Bijdrage tot de kennis der muraenoïden en symbranchoïden van den Indischen Archipel
44 Muraena pseudothyrsoidea Blkr. (1) Muraen. corpore elongato compresso, altitudine 12 circiter in ejus longiludine; capite aculo 7 circiter in longitudine corporis; altitudine capitis 12 circiter in ejus longitudine; linea rostro-dorsali fronte concava vertice convexa; oculis diamelro 104 circiter in longitudine capilis; naribus anlicis tubulatis, poslieis non tubulatis; rostro convexo oculo minus duplo longiore, vix vel non anle maxillam inferiorem prominenle; rictu post ocnlos producto 21 circiter in longitudine capilis; dentibus omnibus acutis, palatinis, nasalibus, inframaxillaribus vomerinisque uniserialis ; palatinis compressis anlicís posticis longioribus, utroque latere p. m. 12; disco nasali dentibus peripheria denlibus palatinis longioribus compressis p. m. 12, medio denlibus subulatis 3 postico ceteris longiore; vomere dentibus dentibus celeris brevioribus 7 p. m.; dentibus infra- maxillaribus compressis anticis posticis longioribus utroque latere p. m. 19; aperlura branchiali dimidio corporis inferiore sila oculo vix minore; cute laevi squamis inconspieuis; linea laterali inconspicua; pinna dorsali ante aperturam branchialem incipiente, corpore duplo circiter humiliore; anali postice in quarta septima corporis parle incipiente, corpore plus quadruplo humiliore; colore corpore pinnisque nigricanle fusco-flavescentce pulcherrimo et tenuissime marmoralo. ID, 8 O pipi 3920 p me C 2p m. Habit. Macassar, in mari. Longitudo speciminis unici 560 Aanm. Deze soort gelijkt in habitus en kleurteekening zoo volkomen op Muraena thyrsoi- dea Richards. (Voy. Sulph. Fish. tab. 49 fig. 1), dat ik zonder onderzoek van het tanden- stelsel haar voor daarmede identisch zou houden. Een naauwkeurig onderzoek van mijn specimen doet mij echter ontwaren, dat de gehemelte, onderkaaks- en ploegbeenstanden volstrekt eenreijig zijn, terwijl de heer Rucnarpsox van Mluraena thyrsoïdea opgeeft (Voy. Ereb. Terr. Fish. p. 91), dat de tanden dezer beenderen op twee reien zijn geplaatst. Zou- den misschien zelfs de tandreijen in aantal kunnen verschillen bij voorwerpen van dezelfde soort en grootte? Hoezeer ik zulks voor als nog niei kan aannemen, komt het mij niet overbodig voor de aandacht er op te vestigen. Van de meeste mijner soorten van Mu- raenoiden slechts één of een paar specimina bezittende, kan ik voor alsnog hieromtrent tot geene bepaalde uitkomst geraken. Hoe het zij, mijn specimen valt, wat tandenstelsel betreft, geheel in de groep van Mu- vaena helena L., Muraena nubila Richards., Muraena scoliodon Blkr., Muraena reticulata Richards., Muraena ocellata Agass., Muraena punctata Bl Schn. enz, D. Dentes vomerini biseriati. a. Dentes inframaxillares uniseriati. T Dentes nasales peripherici uniseriati, medii 2 subulati mobiles. (1) Deze soort ontving ik, toen de eerste bladen dezer verhandeling reeds waren afgedrukt, zoodat ik haar niet in het ana- Iytisch overzigt enz. heb kunnen vermelden. 45 ó Dentes vomerini subbiseriati. o Pinna dorsalis supra aperturam branchialem, analis in anteriore dimidio corporis incipiens. e Corpus altitudine. 17 ad 20 in ejus longitudine, fuscum, fusco pro- fundiore transversim subviltatum. D. 310 ad 350. A. 220 ad 240. Muraena Richardsonië Blkr. Nat. Tijdschr. N. Ind. III p. 68. Mur. eorpore elongato compresso, altitudine 17 ad 20 in ejus longitudine; eapite aculo 74 ad 7j inton- gitudine corporis, plus duplo longiore quam alto; oculis diametro 8 circiter in longitudine capitis; naribus anterioribus tubulatis, posterioribus non tubulatis; rostro aculo, convexo, oculo minus duplo longiore, paulo ante maxillam inferiorem prominente; rictu post oculos producto 23 circiter in longitudine capitis; dentibus acutis; palatinis uniseriatis compressis utroque latere Š p. m.; disco nasali peripheria dentibus uni- seriatis p. m. S, medio dentibus 2 vel 3 longioribus subulalis; vomere dentibus eonicis brevibus 8 ad 12 in seriem subduplicem dentes nasales non atlingenlem dispositis; maxilla inferiore dentibus uniseriatis , compressis, utroque latere p. m. 12; apertura branchiali oculo paulo majore, in media altitudine eorporis sita; eute laevi squamis inconspicuis; linea laterali inconspicua; pinna dorsali supra aperturam branchialem incipiente, eorpore duplo circiter liumiliore; anali postice in anteriore dimidio eorporis incipiente, eorpore triplo circiter liumiliore; eorpore fusco nigricante-fnsco dense transversim substriato vel vittalo; pinnis fus- cescenle-flavis fusco macnlatis; maculis pinua dorsali plurimis fascias vel villulas transversas subsimilanlibus. BRADS OPadrss0r A 920/782. 210. C. TO p. m. Habit. Wahai, Ceram septentrionalis, et Padang, Sumalrae occidentalis, in mari. Longitudo 2 speciminum 188” et 230”. Aanm. Deze soort is zeer na verwant aan Muraena scoliodon en onderscheidt er zich voornamelijk van door de aanwezigheid van priemvormige tanden midden op de neusschijf en doordien de gehemelte- en onderkaakstanden aan de basis geen stomp afgerond uit- steeksel of dit althans uiterst gering ontwikkeld hebben. Ik noem haar ter eere van den heer J. Ricuwarnson, die veel heeft bijgedragen tot eene betere kennis der Muraenoiden, afgescheiden nog van zijne overige belangrijke ichthy- ologische werken. Muraenophis flaveola Less. moet na aan haar verwant zijn, doch de onvoldoende afbeel- ding en beschrijving dezer soort laten geene juiste vergelijking toe. óó Dentes vomerini biseriati. 9 Pinna dorsalis supra aperturam branchialem, analis in media corporis lon- gitudine incipiens, e Corpus altitndine 20 p. m. in ejus longitudine, fusco et flavo nebu- latum. D. 348 p. m. A. 225 p. m. Muraena Troschelii Blkr, k: Muraen. corpore elongalo, compresso, altitudine 90 circiter in ejus longitudine ; capite aento, 8 fere in 46 longitudine corporis, plus duplo longiore quam alto; oculis diametro 9 circiter in longitudine capitis; nari- bus anterioribus tubulatis, posterioribus non tubulatis; rostro acuto, convexo, oculo minus duplo longiore, vix anle maxillam inferiorem prominente; rictu post oculos producto, 2i fere in longitudine capitis; den- tibus palatinis , nasalibus periphericis, inframaxillaribus uniseriatis, acutis, curvatis, ex parte basi processu obtuso munitis; palatinis utroque latere p. m. 9; disco nasali peripheria dentibus p. m. 10 vel 12, medio dentibus 2 vel 1 subulatis, elongatis, mobilibus; dentibus inframaxillaribus utroque latere p. m. 15; vomere dentibus conicis, biseriatis, p. m. 18; labio superiore utroque latere poris 3 valde conspicuis; apertura bran- chiali in media altitudine corporis sita, oculo vix majore; cule laevi, squamis inconspicuis; linea laterali in- conspicua; pinna dorsali supra aperturam brauchialem incipiente, corpore duplo lumiliore; anali in media corporis longitudine incipiente, dorsali humiliore; corpore pinnisque fusco profundiore et flavescente-viridi submarmoratis et reticulatis. B. 13? D. 318 p. m. C. 12 p. m. A. 995 p. m. Synon. Muraena grisea Cuw.? Bikr. Bijdr. ichth. Dali p. 11 in Verh. Bat. Gen. XXII. Habit. Boleling, Bali septentrionalis, et Sibogha, Sumatrae occidentalis, in mari. Longitudo speciminis unici 175%. Áanm. Vroeger beschonwde ik deze soort, hoezeer met twijfel, als identisch met Muraena grisea Cuv. (Muraenophis grisea Lacép.) en zij is zeker ook zeer na daaraan verwant. De beschrijving van Muraenophis grisea van LacfvknE is echter te kort en de afbeelding te gebrekkig, dan dat men daartoe met eenige zekerheid de bovenbedoelde soort zou kunnen terugbrengen. Laatripe zegt echter, dat de anus digter bij den kop dan bij de staartvin geplaatst is en dat de algemeene kleur is »variée de brun et de blanchâtre par de trés petits traits." Zulks doet mij Muraena Troschelii als eene eigene soort beschouwen, welke vol- geus haar tandenstelsel behoort tot eene eigene groep. Volgens mijne korte beschrijving, voorkomende in een artikel over de ichthyologische fauna van het eiland Balı (opge- men in het 22ste deel der Verhandelingen van het Bataviaasch Genootschap van kunsten en wetenschappen) heeft de heer Carron haar, ofschoon onder het geleide van een vraag- teeken, gebragt. tot de synonymie van Muraena thyrsoïdea Richards. Muraena Troschelti is echter stellig eene andere soort, reeds daardoor van Muraena thyrsoïdea te onderkennen, dat zij slechts eenreijige gehemeltetanden heeft en de rugvin bóven en niet vóór de kieuw- opening begint. b. Dentes inframaxillares biseriati. T Dentes nasales peripheriei uniseriati, medii 1 vel 2. ó Dentes inframaxillares symplryseales tantum biseriati, laterales uniseriati. 9 Pinna dorsalis ante apcrturam branchialem, analis im posteriore dimidio corporis incipiens. e Corpus altitudine 16 p. m. in ejus longitudine, maculis numerosis fus- cis in series 3 vel 4 longitudinales dispositis. D. 370 p. m. A. 210 po 47 Muraena lita Richards. Zoöl. Voy. Ereb. Terr. Fish. p. 94. Nat. T. N. Ind. Din 66. Mur. eorpore elongato compresso, altitudine 16 circiler in ejus longiludine; capite acuto 72 in longi- tudine eorporis, duplo longiore quam alto, oculis diametro 10 circiler in longitudine capitis; naribus ante- rioribus tubulatis, posterioribus non tubnlatis; rostro acuto, convexo, oculo minus duplo longiore, vix ante maxillam inferiorem prominente; riclu post oculos producto 3 circiler in longitudine capitis; dentibus pala- tinis nasalibusque uniseriatis, vomerinis biserialis, inframaxillaribus symphysi tantum subbiseriatis dentibus caninis elongalis nullis; dentibus palatinis utroque latere p. m. 10 conicis aculiusculis; nasalibus palatinis majoribus acutis, periphericis 10 vel 12, antice medio dente unico majore; inframaxillaribus conicis aculis utroque latere p. m. 13 anticis poslicis majoribus; vomerinis conicis oblusis plus quam 20; dentibus nasa- libus non eontiguis; apertura branchiali iu media altitudine corporis sila, oculo vix majore; cute laevi squa- mis inconspicuis; linea laterali inconspicua, pinna dorsali ante aperturam branchialem incipiente, corpore plus duplo humiliore; anali antice in posteriore dimidio corporis incipiente, corpore plus triplo humiliore ; corpore superne lateribusque et pinna dorsali rufo-fuscis; tolo corpore fusco variegato, dorso, laleribus pinnisque maculis numerosis subliexagonis, profunde fuscis, corpore quadri-vel triserialis. D.? D. 310 p. m. A. 210 p. m. C. 10 p. m. Synon. Muraena variegata Mus. Britt. Habit. Wahai, Ceram septentrionalis, in mari. rt Longitudo speciminis unici 355". ` Aanm. De dentitie dezer soort doet haar gemakkelijk van de bekende soorten van Mu- raena onderkennen, even als hare eigenaardige meestal zeshoekige ligchaams- en vinvlek- ken. Deze zeshoekige vlekken, welke hier en daar afgerond zijn, bestaan uit de het ge- heele ligehaam bedekkende speldenknopgroote zwartachtig-bruine vlekjes en vormen over het ligchaam $ of 4 overlangsche onregelmatige reijen. De ruimten tusschen deze hoekige grootere vlekken zijn insgelijks geteekend met minder donkere speldenknopgroote vlekjes. De getallen der vinstralen zijn door den heer Ricuanpson niet opgegeven. De kieuw- stralen heb ik niet naauwkeurig kunnen tellen, evenmin als die der meesten mijner soor- ten van Muraena. óó Dentes inframaxillares symphyscales et laterales biseriati. o Pinna dorsalis ante aperturam branchialem, analis in posteriore dimidio corporis incipiens. € Corpus allitudine 18 p. m. in ejus longitudine, nigro et flavescente- rufo marmoratum, variegatum et transversim subfasciatum. D. 360 p. m. 220 n. m. Muraena variegata Richards. Zoól. Ereb. Terr. Fish. p. 94 tab. 47 fig. 11—16. Nat. Tijds. N. Ind. HHI p. 67. Muracn. corpore elongato compresso, altitudine 18 eirciler in ejus longitudine; capite aculo, 9I circiter in longiludine eorporis, duplo fere longiore quam alto; linea rostro-dorsali fronle concava; oculis diametro 48 11 circiter in longitndine capitis; naribus anticis tubulatis, posticis non lubulatis; rostro convexo oculo mi- nus duplo longiore, ante maxillam inferiorem prominente; rictu post oculum producto 3 in longitudine ca- pitis; dentibus conicis obtusiusculis; palatinis uniseriatis utroque latere p. m. 8;.dentibus nasalibus dentibus palatinis el vomerinis majoribus, periplieria uniseriatis 11, medio insuper 2 crassioribus; vomere el maxilla inferiore dentibus biserialis, vomerinis p. m. 20, anticis dentes nasales suballingentibus; dentibus inframaxil- laribus serie interna serie externa el anticis posticis majoribus, utroque latere p. m. 32; cute maxillis poris pluribus valde conspicuis annulo albo cinclis; apertura branchiali oculo majore, in media corporis altitudine sila; cute laevi squamis inconspicnis; linea laterali inconspicua; pinna dorsali ante aperturam branchialem incipiente, corpore duplo circiter liumiliore; caudali rotundata; anali antice in posteriore corporis dimidio incipiente, corpore quadruplo vel quintuplo humiliore; corpore pinnisque nigro et flavescente-rufo marmora- tis et variegatis, nigro insuper fascias diffusas latas transversas 25 p. m. similante. D. ? D. 360 p. m. A. 220 p. m. C. 12 p. m. Synon. Seba Thesaur. H tab. 69 fig. 1. Muraena geographica Rks. Soland. Mss. Echidna variegata Icon. inedit. G. Forst. Enchirid. 31, gen. 5. Anim. cura Lichtenst. p. 181. Muraena nebulosa Thunb. Dissert. p. 7. tab. 1 fig. 2, Gymnothorax nebulosus Dl. Schn. Syst. posth. p. 528. Gymnothorax echidna Wl. Schn. ibid. p. 526. Pipirho, Pipiro vel Pipirha lusul. Societat. Bohee Otait. Habit. Wahai, Ceram septentrionalis, in mari. Longitudo speciminis unici 420”. Aanm. Mijn eenig specimen dezer fraaije soort behoort tot de varieteit, afgebeeld ter bovenaangehaalde plaatse in het werk van den heer Bucnannsos. De groote zwarte vlek- ken loopen er sleets wat meer ineen, zoodat zij min of meer duidelijke dwarsche ban- den vormen, welke echter zelve nog met geelachtig roode vlekjes geteekend zijn. Muraena ophis Rüpp. en Muraena minor T. Schl. zijn zeer na aan Muraena variegata Wichards. ver- want, U. Dentes palatini biseriati. A. Dentes vomerini uniseriali. o, Dentes palatini antici tantum biseriati. T Dentes inframaxillares uniseriati. ó Dentes nasales peripheriei uniseriati, medii 2 elongati. o Pinna dorsalis ante apertnram branchialem, analis in anteriore dimidio corporis incipiens. o Corpus altitudine 20 ad 22 iu ejus longitudine, maeulis irregularibus numerosis nigris. D. 850 p. m. A. 270 p. m. Muraena isingleenoïdes Blkr. Mur. corpore elongato compresso, altitudine 20 ad 22 in ejus longitudine; capite acuto, leviler convexo, 49 7i circiter in longitudine corporis, triplo circiter longiore quam alto; linea rostro-frontali convexa; oculis diametro 7 fere in longitudine eapitis; naribus anticis tubulatis; rostro convexo oculo duplo circiter longiore, non ante maxillam inferiorem prominente; rictu post oculos producto, 2 iu longitudine capitis ; dentibus acutis; dentibus palatinis biseriatis serie externa utroquelatere p. m. 12, serie interna utroque latere p. m. 2 vel 3; disco nasali peripheria dentibus uniserialis p. m. 8, medio dentibus 2 subulatis elongatis mobilibus ; vomere dentibus uniseriatis p. m. Š conicis, acutiusculis; maxilla inferiore dentibus uniscriatis , utroque late. re p. m. 18, anticis lateralibus longioribus; apertura branchiali oculo non vel vix majore, in media corporis altitudine sita; cute laevi squamis inconspicuis; linca laterali inconspicua; pinna dorsali ante aperturam branchialem incipiente, corpore minus duplo humiliores anali postice in anteriore dimidio corporis incipiente, dorsali duplo humiliore; corpore pinnisque viridescente-fuscis, maculis numerosis nigris oblongis et rotundis, irregulariter dispositis; genis longitudinaliler fusco striatis. PRD emt po m Aa Srn e me O Opm. Habit. Sibogha, Sumatrae occidentalis, in mari. Longitudo A speciminum 190" ad 276". Aanm. Deze soort behoort tot de groep van Muraena isingleena Richards., M. bullata Richards., JJ. stellifer Richards., M. cancellata Richards., A. tessellata Richards., JA. colu- brina Richards., en JM. moringua Cuv. Aan Muraena isingleena is zij zeer na verwant, zoowel wat tanden als kleuren betreft. Evenwel is bij M. isingleena de koplijn boven de oogen zeer konkaaf, het ligchaam be- trekkelijk veel hooger en bestaan de zwarte vlekken van ligchaam en vinnen meestal uit groepjes van 2 tot 6 kleinere vlekken, Muraena bullata Richards., evenzeer zeer na verwant aan Muraena isingleenoïdes, zou A rejen ronde zwarte vlekken hebben, waarvan de bovenste rei op de rugvin. Het blijft na- der te beslissen, in hoeverre deze soorten nog meer wezenlijk van elkander verschillen. ++ Dentes inframaxillares antici biseriati, laterales uniseriati. ó Dentes nasales peripherici biseriati, medii 2 elongati. o Pinna dorsalis ante aperturam branchialem, analis in posteriore dimidio corporis incipiens. e Corpus altitudine 23 p. m. in ejus longitudine, fusco ct flavo nebu- latum. D. $10 p. m. A. 200 p. m. Aluraecna Blochii Dlkr. Mur. corpore elongato compresso, altitudine 23 circiter in ejus longitudine; capite acuto, convexo, 10 in longitudine corporis, plus duplo longiore quam alto; oculis diametro Š circiter in longitudine capitis; naribus anterioribus tubulatis, posterioribus nou tubulatis; rostro convexo, acuto, oculo minus duplo lon- giore, non ante maxillam inferiorem prominente; rictu post oculos producto, 2 circiter in longitudine ca- pitis; dentibus acutis; dentibus pala(inis biserialis serie externa utroque latere p. m. 18, serie interna p.m. 2; disco nasali peripheria dentibus biseriatis p. m. 16, medio dentibus 2 subulatis elongatis; vomere dentibus co- nicis uniseriatis p. m. D dentes nasales non attingentibus ; dentibus inframaxillaribus biseriatis, serie externa 7 4 ` 50 ulroque latere p. m. 3 majoribus, mobilibus; apertura branehiali in media alliludine corporis sila, oculo vix majore; cule laevi squamis inconspicuis; linea laterali inconspicua; piona dorsali ante aperturam bran- chialem incipiente, corpore vix vel minus duplo humiliore; anali anlice in 2a dimidia corporis parle inci- piente, dorsali duplo circiter humiliore ; corpore profunde fusco, flavescenle marmorato et nebulato. B. ? D. 310 p. m. A. 200 p. m. C. tO p. m. Habil. Sibogha, Sumatrae occidentalis, in mari. Longitudo speciminis unici 145%. Aanm. Muraena Blochti behoort tot eene eigene groep, wat haar tandenstelsel betreft, wegens hare tweereijige neus-, onderkaaks- en gehemeltetanden bij eenreijige ploegheenstan- den. Ik heb haar genoemd ter eere van Manaus Eurezer Broen, cen der voornaamste ich- thyologen van het einde der Î8de eeuw. b. Dentes palatini antici et postiei biseriati. 1 Dentes inframaxillares biseriati, I ó Dentes nasales peripheriei biseriati, medii 2 elongati. o Pinnae dorsalis et analis humillimae, dorsalis ante aperturam branchialem, ` — analis in media corporis longitudine incipiens. e Corpus alíitudine 22 p. m. in ejus longitudine, fuscescens, nigro reti- culatum et marmoratum. D. et A. radiis posticis aliquot tantum con- $pieuis. l Aluraena micropterus Blkr, Nat. T. Ned. Ind. III p. 70. Mur. eorpore elongato compresso, altitudine 22 cireiter in ejus longiludine; eapile acuto 10 fere in lon- giludine corporis, paulo plus duplo longiore quam alto; oculis diametro 10 circiter in longitudine capitis , naribus anticis tubulalis, posticis non tubulatis; rostro aculo, convexo, oculo minus duplo longiore, non anle maxillam inferiorem prominente; riclu posl oculos producto 3 fere inlongiludine capitis; dentibus aculis; palatinis et inframaxillaribus biseriatis, serie interna serie externa majoribus; palalinis ulroque latere p. m. 30; disco nasali peripheria dentibus biseriatis plus quam 20, medio denlibus 2 vel 3 longioribus, mobilibus; denti- bus inframaxillaribus ulroque latere plus quam 30; denlibus vomerinis p. m. Š in seriem simplicem denles na- sales non attingentem dispositis; aperlura branchiali in media corporis altitudine sila, oculo vix majore; cute laevi squamis inconspicuis; linea lalerali inconspicua; pinnis dorsali, anali caudalique rudimentariis hu- millimis cute ablata radiis ad apicem caudae tantum leviter conspicuis; ano in media corporis longitudine silo; eorpore pinnisque fusceseenlibus nigro pulcherrime et dense reticulatis; mento ventreque flavescentibus. B. ? D. A. (ad apicem caudae aliquot tanlum conspicui). C. Î4 vel 16, Habit. Wahai, Ceram seplentrionalis, in mari. Longiludo 2 speciminum 205” el 270”, Aanm. De rugvin en aarsvin dezer soort zijn wel door eene verdubbeling der huid aange- duid, doeh onder de huid vind ik slechts eene vleezige strook, in welke slechts in de nabijheid der staartvin eenige stralen herkenbaar zijn. Deze soort vormt alzoo een’ over- gang van Muraena tot Uropterygius Rüpp. en Muraenoblenna Lacép. 51 Wat hare dentitie betreft behoort zij in het algemeen tot de groep van Muraena Blochii, ofschoon zij daarvan toch nog daarin verschilt, dat de binnenste reijen gehemelle- en onder- kaakstanden ongeveer even lang zijn als de buitenste rcijen en niet (ot slechts twee of drie tanden beperkt. Haren naam heb ik ontleend aan hare lage, nagenoeg straallooze vinnen. B. Dentes vomerini biseriati. a. Dentes palaliui antici uniseriati. T Dentes inframaxillares anlici biseriati, postici uniseriati. ó Dentes nasales peripherici uniseriati, medii 2 elongati. o Pinna dorsalis ante aperturam branchialem, analis in media corporis lon- gitudine incipiens. e Corpus altitudine 18 p. m. in cjus longitudine, fuscum, fusco profun- diore ncbulatum. D. 940 p. m. A. 240 p. m. Muraena ceramensis Blkr. Nat. Tijdschr. N. Ind. TH p. 69. Mur. eorpore elongato compresso, altitudine 18 circiter in cjus longitudine; capite acuto, 7 ad Š in lon- giludine corporis, plus duplo longiore quam alto; oculis diametro 9 circiter in longitudine capitis; naribus anterioribus tubulatis, posterioribus non tubulatis; rostro acuto, convexo, oculo minus duplo longiore, pau- lo ante maxillam inferiorem prominente; rictu post oculos producto, 2$ circiter in longitudine capitis; den- tibus palatinis et vomerinis biseriatis; palatinis acutis serie interna utroque latere 2 ad G, serie externa 12 ad 13; vomerinis obtusis p. m. 16 dentes nasales non altingenlibus; disco nasali dentibus acutis, peripheria uniserjatis p. m. 10 dentibus palatinis majoribus, medio 2 vel 3 subulalis dentibus periphericis vix longio- ribus, mobilibus; dentibus inframaxillaribus acutis, biserialis, serie externa utroque latere p. m. 20, serie interna symphysi approximata, utroque latere p. m. 3; aperlura branchiali oculo paulo majore, in media altitudine corporis sita; cule laevi, squamis inconspicuis; linea laterali inconspicua; pinna dorsali ante aper- turam branchialem incipiente, corpore duplo humiliore; anali in media eorporis longitudine incipiente, cor- pore plus triplo humiliore; eorpore fusco, fusco profundiore nebulato ; pinnis fascescentibus fusco profundiore nebulatis. B. ? D. 810 p. m. A. 240 p. m. €. 10 p. m. Habit. Wahai, Ceram septentrionalis, in mari. Longitudo 3 speciminum 180"' ad 2127, Aanm. Deze soort behort tot de groep van Muraena thyrsoïdea Richards. en Muraena sathete Ham. Buch., van welke beiden zij echter verschilt door minder talrijke tanden op de binnenste gehemelte rei, andere Llcnren, enz. b. Dentes palatini antici et postici biseriati. + Dentes inframaxillares antici biseriati, postici uniscriati. ó Dentes nasales-peripherici umiseriati, medii 2. ọ Pinna dorsalis ante aperturam branchialem, analis in media corporis longi- tudine incipiens. 52 e Corpus altitudine 18 p. m. in cjus longitudine, fuscum. D. 300 p. m. A. 180 p. m. Muraena Boschii Dlkr. Muraen. eorpore elongato compresso, altitudinc 18 circiter in ejus longitudine; eapite acuto 8 circiter in longitudine corporis, plus duplo longiore quam alto; oculis diametro 7 circiter in longitudine capitis; na- ribus anterioribus tnbulatis, posterioribus non tubulatis; rostro leviter eonvexo oculo duplo fere longiore, vix vel non ante maxillam inferiorem prominente; rietu post oculos producto, 2 et paulo in longitudine capitis; dentibus eonicis obtusiusculis; palatinis biseriatis , serie externa utroque latere p. m. 11, serie in- terna p. m. 7; disco nasali peripheria dentibus uniseriatis Š vel 6, medio dentibus 2, peripluericis et me- diis dentibus palatinis majoribus; maxilla inferiore dentibus biserialis, serie externa utroque latere p. m. 1L, serie interna p..m. 7; disco nasali peripheria dentibus uniseriatis 8 vet 6, medio dentibus 2, peripheri- cis ct mediis dentibus palatinis majoribus; maxilla inferiore dentibus biscriatis, serie externa utroque latere p. m. 14, serie interna sympliysi approximata utroque latere p. m. 4; dentibus vomerinis biserialis p. m. 1% brevibus obtusis; apertura branchiali oculo vix majore, in media altitudine corporis sita; linea laterali inconspicua; cute laevi, squamis inconspicuis; pinna dorsali eorpore duplo circiter humiliore, aute aper- turam branchialem incipiente; anali dorsali huiniliore in media corporis longitudiuc incipiente; corpore pin- nisque fuscis. B. 18 ? D. 300 p. m. A. 180 p. m. C. 10 p. m. Habit. Sibogha, Sumatrae occidentalis, in mari. San Longitudo speciminis unici 133. Aanm. Deze soort behoort, even als Muraena ceramensis) volgens haar tandenstelsel tot de groep van Muraena thyrsoulea Richards. en Muraena sathete Mam, Buch. en laat zich on- derkennen aan hare stompe tanden, kleuren, plaatsing van den anus in het midden van de lengte des ligchaams, enz. Ik draag haar op aan den heer Dr. W. Bosen, chef der geneeskundige dienst in Nederlandsch Indië en president van het Bataviaasch genootschap van kunsten en wetenschappen, aan wiens welwillende ondersteuning mijner nasporingen de wetenschap de kennis te danken heeft van talrijke vischsoorten. G. Dentes vomerini triseviati. a. Dentes inframaxillares antici iriseriati, laterales Diseriali. + Dentes nasales peripherici biseriati. ó Pinnae dorsalis et analis cute tenuissima tectae unde radii maxime conspi- eui, dorsalis longe post aperturam branchialem, analis longe ante medi- um corpus incipiens. 9 Corpus altitudine 34 p. m. in ejus longitudine, viride. D. 260 p. m. A. 200 p. m. Muraena gymnopterus Blkr. Mur. corpore valde elongato, antice cylindraceo postice compresso, altitudine 3% circiter in cjus longitu- DA dine; capile acuto, convexo, SŁ iu longitudine corporis, quadruplo longiore quam alto; oculis diametro 15 circiter in longitudine capilis; naribus anterioribus tubulatis, posterioribus non tubutatis; rostro acento, con- vexo, oculo duplo longiore, ante maxillam inferiorem prominente; rictu post oculos producto, 3 in longitu- dino capitis; dentibus obtusis conicis et grannlatis, palatinis biseriatis utraque serie utroque latere p. m. 16; disco nasali peripheria dentibus biseriatis utraque serie p. m. 10, medio dentibus triseriatis enm dentibus vomerinis Ihurmam lageniformem effieientibus, thurma dentibus p. m 298 anticis et mediis triseriatis posticis bi- et uniseriatiss maxilla inferiore dentibus triseriatis serie externa et media utroque latere p. m. 2%, serie interna sympliysi approximata dentibus utroque latere p. m. 5 vel 6; apertura branchiali oculo non majore, in dimidio inferiore corporis altitudinis sita; cute laevi squamis inconspicuis; linea laterali conspicua; pinnis cute tenuissima tectis unde radiis valde conspicuis, dorsali longe post aperturam branchialem in initio 2ae quartae corporis parte incipiente, corpore plus triplo humiliore; anali antice in 2a tertia corporis parte in- cipiente, dorsali vix altiore; corpore pinnisque viridibus; dorso punctulis nigris vel fuscis arenato. B. 32. D. 260 p. m. A. 200 p. m. C. 10 p. m. Habit. Batavia, in mari. Longitudo speciminis unici 215^ Aanm. Deze Muraena nadert in verwantschap tot Dalophis en Ophisurus, door haren vooruitstekenden snuit, lage plaatsing der kieuwopeningen, zeer zigtbare zijlijn, niet met de gewone huid bedekte vinstralen, zoodat de vinstralen slechts door een dun vlies ver- eenigd zijn, enz. Door deze kenmerken, alsmede door hare klenren, ver achterwaartsche plaatsing der rugvin, ver voorwaartschen aaavang der aarsvin en eigenaardig tandenstelsel, laat zij zich gemakkelijk van alle bekende soorten van haar geslacht onderkennen. Aanhangsel. Na het afdrukken der eerste bladen dezer bijdrage, ontving ik nog twee soorten van Ophisurus (een van Banka en een van Celebes), van welke ik in het analijlisch overzigt geene melding heb kunnen maken. Zij behooren tot de groep met stompe veelreijige gehemelte-, ploegbeens- en neustanden en alzoo tot de groep van Ophisurus cancrivorus Richards,, Ophisurus sinensis Richards., Ophisurus semicinctus Richards., Ophisurus boro Ham. Buch, en Ophisurus baccidens Cant. Ophisurus Schaapii Blkr, Ophis. corpore eylindraceo, postice compresso, valde elongato, altitudine 32 p. m. in ejus longitudine ; capile acuto, convexo, corpore latiore, 9 et paulo in longitudine corporis; altitudine capitis 3% circiter in ejus longitudine; oculis diametro 12 circiter in longitudine capilis, 2 circiter in longitudine rostri; rostro acuto, convexo, 6 circiter in longitudine capitis, paulo longiore quam basi lato, apice parum convexo; tu- bulis nasalibus oculo brevioribus; rictu paulo post oculum producto 4 fere in longitudine capitis; labio su- periore papillalo; maxilla superiore iüferiore multo longiore; dentibus palatinis, nasalibus, vomerinis infra- maxillaribusque obtusis grauulatis, pluriseriatis, palatinis apicem vittae dentalis vomerinae el dentes nasales 8 54 attingentibus seriebus 6 p. m. dispositis; dentibus nasalibus quadriseriatis in thurmam oblongo-ovalem collo- catis p. m. 22; vomerinis in thurmam elongatam lamina dentali palatina multo longiorem dentes nasales sub- attingentemn collocatis, anticis S-seriatis posticis J-seriatis; inframaxillaribus Š- ad 6-seriatis, seriebus lami- na dentali palatina longioribus; symphysi glabra; apertura branchiali semilunari; cute laevi rugosula; linea laterali nuclia incipiente, bene conspicua, tubulosa; pinna dorsali quarta parte capitis longitudinis post aper- turam branchialem incipicute et ad apicem caudae desiuente, corpore plus duplo humiliore, radiis duplicatis, postice emarginata; pinnis pectoralibus rotundatis ^ fere in longitudine capilis; anali antice in posteriore di- midio Jae sextae corporis partis incipiente, radiis duplicatis posticis radiis dorsalibus posticis oppositis, cor- pore duplo circiter humiliore , postice emarginata; colore corpore superne viridi inferne flavescente , pinnis viridibus, dorsali aualique fusco marginatis. D. 25. D. 310 p. m. P. 15. A. 218 p. m. Habit. Pankalpinang, Dankae insulae, in mari. Longitudo speciminis unici 760”, Aanm. Ik heb den naam dezer soort ontleend aan den verdieustelijken hoofdambtenaar D. F. Senaar, resident van Banka, wiens ijver voor de wetenschappen reeds vele natuur- schatten van het onder zijn beheer slaande belangrijke eiland heeft aan het licht doen brengen. Ophisurus cancrivorus enz. verschillen van de onderwerpelijke voornamelijk door de volgende kenmerken. Ophisurus cancrivorus Richards. — Neusplaat cirkelrond met p. m. 15 tanden; 83 kieuw- stralen; rugvin onmiddellijk achter de basis der borstvin beginnende; anus met 4, van de geheele lengte voor het midden des ligehaams geplaatst; geene merkbare zijlijn; kleur bruin (volgens de afbeelding, de hoogte des liehaams ongeveer 24 maal in zijne lengte). Ophisurus sinensis Richards, "Tandplaten smaller dan bij Ophisurw cancrivorus (nog nief met zekerheid als eene van Ophisurus cancrivorus verschillende soort gekenmerkt), Ophisurus semicinctus Richards. Neusplaat met ongeveer 33 tanden, die door geene vrije ruimte van de ploegbeenstanden gescheiden zijn. Gelemelte- en onderkaakstanden 2- tot S-rcijig. Ligehaam met handen geteekend. Ophisurus boro Ham. Buch. Gehemelte-, ploegbeens- en onderkaakstanden in den regel driereijig. Neusplaat met 3—10 tanden. Diameter van het oog 17, bekspleet 3%, maal in de lengte van den kop. Rugvin beginnende achter het einde der borstvin. Ophisurus baccidens Cant. Neusplaat cirkelvormig, door eene gladde ruimte van de ploegbeenstanden gescheiden, D. 939 ad 971. A. 167 ad 180. B. 34. Kop. 8% tot 8%, in de geheele lengte des ligehaams. Rugvin boven de voorste helft der borstvin beginnende. Ophisurus hypselopterus Blkr. Hoogte des ligchaams 46 maal p. m. in zijne lengte; kop bijkans 12 maal in de lengte des ligehaams. Rugvin met de halve lengte van den kop achter de kieuwopening beginnende. B. 31 p. m. D. 386, P. 12, A. 261, Ophisurus brachysoma Bikr. Oplisur. eorpore cylindraceo postiee compresso, valde elongato, altitudine 22 p. m. in ejas longitudine ; capile acento convexo, corpore non latiore, 10 circiter in longitudine corporis; altitudine capitis 24 circiter in ejus longiludine ; oculis diametro 10 et paulo in longiludine capitis, 2 circiter in longitudine rostri: rostro acuto, convexo, 5 circiter in longitudine eapitis, paulo longiore quam basi lato, apice parum carnoso; (ubulis nasalibus oculo brevioribus; rictu post oculum producto 3 fere in longitudine capitis; labio superiore papillato ; maxilla superiore inferiore multo longiore; dentibus palalinis , nasalibus , vomerinis inframaxillaribusque gra- nulatis oblusissimis, pluriseriatis, palatinis ante apieem laminae dentalis vomerinae desinentibus, 4-ad 5-se- riatis ; disco nasali subovali dentibus p. m. 18 ab apice laminae dentalis vomerinae spatio glabro remotis: lamina dentali vomerina laminis dentalibus palatinis et inframaxillaribus lougiore, postice acuta, medio dentibus 5-ad Ó-seriatis; dentibus inframaxillaribus A ad 5 - serialis; symphysi glabra; apertura branchiali semilu- nari; cute laevi rugosula; linea laterali nucha incipiente, conspicua, tubulosa; pinua dorsali quinta parte capitis longitudinis post aperturam branchialem incipiente , corpore duplo circiter humiliore, ad apicem caudae desinente, radiis duplicatis, postice vix emarginata; pinnis peetoralibus rotundatis 3 circiter in longitudine capitis; anali antice in dimidio posteriore Jae sextae corporis parlis incipiente, corpore plus duplo humiliore, postice emarginata, radiis poslieis radiis dorsalibus oppositis; colore corpore profunde olivaceo iuferne diluliore; pinna dorsali profunde viridi margine late nigricante; pectoralibus analique ni- grieantibus. BRAND RIO Lp me p. 15. A 900 p. m. Habit. Macassar, Celebes insulae, in mari. Longitudo speciminis unici 740, Aanm. Deze Ophisurus behoort tot dezelfde groep als Ophisurus Schaepii, Ophisurus cancrivorus Richards. enz. doch laat zich van alle bekende soorten dier groep onder- scheiden door haar betrekkelijk hoog ligehaam, gering aantal kieuwstralen, door de getallen der rug- en aarsvinstralen, door haar tandenstelsel, kleuren, lengte van bekspleet en borstvinnen enz. Zij schijnt nog het naaste verwant te zijn aan OpAdsurus cancrivorus, doch deze zou 33 kieuwstralen hebben, de borstvinnen korter, de bekspleet wijder (volgens de afbeelding 214 maal gaande in de lengte van den kop), geene ziglbare zijlijn, groote lip en snuitporién en de gehemeltetanden reikende tot aan de spits der tandplaat van het ploegbeen. H, SIJMBRANCHOIDEN. x Tot op den tegenwoordigen fid kende men van den ludisehen Archipel slechts één’ enkelen vertegenwoordiger dezer familie in Monopterus javanensis Lacép. Eerst in 1849 en 1850 werden nog twee andere soorten bekend, beide van Symbranchus en wel Sym bran- chus caligans Cant. van Straat Malakka bij Pinang en Symbranchus immaculatus Bl. van de rivier van Baudjermassing in zuidelijk Borneo. Symbranchus caligans Cant, is mij slechts bekend uit de beschrijving en afbeelding van den heer Cawrog, voorkomende in zijne Catalogue of Malayan Fishes, Galcutt. 1850 (p. $94 tab. 7 fig. 1. 2. 3). Monopterus javanensis Lac. en Symbranchus immaculatus Bl. bevinden zich in mijne verzameling, en eenigen lijd geleden ontving ik nog 2 specimina van Am- phipnous cuchia J. Müll. van Calcutta, door de welwillendheid van den heer Cantor. In het geheel bezit ik slechts deze drie soorten van Symbranchoïden en alle drie zijn reeds meer of minder uitvoerig door anderen beschreven. Ik bepaal mij hier tot eene diagnostische beschrijving dezer dric soorten, met bijvoeging van nieuwe diagnosen der geslachten Sym- branchus, Monopterus en Amphipnous, alsmede van eenige desbetrekkelijke aanteckeningen. Syusnaxcuus Dl. Pinnae dorsalis, analis et caudalis unitae, adiposae; pectorales nullae. Arcus branchialcs 4 conspicui aperluris intermediis valde conspicuis. Apertura branchialis unica cum bran- chiis utriusque lateris communicans. Membrana branchiostega radiis 6. Dentes maxillares, vomerini et palatini uniseriati vel pluriseriafi, vomero- palatini in arcum dispositi. Cutis laevis squamis inconspicuis. Anus in postica tertia corporis parle situs. Aanm. De kenmerken van het geslacht Symbranchus schenen mij toe nog nict behoor- lijk vastgesteld te zijn. Broen kenmerkte bet aldus: Apertura branchialis unica communicans eum branehiis utriusque lateris. Arcus branchiales 4. Membrana branchiostega radiis 6, Corpus alepido- tum. Pinnae dorsalis, analis et caudalis unitae, pectorales nullae. Lacérine gaf van zijn geslacht Unibranchapertura de volgende kenmerken op: Pinnae dorsalis, caudalis et analis unitae, pectorales nullae. Apertura branchialis unica, infera, Deze diagnose is te onbepaald en ook geheel toepasselijk op Monopterus en Amphipnous, laxnros Bucuaxas nam deze diagnose over in zijn werk over de visschen van de Ganges. Cuvier stelde voor het geslacht Symbranchus gedeeltelijk andere kenmerken op t w. Apertura branchialis unica rotunda vel oblonga eum branchiis utriusque laferis communi- 57 cans. Pinnae verticales adiposae vel subadiposae; pectorales nullac. Caput crassum, rostro rotundato, dentibus obtusis, opereulis partim cartilagineis, Radii membrana branchiostega 10 rigidi. Vesica natatoria, ete. ' De heer J. Maettet ven, in zijne reeds meermalen aangehaalde verhandeling over de ,, Apodal Fishes of Bengal’, brengt de diagnose van het geslacht terug tot het volgende: Apertura bran- chialis unica, infera, fissuram longitudinalem efficiens. Caput erassum, rostro gracili obtuso. De heer Cawron eindelijk geeft de kenmerken aan even als Cuvier, doch spreekt van slechts 6 sterke kicuwstralen, terwijl hij het geslacht Ophisternon MacCl. voor identisch met Sym- branchus houdt, In mijne Derde Bijdrage tot de kennis der ichthijologische fauna van Borneo, opgenomen in den 2den Jaargang van het Natuurkundig tijdschrift voor Nederlandsch Indië, stelde ik een nieuw geslacht van Symbranchoïden op, hetwelk ik noemde Tetrabranchus. De ken- merken daarvan gaf ik op te zijn de volgende: „Arceus branchiales 4. Apertura branchi- alis transversa. Pinnae pectorales nullae. Dentes masxillares et palatini uniseriati". Toen, geleid voornamelijk door den arbeid van den heer J. MacGr8reesasp, meende ik dit geslacht genoegzaam onderscheiden van de geslachten Ophicardia MacCl. (Monopterus Lac.), Pneuma- branchus MacC. ( Amphipnous J Mull), Ophisternon MacCl. (Synbranchus Cant), Alabes Cuv. en Piyobranchus MacCl. Eene nadere studie dezer merkwaardige familie heeft mij echter doen zien, dut tot nog toe slechts de genera Monopterus, Amphipnous, Alabes en Piyo- branchus gezegd kunnen worden genoegzaam gekenmerkt fe zijn, om ze niet met andere geslachten te verwarren, doch dat Symbranchus, zooals het door verschillende schrijvers is opgevat, welligt nog in twee of meer genera gesplitst dient te worden naar hef tanden- stelsel, den aard der kieuwopening en het aantal kieuwstralen. Het komt mij alzoo wen- schelijk voor, dat alle soorten, welke onder Sysnbranchus gerangschikt zijn, aan een nader onderzoek worden onderworpen. Mijne verzameling slechts eene enkele soort bevattende, moet ik deze taak aan andere ichthyologen overlaten. Deze soort is Symbranchus im- maculatus Bl. en heeft eene dicarsche kieuwopening, 6 kieuwstralen en geene zwemblaas, welke kenmerken niet overeenkomen met enkele diagnosen van Symbranchus, in welke gezegd wordt, dat het kieuwvlies 10 stralen zou hebben, dat de kieuwopening eene over- langsche spleet zou zijn en dat er eene zwembllaas is. Ik vat daarom het geslacht Symbranchus voorloopig op, zooals ik het hierboven heb ge- kenmerkt. Mijn vroeger opgesteld genus Zetrahranchus, geheel vallende binnen de gren- zen dezer diugnose, behoort niet aangenomen te worden. Symbranchus immaculatus Bl Symbranch. corpore valde elongato, antice cylindrico, postice compresso, altitudine 27 ad 23 in ejus lon- giludine; capite acuto 105 ad 11i-in longitudine corporis, triplo circiter longiore quam alto; linea rostro- frontali declivi recliuscula; rostro apice tantum convexo; oculis diametro 20 p. m. in longitudine capilis; na- ribus non lubufatis, interocularibus, oculis approximatis; rostro acuto, antice rotundato, 9 ad 10 in longi- 58 tudine capitis; labiis carnosis; maxilla superiore inferiore paulo longiore; rictu longe post oculos producto, 3 circiter in longitudine capitis; dentibus maxillis eonicis subaequalibus, inframaxillaribus supramaxillaribus majoribus, lateralibus uniserialis, anticis in thurmulas collocatis; dentibus vomero-palatinis conieis, aequali- bus, in arcum antice rotundatum disposilis, uuiserialis; radiis membrana branchiostega D approximalis, basi Osseis apicem versus flexilibus subfiliformibus; cute laevi squamis inconspicuis; linea lalerali conspicua; pinnis humilibus, dorsali paulo ante anum incipieute ; caudali radiis aliquot conspicuis; ano poslice in 4a quinta corporis parte sito; colore corpore pinnisque viridi-nigricante. Synon. Symbranchus immaculatus Bl. Ausl. Fish IX p. 87 tab. 419 fig. 1. BI. Sch, Syst. post. tab. 103 fig. f. Shaw Gen. Zoül. IV. p. 36 Cuv. Règn. anim. Bikr. Nat. Tijdschr. N. Ind. HI p. 438. Ungeflechte Halskieme Bl. Ausl. Fish. tab. 419 fig. 1. Synbranche immaculé Bl. ibid. Spotless Synbrank DL ibid. Syimbranchus immaculatus J. Müll. Myxinoid. in Abh. Konigl. Akad. Berl. 1839 p.215. Cant. Mal. Fish. p. 337. Ophisternon bengalensis MacCl. Apod. Fish. of Beng. in Cale. Journ. Nat. Hist. V. 197 et 220, tab. 11 fig. 1, 2 (secund. Cantor). Tetrabranchus microphthalmus Bikr. Nat. Tijdschr. N. Ind, H p. 69. Habit. Bandjermassing, Borneo austro-orientalis, in fluviis. Calcutta, in flumine Hooghly. Longiludo 4 speciminun 210” ad 332”. Aanm. De heer Dr. Tu. Caxsron te Calcutta had onlangs de goedheid, mij 3 Caleuttasche exem- plaren toe te zenden dezer soort. lk ben daardoor in slaat gesteld geworden mijn speci- men van Zetrabranchus microphthalmus van Borneo daarmede te vergelijken en heb bij deze vergelijking geene soortelijke verschillen kunnen ontwaren. Deze identiteit was niet op te maken uit de vergelijking van mijn specimen met de afbeeldingen van Symbran- chus immaculatus van Broen, in welke de gedaante der kieuwopening geheel verkeerd is afgebeeld en de kleuren onjuist zijn. Volgens den heer Cantor is Ophisternon bengalensis MacCl. insgelijks identisch met Sym- branchus immaculatus. Ik aarzelde nog onlangs deze meening aan te nemen, vermits de habitus van den kop en van het tandenstelsel der afbeelding van den heer MacCaruasn geheel en al afwijkt van dien van Symbranchus immaculatus Bl., zijnde de neusopeningen op die afbeeldingen boven of liever achter de oogen geplaaist en de kaaks- en ploegbeens- gehemelte-tanden blijkbaar driereijig. Onder het afdrukken dezer bijdrage evenwel ontving ik een schrijven van den heer Can- Ton, mij mededeelende, dat de mij gezondene Calcutfasche exemplaren, even als mijn voorwerp van Borneo, tot den jeugdigen leeftijdstoestand behooren; dat de afbeelding van Ophisternon bengalensis van den heer MacCrrirann den volwassen’ leeftijd des diers voorstelf, en dat de tanden in dien leeftijd, hoezeer door den heer MacCreuranp niet kor- rekt afgebeeld, alfhans in de voorste gedeelten der mondholte op twee of drie reijen en nabij de symphysis in groepjes geplaatst zijn, welke groepjes in de bovenkaak driehoekig 59 zijn en door cene gladde ruimte van elkander gescheiden (bij cen specimen van bijkans 2 voeten lengte). Daar volgens den heer Cantor in de afbeelding van Ophisternon benga- lensis ook de plaatsing van oogen en neusgaten onjuist is, twijfel ik niet meer aan de identiteit dezer soort met Symbranchus immaculatus Bl., welken twijfel ik heb uitgedrukt in mijne Zesde bijdrage tot de kennis der ichthyologische fauna van Borneo, opgenomen in den derden jaargang van het Natuurkundig tijdschrift voor Nederlandsch Indië. In zijne, „Catalogue of Malayan Fishes” heeft de heer Castor eene nieuwe soort van Sym- branchus, £S, caligans beschreven en afgebeeld, welke in geslachtskenmerken volkomen aan Symbranchus immaculatus Bl. beantwoordt doch er soortelijk van zou verschillen doordien de kop er slechts 01⁄ tot 8%, maal gaat in de lengte, de kleur des ligchaams paarsachtig- rood is enz. Symbranchus gutturalis Richards. van Dampiers Archipel (Ichth. Voy. Ereb. Terror. p. 49 tab, 30 fig. 14), heeft eene leverbruine kleur, een betrekkelijk korter ligchaam, welks hoogte slechts 20 maal schijnt te gaan in de lengte enz. Mosorrerus Lacóp. (Ophicardia MacCl.). Pinnae dorsalis, analis et caudalis unitae, adiposae; pectorales nullae. Arcus branchiales 3 conspicui membrana unitis sed aperturis intermediis conspicuis. Apertura branchialis unica, transversa, infera. Membrana branchiostega radiis 6 brevibus osseis. Dentes mazil- lares et vomero-palatini pluriseriati. Cutis laevis squamis inconspicuis. Anus in postica tertia corporis parte situs. Monopterus javanensis Lacép. Poiss. H p. 139. Mouopter. corpore elongato antice subcylindraceo postice compresso, altitudine maxima (capite) 17 ad 26 in ejus longitudine; capite acuto 10 ad 16 in longitudine corporis, junioribus duplo adultis minus duplo lon- giore quam alto; linea rostro-dorsali fronte concava, verlice convexa; oculis diametro 8 ad 12 in longitudine capitis; naribus non tubulatis, interocularibus, oculis approximatis; rostro aeutiuscnlo orulo duplo vel plus duplo longiore, 5 ad 6 in longitudine capitis, apice carnoso leviter truncato; labiis carnosis; maxilla su- periore inferiore longiore; rictu post oculos desinente, 23 ad 23 in longitudine capitis; dentibus maxillis et vomero-palatinis pluriseriatis conicis, acutiusculis, brevibus, subaequalibus; vomero-palatiois in arcum an- tice acute rotundatum dispositis; radiis branchiostegis osseis rigidis 2 anticis spatio majore a radiis 4 posticis remotis; cute laevi squamis inconspicuis; linea laterali conspicua; pinnis Humillimis, dorsali supra vel post anum, anali longe post anum incipiente; ano postice in Ja quarta vel antice in 4a quarta corporis parte sito: colore corpore superne profunde viridi vel umbrino-viridi vel nigricante-viridi, inferne flavo vel aurantiaco : capite et dorso striis brevibus numerosis aurantiacis et punctulis nigris; ventre interdum maculis aliquot ro- tundis nigris. Synon. Conger sive anguilla desuper e livido nigricans, subterius ferruginea, cauda pinnata, apice subnu- diusculo peracuto, naribus in oculorum intercapedine. Commers Mss. ap. Lacép. Poiss. Monoptére javanois Lacép. Poiss. H p. 139. Unibranchapertura laevis Lacép. Poiss. V p. 657 ct 658? Unibranchaperturc lisse Lacép. ibid. tab. 17 fig. 3? 60 Moropterus javanicus Cuv. Regn. anim. Synbranchus eurĳchasma K. v. HL. see. delin. inedit. Synbranchus laevis MacCl. Apod. Fish. Deng. Calc. Journ. Nat. His. V p. 250. Monopterus ? (vel Synbranchus) zarthognathus Richards. Voy. of the Sulph. Zoöl. p. 118 tab. 52 fig. 7 (adult. ). Ophicardia xanthognatha Richards. Rep. Ichth. Chin. Jap. in Rep. 15h meet. Brit. Assoc. 1815 p. 316. Ophicardia Ph«yriana Maer), Apod. Fish. of Deng. Cale. Journ. Nat. Hist. V. p. 19I ct 218 tab. iiz T. Monopterus cinereus Richards. Voy. of the Sulph. Zoöl. 117 tab. 52 fig. 1-6 (junior). Rep. Ichth. Chin. Jap. in Rep. IŠh meet. Br. Assoc. p. 315. Monopterus laevis Richards. Voy. of the Sulph. Zoöl. p. 116. Rep. Ichth. Chin. Jap. Rep. 15h meet. Brit. Assoc. p. 313. Iwang sae shen vel Wang sae shen Chinens. Ikan Belut et Ikan Welut Javan. et Sund. Ikan Lindung Mal. Batav. Habit. Batavia, Buitenzorg, Tjampea, Bandang, Banjumas, Gombong, Purworedjo, Ambarawa, Samarang, Patjitan, Surabaja, Javae insulae, in fluviis et paludibus. Pajacombo, Sumatrae occidentalis, in fluviis. Soengislan, Bankae insulae, in fluviis. Longitudo 28 speciminum 186% ad 695“, Aanm. Deze soort is, behalve van Java, Banka, Sumatra, ook bekend van Pinang, Malakka, Arrakan en China. Op Java, Banka en Sumatra leeft zij in zoet water. In de zoete wateren van Batavia en elders op Java, komt zij in overvloed voor en wordt soms in groot aantal ter markt gebragt, hoezeer zij slechts door de inlanders gegeten wordt en nooit op de tafels de Europesche ingezetenen verschijnt — Specimina uit de zeeën van Java of Sumatra zijn mij tot nog toe nooit onder de oogen gekomen. Volgens den heer Cantor leeft zij in de zee van Pinang en volgens den heer Rrienarnsox ook in de Chinesche zee. Volgens Cowwgnsox's getuigenis zou zij ook in Straat Sunda gevonden zijn. In den jongsten lijd is zij uitvoerig beschreven door den heer Castor, in zijn bekend werk „Catalogue of Malayan Fishes”. 