Handboek der verloskunde ...
F. Snip en A. Soek geven uit: r. SNIP , vroedkundige afbeelding eener bezivangerde baar- moeder , in vier heele veis platen > met eene beschrij- ving van D. van gesscher , in folio. Amst. 1792. A. SOEK , verloskundige waarnemingen van zware en zeldzame verlossingen , met pl. Leid. 1792. 8. Joh. Giinth. Eberhard , geneesheer en vroedmecster te Zeist, maakt belangrijke waarnemingen over het verlosfen der koeijen bekend. Verhandeling over het verlossen der koeijen , door J. G. E. Amst. 1793. 8. met pl. Francesco Asdrubali , hoogleeraar in de verloskunde te Rome, en beduurder van een, door rius VI in het jaar 1789 gedicht verloskundig indituut , vindt eenigc indru- menten uit, en fchrijft met vele belezenheid: Elenunli di ostetricia . Schritti da FR. ASDRUBALI. II. Tom. in Roma , 1795 en 1797. Taar. 1797- 1798. FR. ASDRUBALI , elementi di ostetricia , con note di Seat - tigna . Napoli, 1811. 4 vol. 8. De bekendmaking van het ftelfel van Brown , en nog meer de bearbeiding van de zoogenaamde theorie der op- wekking [erregungs-theorie) , heeft grooten invloed op de geneeskundige verloskunde in Duitschland. Bodin, verloskundige te Parijs, levert eenige belangrijke bijdragen in zijn Essai sur les ace oud Lemens» a Paris , 1797. 8. De keizerin Maria Federowna van Rusland laat te Petersburg een nieuw kraamvrouwen-gefticht , benevens eene vroedvrouwen-fchool oprigten. A. E. pon Siebold , (f1827.} een zeer bekwaam hoogl. in de verloskunde, treedt te Würtsburg in de plaats van zijnen, voor de wetenfehappen te vroeg verftorvenen , broeder Georg. Christoph. Siebold komt in 1816 als hoogleeraar aan de univerfiteit te Berlijn, en fchrijft : Einige JVorte an meiner Fderrn Zuhörer . Würzb. 1798. Eucina , eine Zeitsdirift zur Vervollkommnung der Ent - bindungskunst . Leipz. 1803 — 12. 6 Bde. 8. Lehrbuch der theoretisdien Entbindungskunde . 2 Bde. (Leipz. 1803 11. 1804.) 4. Aufl. Nurnb. 1824. 8. Eehrbuch der praktischen Entbindungskunde , 3. Aufl. Nurnb. 1821. 8. (vergelijk §. 11 en 12.) Journal fur Entbindungskunst , Frauenzbmner und Kin- derkrankheiten j 6 Bde. Frankf. 1813 — 1826. JJeber den praktischen Unterricht in der Entbindungs- kunst y nebst einer systhe ma tische n Uebersicht seiner Uebungen am Phantom . 2. Ausg. Leipz. 1818. 8. Ludw. Vogel , praktisch geneesheer te Arnflad , ver- vaardigt een tamelijk bruikbaar fFass c henbuch fur angehende Geburtshelfer etc . Erfurt 1798—1802. 8. (ook onder den titel: volstandiges Lehrbuch der medizinischen und chirurgischen Ge- burtshülfe'). Jaar. 1 799* - 58 - J. II. IVigcmd (f 1817.) , prak tifcer end verloskundige te Hamburg , deelt ons zeer belangrijke waarnemingen en aanmerkingen mede. BeitrSge zur theoretisch en und pral tischen Entbindungs- lunst j itcs und 2 tcs Heft. Hamb. 1798 en 1800. II aniburgisches Alagazin fnr die Geburtshül fe , herein* - gegeben von j. j. Gi’ MP RECHT und j. u. WIGAND. 1 B. 1807—1809. 8. 2 Bd, 1810. Drei , den rnedizijii.se/icn Faculteiten zu Paris und Ber- lin zur Prufung 'ubergebene , geburtshulfliche si b hand- lijn gen von Dr. wigand. Ilamb. 1812. 4. met 1 pi. Dr. j. li. WIGAND , die Gcburl des Menschm , in physio- logisch - diaeleli.se her und pathologisch - therapeutischer Beziehung etc . 2 Bde. Berlin 182a. 8. — j. ir. w. , de geboorte van den mensch , enz. , uit het Hoogd . door c. van ELDiK, 3 deden. Amsc. 1822 — 1826. 8. Immanuel Gottlieb Knebel , geneesheer te Görlitz , (-(- 1806.) levert twee voor de beoefening der verloskunde zeer belangrijke gefchriften. Grundriss zu einer Zeichenlehrê der Entbindungsivissen - schaft. Breslau 1798. 8. (vergelijk §. 11.) De beroemde ontleedkundige, 6’ am. Thom. Socmnic - ring , levert ons de beste afbeeldingen der menfehelijke vrucht. s. TH. s. , Iconcs embryonum humanorum. Frankf. a. M. 1799. fol. Ejusd. Tabula sceleti foeminini. Frankf. a. I\T . 1796. fol. B. N. Schreger , verdiendelijk leeraar in de heel- en verlosknnde te Erlangen, (f 1825.) geefc in het licht: Die J Ferkzeuge der a Item und neueren Lntbindungskunst. Erlangen 1799. fol. XJebcrsicht der geburtsh’ulfUchen JFerkzeuge ini Appa - rate. Erlangen 1810. 8. John Burns , heelmeester te Glasgow, fchrijfc cene niet onbelangrijke bijdrage tot de kennis der zwangere baar- moeder en een, vele ervaring bevattend verloskundig handboek. 'The anatomy of the gravid uterus with practical infe + rences relative to pregnancy and labour, Glasgow 1799. 8. The principles of midwifery , including the diseases of women and children, by JOHN BURNS. Lond. 1809. 6. edition, 1826. 8. Grundsatze der Geburtshulfe , a . d . E. von d. f. h. kölpin. Berlin, 1820. 8. Jfandb. der Geburtshulfe , mit Innbegrif der EEeiber ■+ und Kinderkrankheiten , nach der 6. Ausg. bearbeitet von h. f. KiLiAN , Heidelb. 1828 — 1830. Georg Thom . ,, geheimraad , geneesheer en verloskundige te D arm ft ad , (f- 1808.) levert eenige merkwaardige waar- nemingen in zijne Erfahrungen und Bemerkungen aus de A. W. . . W. A* W. und Erbindungswissenschaf t , etc, Frankf. 1799. 1800, Christ, Ludw . Mursinna , koninkl. Pruiss. opperde chi- rurgijn, zeer verdienflelijk beduurder van het verloskundig indituut bij het hospitaal la Charité , (f1823.) reeds door zijn werk over de ziekten der vrouwen bekend , be- giftigt ons ook nog met een Journal fur Chirurgie Arzneikunde und Geburtshulfe. Berlin, 1800. 2 Bde. 8. JVeues Journal etc, l Bd. 1803. 8. JVeuestes Journal etc. 1817. 8. A. van Solingen, lector in de verloskunde te Middel- burg , naderhand hoogleeraar der geneeskunde te Leuven , tracht het werktuigelijke der verlosfing tot een algemeen grondbeginfel te herleiden. A. V. s. , het werktuigeüjke der verlossing verklaard, betoogd en herleid tot een algemeen grondbeginsel. Leid. 1799. 8. Dezelfde , over de onregelmatige weeën bij misvormd bekken. 1827. 8. 6o — 1801. Jaar. 1801. 1802. J. H. GALLANDAT, Precis lie Ui doctrine de Mr, VAN solincen, Leuven, 1823. 8. Dr. ^/. I\ Xolde , hcogleernar tc Halle, (f1814.) on- derwerpt in het bijzonder de ftelfelmatige voordiagt der verloskunde, aan een meer grondig en naauwkeurig on- derzoek. Bei trage zur Geburtshülfe , von Pr, A. F. N. \ster Stuck, Rostock 1801. iter Stuck , Erfurt, 1808—1810. 3 ter Stuck, Erfurt, 1811. 8. Notizen zur Cu/tergeschichle der Geburlshülfe in dem J/erzogthum Braunschweig, Erfurt, 1807. 8. Onder den nanm van Dr. Kentisch , fchrijft een onbe- kende (Millot?) eenige belangrijke aanmerkingen over de grondftellingen van Baudelocque. Lettres du Dr, w. K. au cit. BAUDELOCQUE sur que/qucs passages de son traité d>accouchemeri8, Paris, an VIII. (1799) 8. In het Iloogd. vertaald met een aanhangfel van Dr. martens. Leipz. 1801. 8. Jacob Friedr, Schweig/uiuser , praktifcerend genees- en verloskundige te Straatsburg, voormaals verloskundige van liet gemeente - hospitaal aldaar , maakt den Franfchen en Duitfchers een nuttig gcfchenk door zijne ui r chives de V art des accouchernens etc. a Strasbourg, An IX— XI. 1801-1802. Vol. II. 8. 'uiufsatze uber einige physio/ogische and praktische Ge - genstande der Geburtshü/fe , von Dr j. F. s. Nürnb. 1817. 8. (vergelijk §. 15.) Das Gebaren nach der beobachteten Natur and die Geburlshülfe nach dem Lrgebnisse der Erfahrung. Straatsburg 1825. 8. F. II, Martens, praktifcerend geneesheer te Leipzig, ct 1805.) fchrijft ten deele naar een geheel nieuw plan. F er such evies vollst dndigen Systems der t heoretischen and praktischen Geburlshülfe. Leipz. 1802. 8. 6i >■— ï Tabellarische Uebersicht der prakt ischen Entbindungs - kunst in Hinsicht auf die verschiedenen Lagen der Kinder und die wichtigs ten Manuals und Instrumental Operationen. Jena 1805. fol. j nar « 1803. IV, G. v. Herder , p rak tife erend geneesheer en provin- ciaal verloskundige te Weimar, (^-j- 1806.) levert zeer lezenswaardige waarnemingen. Zur Erweiterung der Geburtshulfe , diagnostisch prah-i tische Beitrage, Leipz. 1803. 8. met pi. 1804. Millot , belooft bijvoegfcls en verbeteringen voor alle verloskundige gefchriften , offeboon hij onder de Duitfche en Engelfche fchiijvers geene nieuweren kent, of althans geene anderen in aanmerking neemt, dan Roederer en Denman, Supplément a tous les traités tant Strangers que nationaux , anciens et moclernes sur Vart des accouchemens. Se- conde edition. 2 vol. Paris, 1809. 8. met pl. IV. Schmitt y K.K.y raad en hoogleeraar aan de Jofephs- akademie te Weenen , betoont zich als een , met een goed denkvermogen en verhand begaafd verloskundige : Ueber obstetricische Kunst und Kunstelei, Frankf. 18 ld. 8. Geburtshüljliche Fragmente. Wien , 181 <5. 8. Sammlung zweif elhafter Schwanger schaf tsf alle , nebst einer kritischen Einleitung ïiher die Methode des Unter - snellens zum gebrauch fiïr angehende Geburtshelfer • Wien. 1818. 8. Gesammelte obstetricische Schriften mit einem Anhange über die herrschenden Lehrbegrijfe des Mutterkuchens. Wien 1819. 8. Fr. Collar d , hoogleeraar te Krakouw, levert daarentegen een, voor den tegenwoordigen toeftand der verloskunde, middelmatig handboek. FR. coLLAND , Fundameiita artis obstetriciae. Viennae 1804. 8. — 6i Jaar. 1805. J ' C. Ebenmiycr, geneesheer en verloskundige teRheede, fchrijft voor de door hem met Consbruch gezamenlijk uitgegevene Encyclopedie voor prakt ifeerende genees- en heelkundigen ook een Tasschenbitch der Geburtshu/j'e , I Bd. Leipz. 1805. i8o5. Oprigting van het kraam vrouwengeflicht te Ilalle, onder Froriep , dat naderhand onder F. Stuf vergroot is. C- F. SENF , Ueber die FervoUkoirimnung der Geburts- hülfe von seiten des Staates etc . Ilalle, 1812. met pi. /ƒ. A, Bake , geneesheer en lector in de verloskunde te Rotterdam , geeft eene geachte handleiding der ver- loskunde uit. H. a. B. Leerboek der 7 'erlos kunde. Leid. 1806. m. pi. 1807. J» -*4. Schmidlmiiller , hoogleeraar in de verloskunde aan de univerfiteit te Landshut, (-f1809.) febildert als een wijsgeerig denker den toefland der verloskunde van zijnen tijd. Eer Stand der Geburlsliülfe der neues/en Zeit , kritisch beleuchtet von j. a. s. Erlang. 1807. 8. C\ M. G ar dien , een zeer geacht privaat- onderwijzer der verloskunde te Parijs, fchrijft: Traité d'accouchemens , des maladies des femmes etc. a vol. Paris, 1807. 3. edit. Paris 1823. 8. met pl. C. 17r. lfazclberg , koninklijk lijfarts en hoogleeraar te Greifswalde , verklaart zich voor de betere , nieuwere grondftellingen der verloskunde. U liter sue hun gen und Be nier kun gen iiber einige Ge gen-* stande der praktUchen GeburLshülj'e. Berlin en Scraal- fund 1807. 8. Joh . Christ. Gottfr. Joerg , leeraar aan de univerfiteit en praktifeerend genees- en verloskundige te Leipzig , een werkzaam , vooroordeelvrij man, fchrijft: r ersuche und Bedrage geburtshü/flichen Inhalts , zur Verbixitwig eincr nalurgemiisssn Enlbindungsmethoda Jaar. 1807. 1808. und Behandlung der Schwangem und TVocherinnen , von Dr. j. ch. g. j. Leipz. 1806. 8. Ilandbuch der Geburtshiilfe fur Aerzte und Geburts- helfer etc. met 1 pi. Leipz. 1807. 2de uitgave. Leipz. 1820. 8. Ueher das Gebarorgan der Menschen und der Sauge- t/iiere , bn swcm geren und nicht schwangeren Zu,-*, s t einde ^ Leipz. 1808. met pi. fol. Ilandbucli der Krankheden des menschlichen IKeibes 3 nehsb einer Einleitung in die Physiologie und Psycho- logie des weiblichen Organismus , Leipz. 1809. 8. Schriften zur Bef ordening der Kenntniss des mensch- lichen TPeibes bn allgemeinen , und zur Bereicherung der Geburtshiilfe in’s besondere , 1. rPh. Leipz. 1812. 2. Th. 1818. 8. Passed lenbuch fur gerichtliche Aerzte und Geburtshelfer bei gesetzmassigen Untersuc hangen, des IKeibes , von Dr. j. ch. g. j. Leipz. 1814. 8. j. CH. G. J. TPas liai eine Entbin dungs schule zu leisten und wie muss sie organijsirt sein ? Leipz. 1828. 4. Ante it ling zu einer rationellen Geburtshiilfe landwirth - schaf tlicher Phiere , ite Anf. Leipz. 1 8 1 8. 8. m. pi. Frans May , geheim hofraad en verdienftelijk leeraar in de heelkunde te Heidelberg, (f 1814.) fchrijft zijne, uit de ervaring ontleende, leerzame Stolp er tus ; ein junger Geburtshelfer am Kreissbette , von ebiein pairiotischen Pfalzer. Manheim 1807. 8. Joh. Peter IVeidmann , een zeer verdienftelijk leeraar in de heel- en verloskunde te Mentz, (-(-1820.) fchrijft: Entwurf der Geburtshiilfe fur seine Eorlesungen , von Dr. j. p. weidmann. Mainz, 1808. 8. J. G. IKalter , hoogleeraar in de ontleedkunde, en lid van de koninklijke akademie der wetenfehappen te Berlijn, fchrijft het, zijnen overigens zoo roemrijk bekenden naam, onwaardige werkje: Was 1st Geburtshülfe ? Berlin, 1808. 8. G. IT. Stein, Junior , volgt (in 1804) zijnen oom in het hoogleeraarsampt te Marburg op , onderwijst naderhand te Bonn, en fchrijft: Annalen der Geburtshülfe überhaupt , der Entbindungs • anstalt zu Marburg in’ s besondere. 5 St. Marb. 1808 — 18 ri. 8. — J J 'as tear J fessen der Geburtshülfe etc. Bonn, 1819. 4. Vie I.ehr- Anstalt der Geburtshülfe zu Beun; ihr An fang und Eortgang , ihre vcissenschaflliche 1 lülfmittel , ihre Ausdehnung etc . von g. w. st. Elberfeld, 1823. 8. Vie Lehre der Geburtshülfe , als neue Grundlage des Eaches , insonderheit als Eeitfaden bei f rurlesungen. Verfasser: g. w. stein, Erster Theil . Elberfeld, 1825. 8. met 18 afb. op 5 pi. Zvceiler Theil . Elberfeld, 1827. 8. Jean Baptiste Gasc geeft uit: llecueil de plusieurs mémoires et observations sur diners points de doctrine de Cart et de la science des accou- che mens. Paris 1810. 8. Oprigting van een voor het onderwijs beflemd kraam- vrouwengefticht te Leipzig, onder het opzigt van Joerg , en uitbreiding van het , Yoor het verloskundig onderwijs dienende gedicht, in het ziekenhuis te Tubingen, onder Eroriep. J. Capuron , privaat - onderwijzer der verloskunde to Parijs, fchrijft, meestal overcenkomftig Baudelocques grondflellingen. Gours théorifjue et pratique d'acco uchemens } dans lequel on expose les principes de eet te branche de dart , les soins que la femme exige pendant et apns le travail etc . Paris 181 1. 8. jLa medicine legale relative a V art des accouchemens etc. Paris 1821, 8. Taai*. l8n. 1812. — 65 - P. Dufay , insgelijks privaat- onderwijzer in de verlos- kunde te Parijs, houdt zich onledig met eene nieuwe zin- nebeeldige voortelling van de verfchijnfelen der zwanger- heid en verlost ng , en fchrijft: Dssai sur la théorie et la pratique des ac couch ertiens. Paris, 1 8 1 1 . 8. A. F. Jungman , hoogleeraar te Praag, fchrijft insge- lijks een Lehrbuch der Geburtshiilfe , \ster und ster F heil. Prag , 1812. 8. Franz . Carl Naegele , gewoon hoogleeraar in de genees- kunde te Heidelberg, geeft zijne zoowel voor de theorie als praktijk belangrijke waarnemingen en verhandelingen in het licht. Erfahrurigen uhd Abhandlungen aus dem Gebiete der krankheden des weibUchen Geschlechts * Nebst Grund - ziige einer Methodenlehre der Geburtshiilfe* Man- heim, 1812. 8. m. pl. Mevr, Boivin > eerde vroedvrouw van , en het opzigt hebbende over het hospitaal de la maternitè > voor zoo verre het zogen betreft, fchrijft overeenkomftig de grond tellingen van Baudelocque , een met 133 afbeeldingen voorzien Memorial de Vart des accouchemens etc. a Paris, 1812. 8. 3 edit. 1817. 8. Moritz. II ei nr. Mendel (f1813.), hoogleeraar in de ver- loskunde te Breslau , levert belangrijke Versuche und Bedrage geburtshül fiche n Inhalts , I. Heft. Breslau , 1812. 8. James Hogben , heel- en vroedkundige te Londen, (f 1816.) fchrijft : Obstetric studies . Lond. 1812. 4. (hoogst middelmatig.) Anatomical tables of the human gravid uterus illustrative of his treatise on midwifeiy intituled: obstetric studies , 2. Afdeelingen , Imp. fol. 1812. (fchoone, in reijen E — 66 — J aar. 1814. 1815. geplaatste , vcorftellingen van het onderlijf bevattende at beeld fels.) Sa/ rm t l Me r riman , leernar der verloskunde en verlos- kundige bij het Middlefex-hospitaal te Londen, levert: A synopsis of the various kinds of difficult parturition unth practical re marls on the menagement of labours. Lond. 1814. 8. Die regelmiissigen Geburten and Hire lie handlang von Dr. SAM. MERRIMAN etc. A. d. Fngl. iibersetzt von Dr. n. f. JULIAN, met 5 fteendruk pi. Manheim en Leipzig, i8a6. 8. Samuel Bard t hoogleeraar aan de univerfiteit te New- York, fchrijft voor vroedvrouwen en eerstbeginnende ver- loskundigen A compendium of the theory and practice of midwifery. New-York , 1815. 8. m. pi. Maygrier , ecn verdicnflclijk en ervaren praktifeerend ver- loskundige te Parijs, fchrijft zeer bruikbare JSouvecuix élenu'ns de la science de dart des accouche - mens . Paris, 1815. 8. seconde edition . 18*7. 8. Nouvelles demonstrations d} accouche mens , avec des % planches en taille douce , accompagnces d*un texte raisonné propre d en faire V explication. Paris, 1822 — 1827. fol. Abbildungen aus dem Gesammtgebiete der theoretisch* n und praktischen Geburtshidfe , nebst he schreibende Dr- klei rung derselben. A ach d. Franz . des MAIGRIER bear - heilet und mit Anmerkungen verse hen von E. C. J, V. siEBOLD. Berl. 1828-1829. fol. Johann. Phil. Horn , hoogleeraar aan de K. K.fchool, en verloskundige aan het algemcene K. K. kraam vrouwen- gezicht te Gratz , wil te gelijk voor verloskundigen en voor vroedvrouwen fchrijven, voldoet echter noch voor de eerden, noch voor de laatften door zijn 'Jheoretiseh - praktisches Lehrbuch der Geburtshulfe. Gratz 1815. 2 Theilc. 8. Jfcar. 1 8 1 6. 1817. 1 3 ip. j. p. HORN , Bemerkungen und Erf ahrungen ilber einigs Gegenstdnde der Geburtshiife , ah wezentlichèt si Ur- ban g zu seinem theoretisch - praktischen Lehrbuch. Wien, 1826. 8. m. 2. pi. Joh. T. Lob stein , hoogleeraar in de verloskunde ce Straatsburg, roemvol bekend als ontleed- en natuurkundig fchrijver, deelt ons lezenswaardige waarnemingen mede. Observations d’ accouchemens recueillies d la salie des accouchées de Uhopital civil de Strasbourg. Str. 1816. 8. LLemarques sur la critique de ses observations d’ accouche- mens. Paris, 1817. 8. G. Bakker , hoogl. te Groningen, verzinnelijkt het be- loop der verlosling , de verfchillende plaatfingen van het hoofd en de aanwending van inftrumenten , door zijne Afb eelding van een vrouwelijk bekkenprofd , benevens twee beweegbare kinderhoofden , fol. — Descriptio icon is pelvis femineae et schematum infantis etc. Gron. 1816. gr. fol. Gottlieb Salomon , geneesheer en lector in de vroed- kunde te Leiden, fchrijft een, grootendeels uit de werken van Froriep en Siebold ontleend , echter ook veel eigen- dommelijks bevattend Handdoek der Verloskunde , Amst. 1817. 2 deelen. 8. met pl. tweede verm. verbet, druk, 1826. 2 deelen. 8. met platen. J. D. Busch, hoogleeraar te Marburg, geeft uit: Sammlung auserlesene Beobachtungen aus der techni- schen Geburtshïilfe. Marburg, 1817. 4. met pl. Andrew Blake fchrijft : Aphorisms illustrating natural and difficult cases of ac- couchement , uteiine hemorrhague and puerperal peri- tonitis. Lond. 1817. 4. John Power , praktifeerend geneesheer en verloskundige te Market Bosworth , (Leicestershire) in Engeland , een verftandig waarnemer, tracht voornamelijk de oorzaken van E 2 — 6 8 — Jnar* 1820. 1821. cie pijnlijkheid der weeën op te fporcn cn weg tc nemen, en fchrijfc eene belangrijke: Treatise of midwifery • develop ping new principles which tend materially to lessen the sufferings of the patient and shorten the duration of labour. Loud. 1819. 8. Ferdinand August R it gen , regeringsraad en zeer ver- dienftclijk leeraar re Giesfen , fchrijfc: Jahrbiicher der Enthindungsanstalt zu Giessen . Giesfen, 1820. 2 Bde. fol. m. pi. Die Anzeigen der mechan ischen Jliilfen hei Rn thin dun- gen , nehst Beschreihung einiger , in neueren Zeiten empfohlenen geburtshiii/Iichen Opera/ionen und drier verbesserten Geburtszange . Giesfen, 1820. 8. m. pi. E. G . Cams , hoogleeraar te Dresden, fchrijfc een veelbevattend Lchrbuch der Gynakologie oder systematische Darstcllung der Lt lire 0011 Erkenntniss und Bthandlung der eigen - thiimlichen gesunden und krant en Zustande , sowohl nicht schwangerer j schwangerer und gebarende r Frauen , als der JVöchnerinnen und neugebornen Kinder. Leipz. 1820. 2 ter Bd. 1821. 8. m. pi. 2 te verm. u. verb . aufL Leipz. 1828—29. 8. Zur lehre von Sclav anger schaf t und Geburt , physiologi- sche y pathologische und therapeutische Abhandlungen mit besonderer Ilinsicht auf vergleichende Beobachtun - gen an Thieren , von Dr. e. G. C. Erste und zweite Abtlieilung. Leipz. 1822 en 1824. 8. m. pi, J. T. Conquest , geneesheer en verloskundige aan het city Lying-in-inftituuc te London, fchrijfc eene zeer mid- delmatige handleiding. Outlines of midwifery , developping its principles and practice. Lond. 1820. kl. 8vo. met 12 (flechte) Been* drukplaten. John Ramsbottham , geneesheer en verloskundige bij het Lying-in-charity hospitaal te Londen, deelt de leerrijke flotfom zijner uitgebreide, echter volgens Eugclfchc grond* Hellingen verkregene ervaring mede. — 69 — Practical observations in midwifery with ct selection of cases j by j. r. Londen, 1821. 8. Madame Lachapelle (“j-1821.% eerfte vroedvrouw bij liet groote kraam vrouwengezicht te Parijs, maakt zeer be- langrijke en leerzame waarnemingen bekend. Pratique des accouchemens ou mémoires et observations choisies sur let points les plus importants de Vort , par Mad. L. publiés par a. dugés. Vol. i. Paris, 1821. Vol. II en III. Paris, 1825. 8. In het Hoogd. vert. Weimar, 1825. 8. Dr. 7lr. II. Busch , hoogleeraar te Marburg , een voor de verloskunde zeer werkzaam man , geeft uit : Einrichtung der geburtshülflichen Klinik in der academv schen Entbindungsanstalt zu Marburg. Marb. 1821. 8. Jaar. Geburtshülfliche Abhandlungen. Marb. 1826. 8. • 1822. Toepasfmg van het borsthoortuig (de auscultatie ) op de leer der zwangerheid. Memoire sur V auscultation appliquée a Vetude de la grossesse etc. par j. a. lejumeau de kergaradec. Paris , 1822. 8. In het Hoogd. in froriep’s Moiizen aus dem Geblete der Natur - und Ileilhunde. N°. 35 en 36, en uit dat tijdfchrifc afzonderlijk afgedrukt. Weimar, 1822. 8. 1822. Joseph d’Ouirepont , Medicinaalraad , hoogleeraar en beftuurder van het verloskundig inftituuc te Wurcsburg , geeft zeer belangrijke verhandelingen uit. Abhandlungen und Beitrage geburtshülflichen Inhalts. Erster Theil . Würzburg, 1822. 8. L. Mende , treedt als hoogleeraar en beftuurder van het koninklijk verloskundig inftituut te Göttingen, in de plaats van Fr. B. Osiander , en betoont zich even onpartijdig als vooroordeelvrij in zijne Beobachtungen und Bemerlungen aus der Gebiirtshïdfe und gerichtlichen Medicin , nebst fortlauf enden Mach- richten iiber die Ereignisse der K . Entbindungsanstalt zu Göttingen . Eine Zeitschrift herausgegebcn vou — 7° — Dr. L. mende < c. I. BcLhen. Gocc. 1824. 8. m. pi. j^r II. B dchen. 1825. 8. met pi. 111. Bdch. 1 826. 8. m. pi. 1824. ? I Ilham P. Dr trees , hooglecranr in de verloskunde te Philadelphia , levert een kennisvol en ervaringrijk werk. si compendious system of midwifery chiefly designed to f.icilttate the inquiries of those tidio may he pursuing this branch of study , illustrated hy occasional cases , by w. p. d. Philadelphia, 1824. 8. in. pi. 'J'he third edition. Philadelphia, 1828. 8. — Eene nadruk van hetzelfde werk. London , 1825. 8. re. pi. H'reatice on the diseases of females , hy w. E. DEWEES , Philadelphia, 1827. 8. 1825. David V. Davis, leeranr in de verloskunde en prakti- feerend verloskundige te Londen, geeft een, voor de kennis van den tegenwoordigen toeftand der verloskunde in Enge- land , belangrijk werk uit. Elements of operative midwfe/y ; comprising a descrip- tion of certain and improved powers for assisting dif- ficult and dangerous labours ; illustrated hy plates: with cautionary strictures on the improper use of instruments . By d. d. d. London, 1825. 410. net 20 fleendrukplaten in folio. 1826. Vereeniging van ondcrfcheidene Duitfche verloskundigen tot het uitgeyen van een Oemeinsamen Deutschen Zeilschrifl fur Gehurlslundc. Weimar, 1826 — 1830. 8. — Van die tijdfchrift, waar- van de redactie aan IE. IT. Busch, L. Mende, en F. A. Ritgeri is opgedrageu, zijn tot nu toe vier d eelen in het licht verfchenen. Her zelve bevat de nieuwlle en belangrijkfte verloskundige verhandelingen. Antoine Du gés , hoogleeraar te Montpellier, fchrijft: Manuel d’ohsletrique ou precis de la science et de l' art des aceoiichemens ; suivi de l* exposition des pnm ipalcs maladies des femmes et des en fans nour au nés el conlenant un precis sur la saignée ei la vaccination. Montpellier, 1826. 8. — Handboek der verloskunde enz. met platen. Brusfel, 1828. 8. Ch. R. JV. TViedeman , leeraar in de verloskunde te Kiel, levert een zeer doelmatig I^esebuch fiir llebamnien , enthaltend ge schichten von sc J nee ren Geburten , und helehrende Gesprache darüber nebst einen Sc hwangerschafts kalender etc. Kiel , 1826. 8. tweede vermeerderde uitgave. 1827. 8. Fr. Ludw. Meissner , hoogleeraar in de verloskunde aan het polyklinisch inftituut te Leipzig, fchrijfc een zeer nut- tig en leerzaam overzigt der vorderingen, welke de ver- loskundige wetenfehappen in de negentiende eeuw gemaakt hebben. Forschungen der \$ten J 'ahrhunderts im Geblete der Ge- burtshïdfe , Frauenzimmer - und Kinderkrankheiten, I. Th. onder den titel: TVas hut das 1 yten Jahrhundert fiir die Geburtsldilf e gethan? van 1 801-1825. — II. Th. onder den titel: Was hat das ipten J ahtdiundert für die Erkennl - niss und Ideilung der Frauenzimmer krankheden gethan ? 1801—1825. — III. Th. onder den titel: TV as hat das 19 ten J ahrundert fiir die Frkenntniss und Ideilung der Kmderkr an kheiten gethan? 1 801 — 1825. Leipz. 1826.8. 11. T. Hussian en TVill. Maclure leveren zeer doel- matige verloskundige handboeken. R. T. HUSSIAN, Ilandbuch der Geburtshlilfe. Noch den beste TV erken und neuesten Grundsatzen ?nit vorzug- licher Berucksichtigung der Boer’schen Erf ahrungen fiir angehende G eb urt shelf 'er bearbeitet. II. Theile. Wien, 1827. III. Theil. 1828. 8. .A inanuel of midwifery for the use of yo'Ung practitioners of both sexes by w. MACLURE. Lond. 1827. 8. Jules Hatin , verloskundige te Parijs, fchrijfc een kort, weinig belangrijk werk over de tegennaiuurlijke verlos- fingen. 72 - Jasr. 1828. La manoeuvre de tons les accouche mens con t re nature t rcduite a sa plies grande s implicit é et précedés du mecanisme de L’ accouchement naturel. Paris, 1827. 12. Hoog 1. Tassckenbuch der Gehurtshulfe , in alien schwieren und natiu widrigen Lullen , vertaald door C. FITZLER. Ilmenau , 1828. 8. — De behandeling der tegennatuurlijhe verlossingen, uit het Fransch , door M. J. RUYCHAVER. Rott. I830. 8. Belangrijke bijdragen tot de verloskunde leverde V. A. Jxiecle , geneesheer en verloskundige te Wurtenberg. Uebersicht der tcahnnd der J. 1821 — 1825 vor ge homme- nen Gebiirten , noch den amtlichen d'agebiicheni der sammtL Geburtshelfer und i/nbamnien. StUCttgard, 1827. 8. Nieuwe goede handboeken der verloskunde bezorgden By on en A since 11. A manual of midwifery ; or a summary of the science and art of obstetric medicine ; including the anatomy , physiology , pathology and therapeutics peculiar to fe- males • treatment of parturition , puerperal and infan- tile diseases and a exposition of obstetrico-legal medi- cine by Mien. RYAN. Lond. 1828. 8. A practical treatise on parturition comprising the atlen- clant circumstances and diseases of the pregnant and puerperal states , by SAM. ASHWELL. To which are appendet papers , the one containing some remarks on aldominal surgery , the other on transfusion , presented by Blundell. Lond. 1828. 8. met 13 pi. Ondcrfcheidene gevvigtige, tot de verloskunde betrekking hebbende, afzonderlijke opftellcn, waarnemingen en aan- merkingen vindt men in de vervolgd wordende genees- en heelkundige journalen van Hufeland , (federt 1795), Hom , (Tedert 1801), Harless, Bust, Graefe en van JValther, Textor , in de geneeskundige jaarboeken der K.K. Oosten- rijkfche Staten , in de jaarboeken der verloskundige inrig- tingen te Berlijn, Breslau, Dantzig , Halle, Gottingen* Keulen, Koningsbergen, Dresden, Heidelberg, Trier, in de tijdfchrifcen van Arti Saluti ferae , vis unit a fortior t Hippocrates Magazijn, Moll en Eldik’s practisch tijd- fchrift, Logge7''s enz. geneeskundige bijdragen en zeer vele anderen , alsmede in de door Froriep uitgegevene Notizen aus dem Gebiete der Natur - und Heilkunde t li E T BESCHOUWENDE EERSTE AFDEELING. Van de deelen der vrouw, welke bij de bevruchting , de zwangerheid , de ver - losfing en het kraambed het meest in aanmerking komen. §. 20. Tot deze deden beliooren het bekken , de buiten aan , en binnen in het bekken gevonden wordende vrouwchjke teeldeelen en de borsten. EERSTE IIOOFDDEEL. VAN HET BEKKEN. §. 21. liet vcrfche bekken wordt gevormd door eene ver- binding van beenderen en zachte deelen , welke aan het onderfte uiteinde van den zoogenoemden tronk van het ligchaam der vrouw eene holte vormen , die niet cngclijk is aan een gewoon bekken , en enmiddelijk op de dijebccnderen rust. — 7$ ~ §• 22. Wanneer men het be enige bekken zonder de zachte deelen befchouwt , dan bezit het wel eene geheel bij- zondere gedaante en eigenaardige gedeldheid, maakt echter den volkomen grondflag van het vcrfche bekken uit, en bepaalt de geheele gedaante daarvan. I. Van de beenderen des Bekkens > §• 23. Het beenige bekken bedaat bij volwasfenen uit vier beenderen, twee ongenaamde beenderen (ossa innomi - nata') , het heiligbeen (os sacrum ) en het fluit' of ffaartbeen (os coccygis ). Bovendien moeten echter de twee laatfle lendenen ook nog tot de beenderen des bekkens gerekend worden, §• 24. Ieder der ongenaamde beenderen beflaat bij kinde- ren uit drie van een gefcheiden beenflukken , welke afzonderlijke namen dragen. Naar aanleiding van des- zei fs eerde wording en om aan de befch rij ving van de deelen dezer beenderen meer juistheid te geven, wordt ieder ongenaamd been bij volwasfenen , waar men echter geen duidelijk fpoor der vroegere vaneenfehei* ding meer vindt, nog in dezelfde drie beenderen ver- deeld , te weten : in het heup- of darmbeen , het zit- been en het fchaambeen. §• 25- Het heup - of darmbeen (os iliuni) , dat grootendeels fchuins ligt, is aan zijne binnende en hovende opper- vlakte ligt uitgehold en heeft naar achteren eene ruwe. met een dun kraakbeen bedekte geledingsvlaktc , tot geleding met het heiligbeen , en naar beneden eene voorwaarts loopende gladde lijn, de ongenaamde lijn ( 'linea inrwrninata) genoemd, De hovende rand ot’ de kam (crista ossis ilii ) begint van achteren met twee ftompe doorns ( spina posterior superior et inferior ), vormt den knobbel (tuberositas') , en ein- digt in de twee ftompe voorfte doorns ( spina anterior Superior et inferior ), §• 26. liet zitbeen (os ischii) , dat. het onderfte en zijde- lingfche gedeelte van het ongenaamde been uitmaakt, beftaat uit het ligchaam en twee takken; den neder- dalenden (ramus descendent) en den opklimmenden tak (ramus adscendens). Aan den nederdalenden tak vindt men eene fcherpe punt, den zitbeensdoorn (spina ossis ischii), en aan den opklimmenden tak den zit- beensknobbel (tuberositas ossis ischii ) , door welken de beide uitfnijdingen gevormd worden. (•) §• 27. liet fchaambcen (os pubis) vormt het middenfte en (*) (*) Deze uitfnijdingen worden weder verdeeld, in eene benedenfte kleinere (incisura ischiadic a inferior) , die ter doorlating van den inwendigen ftopfpier (obturator inter- ims) dient, en in eene bovenfte grootere (incisura ischui- dica superior) , waardoor de zitbeens zenuw (nen us ischia- dicus) , de hcupflagader (artcria Uiaca posterior) en de zitbeens - flagader (ariër ia ischiadica) buiten het bekken treden. — De naad van vereeniging van liet daim- cn zitbeen loopt door de heupkom. — 77 - voorde gedeelte van het ongenaamde been en beftaat uit twee takken. De boventak (ramus horizontalis , superior , transvers alls') heeft bovenwaarts een eenig- zins uitfpringenden kam ( crista ossis pubis ) , in wel- ken de ongenaamde lijn van het darmbeen overgaat, en die aan zijne uitwendige oppervlakte in een knob- belachtig uitdeekfcl ( tuberculum ) uitloopt. De ne- derdalende tak ( ' ramus inferior , descendens ) , die bovenwaarts breeder en benedenwaarts fmaller is en met den opklimmenden tak van het zitbeen ineenfmelt, heeft een eenigzins naar voren en buitenwaarts ge- keerden rand, en door de nederdalende takken van de beide fchaambeenderen wordt het hovende gedeelte van den fchaambeensboog (arcus ossium pubis ) ge- vormd* §• 28. Door het zit- en fchaambeen wordt het eironde , grootendeels door een vlies geflotene gat ( foramen magnum ovale') , en door alle drie de deelen van het ongenaamde been te zamen, de buitenwaarts gerigte gewrichtsholte voor het hoofd van het dijebeen, do heupkom (acetabulum) genoemd, gevormd. §• 29« Het bijna driehoekige heiligbeen is als eene wigge tusfehen de twee ongenaamde beenderen ingekneld en heeft bij volwasfenen vier en een half duim lengte, drie en een half duim breedte , en van boven twee en een half duim dikte. Het is gewoonlijk uit vijf val- fche wervelbeenderen tezamengedeld , van welken de hovende een voorwaarts uitpuilenden dikken rand voimt, het voorgebergte (promontorium os sis sacri - 78 - she angulus sacro -vertebrnlis) genoemd. Onder dezen rand begint de uitholling van de voorde vlakte van het heiligbeen , welke in het midden een half duim diep is, en ter wederzijde met vier of vijf ronde ope- ningen voorzien is. Bovenwaarts vindt men de eenig- zins fchuins naar achteren loopende vlakte, ter vcrcc- niging van den laatden lendenwervel, beneden op de punt, de daartbeens uitdeekfels (eminent iae cocci geae , cornua sacralia') genoemd , en de kleine geledings- vlakte voor het daartbeen , en ter wederzijde de kraakbeenige geledingsvlakte ter vereeniging met de ongenaamde beenderen. • §• 3°* Het kleine, flechts een duim lange, driehoekige, naar het benedeneinde puntig toeloopcnde ftaartbccn , bedaat gemeenlijk uit vier afzonderlijke beendukjes , die door kraakbeen op eene beweegbare wijze met elkander vereenigd zijn, en waarvan het hovende altijd grooter is dan het daarop volgende, liet is geplaatst aan de punt van het heiligbeen , en heeft aan den achterrand der gewrichts vlakte twee opwaartsloopende punten of hoornen ( cornua coccigea ). (*) E. SANDIFORT , Dissert* de pelvi. Lugd. Bat. 1765. 4C0. Thesaurus dissert ationum. Vol. III. p. 169. C. C. CREVE, oom Baue des toeiblichen Beckens . Leipz. 1794. 410. ALBINI , Iconcs ossium foetus humani. L. B. 1737. 4to. J. C. LODER , Tabulae analomicae. Osteologie t. Tab. II. IV. en IX. (*) Daar tot een volkomen bekken ook althans de - 79 II. Van de ver cent gingen der beenderen van het bekken. 5- 31* Deze vereenigingert gefchïeden door banden en kraak- beenderen. De meestal zeer Hevige vereeniging der ongenaamde beenderen met elkander, de fchaambeens - vereeniging (. synchondrosis sive symphisis ossium pu~ bis ) wordt bewerkftelligd door kraakbeenige fchijfjes en eene band- of vezelachtige zelfiïandigheid , die den zoogenaamden boogswijzen band ( Ugamentum arena - turn s, annulare') en alsdus de welving van den fchaam~ beensboog vormen. A. BONN , Verhandelingen van het Bataaf sche Genoot* schap te Rotterdam , D. III. 1777. Pl- 2. 3- 4- SCH weigh AUSER . Archives etc . epne livraison . p. 180. WILH. HUNTER , in de medical observations and inquiries „ Vol. II. laatfte lendenwervel behoort, had froriep, zoo als te regt door o. Salomon gedaan is, denzelven hier moeten befchrij- ven als den achterften wand van het bekken helpende uit- maken. Deze laatfte lendenwervel rust met de beneden- vlakte van zijn , van voren platrond , en omtrent een en een kwart duim hoog ligchaam ( corpus vertebrae) op de befchrevene (§. 29) bovenfte vlakte van het heiligbeen , en is door middel van een tusfehenliggend kraakbeen en banden, zoo als die der overige wervelbeenderen verbonden. Hij wijkt bij vrouwen meer achterwaarts dan bij mannen; van voren is hij merkelijk hooger dan van achteren. — • Verg. G. SALOMON, Handleiding tot de Verloskunde * I. D. §• 39* So — T. CAMPER, de ligament is , cartilaginibus , ossibus et muscidis circa pelrim posit is , eorumque ajjet'tibus in Demonstr . anat. path. Lib. II. §• 3«- T5ij de eenigzins meer beweegbare vereeniging van het darmbeen met Int heiligbeen ( symphysis sacro- iliaca) worden de kraakbeenige , ongelijke, maar in elkander vattende oppervlakten dezer beide beenderen door derke peesachtige vezelen , en beneden- en voor- waarts nog door een beursband , verbonden. Tot deze vereeniging werken wijders nog mede de achtcrde lange en korte band des bekkens (ligament um postb - cum Ion gum en ligament um posticum breve ) en de verfpreide achtcrde banden (ligament a postica vaga)% S' 31* Het heiligbeen en daartbeen, als ook de bijzondere dcelen van het laatde, worden door peesachtige vezels (ligamenturn ossis coccigis anticum et posticum') vrij beweegbaar verbonden. — De vereeniging van het heiligbeen met den laatden lendenwervel is Hechts weinig bewegelijk, en wordt, behalve door de tus- fchenliggende kraakbeenige zelfdandigheid der werve- len , bevestigd door den voorden , bovenden en on- derden band van het bekken (ligament a longitudinalia ossis coccygis) , welke ook nog de darm - heiligbeens - vereeniging (§. 32.) verderkt. S- 34- Minder tot eigenlijke bevestiging der beenderen als wel tot vorming en völtooijing van het bekken en tot 8 1 — aanhechting en (kun der (pieren , dienen de band van Fallopius (Jigamentum Fallopii s. Poupartii ) cn de breede banden , die van den knobbel en doorn des zitbeens naar het heiligbeen gaan ( ligament a tuber oso- en spinoso - sacra). — De zeer beweegbare vereeni- ging van het hoofd der dijebeenderen met de heupkom gefchiedt door het gewrichts vlies ( membrana capsü • laris femoris ) en den ronden band (Jigamentum teres capitis femoris ). j. WEITBRECHT , Syndesmotogia . Tab. X. XVI. XVII. en XVIII. J. c. LODER , "Tabulae anatomicae. Syndesmologia. Tab'. XXVI en XXVII. III. Van de holte des vrouwehjken bekkens , deszelfs verdeeling , gedaante en ruimte. §• 35- De beenderen en banden des bekkens vormen ge- zamenlijk het eigenlijke bekken , welks inwendige ruimte (cavum pelvis ) van boven wijder is dan van onderen , en zich ten aanzien der wijdte doorgaans eenigzins naar de grootte van het ganfche ligchaatn rigt. Men verdeelt de ruimte van het bekken in het bovenjle of groote en in het onderfte of kleine bekken. De grenslijn tusfehen deze beiden, wordt door het voorgebergte van het heiligbeen , de ongenaamde lijn en door den kam van het fchaambeen gevormd. §• 3<S. Het bovenjle of groote bekken wordt van achteren door het laat de , voorwaarts uitfpringende lenden- I. D. F 8a — wervelbeen , ter zijde door de fchuins liggende darm- beenderen , en van voren, waar geene beenderen ge- vonden worden , door de Fallopiaanfclie banden en de zachtfte deelen ingefloten. Het onder jle of kleine bekken wordt van achteren door het heilig- en ilaart- been , ter zijde door het zitbeen en van voren door het fchaambeen bepaald. S- S7* Tot eene meer naauwkenrige bepaling van vele bijzonderheden , vooral bij het verloskundig onder- zoek , verdeelt men het onder fle of kleine bekken i ) in de bovenjlc opening , engte , of ingang (aper- tura pelvis superior sive abdominalis s . introitus pelvis ) , die de grenzen tusfehen het bovenfte en onderfte bekken bepaalt , en de gedaante van een afgerond, meer breed dan lang, en aan het voor- gebergte van het heiligbeen uitgefneden kaartenhart bezit (Pi. I. afb . i.). 2) In de tusfehenruimte of liet midden des bekkens (apertura pelvis media') hetwelk men aanneemt ter hoogte van de verceniging van den tweeden en derden valfchen wervel van het heiligbeen en het onderfle gedeelte van de fchaambeens* vereeniging, waar het bekken eene langwerpig ronde ( 'elliptifche ) gedaante heeft ( PL I. afb . a.), doch hetgene eigenlijk de ganfche ruimte of wijdte tusfehen den ingang en den uitgang bevat; en 5) in den uit- gang, bencdenfle , onderfte engte of bilnaadsopctiing (< apertura pelvis inferior . ƒ. a. perineal is s . exit us pelvis) , die door de punt van het ftaartbeen , de die- per ft aan de zitbeensknobbels en den boog der fchaam- beenderen bepaald wordt , en het meeste met eene ter - 83 - zijde ingebogene liartenfigiiur overeenkomt ( PL I. afb< 3*)> welke echter, bij het terugwijken van het (laan been , de gedaante van een (achterwaarts wijder wordend) eirond nadert. — (*) §• 38- Om de wijdte van de bekkenruimte in de verfchil- lende openingen des bekkens te bepalen, trekt men uit eene punt van de eene zijde , die zoo ver mogelijk van het midden des bekken verwijderd is , regte lijnen in verfchillende rigtingen naar hetzelfde tegenover- geftelde punt der andere zijde , en meet op deze wijze den onderlingen afftand van de zijden des bek- kens. Men noemt deze maat van den afftand der beenderen des bekkens van elkander afmeting , door- meter (diameter} , en heeft die tot een zeker getal gebragt, waarvan de kennis bijzonder gewigtig is* De grootte dezer afmetingen of doormeters is, vol- gens den bij de metingen gebezigden maatftaf, zeer verfchillende , gelijk men die ook in verfchillende wel- gemaakte bekkens , vooral bij perfonen van onder- fcheidene ftatuur, zelden van volkomen gelijke grootte vindt, hoezeer zij altijd in bepaalde verhoudingen tot (*) Men fielt zich de beenderen van het bekken, hetzij in verband of afzonderlijk, ook voor, als verfchillende af- hellende vlakten vertoonende , eene voorftelling , die voor- zeker groote nuttigheid heeft. Men leze daarover g. Sa- lomon, t. a. pl. §. 48 — 50 en aldaar aangehaalde fchrij vers; alsmede a. e. v. siebold , Lehrbuch der theoretischen JEntb indun gshunst , §. 69. en E. v. SIEBOLD > Liicina , III. BI. I. St. S. 13, f. F 2 - 84 - elkander ftaan. Wij hebben hier dc gemiddelde ver- houding van de gedane metingen opgegeven. (*) §• 39- In het groote of boven/} c bekken , trekt men zich Hechts eene ( dwarfc ) doorfnede of afmeting , welke den afdand van de beide voorhovende doornen van den kam der darmbeenderen van elkanderen aanwijst : zij bedraagt omtrent negen of negen en een halve duimen der oude Parijfche maat. §• 4°* Om zich echter de grootte van het kleine bekken juist te kunnen voordellen, moet men verfehillcnde afmetingen of middellijnen daarvan kennen, en wel in den ingang i) de kleine regte of voorfte afmeting ( diameter recta conjugata ) of (dewijl men zich de hovende opening van het bekken als een langwerpig rond ( ellips ) voordelt , wier kleinde doormeter in de meetkunst distantia conjugata genoemd wordt,) de conjugata , (P/. I. afb . i. N°. i — 2) die zich van het voorgebergte van het heiligbeen (1) tot aan den (•) Over de belangrijkheid eener nnauwkeurige kennis van de verfchillende afmetingen der holligheid van het bekken, de redenen waarom de fchrijvers zoozeer verfchil- len in de opgave der uitkomften hunner gedane metingen , en de wijze hoe men deze metingen moet bewerkftelligen , ten einde volkomene overeenftemming te bevorderen, leze men de Aanmerkingen over de metingen van het v mu we- ll) ke bekken v an den hoogleeraar c. bakker, in het Genees - kundig Magazijn van sTIPRIAAN LUIS^IUS , ONTYD en nacquelyjv, IV. D. III. St. bl. 93— 102, Leid. 1807. 8* - 35 - bovenrand van de fchaambeensvcreeniging (2) uitftrekt , en vier duim lang is ; deze afmeting (laat van achteren hooger dan de overigen ; 2) de groot c of dwarfe afme- ting ( diameter transversa') ( [PI . I. afb% 1. N°. 3 — 4.) die van het midden der ongenaamde lijn des darm- beens van de eene zijde tot op dezelfde plaats der andere zijde vijf diiimen lengte heeft ; 3) de twee fchuinfche of zoogenaamde van Leventerfche afme- tingen ( diameter obliqua) (. PL I. afb . i. N°. 5 — 6.) loopende van de vereeniging van het darm- en heilig- been aan de eene zijde (5) tot aan de vereeniging van het darm- en fchaambeen (6) der andere zijde , vier en een halven duim lengte hebbende. (•) §. 41. In het midden of in de tusfehenwijdte des bekkens (*) (*) In de bepaling der punten, waaruit de fchuinfche diameter moet getrokken worden , verfchillen de verloskun- digen. Zij trekken dezelve of uit de junctura sacro-iliaca of uit de daarnevens liggende uitholling van den darmbeens- rand , en (trekken dezelve uit tot zeer verfchillende punten tusfehen de voorzijde van het eironde gat en het midden der heupkom. Het gevolg hiervan is dat, wanneer de dwarfche diameter (gelijk gemeenlijk gefchiedt) getrokken wordt, tusfehen de het verst van malkander verwijderde afftanden van den darmbeensrand , de fchuinfche middellijnen elkander zullen kruifen op verfchillende vrij onbepaalde punten, doch meest altijd tusfehen de dwarfche middellijn en het middelpunt der regte. baudelocque , Veert des Ciccouchemens , T. I. 5. ed. p. 45. pl. 2. laat de fchuinfche diameter valien tusfehen het middenpunt van de regte en dat der dwarfe , froriep brengt ze achter het middenpunt 86 — zijn twee afmetingen voldoende (* *) i) de groote , regte of voorde afmeting ( PI, I. afb . 2. N°. 1. 2.), die van de vereeniging des tweeden en derden valfchen wervels van het heiligbeen (1) tot over den achter- Iten rand van den ichaambeensboog (2) loopt , en vier en een half tot vier en drie kwart duim lang is ; 2) de kleine of dwarfe afmeting der bekkenholtc (PL I. afb . 2. N°. 3 — 4.) van het achter - onder lie gedeelte van den bodem der heupkom der eene tot op den zelfden plaats der andere zijde , vier tot vier en een kwart duim lang, De aflland van het eene doormiitwas van het zitbeen tot het andere bedraagt gewoonlijk een kwart daim minder. van beiden. Om naatnvkeurig te werk te gaan , komt het mij het best voor, om de beide fchuinfche diameters wederzijds te beginnen van de heiligdarmbeenfche vereeni- ging , en zoo naar voren te trekken , dat zij de regte afmeting fnijden met een hoek van 6o° , en in dit fnijpunt ook te doen vaden de dwarfe afmeting. (*) Offchoon de fchrijvcr in de twee benedenfte bek- kenholten gcene fchuinfche doormeters aanneemt , zoo kan echter het aannemen derzelven in fommige gevallen van veel belang zijn , vooral wanneer bij eene mindere uitholling van het heiligbeen, bij een te kleinen hoek van den fchaambeensboog , en in alle gevallen, waarin de regte doormeter verkleind wordt, de natuur of kunst van de fchuinfche middellijnen gebruik maken kan ter volein- ding der geboorte. Osiander en sieöold nemen ook de fchuinfche doormeter in het midden des bekkens, en STEIN, BAUDELOCQUE, BUSCH , SALOMON, KNEiiEL Cll ande- ren ook tevens iu den uitgang des bekkens aan. - 3? - §. 42. Ook in de bencdcnfte engte of den uitgang ( a per - tura pelvis inferior') heeft men hechts twee afmetingen noodig : i) de regte , groote ofvoorjte afmeting ( PI . I. 