VADERLANDSCHE LETTER OEFENINGEN
Van' den hiMimooTdigen 5ultari, difns Vrott^en co itfndereh, ir'cfltn ,wy deezc belchryving aan. Hy isalu feheeten, ecn Afna vafii cen ongemaakt eenvoudig voo^ rorbcn'r want "zcldjeaait! draagc hy cenig ander gewaad 'ian eeri Ifcmb^ van "katoen of ^yde ^ een Zyden of toto^ehen Tiiftaiid ^ de algeracene KIcderdragt des Kyks. •io pragtig , ribgthahs, Ik zyn Serati i" dat de Vrouwai in 'c «e!ve op 500 tbgroot worde.n ; cn hy komt \t>or afs de verrtieendc^ Vacjpr. ran'ssd Kinderen, van wcfte^i •fcr 300 Jougens'zy^ J ccnc oncvenredighcid ^ die naniur- fSlc titttileidTng-gcrfrtbt lict denkbecld^ dat de Mocd«; *ct yoldocn d« riatuiitfylfc nci^ng-opSfTerende aan h« ■^tioegcn., om de wrmecnde Motfdci' re weezen via tm mogeiytcif Tlirdortopvolgcr , foniiyds haar Vronw Vjk IJirid verwisfrft Voof den ^anlylcfen- -AfJtaDmeling Tan opn vreemdc. ^ * ; Men zcgri dat 'de Vuurwapc^ jtcrt i Tchobn-aaii ile' IhWoohderen van' Borndu nict oik WtdDd,- van htrn niet bezetcn wyrden. ^Teh Zuidoosren vaji ^irfrow, l»gt-het iiitgebrc'de Ko- wngry* van Bcrga^ , "ien verderop dan dit Ryk , wil tefj^n, dat vcffcheide Neger-*ftarann:n' ^cyn, Afgodendie* wars en MenfchenceterA. l>ceze worden , luidt bet ver* Ifaal, alfe Jaafcrr door: dc Bergameers krygsztrgtig \k> ftookt, enr warinccr tfie zo. vecl gdV^Qg^nen bekameri fieblwni a's ^y oordcelen noodig le hebbcn. lefden zy i!e (^evanj^nen, als een kudde vee'^ na ncrgr,mee\ en iidien ecnigen derzdvcr in het voortgaan vcrfiappcn , grypt ceti dpT gefeiders; te paard gezeten^ den oodllen, hikt hem den afm-aFv en gebruikt dien als 6en zweep, ofl rfe oy^rigeh vorirt' tc dry ven. — - Wy-hellen nietzeer owfv om geloof aaivdit vcrhaal te geeven. Dat de Ne- die Voor Slattvtrt verkogt .worden,een vcrfrfrfnend Tas zyn van de andere Africaancn^ is hiet waarfdiynlyV, cn dat -ze iouded^voortgedrceven worden met ccn afge^ IMctMid, van ecn huundr Makfeeren ^ gaat het getyof te^Wen, ' iT^:^ : . : \Het Ryk van <*irjAi^«. ;ficeft, in ititte-^opzigten , ecirt flfaotc^ 'gtl^hdd tnet dat van IM^^fii . - Naa alles, wat hier vcrrocld wordt van de Uitge- Arektfaetd ^ de Volkr^l^ieidV Vriig.cbmhfid » Handwer- ken en Koophandel deezer 'GewiWQXL^ (Ua.h^.OTS^vcy onze veiwondering te vermelden, dat ze geheel oubefena WEGENS AFRICA. febleeven zyn by Eurofeaarjcn. 'Wy mokten in alles zeer vcel vergrooting vermoed^n. iiat de binDen(le gedeelten van J/rica ^volkt zyn, wordt gcnoegzaam beweezen door de Caravaanen die van Cairo en Tripoli gaan , en dikwyls drie Jaarcn onddp weg zyn maar of deeze Volken zich verdeeld vindeu in geregelde cn bc- fchaafde Maatrchappyen , itiag ttn vraaglluk blyven, Duizcnd l^tedcn en Dprpen in iivi IlykyCn ^crtig onder- fchciden Taalcn/m £en ander tLylt ^elprokeu , duidtv in den Sbereef imhommep, cen nelging tot vergrooting aan ; of althans dat by op losfe gerugtep. afgaat. Dat zy kennis .aan Vuurwapenen zou^eji .heb^)cn , cr cgter dezelve niet gebruiken ; dat zy geeo poogingen dpen cm den Niger tc feevaarcn.of zeJfii .den visch jzo ovear?. vioedig in de wateren dier Riviere, te vangen, ftraokt luttel met de gefchiedenis van hunnen Koophandel , ea van hunne gemaakte vordertftgcn in^iandwerken. Laaten wy, cgter, alle mogelyke afirekkinpcn maa- ken , en zo ongcloovg zyn afe wy ens beto6neh ten aanzien viin cefifge b>-zonderhedeh, nogthans moct het verfchiet , 'r welk dit vcrhnal oris opent, van het binnenst van Africa , (waar van wy gewoon zyn Set grootfte gedcelte te befcbouwcn , als door dc Natuut verweezen , . tot cepe altoosduurende tforjieid en woest- hjeid,) ons een 'groot vcrmaak fchenten^ ei) fchoon, gc- lyk wy reeds bebben. aangenicrkt , het v^rhaal verre af is van voldoemie te weezen , of beantwoordende aau het ooj^mcrk der Zendinge, mag het by 't Genootfchap aangezien wordcn als verlcenendc eene foort van blyfc baarheid, die *t zelve moet aanzctten om te volharden^ en de Eurofeaancti opwekken , om , zonder toevcn;^ daadlyk de midden inliggende Gewesten des Vastenlands van Africa te onderzoeken. Dit Boekdeel is verrykt met eene Kaart van het Nooiy derdeel van Afrim , de Aardrykskimdige onderrigtingen , by het Genootfchap ontvangen , opleverende ; " en met een welgefchreevcn Vertoog.over de zamenftelling diet Kaart , door den uiifteekenden Aardrykskundigen Major JIBNNELL. AAlf- ^ ■ ■ . ; ■ ■ . . • ' ,= AAlSTDOENLTKB LOTGSVALLEK VAN MEVROUW CAtOLllf A MONT' OOMERT. • OJit het Engdscb.) O^iTMig van Uadz. ^2.^ F)e. nieuwe Lord >kvfitesET , die ten oogmerk gebad bidt ten ^ huize myner moeder te komen\ eer zy kennis koo bebben ^an zyne *reis \ (en alTeen hierin voorgekbmen was door den yver van den Ooavemeur mynsr Broederen,^ v^-iclieen op derden dag , naa dat de tyding des doods van haaten be- minden Lord op eene zo cntzettende wyae verftaan badt. De Sroeder diens Lords was een Heer van xxnerent veerttg jaaienr kard en barsch van uitzigt, zwaar en dik, (Uatig eo kdd iu't voorkomen. Hy bragt om Zicb een BngcUth Reg^gdeoid^.efl nam een Franfc.hm aa» cm bem na bet Huis myner Moeder te VQre?zellen; waar .by« met zeer weini^ Pligtplsegiogs baar alle 0e . iuweelen -en Gciederen zyns ovcrleeden Broeda-$ vorderda Al iiaar mocd en kragten verzamelcnde , en onderfteund door den Heer Montgomery » die haar hinKncr verliet , ondeiging zy flit bezock met zckcrc maate van ftandvastigheid. Zy leverde liem f met een beeverfde hand, een Star en een Dcgen metbril- iianten over , eh verfcheidc andere Familie-juweden. Zy opea- "de ^toen een Ko/fcrtje , w^arin haare eigene lagen. Lord >nvRNSET ' wilde* dceze ook naasten ; doch montcomekt tradt ttjsfchen beidcn^ zeggcnde dat het de Kaane waren, en dar by t)iSet zou gcdoof^n dat zy 'er atlhnd van daedu ' *tZou vcrvcoleixi 'W-ezen op te haalen» Welkid verdriedge too- fseclen wy zagen tusichen Lord pevensbt • diens Regt^eelcer- ^en , en den Heer Montgomery ; die bet ooodig voodt ook Regis- gcteerden tot bebaniieiing dcr zaaken zynor Moeder in te roepeo, >!en hade ecu UicerfVen Wil van den overieden Lord gevoodcQ ondcr do Papicrcn , die zy in hiuiden van Montgomery geiteld J^r.^ voigens. dcczcn tpocsc myne Moedpr een jaargdd beb- ben van acbtbonderd Pohden, ; en bicevep zyne goederen be< j^iwastrd met de betaaling v.ift licn duizcnd Ponden aan icder ^myner Broedcren* en twee duizcnd aao my. Dcczcn Uiierftcn ^Wil bctwisite de Broeder ; en de twistende parryen Ciadden Voor/den weg'vart *egtcn in te flaan. De aart <icr zaakevo^ derde dat dit picit zo wcl in Engeland^ als in Frankwykf mock worden aangevanjcn en voortgezct. AUengskens namcn de kragten en de gezondheid myner Moe- der mcer en mccr af. Dc vriendfchap en aanhoudcnde verplfg* tende behandcling van Montgomery maakte allecn haar bet leevcn draagclyk ; dan nocb zyne bezorgdheid , nocb de my- nc vXn CAROLINA MofmoMiftr! ' 6if" iic,kon haar hartzeer gentezon,of de wonden van eengebroo-. ken hart hcelen. Jk za\ u nice ophoudcn met re vermelden de veelvuldigc middelcn ler minzaame afdoening, geduurende de eerfte maand' voorgcftcld door Blocdvcrwanten , die wisten welk e*n tedeiC hart de overledene Lord pevenset m\-ne Moedcr toegedraa- gcn , en dat hy haar als zync Huisvrouwc aangemerkt badt; als mede hoc haar gedrag zo onopfpraakelyk gcweest was als' het kon zyn. Het gedrag van Lord pevensey , die zich in* Franbyk bleef ophouden, en geduurig bezocken gaf, ten huize, waar zyne wretilhcid groot jammer vcrwekt hadt, kwam vee- len vrecmd voor. Myne Moedcr vondt zich thans mcest aatl haare kamcr bepaald ; en Montgomery hieldt voor haar do. ongerusihcid , wclkc hem vervuldc, wcgens 't geen hy opmcrk- te, verborgcn: i^cn my fprak hy vryer uit, en betuigde ver. zekerd te weczcrt, dat zyne Lordlchap andcre oogmerken hadt dan hy onmiddelyk durfde docn biyken. Binncn weinigc dagcn wcrd deeze gisfing volkomcn bcwaar- bcid. Ik bcvond my allccn in ccn kjcin kamcrtjciaan »t einde van 't huis, waar wyn Klavccimbaal ftondt, die ik daar had laaten brengcn zints dc onpasfeiykhcid myner Mocder. Zy fliep. Montgomery , op wien mync verbeclding, een geruimcn tyd gcleden, met onuitfpreekclyk genot^en llaardc , was iwcd dagcn weggcblcven ; deczc dagcn waren my vervaarlyk Jang, gevallen ; zyne afweezigheid , de onaangenaamheid van onzcn toeftand, dc ziektc myncr Moedcr, maaktc my necrflagtig, en ik zogt ecnige opbcuring in de Muzyk. Een klein. treurig llukjc , 't welk ik dikwyls voor Montgomery gczongcn had , lag voor my , het drukte dc aandoeningcn myns harten uit , en ik verlustigdc my met het tezingcn, wannccr dc tuindcuropen-. ging, cn Lord pevensey met zyne gewoone ftaatlykhcid iq dft kamertje binnefi tradt. ' Ik roes tcrftond op ; Jdoch hy nam myne hand , en Verzogt my , met een air van gemccnzaamheid, weder te gaan zltten. Daar op een ftodl hecraende en by my zittende , 2-4^ hy my vlak in 't aangezigt ; zeggende : „ Licve Carolina ! gy zu)t „ niet wcigeren voor my te zingen ! Gy haat my niet ! Gy zuit misfchien de fchoonc Middclaresfc zyn tusfchen my en uw<; „ Moedcr ik Iteb geen verm^gen om gefchillen by te leggen^ Myn Heer ! antwoorddc ik zcer onifteld over zyn aankyken crt houding. — „ In de.daad gy hebt wel, Hef fchepzel!*' ricp hy wit, en tragttc ruwlyk my eon kus ;e geeven. „ Jndien gy al- „ Icen dczelfde vricndfchap voor nfy wilt hebben als uwe Moe- „ dcr myn Broed.^ toedroeg , zal' alles, wat hy in haar bczit liet, het haare biyven. Ja , ik zal u meestres maaken van my- „ ne middclen , en zy zal" met haaren gch'efden montgomekt „ voort kunncn leeven.'' 'tis ray onmogelyfc te befcbryven wat ik optiat oogenbHk ^ V. OSEL. MENGELW. NO. 14, T t gevoelde. Ik wtet niet wat \k zdde . in da eerfte Viwoerin| van fchrik en coom. Ik Hep na de deur; doch vund d'er^ist. Ik poogde na den tuln te oQtvIugteo; maar by vatce my in xyne armen. ik fchreeuwde , ik worftelde , ea poogde my los te iTiiaaken • wanneer by my toevoegde: „ Weike surs g^c „ de Dogter vaa Mevrouw dooglas ! Eeoe aartr^ gp- maaktheid m een Meisje dat van hoercnioon is grooc gfr maakt!** Ik hoordedien onbefchoften hoon , doch« buicen /iaat om 'cr op te ancwoorden , kon ik niets doen dnn myn [dmxnf wen verdubbelen. Het gedrogt zogc mer my tc redennraen; maart onbekwaam om te luisteren , deed ik nictsmiers dctx 3]yn best om bem te ontkomen, op 't oogenblik datdekan^- cur met groot geweld werd opei^gebrooken « ' en i40ntgo!iI£&t ler kamcr iniradt. Zonder zich op te houden of na de oorzaak vao myn fdnao- wen te vraagen , vioog by na Lord pevensct , die by in een oo^nblik tegen de wand duwde. Hier volgde een looncd a fchfiklyk, dat myn ycrraogen, ora bet ten volien te befcbo'veni <?ntbreekt, Lord pevensey , wel vcrre van ayn gedrag te \-er. jjbhoopen » haUt de beestagtige iloutbeid , om , ten ^tanbooren v^q MoNTC^oMERY , deh uitg^tla^igen boon t^eo myne Mocder re herhaalen, cn hem toe te yoegen dat by ue plaaisbckleeder Wtt van den overleden Lord. De doodsangst « waarin ik gevallen door hec gc^Tld ▼an MONTGOMERY'S dn/l , was *t eenige 't jgeen dfenen icon cm ezelve te bedwingen. Ztende my op den grond bejcwjmcj ggen I liet by den Lord los om my op te regten, eq wcdcr by te brengcn. Lord pevensey hedicnde zfch van die gdegen- l)dd om zich weg te maaken » nogthans dreigende in periboa wraak te zullen ncemcq op montc^omehy ^ en dat hy zyne poogingea zou verdubbeljen om osyne moeder te bederven « hy wederom zodanig met fmaadtaal ovcrlaadde i oai montgo- IIEry 9>ch bezwaarlyl^ kon wedirboudea ytjx hem te volgeoi ^n onm'ddefyk herftel van ecr te leifchen. Hoc fcbrikbaarcndc dk tooneel geweest ny^gt zjrn v *t wad gevolgd door con andcr, *c welk my alle bSnerheid van 't zd^ toM l)ebben doen vergeecen , waren *er gceoe andere ufrwcrk- f jIs uit voortgefprooicn. — Tocn Lord pcvcnset was wcg- J^jgaan, kocrde Montgomery zich weder mywaards, en terwyt ic hem bcdanktct zd gocd ik l^onde, voor den by (land my be- ti'eezeot belocdt by met ccne ontroeriog, omtrent aandemyos gelyk , dat \\y my , van \ ^erftc oogenhlik op *c welk bj iny aaz, bemind iiadt; dat deeze lieeds aangroeicnde gcne- Senheid hem zcer omzigiig'gemaakt hadt omheik alles wit my , ctroi' ; dat by zich zints lang' pvertuigd htetdt vqgeos dl Q<)gn\erkcn van Lord p£vens&y» en dat by, om my iiMgtig d Worden , urtftel by uitftel zogt , », dan hoc }]egt flc van tai W d^>'' yp^gdc bjr 'cr sevens ^ tt ik fso^ ly^ Ijid^ kunoed VAN CAEOLINA MpNTGOMJ^RJ* 6ig I, gcloovcn, dat zyne laage fnoodheid zo verre zo\x gegaan^ €{i zlch zo onbedagtzaam verraadeii hebben. Nu mogtcn y/y alles wagtcn wat Geld en Rechtftreeken kunnen doen*" Dit oogenblik was geen tyd van gemaaktheid of agterhou- denhcid. Ik antwoordde, dat ik allecn vreesde voor de veilig- hcid van zyn Perfoon, dat de bedreigingen van Lord peven&by^ ten dien opzigte , my met fchrik vervalden , en dat ik geeh oogenblik rust zou hebben tot ik zyn leeven bcvciligd zag, •t geen ik opcnhartig bekcnde, dat my oneindig dierbaarder was dan myn cigcii. *c Zou voor u van weinig aanbelang weezen eenc befchry. vine te hooren , van Montgomery's verrukkingen op bet ont- ddXcn myncr gevoelcns. Een tooneel , te leder om vermeid te worden, volgdc, en wy wierden, in de wederzydfche bctui;?in- gen van L'idfde, gelloord door eene boodfchap van myiie Moc* dcr , die wakker geworden was door het geraas beneden , eh uit dc dicnstbodcn een onvoeglyk verhaal vernomen hade vaa 't geen zy wegens de oorzaak wisten. Dewyl zy 'er zo veel van te wecten gckomen was , konden wy niets van het voor- gevalicnc vcrbergen. Sdioon Montgomery , zo veel in hem wisfc de haar fchandvlekkende taal van Lord pevensey verzagite, trcj zulks haar ten zccrftcn ; hy zag hoe grootlyks zy aangedaan was, en maakte zo ras hy kon een eindc aan het onderhoud. g Wannccr hy ons verlaaten hadt , vcrzogt myne Moeder dat ik by haar zou koDien,en fprak my in deezervoege aan: ,,CARa. ,9 LiNA , ik wil niet langer poogen iets voor u te verbergcn. „ Ik vocl myn nadcrend flcrf-uur. Binhen weinige dagen» ben ii;; •» verzckerd , zal myn leven en myn lyden eindigen. Jk laac myne Zoonen, met cenige weinlgc Vrienden, over, om den ,t Literften Wil van ecnen Vader te betwisten » tegen al wat „ geld eh aanzien vermag. En gy, 0 Kind! die myne eerde „ licfde hebt, ik laat u met die noodlottige fchooobeid^ waar 99 op myn dwaas hart zich zo dikwyis verhovaardigde , over, „ om riiet allecn behoefren te ontmocten , maar ook aan de „ fnoodheid van eene waercld,waar het Character uwer Mocr „ der , hoe zcer !k hoop en geloof dat het gcregtvaardigd is in het oog des Hcmels, u zal blootftellen aan de onbefchoflo „ aanzoeken dcr fhoodaarrs: waar men u ^alzeggen» dat, de.- ff wyl de Moeder het enge pad der regtheid is raisgetreeden^ „ de Dogtcr dat fpoor niet zal kunnen volgen Myne dvvaalin^ zal men gebrulken om myne Carolina in *t verderf tc flee* „ pen , en wannter zy 't oog flaat op het voorbecld haarer Moeder, zal zy misfchien zig laatcn overhaalcn, om van haare Icsfen af te wyken,** Dc fmcrtc , cite deezc harde aanmerkingen' haar aandceden, belette haar voort tc vaarcn. Ik was , om tc fprceken , meet dood dan leevend ; daar ik nogtfians beevend hing ovei dc fppha op'wdke zy lag' i poogde ik icts te jseggen , 't gtw Tt i. Miff 620 AANDOENLtic/ LOTG£VALLEN haar tot troost kon dicncn ; met mocttc ftamdde ik den iiaam van MONTGOMERY uit. — „ Montgomery riep myne Moeder, zo ras zy wcder kon fprccken, „ achl hy is dc waardigae cfi edclmoedigftc van alle Menlchen ! aan hem heb ik , in ecn Uiterflen Wil, die dit papier bchelst, de zorge over mync twee Zoonen opgcdraagcji. Maar gy , ach Carolina ! is een Man van zyne Jaaren , een gcichikt befchcrmer van eene jonge „ Juffrouw als gy ? Jk heb , daarom , in een ander cefchnYt my 9» vervocgd by do Familie van uwcn Vadcr , en dezelve vcr- „ zogt mcddydcn tc hebben met myne Carolina » en baar re befchermen. Het gefchcnk door u van mylord omvai^ op „ uwen laatften Jaurdag, zai ten minllcn u befchutten voorde behoefte die ik ecnmaal Ondcrvond. Aan dc Vooracn-^- heid, aan uwe c'gone goede bcginzjcicn, en klock verftind, ft laat ik het voor 't ovcrigc aanbevolen." Ik had geen moeds genocg, om te zcggen dat Montgomery alleon wenschtc om het hoogftc rqjt te bckomcn om myn Befchermer te wordcn , door myn hand ten Huwclyk te aan- vaarden. Doch hem 'savonds onimoctende* verhaalde ik hcra bet voorgcvallenc. Ecnq hoop , zo zamendcmmcnde met zyn vuurigc drift, grectig aanvaardende, vcrzo^jt hy van my de vry- heid om by myne Moeder mpgen gaan, cn haar de on- mlddelykc voltrckking van ous Huwelyk voor tc ftcllcn. Zy hoorde hem met dankbaarheld cn genocgen, cn fchoon zy wist dat hy nicts bezat dan zyn post in franfclm Dienst , en dat by, Roomsch Cathoiyk zyndc , nooit tot dien rang in Engeland zou kunncn opklimmen , welken hy anders , uit hoofdc van zyne hoogc^ Geboorte , zoii mugen venvagten » rvvy Iclde zy nice om hiare toe- ftemming te geeven. Ja , myn Kind>" fprak zy by bet dndigen van dit aandoenlyk tooneel , „ in zyne Dcugdcn zult gy uw geluk „ vinden ; In zyn eer cn moed uwe bcfchcrming. U ondcr „ het opzigt van zulk een Man laatende, fterf ik gcrust/* — Zy werd van dag tot dag zwakkcr , en was unvcrduldig ons v6(}r haar dood getrouwd tc 2;ieh. Montgomery bezorgde* om Rllen Ibhroom cn zwaarig^cid rWQg te nocmcn , een Kerklykcn van de Kerk van Engeland , die bns , in haare tq;;enwoordig- heid verbondt , en , op myne begecrtc , (daar ik wenschtc aan MONTGOMERY tc tooncH ho? v^I prys ik op zyne infchfkkelyk- Jieid ftcidc,) hcrhaaldc dc Pricitpr van zyn Regiment dc trouw- verbintcniih* Maar uftwcndige plegtfghedcn konden niets toebrcngco om onze barren nauvver aan clkandcren te verbindcn ; cn geluk van een Huwclyk, waarin dcLicfde alloen beerscbte, was mis- fchicn voor den Mcnsch te groot: want deez6 heiichlykc dagen werden b'nncn kort vcrdonkerd door de tocDccincnde krank* heid myncr Moeder, die blnnen veertien dagen zecr fterkafnam, en Hicrf in de armcn van Montgomery, met haar laacfl^ adcm haare twee Zooncn ^zyner bpfchprmin^e aanbevedende. Montgomery, allecn bczorgd ora dit voor my tc verheelen^ bedagt een voorwcndzcl tot het doen dicr Reize ; en my zeg. gende, dat hy tc MarfeilUs eenige zaaken , zyn Leger betreffen- de , hadt tc varfgccn , die hem eenige dagen zoiiden ophou- dcn , vcrtrok hy ; mocdig bedekkcnde de linert wcike hy ge* voelde , by ecn fchciden , naa 't welk hy my misfchien nooft wcder zou aanfchouwen. De Vooi-zicnighcid bewaardc hem cgter voor my. Hy bragt zyn Party een gevaarlyke wondc toe , en kccrde behouden we- dcr. Hy verraeldde my tocn de porzaak van zyne afweezend- hcid;en hct geluk, 't welk ik gcvocldc over zyne behoudenis, werd vermeerderd , tocn, eenige dagen laater, Lrord PEVENSEYf die, denkende dat hy aan dc bckomene wondc zou fterven, door het geweeten vermaand , de regtmaatighcid erkcnde van dc eifchen myncr Brocderen en van my , zyn Zaakbezorger te Parys gelasite al- le verderc regtsvcrvolgingcn tc ftaaken. Binncn weinige maanden Jhcrllclde Lord pevensey; wy werden in 't be it van liet ons gcmaaktc gefteld , en myn geh'cfde Montgomery , aan wien ik alles verrchuldigd was, bcvlytigdc zich nict alieen om my gelukkig te maaken, maar zo naby mogelyk op die wyze tc docn Iceven als myncMoeder, was zy in leeven geblecven, zougedaan hebben. Tiisfciien Frankryk en Engeland ontftondt een hel'tigen Oorlog, ik wilde dc twee ons dierbaare jongc Heeren niet zenden na ecn Land waar liet my bezwaarJyk zou gevallcn zyn hun te gaan^zien. Maar, dcwyl ik wist dat het vcrlangen \an myne Mocder en van myncn wcldoendcr was , dat zy opgevocd zou- dcn worden in den Protestantfchcn Godsdienst , zond ik hun met hun Gouverneur na Geiieve, Naauwlyks was ik bekomen van dc drocfenis , welke my dit fchciden veroorzaakte , of een dieper fmerte trof my. Het Regiment, waar in monvgomery eene Compagnie hadt , kreeg bevel om na DuUscIdand te trekken. De omftandigheid waarin ik my bevond fcbeen het dwaasheid te wezen , hct fn de ge- dagten te neemeo van bem te volgen^ docb ik hield my ver- idcerd zjii vmrek niet fe zullen kunncn overleeveri. ; Hy im voor my Vader, Breeder, Minnaar en Egtgenooc! Ik had geci ander aardsch geluk , en zonder hem was Hedal voor my niets. In 't eerst deed dc zorg voor myue veiligheid hem al myn aanhbuden afflaan; doch in 't einde moest by tocftcmnien, en ik volgde hem waar hy Icgerde ; cn hoe fbhnklyk de too- iieclen waren, van welke ik dus ooggetuigen Iverd » vreesde it voor nlets dan voor zyn leeven : die fbhroomJykc bmtUng aJ- leen vermeesterde alles, en deeat my, om hem iiiet te tmsFcnp alle gcmakkcn, waaraan ik gewoon geweest was , denen, en» onbefchroumd, duizcnd gevaaren, aan welke ik alle uuren was fclootgcUeld , ondcr de oogen treeden. In een kleiu Dorpjc aan de oevcrs van de TFezer^ digt by de Legerplaats dcs Marichalks de contadbs, werd myn licve ca- Jel ggboorcn , omtrent hei begin van den Vddtocht des Jaars JjlDCCLIX. Dan hy hadt niet boven de zes woeken myn cog, cn dac zyns Vadcrs, vcrlustigd, of die dierbaare Vader trok uii Jia het Hagveld van Mifvien. Ik kan niet befchryven war fk, §eduurcndc den flag , gcvoclde. Myne vermogens ftonden ftil oor dc fchriklykftc bevattingen dfe het mcnschlyk hart kiinr.cn teisteren: die fchroomlyke bcdwclniing eindigde alleen» doorde ^kcrhcid van alies wat ik vreesde. Pe Engeifchcn waren Ovcrwinnanrs , en de kncgt, die Montgomery lang gedfcnd ^^adt, vondt allccn tyd om my te vernieidcn dat hy gefocuveld ^as a.in 't hoofd van zync Compagnic ; een fchoc hadt zyn arm gebrookcii , en voorts was zyn borst met een bajonet doorftooken. Dc Man vocjfdc 'cr icvens by, dat hy met ecnige {blda.iten , die hun Capitein aanbadcn , gepoogd hadt » zyn Hocr uit hctSlagveld le brcngen; maar dat zy afgdnccdca wicr- ^en dour een iroep Hes:JcIje Rulters, die, alles wat hun voor- kwam wegdryvende , hun genoodzaakt hadden dit beftaan te iaatcn vaarcn. Ik geloof dat myne aandoeningen my voor cen tyd gcheel begaven , geduurcnde de akcligheden van oen pagt, te fchriklyk om te venneldcn. Dc Engelfchcn narhcn bezit van het Doip , waar ik my be- vondt;doch, gciukkig voor my, dat een jcmg EngtUch OSiC^r f dc eerlle, die,de baldaadigheden dcr trocpen zockcnde tebelet- ten , in het iiuis tradt , daar ik met myn Kind op myne armen zat. poor vrecs voor myn Kind opgewekt , fchecn ik prftond mocd tc grypfcn. Ik verzogt de befcberming van den jongcn Otncicr', die, met de edclmoedige drift van een waar- lyk dappcren, my dczclve onmiddelyk beloofde. Genoodzaakt my tc verlaatcn , gaf hy my een Gorporaals wagt, my him aanbevcelende als ecnc Engeljcht Vrouw ; dus voor myne vei- ligheid gezorgd, hebbende , beloofde hy tc zullen wederkeen^y 2u» ras de ecrfte vujrwanring wat bedaard was. Oe be^'chnins n^yncr droefcnlsfc dus vobr eep oogsnblik geweeken aynde, b«dagt ik , lioe He , my aan bO€Z6imeed ten prooi geevende^ myn VAN bAltoUNA MONTGOllBRt* Sa} liiyn Kind , van bet noodig voedzel verilooken t elendig zou bmkonlen. Ik nam derhalven bee voedzel my voorgezet» maar fprak niet » noch (tortte eenige traan : ik bekommerde my over iilets wat men my zeidej by my zelven overwoog ik bet plan 't geen ik vormde om my te bedienen van de edelmo^ig^ heid des Engelfclm Offlciers , en hepi over te haalen om my hulp te biedcn in bet opzoeken van Montgomery , *t zy lee^ vend , 't zy dood. 't Was rceds laat eer by M^ederkccrde: by zyue intreae, vroeg by naauwkeurig na mynen welftand en yei* ligheid. Ik bedankie bem zo goed ik kon, voor de zorge om- treni my aahgewend; doch voegdc er by, dat by, om 'er alia ivaardc aan by tc zetteo , my nog eene andere gunst moest bctooncn» en my in (laat Ilc^llen om bet Lyk myns Mans, in den flag gefneuveld , te vinden. ; Hy fcheen vcrbaasd over mynen voorflag, en vertoonde ray^ dat , behalven de vcrfchnkkendc omftandigbeden f zulk eeno ondcrheeming vergezcUende , zo onvoegelyk voor myne jaa. ren en Sexe , myne poc^'ngcn zeer waarfchynlyk vrugtloos zouden weezen. „ En behoeft gy," voegde by er nevens^. „ Mevruuw , u zo nict te eenemaal aan bartverfcheuipid© „ droeflieid over te geeven , by , wiens dood gy als zcker be- fchreit, is mogclyk ecn Krygsgcvangcn." ■■ Deeze ftraal van mogelykheid zou , voor een oogenblik , den nagt myner wanhoope verlicht bebben, badden de byzonderbeden, my door MONTGOMERY'S Kn^t vcrmcld , my alle boop niet benopien, Ik verhaaide deeze omftandigheden aan den Engeifchen OmckT ^ met die naare wanhoop, die bee (lorten van traanen' belet., Hy ^ag myne gemoedsgedeldbeid , en befloot, edelmocdig, niet.ali leen niyn verzoek te voldoen ; maar my zelfs te befcherraen met een gedeelte van zyn volk. Met myn kleine Kind op myn arm, want ik weigerde even Hcrk 't zclve aan een ander over te geeven , als myn ontwerp te laaten vaaren, ging ik op dcezen fcbriklyken tocht uit , en bcgaf my na ecn tooneel van dood en verwoesting , zo vrees- ]vk , dat ik u den aaniloot van de afTcbildering wil befpaaren. ^lecke lyken rtiet gaapende wonden , waarvan een boop (leg- ten , die bet leger volgen , en den oorlog nog vcrfchriklyker docn wordcn, de bebloede kleederen aftroldten ; hoopen men- fchen, gcflacht docSr hunne mcdemcnfchen , verwekten in myne i\d zulk een afkeer , dat ik menigmaal op 't punt (londt van te zullen bczvvyken* Maar Montgomery onder bun ! overgelaa- ten om wolven of bondeh ten voedzel te (Irekken — dat be* luinnelyk aangezigt, die geftalte, zo dicrbaar in myne oogen, ri'svormd en geknaagd door 't roofgevogelte! Dit vervaariyk dcnkbeeld vernieuwde, van tyd tot tyd, myne uitgeputte krag. • ten, en bet medelyden van mynen edelaartjgen Geleider) meer 0n meer te liiyner gimstbetooning bewoogen.» deedt hem Aiec ihoede wordeh in den drbeven pligt om my by ce flMm.' ,Ti4 Wy ClJ^ AANDOENLYKE LOTCBVAIXEN Wy hadden, cgier, vrugtloos zoo vcjel van het blocdkSf^- Veld afgeloopen , dat myn opzocken eindelyk wanhoopig icheBs; fcn myn Befchermer boodt my te ovcrwec^cn, dat ik, door ea langer aanhouden , myne eigcne gezondhcid waagdc , en raii. fchien myn Kind aan cen doodlyk ongemak blootftclde, zonder de minfte mogelykheid cm eenigen dicnsc tc doen aan bet ver- looren voorwcrp myner genegenheid. *t Was middcmagf; mair de maan fchecn helder, en juist naa dat hy my toegeflun fiadc nog tien minuutcn tc zoeken , onder voorwaarde , daf ik dan zou aflaaten , viol het maanlicht op iets wits , eenige voeteir van my af, 'tgeen zcerblonk. Ecn aandriTt, van we.keikiw geen ledcn kan geeven, deedt my dat fchielyk opraapen. hWa een gedeelte van een Ovcrhembd , daaraan was een knoop rod brillianten omzet , die certyds bchoord hadt aan Lord pevbxset, en die , daar dc diamantcn een Naam , van haar hair ge\iogten, uiimaaktcn, naa zyn Lordfehaps dood, door myne Moederaaa MONTGOMERY vercetd was. bit wclbekende gedagtenisteken vcrzekerde my van dc drocvc waarheid , dat Montgomery zich ondcr de verrta^encn bevondt ; doch het verlcevendigde myne hoope om zyn lichaara te viriden , 't geen ik veronderfleldc dat 'er niet verre af ton weezcn. Myn Gelddcr ftondt toe dat dit waarfchynlyk was, ^n dat by het aflcheuren der kicederen , in het twisren ovct den buit tusfchen dc plundcraaren der gefhcuvelden, ditcieraad tevallcn zou wcezen. Aangezet door dcezc drocvc zeter- eld , bezag ik naauwkeurig elk misvormd aangezigr daar rends- omme , en eindelyk ontdekte ik , balf^bedckt door het bloed uit den arm geloopen , en die dwars over aangezfet been lig, dc wcczcnstrekkcn zo dicrbaar aan myn doorwonde hart. Toen brak de wecdom , tot hiertoe flil , en mlsfchien cp- gcfchort door dc flauwc hoop dat hy gevangen zou weezen, m fchiccuwcn rn klaagcn uit. Ik vnQvp my op den grond, fprak te^cn MONTGOMERY , als of hy nog in ftaat ware om my te hooren; cn,in de venvildcring myner vervoeringc, betuigde* die pick gronds nooit te zullen vcrlaaren , dat ik *cr zou b!y- vcn , en mit myn Kind, naast myn Egtgcnoot, flerven. De jongc Officier verdroeg met al die menschlicvcnhcid, i^'ken de waarlyk braaven onder alle voiken kenmerkt , myne buitcn- Ipoorigheid , en poopde,met het uiterfte g?duld,my te v-enroos- ten , en tot bedaaren te brengen ; myne gedagcen af te trckkja van den dooden , dien ik geen* dienst altoos moer kon doen, en dezelvc op myn Kind te vesiigen, voor 't weik myn belhan zo noodzaakiyk was. Te midden van dit aires bekroop my cen nieuw der*- beeld , ik fiond 'er op, dat Montgomery niet dood was; dat ik zyn hart voelde kloppe-i , en dat , indien ik daar bieef en hem oppaste , hy zou b^omen. fk lag myn band digt op zyn mond, en Twbeeldde my » 4ac hy^ fchoon zecr fiiaoWf flaauwjtiog adfemhaalde. Myn edelaanige Wend, die allcs,wat ik daaromtrent zeide, tuefctirecf aan de vervoernig van buiten* fpoorige rouwc,\villigde egter die denkbecld ecnigzins in, hoo,; pende het te'^llcn vcrdryven; doch, tocn hy,.op myn flcrfc* aanliouden , den grond myner hoope onderzogt, verbeelddc by zich, met eene vermengdc^ aandocning van vcrwondering ea gencH^en, dat *cr ecnigc klopping in het hart wa5, en'dat het Lichaam de kille kbudhcid van een doodcn niet hadt. NogJ thans vreezcrtdc, dat hy, door eene hoop fteunzcl ic gccvcn, die, ong^rond bevondcn u'ordende, my tot krankzinnigheid 20U vervoeron , zeide hy allecn , dat , ichoon hy het onwaar- fchynlyk oordeelde dat 'cr eenig leeven in was ovcrgeblecven,' nogthans , om my le voldoen , het Lichaam zou laaten brengtjn na het huis alwaar ik myn intrek had , waar een Chirurgyn zou komen om hot tc onderzockcn: en, indien, gelyk hy zdcf vrccsde, 'er gecn kans was om de leevenskragren W(jder op te wekken, zou ik ten minften het genoegen hebben om het* uiterfte aan hem tc zien verrigten , en Iiy allcs tocbrcfngcn wat tot dien drocven pligt en mync veilighefd behoorde. De wagt , die ons in 't veld volgde, kwam op een gegceven' teken tocfdiietcn; en krceg bevel, om het Lichaam, 't gccn hy aanwees, na het Dorp tc brcngcn vanvvaar wy kwamen. Vcrmoeidiieid en fchrik vocldc ik even min; want, (chooii ik te zeer ontfteld gewecst was, om die mcrktekens van Jeercn,' die myn Bcfcliermer met de daad oritdekte , te ondcirfdiciden / en bet enkel hadt bygebragt nis ccn reden om by het Lichaaiir van myn Man te blyvai, was ik nu verzekcrd, dat ik myncr rouwe zou mogen botviercn, en dat Montgomery gcene be-* graafenis zou derven.. Het Lichaam was.nauw op een bed gebragt, in m}nicK'amer, of ik haastte my, naa myn goudbeurs aan de Soldaaten, bui- ten 't gezigt de$ Officiers, gegeeven te hebben, om my *t ge- noegen der droefheid te verfchafTen Ik vond 'er den Engel- fchen Officier reeds aandagtig ftaarende op het misvormde aatili gezigt, ecr met een oog vaii twyfeling dan van wanhoop. Op' myn inkomen trad hy terug; zeggendc: .„ Mevrouiv, fchoort „ ik niet wil, dat gy al te grooie hoope opyat, die eene pytu „ lyke onzckcrheid dubbel wrecd maakr, kan Ik dezelve niet „ geheel afTiiyden: de wonde aan »t hoofU , door het trappen „ van een paardenhoef waarfchynlyk vcroorzaakt , gecft my de „ mcQste vrees: de andere dunken my niet doodlyk; maar „ Chirurgyn , die oogenbliklyk , zo ras hy kan , zaj komen , zat „ beter in ftaat \veezen dan ik , om u te zcggcn of gy- eenig^ reden hebt om umet hoope te-ftreelen." • Eer de Chirurgyn kwam , had ik , met behulp van cen Fran. fcJie meid, het bloed van 't aangezigt afgewist, en van de wonden. De denkbeelden , my allecn te binncn gefchooten in cje vervoeringen van wanhoop, werden ihans weczenlyke hoo- pe ; een gsringe polsflag was aan de Aaapen ties hooTOs ts ber Ipeuren ; en zyn hart klopte zefeer , (choon zeer Ibui^ Adi! verbeeld u ri^yne onbefchryrbaane verrukking! VesbecTtf u wat 'or in my omging, toen de Cip'rurgyn, die wtitavt verfchceny vcrklaarde dac montoombrt pict dood was. Ventf nogthaqs, was deeze van te verkJaaren dat hy zou bykom Behalven de breuk in den arm, die zeer zwaar was, bade fcy een bajonctfteek, doch met zeer diep, in de borst; en eea ceweldige wonde aan 't hoofd , hoewel de harefenpai om- Iwetst gebleeven was; hy hadt zo veel bloeds verloofen, dar het bykans onmogelyk fcheen te veronderftellen dar by 'er bet Iceven van zou afbrengen ; zyne zwakhdd was zo to^d- de, dat hy gcheel bezefloos bleef, alle^n in 't leevea geiMW- 4en door vogt 't gcen ik by lepeltjes in zynen lijond bi^ Dc CWrurgyn durfde niet terftpnd overgaan tot het noodig zcM Jan den arm; vreezende, dat die fchok den zwakken geea, ie p;ereed fcheen -^le oogenhlilcken tip zuilen uitvaaren, zoa doen, bezwyken. Laat my kort weezen in het verhaal , 't \ve!k ik ae dat u tc llerk treft. Naa 't verloop* van een week , t\m MOMGOMERY van den rand des grafs te rugge; hy kreeg zyuc kennis weder, en kende My en zyn Kind. Dewy! dc HeeU niccsters hem in ons gewoon verblyf niet naar dsch kondcn oppaslen, hadt myn edelmoedige Vricnd hem, zo ras het m- der gevaar gefchiedcn kon, m Minden^ thans in *t bpat der Engeyfclun^ doen overbrengen. Met ccn maaod was by buioi gevaar , dan nog verpligt te bedde te biy ven , en daar oam hy aflcfieid van zyn edelmoedigen Beliouder, voor wien hy alle de perfoonlyke vricndrchap gevoelde , welke diens verdfcn- ften van hem vordcrde. Deeze kreeg bevel om m eeo aoder gedeeltc van DuksclHand te trekken , en ftak kort daarop na fin. f eland over. Eer hy vertrok, boodt hy montgoiiert zynen y(bhd om diens uitAyisleling te bezorgen ; deeze hadt eenige iwaariglieid in ; dewyl *er twyfel ontftondt of hy een Briwt& muntendv-n Vricnd, kxoog hy een voldoend gecufgenis, dat iy, hoewel de Zoon van Schotfclie Ouders, een Ouderdaan oss Koniugs van Frankryk was . hierop werd zvne uitwisfdir? als zodanig toegeftaan, en naa verloop van vyl* maanden keerdcn >vy weder na Parys. Doch moivtoomery kwam 'er verroinkt : Vrant zyn arm, die, alleen door de uitfteekende kundcvandcn B^gelfchen Geneesheer, voor afzetten bewaard was» kon hy ge- heel n^iet gebruiken , en drocg dlen altoos in een zwagtel. De buitcrigewoonc omftandighcid zyncr ontkomihg van dai dood, zo wcl als zyjiegrootc vcrdicnllen, vcrlchafte hem de opmcr- iing djes Konings van Franhy:. , die hem, ncvens een Jaar^ild. {let jCriftf van Si. LouU^ ten dieq tyde en in dcczea dieustt ios reenids, bczorgde. . ,. Onderdaan ware. Timos was dat ik met grood op een dee| griuks mqa boopen. Montgomery aanbiddendet het .gelukl^ig wcrktuig Ifi de nand der Voorzienigheid geweest zyiide om heni van den dood tc verlosfen; gezegend met een lief Kind, •r welk wjr ^iden tcdcrlyk beminden, eh voorzien van een Inkomen» gen ^vcnredigd aan onze behoeften; want met het geen de rencqi van Lord pbvensey opbragten, en Montgomery's Ja^^1d,kon- den wy op omtrenc vierhonderd Ponden Sterling in 't J^ajr fiaat maaken Ik fcbcen nieis meer te wenfchen te hcbbetK ^ eenlgc Jaaren verliepen *er» iodedaad»in welkpn myn gclur voor gecn aangroei vatbaar fcheen. ■■ ■ i De vroege lio<» van vcrd'enllen, die de vcelbcloovende Jeugd van carel ga^, fcheen dit alles te verz^eleil; 't was de wellbst zo wel al^ de eerzu^ van zyn Vader, diens Leermeester te weezeii in alio vrye Kunilen , en in die des Oorlogs ?n 't byzondcr ; want 1p de Lcgerplaats gebooren , hadt hy als. *l war^e eene voorbo- fioomsch QatMykm Go£difnfif opgebragt, was zo weiiiig byg^ loovig aan dcnzelven geh^, dat by my toeilondc royn Zooa in den frtteftmiffchfn Uodsdien&c op te brei^n: en die pn^ ilandigheid alleen was oorzaak dat hy ni^ vro^ydig in 2>flf|. fchen Dienst kwafn. Men nam og'tcr maatri^den om hem eenp plaats te bezorgen onder de Zwits^ i wanneer eene gewet- dige en fchielyk opkomcnde ziekte hem beroofde van zyn Va. der en Befchermer, en my van den besten Egtgenoot en teder^ Hen Vriend. * Vergeef het mytwaardfte Mejiiffrouw cmsterville! Schooft !k lansen tyd gemeenzaam geweest ben met den druk> rchoon *er bykans vyf Jaa^ verftreeken. zyn zlnis deeze droeve gfh bcurtenis, dat ik deeze opborrelende traanen niec kan weder- houden. poch, waarom zou ik u bedroeven? Ik h^ 'er alleen by te vpegen» dat, by den dood van myn Egtgenooc« een goed doel van ons Inkomen ophieldt', en , hoewel ik de volduuring daar van $ of althans een gedeelte zyns Jaar- gclds verzochty voud Ik » dat^ onder eene nieuwe Rcgperin£« ontftonden 20 vee!c zwaarigheden, cfi de uitflag Icheen txiy Zo onzeker toe « dat ik ^ naa een kostbaar aanhouden zo te Parys als te VerfiiUes p alte hoop opgaf , en bcfloot na jEi^ fehnd te gaan» .'t welk Ik, nfetcegenltaando myn lang afwoQh zeii uit hetzelve, nog ^ myn Vaderland bleef aanmerken. By rayne aankomst in Lmiden met myn Zoon, maakte ik iiijr bekend aan eeni^ myner eigcne en Montgomery's Vrienden^ 4ie ten Hove be^ieningeh haddcn» en zy, myne omftandigb^ den verilaan hebbende , bdoorden* dat zy, onverwyld, na een Saats voor myn Zoon in bet JLegcr zouden omzien; hier tjioeu duldep 4a( hv in den Dienst tradt»ni«(aIleeuomdjtzyne cK- Montgomery , fcboon zclve in deiji zyne verdienften -voor nieuwere eifchen fSZ^ AANDOENLm'tOTCEV.-'vABf CAROtmA 'mONTCOMBRT. inyn Iiftdmcn, nu t6t mmdcr dan twco hpnderd Pcftid^n Ster^ • ''ling in *t Jaar verklefnd , my buitcn ftaat fielde hem te ondcr- ■jiouden, zondor cenig beroep. Aangclokt door dieezc beloftcn, cn gerrofTen door dc ongun. JUgc bejtgening in FrMfyk, liet \k aile gedagten , om ooit dcr. Waards weeper tc kccrcn, vaarcn;doch vond ik daar vcrzoekcn tn wagten i^stig , deeze omftaiidighedcn moest ik in Engeland <jp' nicuw ondcrvindcn , cn , naa vecic maancJcn /astig onop/iou- delyk poogen. om ecne bcvestfging hunner bdoftcn re onrvan- jtcn , vcrveeiac my die taak , cn ging na myn \rienden in Schotland. Myne Bloqdvcrwantcn aldaar waren ten min/ren ra/- ^k j maar vcelen hunner zagen my en myncn Zoon als vreern- den aan, omrf-ent weiken zy rekcnden zich niet langer te raoe- ten bemocijen." Nogthans blecf flc ecnige maanden onder htm , en bcflooi toen my ncder le zctren op een gbcdkoop Landverblyf, cn trof dndclyk deeze woonfng aan : 'cr eenigc kosten aan ged^an febbend'c, bragt Ik myne Bockcn en Goedcren derwaards» cn lieb ik daar zfrits met myn Zoon gelcctd ; nicts bcjammercnde dan dat zyne DeUgden cn Bckwaamheden* voor de Maatfchappy verloorcn zyn. Waarom, nogthans, zou ik hier over ireu- •jpen? Hy kv'cckt hier zyn uitneemend verftand aan,- do deugden van zyn Hart biyven in derzctver zin verheid bewaard ; '^n zyne Driftcn, iiit ergcn aart te vuurig en tegeweldig, ont- "rtiocren hicr gccne vooru'erpen gefchikt om zyne Rede te over- dwarfcn, Uit hct wcinfge 't' gcen ik zag van de hedcndaagrche Jonge Hceren van Fatfocn , geduinxjnde myn kort verblyf te Lmdm, behoorde ik vcelecr my ic vcrheugcn , dat myn Zoon op een af* itand van him bcdervenden invioed verwydcrd, en /i>^ met al '2yn gccst, vry is van hunnc pndeiigden. — Verrc van tc mor- ■jen over zyn lot , bcvlytfet hy ztch te' ccnemaal om my gc- lukkig te maaken , doorr my te overtuigfen dat hy zclvc gcluk- 1tig is. Dewyl wy beidcn verfchcidcn laalen verftaan , is ons leczen zccr uirgellrckt „ cn Boekcn maaken bykans al onzcn Weliust uit. CARtfL is bedteevcn in de Muzyk ; cn vry rer gevordcrd in andcre Wceterifchappen ; in dc Tfekronkunst mag '±y ern mcester hceten ; do6r deeze hurpmlddefch kan by, zon- dcr vcJrvccling, dc ouren llyten, d!c hy in hiiis mdet doorbren- gen.' — - Twee oi^alen hcbbcn \vy ecnige wccken by onze Vricndtni in Schotland doorgebragt; cfoch za] ik u bdccunen, dat fcct gezclfchnp, zo als wy het mecstal aantroffen, aWeen diendc , \Jm my myn vertrek na deeze ecnzaamheid wenfcfhclyk te doen worden; dat myn hart 'er nu aan gehcgt is, eo dat ik nagecn •ander genoi haak dan *t geen ik hier gcvonden heb : in dcczc afgefchcidenc wooniftg,' fehot gecvende aan'de traanen, die de magedagtcnis van montcomer? hcilig maalbt , en vervullende, zo ]^oed ik kan, docii nfcc zo voUcofAeii bfs'ilr-teii nvenfctaH mynpligt omtrent myn dierbcmindcn CARELi MENGELWERK, tOT FRAAYE LETTEREN, KONSTEN EN WEETENSCIIAPPEN4 BETREKKELYK, VERHANDELING OVER DE PLIGTEN, WELKE WY 0N3 ZELVEN EN ONZEN NAASTEN VERSCHULDIGD ZYN , UIT KRAOTE VAN HET GEBOD I „GY ZULT UVVEN NAASTEN LIEFHEBBEN ALS U ZELVEN." (Vervolg en Slot van bL 591.) Met hoe vecl wyshcid en vadcrlykc toegciiegenheid heeft de Oncindige Vormcr van 't Heelal dierhalveit gezorgd, dat de drift van Eigenliefde en Zugt voor 't zclf- behoud, alien levend Schepzel ingefchapcn, en byzonder 00k den Mensch in^edriikt zy. ^Ecne drift, welke, ter- wyl ze ten kragtigfte dient, om dc grootfte verwarring voor te komcn dat gcen Schepzel zich zelven vernicle , tevcnw^i in de redclyke Wezens de eerfte dryfveOr is, welke hen in beweging brengt, en ter uitocfeniiigc hunner vernio^cn*? aanzct. Immcrs zouden^ als dat ecrfte beweegrad^ dc ei* genliefde, ftil Itond, alle de overigc radcren weldra vver- keloos worden, en geheel buiten beweging gerakeni Dd Mensch zou tot gcen enkele trcfFende daad te bevvegert zynj alle vergoediiig en loon was cen onvermogendc prik-i kel, om hem aan den gang en werkzaam te houden. Eri fchoon 'er gevallen zyn, waarin dat Iioofdrad moet aange* zet worden, zo heeft nocbtans de Groote Werkmeestep wel zorg gedragen, dat ze zeer zeUlzaam, eti in zyn ver-t heven plan flegts als kleine en weinigbeduidende uiizonde- ringen, voorkomen;in vergelyking van de algemeene wcrk-* zaamheid dcr Eigenliefde , zo als ze gcmcenlyk by heS Menschdom befpeurd worden. 