Soendasch-Nederduitsch woordenboek, op last van het gouvernement van Nederlandsch-Indie
(£}) nri OSY)fj\ SB. tuit, bv. van een trekpot; voorts S. met ieji^i^ en (jo* m *snj\x Re9- %?•) B. zoomede ninixnar^y als fatsoenlijk tcoord : het marinelijk lid, de roede; ook, maar dan SB. voor dat lid van dier en. — m^'^^° (bi2(HT/i\ zie bij ajmamisnjiw m asn f}\ I. SB. hoofdstuk van den koran &jj ni asn /) ^ (ui tnit (isn 2T 397 1^.1 UJ) \ Ar. 5>oaxi.— II. S. ox-m^s #. een geschreven iets; brief, briefje.— ^-p«^r spa. wruMp maar het is verouderd. — brief schrijven aan iemand.— «f»%l™*™Jl" SB. telegram. — G^uj^p?*^ m^» van een bamboesoort. OJ}2<^l2(lsn [}\ SB. straal van de zon; ook van goud, verguldsel, edelgestemten en van mm us voorts jig. van mens ch en zva. ^^^^ <Si cm ast] w — $1™^ SB- iets-> dat hemild of verontreinigd werd, afwasschen, bv . een herd, dat door een Jiond werd afgelikt. Verg. (*jjniasrf\ SB. Manilla sigaar; Europesche sigaar. Verg. <v*^™1 en '"'*>'»**— Oo/c benaming van een gebak zooals de semprong, maar tot een dun rolletje opgerold. QJ) (T)^n 0/1 (M P \ 1 . zva. G^-ki^ o ooji w 2. SB. (gul, rojaal tegenover gasten, zoodat men een bezoeker niet op een droogje laat zitten. Beg. Tj.) Verg. xmi^^™* (MdJKKIfl\ Europ. SB. sergeant. (U) m (*J1 OSYJ n\ naam van een ™^t soort. afglijden van de 6^.(cna^^A»n/j\ ook, bv. van een kind: daar uit glijden, en van een slapende: afglijden van het hoofdkussen. Verg. bij ^\ (Li g ni i m 2 inn q en (Eintin^jw 0>J) (U) \ zva. wtio\ en met ajKuiuh er nevens, SB. geheel, alles, in alien deele (Skr sarwa). ^7ojj,iji(i^c^!tm/i\ tot alles gewillig. — mm owTn?^h in alien deele gemeen of slecht, van Metren, werlc enz. (M)nj(U)\ of ^^ S. ^.ttix j&. gelijk; ge- lijkelijk; gelijk van gedaante, soort ofkleur. — 7iMW7i.uii)M:M\ een vorst is ook een -> me n sell . — ml1) ^ *-"> 6<z*-mtji \ iemand gel ijk wor- den of zijn, ten opzigte van lets.— ^^' iu?it j,i / n S. arUj ™ '^? *2JI N ^ * ™mand ge^ J ^~ stellen met of evenzoo beliandelen ah iemand anders; iemand of iets vergelijken met iemand of iets anders; de uitgestrektheid van twee stukken grond gelijkmaken. OJ) nri2(n (U) P \ en wmvjMMn^ zie> nnn^ tenjs (^^o (Km a w — ^ni,K"'7N SB' door het water schieten, onder water door schieten, van een visch; het water doorklieven van een prauic, die vaart lieeft; ook (schrokken, binnenzwelgen, zooals een hond dat kan doen. K.) (KliU it IVIJI\ 398 :ki ui &ji/1\ / (M (IJ} (U) OTUi fj \ 0f Q^iwru^ zca. «oi.tl-#»o\\ Ar. JJ^^J* — Maar in sommige streken benoemt de Jcleine man met (MMvinj/fs een korte, en met (tj)7u>(ia\ een lange brock. (M) 2 (VI 2 (U) 2 arU) fj \\ -— (Kj}i2M2<i^rvyi^ SB. zich met geweld een doortogt banen; met Diet te weerstane kracht zich storten op de vijanden. ori (Ml oi ni en (ut arm n \ zm. g^^o wp en zoo ooh: voor ieder een paar woorden ten beste hebben. a (Ml *7 01 (Ul (tJI \ SB. (tsri uh aqn m rn vt d% \ JUWe- lier, diamantslijper. a o (*J) ^1 ffVf \ naam van een aapsoort. OJtni arm (Hrjjj \ SB. dwarslat, dwarslatten, van bamboe, in een ruitvormiggevlochten, bamboezen pager; ook wel eens nevens wz -man^ voor boom van een paardestal. (Ml *Y1 2 01 anj) OSY) n \ naam van een rivier- viscli. Eg. a (*JJ ni arm (EJ)n \\ _ yjj^^^p SB. iemand een veeg over zijn gezigt geven, met de hand of met den bal van den voet; in het laatste geval voegt men er ^?j><&?^?^?^pm acliter. gebruikt om daar iets op te leggen; ook iets, onverschilUg wat, een zakdoek, drooge bladen of derg., dat men bv. uitspreidt om er vervolgens op te gaan zitten; worts het- geen men gebruikt of nuttigt om zich te ontnuchteren. — Miwnmjw)^ onder iets, hv. onder de kleeren in een koffer, iets bv. een doek, leggen ; ook zich ontnuchteren, bv. met ?'ijst. — mm m t) <u ^ m \ ook van iemands zitten: op, of wsl met, bv. drooge djatibladm, onder zich. M M Mj) ^ — SB. er in dringen, t. w. in dat icaarop ze werd gestort, van een vloeistof; voorts: in den grond dringen, wegzakken in den grond, van regenwater of besproei- jingsioater. a (Mini aj)jj\ SB. houten dakpan, ze is plat en wordt vastgebonden; ook wel stukje gespleten bamboe, van de lengte van een dakpan, bamboezen dakpan. Verg. asn,t^iiLrt,i:n/i\\ 0v/? *T7 (Uljj\K — . Majimajiji^ SB. iets wat men a (WIOJi (U)jj\ SB. het bovennatuurlijk ver- mogen van iemand om een ander te doen mslapen. — i^^iEji^jKmnajKUfis tooverformu- lier, om iemat.d te doen in slaap vallen.— ^ruMMiyis de elmoe, die iemand in staat ■■•■nw 399 ^■/r»7J)i»\ ^V stelt een ander te doen inslapen, wanneer men dat verlangt. o^m^x ^fo. frjjnriaj) fj\ SB. ondergang, ondergaan van de zon , oo& tww die maan. — (mnTiajin\ varen j» j'm. raw een geest; ook zva. (&1 TU ^j \\ K77 KJ "ITj (Ui _ ? IT) M .-? (VV CK1 ^ \ beZC" ten. Voorts nin>j(L»,p overeenstemmen, in overeenstemming zijn met lets; passen; de geschikte of juiste persoon zijn voor ■lets; passen bij iemand; harmonieeren . — ™t'rlSoJ™^ ™ts m overeenstemming bren- g'en met lets ander s; wi iv,n arm % mn an <i in overeenstemming brengen, met elkaar doen stemmen ; door op te merken waar over- eenstemming is, een fzbel toepassen op {emanate daden of ivijze van handelen. Q Or. (M OJ) OJ)\ zie MtSiw Q O (M (UI 2 (U) 2 (hCI f\ \ naam van een honing voorl- brengende bijensoort Eg. A. (*Jl2nri2aji2 asr) fj \ SB. van iemand of van zijn Ujf kippevel krijgen van de koude. &A <rY) (UJ \ en aq/jniiCixna-n/j- zva. njiiri.Ci^ en **4 ! Tf (UJ\ SB. baak, baken, om de rigting van een aan te leg gen weg a an te dmden; merk- teeken van in bezitneming tot ontginning, cp een onontgonnen of tot den toestand van <^f/uj.\ woest, teruggeheerd terrein. — ^fn(Li (H)w/)\ een ?oeg uitbakenen; een nog onont- gonnen of tot den toestand van icoest terug- gekeerd terrcin voorzien van merkteekenen van in bezitnemiDg tot ontginning, veelal door Jiier en daar van boven een his te leggen in de kasb of ivel door stokken of bamboe's waar men van boven een bos bladen ofgras aan heeft vastgebonden, in den grond te steken. — Verg . *. > <n ^> mi /j \ /. (hJl nri (UJ n \\ — (Ky)n>ii,np SB. een dier, bv. een paard, dat in de weide loopt, zonder zich er om te bekreunen of de eigenaar het goed vindt, voor eenig gebruik of voor iemand om het tijdelijk te gebruiken, op eigen g'ezag, nemen ; iemand, die niet werd ge'incitetrd, maar meenemen naar een feest. — Zoo iemand zegt dan tot den gast- heer, bij icijze van verontschiddiging omdat 7iij zoo maar meckomt: urn \ru <&i % mh% oil 2 oj> t rn mi q imi(K)cn t,jie-.(tni i:n &u ? ;i:n .1577 w — un aj) rn an 1 \ voorts van iemands sterven: (a) aan de heerscheiide epidemie; en (b) terwijl zijn gedacliten afgedwaald waren, d. w. z. dat ze met bepaald waren bij Allah en o bij diens pro feet. Verg . m»^^ e» ^ (Ml 2 (U12(Wlf)^ — agqzwcizijp SB. steken 1 wi» een bij, een wesp. enz. — oa^m*'?^ angel. 2fo m verg. hij fo^wnsnji* (Mini(Ulfj\ SB. ebbe. Verg. ^^^^;^^ ff9 (M en CT1 <Wlfl w — ,7^'7^r?57N SB. iemand of lets langs den grond slepen; iets voort- trekken. (Ml m (Ml \ i°a~iniizi\ zie ojhmw (Ml m (Ul OSYJ fj\\ — aon-nan asn.p SB. op iemand afstuiven of toestuiven van een menscli, ook van een hond. — Buiten de Preanger ook zva. ,v>n ^7 2 on rui an <isw f ^ 400 ,KITiHJL^I\ kankerachtige ziektetoestand, vooral van den neus; aan sarijawan lijdtn. (Ml *"n (UVf (Ml N SB. Jcunsterm voor het geld dat door hem, die zal gaan tandakken, als betaling wordt gegeven aan de dan- smeid. (Ml 2 (fl <r*7 (LM v\ — ^?*/^^ SB. omkijken, omzien, een blik achter zich \verpen;het hoofd omwendende zien naar iemand of iets of in een rig 'ting .— ^oi^wn fig k gestadig met zijn gedachten zijn, bij hem (haar) of bij hen, die achterbleven. QJinr>(EJ)f}\ en "pp*™^ zw ^£T ~~ 34 tjo^x SB. iefobegieten', bloemen of planten O. en (Ml (VI <TKn W <tf*7 fj N ma • "i '^ff^/P (Ml 2 nri 2(U12 aSTI fl\ SB. as?iaJi2-m^i«sn^ uitglijden, in dier voege dat de voet een heel eind uitsliert. Verg. <b?,M*<7<ru<w»«snf* <^jf(Ul(UJ\ of ajitna^s SB. soldaat. Port. soldado. Verg. [^a^i asn/j\\ <?5? (Cl(Ul(yClfj\ zie bij ^'»j«5P (Ml 0£?\ een B. woord voor (uizi^amjjs het staat op een lijn met ^^^^N Q O . o O (Ml <ry) &M 2 (hfl/J \ zie ^(uut^w (MKVl'Tl d/Yl OSY1 fj \ zva. ^^-n6^(^nj\\ (Ml *§) MJI (*J> Mf) \ SB. scheurbuik, spruw; water gevem (Ml OJ1 2 (&1/1 \ SB. mier . — Men vindt tal van soorten; Rg. gee ft de volgende: mm»^ 6^<kyi Mfj n &tuit Mj)(3^>Jn2 ruys (Si ^ » *Wu N fl3.i>i^i«»\ £>(U2m/}*?(uoj)ji\\ Nog worden op- g eg even : <8i a.* ? *■? <w asn/i \ o3(m?(e«^«j^ -ZapM'* — <&flSflJi*g<^ slapen van een licliaamsdeel. (Ml (Ul (&lfj \ SB. niet helder schijnen van de maan, ook van een licit (damar); voorts van een spiegel, ook van een diamant of ander edelge- 401 steente: dot, niet helder. r«ry. ^^^?^\ o ^./l 09 (£/? <^JIfcJlft\ SB. <HnoJ>r%<Bi^ia<n^ Ver- ward ^ cfetf voet of de voeten in touw of derg. Verg. urn *mi vz ?. nsn/j \ en mi^mn^2ienji\\ O . o (Mini (&l ~! Cm ft \ Z13 (^(EJt^iamjlw (Ml *>! (&l rJI \ zfe ^<£?~fw a n (Ml 2 ^H ^1 \ zva. asn«JiaJiji\ en £-«}*? CYYI \ zie M<vtarn\\ / 1 (M CUI cm ft\ SB. nauw, te nauw, bv. van schoenen, kleeren, een hoed, een ring enz.— 2. niet naar binnen willen glijden, in den keel blijven zitten vaniets. Verg. MM«sn/i* (Mini cm/iw — <*qji°1™^ SB- traverseeren van een paard ; liet bestaat op Java meestal in den weg overdwars langs trippelen.— A^>f>tM^ een paard doen traverseeren. (Ml 2 ^1 2 cm ft \ I. SB. de boom of boomen in een paardestal, die het paard van achteren den uitgang beletten ; oofa sleu- tel. Verg. cuiruiw — m/ii^i™^ uitgetrok- ken zijn, 00k ingeschoven zijn van de so- cy 0 togs. Bv. aJitnit^am^xmcmis ™*^'^'%J ^<H7?*m^-N zegt men wel, de sorogs vin- dende bv. uitgetrokken, zoo dat men het niet behoeft te doen. Voorts agjffrttamfts iets met een sleutel sluiten. Verg. bij *Tjg™— <mntnii<m2<m/i\ den boom of de boomen inschuiven, er voor schuiven. — II. wng-mcmp SB. om hem uit te noodigen, te zijnent, te zamen te nembang of te spelen, gaan naar iemand (naar zijn huis); 00k kunstterm, voor het door een zeker getal jonge mannen uit een dorp, gaan naar een ander dorp, om aldaar een gelijk getal jonge mannen uittenoodigen tot worste- len, op een ierrein, dat aan geen van beide dor pen behoort. (MJ m cm \ SB. naam van een soort ikm^im\ die bij xm-rif^n-na^oo/is wordt meegevoerd. (Ml ^1 cm (Kl \ SB. benaming van zekere fraai uitgedoste en met geweren gewapende personen, bij een optogt. — Verg. Jav. Wdbk. op c^miw • (Ml <ri cm J* cm ft \ SB. hekwerk, tralie- werk; de tralies voor een raam; 00k een vlechtwerk van bamboe, dat men, sows een heel eind onder de kroon, aanbrengt om een klapperboom, om menschen of dieren uit zoon boomtehouden.— ^^™-%B^T een klapperboom, voorzien van een sarigsig; in een kozijn of derg. tralies aanbrengen. a a a (K) tiam (Tli/i \ 402 a a a (M <rn am OTL1 /) \ zva. uizMiamjjs els toestel om visc/i te vangen. a a QJi cyi (IZl) fi \ SB. naam van een vischtuig, een totebel. — cHinn^nnr^^ met een sirib vis- Schen. — (en an asrt ^anum p ook zm mi osn 3k*9i a a a „ a a a a a dm _// nrt (iy (Eji ^i ^ of •■<-•« an tut) ^mi asn _b* umi ti <e/?^?\ spreekw. zva. ^inanasnirf^n^ en dikwijls te vertalen met opbreken met man en maag. (nQJini fmtn \ SB. verblind, door den gloed °f {/fans van lets, — /&?«s>i<n<N7)_sm xznp verblindend. (M 2 (tm (HI fj \ SB. tulband, zooals de Arable- ren en hadji's drag en. Perz. jJLS vuu. — SoOT ten zipl: aJiizm(Ki/i.imoJi<&i<iui/i\ wtccnan (uinrt\ M2o»Mg,w^\ enz. OJ} (Uiaj (tm asnjj \ Holl. SB. servet ; ook een lap of doek om af te vegen of af te droo- gen. annajiirjxrniisvij^ ook w\J\ M (q (im nsri anji \ iets met een doek of derg. af vegen. \ Zie aJi^ns en 6-s*(j3\ bij M'&ionjjw (hJt *>? \ SB. I. veel olie verslinden, van een palita; en door het hebben van lossen ondergrond, het water dadelijk inslurpen, van een sawah. — II. SB. benaming van de smalle latten van gespleten bamboe, die op de ™^ %gen. —III. u^n^ SB. den regen bezweren niet te vallen, hetgeen hij, die w?)ii<}(3^k(hnji in den regen tijd, veel- tijds doet; t.w. door buitenshuis, onder het branden van ^agjjanjp een zekere bede uit te spreken. De mt^^m^ laat men eenigen tijd buiten staan. (W) (LA \ zie tU2i^2\ a£?» en imiuw — (k» m cl» an anp (mihuu tat a-n/f e?i <>qj) <u ki (yn/f\ zie onder im cu w ^^ nri V\ • — ogjj'rh SB. iets klenzen, door- zijgen, filtreren.— uian/j^aTianj of (ui-n (M(yajl-n\ filter; zeef, waar door men iets zijgt. flvfl'TfN I- SB. zakvormig overtrek voor iets; van daar sLop voor een kmsen; ook dikwijls benaming voor de wniZls van mannen, en onderscheidt men dan naar de stof: wtj (Uizaytru e/l m *nxm asu tKiy^ — wri»sh ain anjj\ handschoenen. ■ iki -rt (wi crn unj N zie .w» iru an w 2e amitj}^ SB. verdwaald, den regten weg kwijt, verdoold. (Mi *yi \ (HTJI<yi\ zie <M2T*1NN (M *Y) \ SB. aq/j^)(toidanjf\ een brief, goederen, ook een of meer gevangenen transporteren, met verwisseling van brengers o/geleide op ieder distriktskoofdplaats of bij ieder gar aoe tt . — m «> ; ^j> t^? »mn of <m *n on *a ^ \ 'T 403 sclirijft men buiten op den brief, die zoo getransporteerd moet worden. OJI nrj \ SB. uitspruitsel, meuw lot, lot . — oji -ri(C7 (mjj\ uitloopen. Q>Jf cyj \ SB. <m ti <m (Si \ fiaam van een kinder- spel; ket bestaat hierin dat twee kinder en de voorhoofden tegen elkaar drukken, die het eerst achteruitgaat is de verliezer. — ^■tin iets schuiven, voortschuiven, voort- duwen, kruijen.— ?34'17'70?*^/N iets een eindje vooruit duwen; iets zooals bv. een hist, die te zwaar is om te hunnen worden opgenomen, een eindje voortduwen, terwijl een ander die vooruittreht . — ^.^ttjn naam van een gereedschap, een op een zijkant staande plank, voorzien von een steel, — waarmee men vuil of het los gepatjoelde onkruid wegschuift, of wel den grond gelijkmaakt. 01 !W1 <rn \ zie ajiiui^\ ooh naam van de hoof d- plaats van de residentie dmmntrj^ 01OJJ aj<ry) w — ^!Hyjrq-r)\ SB. met zijn kop over zijde liggen, van een vlieger. <W (M *>7 2 \ SB. schuin, van hetgeen schuin af- gehapt of afgesneden is ; voorts op onwettige wijze, op een wijze die het licht niet kan lijden, verkregen; gestolen; envaniemand: niet deugen; zich inlaten met slechte praktijken. (Ml 2 °>7 W — !}q/jd-ri\ S. (yqjjryi\ B. een weg, grond, betreden, bewandelen, begaan; gaan, rijden over een weg ; gaan door een bosch; op of over iets, ooh langs een geschaard leger, en wel van het front naar achteren of van achteren naar het front, loopen; verder: bedrijven, doen, plegen, verrigten, bv. iets dat afkeuringswaardig is; ram/pen onder- vinden; en van een visch bijten aan het aan den hoek gestagen aas. — MUKit-h uitgevoerd, geschied, gebeurd, verrigt; voorts vervuld geraakt, van een wensch of verlangen, ook overvallen, bezocht worden, getroffen wor- den, door smart, verdriet, enz. — *o7^*ni*7i o o 7U &» ^ji % urn ihri f\ ZVa. anniKat-nw — nm2(M/jtr-n\ of cfnzMiKM-hs voldoening hebben verkre- gen in het liefdesverlangen, dat men koesterde naar iemand. 0x/l 2 *">? 2 \ m!jz-nt\ zva. ^^ *n meer g^brui- kelijk als dat laatste voor: een rijtuig voort- duwen. OJI nr) (KYI \ SB. scheede van een houw-ofsteek- wapen, maar voor de scheede van een kris, Qv C ) 404 is xmitHitojiji meer gebruikelijk Verg . ook (Ut (HI 2 (K71 1 \\ (a) ^{ QJI <ry) 0v/l (1ST) fj \ zie oji m asn/j w 0x/| 2 <>7 «S7 (Kl/J \% S. I. met (^cimSn P. ook wel B. en itm6^kiniimj\ B. eigen. — 2. met ($<cnaS er nevens, ook dikwijls als P. en ijrn(3^ifn(hnji\ B. zelf, van zelf, nit zich zelf, bij zich zelf. Voor ^nirh<m^ en \&yznia\ zelf, wordt tot versterking dikwijls j^ gevoegd. III. met {&xn(3i\ P. jj|»u*nN B. alleen. tm/j i «-r> (c? (Kyi \ S . mi1) <& ^ >^ B. alleen zij n , IV. wordt (K,uri(ci[hnij\ met *rn(j^M?w|\ B. gebezigd voor ons bezittelijk voorn. of btp. lidwoord in bv. zij wrong liaar (de) handen. (OJiOl (VI (n (CI \ SB. de zon. (hJI (KYI fj \ onvertaalbaar redewoord voor ^n tut g^^!Lm(hnjj\ waardoor liet wordt gevolgd. (Ml 2 (KYJ fj\ I. grondv. vanMi^ia^n/jw Ziealdaar. I I. en dan ook ^ z ^n n j im^ n zva . asri <n^ omji w III. klanknabootsend redewoord voor am ant (ju thnp en als zoodanig onvertaalbaar. — Maar bevelenderioijze sprekend bezigt men 7iet wel in plaats van het werkioocrd. IV. SB. gaarne er toe overgaan om lets te doen, als de gelegenheid zich daartoe maar voordoet. V. SB. af en toe, soms, soms wel; telken- male; vaak, steeds. VI. SB. een dikwijls onvertaalbaar rede- woordje, waarvan in sommige gevallen de functie schijnt te zijn een ruimen zin te geven aan het volgende woord. (Ml (KYJ \ SB. zak, bv. in een buisje . — Verg. on (U) m rrnn w (Mi (KYJ \ Kw. SB. kern, pit, korrel, zaad- korrel; stuk, stuks. — £> un &i as»s de pupil Van het OOg . — m asn rm i om<3^(Ki(Kn _b*rL? (ui im-&.iur)\ (3^<nvi(n<iJ)xm£-~(hir}(nxn) ^\ alsmede had hij negen kinderen, allemaal meisjes. (MI (K77 \ SB. elleboOg. — ;tJiMxn\ zva. iKimiK^p zie bij amw/iw — a11/)(Krl^ iemand stooten met den elleboOg. — (fi/MniSiih-n of MWiaJitHTiazhi °)\ naam van zeker instrument, dat bij een soort schermen wordt gebruikt, men vangt er de slagen van de tegenpartij mee op; het is een ijzeren vork, waarvan de middelste tand uitsteekt boven de beide anderen. Zie ook bij Q(kiw — MtnMiHTidafijis haak, winkel haak, instrumenten van timmerman en metselaar. (MJ (KYJ \ SB. genoegen, pleizier, genegen of willig zijn tot iets; iem. behagen lets te doen, bv. iets te ontvangen; houden van 405 TT temand of lets; er mee genoegen nemen, er trek of lust in hebben ; in zijn schik zijn; pleizier hebben (Skr. soeklia). — mti *mN mvdsv. — MM)iK)MaTH?]^\ vrijwillig; uit eigen beweging. — ^?^^ffo?\ de wel- willendheid inroepen of vergeving vragen voor de fouten, die men beging of voor hetgeen . 7 c a n G) / /. men mi&areef. — (KJi^HniKJicrn^xmi^na^nitun of a a O (?) ' j} 7 ° ° frjtcmqtzitHyiiumrriasm «,n \ of we I aJiamfm flgi n zva . ^m (n't ? nn — <m <*™ "^ ^L/ ^ \ zie bij rn rw % \\ aj)(Kn(3^knSi en aJiMn(EJiM%\ zie bij 6^*(i>» en 6^*. fisn 2%\\ — aj) (hen (K7 mi 6_£* ti>n \ 8. <M »ro <M »ro f »o ^ \ B. verheugd van zin, verheugd van hart; blij gestemd. — ^MjwniN van harte lachen, hartelijk lachen.— ^.wj^o?\ zeer verheugd zijn, .verheugd en blijde zijn, juichen. — wj^n vreugde, blijdschap, genoegen; iemands welgevallen. — om oj)(KjKn\ zie bij 6^A.njt iujf\ en men leze aldaar: iemands welgevallen verdienen of trach- ten te verdienen. — *™^*o?(3^a^/\ vreugde 'enz. ooh iemands welbehagen; en hetgeen wordt aangerigt op een feest om de feest- vreugde te verhoogen, bv. volksspelen; amu- sementen. — (^an% an Men aaj^\ pret hebben of maken; feestvieren. OJJ (KYI \ /. S. wrf <&i ~iw M,p B '. (van een aan- zienlijke) voet, been; SB. voet van een berg; poot van een dier, ook van een meubel. Verg . »oi * <NTm\ — ™ *rn w u) \ het pennetje of schroefje aan de oorkrab, dat door het oor wordt gestoken, waama het moertje er wordt aangeschroefd. — II. m an i /, n \ SB. naam van het schrijfteeken voor den k linker oe. — ///. Mwi-ms benaming voor zes oewang of vijftig duiten (van het Jav. <unim.\ qqtl kwart reaal, een dertiende half). OTj (Kl (hf)l \\ — tq<mjj(tm\ SB. iets met een doek of lap afvegen, afdroogen.— Verg. annajiamji* i Port, secca, droog, seccar, afdroogen. Jav. Wdbk.) (Kfl 2 (KV7 2 \ SB. de voet van een mand, bv. van een boboko ; de houten rand, aangebragt onder tegen het blad van een ronde tafel of knaapje; voorts van een vierkante tafel: de vier planken of plankjes waar het blad op ligt, en die, de vier poten verbindende, ' beletten dat ze van hun plaats wijken. (HI ft \ naam van den brood boom en van "il^ zijn vrucht. Verg. krvm&^w (MI(Kri\ SB. alle, alien. — no?^™^,^ zie bij (KTHnzmqw (Ki inn \ 406 (KltKU (tS11/l\ ™>V 0s/| 0O7 \ (Jar. bloem, bloesem) SB. de asch aan een sigaar ofoedoed.— (KpitKn \ zie bij (tfnviw (Ml (KYI \ SB. droevig, mismoedig, verdrietig, bekommerd . — mmwun ongelegenheid, kommer en verdriet; mismoedigheid. <Kn<hA(Kn\ Tietz. — fmv(KntH-nni(Hyi\ in kommer zijn, in droevige omstandigheid of in ongelegenheid verkeeren. Verg. bij w^^ {Ml (KYI \ SB. danken, dankzeggen aan God; dank; dankzegging; dankbaar en gelukkig ben ik, bv. als het zoo wet de zaak gelegen is; voorts: Goddank ! gelukkig ! oolc: goed zoo! als een uitroep van leedvermaak; en nu dat doet mij genoegen, ironisch gezegd (dr. jAwj), — (hn^iftrn (kti g (h^/i \ dank toe- (MI2 brengen voor lets aan God. f(KYI(KYIf)\ in Jiet Buitenzorgsche zva. O <Hiit((MtKii/i\\ Rg. K. (Ml (KYI *yi (lSY)/}\ tfS.metdendoodworstelen, zieltogen (Ar. sakmt en meerv. sakardi. s (Ml Jav. Wdbk.). — Verg. <uarviiLwnort^^ (jMW (VI fl \ Boll. SB. schroef . Verg. <p -8 n^\ Q (Ml (KYI \ SB. met bovennatuurlijke of boven- menschelijke kracht begaafd; ook van een boom: heilig, geheiligd, gewijd, als zijnde het verblijf ran een geest of godheid (Skr. sjakti) . iui'-n<*ai\ mvdsv. — ttJil<EJi»m\ het air aannemen van sakti te zijn. e^njiaji&nt&\ een elmoe waarvan, maar ten onregte, wordt beweerd, dat ze den bezitter sakti maakt . — c^itum ^ »oj om m (hn/f \ hetz . — «w qji (uy) (but (htji \ het sakti zijn van iemand. (Ml (KYI asrn fj \ I. SB. <M9^asns gelukkiger- wijze, gelukkig, bv. had ik nog een weinig. — Verg. tunancujibn^ (tj)(Hriasr),i£)(Hi/)\ uithoofde , nademaal, om reden. II. (hthkviht? a^n/j\ zie onder c^nn^n^ — qji inn fts??^\ SB. gevangene, arrestant; dwang- arbeider. — in&KtJit&osn/is Mai. ziekenhuis, hospitaal. (Ml 2 (KYI 2 dSY) fj \ SB. scherp. iMtLathtiasn/fs (Ml (KYI (tSY) n \ SB. het woord waarmee het on- derdeel van oji isi? tiumiu) wordt benoemd. — oji (K/Kurt asnji\ eeu gedeelte, een bos van m lift?* a (Ml (KY> (ISY) ni (Ml fl \ Roll, secretaris. o (Ml (KYl ~&k\ SB. getuige (Skr. sdxi). — ori/jiKn 3klu (Mjf\ van iets getuige zijn; de getuige zijn van iemand, bij een handeling van laatstgenoemden ; iets getuigen, als ge- tuige bevestigen.-— ^w^afniim/is iemand 407 '^of™^ als getuige nemen. — in .™ (u cm<n(Kn j^ihui of aa(inMM(toi^i(Lvi(HTji\ de getuigtnis vra- gen van de aanwezenden, bij het verklaren van de bedoeling van een hadjat, bij het slui- ten van een koop, enz. — otntiJIn zva. wucn a-^J}\ zie Onder iui(cna^^. (uiMtKn^*\ (Li(ho a » rn(Kn-ZA(HT/l\ Op (131 (Ul (HI (Htl _tA Of iU) ojuui an on !h n ^a (KTJI ZVa. cui an xrn a^/j \ I. — (UiM(mrtJ*\ zva. (u (Hi am (idMi \ III. OJI (KYI ^&k\\ — (HpiiHii^i\ SB. iemand kastijden. m*oj^(j^(k^\ straf of kastijding, opgelegd door iemand die daartoe bevoegd is. — (Skr. sjiksd, leering, les, tucht . ) Qiah o3 nn ^s^ an/j\ straf krijgen; gekastijd worden. Verg. iu (un <ru \\ (hJI (KYI (~&k(KYin\\ — (HpiM* \^<unji\ SB. naar iemand of iets overal of in alle hoeken en gaatjes zoeken. — QJhnir^nn^Hri^AHii^ rondzwerven, overal ronddwalen; rond- loopen erg ens, waar men van daan belioort te blijven, bv. omdat men gevaar loopt er een ongeluk te krijgen; en van iemands barang- hakan : kommerlijk, als moetende regts en links een maal trachten op te loopen. W <KYI (^JUHYI jl\ zie $*mji* **A (KYI (^&(KYIfl W — i>qn(Hrt[^(Hiiji\ zva. mni ^//\ van suiker en zva. xnrnrria.^im^\ van een bamboe. — Maar ong. in de Preanger. (Ml (KYI (^^ (KYI ft \\ — S^jjuii^Hvp zva. <wi (toi^iHi^/j\\ — WKn^inn^ini!^iHTyi\ zie <m nn^Hnjjw a a (Ml (KYI ^(KYljj \\ — ^^ji^ SB. iets in kleine stukjes snijden, iets fijn snijden, zooals men bv. de bawang wel doet. — aqnHnSi. (Ml (KYI (TUI fj \ naam van een geivas, ivaarvan de vruchten, het zijn korreltjes en ze warden gegeten, ■— aan trosjes groeijen, boven aan den stengel, digt aan en op elkadr, zoodat ze een peervormigen klomp vor men. — Verg. (Qcm&i/jw cn(*J) 01 (KY) (TIJ) fj\ SB. rj^^^^HiinjiHi^ het alsof zicb daar een gezwel bevindt, opgeloopen zijn, op een plaats in de lies, aan den hals of onder den arm. O * (Ml (KYI (TUI (Kl \ zie vi2<8i?\\ (Ul^ cr < (Ml (KYI arm OSYI fj \ SB. laken. Vroeger was sakelat het algemeen gebruikelijke woordvoor laken, lakensche stof ; tegeniooordig zegt men meestal <rhi *£n an q (cJ%3uj* Perz. schar- laken; Mai. laken. P.) Q a (Ml (KYI en/1 (UUI (Kl fj \ Z%€ un irvra * * a (Ml (KYI (irXJI (KYI \ zie <md(vi{\\ a O (Minn Mjl^ 408 (M(KHOJ}/i\ Kw. ong. — ihmj^niu^ zva. aanufnarup en aan- bij zich- of in de hand hebben. Verg. <&nui\\ Voorts van de voor een zeker getal anruc&neacmjis bestemde dra- ge?'s: verdeeld zijn, over de am nsin am mji\ naar rato van de zwaarte daarvan. — «"*<%} (Si£naji/f\ zijn draper (dragers) hebben, van lets dat getransporteerdofinoptogtgedragen moet worden. — <m okcui <tai oji ^ji oaji\ dienst- buis, costuumbuis. Q-Jf (KYI (&l (HI 0\ zie bij G-^-nsn en G^Attsntqw QJ1 (KYI \ Jav. dan in een verg elijking . — rutui a„ 7 .. a <ts?7_b»(K7?> zie ulj rui (V) dsnjjw OJ} 2 &SY) fl \ SB. redew oord voor (cii] rvKKt 2 asn 2 ihiji\ ooh vervangt liet wel a^yrm ojigwni mji \\ En ge- bezigcl bevelenderwijze : laat los, laat af. QJl 79 (1ST) \ SB. mm yum v met kruiderijen behandelde, aan een houteh pennetje gere- gen en z6o geroosterde stukjes vleesch, om bij de rijst te worden gegeten. (M&SW2\ SB. beest, dier (ajiam\ Kw. een wild dier. SJcr. satwa een dier; een wezen. — Jav. TVdbk.). — ajiasnnM(isni\ vte. — qjioji <&i2/ut(mji\ dieren in onb. zin; gedierten, beesten; ooh: iets bv. van Jwut of papier gemaakL dat de nabootsing is van de ge- stalte van een dier. Verg. yum o ^ en amtimnigpiMTji^ dit laatste bij KYji'rV^ OJ1 (1ST) \ 1. een Jav. kramawoord, dat in het Soendasch, o. a. in brieven, wel eens gebruikt wordt als B. voor (isntm^ (Skr. xiti, cpoon- plaats, land.). (Sii&lcmcnjip (zamentrekking van °i«su en het insgelijksJav. woord ixmamrij^\ hoog), benaming in het Tjiandj. voor hetgeen elders Knxmah? heet. Verg. (uiruntKmgchn/iw II. Ar . Mai. en slechts in geschriften, vereerende titel voor vrouwen: mevrouw. (hJl OSYf \ SB. door afdamming verkregen water reservoir, le tot aankweeking van visch, 2e in het belang van den rijst- bouw ; voorts vijver verkregen door afdam- ming.— Zie oo k het volgende woord\ en verg. (mnnp en rn<EJi~ig'*nji'\ OfJdJI OSY]\ Kw. Jav. (zva. £iam\ Rg.; ooh in het Bantamsche. K.) Skr. setoe. (Kfi 2 (Y) OSY) P N SB. woordje, waarvan men den zin gemeenhjk het best kan teruggeven door den nadruk te leggen op het woord waar het bij behoort\ soms kan men het verlalen met wel, wel te verstaan, 't is waar, ook wel eens met toch. cm (isnji ap(hptvi\ 409 a a Qt QJ1 tlSY) fj (Cy (hp dJI \ naam van een vogeltje, waarvan liet geluid wordt besc/iouwd te zijn een aankondiging van ziekte of dood. 0v?(jZ577\ SB. de vijand, de vijr.nden van iemand, van iemands geslacht, ook van een zekere diersoort (Skr. sjatroe). Verg . zj (tji^w — oj)(Ki(ony(hn/i\ in vijandschap leven; elkaar vijandig. ojitKi[^n(unm^\ aetz. — ^om (Ki[nni\ titel van een distrikts-beambie', bij de reorganisatie van de Preanger werd de he- trekking van djaga sati'oe- afgesc/iaft. OJ]f(lSYl\ SB. zijde (Skr. soctra, een draad). — <K7? rq (hn ^m (asn \ n aai z ij d e . — <m ^asn <ut uisn \ z ij den stoffen, diverse zijden stoffen. OTjOJl faSYVs zva. <cn(ui°i$\\ (Skr. xttra, een veld; een reine, heilige plaats. Jav. JFdbk.) f asm dJi fj \ Roll. SB. straf . — «S ti^ ^ x gestraft worden. (asy CUi fj \ Boll. SB. stroop, t. w. vaniVe stroop, tamarinde stroop en al dergelijke^ die, met water gemengd, worden gedronken. o Q>J1 f QSYltUl/? \ B. wordt in geschriften eenenkele maal gebruikt als vereerende titel, waar men iemand mee toespreekt of aanspreekt; en kan zoo gebezigd vergeleken worden met het Fr. mon gentilhomme of Seigneur; ofwel met 0J1 Ridder, als men iemand met dien titel aan- spreekt of toespreekt; (Skr. xatrija, iemand van de kaste der krijgslieden, waartoeook de vorst behoort. Jav. JFdbk.). fn(asr)\ Holl. SB. streng, onderdeel van een paardentuig. (Ml 2 (1ST) (KYI fj \ zie bij 6*L* «S> ocnjiw O <M (1ST) (lSY)/j \ Boll. SB. staat, d. w. z. aantoo- ning van iets, bv. van het aantal koffijboomen in een dislrikt. O a (*J) (&Y) OO a W1 fj\\ — ajiaii(biiaru/f\ SB. dat, waar- door, als het geraakt, er aan getrokken of er op gedrukt wordt, een val of der- gelijk toestel digtslaat of zich sluit. oj) osy) on oru) (hn fj \ zie «snni\ a o &J1(*J1\ SB. kant, zijde; rand; ook het plat te land, het land, in tegenstelling met de Jioofd- plaatsen . — (ly&nxnaa 3t£i \ een woord, dat niet op de hoofdplaatsen gebruikelijk is. — (pni(kJi:Ki\ een buitenman, dorpeling. ■ — (hsicKi/ruiapasn^ zeeoever, strand. — ojimvhi (Ki(Ki\ Tietz. — arni'-nasr) j&<kj)\ veldmuis. — <w» ajKHHcips even buiten de lemboer. — (hqji(^\ op zijde gaan ; en het land naderen, in het gezigt van de kust zeilen, van een scfiip] ook naar den kant komen, den oever naderen, bv. "1*1" 410 OJ}(M) f\ vaneenvisch. — (HyiM(tMarifi\ bezig zijn aan den rand, bv. van de mat, die men under handen Jieeft. — <mn&<Ktit(mji\ lets op zijde, naar den kant voeren ofbrengen, zoodat het niet in den weg is of staat. — wmm\ ah toeroep: op zij! wijk! uit den weg! ) \ S. <u an (u i <u/f\ B. borst, borsten; (volg. K. ook voor tepel, en dan a^nahx B.) voorts SB. uijer van een dier; en schoorsteentje van een geweer of pistool; maar ooh zva. *3'MN in (njiz(rui2^(Uj(tJi\ zie dat blj <n,??<rL???\\ — mo(mm of eSi»jiaji\ melk, zog. — J^MN S. (mjjMMji^ B. zuigen van een kind ; SB. hetz. van een die?' — ?5-M 0}(h2/ls S. ^ojkui^ji aap B. een kind zogen; SB. van een dier: een jong laten zuigen. (n&J)(Wl\ Kw. SB. rest, overschot, over- blijfsel; wat wordt overgelaten (S/cr. sjesa, overblijfsel, overschot, van sjisa, iets overlaten, niet alles gebruiken Jav. Wdbk). (fjcKuojis resten, overschieten, over- blijven.— maqnajiKntaajis iets doen over- schieten, overlaten; 00k iemand, zie de spreekwijs bij own\\ Verg. g^^\ en 6J< Q (M2(M\ SB. sleutel (Chin, sosji.). (W) (9Ji ?\ I. wordt verkl. met 6^*2 w 2? of cuntm (i-iAdi^w (tJKtJi^ (u in}(K)}(iAJi(Hyi\ Zie bij 6-y**Jiw II. naam van een boom. Rg. a (KQ (Kl 9 \ zie vn rui anj w IM/MPN ^majiaJi^ajncKyt^ en ahjj oji { <nn 2 em q Zie (M2M2PW — <kij)2oj)2^\ SB. wasschen, uit- wasschen [kleeren en derg). — a^iKh(mjj2^u^\ waschman, waschbaas. 0v/l (*J) 9 \ ong. (*£/}(£) ?\ SB. het in de schotels of op de borden gedane eten gezamenlijk plaatsen op een of meer schenkborden (asn<m.<&iii\ om het zoo binnen te brengen. oji qji ? mi !htji\ een asm^v^ij^ waarop allerlei soort spijzen, die bij de rijst worden ge- nuttigd, zijn geplaatst. Verg. by mms en zie ooh <un ah (C? (mjjw QJ1 (Wl o\ S. (Q(tJ)^\ B. treurige of onaange- name stemming van iemands Jiart ofgemoed; het onaangenaam vinden ; er zich niet in kunnen vinden ofmee kunnen vereenigen; in ongelegenheid verkeeren; in angst en zorg zitten; mismoedig, bedroefd ; droef- heid, onaangenaamheid, mismoedigheid, ongelegenheid, last en moeite. — «i»?^^r 00k niet behoeven.— »m<Ktf^<i/nff^\ S. <*n&* T1*x 411 OCT CUiOJi\ oji^mnanjis B, moeite, zorgen, onaangename omstandigheden, verdriet, ongelegenheid, verlegenheid, moeijelijkheden, bezwaren, lasten. — ornajtM^ hetz. — ^fl^?^<K«?/K™\ S. (fhfj^^uiH-^p B. last, moeite of zorg ver- oorzaken; bemoeijelijken. (Ml (Ml p \ naam van een vischsoort ; Mai. belt- I) P tjoeng of belitjong. Reg. Tj. (Ml 2 (Ml 2 P W - — arrji^u^ SB. ?ijst voor de tweede maal of nog eens stanipen. (Ml (Ml (Kl n\ SB. mao-]j><2jV opgestapeld zijn van horden; verdiepingen hebben, met lagen zijn, van een geloeng making.' — ^ xsn ^ m rb ? aPl!,2'l^ een soor^ tetenong. — aui ash <m<m oqP lenaming van een soort houten kist, die tot bergplaats van kleeren wordt gebezigd. Als zoo'n kist geslolen is, ivordt er zeJcer houten sieraad op geplaatst, dat zoo gemaakt is dat het lagen of verdiepingen vertoont. (Hii/K]rn2*n]\ borden opstapelen. (Ml 2 (Ml 2 (HI fi \ SB. (Ku^)2(hn^2a.u!Ki,j\ met hart en ziel; met den meesten lust en ijver. (Ml (Ml \ SB. in de war praten, ijlen, van een zieke. Vercj. crrj w hi ^ w — >o? ?.? m \ verdwaald, liet spoor bijster; oak verkeerd, zondig ; en van iemands sterven zva. wnwri.^ 2. — <HiiMM{U(HT)(m\ Jig. verdoold zijn; op den dwaalweg zijn. — ihtjj(ki\ maar gewoonlijk (HTjjMniariji^ tasten, op den tast voelen in bet donker, naar iets. — /ivw;^"r?w™\ zie aldaar. (Ml (Ml \ SB. het hoofdstel, zonder het gebit, van een paard. Verg. unwruw O OS a a^ (Ml (Ml \ S. (uivj n<riniMj\ B. kam. — - (hnjiW-n opj\ S. orj z.1 v^ni m ^KK^fj\ B. [van een aan- zienlijke) het haar kammen. (Ml(Ml\ en (KjiifJis zie a^rHiam^ mjo/kimn zie ook aldaar. (Ml (Ml <rYl \ SB. door de bank, gemeenlijk, gewoonlijk, doorgaans, er voor of daarvoor gebruikelijk, gewoon, gewone. Verg. Mai. JVdblc. op hari. (Ml (Mi Chen n \ SB. brug. — MM*mt£i\ I. pont, van twee of meer aan elkaar verbonden prauwen, waarop men een bamboezen horde heeft gelegd. — 2. volg. Beg. Tj. bena- ming van een zeker soort brug of overbrug- ging. — Verg. n:n mi <& ^\\ (MI (Ml (HYj/f \ SB. vol, geheel vol zijn, ergens, zoodat er geen ruimte meer is om er nog iets in te plaatsen of te zetten; propvol, be- nauwd vol, stampend vol met menschen of *nw 412 a a goed bijv. van een kamer ; ook opgepropt of op elkaar gedrongen staan of zitten o ergens, van menschen. Verg. (tjiajicrnjj\ en o 0J1 (mabi ~J1 (K71/I \\ (Ml (Ml (Kn f) \\ — ^ja^im^ijs SB. een kanaal of waterkiding graven. — a^^mi^x kanaal, waterleiding. Verg. tun 001^ rut ^^ (Ml 2 (Ml 2 (KYI fl\ ong. — (Kintajjz^p SB. een zeker bedrag bijpassen. — aqniajitnfanm^ met aanspreking van het kapitaal; het kapitaal aanspreken, in zijn handel. — ^i(K12(tSl (Lmihnas?Kim(Kj}/j\ er geld bij leggen, bv. bij een aanneming. — ajizajtittmchn^s vierkant gevlocliten mandjes, bestaande uit twee helften, beide even hoog en in elkaar passende. (Ml (Ml (1ST) n\ SB. zoo goed als, even goed als, bijkans als, haast gelijk aan; ook blijk- baar, duidelijk; en zva. <ui<&ij\ (Skr. sdxdt, in het gezigt, voor het gezigt; blijkbaar, gelijk, als. Jav. Wdbk). (Ml 2 (Ml 2 tSW/) N &#• stroef, niet glad, niet glibberig; en Jig. moeijelijk, bezwaarlijk van verkrijgen of mag tig worden . — ojiztKizasn^tz 6^Aasnji\ slechts met groote inspanning lets doen, onder de knie gekregen hebben, tot het einde gebragt hebben, of wel gekregen hebben. q a (Ml (Ml asY) n \ SB. scliub. — oSoS^i^n ge- schubt. — aw(3)(isn/i\ villen, van de huid ontdoen, afvillen. — aqntj) asn aojp meer dan een dier villen; en een visch schubben. — cKr}n^ia^i(Kj)(isriarn(mx7r)C-^\ QY rest nog maar een laag t. w. pare in de bergplaats (In het Buitenzorgsche daar voor cHumc-^dnaji^n cm i ^ an mn c~.\\ K). (Ml (Ml dSYI n \ SB. aoACKaasnjj\ tranen of zweet afwisschen; iets, bv. het tvater, dat op aen tafel werd gestort , en ook , maar dan gew. <Mpi(uiasn onji\ iets, zooals bv. een tafel afwis- schen, afvegen. Verg. bij ^™*o?\\ - — cm^insn oafis mvdsv. (herhaaldelijk). — cMnri^dsr^p zva, cuKq-n^i/hs oneeniglieid hebben, gezegd van beide echtgenooten of van een met de ander. — aj) -nojj osn ^,i (h n on \ qji n-iojj nsn an ^ an \ hetz . ook zva. m aJ\ bv. door zijn vele werkzaamheden. — (L,n (U) ojj asn n \ ZVa. asnani[(K^am/i\i an,')/KJ}(ibH2an/i\ k'/"ia5^N *m«M* ^n*»»«jr zva. k^Amji* o o (Ml 2 (Ml 2 OfUl fi\ ahjjga^'grvt^s zie ^^^^y/ en (H]/J(n^n(Hr)CKl/J\ bij 00) 01 T) <KT?fl \\ (Ml (Mi (TUI fj \\ — (hn/jnSi (nA/i\ 8B- een pare korrel uit eten en dan de schil laten vallen, zooals oj^njip 413 a a doen de nmiruiunasn^y de c-^on;hcncHHji\ de aap, en ook wel, spelenderwijze, hinderen; voorts: knabbelen, knagen, van een mnis of rat. (hnj)(hji du (Hifi\ mvdsv. (bij herh.) (Ml (Ml QUI j\ \ ong. — ty-VH^p iemand of iets achterna gaan, achterna yolgen; iemand achterop komen; ook nazitten, achter- na gaan, om hem terug te halsn ; iemand in- halen; gestolen goed opsporen; en van iets: opwegen teg en iets anders ; voorts zva. <^<m 'm^N de gelijke zijn geworden in iets van iemand; maar het laatste ook nog: iemand, die van Mis ging of er op nit is, achter na gaan om hem op te zoeken en te doen komen. — a / a S <W.W<ru^,i<LV>asn\ ZVa. (Ki!im(ru^ji(UJiasn\ zie (Ml (Ml (Ul fj \ ininoj) (tap SB. het zich erg ens be- vindende gras, bv. op den aloen aloen, met den bedog snijden, afkappen. — Verg. (hnnctsj) en ccniJi fci~ji(k.-yi\i (Ml (Ml (Ut n \\ ahl\(kjiajiji\ zie ap&jjum en 'm<m\\ Zie ook bij dot laatste ik)m^(u)(hi^\ maar <£?<£» (Ui^Ttmji en o^(&)(Ui^i2(m/}\ zie bij apa^ju)jj\\ ^ ^ n n (Ml 2 (Ml 2 (Ul fj \\ — MidJit <uji\ SB. opzuigen ; het water opzuigen van tijd tot tijd, van een drinkende buffet of drinkend rund; voorts. a a den rook uit een oedoed opzuigen, inslikken en dan grootendeels door den neus weer Ul tblazen . Verg . bij nhi tmjj dosn/tw — arjjj 20J12 (ui~jxmji\ aan iets zuigen, van iets opzuigen; ook: eten van de bloesem van boomen, van vogeltjes. »n/jtuioii2(u^ian^\ "mvdsv. a ^ (MI(MI(Uln\ zva. <rji7n(LV)(hnyi\ ook zva, G^kea^i ^TrrxLi/7*m^\ of f^izi ^(cnctutim^ En (zva. >vitqiru^ van iemand, met betr. tot (eji cm xtsn ^ (Ml (Ml (Ul ft \\ — ^l^l^p SB' van iets: erg ens onder of tusschen zitten, waar het onder of tusschen geschoven werd of wel raakte ; voorts ergens in of onder kruipen, zich ergens in of onder verstoppen van een dier. — ^M (Ligooqs iets, bij v. het lijk van een vermoorde onder bladen, gras, takken en derg. verstop- o pen. — wMJiMiMiwoHi^ zva. *£M«f/^ ### een dier. (Ml (Ml (Ul (I W — (mjiajio^s SB. snuffelen van een hond; en, maar dan S. den adem door den neus ophalen, terwijl men te gelij- kertijd het hoofd nu regts dan links wendt, zooals men wel doet, a Is men ergens binnen- komende een geur in den neus krijgt, zonder direct te we ten waar die van daan komt; voorts. m aji (n*K cmj^\ 414 tn (K/i on aj) arrt ll\ Jig. op de luclit afkomen van iets, om er van te koopen of om te vragen. QJldJl (nd£\ (hCI f]\ zie m&\\ QJI QJI (El) (LfUl (hCI /} \ SB. mt (F.t -J? m m (ei (ixji anji ^ terwijl men afgesproken had denzelfden weg te gaan, een ander weg nemen; ooJc terwijl men afgesproken had te zamen te vertrekken, vroeger of later opstapgaan; voorts nog: onderweg zijn makker verlaten, door, ook ?oel met diens goedkeuring, ov. vooruit te gaan . (C) rti % agrt zi J? a.i (ki ei cuui (Kin \ ay iru ^ Do- 7 OKU) til ? .TU (Ul (Ul OSY) 031 /K7^ \ €e?l SJ)?'ee/C?0. (K/J QJI am n\ SB. horde van bamboe, waarop men gesneden tahak aan de luclit llootstelt, de vischkuit opvangt, of wel zoo een, die men legt op een brug. o o QJI (Ml am fl W — nhjjUcmp SB. een matras of kussen stoppen, vullen. — Vpl^ftP,™1!* hetz. Q Q , (Ml (Ml am [I \ S. ni/>p B. de tabakspruim, waarmee men, na de sirihpruim in den mond te hebben gestoken, de tanden wrijft. — aqf}n?>cnij\ S. ^x?^/n B. de tabaks- pruim zoo bezigen. — anumo.-p.p (Luiten de Preanger ook (hmaA0-^^i^/}\ K.) naarn van een soort hout, dat nit Mekka wordt meege- bragt, en icaarmee priesters en Jtadjis hun tanden wrijven, welke handeling verdienstelijk wordt geacht. (Arak, a kind of hardwood; vitex leucoxylon. Rg.) Verg. <ruz~n 00,7 w ajfa/i oi(wi am n\ SB. ^^^ar^ in 't nauw gebragt, benauwd worden door de vijanden, van vecldenden; ook: met den vijand digt op liet lijf en daardoor met retireren, van liet strijden. QJI 2 CM 2 am fl \ SB. een van bamboe ge- maakt toestel, waarmee men wilde varkens vangt, en ook visch, o. a. door het te plaatsen voor de opening van het door gestoken dijJcje van een saw ah, waarop visch werd geplant. Verg. a^-umwjw (Ml (Ml (UTI fj \ SB. verdwaald. Verg. iww-hw (miMxmp onbedoeld een verkeerden weg kiezen of inslaan. — cha^iKiam^nuniHi het onderscheid tusschen it-ts dat goed is en iets dergelijks, maar dat kwaad is, in zijn begrippen niet maken; — in doling zijn. <r:_ ,n.i [Nil 7. ? r,n/l \ of c~ r\.i m (hi/j m am 7 \ elm 0e, die in strijd is met de ajxnTtG^aasnjj dwaal- of ongeoorloofde elmoe. — Verg. ^? -a.™ rvt/jw (Ml (Ml (KYI \ zva. ahahoTKhnjw (Ml (Ul \\ — wm<8)\ SB. de mostaardplant ; de 415 (tJ) i an tun q \ jonge hlaadjes worden bij de rijst gegeten. (Skr. sawi, de peperplant of een soort er van; soesawi, een soort van pikant zaad, zwart komijnzaad; xawa, een soort van mostaard. Jav. Wdbk.) QJ) dJI 2 \ naam van een vruchtboom ; van het Jiout worden wel krisscheeden en ook wel voor- werpen ah kammen en derg. gemaakt (Mi- musops Boje7'i of family sapotiae. Rg.). — ojin:)t<&.i<Hi(ru\- naam van een sawb, met zeer smakelijke vruchten. dJi 2 (U) 2 \ en anjnfcns zie bij 6^awKn<i\\ — Voorts £tz8z\ SB. het trechtervormigebinnenste vlechtwerk in een <£nxn\ en clizmzw — (Hy2(cn(3^nnjls dat vlechtwerk aanbrengen. Q Q a Q>JidJ)2\s, — <kjiaji(u>2\ zva. (m (htj] 2 (rhi/j en (uth Z cut 2 (Linns ook ZVa. rhi rLi (V) z <~n \\ an/lM «J} z6^& <k? 7 \ zva. (a i:n (hajj z rvi a^f w QJ (Wl <U) \ SB. anaqnnjis iets huren. — anm/jim 6^*(hn/j\ mvdsv. een veelheid van zaken, bv. al- ter lei ding en voor een feest benoodigd, hu- ren.— nrf(Hij)(tJi(H>i2(HTji\ iets verhuren, in huur geven.' — (urn(mijnj)\ de huur voor iets. > — oi!kj)W3^u>r^/i\ huurschat, huur. (W) (U) o\ S. <n -m ^ n B. (voor de sawah van een aanzienlijhe) rijstveld, waarop de pare wordt uitgeplant op tusschen dijkjes besloten akkers en dat kunstmatig wordt besproeid. (hnj)nj)^\ S. (naqjj^h^ B. (van een aanz.) pare bouwen op sawahgronden . — qjimoji^s hetz. — (ui(mjjdj)^\ S. Rjion(hcij)<~h\ B. iemand, die als loontrekkende knecht, een sawah bewerkt.— tut oji «j) % m <kt^\ sawahgronden. — a^i (vi ^ (hd i cufxm z chtji\ zie onder (tunrnw Aldaar ook m «J}%(W~*} wry \\ (Kl 2 Ofl (Ul P \ (KfnizrjdJt^ (tqjjzeqU) $\ aq jj z rrj m> $ O aqjjdn!Ui^\ Ml) z (Ki z <n mi { \ en cmjjzonzJi ?■.*»)? <W7^\ ZVa. w?«ow)|\ ojinmmmixr^^ than z vf V) ^m/J \ (hri/jznri,Jsi!HJi\z'n^Ji(irn/i\ arp\z (h.i ? orf tin ww/} en aniz n o r> o (n mi nbi z anfi v* i^i znr)(V) ^ h tt z(tbiz(ui^u mtji \ Win- kelhaak. Jav. ah^n^^fqvmiKn^w (ZJ) dJ) (HI fj\ SB. stuip, stuipen; een stuip krijgen, van een kind. — M&xomonrus in het Buitenzorgsche zva. a™ zj\ rui zonnj)\ (beteekenis g eg even door K.). QJ1 O/JOJl (HI fl\ SB. I. zva. oyiajw 2. bena- ming van het teeken, dat men stelt aan ieder van de vier hoeken of wel aan twee zijden van het rijstveld, dat men wil gaan oogsten; het is en soort boog of poort, gemaakt van takken en bladen. (Fan den grondvorm m&\ zie het Jav. Wdbk.op o^i(Vianji\ 416 o S dot tooord.) — *^?'70*a^N & $e oogsten pare voorzien van sawens . ■ — 3. algemeene benaming, mils een eigen naam ontbreekt, voor hetgeen men gebruikt om iets toe te dekken; zoo bv. voor de bladen, waarmee men de zich in een mand bevindende rijst toe- dekt; voorts iets, geen dekentje of dergelijke, maar bijv. een aj>rn\ waarmee men een hind toedekt. — ^ry^o^^x iets of een kind met een sawen toedekken. QJJ (LJI (HI ff\ SB. neef, nicht, en wel het kind van een jonger broeder of zuster. Verg. (HI I QJ1 2 RJ) (hO (HI /) \ op Soemedang ong. maar volg. o den Reg. Tj. B. voor we ^n\\ Verg, wootpfi o of (K/1 ft?) (hn im/i \ bij yi^ns Jav. Wdbk. (hJI OTj (U) \ I. (Kin^(U)\ SB. strooijen, te grab- bel gooijen; iemand bestrooijen met en te zijnen behoeve iets strooijen o/tegrabbel gooijen; hetgeen gescMedt (a) met het kind dat (iJi(isnnjM2 chn/j- (b) met iemand, die besneden zal worden; (c) met jonggehuwden, als de man uit de moskee is teruggekeerd en met de vrouw het huis of de balandongon weer zal binnen gaan. — Als een kind wordt bestrooid (a), wordt het beschut door een pajoeng. — Om te orcno^njis gebruikt men \e. rijst (r^xmaMa^^ 2. (KH2frj(hb\ 3. (CmjKLVijp 4lC ten <ui <cm <un oji ii\ 5e. (hj)(u^(umanjj\ en 6e. o^jjui «S77 «w Maar dikwijls vergenoegt men zich met 1,2 en 3.— De Omstanders (Liim/jiKvcKjirnajiw — arjjjtniiJ}ahi2 anjj\ iets strooijen, te grabbel gooijen. — tu<Kyi«iajtrn<mji\ de plaats voor het huis of voor de balondongan, waar de onder a, b, en c, genoemde personen «Sao»^ow 2. <m^o\ SB. te/"ugspatting van het regenwater, dat bv. van een afdak afstroomt. iKD^ii^njinianj^ bespat, door terugs j) attend regenwater. — (u (Kin ^ an n^ ^ N de plaats on- der het afdak van een huis. o s (hJ}dJl\ SB. waterschepper van klapperdop en met een houten steel. Men gebruikt derg . wel in de badkamers, om zich te begieten. o Q>J) 2 (U) <ryi \ SB. t^imihm^idfui^s de casuaris ?1 vogel. dJ} (U) cm \ (KJi(U)am\ (Kitviojicm of ajjcms SB, de hemel i. d. z. van het paradijs, het verblijf der gelukzaligen. Skr. sioarga. — aj) (Vi am rui z (ten \ zie bij rm2(hoi\\ Verg. iru a^insnn^ (*JI2(n(U) (KYl fj \ SB. scheur; ge- op- uit- of ingescheurd. — mti^^^n mvdsv.— aw* aji <ui asnji \ 417 (TUftS ^'om?|\ afnemen, van een rol of baal goed bv. zooveel als men voor een baadje noodig heeft, hetzij door net aftescheuren, hetzij met behidp van een sehaar, mes of derg . — wj(iy<w*winyiix*mji\ lets in stukken scheu- ren ; oo/c zijn prcoi verscheuren, van een wild die?' . m\ji ? m ? ^ o wnj\ \ hetz. — ^yj a *) <u nfn z iny} N iets doen scheuren, verscheuren ; ook zva. aqji I on U) iKn/jW Ve ' g. <ui twidJi^ \\ (Kl (Ul (ISY) ft \\ tun t. i <ui (isnf) \ zie ^hjl"^ ^ ^ m (Ml (Ul <&*}/} \N — tKi<uium!M/i\ SB. de kern in een manggavrucht, nicer hep. van delimoes.- O O 7 CI an i (Ki^jtEi aji (ts\ifi \ armnji ^MUi nsn (ho/i\ oo/c om l i^jjj) <3^*<iviM<uiasii(m/l\ zoo ver zijn, dat zich reeds een kern heeft gevormd, van zoo'n vrucht. (Ml (Ul 0SY1 n \\ — ckl^ui asnji\ SB. een ziceer door- prikken; fig. in 7iet hart of gemoed van iemand of bij iemand toorn opwekken, door kwaad van hem te vertellen aan een derde. Kitunsn ^!Zi <u> asn/i \ zva. miji iui asn ,7 \ fig.— Verg. oij (UfniHi (isnji w <n(Ml(Ui2 OSY) fj \ SB. boos, toornig, kwaad.— ^(Hin(oiti»snji\ uitvaren, en zva* orS^w^w *l<kjivi<ui<»snoa]\ opvliegend, oploopend. 