. bij wijze van goed werk of liefde- dienst. — (miE^frugonjie-^(njt\ een elmoe of elmoe's onderwijzen; hierbij wordt betaling nooit vooruit bedongen. — <vn<EiiruiiMt&<Kn <LiA<w?fl\ en. 6^A(E1(TUi^\ 36 (3JA(EJt~JI\ Gi^&OEJ) arUl fl\ SB. dorpspriester. Verg. j&. i0& bergen, bewaren, wegsluiten, weg-^ leggen, sparen; iets, bv. een djimat, ook medicijnen, er op uahouden of wel die in huis hebben, zoodat men ze in voorraad heeft . — (mfEiSi^midonj^ iets ber- gen; ook vee, dat over dag losloopt, bv pluimvee, fs avonds opsluiten in de hokken. — di(m<zj*3%Mt(HTji\ yoor of ten behoeve van iemand iets bergen, opbergen, wegsluiten. Bv. &aM(^\(Ciiixnm^i^i^2^i^9^(m(ru(EAe'n\i <&iKn<E*3najn'£}2Qaji\ voor of ten behoeve van iemand iets bewaren. Bv. ajj^n\ ^?^^n a a a O a <tC9 (V) <is>* (tJ) asn aji o (ea-ui ? ctm bfiz&rie— (trn oji i\ji cun w — P asij (l 5 ck\j Co (j s oji «t) obi 3 $ \ zie iunni(LU}\ ook wordt zoo ge- noemd de vrouw, die als kindermeid dienst doet bij de kinderen van een regent en gekozen is uit de bloedverwanten van de regentsvrouw. — Verg. ^2&(m/j\ (§ ^&(E/I ~J] 9\ I. zva njcrr^w Reg.Tj.lL8B. boosaardig, kwaadaardig, maar slechts in geschriften in dezen zin gebruikelijk, (Buiten de Preanger ookzva. czj>(*p\en (&i<£n^ K.) JaV. aJTHEJI-JlfW (§ ^ (E/f cJI \ 8B. laag van pare in de rijst- sckuur. — cci(eji^i\ uitgespreid liggen. — arm ab(3-&(&i^i(3^i(EJi^\ belegd ; belegd met matten. — 6^a<ea^achh&i j^\ grenst aan; ook ligt digt bij die van, enz., van iemands sa- wah. — iui(Eji^ini(hnjj\ een kamer of derg. beleggen bv. met matten; id een stoel, de plaats waar men zit, enz. bv. met de huid van een dier, een matje of derg. — «*»&£*.<&? ~jini(m/i\ ook van iemands zitten, met iets, zooals een matje of de huid van een dier onder zich; op. ^o^^^a^N iets zooals een mat uitspreiden; ook vruchten, aardap- pelen, enz. zoodat ze niet aan een hoop liggen. — (3^A.(Eji^jnicmj^\ zie ojh&i ocnjiVi <§ ^fk(&) ~J)\ 8B, 6^L(zi3!'(3^m(iX\ zich ont- nuchteren. Verg. (^^(nj\]'K^J{^ (§ s&h(EQ ^Jl\ SB. of S. en dan <^(ea(2i\ als B. of wel als mooijer woord, bijna. — (Mai. hampir, genaderd; nabij; bijna. P.) Jav. trj(un(E»~ji\ eenige gelijkheid of o vereenkomst, zweem. (§^&(&) (*/) 2 acn n\ zie (/yo^w (§^(E/l~Jl am fl \ geen bezwaar er in zien, om op eigen eigen gezag gebruik te maken van een ander mans geld of goed* (3^(Bi^iamn\ 37 6^A. t%x G^kCEJ) ~JI cm fl\ 2. zie tS-xnw 22. SB. zwaar van kleine voorwerpen, die men op het oog niet voor zwaar zou houden, bv. van een zil- veren penhouder, een gouden ting of ringetje en derg. Verg. (dim^asr^/j^ § ^As(EJ) ^J) cm Jf N SB. de van bilik vervaar- digde en den vorm van een gelijkbeenigen driehoek hebbende gevel van een huis. — (Op Bandoeng (3^k^namj^\ op Buitenzorg 6^*(&i°i cmji\ K.) Bg. heeft abig-abig. (§ ^fk(&] (EJ) n\SB. ergens meezitten, meestaan, enz.; ook, met (^tEJi^cun ah (3^0.(^1 <ejij^\ ernevens in gebruik, bet gebed verrigten, doende en sprekende zooals iemand, die als voorgan- ger fungeert, doet en spreekt. (Ar: mamoen.) §^^2W — <n)ki2\ S. own en xn£i\ B. CO ca Ul ruiken; door middel van den reuk lets waar- nemen. mji(3-za(£j12(ki\ S. ^w G-^uuid on \ en^n^^t- &M\ B.de reuk, dien iets van zich geeft. — (WtEA2(lJ)(W\OfmM2(3^(l^\S.(&Mg(V)Q^\ of ah(ij)6^k(HTji\ en (&&tcci(Hiji\ B. ruiken aan iets; iemand of ietsbevuiken. — 6^a(3^a*t« dS^on/f^S. 6^A(3^k(M2(3^A(hn/i\ en(3^A(3^A,pi(^itfi/i\B. een lucht w'f LCI <-'f te ruiken krijgen, ruiken, in den neus heb- ben of krijgen, zonder het voorwerp te zien waarvan die lucht afkomstig is. (§ ^& OEJt \ SB. moeder ; maar altijd verbonden Cq met den naam van een kind, gewoonlijk met dien van het oudste, en wordt zoo een vrouw^ als Jiaar oudste kind bv. aji<-nn&\ Jieet, wel (3^A(£i oj)ni(i^\ genoemd. Verg. «.m »n \\ — Q^t&i &^& &)\ uitroep van verrassing, zoowel van blijde verrassing als van verrassing, gemengd me t een aandoening van schrik: boe! — (tm6^*(&\ hetz. — Verg. G-zauk %6^m»k %\i (§ ^ (El p \\ — oon SB. iets zooals em weg~ CO) cn bosch of derg. begaan, betreden, gaan over of op een weg, door een bosch. (§ ^&h(Y) (&) p \ zva. 6^a(Si?w Vera. 6^ax,u\ 22. (CO) ca y (§ ^&Ofl <&) (HI fj \ ong. op Soemedang. — Jav. ajn,rirzi(hn/i\ een rustbank, breede bank om op te zitten en te slapen in een Javaansch huis. — Volg. Bg. zva. crmcruzd^zarnJlK (§ ^ (El 2(hO n\ 2. SB. liefhebben, zonder CO oJt dat die liefde wordt beantwoord; en bep. ook verliefd, zonder dat die liefde wordt beantwoord. Verg. <*m SiG^aqji <e^w — 22. eigenn. Amboina, Ambon. — o^^e?^ Amboinees, Ambonnees. (§ *zfk(&) \ /. SB. amber. — 22. SB. 6^*m6^<&i\ CO co °° de, veelal aan een ringetje vereenigd en met behulp daarvan aan de punt van een 36 6^mni'<Kn(isn/i\ zakdoek geknoopte, ondervolgende werk- tuigjes, ah: een tangetje om zich de haartjes v?n den baard uit te trekken, (wasnasnjis) — een werktuigje, om het oor te reinigen, (*m?*7-n»m<ii\) — een tand- stokertje, ((uttn/jixmiwiji^ — een spadeltje of spaantje om de voor het sirihblad benoodigde kalk uit het dcosje te schep- pen, (M(^2r)rw(Hr^/l6-zA(iJi\ of (wnitrKUKHini vfinjnmrij^6^k(ui\) ■— en eindelijk een mesje, (<n(u<ri<u(u>2(3^A<rt(i\) — alles van zilver of S^/kCoBI 9\ SB. zva. ojt(u(vu\ ten einde, om, opdat, met oogmerk. — Zie ook (u((£iq\\ — Jav. Wdhh: tun [Si ^\ Jew. (§ s&kCE/l'ri (Kl fl\ SB. het middengedeelte van een kano, tusschen de twee tamboekoes in; het middenstuk van een lisoeng^ tus- schen. de twee ronde gaten in. K. (§ *&s(jOEA (HTI n\ SB. I. bij het gezamenlijk rijststampen in hetzelfde blok: den stamper laten vallen, tegelijk met het vallen van den stamper van de ander; voorts van iHr>nitiM6~i*agji\ dow% twee of meer personen m Jen dorp: op denzelfden dag, tegelijk; van gotten of vreemdelingen, omdat ze alle- maal op eem kwamen, talrijk zijn ergem; en van het afgevuurd wordenvangeweren:tege- lijk. — II. zie (sn^^s <§ *&k(&9 <H (*JJ OS*) fl \ zie (tmni(^jiasn^ (§ ^ (€/f *>7 (tJJ mJi [i \ zie amni ^vujfw (§ ~&k(&l nfazn crn/t^ z™ (J^fep (§ *2&(&l (K77/J \\ — «niEiM^\ SB. bij menigte afgewaaid of afgevallen op den grond of onder den boom of struik liggen, van vruch- ten en bloemen. <§ ^&(&i (Knfl \ SB. of S. en ^ B. drift, toorn, toornig zijn; voorts SB. zva. <EwaSw — (m^thrnp toornig, boos of driftig worden of zijn. o ki <kw tm/j\ ademen, ademha- len. — a^£!(Kn(H^\ adem, ademhaling. (J ^&(E/) OSYI fl \\ — (ci (eh asnji\ SB. iemand, het- zij een onschuldige, hetzij een medepligtige in de regtszaak betrekken, waarin men zelf betrokken is. (§ ^flsCEfl fl azn \ SB. lang uitblijven, van iemand die werd uitgezonden; lang werk hebben om te komen, van iemand die werd ontboden. (§*£&(&) (UU)/i\\ — <o<E/i<i4^\ SB. erbijhan- gen; er bij neerhangen.— - opm^Mj^JAmMAj^ er bij bengelen; er bij aanbengelen; fig. met onnoodigen omhaal, zoodat een aantal en 39 (s^jkcmaajl\ woorden, die er bij gesleept worden, er als het ware bij aanbengelen. (J^p/?\ SB. voor een offermaal of maal, waaraan velen deelnemen, op den grond of op een tafel klaargezette rijst met toe- spijzen, m^^\ een zoo aangeregt offer- maal of maal; een tafel. — aao6~£A<&9\ enz. : — 07i S!\ klaarzetten, opzetten, van eten. ra !?»£?? »^\ eten opzetten of klaar- zetten. ^^Siacxaaj^s klaargezet, opgezet. — G) (cmabcci(£n\ Tietz. (§ ^&k (E/f \\ — 6^*6^ & <u? (My \ zii JOJ\ zie onder 6-&<&i2\i CO (Oj€fi\ Zie <mfeAz\ en an/j op <&i qw — aji(ai&i\ zie amrri\\ (£)i cci cmn\ zie bij (Kitun \ tp rru anji en a<J)i(U)\ ^ a* .. (§^&(&l\ Zie (m(hn/j\ (3^fk(EA\ zie xnoap 6 ~&k(&i zie tvi am \\ T 0 ~#\01 OTt}\ zva. amumtisnjj^ — 6-iA<ncm(3^A<nam\ ZVa . cnmnJt^h t an «sn^w — tpamG^rn cm \ zva. 6^a tn(rn6^a.<nam\ — Verg . Jav . JVdbk . op tnarrtw (§ *4&am o\\ — (3^am^<unimjiK S. bedoeling, .doel, oogmerk. Verg. o <£?«?■ v en <w£tac <§ <«S&0? Cftl 0\ — xavjtmtajnHTji SB. VOOr iemand ietsy zooals eten, werlc of winst over- laten. Rg. — o>n<ro?»™*<wTy?\ iets voor iemand overlaten. (§ *&kam (HI fj\ verhorting van tern am a^n en, vriendelijk of liefkozend sprekend, in plaats daarvan in gebruik ; rnaar ook wordt 6^*amttnji\ gebezigd als titel voor kinderen van regenten, in sommige streken slechts voor de dochters, elders ook voor dezoons. — Verg. (3^«.j^^\ en apak\i (§ ^Z& cm \ I. naam van zeker zeewier, (zostera of Plocaria condida. Rg .) waarvan men door koking een spoedig stollende gebonden vloeistof verkrijgt, die gebruikt wordt bij het CY CY maken van geleijen. II. SB. 6^Aam6^A<m -T7^\ zitten te praten en te lachen, ge- durig lachen, van velen. — ^^<fcT7^6_-Arm (h^kcm-n *on\ aanhoudend schreeuwen of juichen, van velen. (§ ~z& am (M fh \ betiteling, /. voor den zoon van iemand% die gerekend wordt te behooren tot de ojhhkmw 2e (voor den jongen^ die een £/»^n tot vader, rnaar een vrouw uit de volksklasse tot moefer heeft. Rg.) Ze bezigt men (LsKma^ \ 6m een jongere hoffelijk of vriendelijk aan- tespreken. 4* is het. een liefkozend nuampje. ^"nwyi 40 6-&amcEJi\ dut men bezigt tot eigen of tot andermans kinderen; zva. ons mijn jongen, mijn ke- reltje. Verg. tpak\ en ^fm^\ <3 ~&k am (*J) (M ft \ Augustus. <3 ^kcrnnn/i ft\ SB. hoovaardig; zicli laten voorstaan of verhoovaardigen op lets. — (Licrn(nji2im/j\ op lets zich laten voorstaan o/zich verhoovaardigen. — xnamfruz^n^im^ zich zelf ophemelen; op zijn verdiensten stoffen of pochen. Verg. e£ewM^\ (§ ^ am CEftft \ SB. waardig, deftig, indruk- wekkend, imposant ; een goede vertooning maken ; — zwaar, van iemands stem . — oot)(£^\ aan iets, zooals een paard, een wapen, een rijtuig, enz. een bijzondere waarde hechten, en het daarom met buitengewoone zorg behandelen. — jj (Si6^Aam ieji/js vroeger: acte van aanstelling, verleend door- den regent aan een door hem tot een betrekking benoemd inlandsch hoofd, maar tegenwoordig bezigt men het woord gemeenlijk slechts voor de acte van bevestiging, die aan een dorpshoofd, bij zijn optreden, wo'rdt uit- gereikt; zoomede voor biljet van aanslag in landrente of heerendiensten. — (mS^ <m<|^\ is het Jav. ojKunam&iji* of (uvuicm (vyi\ acte van investituur, enz. pachtbrief — cunam(Eyi\ is K. I. van vnfnamz\en (U(CKncrm\\\ Verg. (im(Mazn(&n/i\i (§ ^& am (&)\ SB. godsdienst ; religie . — (Skr. dgama} overlevering, overgeleverde leer. Jav. Wdbh.) (§ ^&am am ft\ SB. de hand, de vuist, ooh een stok of wapen dreigende • opheffen ; dreigen; een dreigende houding aanne- men. 6-mam am/iS^cm ^j*^?n herhaaldelijk dreigen. ^ om arm anji\ iets, zooals een stok of zweep enz. dreigende opheffen. (§ ^&Om \ zie cmrnanw (§ ^tisCim \ Zie crnw (3 ~z& am ft (§ ~z& ecu ft \ SB. veel plaats inne- men, bv. van in een koffer of hist ge- pakte Jcleeren, omdat zc niet netjes gevouwen en op elkaar gelegd zijn. <? ^z& (Ml P \ ong. — (5^oj ^^kxm $ \ S. in de dor- pen wel voor: zadel, rijzadel. — Verg. majicrus I. (§^&(tzn\ SB. tegen elkander opvliegen, als voorspel van het eigenlijke gevecht, van veckthanen. -oo\ getrokken en in de hand van een wapen, zooals em zwaar d. — (U)ctAm^\ veckthanen gedurende eenige 41 d^dkcn \acn<nsn (ri^nastiji\ oogenblikken laten vechten, om te zien of ze elkaar staan. — cm imitfn 21x1^,1 an \ een bloot zwaard in de hand houden. — ^m (UdwunnKKi/is een elmoe die den bezitter doet gerespecteerd, gevreesd zijn. (§ ^z& (UTl \ SB. (3^k(cn(3^i7iini (ktjj\ rondloopen, ronddraven, rondspringen, van een paard, dat bv. uit den stal ontsnapte ofdat men losliet op een veld om daar te weiden, enz.; voorts van iemand: rondzwerven, buiten zijn woon- plaats. — Ferff.6^A^i3)2(3^=^(hn^!hj)2(ci{hn/j\\ (§ ~&k (l?n [W — oct\ SB. een beest los laten loopen; een vogel, dien men opgesloten Meld, loslaten, ah zijnde nu mah of ge- wend. — (LnamnKKi^AdJiq op gesoeden sa- wahs buffels laten losloopen, laten weiden. a& (W(&i(3^k(cnnr) cm/is iemand, die zijn woon- plaats heeft verlaten en nu hier dan daar zit; een zwerfziek individu, zwerver. <§ ^frffcn (KYlf]\ zieQ^wji* (§ ~&k KM (KYI P \ zie cvmMi^w (§ s^&iazn (1ST) n \ SB. van een lioogte afspringen; naar beneden springen. — 6^Cw(tsnji6~*(icn nsn <*70\ bij herhaling naar beneden springen, bv: Wh de gblbdbg op den grond, zooals Mnderen wel spelenderwijs doen. (3 ~&kQ/l fdZllGSY) yrt \\ — 6^n ^Tncisii /jG^vi {ten «5f r CYr CY 6 ^^nuncrnjjs zie (£5™^ (? ~&k (&n 2 (1ST) fj \grondw. tTmnsnp zietQwriasn/fw 6 ^fk nzrj (Mi n \ S. vnxir)isnji\ B. ingaan, bin- nengaan.— «^<^ hetz. maar niet uiteigen beweging, van daar voor: gaan, gezet worden bv. in de gevangenis. (ooq^^^n SB. ergens, bv. een dorp, binnengaan, binnen koinen. — (ni irn^u ihrij^\ S. ^(^l£nasm^in\Bt iets ergens indoen, bv. gebrohkeld brood in melk; iemand of iets ergens inbrengen. a 6^fr(un\ SB. dienaar, dienstknecht, onder- hoorige, onderdaan, zva. ixn%\ maar mooijer of eerbiediger; — tegenover God: schepsel, creatuur ; voorts B. en B. L. zeer nederig voorn. van den eersten per soon ; — tot den regent spre- kende bezigt men 6^£iiJi(vr(Eii\\ — (Ar. jo£) — (3^rm6^i?n\ onderhoorigfen ; de Id OlI d 7 onderhoorigen van een regent of wadana, dwz. de bevolking van zijn regent schap of zijn distrikt. — 6^*1™ a^AVf iui ^ o \ meid, dienst- maagd. — tmxpi^ B. of mooijer als men\ en <c70/rux verg. aid. — iemand dienen, tot dienaar zijn. — «?a3o|(j^CT\ en ^^j\ s a . t .. a a 6~zAim\ zie ulj «*sr^<£^\\ (Li*< Z™^ 42 (J^IKW\ 6 ~sfc am (Ml) n ^- ^^ (-?«■*• ^^^ ^flt?- wdbk.) as* . of & ^& am arm (W\ of volmt: 0?™^™*™™ CJb ^ axe^iruMs Sjaich Mohji ad-din Aid al-Qd- * dir Djaildni, eigenn. van een, zooals de Soen- danezen zeggen, afstammeling van Ali. Hij wordt ook ieji ^ (SjkSi a^\ genoemd, en zou de goeroe zijn geweest van de oj> <ru om\ of *y <^» <w * Q o (§ ^^v Om Cm fj \ Zie (3^k<E,i^icrnjl\\ (§ ^kam am fi\ zie xmxm^ I. (§^*am\ lav. rood of roodbruin; grondv. oJn\N Slechts gebr. in de Preanger in de za- menstellingen met verkorting: Kn&\<^n^t\ en^^n drie termen, die mm bezigt by het a&^ajHKriji spel, en wel naar gelang een, twee of drie van de centen met de kruiszijde boven- liggen.— Zie ook ^^™^^ffif en «tf«*™ <f *3k am 2 \ uitroep [minder gtpast tot een meerdere) van ontevredenheid of te leurstel- Ung, bij het niet zooveel ontvangen van iets s ah men verlangt of hoopte; ongeveer: nu, dat is ook de moeite waard! nu, dat zal ook wat helpen! of derg. — voorts S. B. met 6^Hcm(i-*<&its er nevens ingebr. ah hetz. misbruik maken van zijne positie iegenover itmand\ al te ver gaan, verier ah waartoe men door em omstandigheid is verpligt; steu- nen of zich laten voor-taan op iets; en ah uitroep: ja, omdat daarom enz% 6^*1777 ?*7 *™ *o\ zva.v\!^^ntrl(mi(H1^ <§ Jfr(KYl\ SB. cijfer. — {Skr. angka. Jav. wdbk.) (§ J*vff&?2P\ SB. waan; verbeelding, voor- stelling, meening. — In plaats van 6^k*™ ? ? x zegt men wel <5-si«w*{\ (verg. aldaar) en omgekeerd. — ^Sg^W??^ van iets door iemand in zijn voorstelling of verbeelding gemaakt worden tot iets anders. (§ Jfrao7P\ SB. I. hoovaardig, trotsch.- II. (plan, intentie. K.) - Verg. 6^^t^ en Jav. wdbk. op xmtKr^w <3 Jik (HY) 2 P \ S. plan, oogmerk, intentie.— Ah B. kan men tuiQut^Mj* of mm^^ gebruiken. - Verg.Q^&n en <§-aunj{v II. (§J&(Kn(*Ofj\\— <mu*Mji\ zie <n^\\ (§ JfkaWOCI (M fl \ S. plan hebben of gemaakt bebben; ik heb (had) plan gemaakt.— Ah B. kan men <u<0«<§-*»nfx of mm^ bezigen. (§ Jk (krf\ S. cLcmtujis B. dringend, spoed- vereischend, bv. van een last; — ook, of wel i^Sn^Sns spoed! ah opschrift boven 6^n (MniKWj\ 43 (3J*MhKht*rn\ het nummer in een dienstbrief ook op het adres. „ co.ry . CY Q Vera. <itonwi\\ — Kaatai^ntkats en c^i itm thrm !HTjf\ S. <n(G}(m(nj}2i*aji\ B. spoed gaan zetten, aanzitten achter lets; ook iemand die lets moet halen of die moet komen, tot meerder spoed maken aanzetten, en nader aandringen op het onverwijld brengen of zenden van iets. (3 J&OlfiKn (Knn\ SB. vanille. 6 J& (ten cyi /cw \ SB. van onderen tot boven i beladen zijn. (§ ^£& (HH (ISY) ff \ zie <m (K? asnjj\(i^r2 %a -^i\en (hi/jx™ w a a (&i to) asn fi\ zie <cn<H7<tsn^\\ — <& »m asn ni mji \ zie Kn~f i (tti w — (uithii asii rui (un \ /iet anker \v inden . — Zie ook onder <u im asnjjw (§ ^/k(HH2 (1ST) ft \ zie cm urn w (§ *&k (KYI \ SB. naam van een muziefonstru- ment. — Een zeker auntal van boven schuin afgesneden bamboezen pijpen van verschillende lengte en met losse stokjes er in zijn naast elkander in een r>am geplaatst. Om het instrument geluid te doen geven wordt het schuddend bewogen. <§ JfcffO? <rYlfjCm(Kn cmjj\ SB. van ie- mands gang of loopen:. met gedurig op- iemand wippen van het lichaam: men vindt dit zeer onwelvoegelijk. (§ ^fk(H7i am (Kn \ zie o^ (§ ^&QJ (KYI \ zie a3itfiKh\\ (§ ^k(Kl 2 W — (3^k6£uuii(3^uKyi\ zie onder6~&M2\\ (§ ^&OJI 2 (HI n \\ — a-auHtHiMp SB. u opzetten, op^token. (§ ~&k(*JI \\ — (m^i^n2(tn/j\ SB. het kind in den moederschoot, door opligten en zacht druk- ken van den buik der vrouw, een weinig omhoog brengen, op zijn plaats brengen. Vera, omwh^^nn (§ J&(n(JJI<isr*jl\ SB. spuit; lavement- spuit. — td}vfiosaasnjf\ iemand o/^&bespuiten; iemand een lavement geven.— ^eygHt^ *sn/l\ in de rondte spat ten van water en derg. ook van de ontlasting van dieren, zooals buffets, ah die «n£ii\ terwijl ze loopen. (§ JkfrJl arn/f NN ~ (ciGrn^ SB. op zijn tegen- partij ingaan; vooruitdringen ; ook met (MifcicQcm^ er nevens: op sterven liggen. (§ ^&kQJ (MA W — tnif <ru\ zie 01] vfru\\ (§ ^fkCmdJI H^ — og^N SB. loochenen, ontkennen, niet erkennen. <§ J#s(Tf OTUI Snaam^van een lekkernij van ^»«n^^ (5^^0T>2\\ — *&arm\ Zie <uvf»ai\\ <3-I*(TO?{\\ 44 <2-ai crrfs 6 Jk am 9 p w — PW — am (Hi d(Hii<w6^<yytgz (unwind of (im(Hig(H7i(u6Jicfh2(un(Kt/i\ SB. van iels: be- ast, — ' driegen ; i» van iemand: door iets, de lieden zich doen bedriegen of vergissen. <3~&kam d/n 2 asn\ SB. lid, leden van bet lichaam, zooals neus, handen, enz.— (unm <u>«sm en 6~zkam(tj)(isn\ hetz. — Voorts 6J*am cumnsn\ of d^am xi) asn\ ook iemands werk, als Zijn ' bedrijf. — (t>n ? tew ? an 6si anaj)asn\ niets om banden hebben. (Skr. angga wdrttd, lijfsonderboud. Prof Kern. — Jav. wdbk.) (§ ~Z&crY7 2(Hl/l(§ ^&am2(hn f]\ zie onder (§ *£& cm \ SB. naam van ddt voor de Jcris, hetgeen men bij een degen noemtporte-epee^ door lussen bovenaan wordt de buiJcband heengetrokken. (§ ^ cm \ SB. vast, niet veranderen, hetzelfde blijven;gelijkmatig, geregeld, niet ongelijk; (Jav . bepaling, vaststelling, wetsbepaling, cy wet.)— (3^kmi-n(K^\ bepaalde, voorgeschre- ven a/vastgestelde portie o/'hoeveelheid. — CY ahamnianjis zicb bouden aan de bepaalde hoeveelheid, van geven; paarden laten loo- pen, zooals ze loopen, dwz. ze niet inhouden . CY of aanzetten . — ten torn 6~& am m ^ \ zich hou- den aan de bepaalde boeveelheid, bv. bij het rijst koken aan een zekere hoeveelheid per per- soon. — «sn td^cm tut tun (hi \ variabel, van daag dit en morgen dat willen ; — ook ondoor- dacht bandelen ofwel een warhoofd zijn? (§ ~&k crn \ SB. I. veeleer, liever. — 6Jkcrrj6J* <n?\ Jietz. en wat meer is; zelfs. — 77. SB. wijn. — (Pers. >j-£Sn — 177. Harris SB. leegzitten, leegloopen, niets uitvoeren, niets . te doen hebben; fig van ids: ongebruikt liggen, ongebruikt staan, bv. van een lamp. — (un(hm(U(tui(Liiarn\ niet leeg kunnen zitten; niet werkeloos kunnen zijn, ook van den mond, en zoo van iemand: wel altijd door willen eten. — (urn amnion^ tijdver- drijf, tijdkorting. (§ ^&cn cm £L^ CE/J(Hl/f\ de woorden waar- mee de ronggengs veelal hun Hedges inleiden. Beide zijn Javaansch: zie het Jav. wdbk. op itm(nam\ en (najmai) rvyi w J)e Soendanees ver- klaart het eerstemet «p«£\ en het tweede met (§ s&k<V} (crn (KYI fl\ naam van een woekerplant. «< a (§ ^&k( crn (ISY) n \ ■ naam van een goede hout- soort, Nauclea lanceolata. Rg (§ s^facm asn/JW .— «~iom<isr^N SB. een letter- 6^k(Yh 1 0JiJ^\ 45 6~zkkn<Hyi\ arbeid opstellen, schrijven; een naam, die een zekere beteekenis heeft, zamenstellen. (§ ^fram2(M/)\ S. djim^n2(tJij\ B. klaar, af- gedaan, gedaan, voltooid, afgemaakt. — Vera. 6^.2 <rn 2 ^Jt/jw - t*h(rmM2(hn/i\ lets afma- ♦ ken, voltooijen.- (m?M^(m2^\ S. i'"*°^ iKymaj)j\ S. volbragt, voltooid, klaar, fferced. aJicrmaJi\ a^<3^(m2(Kj\ dJicrnz M~^k\ qji 5-uicm 2 »j) 2&\ S, (ka \ajiom oji ^a.\ B. na, nadat, na het afgedaan zijn. — tuaihamzaji^anjis S. (U(EJiTt(M2(M^ion!i\ B. einde, slot, besluit ; de (het) achterste, laatste. — °rn^,,fl|N voorts, daarop, vervolgens. '(§ Jfiscm cnJl n\ SB. I. niet volgeladen, ligt- geladen van eenvaartuig. — Very. a^-nnsnj^\ 3^ — XI. SB. aSiGJJicmnrvis van te voren, vooraf. (§ *&kcm (TU1 n\ S. dKhnru^fy B. kussen; ooh en dan 00k (HmakfEjiojKKns B. of BL. hoofd- kussen. (5 ^fk om 2 P \ SB. hoog aarden komfoor. « nrLs (§ ^z& cm (Lftfl \\ — (chcmtuj^ SB. lets opnemen, beschouwen, bv. als een grap; — iema?id be- schouwen en behandelen bv. als t-envricnd. — (§ *£& cm \ SB. tusschenruimte ; afstand tus- when iets en lets anders, ooh tusschen twee personen, die bv. zamen hout sprok- kelen; gaping, bv. van de planken van een kist; — van elkander; verwijderd. — akhi£li{Hi6Jjk(rh\ in de tegenwoordigheid moeten blijven, zich niet mogen verwij- deren van iemand. — «~)rroo<K7^\ zich op een afstand houden, niet digtbij komen, zich van iemand of iets verwijderen. — wyiorncm an,] \ mvdsv . — «£» '<fn &» 2 chtji \ iets van iemand of iets verwij deren; iemand of iets ver- wijderen, op een afstand doen zijn of blijven, verwijderd doen blijven . Bv. <^<ru ^jwim^ . . O O a o ^ * * (in cm (Kri 2 (to ~j1 n& <* n \\ — (t>n aaiG^kcm o (m^\ van op een afstand. — 6^kam6~&arn (lh 00 /f\ zich een weinig verwijderen ; wat achteruitgaan, bv. van een hoornbeest, dot een stoot wil toebrengen. (§ Jfr<£n (tn/)\ S. (ejim^ B. hart, gemoed, binnenste. — <fe"rj?0-»»o*av in zijn hart 5 in zijn binnenste. — cGixnan^p SB. bv. van aardappels: ongaar zijn, eig. met een hart zijn. — duQanjis SB. reikhalzend of smach- tend verlangen naar een geliefd voorwerp; smachtende om het terug te krijgen, denken aan iets, dat verhren raakte.— fiai&tmjl\ reikhalzend verlangen iemand terug te zien en weer eens met hem te 6^ukig<ta/i\ 46 6-&(VM(HTjj\ zijn. — (izm(m6-&.(ciffl}iv)ni\ een kwaad hart toedragen aan iemand. (§ ^AsCEn 2 (*0 ft \ SB. gekookte of op de een of ander wijs bereide en vervolgens niet af- gegoten groente; kooksel van vleesch of v sch. — <£ifci9<m/i\ vleesch, vischof wel iets, om bij icijze vnn groente ie gebruiken, koken of stoven; aan schijfjes of stukjes gesne- . o den aardappelen stoven of koken. — ^o? D piziHT/i^ ongekookte groente, moeskruiden. (5 *£&(& (Nlfl\ SB. de wird.— vficniiGG^kKntHip een los gerucht; een berigt, dat is over- gewaaid, maar nog bevestiging behoeft of schijnt te behoeven. — 6^ro^~jj/i/w?\ dwarlwind, wervelwjnd. — (3^Snmji6^(8i piMft^ van de ton en .van muziek of gezang: zich laten hooren, nu eens hard dan weer zacht; liefelijk, met geleidelijke over- gangen van zacht in hard, en omgekeerd. — <&§iMp buiten zitten om een frissehen luchtstroom te krijgen, wat aftekoelen, bv. '& avonds na een warmen dag. — <w6^£itKi(tnji\ door den wind aangewaaid en bewogen worden, bv. van een licht. — ^$^ot^om©i^6^o^<wt^\ haar oogen waren als een Heat, dat door den wind wordt bewogen. Voorts itai^^k&pranp ooh bewaaid raken, van iemand, die buiten zit, bv. om een luchtje te scheppen. (§ ^tsCCl 2 (K)fl\\ — ok]?m^ SB. vee weiden o/hoeden; ganzeu hoe&en. — moct^m^n hij die het weidende vee in het oog houdt, er op past; de herder. — ajit&KMM^ iemand, die bij wijze van kost winning een of ander vee) ooh pluimvee^ zoo als ganzen of eenden hoedt; hoeder daarvan van beroep. (vn&n <hwji 6-xk(&2cmji\ herdersjongen. — J3niMW|\ iemands begeerten of wenschen vervullen ; iemand, in alles wat hij wil of verlangt, zijn zin geven. (§ ^& (d \ SB. mager, schraal, slecht van grond. — Verg. (Kifq{amarnji\\ (§ ^ffsCd \ Ong. — «S(3-J*§?\ S. aSiitrnnnEitM^ B. (Ui(K7imiE,iM/l\ B. en BL. zich het hoofd haar wasschen, zich het hoofd reinigen. (§ ^&OS? asn fj \ S. B. hevig, hard, met kracht, van si aan en trappen. — <£t<Kn<tsHtaajj\ streng zijn op iets, zooah op het stuk van politie. (§ ^k(d 2 &SY) fl \ zva. tM2<zn\\ - Qit<8n<3^«nt (tsnfi\ zva. asrt(&i?\\ wl CO1 47 flify^a^ 6& (5^9k2P\ SB. uitroep: o! ach! 6 S^2 <? ~^2 <>? P fc/J7 2 0*70 \ &#. nokken van zenuwaclitigheid. <§ *&h(n (Hl\ betiteling vin een Palembanger, in het algemeen van een Maleijer. rtS(3J*^n(3^**o)\ m# 0f« kind: (S> <*>»<& \terwijl hij die het mi£i\ dat doet, al zeggende of zingende: 6£L(ob\ <3^*((m\ of 6^w\ 6A*rh\ of wel 6&m> &^%JV z0° tegelijkertijd wijze vnn bespelen en geluid van de angkloeng nabootsende. <§ ~A\Q1 (Ml (KYI fl \ betiteling van een volbloed en in China geboren Chinees. — Verg. xmxm^w 6-mw(isn-za.truj\ gestreept sits. — 0^Atf3^?«s7» ffo??(t,7)*o?7\ arenilt Sits. — Q^Awnsti<FJi<Kni&i\ (Hjj ^1 D CMQjCCi CO gebloemd sits, sits met een figuurtje of bloempje. (§ ^tfkai (Ml (Ut ft \ SB. vriendelijk naampje voor een jongetje . — G^a. <n(U)(u/j\ (niut iuij\ .O Q O <§ *Jk(hO RSY)fl\ SB. sits. Verg. <ui<n.nji\\-(3^ CM Ui M/tsn^tsiiv soort gebloemde zijden stof. hetz . — Verg. 6^k(nab\ en (J^*a\\ (§ ~&k(Kl 2&J1 fl\\ — <£i(nmic)/i\ SB. tets op CM <U( o ''-' slinksche wijze afhandig maken;. iemand voor een zekere som gelds opligten, zooals door te drossen met het als voorschot ont- vangen bedrag op overeengekomen draagloon. § ^fis(Kl 2 (KY) fj \ zva. e^aaiMn/jw — Zie bij <iy.wi , O a (Hi2(Kii/}\ en verg. G^kg-Tvia^jjw (§ ^&(Kl (KYI f)\ SB. kleine klapperdop, dih- wijls als rijstmaat gebezigd. — Verg . ten -n thmji \ am (ho ruift \ en xm as?? i *^//^ O (§ ^rts(V} (HI arm \n\ SB. (m^m^motu^s oenaming voor een tiende gedeelte van Mtunrviturinji^ O O • 7 (§ ~&k2 (tci 2 (U) /) \ SB. zitten van een vogel, vlieg, kapel, enz. — ^i^,i^j2(t^JIs een v°9e1"> zooals een kip, zetten op iets, bv. op een nest; fid. met c3i$iQt£}i£ltMji\ er nevens in gebr. wat iemand zegt toepassen of gaan toepassen. Qt^^fy$*^*2A ■<k*,g£,,*f*\ OS} j ^ 48 6_itf iW)?!W>f\\ spreekw. zijn meester uitmaken, zwart- maken. — 6^(U2t^2iu/i\ en 6^m(U2ihn2(u>ji\ mvdsv. — Zie ook onder 6_yi?ffyy»(Wyp <§ ^tis(hCI2(Ul fl\ SB. Q^mynaa^ rijden op de moeder, zooah bv . jonge geiten dikwijls doen. — Andere vormen van6~^Mt&nfl^ zijn: <C)»oaw^\ <§ ^k2(H12\ SB. spiegel, glasruit, ruit. — • £tg$2\ in den spiegel zien ; zich spiegelen. QitmzKntans iets of naur iets zien in den spiegel. (U(35?.S?S?^n iets om te dienen als spiegel; spiegel, voorbeeld. (ui6^k2 (KnsSli $2 \ van een liuis: staan met het front tegenover het front van een ander; van luizen: staan, enz. — Verg. a^(^\ II. en *^ rut * ^ <§ -£&(hO 2 \ zie own <3 ^(HKMflW — <S<£?^\ SB. ontevreden met zijn lot; onbevredigd van hart ofge- moed; hartzeer hebben, omdat men iets vroeg of te leen vroeg en men een weigering Jcreeg, of wel omdat men van iemand moest scheiden. — tai (& m m ^hm/js leed, smart, grievend verdriet, hartzeer. <§ ~Z&(KI (tUI fl\ SB. prop op de lading van een gemer, pistool of kanonnetje. (§ ~&(H1 2 <W) fl \\ — cti(M2(inji\ SB. iemand tee- der liefhebben, boven alles en alien lief- hebben. (§ ^&(n (HI (HI fj \ hetiteling van kinder en, nneniJi(KTfi\ van geboorte. (§ ^k2 (HI (H)fl\ SB. hoeveelheid pare, ont- CJ c/f geveer een halve amtchntaj^^ Tioee 6^0.2 (ki(htjj\ benoemt men met ojichi2arhi(M/f\ drie CJ o„ met aji9JKuasnjj\ vier met wwkamnrw/i* Verg. (Ui2(i5i2\ en zie ook dirjimitw/iw 6 ^0k2 (HI 2\ SB. het dreunt ; bv- <ru ™ <t?*n (Hi2(EiJ;i<r)(isn?\6!<A2(hn2\\ — kmmi2\ iets doen trillen of dreunen; aan iets een trilling of dreuning meedeelen; — een drenkeling trachten te ontlasten van het binnen ge- kregen water, door, na hem in de amboe- ran van een lisoeng te hebben gelegd, met kracht op het blok te stampen. — an(ai2(h0 2\ mvdsv. — Verg. xmctiitw (§ ^&(H1 (KTjflW — ^miwjis SB. erg ens of by iemand overblijven, stilblijven. — Be per soon, bij wien men overblyftyaM6Mw(m(Hijl\\ (Shimon/is en £}£><t£n2(hn/i\ met een arbeid of verrigting tijdelijk uitscheiden; een ar- beid tijdelijk laten rusten. O (§ *&kai (HJ (KY) ft \ zie *7<w>*m|\\ 6^2Mitiifnjl\\ 49 (3^(K1(IMJI\ (§^&2(K12 (KTJflW — Sg-fiiaSldfltiMfip SB. een tak of bamboe langzaam op en neer of heen en weer bewegen; een tak, waar men bv. op stoat, langzaam op en neer bewegen. Zie ook de spreekw . onder 6£l2M2(ui/}\ ze wordt soms verlengd met: (3^ttnnji£n^M(Yh(iai (Fi<n(Ki^nn\ d. i. die hem echter ook in zijn vol zal meeslepen. — 6^*2 ^gthrn/j^Qifldt^rjitn/i^ zich op en neer laten wiegelen, zooals vogels dab doen op dunne twijgen, of knapen, zittende of staande op een tak, gaame doen. (§ ^As(K7 cm/JW — Q<HicnTji\ of to ffify^llJl^ SB. aan lets schudden, zooals aan een tafel. <§ ^fr(Kl (HI 2 om fl\SB. ei."^^(tmam(i7)a<ri/i\ visch- kuit. — (dtmtcmp een ei c/eijeren leggen- 6^(hngrrpiHijj\ zva. to we arnji v e# eijerenhebben; voorts van visch: met kuit zii n.~ to w ? am g anji \ J C\) {Kv ^ visch ergons overbrengen opdat ze daar kuit zal schieten. Zie ook .tffl&oiftn <2r (§ *^A\(HJ 2 (1571 ft \ zva. unaAJisKmajts of vrntwid^ azn<u>\ toeroep om te gelasten het tegelijk opnemen of tegelijk voorttrekken van iets dat zwaar is. fig. K. Maar in de Preanger is G^itHit «5W0\ Ong. — cSmtntasnt (ni/js SB. iets dat zwaar is, met een huup tegelijk op- nemen, voorttrekken of voortschuiven. (§ ^fk(K)(UVI fl\ SB. een mooije roode o/gele kleur hebben, van rijpe vruchten; voorts van pare: geel, mooi geel. (§ ^Jk(KUj\ /(a) S. (j^^j^^n P. ^^W B. zoo, alzoo, het is zooals je (D) zegt; al wat U zegt, zooals U beveelt; nu ja (dat weet je wel.) — Verg. tumG^mw — (b) Als (3^a^\ moet vertaald worden met: nu ja (toege- geven dat); ja, wel is waar; ja waarlijk; is (gituiajijls het B. woord. — Voorts (c) is Lu\ <KT7 g (hiji \ dat als G^Khqjj \ beteekent : werke- lijk, waar, wezenlijk, werkelijk waar; maar (d) SB. is 6^icmjj\ in den zin van echt, waar van een gouden of zilveren voorwerp gezegd wordt dat het echt goud of zilveris. — Eindelijk (d) is <Mm<MM\ B. als het gebezigd wordt van een straf en beteekent: billijk; over- eenkomstig den aard van bet misdrijf of de overtreding. — m^^^oon S. w^wmn en (M(tMOTi»*i\ B.. ook <m *^» »ro *^ \ is B. maar ebb U ' «st' wat minder hoog of wel een dorps B. woord, in waarheid; naar waarheid; overeen- komstig de waarheid; de geheele waar- heid. — (tJi6SA.(tnn(3^LiyqnM\ S. w^M^M^^ 6^?<>W{\ 50 enz. B. wezenlijk, in waarheid, voorwaar.— (unMti&6^tmji6^iigji\ SB. van een gast of dezoeker: aan zijn lot overgelaten worden ; niet voorkomend en zooals het behoort ontvangen worden. 2. SB. redewoordje, dat voor een woord ofzin- snede wordt geplaatst^ om dat woord of die zin- snede te doen uitkomen. — Dikwijls is het niet terug tegeven, meer ofmingelukkigkanhetsoms vertaald worden met: toch; ja; wel; precies. — <Kjjie^asn\ te weten; en wel; namelijk; dat is de reden ; dat is de oorzaak ; daarom ; en die is (was) het dat is die (de bewuste)\ dat; dat is nu; — in gloats van (ynnc~.asnji\ bezigt men ook wel 6^0W)£^asn\\ — (>qn<im(isnaj}2xm\ even- zoo; desgelijks; ook zoo. — (K7fl^»«sw^*o?^ffo^ hetz. — (^n(Knc-.asn ^ daardoor; daarom; pre- cies om die reden ; juist daardoor. ' ",&*2 (HI ft 2 P \ SB. neergeworpen, omgeval- len, op den grond liggen, hv. van een CY n , eenwap\ een Mam\ enz. — a^Aajid^inz^s en d^kTuuitpi/ji^mvdsv. — Verg. ^*°»^^ <KTif\ en "nqpow^ 6 *&\<K1\ vriendelyk naampje voor kinderen; ook de man gebruikt hetliefkozendofvriendtlyk sprekend, tot zyn vrouw- kindlief. (§ r-&k71 (M \ vriendelijk naampje voor kinderen ook tot belittling als ze van geboorte zijn ;Q o ni(riit3iimjf\i Perg. (3^k2tnjiaji^\ an 6-^fnoji(uiji\\ 6 ~&2 (<*n 2 <™>y0N SB. wordt verklaard met Ajnvjnji\ren(Hi\ en xnr>nmt\ in e«o (wt/iG-ykg {tint <ma\ en iyn(m 26^1.2 {^ji 2 crrtj^ 6 ~Z&2 03) 2(UU) fj\ SB. lichtbruin van sommige vruchten als ze door en door rijp zijn; glimmend bruin van gepolitoerde mtubelen. Verg. 6^* mi omji w 6 ~&,(n nr) \\ — g^x SB. den koofddoek net- jes omvouwen ; d. w. z. zoo omslaan dat de (ui!Ln(Ui\ buiten komt te zitten als men den hoofddoek onidoet. -O Q (3 ~s&2 *>? P \ 1. SB. het onder den Jav. Mai. naam van alahg alang wel bekende lange en dunne rie/gras. — 77. SB. St-n^£nnmji\ iets over- gieten; rijst, zout enz. overstorten van de eene karoeng in de andere. Rg. 6 ~&2 (Lft 2 (Hi ft \ SB. ophouden, uitscheiden, stilhouden; en van een schip: bijdraaijen, zijn vaartstaken; maar S. met&obs en <ru vf-ryt B. (sprekende van een worn, pers.) in den zin van staan blijvea, halthouden. — 6^(Uiicu2(mji\ mvdsv. — AUB.geeft de Beg. v. Tj. ook nog A^fnanjis kei is onp. op 6^Aimojijl\ 51 i£L ■*4<£n%\ Soemedang. — <tn?<iji?<K2»o^ SB. uitrusten van vermoeijenis; uitscheiden met lets. — £}g(u)2(m2(Hi/i^ SB. iemand of iets doen op- houden, doen of laten uitscheiden, maar S. (mjjtmfn2(hnjj\ B. (van een voorn.pers.) iemand doen halt houden, doen stilstaan of staan- de houden. — tu6^H(Ui<Hj*nji\ SB. of S. (ui ru vj-ri % tun on/fsB. plaats waar men ophoudt, stilhoudt; rustplaats, pleisterplaats. — -O njn^id63.iajii(hi/)6!Uicui2iKi,/j\ SB. maar met uitscheiden met iets. — ^m?^?o?^\ (32k?(U2(hnfiirf(ur}-n(Hij\ maar niet ophouden met zich te verbazen; van zijn verwon- dering niet kunnen bekomen.— 6^*2(ui2(Hyi ^<ufWM|\ herhaaldelijk halt houden; enz. ^Sfc^Bfl^flN Soil. roos. SB. rozestruik; W D '") r008. — <frri<&i(3£k'rW0JiJI\ TOOS. <§ ^hcyi 2 MJ) fl \ Zie »?^\\ <§<^2(UI2(Ulfj6 ^m,2(Ui2(UIJj\ SB. de nachtmerrie. — <iv> asn wi?(un (m^\(ofa^ nsn <&? ~* thn an,p\ 6-&u <u 2 MjjG^z <u z (uj}\ 00k kortweg : iktiGja? (ui i (u/jG^m «.« 2 tuji v de nachtmerrie heb- ben. Set is een kwaadaardige geestvanhet mannelijk geslacht, die zich plaatst op het lichaam van den persoon, die ligt le slapen. (5 *&> 2. *TJ- (Ui n \ SB. strik, dien men vasthoudt, zooals de Amerikaansche lasso; zie Manama Voorts strik, dien men ergens neerlegt, na Jitt eind aan iets te fallen vastgelonden. — int T7 (wji \ een dier met een s^» ? "n omjj \ vangen o/trachten te vangen. Verg. ^o(i^N«n^o\ nri(i3i<xnjl\ en <cn<»>5>\\ (§ ^£&2 (HW 2\ zie <knt\\ (§ ^2 asn (KYI n \ SB. ^si^fcH.HTiyf seen weinig, een beetje; weinig, gering (niet veel);k\ein (niet lelangrijk.) — £??fl?n^N hetz. — xndasn ^Sn^ff^ iets doen, Iv. aan iets arleiden of iets bearbeiden, iets geven, Iv. voedsel geven, bij beetles, bij kleine gedeelten. — **<^ (i?,/flrw/^i??«?n<iQ?^\ een beetje, een weinig; eeniffzins. — M(3^dastttmri-z/k(3^*.i8siiMnji\ leder keer o/telkenmale een beetje, Iv.nemen.— Mtpasnarn^G^twi*™^ zoo hier endaarvan een beetje; van dit een beetje en van dat een beetje. — Verg. Jav. wdbk. bij 'V»*CWN ^ (§ ^As2(M\ SB. inhoud van iets; wat besloten is in iets; dat, waarmee iets geheel ofge- deeltelijk is gevuld; pit, kern van een nrucM; zin van iets, zooals van een sindir; inhoud van iets, zooals van een versje; 00k van een brief bv. ^6i**<»3^^^^\dege- heele inhoud van den brief, hiervoor »Ji<^£n 52 6_y»?flJI{\\ wnojtniasn/i\ B. — Voorts 6_sA?ff*//\wathet be vat, wat men er vindt en waar het mee be- volkt is, van een eiland. — (<3M<&xm2<KH9\ het totaal, dat wij ook wel de ingewanden noemen, van een geslagt beest, t. w. de a a do <M(ima7n(L»q(Lm(HTj\ *rn(nj)(iL/i (U)\ en oji i ok (isnji\\ Rg.K.)^ &2?flSro?<£??\ vrouwelijke huisbe- diende en boer tender wij s wel voor vrouw, huis VrOUW ; — OOk zva. (UKLmaSitirn^i^w — 6^*2(8kui<u)2(htji^ vrouwelijke keukenbedien- de# — (h^2MKm(£i(ru&asnji\ ook aardbewo- ner, bv. in deze spreekwijs: a^a^ri^^asti^asm ^ k ^ O a o + a 0-iA mji <n un cut on \ ajt urn cvA am anji /j(3-&2 <k// am ten (rtt tn «5w^w— <k)2 0Ji\ van pare: beginnen vrucht te zetten.— an2^£i<3^i(ui<m\ naar evenredig- lieid dik of gezet geworden, van een lang opge8choten of uit de kracht gegroeide knaap of meisje, ook van een uit de hracht gegroeid dier. — «S><LsA»flS\ met. .er in; er is in. (§ ^ft\2 (U) PAN — 6-H2 >vi $6^*2 o % \ zva. (l^ti^mw Verg. irnajiasti^w (§ *-&k 2 (U) 2 P \ S. <un£m6^*(LM\ B. nsh 2(3~iA(wi\ ) x>b en asn(LU\ hetz. maar minder eerbiedig; voorts ((iQd(3-&(hnt>aji Bant. K.) van iemand of iets: is er niet; er is niet; er niet zijn; en is (zijn) niet voorhanden van iets. — 6-s* aji2<bi2%\ mvdsv. — o2«j^.M]?(jofl\ SB. Met opzigt tot een persoon of zaak zoo werkzaam zijn dat die Gotten %\ of dat men het 6_^? o*{ er van bewerkt ; iets niet meer doen bestaan; iets vernietigen, bv. een boek of handschrift, door al de exemplaren of af- schriften zoomede het manuscript of origineel te verbranden. — SiQSLtQt^ (a8>(8i6Q.e(Q{\ Pass.) een eenigst kind boven alles en alien liefhebben; een kind boven alle anderen liefhebben. (§ ^t\2 «32PN of 6£liXTn6Qtvi9t\ SB. uit- roep: wel verbazend! Verg. &^a& {&**«&{ \\ <§ ^&MJl (ten fj\ Holl.SB.lzk.-— <0™<™f iets, bv. een brief met lak sluiten. o ^ o 53 sSlarui (kyi fj (§ ^&orui (Kykkijj\ SB. de huig. (§ ^knrui acn ff\ ong. 8^^^ SB. van Inevels: met de punten naar boven om- gekruld; voorts naar boveu gekeerd van een haale, waaraan nun lets ophangt. — <fo<rw *$?»o^\ van lets, bv. van de ijzeren stang, die men in een haaJc wil doen eindigen, het uiteinde ombuigen, omslaan. Verg. a^^^n en (Cntrui ahi 2 (ht/1^ -cmirvKKQ iru ikt^/j \ met buigmg en uithaling waar het behoort, van de stem, bij het zingen; ook van iemands zingen : met stembuiging en waar dat behoort met uit- haling van de stem. (§ ^&aU] (KYI n\ ong. kirhi^p SB. naar be- neden gekeerd, van een haah; — gebogen van den neus; ook bet hoofd op de borst laten hangen. <m tun <wi(ifnji\ zva. ojmaiktiji* Stnj'ifn2(Hyi\ zva. fct n°i «jrn 2 ooji * — Verg. urn (rue ™jV (§^k(n(YVI (KYJ/JW — fl^™*^ S&. kanteh o op de (sUnrLiitniiyn/j winden.- (3^An^(nji(Kn^ garenwinder; het stokje waarop de kanteh wordt gewonden. (§ ^fkariJl OSY) fl\ zie iruasn/fw (§ ^SJkan/MMin^ — StruM^s zva. <ct^\ en SB. 1. een weg sleehts aan de kanten schoonmaken en opknappen, terwijl men het midden laat zooaU het is . — 2. een deur, tafel of derg. met een speciaal soort van schaaf, <ui£}*8ioji^*<htji^ genoemd, voorzien van een rand, zoodat de kanten niet regt ajloopen. — Verg. <&icniru/i* (3 ~z&2 arui(9Jlft\ SB. (van cmnrSiM^) vrien- delijk naampje voor een meisje. — Verg. (3^Lim2tm^\ en e- Mi 2 *nn'fi\ (§ ^&(n (YUl (Wlf) \ Roll. SB. leidsel, leidsels. (§ ^&(Y1 (YUl (YUl fl \\ — Qvfaruiruji\ SB. uitge- stoken , ait den mond o/bek, van de tong. — 3<nnru<ru2'n(Hinsn^tM\ met de tong uit den mond of bek ; de tong uit den mond of bek hebben hangen. — ki<qnjinAMj^\ of kn<nrLirLiv}(hateti%\ teg en iemand de tong uit- steken. — S^ruaiaiM^^ de tong uitsteken. (§ ^As(CJ(UI tf \\ — Qmcuip SB. de bossen pare behoorlijk opschuren, netjes opsta- pelen in rijen in de scftuur; de gesneden pare op de saioah, bv . in een vierkant, netjes op elkaar leggen. (5 ^ (YV) \ SB. van bamboe gemaakte groote mand, zooals de reizende kooplieden voor hun war en gebruiken. 6~&<n iru G-zAVi <wi\ 54 <$*&k(n arui (§ ^&<n arm \ SB. ^si^fru&Q rqirCis beginnen te staan, al beginnen te staan, van een kindje. K. <§ ~&k2 (Ul (HI ft \ SB. lokaas, aas. — St«m *a(HT/i^ een dier lokken door aas ; fig. zva. a a s :^&k(lJ}\ zie £nw <§ *3k2 dM ft \ S. (uitspraak tusschen euj en uij) toeroep: hei! heila! 6 *3k2 OfUIP (§ ~&2 (Ulft? (UYI <*Oft\ zva. (§~Z&(Eft\ zie m\ <§ ~fr(Eft<>(§ ^zfr(Eft 9\ zva. 6mi^i^£1™°>^ (§ *&h (Eft OJift \ zie (FJiMflw <§ ~z&2 (&12 artn ft\ SB. bSLiQiMJfiQ*^*™^^ Vochtig, nog niet goed droog, bv. van iets dat in den dauw heeft gelegen, van gewas- schen of not geregend en te droog en gehangen goed, ooh van ^^w>^,ij>\ en ^(utHn/jw K. 6 ~£fts(Eft*A o(§ ^z&(Eft *fto\ S. zichtegoed doen; schransen, smullen. — Verg . sSLm^ <§ *&,(&) ~JJ 00} ft \ SB . zacht vim een kussen of matras. Bg. — Verg. aJ»™n en <tpw\\ <$ ~&s(n (Eft ~JI <*&)ft \\ — ^i*^^^«sn^iJ^o^» (toi(W|\ zva. <*ji9Ji(M($^a<ta{i\ zie onder ojxinw (§ *£&(Eft ~JI (Uf ft>\ — idtE*-ji<ui/>\ SB. vee- ren van een draagstok en van een vonder. — StEi^i(Q<&i^jt<iJtjl\ een draagstok of vonder probeeren , dwz. onderzoeken of bv. de draag- stok veert, meegeeft zonder te breken. — r\j u <tv(a) Ul "V <ul vera . v^uomnm/i 3-&2(Hi2MTKhn/i\\ o (§ ^&(EA (Ml ft \ zie ma^ji^ On (§ ^ (Eft 2 (Ulftft \ SB. zacht, gemakkelijk in te drukken van goed rijpe vruchten, van brood, enz. (§~2&(Eft(Eftft\ zie <bi<ejiji\\ O O (§ ^k(Eft \ zie Kiiccmw CO (§ ~&k(n &ft\ SB. gelt. — (3^(KHhr^/) gSIvjms jong geitje of bokje. — 6-b»^^rc77/w)?a^s of urn (Wi 2 asnjj\ een bok. — 6-&i<n (£>i6-&k(n (&t (vui(hn/j\ blaten. C> ^ (§ ^ft\(Eft p\ zie 6^*m}\\ — 6^*(&i?(cn. (fii\zie (hnww CO) co ste/ o (§ *£&GEft (HI ft \ zie ojkckkji^s en cu im asrt <hw/i\\ ki(&i(Myi\ B. voor an urn o^jiw Men bezigt iniEjinnji\ 1. voor Ttet uo^cnaj^\ van net kind van een aanzienlijke ; 2e voor het oftrw^v door een aanzienlijke. — in <ea <m o arm an a\ Jav, een bevel overbrengen, en, met QaEj>tHi3i<ui -h<£tttajl\ er nevens, als hetz.: een be- vel van den vorst uitvoeren; ah die- i 55 en ^ naar van den staat, ontvangen bevelen uitvoeren. tpakxnanji^ als ze Jtun rotting weer omhoog moeten he fen om dien met meer kracht te lun- de top of kruin van het hoofd. — ^^ (rnGQw^sSgipiM/i^ zie bij o^d^^w (§Sfr(&l2 (KYIfl\ of iTmvnp (Jav. moeder; CO <ul eig. zva. lieve.) /. betiteling van een vrouw, die geen titel heeft, waarmee men haar be- hoort aan te spreken of van haar te spreken, en die, maar op deze voorwaarde icordt dik- wijls inbreuk gemaakt, ouder is als de per soon, die haar aanspreelt of toespreekt of tot wien men van haar spreekt. — Iemand sprekende of schrijvende van zijn vrouw, aan zijn jonger broeder, noemt haar wel (3^g»?^\\ Einde- lijk noemt het jongetje zoo het nichtje dat jonger is als iij, maar de dochter is van een ouder broeder of zuster van zijn ouder -s. — Verg. zie bij «Sifl3\\ — (tuiktim<iji\ zie (VtMtuiw <§ ^ OEJI (&ft fl \ werd mij gezegd te zijn ong. (Jav. CO oJf £h(Biasn/i\ buiging,j zwieping of trilling van iets dat veerkrachtig is). — £)gi^\ S.JB. van een tceg: loopen, voeren waarheen. — £?/£/* £\(EJi9sniicr\ ash Si ah \ zie onder 6-iA.m.t asnj w ^UQi^i^nt^s zegt men tot degenen die nen doen neerkomen. K.) Verg. bij ^rCiw (§ ^?ik (&l 2 (YUI fl \\ — aQt6Q<EAtrui6Q&tt<njiji\ CO e7f cn S. van iemand: zich geen enkele keer ver- toonen ergens. llg. K. — (Si^w^^**^ 63.<&igtnji/i\ hetz. — Verg. n^mmji^s en asngmj O " a <§ ^&(&l\ S. (h^jktrvi <e^\ en <M'Kn\ B. (Sprekende CQ van een minder e gebruikt men G^gtKnzan^ voorts van een meerdere (unwwKn oji6^m chtji \ en van een minder e tot een meerdere (unama^e^t^nt (Hi/jw) — niet willen, iets niet willen, ongenegen of ongezind zijn iets te doen; wil niet. — Verg. m^n/wi^^^mo**™^ en c^IEJl(n^JI^ (§ ,^&(EJ)\ zie <u ax oa/i\\ (3 ^fisQl (KYI\ Zie (^i^itatw S J#k2 (KYI 2 fc^Wy? ^ — 6M9™tasiy<iM»mt9snji\ SB. van een zieke, ook van iemands leeren bv. op de priesterschool: het gaat vooruit. <5'J&<wJ?\\— aSfii^&Sftjp zie bij di#g^ <§ J&09 (KYI (Ul fl \\ — siftflj^^S^^gj*^ SB. onophoudelijk met het achterlijf stei- geren van een paard. — ^«™gj»**Mx zva. Q^ywaStiHiji* .— Verg. ™^<gfS1* <s.S»rf»x 56 6^ecmt9^Ji\ ^^rf\(HH\ zie iKDmjv 6 ^&(< (HYl \\ ^|(jJ»(KW(3-i»(KW\ JW? %' 6-&.(m\\ (§7S&arr)9(§ J&<n am o\ zie 6^<m^w <§ J&V1 cm 9\ong. — 6^cm^6^cm^ S. mm 0/ meer benauwd ademhalen, als een ge- volg van zich rond te hebben geyeten. — {mtr^am^s en G^Acm {G^oynm %\ in het Builen- zorgsche zva. a7i<unap\ II. K.) Verg, 3^k2 (CIOJIJIW (§ *3k(n Cm (hCl ft\ zie (sQcrmw/js II. (§ ^fr cm 2 (M J! \ I. SB. plaats, plek, verblijf ; plek of plaats waar iemand zich op- houdt of iets zich bevindt; — voorts S. (Ui(M<rjni(iM(HT/i\ B. <Ci-Knm.(EJtMh\ B.L. de plaats in een huis, die de slaapplaats is; slaapplaats, slaapstede, van daar bed, ledikant. — Verg. 6Jkcrm,n(ui~mc^M/i\ bij frjiur)c^.(Mji\ — (f^i am g (hnjj\ ergens zick oiphonden^ verblijven, zijn verblijf hebben opgesla- gen. — (McmtixiiHTji^ iets bewonen, occupe- ren; — van em wemch, begeerte, enz. iemand vervullen, bezielen ; — van iemand bij iemand huizen, verblijf houden, het zij bij hem in huis, hetzij op zijn erf. — m^w?^|(j^ <mt»as van velen: een ieder naar zijn verblijf, bf>. zkh kaasien.-^II. SB. of 8. en tfii^rm^N B. een hulpwoord, voor de wijze van het te gebruiken, zie de grammatica. (5 ^&2 cm 2 (Ml /j\ 00k cmgojiji^ S. <wnam<M^\ B. al; leeds; afgedaan; genoeg van die zaak ! 00k: nou dan. — Verg. 6^*rrm^\\ (3 ^As cm \ in het Buitenzorgsche zva. 6^*<rr><K^w K. — Volg. Beg. Tj. titel van regents zonen, niet gesproten uit de eerste vrouw. Op Ban- doeng (K.) en op Soemedang. ong. (§ ^&(C12\ SB. een kus; een kus geven; en zva. (&6Jk«M\ een kus krijgen, gekust word en. Op Soemedang wordt het slechts sprehend tot een. kind gebruikt; volg. Beg. Tj . %s <w» (5-b* act ?. \ Jj, voor (vat (Kit op iEoa \\ (§ ~&k2 (ZTI (Ul fj \ en 6^(ug(m(uiji\ SB. beklemd, belemmerd in de ademhaling; — van plant- jes, die te digt op elkaar staan, geen lucht kun- nen, krijgen; verstikken. — [6^(U2 xncui^kt n<ho\ een benauwd stemgeluid hebben, zoodat men de woorden als het ware moet uitstooten. 