Biblia Sacra, dat is de geheele Heilige Schriftuer bedeeld in het Oude en Nieuwe Testament; deze uitgaef vervat alle de boeken van het Oude Testament die in den Hebreeuwschen tekst zyn
NADERHAND reisde hy door de steden en dorpen, prekende en verkondigende het ryk Gods; en de twaelf waren met hem : 2 Alsook eenige vrouwen, die verlost waren van booze geesten, en genezen van hare krankheden : Maria, genoemd Magda- lena, uit dewelke zeven duivelen waren uit- gegaen ; 1 3 Joanna, de vrouwe van Chusa, den hof- meester van Herodes ; en Susanna, en vele anderen, die hem bystonden van hare goe- deren. 4 Als er nu eene groole menigte volks ver- gaderde en dat ze van de steden tot hem kwamen, zeide hy in gelykenisse : 5 Een zaeijer ging uit om zyn zaed te zaeijen; als hy zaeide, viel er een deel van het zaed langs den weg, en het wierd ver- treden, en de vogelen des hemels aten het op. 6 Het ander viel op de steenen, en zoo het opschoot, is het verdroogd ; omdat het geene vochtigheid had. 7 Het ander viel tusschen de doornen, en de doornen te samen opwassende, hebben het versmacht. 8 En het ander viel in goede aerde, en op- gewassen zynde, bragt het vruchten voort, 'honderd voor een. Dit zeggende, riep hy : Die ooren heeft om te hooren, dat hy hoore. 9 Doch zyne discipelen vraegden hem, wat dit voor eene gelykenisse was. 10 Aen dewelken hy zeide : Aen u is het vergund te kennen de verborgenheid van hetVyk Gods; maer de anderen in gelyke- nissen, opdat zy ziende niet zouden zien, en hoorende niet verstaen. 11 Dit is dan de gclykenis. Het zaed is het woord Gods. 12 Doch daer het langs den weg valt, zyn degenen, die het hooren; daerna komt de duivel, en neemt het woord van hun her,të weg, opdat zy geloovende, niet zouden zalig worden. 13 Daer het op de steenen valt, zyn de- genen, die als zy het woord hooren, het- zelve met blydschap aennemen; doch zy hebben geenen wortel : want zy geloovcn voor eenen tyd, en ten tyde der bckoringe wyken zy af. 14 Daer het tusschen de doornen valt, zyn degenen, die het gehoord hebbende, na- derhand door de bekommernissen , ryk- dommen, en de wellusten van dit leven versmacht wordende, geene vruchten voort- brengen. 15 Maer daer het in goede aerde valt, zyn degenen, die met een goed en opregt herte het woord hooren, dat bewaren, en vruch- ten voortbrengen in lydzaemheid. 16 Niemand ontsteekt eene keers, om die met een vat te bedekken, of onder het bedde te stellen ; maer hy stelt ze op den kande- laer, opdat degenen, die binnenkomen, het licht mogen zien. 17 Want daer is niets verborgen, of het zal openbaer worden; noch daer is niets hei- melyk, of het zal bekend worden, en te voorschyn komen. 18 Let er dan op, hoe dat gy hoort : want aen al die heeft, zal nog gegeven worden ; en van dengenen, die niet heeft, zal zelfs afgenomen worden, hetgene hy meent te hebben. 19 Dan kwamen zyne moeder en zyne broeders naer hem toe ; maer zy konden by hem niet komen, om de menigte van het volk. 20 En hem wierd geboodschapt : Uwe moe- der en uwe broeders staen daer buiten, en zoeken u te zien. 21 Doch antwoordende, zeide hy : Myne moeder en myne broeders zyn, die het woord Gods hooren, en hetzelve volbrengen. 22 Het gebeurde op zekeren dag, dat hy met zyne discipelen in een schipken ging, en tot hen zeide : Laet ons naer den an- deren kant van het meir overvaren; en zy staken af. 23 ïerwyl zy voeren, viel hy in slaep : en daer ontstond zulk een stormwind op het meir, dat zy vol water raekten, en in gevaer waren. 24 Zy dan by hem komende, wekten hem op , zeggende : Meester ! wy vergaen ! Hy, opstaende, bestrafte den wind en de water- golven; zy hielden op, en daer kwam eene kalmte. 25 Dan zeide hy tot hen : Wacr is uw ge- loof? Maer zy, bevreesd zynde, verwonder- den zich onder malkanderen, zeggende : Wie meent gy dat deze is, dat hy ook aen de winden en aen de zee gebiedt, en zy zyn hem gchoorzaem ? 20 Doch zy kwamen aen het kvnd der Gc- rascnen, dat regt over Galilcën ligt. 27 En als hy'nu aen land gekomen was, kwam hem een man te gcmoel, die van over langen tyd bezeten was met den duivel, en die geene kleederen droeg, noch in geen huis woonde, maer in de graven. 57* 874 LUCAS, IX. 28 Deze, zoo hacst hy Jezus zag, viel voor hem neder, en roepende met luider stemme, zeide hy : Jezus, Zone van den Allerhoog- sten God ! wat heb ik met u te doen? ik bid u, pynigt my niet! 29 Want hy gebood den onzuiveren geest, dat hy uit den mensch zoude vertrekken : want hy hem van over langen tyd bezeten had. En, niettegenstaende dat men hem met ketenen bond en met de boeijen aen de voeten bewaerde, zoo brak hy de banden, en wierd van den duivel gedreven naer de woeste plaetsen. 30 Doch Jezus vraegde hem : Hoe is uw naem? Hy antwoordde : Myn naem is Le- gioen ; want daer waren vele duivelen in hem gegaen. 31 En zy baden hem, dat hy hun niet zoude gebieden naer den afgrondde gaen. 32 Daer omtrent was eene groote kudde verkens, weidende op den berg; zy baden hem dan, dat hy hun wilde toelaten daerin te gaen, en hy liet het hun toe. 33 De duivelen gingen dan uit den mensch, en voeren in de verkens ; en terstond liep de kudde met geweld van boven af in het meir, en versmoordde. 34 Degenen, die ze weidden, dit gezien hebbende, namen de vlugt, en gingen het boodschappen aen die van de stad, en van de dorpen. 35 Zy kwamen uit om te zien wat er ge- schied was, en tot Jezus gekomen zynde, vonden zy den mensch, uit wien de duivels uitgegaen waren, aen zyne voeten zitten, ge- kleed en wel by zyn verstand ; en zy wier- den verschrikt. 36 Die het gezien hadden, vertelden hun ook, hoe hy van het Legioen genezen was. 37 En al het volk van het land der Gerase- nen kwam hem bidden, dat hy van hen ver- trekken wilde : want zy waren met groote vreeze bevangen. Hy ging dan in het schip, en keerde wederom. 38 En de man, uit denwelken de duivels waren uitgegaen, bad hem, om met hem te mogen wezen ; maer Jezus zond hem henen, zeggende : 39 Keert weder naer uw huis, en verhaelt hoe groote dingen dat God u gedaen heeft. Hy ging dan henen, en verkondigde door de heele stad, hoe groote dingen dat Jezus hem gedaen had. 40 Het gebeurde, als Jezus wederkwam, dat hem het volk ontving : want zy waren hem al verwachtende. 41 En ziet, daer kwam een man, met name Jaïrus, die de overste der synagoge was, en viel voor Jezus te voet, hem biddende, dat hy in zyn huis wilde komen, 42 Omdat hy eene eenige dochter had van omtrent twaelf jaren oud, die op haer ster- ven lag. Doch het gebeurde, terwyl hy ging en van het volk gedrongen wierd, 43 Dat er eene vrouw, die met het bloed- vloeden nu twaelf jaren gegaen had, en al haer goed verkwist had in de medecyn- meesters, zonder van iemand kunnen gene- zen te worden, 44 Van achter aenkwam, en den boord van zyn kleed raekte ; en aenstonds wierd haer bloedvloeijen gestelpt. 45 Jezus zeide : Wie heeft my aengeraekt? Doch gelyk het een ieder ontkende, zeide Petrus, en die met hem waren : Meester ! de scharen dringen en benauwen u ; en gy zegt : Wie heeft my aengeraekt? 46 Maer Jezus zeide : Iemand heeft my aen- geraekt ; want ik wete dat er eene kracht van my is uitgegaen. 47 De vrouw dan, ziende dat het niet ver- borgen was, kwam al bevende voor zyne voeten nedervallen ; verklaeKle voor al het volk, om wat reden zy hem aengeraekt had; en hoe zy aenstonds genezen was. 48 Hy zeide tot haer : Dochter! uw geloof heeft u gezond gemaekt; gaet in vrede. 49 Terwyl hy nog sprak, kwam er iemand aen den oversten der synagoge zeggen : Uwe dochter is gestorven ; doet den Meester geene moeite aen. 50 Jezus, dit woord gehoord hebbende, zeide tot den vader van de dochter : Vreest niet, gelooft maer, en zy zal behouden zyn. 51 Als hy in huis kwam, liet hy niemand met hem binnenkomen als Petrus, en Jaco- bus, en Joannes, en de vader en de moeder van het dochterken. 52 Doch zy schreiden allen, en beweenden haer. Maer hy zeide : Schreit niet, het doch- terken is niet dood, maer het slaept. 53 Zy lachten hem uit, wel wetende dat het dood was. 54 Maer hy, haer by de hand nemende, riep, en zeide : Dochterken, staet op! 55 Haer geest keerde weder. Zy stond ter- stond op, en hy gebood dat men haer te eten zoude geven. 56 Hare ouders stonden verbaesd; en hy beval hun dat zy hetgene er geschied was aen niemand zeggen zouden. KAPITTEL IX. ZYNE twaelf apostelen byeengeroepen heb- bende, gaf hy hun krachten magt over alle duivelen, en om de ziekten te genezen. 2 Hy zond ze om het ryk Gods te prediken, en de kranken te genezen ; 3 En hy zeide hun : Draegt niets mede op den weg, noch stok, noch reiszak, noch brood, noch geld; noch hebt geene hvee kleederen. LUCAS, IX. 875 4 En in wat huis dat gy komen zult, blyft er, zonder van daer te gaen. 5 Doch indien zy u ergens niet ontvangen, vertrekt uit die stad, en schudt ook het stof van uwe voeten af, tot eene getuigenis tegen hen. 6 Zy trokken dan henen, en gingen alom door de dorpen, verkondigende het evan- gelie, en genezende overal de zieken. 7 De vorst Herodes hoorde al hetgene dat Jezus deed, en hy stond in twyfel, omdat er van sommigen gezeid wierd, dat Joannes van der dood was opgestaen; 8 Van sommigen wederom, dat Elias ver- schenen was; en van anderen, dat een van de oude propheten verrezen was. 9 Herodes zeide dan : Ik heb Joannes ont- hoofd; maer wat is dat voor eenen, daer ik zulke dingen van hoor? En hy zocht hem te zien. 10 De apostelen wederom gekomen zynde, vertelden Jezus al hetgene zy gedaen had- den. En hen medenemende, vertrok hy zichnaer eene eenzame plaets, omtrent Beth- saïda. 11 Hetwelk, als het volk vernomen had, zyn zy hem gevolgd; hy ontving ze, sprak hun van het ryk Gods, en geneesde dege- nen, die genezing van noode hadden. 12 Als nu de dag begon te vallen, kwamen de twaelf hem zeggen : Zendt het volk weg, opdat zy in de dorpen en in de omliggende plaetsen gaen vernachten, en eten vinden : want wy zyn hier in eene woeste plaets. 13 Hy zeïde tot hen : Geeft gy hun te eten. Zy zeiden hem : Wy hebben niet meer als vyf brooden, en twee visschen; tenzy mis- schien, dat wy zeiven gingen, en spyze koch- ten voor al dat volk. 14 Daer waren omtrent de vyf duizend, mannen. Doch hy zeide tot zyne discipelen : Doet ze nederzitten by hoopen, van vyftig te samen. 15 Zy deden het zoo, en geboden hun allen neder te zitten. 16 En de vyf brooden met de twee vis- schen nemende, zag hy naerden hemel, ze- gende ze, brak dezelve, en gaf ze aen zyne discipelen, om aen het volk voor te stellen. 17 Zy aten allegader, en wierden verzaed. En daer wierden, van hetgene hun over- schoot, twaelf korven met brokkelingen weg- gedragen. ' 18 liet gebeurde eensf als hy in eenzaem- heid was biddende, dat de discipelen met hem waren, en hy vraegde hun : Wie zegt het volk dat ik ben? 19 Zy antwoordden hem : Ecnigcn, dat gy Joannes den Dooper zyt; anderen, dat gy Elias zyt; cn anderen, dat een van de oude propheten verrezen is. 20 Hy zeide hun : Maer gylieden, wie zegt gy dat ik ben? Simon Petrus antwoordende, zeide : De Gezalfde Gods. 21 Hy beval hun str^pgelyk, dat zy dit aen niemand zouden zeggen, 22 Zeggende : De Zoon des menschen moet veel lyden, en van de ouderlingen, en op- perste priesters, en de schriftgeleerden ver- worpen worden, en gedood worden, en ten derden dage verryzen. 23 Voorts zeide hy tot een iegelyk : Zoo iemand naer my wil komen, dat hy zich zeiven verloochene, en zyn kruis dagelyks opneme, en my volge. 24 Want die zyn leven zal willen behou- den, die zal het verliezen; en die zyn leven om mynentwille zal verloren hebben, die zal het behouden. 25 Doch wat zal het den mensen baten, dat hy de geheele wereld wint, is het dat hy zich zefven verliest, of zyn eigen beschadigt? 26 Want die zich over myen myne woorden zal geschaemd hebben, over dien zal zich de Zoon des menschen ook schamen, als hy komen zal in zyne glorie, in de glorie van zynen Vader, en van de heilige engelen. 27 Doch ik zeg u in der waerheid; daer zyn hier eenigen tegenwoordig, die de dood niet zullen smaken , voor dat zy het ryk Gods zullen gezien hebben. 28 Omtrent acht dagen na deze woorden, nam hy met hem Petrus, en Jacobus, en Joannes, en ging op eenen berg om te bidden. 29 Terwyl hy bad, veranderde zyn aenzigt van gedaente ; zyne kleederen wierden wit, en blinkende. 30 En ziet, twee mannen spraken met hem, te weten : Moyses en Elias, 31 Die in glorie verschenen, en spraken van zynen uitgang, denwelken hy te Jerusa- lem zoude volbrengen. 32 Doch Petrus , en die met hem waren , waren overvallen van den slaep, en wakker wordende, zagen zy zyne glorie, en de twee mannen, die by hem stonden. 33 Als zy van hem afscheidden, zeide Pe- trus tot Jezus : Meester ! het is goed voor ons hier te zyn ; laet ons hier dry tenten maken, eene voor u, eene voor Moyses, en eene voor Elias ; niet wetende wat hy zeide. 34 Terwyl hy dit zeide, kwam er eene wolk die hen overlommerde; en als zy hen in de wolk zagen ingaen , wierden zy bevreesd. 35 En daer kwam eene stem uit de wolk, zeggende : Dit is myn welbeminde Zoon ; hoort naer hem ! 36 Terwyl men deze stemme hoorde, wierd Jezus alleen gevonden ; zy hielden dit stil, zonder iemand iets alsdan te zeggen van hetgene zy gezien hadden. 876 LUCAS, X. 37 Als zy des anderendacgs van den berg afkwamen, ontmoette hen veel volk. 38 En daer was een man onder de menigte, dewelke uitriep, zeggende : Meester! ik bid u, slaet uwe oogen op mynen zoon ; want ik heb maer dien alleen. 39 De geest grypt hem aen, en terstond schreeuwt hy, hy stoot en smyt hem dat hy schuimt, en hem verplettende, gaet hy nog nauwelyks van hem weg. 40 Doch ik heb uwe discipelen gebeden, dat zy hem zouden uitdryven ; maer zy kon- den niet. 41 Jezus antwoordde , en zeide : 0 onge- loovig en verkeerd geslacht, hoe lang zal ik by u zyn, en u verdragen? Brengt my uwen zoon hier. • 42 Terwyl hy aenkwam, stiet hem de dui- vel, en wierp hem. neder. 43 Maer Jezus bestrafte den onzuiveren geest, genas het kind, en gaf het zynen vader weder. 44 Zy stonden allegader verslagen over de grootheid Gods ; en ieder zich verwonde- rende over al hetgene hy deed, zoo zeide hy tot zyne discipelen : Stelt gylieden deze woorden in uw hert : De Zoon des men- schen zal in de handen der menschen gele- verd worden. 45 Maer zy verstonden dat niet, en het was voor hen verborgen; zoo dat zy het niet begrepen : zy vreesden ook hem diesaen- gaende te vragen. 46 Doch daer viel hun een gepeis in , wie van hen de meeste mogt wezen. 47 Maer Jezus, ziende de gedachten van hunne herten, nam een kind, en datby zich stellende, 48 Zeide hy tot hen : Al wie zoo een kind in mynen naem ontvangt, die ontvangt my; en al wie my ontvangt, die ontvangt den- genen, die my gezonden heeft: want die de minste is onder u, die is de meeste. 49 Joannes nam het woord op, en zeide : Meester ! wy hebben iemand in uwen naem de duivelen zien uitjagen, en wy hebben het hem verboden, omdat hy ons niet volgt. 50 Jezus zeide tot hem : Verbiedt het hem niet ; want die tegen u niet is, die is met u. 51 Als de dagen nu voltrokken wierden, dat hy van hier zoude opgenomen worden, nam hy een standvastig gelaet aen, om naer Jerusalem te trekken. 52 En hy zond eenige boden vooraf, de- welke, henen gaende, in een samaritaensch stedeken kwamen, om voor hem een logies te bereiden. 53 Maer zy wilden hem niet ontvangen, omdat zyn gelaet te kennen gaf, dat hy naer Jerusalem ging. 54 Als zyne discipelen, Jacobus en Joan- nes, dit zagen, zeiden zy : Heere! wilt gy dat wy zeggen, dat het vuer uit den hemel dale, om die menschen te verslin- den? 55 Maer hy, zich omkeerende, berispte hen, zeggende : Gy weet niet van wat geest dat gy zyt. 56 De Zoon des menschen is niet gekomen om de menschen te dooden, maer om te behouden. En zy vertrokken naer een ander dorp. 57 Doch het gebeurde , terwyl zy op den weg wandelden, dat er iemand tot hem zeide : Ik zal u volgen, al waer gy gaet. 58 Jezus zeide hem : De vossen hebben holen, en de vogelen des hemels nesten ; maer de Zoon des menschen heeft niet waer hy zyn hoofd mag nederleggen. 59 En hy zeide tot eenen anderen : Volgt my. Maer die zeide : Heere ! laet my eerst mynen vader gaen begraven. 60 Jezus antwoordde hem : Laet de doo- den hunne dooden begraven ; maer gaet gy henen, en verkondigt het ryk Gods. 61 Nog een andere zeide : Heere ! ik zal u volgen ; maer laet my eerst afscheid nemen van degenen, die te huis zyn. 62 Jezus zeide tot hem : Niemand, die zyne hand aen de ploeg slaet, en achter- waerts omziet, is bekwaem tot het ryk Gods. KAPITTEL X. HIERNA verkoos de Heer nog twee-en- zeventig anderen, en zond die voor hem, twee en twee, in al de steden en plaet- sen, daer hy zoude komen ; 2 En hy zeide hun : De oogst is wel groot ; maer daer zyn weinige werklieden. Bidt dan den Heere van den oogst, dat hy werklieden in zynen oogst zende. 3 Gaet henen; ziel, ik zende u gelyk lam- meren in het midden van de wolven. 4 Draegt geene borze, noch reiszak, noch schoenen mede; noch groet niemand op den weg. 5 In wat huis dat gy komen zult, zegt vooral : Vrede zy aen dit huis ! 6 En indien daer een kind van vrede is, zoo zal uw vrede op hem rusten; zoo niet, zoo zal hy tot u wederkeeren. 7 Blyft ook in het zelfde huis, etende en drinkende van hetgeen, dat zy hebben : want een werkman is zynen loon weerdig. En gaet van het een huis in het ander niet. 8 Èn in wat stad gy komen zult, daer men u ontvangt, eet van hetgene, dat men u voor- stelt. 9 Geneest de kranken, die er mogen zyn, en zegt hun : Het ryk Gods is u naby geko- men. 10 Maer in wat stad, dat gy komen zult, LUCAS, X. 877 daer men u niet ontvangt, gaet uit op de straten, en zegt : 11 Het stof zelfs, dat ons van uwe stad aenhangt, schudden wy op u af ; weet nog- tans, dat het ryk Gods nabygekomen is. 12 Ik zeg ulieden : voor Sodoma zal het in dien dag verdragelyker zyn, als voor die stad. 13 Wee u, Corozain ! wee u, Bethsaïda! want indien de mirakelen, die in u geschied zyn, in Tyrus en Sidon geschied waren, zy zouden al over lang in hairen kleederen en assche penitentie zitten doen. 14 Daerom zal het voor Tyrus en Sidon in het oordeel verdragelyker zyn , als voor ulieden. 15 En gy, Capharnaüm ! die tot aen den hemel toe verheven zyt, gy zult tot de helle toe nedergedrukt worden. 16 Die ulieden hoort, hoort my; en die u veracht, veracht my; en die my veracht, veracht dengenen , die my gezonden heeft. 17 Doch de twee-en-zeventig keerden we- der met blydschap , zeggende : Heere ! de duivelen zelf zyn ons onderworpen in uwen name. 18 Hy zeide hun : lk zag den boozen vyand, als eenen bliksem, van den hemel vallen. 19 Ziet, ik heb u magt gegeven om ser- penten, en schorpioenen, en al de kracht des vyands met den voet te treden, en daer is niets dat u zal hinderen. 20 Niettemin, verblydt u daer niet in , dat de geesten u onderworpen zyn ; maer ver- blydt u, dat uwe namen in den hemel ge- schreven zyn. 21 Op dezelfde ure verheugde zich Jezus in den Heiligen Geest, en zeide : lk love en danke u, Vader! Heere van hemel en van aerde ! dat gy deze dingen verborgen hebt voor de wyzen en verstandigen, en dezelve veropenbaerd hebt aen de kleinen. Ja, Vader! omdat het u alzoo behaegd heeft. 22 Alles is my van mynen Vader in handen gesteld; en niemand kent wie de Zoon is, als de Vader; noch wie de Vader is, als de Zoon ; en aen wien het de Zoon wilt vero- penbaren. 23 En zich kcerende tot zyne discipelen, zeide hy : Zalig zyn de oogen die zien het- gene gy ziet. * 24 Want ik zegge u, dat vele propheten en koningen hebben gewenscht te zien hetgene gy ziet, en zy hebben het niet gezien, en te hooren hetgene gy hoort, en zy hebben het niet gehoord. 25 Daer stond dan een wetgeleerde op, en zeide om hem te tenteeren : Meester! wat moet ik doen om het eeuwig leven te be- zitten? 26 Hy zeide hem : Wat sta et er in de wet geschreven? hoe leest gy daer? 27 Hy antwoordde : Gy zult den Heer, uwen God, liefhebben uit geheel uw herte, uit geheel uwe ziele, uit al uwe krachten, en uit geheel uw verstand; en uwen cven- naesten gelyk u zeiven. (Deuteron, vi, 5.) 28 Hy "zeide hem : Gy hebt wel geant- woord ; doet dat, en gy zult leven. 29 Maer hy, willende zich zeiven ver- schoonen, zeide tot Jezus : En wie is myn evennaeste? 30 Jezus dit opnemende, zeide : Daer kwam een zeker mensen van Jerusaiem naer Jeri- cho, en hy viel in de handen van de moor- denaers, "die hem uitgeschud en verschei- dene wonden gegeven hebbende, weggingen, latende hem half dood liggen. 31 Doch het gebeurde, dat zeker priester langs denzelfden weg kwam gegaen; en hem gezien hebbende, ging hy voorby. 32 Zoo ook een^Leviet, als hy omtrent de plaets was, en hem zag, ging ook voorby. 33 Maer een Samaritaen, over weg gaende, kwam omtrent hem; en hem ziende, wierd door meêdoogendheid bewogen. 34 En bykomende, verbond hy zyne won- den, gietende daer olie en wyn in; en hem op zyne lastdragende beest leggende, bragt hem in eene herberge, en droeg zorg voor hem. 35 Des anderdaegs, langde hy twee denaris- sen uit, en gaf die aen den weerd, zeggende : Draegt zorg voor hem, en al dat gy daerbo- ven zult verschoten hebben, zal ik u, als ik wederkeere, wederom geven. 36 Welke van die dry dunkt u de naeste geweest te zyn van dengenen, die in de han- den van de moordenaers gevallen was? 37 Hy antwoordde : Dengenen die hem bermhertigheid gedaen heeft. Jezus zeide tot hem : Gaet, doet gy ook zoo. 38 Het gebeurde, terwyl zy voortreisden, dat hy in een dorp kwam, alwaer een vrouws- persoon, met name Martha, hem in haer huis ontving. 39 Deze had eene zuster, genoemd Maria, dewelke zittende aen de voeten des Heeren, zyn woord aenhoorde. 40 Doch Martha was bezig met veel die- nens, en bykomende, zeide zy : Heere ! laet gy er u niet aen gelegen, dat myne zuster my alleen laet dienen? Zegt haer dan, dat ze my helpe. 41 En de Heer antwoordende, zeide haer : Marlha, Martha! gy zyt zorgvuldig en be- kommerd met vele dingen ; 42 Doch een alleen is er noodig : Maria heeft het beste deel verkoren, hetwelk haer niet zal ontnomen worden. 878 LUCAS, XI. KAPITTEL XI. HET is gebeurd, als hy op zekere plaets in het gebed was, dat zoo hy ophield, een van zyne discipelen tot hem zeide : Heere! leert ons bidden, gelyk Joannes aen zyne discipelen ook geleerd heeft. 2 Hy zeide tot hen : Als gy bidt, zegt : Vader? uw naem zy geheiligd. Dat uw ryk aenkome. 3 Geeft ons heden ons dagelyksch brood. 4 En vergeeft ons onze zonden, aengezien wy ook vergeven aen iegelyk die ons schul- dig is. Noch leidt ons niet in bekoringe. 5 Hy zeide ook tot hen : In.dien iemand van u eenen vriend had, en in den middernacht tot hem ging, en zeide : Vriend ! leent my dry brooden; 6 Want myn vriend is van de reize by my gekomen, en ik heb niets om hem voor te stellen ; 7 En dat hy van binnen antwoordde : Wilt my niet moeijelyk vallen, de deure is nu ge- sloten en myne kinders zyn met my te bedde; fk kan niet opstaen om u die te geven. 8 Is het dat hy blyft kloppen, ik zegu : al ware het dat hy niet op stond, om hem die te geven ter oorzake dat hy zyn vriend is, nogtans om zyne onbeleefdheid zal hy op- staen , en hem geven zoo veel hy er van noode heeft. 9 Alzoo zeg ik u ook : vraegt, en u zal ge- geven worden; zoekt, en gy zult vinden; klopt, en u zal geopend worden. 10 Want al die vraegt, verkrygt; en al die zoekt, vindt; en aen dengenen die klopt, zal men opendoen. 11 Wat vader is er onder u, die zynen zoon eenen steen zal geven, als hy hem brood vraegt ; of een serpent, als hy van hem visch eischt? 12 Of eenen schorpioen zal geven, als hy hem een ei vraegt? 13 Indien gy dan, gy die boosaerdig zyt, aen uwe kinderen wel goede dingen weet te geven, hoe veel te meer zal uw hemelsche Vader eenen goeden Geest geven aen dege- nen, die er hem om bidden? 14 Hy dreef eens eenen duivel uit, die stom was. En als hy den duivel uitgedreven had, zoo sprak de stomme ; en de scharen stonden verwonderd. 15 Maer sommigen onder hen zeiden : Hy jaegt de duivelen uit door Beëlzebub, den prins der duivelen. 16 Anderen, om hem te tenteeren, verzoch- ten van hem een teeken uit den hemel. 17 Maer hy, ziende hunne gedachten, zeide hun : Alle ryk, dat tegen zich zelf verdeeld is, zal verwoest worden; en alle huis dat tegen zich zelf verdeeld is, zal vervallen. 18 Is het zake dan, dat Satan ook tegen zich zeiven verdeeld is, hoe zal zyn ryk bly- ven staen? want gy zegt, dat ik door Beëlze- bub de duivelen uitjage. 19 Doch indien ik door Beëlzebub de dui- velen uitjage, door wien jagen uwe kinderen die uit? Daerom zullen zy zeiven uwe reg- ters zyn. 20 Maer is het dat ik door den vinger Gods de duivelen uitjage, zoo is dan het ryk Gods tot u gekomen. 21 Als een sterk welgewapend man zyn hof bewaert, zoo is al dat hy bezit, in vrede. 22 Maer is het dat er een sterker als hy komt, en hem overwint, zoo neemt hy al zyne wapenen weg, daer hy op betrouwde, en deelt den roof uit. 23 Die met^my niet is, die is tegen my, en die met my ïiiet vergadert, die verstrooit. 24 Wanneer de onzuivere geest uit den mensch gegaen is, wandelt hy door water- looze plaetsen, zoekende ruste; maer die niet vindende, zegt hy : Ik zal wederkeeren naer myn huis, van daer ik ben uitgegaen. 25 En daer komende, vindt hy het gevaegd, en versierd. 26 Dan gaet hy henen, en neemt met zich noch zeven andere geesten, die boozer zyn als hy, en zy gaen daerin woonen; en het laetste van dien mensch wordt erger als het eerste. 27 Terwyl hy deze dingen zeide, zoo hief eene vrouw onder het volk hare stem op, en zeide tot hem : Gelukkig is de schoot, die u gedragen heeft; en gelukkig zyn de borsten, die'gy gezogen hebt. 28 Waerop hy zeide : Ja, gelukkig zyn ze, die het woord Gods aenhooren, en onder- houden. 29 Doch het volk byeenvergaderende, be- gon hy te zeggen : Dit geslacht is een boos- aerdig geslacht ; zy verzoeken een teeken, maer daer zal hun geen teeken gegeven worden, als het teeken van den propheet Jonas. 30 Want gelyk Jonas een teeken geweest is aen de Niniviten, alzoo zal de Zoon des menschen ook wezen aen dit geslacht. 31 De koningin van den Zuiden zal in het oordeel opstaen met dit geslacht, en het zelve veroordeelen; omdat zy van het uiter- ste der aerde gekomen is, om de vvysheid van Salomon te^ooren; en ziet, die hier is, is meer als Salomon! 32 Het volk van Ninive zal in het oordeel opstaen met dit geslacht, en het zelve ver- oordeelen; omdat zy penitentie gedaen heb- ben op het prediken van Jonas; en ziet, die hier is, is meer als Jonas ! 33 Niemand ontsteekt eene lampc, om die LUCAS, XII. 879 in het verborgen of onder een korenvat te stellen; maer op eenen kandelaer, opdat die binnenkomen, het licht mogen zien. 34 De lamp van uw iigchaem is uwe oog. Indien uwe oog zuiver is, zoo zal uw geheel Iigchaem verlicht zyn ; maer indien ze on- deugende is, zoo zal ook uw Iigchaem duis- ter zyn. 35 Ziet dan toe, dat het licht, hetwelk in u is, geene duisternis zy. 36 Indien dan uw Iigchaem geheel verlicht is, en geenszins duister is, zoo zal het heel verlicht zyn, en gelyk eene lampe met haer schynsel u verlichten. 37 Terwyl hy sprak, bad hem een phari- seër, dat hy het noenmael by hem zoude nemen ; en binnengegaen zynde, zat hy aen tafel. 38 Maer de phariseër begon, by zich zei- ven denkende, te zeggen : Waerom mag hy zich niet gewasschen hebben voor de mael- tyd? 39 Doch de Heer zeide tot hem : Gy phari- seën ! gy zuivert het bu itenste van den beker, en van den schotel ; «maer uw binnenste is vol van rooverye en boosheid. 40 Gy dwazen! heeft hy, die het buitenste gemaekt heeft, het binnenste ook niet ge- maekt? 41 Niettemin geeft aelmoesen van hetgene gy hebt, en ziet, alles is zuiver. 42 Maer wee u, phariseën ! die de tienden geeft van munte, van ruit, en van alle moes- kruiden ; en die verzuimt de geregtigheid, en de liefde Gods. Deze dingen moest gy doen, en de anderen niet achterlaten. 43 Wee u, phariseën! die de eerste zetels bemint in de synagogen, en de begroetingen op de merkten. 44 Wee u! want gy zyt als graven, die men niet ziet, en de menschen die er over wandelen weten het niet. 45 Een van de wetgeleerden het woord ne- mende, zeide hem : Meester! als gy zoo spreekt, doet gy ons ook smaedheid aen. 46 Maer hy zeide : Wee u ook, wetgeleer- den ! die de menschen bezwaert met onver- dragclyke lasten ; en gy wilt ze zeiven niet met eenen vinger aenraken. 47 Wee u, die opbouwt de graven der pro- pheten, dewelke uwe voorouders hebben gedood ! 48 Voorwaer, gy geeft te kennen, dat gy toestemt aen het werk van uwe vaderen : want zy hebben ze gedood, en gy bouwt hunne graven op. 49 Daerom zeide ook de wysheid Gods : Ik zal hun propheten en apostelen toezenden, en zy zullen sommigen van die vermoorden, en de anderen dooden ; 50 Opdat van dit geslacht afgeëischt worde het bloed van al de propheten, hetwelk ver- goten is van het beginsel der wereld ; 51 Van het bloed van Abel af, tot het bloed van Zacharias, die vermoord is tusschen den autaer en den tempel. Ja, ik zeg het u, het zal van dit geslacht afgeëischt wor- den ! 52 Wee u, wetgeleerden! omdat gy den sleutel der wetenschap hebt weggenomen ; gy zyt er niet ingegaen, en die er ingingen, hebt gy belet. 53 Als hy deze dingen tot hen zeide, zoo begonnende phariseën en de wetgeleerden hevig aen te gaen, en hem opwerpingen te doen wegens vele dingen; 54 Leggende hem listen en lagen; en zoe- kende iets uit zynen mond te vatten, om hem te beschuldigen. KAPITTEL XII. DOCH eene groote menigte des volks ron- dom hern staende in zulker voege, dat zy eikanderen onder de voeten traden, be- gon hy tot zyne discipelen te zeggen : Wacht u van den deesem der phariseën, dat is, van schynheiligheid : 2 Want daer is niets zoo bedekt, of het zal ontdekt worden; en niets zoo verborgen, of het zal bekend worden. 3 Want hetgene gy in het heimelyk gezeid hebt, zal in het licht verkondigd worden; en hetgene gy in de oor gezeid hebt, in de kamer, zal op de daken gepredikt worden. 4 Ik zeg u dan, myne vrienden : vreest niet voor degenen, die het Iigchaem dooden, en daerna niets meer doen kunnen ; 5 Maer ik zal u toonen, wien gy vreezen moet ; vreest dengenen, die na dat hy het leven benomen heeft, de magt heeft om in de helle te werpen. Ja, zeg ik u, vreest dien ! 6 Verkoopt men niet vyf musschen voor twee penningskens? nogtans niet een van die is er by God in vergeting. 7 Ja zelfs de hairen van uw hoofd zyn allen geteld. Vreest dan niet; gy zyt meer als vele musschen. 8 Ook zeg ik u : zoo wie my voor de men- schen zal erkennen, dien zal de Zoon des menschen ook erkennen voor de engelen Gods. 9 Maer die my zal loochenen voor de menschen, die zal ook geloochend worden voor de engelen Gods. 40 Is het dat iemand iets zegt tegen den Zone des menschen, het zal hem vergeven worden ; maer is het dat iemand lastert tegen den Heiligen Geest, dat zal hem niet vergeven worden. 14* Doch als zy u zullen leiden in de syna- gogen, en tot dc regters en de bevelhebbers, 880 LUCAS, XII. zyt niet bekommerd, hoe oi' vvaermede gy u verantwoorden zult, of wat gy zult zeggen ; 42 Want de Heilige Geest zai u op dezelfde ure leer en, wat gy zeggen moet. 13 Iemand onder het volk zeide tot hem : Zegt aen mynen broeder, dat hy ons erfdeel met my verdeele. 14 Maer hy antwoordde hem : Wel mensch! wie heeft my tot regter of erfscheider over u gesteld? 15 En hy zeide hun : Ziet toe, en wacht u van alle gierigheid : want iemands leven hangt niet af van de overvloedigheid der dingen, die hy bezit. 16 Hy zeide hun ook deze gelykenis : Daer was een ryk man, wiens land overvloedige vruchten had voortgebragt ; 17 En hy dacht by zich zeiven : Wat zal ik doen? want ik heb niet, waerin ik myne vruchten zoude vergaderen? 18 En hy zeide : Dit zal ik doen; ik zal myne schuren afbreken, zal ze grooter ma- ken, en daerin zal ik al myn gewas en goe- deren vergaderen; 19 En zal tot myne ziel zeggen : Myne ziel ! gy hebt vele goederen voor vele jaren opge- legd; rust nu, eet en drinkt, en weest vro- lyk. 20 Doch God zeide tot hem : Gy dwaze ! dezen nacht zal men uwe ziele van u weder- eischen ; en hetgene gy bereid hebt, voor wien zal het wezen? 21 Alzoo is het met dengenen, die voor zich zeiven schatten vergadert, en volgens God niet ryk is. 22 Daerom, zeg ik u, zeide hy tot zyne discipelen : Weest niet bezorgd voor uw leven, wat gy eten zult; noch voor uw lig- chaem, waermede gy gekleed zult worden. 23 Het leven is meer als het voedsel, en het ligchaem meer als de kleeding. 24 Aenschouwt de raven : zy zaeijen of zy maeijen niet ; zy hebben noch kelder noch schure, en God voedt ze. Hoe veel weerdiger zyt gy als de vogelen? 25 En wie is er toch van ulieden, die met bekommerd te zyn, zyne lengte eene elle kan verhoogen ? 26 Is het dat gy dan ook het minste niet kunt, wat zyt gy voor de reste bekommerd? 27 Aenmerkt de leliën, hoe zy groeijen ; zy arbeiden, noch spinnen niet;" doch ik zeg u, dat Salomon zelf, in al zyne glorie, niet is gekleed geweest gelyk eene van die. 28 Indien dan God het gewas, dat heden op het veld is, en morgen in den oven ge- worpen wordt, alzoo bekleedt, hoeveel' te meer u, gy kleinen van geloof! 29 Weest dan niet bezorgd, wat gy eten of drinken zult; noch laet^uwe gedachten zoo hoog niet vliegen. 30 Want het is het volk van de wereld, hetwelk deze dingen zoekt; en uw Vader weet wel, dat gy die van noode hebt. 31 Maer zoekt gy eerst het ryk Gods en zyne regtveerdigheid , en al deze dingen zullen u toegeworpen worden. 32 Vreest niet, kleine kudde ! want het heeft uwen Vader beliefd u zyn ryk te ge- ven. 33 Verkoopt hetgene gy bezit, en geeft aelmoesen ; maekt u zakken, die niet ver- slyten, en onvergankelyke schatten in den hemel, daer de dief niet omtrent komt, en die de mot niet bederft. 34 Want daer uw schat is, daer zal ook uw hert zyn. 35 DaJ uwe lenden opgeschorst zyn, en uwe lampen brandende in uwe handen. 36 Weest gelyk aen degenen, die hunnen heer verwachten, tegen dat hy van de brui- loft wederkomt, opdat, als hy komt kloppen, hem terstond opengedaen worde. 37 Zalig zyn die knechten, die de heer, als hy komt, zal wakende vinden. Ik zeg u voorwaer, dat hy zich zal opschorsen, hen zal ter tafel doen zitten, en omgaende hen zal dienen. 38 En hetzy dat hy kome in de tweede, hetzy in de derde nachtwake, zalig zyn die knechten, indien hy ze aldus bevindt. 39 Maer weet, dat indien de vader des huisgezins wiste, op wat ure de dief zoude komen, hy zekerlyk zoude waken, en zyn huis niet laten doorgraven. 40 Weest gy dan^ook bereid : want de Zoon des menschen zal komen op eene uer, die gy niet meent. 41 Petrus zeide tot hem : Heere ! is het tot ons, dat gy die gelykenis zegt, of tot een iegelyk? 42 De Heer zeide hem : Wie is toch de getrouwe en voorzigtige hofmeester, den- welken de heer. gesteld heeft over zyne dienstboden, om elk op zynen tyd zyne maet koren te geven? 43 Zalig is die knecht, denwelken zyn meester, als hy komt, aldus zal doende vin- den. 44 Ik zeg u waerlyk, dat hy hem zal stellen over al hetgene hy bezit. 45 Maer indien die knecht in zyn hert be- gint te zeggen : Myn heer verbeidt te komen; en dat hy de knechten en de dienstmaegden begint te slaen ; te eten en te drinken ; en dronken te worden ; 46 Zoo zal de heer van dien knecht komen op ecnen dag als hy het niet verwacht, en op eene ure" die hy niet weet; hy zal hem afscheiden en hem zyn lot geven met de ontrouwen. 47 Doch de knecht, die den wille van LUCAS zynen heere geweten heeft, en zich niet be- reid gehouden heeft, noch gedaen volgens zynen wille, die zal met veel slagen gestraft worden; 48 Maer die het niet geweten heeft, en iets gedaen heeft dat slagen verdient, zal met weinige slagen gestraft worden. Men zal veel afeischen van dengenen, aen denwelken veel gegeven is; en men zal meer vragen van dengenen, aen denwelken meer be- trouwd is. 49 Ik heb het vuer komen brengen op der aerde, en wat wil ik anders, als dat het ontstoken worde ? 50 Ik moet met een doopsel gedoopt wor- den, en hoe ben ik geperst, tot dat het vol- bragt worde! 51 Meent gy, dat ik den vrede op der aerde ben komen brengen? Geenszins, zeg ik u ; maer eer de verdeeling. 52 Want van nu af, daer er vyf in een huis zyn, zullen er dry verdeeld zyn tegen twee, en twee tegen dry. 53 De vader zal tegen den zone verdeeld zyn, en de zoon tegen den vader; de moeder tegen de dochter, en de dochter tegen de moeder; de schoonmoeder tegen hare schoondochter, en de schoondochter tegen hare schoonmoeder. 54 Ook zeide hy tot het volk : Als gy eene wolk ziet opkomen uit den westen, terstond zegt gy : Daer komt regen ; en het gebeurt zoo. 55 En als gy den zuidenwind ziet waeijen, zoo zegt gy : Het zal heet worden ; en het geschiedt. " 56 Schynheiligen ! gy weet de gestel tenisse van den hemel en van de aerde te onder- scheiden ; hoe onderscheidt gy dan dezen tyd niet? 57 En waerom oordeelt gy ook uit u zeiven niet hetgene dat regt is? 58 Als gy met uwe tegenpartye tot den oversten gaet, zoo tracht onder wege van haer ontslagen te worden ; opdat zy u niet trekke voor den regter, en de regter u aen den schouten-dienaer overlevere , en de schouten-dicnaer u in den kerker smyte. 59 lk zeg u : gy zult er niet uitgaen, voor dat gy ook het laetste penningsken zult betacld hebben. KAPITTEL XIII. OP denzelfdcn tyd waren er ecnigen tegenwoordig, die hem spraken van de Galileèrs, welker bloed Pilatus gemengeld had met dat van hunne offeranden. 2 Hy antwoordde hun : Meent gy dal deze Galileèrs grooterc zondaers geweest zyn, als al de "andere Galileèrs, omdat zy dit geleden hebben ? , XIII. 881 3 Geenszins, zeg ik u; maer ten zy gy penitentie doet, gy zult allen desgelyks ver- loren gaen. 4 Van des gelyken ook die achttien, op wel- ken een toren gevallen is in Siloë, die hen gedood heeft ; meent gy dat die de meeste schuld gehad hebben van allen, die binnen Jerusalem woonden? 5 Geenszins, zeg ik u; maer ten zy gy penitentie doet, gy zult allen desgelyks ver- loren gaen. 6 Hy zeide hun ook deze gelykenis : Zeker man had eenen vygenboom, die geplant was in zynen wyngaerd, en als hy kwam om vruchten te vinden, vond hy er geene. 7 Hy zeide dan tot den wyngaerdenier : Ziet, dit is nu het derde jaer, dat ik kome vruchten zoeken op mynen vygenboom, en ik vind er geene ; kapt hem daer uit,waertoe beslelst hy nog de aerde? 8 De wyngaerdenier antwoordde hem : Heere! laethem nog dit jaer staen, ik zal er ondertusschen rondom graven, en er mest op leggen; 9 Misschien zal hy vruchten voortbrengen ; zoo niet, gy kunthem daerna doen uitkappen. 10 Jezus leerde nog eens in hunne syna- goge op eenen sabbatdag; 11 En daer was eene vrouw, bezeten met eenen geest, die haer nu achttien jaren lang had ziek gehouden ; en zy was zoo toegebo- gen, dat zy geenszins opwaerts zien konde. 12 Zoo haest Jezus haer zag, riep hy ze tot hem, en zeide haer : Vrouw! gy wordt verlost van uwe krankheid. 13 En hy legde de handen op haer ; waerop zy zich terstond oprigtte, en God glorie gaf. 14 Maer de overste der synagoge, kwalyk nemende dat Jezus haer op eenen sabbat- dag genezen had, zeide tot het volk : Daer zyn zes dagen op dewelke men kan werken, komt op die dagen om genezen te worden, en niet op den sabbatdag. 15 Hierop zeide de Heer tot hem : Gy schynheilige ! is er iemand van ulieden, die op den sabbatdag zynen os of ezel niet los maekt van de kribbe, om naer de watering te leiden ? 16 Mogt dan deze dochter van Abraham, die, gelyk gy ziet, Satan nu achttien jaren lang heeft gebonden gehouden, niet verlost worden van dezen band op eenen sabbat- dag? 17 En gelyk hy dit zeide, stonden al zyne vyanden beschaemd; en al het volk was verblyd over al de loflelyke dingen, die van hem gedaen wierden. IS Hy zeide dan : Waeracn is het ryk Gods gelyk, en waerby zal ik het vergelyken? 19 Hel, is gelyk aen een mostaerdzacd, het- welk iemand nemende zaeit in zynen hof; 882 LUCAS, XIV. hetgene opgroeijende zoo groote boom wordt, dat de vogelen des hemels in zyne takken woonen. 20 Hy zeide wederom : Waerby zal ik het ryk Gods vergelyken ? 21 Het is gelyk aen eenen deesem, welken eene vrouw, nam en verborg in dry maten meels, tot dat het geheel verdeesemd was. 22 En hy doorreisde de steden en dorpen, leerende, en zynen weg vervorderende naer Jerusalem. 23 Een zeide tot hem : Heere ! zyn er wei- nigen die zalig worden ? Hy antwoordde hun : 24 Doet geweld om in te komen door de enge poorte : want velen, zeg ik u, zullen er zoeken in te gaen, maer zy zullen niet kunnen. 25 En als de vader des huisgezins zal bin- nengegaen zyn, en de deure zal gesloten hebben, zult gy, buiten staende, beginnen te zeggen : Heere, Heere! doet ons "open! en dan zal hy u antwoorden : Ik weet niet van waer gy zyt. 26 Dan zult gy beginnen te zeggen : Wy hebben geëten en gedronken in uwe tegen- woordigheid, en gy hebt geleerd op onze straten. 27 Maer hy zal antwoorden : Ik weet niet van waer gy zyt ; vertrekt u van my allen, die boosheid bedryft! 28 Aldaer zal geween zyn en knerseling der tanden , als gy zien zult dat Abraham , Isaac en Jacob, en al de propheten in het ryk Gods zyn, en dat gy er zult buiten ge- sloten worden. 29 Doch daer zullen er van den oosten en den westen, en van den noorden en den zuiden komen, die in het ryk Gods hunne plaetse aen de tafel zullen hebben. 30 En, daer zyn laetsten, die de eersten, en eersten, die de laetsten zullen zyn. 31 Denzelfden dag kwamen tol hem eenige phariseën, en zeiden hem : Gaet henen, en vertrekt u van hier; want Herodes zoekt u te dooden. 32 Hy zeide hun : Gaet, zegt aen dien vos : Ziet, ik jage de duivelen uit, en genees de zieken heden en morgen, en den derden dag zal ik myn einde nemen. 33 Nogtans moet ik heden en morgen en den dag daerna nog voortgaen : want het mag niet zyn, dat een propheet zoude ster- ven buiten Jerusalem. 34 Jerusalem, Jerusalem! die de propheten doodt, en steenigt degenen, die tot u ge- zonden worden, hoe dikmaels heb ik uwe kinderen willen vergaderen, gelyk een vo- gel zyne jongskens onder zyne vleugelen, en gy hebt niet gewild? 35 Ziet, uw huis zal onbewoond gelaten worden. En ik zeg u : gy zult my niet meer zien, tot dat gy zegt : Gebenedyd is hy, die daer komt in den naem des Heeren! KAPITTEL XIV. HET gebeurde, dat hy kwam op eenen sabbatdag in het huis van eenen oversten der phariseën, om het mael te ne- men, en zy letteden op hem. 2 Daer was een mensch voor hem, die de waterzucht had. 3 En Jezus sprak tot de wetgeleerden en phariseën , zeggende : Mag men wrel ge- nezen op eenen sabbatdag? * 4 Doch zy zwegen stil. Hy dan , den mensch met der hand nemende, genas hem, en zond hem henen. 5 Verders zeide hy tot hen : Wie is er onder u, die op den sabbatdag zynen os of ezel niet uittrekt, als hy in eenen put ge- vallen is ? 6 Zy konden hem hierop niet antwoorden. 7 Gelyk hy zag, hoe de genooden de eerste plaets aen tafel kozen, zeide hy hun deze gelykenis : 8 Als gy ter bruiloft genood zyt, stelt u op de eerste plaetse niet, uit vreeze dat er misschien iemand treffelyker genood mogt zyn als gy, 9 En dat hy,dieu en hem genood heeft, aen u niet zegge : Geeft de plaetse aen dezen ; en gy alzoo met schaemte de laetste plaetse zoudt moeten nemen. 10 Maer als gy genood zyt, gaet u stellen op de laetste plaetse; opdat, als degene komt, die u genood heeft, hy tot u zegge : Vriend! gaet hooger op. Dan zult gy eere behalen van degenen, die mede aen tafel zitten. 11 Want al wie zich verheft, zal vernederd worden ; en al wie zich vernedert, zal verhe- ven worden. 12 Hy zeide ook tot dien, dewelke hem genood had : Als gy eenen maeltyd of een avondmael oprigt, noodt niet uwe vrienden, of uwe broeders, of maegschap, of geburen, die ryk zyn ; opdat zy u misschien niet weder nooden, en u aldus vergelding geven. 13 Maer als gy eenen maeltyd houdt , noodt de armen, gebrekkelyken, kreupelen, en blinden ; 14 En gy zult gelukkig zyn, omdat zy u niet hebben wederom te geven : want het zal u vergolden worden in de verryzenis der regtveerdigen. 15 Iemand van degenen, die aen tafel waren, dit gehoord hebbende, zeide tot hem : Zalig is die, dewelke brood zal etea in het ryk Gods. LUCAS, XV. 883 16 Hierop zeide Jezus tot hem : Zeker man had een groot avondmael opgerigt, tot het- welk hy er velen genood had. 17 De ure des avondmaels gekomen zynde, zond hy zynen knecht aen de genooden zeggen, dat zy komen zouden, mits alles nu gereed was. 18 Maer zy begonnen allen eenpaerlyk zich te verontschuldigen. De eerste zeide hem : Ik heb een pachthof gekocht, en moet het noodzakelyk gaen bezien: ik bid u, gelieft my te ontschuldigen. 19 De andere zeide : Ik heb vyf koppelen ossen gekocht, ik ga die beproeven; ik bid u, gelieft my te ontschuldigen. 20 Een andere zeide : Ik heb eene vrouw getrouwd; en daerom kan ik niet komen. 