Bijzonderheden [Byzonderheden] over Japan [engl.] Behelzende een verslag van de huwelijks plegtigheden: begrafenissen en feesten der Japanezen ... Uit het Engelsch. Met gekleurde pl. naar Japansche orig
en het daarop (bij de Fapannezen) volgende teeken van den dierenriem wordt genomen ter aanduiding van den dag, waarop vrienden elkan- der duurzaam heil en geluk wenfchen. Oud- tijds had dit feest op verfchillende dagen plaats , uit hoofde der gedurige afwijkingen van de Fa- panfche berekeningen. Sedert is befloten, dat het op den derden dag der derde maand zal worden gevierd, die den naam van 7cho-/an, of dubbele drie- voert. De Europeanen noe- men het gewoonlijk het poppenfeest. Dit feest dient voornamelijk voor meisjes, van waar het ook den naam van Onago-no-/e- kou, of Vrouwenfeest draagt. In alle huizen, zoowel van aanzienlijke als van gemeene lieden, wordt eene kleine ftellaadje, van de hoogte eener tafel, bedekt met een rood kleed, of eenige kostbare gekleurde ftof (volgens de om- ftandigheden van den bezitter), in een behoor- lijk vertrek geplaatst, hetzij binnen of buiten de alcove. Op deze ftellaadje plaatst men af- beeldingen en verfierfelen, voorftellende het hof van den Dairi, tempels, gebouwen, den Dai- ri zelf, zijne vrouwen (Dairi-Bina) of andere aanzienlijke lieden van beide fekfen. Hoewel deze afbeeldingen in het klein goed moeten gelijken, noemt men ze toch flechts Vina-nin- gio, of kinderpoppen. Voor dezelve plaatst men , BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. 20I men, op tafeltjes: en kleine borden, allerlei ge- regten, op dezelfde wijze als omtrent den Dai- -ri en perfonen van rang in gebruik is. Ook ziet men al het huisraad en keukengereedfchap in `t klein afgebeeld. Dit feest maakt alle de dochters van voorna- me lieden bekend met hetgeen tot huisfieraad dient, en meisjes van minderen ftand met al het noodige tot de huishouding. Zij leeren dus, zelfs door hare vermaken, van kindsbeen | af, goede en bekwame huishoudfters te wor- - den. Een oud Schrijver zegt, dat, in zijnen tijd, deze Vina-ningio van papier gemaakt waren, en kinderen voorftelden, die op de handen lie- pen. Het was toen niet anders dan fpeelgoed voor kleine meisjes (Voogko). In het werk Genfe-wakana-no-maki wordt gemeld, dat deze poppen, in de geleerde taal (die van den Dai- ri) Ama-gatfou genaamd, aan de kinderen tot haar dertiende jaar werden gegeven, en dat men dezelve mer alle de misflagen der kinderen be- fchuldigde, om deze van ter zijde eene goede les te geven. — Een ander Schrijver verhaalt, dat GENSI-NO-KIMI, gedurende zijn verblijf op de Zeekust, in de Provincie Farima, op den zoo- genoemden flangendag in de derde maand, een beeld vervaardigde, hetwelk hij in een fchuitje N 5 op 202 BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. op zee liet drijven, om zich te behoeden voor -allerlei. befmetting en verpeste dampen. Dit werd ying (kind) of fofa-ko (van fofa, moe- der, en ko, kind) genoemd, omdat de moeder en kind zich daarmede wreven, ten einde alle -befmetting voor te komen, waarna zij deze pop- pen alsdan, volgens hem, met alle die ſmetſtof belast, in zee wierpen. Van de oudfte tijden af was: het gebruikelijk, op dien dag koufa-momotfi, of koekjes van -rijst en zeker kruid te maken, die aan eene moeder en dochter, ter bewaring harer gezond- heid, gegeven werden, Ook wil de gewoonte, dat men zakki drinkt; uit perzikkebloefem be- reid, om gezondheid en: lang leven te bekomen. De perzik toch wordt als een middel tegen alle befmetting befchouwd, en dit grondt zich op het volgende Chineefche verhaal: Eene onfterfelijke Vrouw, met name ser- NIN-FEi-youso, bood den Keizer, KANNO-BOU- TE, Eene perzik aan, die niet op aarde ge- groeid was, maar op eenen levensboom, die flechts om de drieduizend jaren vrucht droeg, en verzekerde hem, dat, indien hij die perzik at, hij ook den leeftijd van duizend jaren zou bereiken. Ten gevolge dezer overlevering ont- halen de Japannezen en Chinezen elkander dien dag op eenen drank uit perzikkebloefem , en BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. 203 en wenfchen elkander ’s Hemels zegen en een lang leven toe. | Het derde feest heet Tango- no -fekou, of Tcho-go-no-fekou, paardemaand, of, de vijfde der vijfde maand, waarop dit feest gevierd wordt. Gelijk het voorgaande voor meisjes, zoo dient dit feest voor jongens. Van den eer- ften tot den zesden der maand fteekt men zij den, hennipen of papieren vlaggen, verfierd met de wapens van eenen Vorst, Grootwaar- digheidbekleeder, of beroemden Veldheer, aan lange bamboesftokken. Lieden uit de lagere klasfen hangen flechts gefchilderde wapens ten toon, of wel eenige gefchilderde afbeelding. Aan het Hof van den Dairi te Miyako, te Fedo, te Ofaka en verder in de voornaamfte fteden worden deze bamboesftokken op de bol- werken, over elke poort van het Kasteel en voor de Paleizen der Vorften uitgeftoken. Te Nangafaki, en in de andere fteden, vlekken, en dorpen plant men ze voor alle huizen waat mannelijke kinderen zijn: voor elk hijscht men twee vlaggen op, die den naam van no-bori, of Oorlogsftanders, dragen. Voor de deur van ieder huis plaatst men harnasfen, helmen, bo- gen, pijlen, geweren, pieken, en andere hou- ten of bamboesrieten wapenen, met papier be- kleed 204 BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. kleed en gevernist. In de ftraat en in het voorportaal van elk huis vindt men dan af- beeldingen van wege hunne dapperheid vermaar- de mannen, of ruiters, van top tot teen gewa- pend, mede van hout, en met papier, goud- of zilverftof , zijde, of gekleurde wol bekleed. Men noemt dezelve kabonto, of gewapende mannen. Aan de jongens geeft men fabels, degens, pieken, bogen, pijlen , en andere houten of bamboesrieten wapens als fpeelgoed, om van de jeugd af eene zucht voor den krijgs- dienst bij hen op te wekken, en hunne jonge harten, door de herinnering van de groote da- den hunner Vaderen, in geestdrift te ontvon- ken (1). Deze fabels, die elk naar verkiezing van hout of bamboes maakt, hebben de dubbelzinnige benaming van fiobou, namelijk zwaardgras, (dus genoemd, omdat de fabel naar het blad dier plant gelijkt,) en, volgens de zamentftel- ling (1) Deze gewoonte, hoewel fchijnbaar overtollig in een land, hetwelk , door zijne volftrekte afzondering , nu reeds twee eeuwen lang een’ diepen Vrede geniet, is niettemin ter onderhouding van den krijgsgeest, tegen het geval van nood, ongemeen gefchikt, en waarlijk nuttig. Vert. BIJZONDERHEDEN. OVER JAPAN. 205 ling des woords, overwinnen (fio) en verfla- gen worden (bou). Dit feest is uit den oudften Godsdienst van Japan, dien der Sintos, af komftig. Oudtijds was er in het dorp Fouka-koufa, in de Pro- vincie Yamasfiro, een tempel van Foufi-no- Mori, of den Oorlogsgod. In het jaar 781, gedurende de Regering van den negen en veer- tigften Dairi, KWOU-NIN-TEN-O, landde eene Oorlogsvloot uit vreemde landen in de Provin- cie Mouts, om Japan te bemagtigen. De Dai- ri gaf het bevel over zijn leger aan zijnen ZOON , SARA-SIN-O, en zijne twee broeders, 1yo- SIN-O €n MOMORI-NO-sIN-o. Eerstgemelde ging vóór zijn vertrek naar den tempel van Foufi- no-Mori, om de Godheid van zijnen togt te verwittigen, en hare hulp af te fmeeken. Hij verfloeg den vijand, en vernielde deszelfs leger. De drie Prinfen werden naderhand onder de Goden geplaatst. Van dien tijd af is het ge- bruikelijk geweest, vlaggen en gewapende beel- den voor de huizen ten toon te ftellen, en aan de jongens fabels tot fpeelgoed te geven, zoo- wel om den Dairi geluk te wenfchen met de overwinning, door zijne Zonen bevochten, als om in de jongens, van kindsbeen af, eene zucht tot edele daden, en een afgrijzey van lafhartigheid op te wekken, Het 206 BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. Het vierde feest heet bij de Fapannezen fitsfek (de zevende avond), of /eifek, de avond der flerren, en wordt op den avond van den zevenden dag der zevende maand gevierd, ter eere van twee gefternten, die de Fapanners de weeffter en de hondeleider of herder noemen. Her rust op een Chineesch verdichtfel, gege- ven in het werk Roya- dai'-foei, waaruit de Schrijver van het Djou-z/i-kié de volgende bij- zonderheden heeft overgenomen : Ten Oosten van den melkweg, door de Chi- nezen Ten-goe, of Thian-ho, en door de Fa- pannezen Ama-no-gawa (Rivier de Hemels) genaamd, woonde eene buitengemeen fchoone Vrouw, sIoK-DJO, Of TANA-BATA, de dochter van den Keizer der Hemelen. Zij bragt hare eenzaamheid door met het weven eener zeer fijne ftof, die de Fapannezen damp- of wol- kenffof noemen, en zij verfpilde geen oogen- blik in vermakelijkheden, of aan haar zoiet. De Keizer, met dezen haren trek tot eenzaam- heid niet te vreden, huwde haar uit aan den geest van het gefternte Znkaï of Ken-giou, een’ zeer fchoon’ jongeling, die ten Noorden van den melkweg huisvestte, en met wien zij, bij bijzondere vergunning, dan ook mogt wonen. Deze nieuwe levenswijze behaagde haar zóó, dat BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. 207 dat zij het weven geheel verzuimde. De Kei- zer, hierover ten hoogfte vergramd, fcheidde haar van haren Echtgenoot, en deed haar naar haar vroeger verblijf ten Oosten van den melk- weg terug keeren; flechts eens in het jaar, en wel in den zevenden nacht der zevende maand, mogten zij bij elkander komen, en de huwe- lijkspligten volbrengen. Ten gevolge dezer fchikking blijven deze twee gefternten nog al- tijd werkzaam ten behoeve der wereld, iets, hetwelk hen in groote achting brengt bij de Chinezen en Fapannezen, die hen aanroepen om ’s Hemels zegen, lang leven, rijkdom, en vorderingen in kunst en wetenfchap te verwer- ven. Zwangere vrouwen roepen hare hulp in bij het kinderbaren, meisjes bij het naaijen en borduren , jongens bij handwerken, de letter- oefeningen , en de poëzij. Allen offeren aan deze Godheden water, vuur, wijrook, bloe- men, zakki, fuikergebak, vruchten, meloenen, watermeloenen, naalden, draden hennip en zij- de, bruiloftsgedichten en huwelijkszangen , klink- dichten, en fraai fchrift, naar ’s lands gewoon- te. De Chinezen noemen dit offer kik-ko-ten, Bij hen werd dit feest het eerst gevierd onder den Keizer siN-No-BOUTEI, en bij de Fapanne- zen omtrent het jaar 749. Hoe het gevierd wordt, vinden wij in het werk Yengi-fiki, In 208 BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. In den Kouzi-kon-gen-ki leest men, dat in den zevenden nacht der zevende maand aan het Hof van den Dairi vier tafels op eene ge- fchikte plaats, in de open lucht, worden op- geflagen. Men plaatst daarop allerlei artikelen bij wijze van offerande, eenen pot met helder water, om daarin naar de fterren te kijken, en negen kandelaars , waarin den geheelen nacht kaarfen branden, alsmede wijrook. Eenige der kundigfte Fapannezen befchouwen dit Chinee- fche verdichtfel als ftrijdig met den eerbied, dien men den God des Hemels verfchuldigd is: maar toch houdt men er in ’t algemeen voor, dat deze gefternten grooten invloed heb- ben op onze Aarde. Zij worden O-mono en Ta-natfou-mono genaamd. O-mono is een ver- ouderd woord uic de hoftaal (thans Ori-mono) en beteekent kleedermaker. Daar men in den zomer ligte kleederen draagt, worden de beide gefternten van daar Siok-djo of Orifima ge- naamd. Ta-natfou-mono beteekent zomerzaad- tijd. Het was oudtijds de gewoonte aan her Hof van den Dairi, jaarlijks op dien dag dichtftuk- ken van een en dertig karakters, op langwerpi- ge of vierkante ftukjes papier van allerlei kleu- ren, te fchrijven, die dan aan de takken van een groen ftuk bamboesriet werden vastgemaakt. Dit BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. 20) Dit heeft nog plaats aan het Hof van den Dairi, en in de vijf Keizerlijke fteden, Miya- ko, Fedo, Ofaka, Sakai, en Nangafaki, en de Hoofdfteden der vier en zestig Provincién, in de Paleizen der Vorften, bij lieden van min- deren rang, en zelfs bij de gemeene klasfen 5 of indien zij ook geene Fapanfche of Chinee- fche verzen maken, offeren zij ten minfte aan die gefternten vuur, water, welriekende kaar- fen, fuikergebak, meloenen , watermeloenen, en allerlei groenten, om gezondheid en voorfpoed af te fmeeken, en dank te zeggen voor den voorfpoed des Rijks. Heet vijfde feest is de negende der negende maand, en heet Fchokio-no-fekou, of de drie- dubbele negen. Aan het Hof van den Dairi vermaakt men zich dan met het drinken van zakki, uit de bloemen van moederwortel ge- perst (1). Deze drank heeft, zegt men, de kracht van het leven te verlengen. Het was voorheen de gewoonte in China, om deze bloe- (1) Moederwortel is eene fraaije welriekende bloem, waarvan er drie verfcheidenheden zijn. Het ia de kiou- hoa der Chinezen, de chryfanthemum indicum, door alle Dichters hoogelijk geprezen, en zeer geacht in dat Rik. II. peer. O 210 BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. bloemen te plukken zoodra zij ontloken, en de bladen derzelve met gekookte rijst te mengen : de hiervan bereide drank werd tot het vieren van dit feest gebruikt. Volgens het verhaal der Chinezen beftond er weleer, drie uren ten Noorden der Provincie Nanyo-nc-rekkou, een gehucht van dertig hui- zen, nabij eenen heuvel met moederwortel be- dekt, die fchoone gele bloemen droeg. Aan den voet des heuvels was eene valei, door wel- ke een ftroom van rivierwater liep, gevoed _ door den dauw en regen, die op den heuvel viel. Dit water was de gewone drank der dor- pelingen, die doorgaans honderd, of zelfs hon- derd twintig of honderd dertig jaren oud wer- den. Die hiet langer dan zeventig jaren leef- de ftierf, volgens hen, ontijdig. = Verfcheidene Céinefche Schrijvers verhalen, _ dat Keizer GI-No-BOEN-TEI, die, zeven jaren oud zijnde, den troon beklom, zeer bedroefd werd door eene voorfpelling, dat hij vóór zijn vijftiende jaar zou fterven. Een onfterfelijke „ met name SIEN-NIN-FOSO, werd daarvan verwit- tigd, en bragt hem een gefchenk dier bloemen uit Nanyo-no-rekkou, met de aanwijzing, daar- van zakki te maken. Dit gefchiedde en de Kei- zer dronk dagelijks daarvan, en bereikte meer dan zeventig jaren. De BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. O11 De gemelde siEN-NIN-roso, bijgenaamd de onfterfelijke (în zijne jeugd zioo), was in dienst van den Keizer TSIOU - NO - BOKKO, maar, uit hoofde van eenig wangedrag gebannen, be- gaf zich naar den omtrek des gemelden heu- vels. Hij nam zijn verblijf in de valei, dronk niets dan het water, door deze bloemen be- zwangerd, en bereikte daardoor den ouderdom van driehonderd jaren, waardoor hij den naam van SIEN-NIN-Foso bekwam, welke middelen i daarop aan den Keizer mededeelde. Dit is de oorfprong der gewoonte, om ten „Hove van den Dairi zakki te drinken, uit de bloemen van moederwortel bereid, en wel op den negenden der negende maand. Op dien dag betuigen de bedienden (even als op de vier an- dere feestdagen), in feestgewaad, hunnen ecr- bied aan hunnen Meester. In de huizen der gemeene lieden vindt men, in plaats van den gemelden zakki, een takje dier bloemen, met een touwtje aan eene kruik zakki vastgehecht, ter aanduiding dat zij elkander een lang leven wenfchen. Dit heet kikou-no-zakki; de maand heeft van daar den naam van kikou-fouki, en deze dag in * bijzonder dien van kikou-no-fe- kou, of moederwortels-feest , bekomen. | Te Nangafaki is. het meer eene kermis of mien, dan een bloemenfeest. Dezelve be- © 2 gint 212 BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN, gint op den zevenden der negende maand: elf ftraten der ftad, en de twee ftraten der bor- deelen geven beurtelings, ieder jaar, plegtige danfen op het groote plein: prachtig gekleede kinderen verrigten die met veel bevalligheid en volkomene — Deze danſen hebben plaats ter eere van eenen God der Sintos, O-fouva- fama.. De Priesters, door eene groote menigte gevolgd, verzellen het ftandbeeld der Godheid naar het plein, alwaar een groot gebouw tot deszelfs ontvangst is in gereedheid gebragt. Den 8ften is rustdag. Den gden worden de dan- fen hervat, en alsdan de God met de volgen- de plegtigheden weder in den tempel gebragt. Drie ijzeren ftoofpannen worden gevuld met kokend water, en in elk een bos groene bam- boesbladen gelegd, waarmede men dat water, even als wijwater, rondom het ftandbeeld van den God fprenkelt, om booze geesten te ver- drijven. Tot dat zelfde einde rent een Priester te paard heen en weder, en fchiet met boog en pijlen. Dit feest wordt bijzonder aan deze Godheid gewijd, opdat, door hare tusfchen- komst, de handel met de Nederlanders en Chinezen ongeftoord moge voortgaan, en voor- deelig zijn voor de ingezetenen. — — Het BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. 213 Het lampen- of lantaarnenfeest. Behalve de genoemde vijf groote feesten heeft er ook, op den vijftienden der zevende maand, een ander plaats, in de taal der Geleerden Wourau-kon, en in die des gemeenen levens enkel bon, of fchotel genoemd. Men offert als- dan voor de zielen der overledene bloedverwan- ten. Het feest begint eigenlijk op den 13den en duurt tot *smorgens van den 16den. Oud- tijds werd het zesmaal in * jaar gehouden, na- melijk op’ den 15den der tweede, vijfde en achtte, op den 14den der zevende, op den i6den der negende, en op den 29 of 3often der twaalfde maand. Reeds verfcheidene eeu- wen geleden is het echter tot de zevende maand bepaald. Dit feest behoort tot de leer van. Chakia (1), die uit China naar Japan werd gebragt. In het eerfte deel van een boek der lofzan- ‘gen (Bours -fetfou- wouran-bon-kio), uit het Hindostansch in het Chineesch vertaald, vindt men omtrent dit feest de volgende overlevering : De (1) Of Siaka , Fo of Bouddha. Vert. i? O 4 214 BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. De moeder van den Priester MoKREN-BIKOU, een’ leerling van CHAKIA, daalde na haren dood, wegens hare zonden, ter helle, en leed in den brand geweldig van dorst. Haar Zoon, wiens groote kennis alles omvatte, wat er in den Hemel en Hel gebeurt, wat er immer ge- beurd is en nog zal gebeuren, trachtte haar eenig voedfel te verfchaffen, en gaf haar eene fchotel rijst, op wier gezigt zij geheel verrukt was; maar naauwelijks bragt zij een weinig van de rijst aan hare lippen, of dezelve veranderde in gloeijende kolen. Haar Zoon, uit deze we- reld deze hare nieuwe fmart ziende, ging zi- nen meester CHAKIA raadplegen over de beste wijze, om zijne Moeder van de ftraf te bevrij- den, en ontving het volgende antwoord: ,, Uwe Moeder ftierf in eenen ftaat van opftand tegen de Goden: gij kunt haar alléén geene genoeg- zame hulp verleenen: maar roep op den 15den der zevende maand alle de Priesters bijeen, zing lofzangen met hen, en breng eene offerande van honderd verfchillende foorten van fpijzen aan de Goden.” Mok-ren volgde dien raad, en bevrijdde daardoor zijne Moeder. Dit feest werd eerst onder den Keizer co- KANNO-MITI, die van het jaar 58 tot 75 onzer jaartelling leefde, in China gevierd, en in Js- pan BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. 215 pan federt sio-mou-TEN-o, den vijf en vijftig- ften Dairi, in het jaar 733. Het verfpreidde zich zeer fpoedig over het ganfche Rijk. Men ontiteekt, in den nacht van den r4den tot den den 15den, lantaarnen op de graven, en houdt die brandende tot den volgenden morgen ten tien ure. - De Priesters der Sintos noemen dit feest Tchou-gen, van tchou, het midden, en gen, het begin: dat wil zeggen, dat iemand, die in het midden dezer maand zijne fchulden betaalt, alsdan op nieuw krediet bekomt. Deze dagen zijn dus voor vele onzer tolken zeer onaange- naam; zij blijven dan liever dag en nacht op het eiland Defima, want, volgens een oud ge- bruik, mag men hun geene betaling hunner fchulden afvragen, behalve op die dagen. Ie- der Fapannees, wiens ouders nog in leven zijns befchouwt dezen dag voor gelukkig. Men onthaalt elkander in de huisgezinnen op visch, en wenscht elkander gezondheid. Ge- trouwde zonen en dochteren, of aangenome- ne kinderen, zenden geverniste doosjes met ver- fche, gezouten, of gedroogde visch, en andere gekookte fpijzen aan hunne ouderen, met toe- wenfching van gezondheid. Het was oudtijds de gewoonte, de leer der Sintos in alle deze bijzonderheden te volgen, maar men is federt. O 4 be- 216 BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. begonnen, de kerkzeden van staka of BOUDDHA met die der oude Japanfche Godsdienstleer te vermengen. Te Nangafaki wordt het feest des avonds van den r8den met gebeden voor de zielen der overledenen geopend. Tot dat einde worden de ifays of tafeltjes van ouders en bloedverwanten uit de kasjes genomen, en geplaatst in een zij- vertrekje, waar men dezelve bewaart, met na- me Bouts-den, of zij worden binnen de alcove in de zaal geplaatst, alwaar men hen eenen maaltijd voorzet, als blijk van dankbaarheid voor alle hunne weldadeg. Eerst fpreide men groene matten, gemaakt van het kaya-gras, uit, aan weêrszijden daarvan plaatst men aren van rijst en gierst, groenten, en vruchten (vij- gen, peren, noten, hazelnoten, en rammenas). In het midden ftaat eene kleine vaas, waarin allerlei reukwerk gebrand wordt. Voor deze vaas is aan de eene kant eene kruik met fchoon water, aan de andere zijde eene kruik met een groen blad van de rozekleurde waterlelie ge- plaatst, en op deze een weinig raauwe rijst, en vierkante ftukjes van eene foort van raap. Over de waterkruik ligt een bos hennip, waar- mede men de rijst en rapen befprenkelt. Dan zendt men gebeden op tot den God Amida, - prevelende honderd- of zelfs duizendmalen het ge- BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. 217 gewone Naman- doubt (Nami-amida-bouts!), dat is: Amida! bid voor ons! hem tevens aan- rocpende, dat hij den overledenen naar eene betere wereld moge overbrengen. In eene andere vaas legt men takken van den boom, genaamd Fanna-fiba, en andere fraaije bloemen, en draagt zorge, twee dagen en twee nachten licht in de lantaarnen te houden. Op den morgen van den 14den neemt men de waterkruik weg, en plaatst kopjes met thee in de plaats; deze worden twee- of driemalen daags voor ieder tafeltje gevuld: ook plaatst men daarvoor twee platen vol gekookte rijst en andere fpijzen, de eene voor het ontbijt, en de andere voor het middagmaal. In den tus- fchentijd plaatst men allerlei lekkernijen en fui- kergebak voor het tafeltje. Tegen den avond fteekt men lantaarnen op voor elken /#-/ek, of grafiteen op de kerkho- ven: zij hangen van lange bamboesrieten af, en branden tot in den morgen. Deze gewoonte werd door den acht en vijftigften Dairi, Go- FORSKAWA-NO-IN, in het jaar 1230 ingevoerd, Tegenover den graffteen ftaat een klein vier- kant fteenen tafeltje met fchoon water, en op elke zijde daarvan’ een beker van fteen of bam- boes, rond of vierkant, met een groen takje van den boom Fanna - fiba. In twee kleinere O 5 ftuk- 218 BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. ftukjes bamboes brandt men reukwerk, en zet te gelijk lekkernijen op de grafzerk. — De of- feranden voor de tafeltjes, en het ontfteken van lantaarnen voor de graven, heeft ook den vol- genden nacht plaats. _ Den 16den, des morgens ten drie ure, wor- den alle de reeds genoemde levensmiddelen in kleine fchuitjes van ftroo gepakt, en door de naburige landlieden te markt gebragt; de zeilen dier vaartuigen zijn van gekleurd papier, zijde, of hennip. Zij zijn met lantarentjes en brav- dende reukwerkbollen verlicht. Te Nangafaki brengt men dezelve naar het groote plein (O- fato) en laat ze hier te water, van de zoogc- naamde mosfeltrap; men houdt dit voor een tzeken van de terugkeering der zielen naar hare graven. Men denkt aan den anderen kant, dat de zielen der boosdoeners gedoemd zijn, om onophoudelijk rond te zweven, tot op het ein- de van het tijdperk, voor het boeten hunner zonden bepaald. Ten einde dit tijdperk te ver- korten, doen de Priesters gebeden op de gra- ven. n Dit feest doet bij uitftek fchilderachtige wer- king. Het gezigt van de ftad naar hec ciland Defima toe, is een der fchoonften, die men zich voorftellen kan. De aanfchouwer zoa bij- kans denken, dat hij eenen ftroom vuur van den BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. 219 den heuvel zag neêrfchieten, uit hoofde der ontelbare fchuitjes, die men van het ftrand af in zee drift. In het midden des nachts, en bij eene frisfche koelte, fchenen alle deze lich- tjes door de beweging op het water te danfen; en dit verhoogt nog de fchoonheid van het ge- zigt. Het gedruisch en de woeligheid in de ftad, het geluid der klokken, en het zingen der Priesters, maakt te zamen een wanklank, dien men zich bijna niet voorftellen kan. Op de geheele baai fchijnen dwaallichten te huppe- len. Hoewel deze fchuiten papieren of andere fterkere zeilen hebben, komen er toch zeer weinige nabij de plaats, waar onze fchepen voor anker liggen. Ten fpijt der wachten fprin- gen duizende arme lieden in het water, om de kleine koperen gelditukjes (fepikken) en ande- re daarin geplaattte dingen te grijpen. Den vol- genden dag berooven zij de fchuiten van alles wat er nog in is, en de vloed drijft dezelven naar zee. Dit is het einde der plegtigheden. (Omtrent de Hoffeesten levert TITsINGH eene bij uitfiek uitvoerige, doch tevens — naar ons inzien — zeer eentoonige en vervelende be- fchrijving, op alle de dagen des jaars. Wij hebben onze Lezers niet op de proef durven ftellen, om dezelve door te worftelen. Doch te 220 BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. te midden dezer gedurige herhaling van klein- geestige plegtigheden vindt men verfcheidene merkwaardige bijzonderheden en Noten, betrek- kelijk den zonderlingen Regeringsvorm , zeden en gewoonten van Japan, die wij den Lezer niet willen onthouden. Dit zullen dan echter flechts fragmenten zijn.) Op den eerten dag des jaars maken de Groo- ten des Rijks, namelijk de Vorften van den bloede van Owari, Kidjo en Mito (de Sou: e- reine Vorften), die der tweede klasfe, de Rio- djou, of Foudeï, de lijfwachten en mindere ambtenaren hunne opwachting van den Keizer. Bij het overlijden van eenen Djogoun , zon- der erfgenaam na te laten, wordt zijn opvol- ger gekozen uit de geflachten der Vorften van OWARI, KIDJO, of MiTo, alle afkomftig van GONGIN, doch doorgaans van de beide ecrfte dier Huizen. De regerênde Familie is ook verzwa- gerd aan de Huizen van Kaga, Satzouma, Mouts, Yetchezen en Nagotto. Daar men bij zulke gelegenheden altijd voor opftand vreest, vooral van de Vorften van Satzouma, Mouts , en Odjo, 200 trachten de Djogouns altijd de genegenheid der magtigften van dezelve door huwelijken te winnen. De BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN: 225 De Rio-djouw, of Foudaï, zijn leenmannen. De magt van den Djogoun ſtrekt zich alleen tot deze twee laatfte klasfen uit. Wanneer Prin- fen der eerfte klasfe fchuldig zijn aan misda- den of overtredingen, zoo heeft de Keizer geen regt hen ter dood te brengen: alles wat hij doen kan is hen, en nog wel alléén met be- hulp van den Dairi, te noodzaken, hunne magt aan hunne Zonen af te ftaan. Het aantal der lijfwachten van den Djogoun is tachtigduizend. Alle de Landvoogden, Mi- nisters der geldmiddelen, en andere Grootofli- cieren, worden daaruit gekozen. Zij zijn in twee klasfen verdeeld : de eerfte van diegenen, welke een inkomen hebben van 3090 tot 999,000 kokf of kobans (15000 tot omtrent 5,000,000 guldens. Dezulken noemt men /an- fin-gokoudjo. De tweede klasfe beftaat uit “zul- ken, die een inkomen van honderd tot driedui- zend kokf hebben. Men noemt hen fanfin-kokf- ige. Zij zijn bij feestelijke gelegenheden in het ftaatfiegewaad (kami-fimo) gekleed. De kami- fimo beftaat uit een’ korten mantel zonder mou~- wen, en eene broek (kami beteekent boven, fimo beneden). Beide kleedingsftukken zijn van eenen bijzonderen vorm, en van gekleurde ftof- fen, Men draagt die, behalve in ftaatfie, ook bi 422 BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. bij begravenisfen, doch niet, wanneer iemand zich zelven ter dood brengt. Op den derden dag van het Nieuwejaarsfeest zingt de eerfte Zanger (Kouanze-dayou) het ftuk, genaamd Sikai- nami, een lied, hetwelk men federt den derden Djogoun, yEYE-MITSOU , bij openbare vermakelijkheden aanhef. Deze Vorst droomde, in de eerfte maand, dat alle zijne tanden uitgevallen waren. Hij befchouwde dit als een flecht voorteeken, misfchien den dood van eenige zijner bloedverwanten, en werd, benevens alle zijne vrienden, zeer treu- rig. Men wist hem niet anders te vreden te flellen, dan door het doen opzingen van her gemelde lied, waarin deze plaats voorkomt: „ (De God) soumt-yos1 leefde verfcheidene „ jaren onder een’ pijnboom: hij verzamelde „ dagelijks de bladen die daarvan afvielen, en „ werd zeer oud.” Daar het woord fæ zoo- wel een blad als een tand aanduidt, zoo werd de droom gunftig uitgelegd. De Keizer, zeer verheugd, nam zijnen ftaatfiemantel af, en gaf dien aan den eerften Zanger: zijn voorbeeld werd door alle Vorften en ambtenaren gevolgd. Nog heden heeft deze gewoonte pleats. Na het eindigen der muzijk neemt de Djogoun zij- nen BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN, 223 nen mantel af, en geeft dien aan den Zanger: alle Grooten en lijfwachten doen hetzelfde, Daags daaraan laat men den Zanger, in ruiling voor dien mantel, acht zilverftaafjes brengen, te zamen van 43 #aal (omtrent go gulden).. Den 11den der eerfte maand houdt de Djo» goun zich bezig met verzen maken. Deze gee woonte heeft reeds plaats federt de Regering van GONGIN, die op dezen dag verzen maakte, en naderhand zijne vijanden overwon. Van de oudfte tijden af is de Poëzij voor eene eervolle bezigheid aan het Hof der Dairis gehouden, waarvan velen zelfs als Dichters bekend zijn, Nog duurt die ijver voort, en heeft zich on- der alle klasfen der Fapannezen verfpreid. Zij trachten algemeen geestige gedachten met zoo weinige woorden als mogelijk uit te drukken, en woorden van dubbelzinnige meening te vin- den, om toefpelingen te maken, die zij bij uit- ftek beminnen, Er zijn tweederlei gedichten, wat den uiterlijken vorm betreft: de Outa of Wata, beftaande in vijf regels, elk van 5 of 7, weder 5, 7 en 7 karakters. De Nag-aou- ta, of het lange. gedicht, heeft zoo vele re- - gels als de Schrijver verkiest: ook hier wisfer len vijf en zeven woorden af, en flechts de laatfte twee regels hebben er elk zeven. Deze | bei- 224 BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. beide foorten van gedichten zijn in firokanna, of vrouwengefchrift, opgefteld. Op den 17den der eerfte maand doet de Djogoun zijn gebed in den tempel van Momi- fi-yama, gelegen op een’ heuvel binnen den omtrek van het Paleis. Er is hier een tempel der Sintos, door vosi-MOUNE, ter eere van den eerften Djogoun concin, gefticht, en met deszelfs beeldtenis verfierd: alsmede een tempel van Siska, waarin verfcheidene kleinere zijn ingefloten. Beide tempels bevatten den ifay, of het tafeltje van een’ der overledene Djo- gouns, voor welke de regerende Keizer zijne Godsdienstoefeningen verrigt. Men noemt deze twee tempels meestal den berg. - Hoe zeldzaam het klinken moge, van een’ Krijgsman met een’ waaijer te hooren, zoo is dit gebruik toch zoo algemeen in Japan, dat geen fatfoenlijk man zonder denzelven gezien wordt, en dat zij dus ook bij het Krijgsvolk in zwang zijn. Deze waaijers zijn een” voet lang, en dienen fomtijds voor zonnefchermen, ook wel voor aanteekeningsboeken. Zij zijn verfierd met afbeeldingen van landfchappen, bloemen, vogels, of vernuftige fpreuken. De pligt- BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. aag pligtplegingen in het behandelen van den waai- jer vereifchen diepe ftudién en ingefpannen op- lettendheid. — — De tempel van Niko, drie etmalen reizens van Fedo, is de plaats, waar GONGIN, de eer- fte Djogoun van dezen ftam, begraven werd. Dáár bewaart men zijnen ifai, en die van alle zijne opvolgers. Men verhaalt, dat, bij het overlijden van eenen Djogoun, deze tempel, en de brug, die daarheen geleidt, op kosten van zijnen opvolger, met dunne gouden platen voorzien worden. De aan * wonderbare gren- zende befchrijving, die men mij van dit ge- bouw maakte, deed mij in 1782, bij mijn ver- blijf te Fedo, den Gouverneur van Nangafaki verlof verzoeken, om denzelven op mijne ei- gene ‘kosten te bezoeken. Doch zulks werd mij geweigerd, omdat van die gunst geene voorbeelden waren. — — — De Hoogepriester van Fedo is, in zekeren zin, de Primaat (hoogfte Geestelijke) van Ja- pan, en altijd een der Zonen van den Dairi of geestelijken Keizer. Hij deelt op den eer- ften der tweede maand aan den Djogoun en Il. DEEL. P den 226, BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN, den Kroonprins, en deze weder aan hunne Grooten en ambtenaren — koekjes uit. Op den eerften der derde maand wordt altijd de Nederlandfche Afgevaardigde ten gehoor bij den Djogoun toegelaten. Eerst moet hij wach- ten in de zaal, beftemd voor de Afgezanten van den Dairi, en die van het Rijk van Corea, Alsdan. wordt hij tot de tegenwoordigheid des Djogouns geleid, in de groote witte zaal, waar ook de gefchenken uitgefpreid waren. Mogt de Gezant, hetzij door overftrooming , die den overtogt der rivieren ondoenlijk maakte, of door diepen. fneeuw op het gebergte, te laat te Fedo komen, zoo wordt het gehoor tot den derden - dag uirgefteld, en reeds den zesden heeft de Ne- derlandfche Gezant zijn affcheidsgehoor „ in te- genwoordigheid van een aantal Sraatsraden. De Fapannezen zijn gewoon » gerooste boo- nen tegen de muren en vloeren hunner huizen ce ftrooijen, terwijl zij driemalen met luider ftem- me. herhalen: Oniwa-foto! dat is: Weg van hier, booze geest! en dan prevelen zij er zach- ter bij: Foukouva-outche! dat is: God des Rijkdoms, kom binnen! In het Paleis is de oud- BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. 227 oudfte Staatsraad in gewonen dienst hiermede belast. p . - i P Den 15den der zesde maand houdt men de kermis van sanno, den God der bergen, in den tempel der apen. De Djogoun gaat zelf dit feest zien. In het midden der hoofdffraat van Fedo wordt eene tent opgerigt, en daarin het beeld der Godheid, tien: dagen lang, voor het Volk ten toon gefteld, hetwelk daarheen ftroomt, om zijnen Godsdienst te verrigten. Pa B IJ- 228 BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. BIJVOEGSEL S. I. Over den gewettigden zelfmoord der , Japannezen. E. is in dit en andere werken over Fapan zoo dikwijls gewag gemaakt van het voorregt, hetwelk fommige ftanden genieten, van zich zelven teregt te ftellen, door zich den buik open te fnijden, dat het den Lezer niet onaan- genaam zal zijn, hier iets naders van deze zon- derlinge gewoonte te vernemen. Alle krijgslieden, de dienaars van den Djo- goun, en in 't algemeen lieden, die ambten bij de Regering bekleeden, zijn verpligt, wanneer zij eenige misdaad gepleegd hebben, zich zel- ven den buik open te fnijden, doch niet vóór dat zij daartoe het bevel ontvangen hebben (1), want (1) Wij hebben echter in de voorgaande Gefchiede- nis eene menigte voorveelden gezien van Staatsmisdadi- gets , BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. 229 want indien zij dit verbod vooruitliepen, zou- den hunne erfgenamen hunne plaatfen en eigen- dom verbeuren. Te dien einde zijn alle be- ambten der Regering, behalve hunne gewone kleeding, en die, welke zij bij brand dragen, ook nog met een pak kleederen voor het buik- openfnijden voorzien, hetwelk zij telkens mede- nemen, als zij van huis verreizen. Het beftaat uit een wit kleed en een ftaatfiegewaad van hen- gers,- ook van den hoogften rang, die niet alleen ont- hoofd, maar zelfs nog op fmartelijker wijze ter dood gebragt zijn. De vrijheid tot zelfmoord wordt dus niet altijd verleend , en ís eene gunst; ftaat men die niet toe, zoo zijn ook de goederen des misdadigers voor de kinderen verloren. Het is merkwaardig, dat dezelfde ge- ‘woonte ook te Rome onder de vroegere Keizers plaats “had. Van dáár de vele zelfmoorden, waarvan TACITUS ons de treurige bijzonderheden mededeelt. Een opmerk- ‘zaam befchouwer zal over °t algemeen in den fieren, krijgshaftigen , bloeddorstigen, en met allen volkstrots onder het vernederendfte Despotismus hunner Rijksveldhee- ren (Imperators) gekromden aard der Romeinen, en dien der Japannezen onder hunne Djogouns eene niet onbelang- rijke overeenkomst ontdekken, Ook de Romeinfche Naaf van TIBERIUS, CALIGULA of NERO verachtte den dood, gelijk die der Djogouns. Zelfs tot der Regeringen tegen het Christendom, en tot hunne groote, maar van een ander Volk ontleende, befchaving, ftrekt de overeen- komst zich ult. Vert, P 3 230 BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. hennip, doch zonder daarop uitgedrukte wape- nen. De buitenzijde van het huis wordt dan met witte ftoffen behangen” want de Paleizen en de rustplaatfen der Grooten op hunne héen- en wederreizen naar Fedo, zijn anders met ge- kleurde ftoffen behangen, waarop hun wapen uitgedrukt ftaat; een voorregt, hetwelk ook de dNederlandfche Gezant geniet. Naauwelijks is het bevel van het Hof aange- komen, en aan den misdadigen medegedeeld, of hij noodigt zijne gemeenzame vrienden, op den tot de ftrafoefening bepaalden dag, tot eene drinkpartij uit. Na eenigen tijd zakki te hebben gedronken, neemt hij affcheid van hen, en ’sKeizers bevel wordt hem andermaal voor- gelezen. Onder de Grooten gefchiedt dit in tegenwoordigheid van hunnen geheimfchrijver, en den opziener: de hoofdperfoon van dit bloe- dige treurfpel doet alsdan eene aanfpraak aan het gezelfchap, na hetwelk hij zijn hoofd naar de mat buigt, zijn’ fabel trekt, en zich eene dwarsfnede in den buik geeft, die tot de inge- wanden toe doordringt. Een zijner vertrouwde bedienden, die achter hem ftaat, flaat hem als- dan het hoofd af. Dezulken, die op bijzonde- ren moed aanfpraak maken, geven zich na de dwarsfnede nog eene andere in de lengte, en dan cene derde in den hals. Zulk een dood i j gaat BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. 231 gaat met geene fchande vergezeld; de Zoon volge in de plaats zijns Vaders op, gelijk wij in or- derfcheidene voorbeelden in de geheime Gedeni» Fokrifion der Djogouns hebben gezien. | Wanneer iemand overtuigd is van het plegen eener misdaad, en vreest daardoor te zullen onteerd worden, ontneemt hij zich het leven, om aan zijn geflacht de verderfelijke gevolgen van een Regtsgeding te befparen. Dit is zoo gewoon, dat men er naauwelijks op let. De Zonen van alle lieden’ van aanzien oefenen’ zich dus in de jeugd vijf of zes jaren lang, om in flaat te zijn deze taak, des noods, behendig ën net! te kunnen verrigten. Bij hen wordt men van de jeugd af daartoe even zeer voor- bereid, als bij ons om goed te kunnen danfen of te paard rijden: en dit veroorzaakt bij hen van kindsbeen. af eene diepe: verachting . des doods, die zich niet bepaalt tot de hoogere, maar zelfs doordringt tot de allerlaagfte klasfen des Volks. Toen ik in 1782 te Fedo was, vernam ik een kort te voren gebeurd geval in het Paléis van den Vorst van Satzouma. Aan de fchcde van den fabel is een mesje gehecht, waarvan het hecht een weinig uitfteekt, en doorgaans met bloemen en andere fieraden in goud, van een allerkeurigst fatfoen, is verfierd. De Vorst P 4 lei- 233 BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN: leide eens, bij het naar bedgaan, zijnen fabel af: des anderen morgens was het mesje te zoek. Men kon niemand in ’t bijzonder van den dief- ftal verdenken. Men liet dus in *t -geheim bij alle beleenbankhouders onderzoek doen, of her mesje ook verpand was. En, inderdaad, na drie dagen bragt een dezer lieden een mes, waarop hij geld gefchoten had, en hetwelk men terftond voor dat van den Vorst herkende.. Allé zijne bedienden werden nu voor den beleen-. bankhouder ontboden, die terftond den man aanduidde, van wien hij het mes had ontvan- gen. De fchuldige bekende de misdaad zonder omwegen , en bekwam bevel, zich tot den dood te bereiden. Hij antwoordde, dat. hij vol- ‘komen gereed was: men bragt, hem op de plaats van het huis, en floeg hem daar, zonder verde- re omftandigheden, het hoofd af. r IT BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN: 233 + sÀ II. Fragmenten van Japanfche Poëzij. Er heeft geene merkwaardige gebeurtenis in Japan plaats, of dezelve levert ftof op voor den dichtlust van dit Volk. Om eenig denk- beeld te geven van den aard hunner dichteelij- ke voortbrengfelen en de kracht hunner taal; zal ik hier eenige ftukjes mededeelen, gefchre- ven ter gelegenheid van yamassıro’s dood (1): Ki-ra re ta wa Precidisfe Ba ka to fi yo ri to Confiliarium minorem furentem Ki kou ta fa ya Nuper audivi, Ya ma mo o fi ro mo In montis castello Sa wa gou fin ban. Turbas excitantem , novum — em. „Ik heb zoo onlangs gehoord, dat een van „ de nieuwe wachten eene verwarring in het 3 Kas- (1) Eerst meende de Schrijver, deze Jepanfche ver- zen Jetterlijk over te brengen: maar dit te moeijelijk vindende, gaf hij daarvan eene vrije vertaling, doch ver- taalde de Japanfche Coupletten vers voor vers, en bijna woord voor woord, in ’t Latijn, hetwelk hier bijge- voegd is. Deze Coupletten zijn de eerfte proef van de . Poëzij dezer Natie, welke in Europa bekend gemaakt is. P 5 234 BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. » Kasteel hecft veroorzaakt, door eenen Raads- „ heer in zijne dolheid te vermoorden.” Ya ma fi ro no Si ro no o ko fo de Tehe mi fo mi te A ka do fi yo ri to Fi to wa you nar. Yamasfiro (nis) Candidam togam Cruore tinctam Rubentemque confiliarium Omnes viderunt. » Het witte kleed van yamassiro is met » bloed bemorst, en elk noemt hem den roo- „ den Raadsheer” A fou ma fi no San-no no wa tari ni ‘Mi fou ma fi te Ta no ma mo ki re te O tfou rou ya ma fi ro. » De ftroom, die dorp Sanno loopt, In vid orientali Per Sanno vicum irruentes Aque profluentes Terram lacune perfosferunt Ruitque montis castellum. in het Oosten door het zwol op, brak de dijken „ door rondom de poel, — en het bergkas- „ teel ftortte ter aarde.” Fa tfi ou ye te Ou me ga fa kou ra-to Sa kou fan na wo Ta re ta ki tfou ke-te San no ni ki ra fe ta, Pretiofas in vafis arbores Prunos er cerafos Floribus amenas Quis in ignem projecit? Sanno quidem eas precidit, „ Wie heeft de fchoone pruim- en kerfeboo- „ men, die, om hunne uitmuntende bloemen, in » pot- BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. 435 » potten geplant waren, in het vuur gewor- „ pen? Sanno heeft ze afgehouwen.” Ki ra re ta wa - Precidit Ceonfiliarinm) Ba ka do fi yo ri to Vefanus confiliarius,. You oube ke ni Dicere posfumus, _ ‘San nó fin fa ye mi mon Si prius talia unquam audiveri. i ' mus, Ko re ga ten mei, Hoc fuisfe celi mandatum, „ Een Raadsheer is in razernij omgebragt. „ Indien zoo iets te voren immer gehoord was, » men zou het een oordeel des Hemels hebben » kunnen noemen.” Aanmerkingen op de bovenfiaande Coupletten. Baka tofi yori. Een Staatsraad in buitenge- wonen dienst heet Waka-tofi-yori, of jonge Raadsheer ; de verandering der w in de b, in de eerfte letter des naams, geeft deze nieuwe beteekenis, eene woordfpeling, die te kennen geeft, hoe vAMAssiro gehaat was. Yama firo no. Yama beteekent een’ berg, firo een kasteel: no is een woordje zonder be- teekenis, doch hetwelk nadruk en rondheid aan den 236 BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN: den zin bijzet: men maakt daarvan zoo in Pro- za als in Verzen gebruik. 