VADERLANDSCHE LETTER OEFENINGEN
Doctor WAL LBR; alstoen overtuigd van het vruchte- TWEE WAARNEMINGEN, zig looze der pogingen „die hij had aangewend , om de levens- geesten op te wekken, bouwde nu zijne hoop alleen op de overtapping 3 echter ftelde hý dit nog gedurende drie uren uit; doch, na dit uitftel ziende, dat de toeftand der lijderesfe verergerde , befloot hij tot de -kunstbewer= king over te gaan, en verzocht daartoe de onderfteuning van den Geneesheer BLUNDELL., De echtgenoot der lijderesfe- zich volvaardig aangeboden: hebbende , tapte men terftond twee oncen van zijn bloed over. «Die eerfte ine fpuiting bragt cene ongeregeldheid in den pols en veel drift in denzelven te weeg. ‘Na eene tweede, begon de lijderesfe te braken, werd onverduldig , en. gevoelde wèl» dra hare krachten. herleven. « :Vän s20 palsflagen vermin- derde de pols binnen. weinige uren tot roo; en zij her- ftelde volkomen , zonder het geringfte toeval, Wat de andere lijderesfe betreft, zij had eene hapara rhagia, ten gevolge van de aanhechting der placenta , en bevond zich ín een’, zoo mogelijk , nog wanhopiger. toeftand; de pols was onmerkbaar , haar., gezigt bence veld , hare ademhaling moeijelijk en afgebroken door zuche ten; prikkelende middelen van allerlei aard waren van geen nut geweest, De lijderesfe weigerde , in het begin , zich aan de kunstbewerking te onderwerpen; en „toen de Gencesheeren DOUBLEDAY €N BLUNDELL er een”. aanvang mede maakten, meende de man „dat zijne echtgenoote had opgehouden te leven. Men fpoot zeven. malen achter elkander, telkens omtrent twee oncen ; de twee eerfte infpuitingen deden den pols merkbaar klim- men ; bij de derde had er merkelijke beterfchap plaats ; bij de vierde zeide de lijderesfe , dat zij haar bloed voelde om- loopen. Toen de kunstbewerking, na verloop van een uur, volbragt, was, rigtte zij zich op, en bevond zich zeer wel; eene vermaning van Koorts, flapeloosheid en eenige pijn in den onderbuik verdwenen fpoedig, en er bl iets, over dan eene ligte’ ontfteking in den loop. der aġ&; een toeval, hetwelk: van geen’ bedenkelijken aardfWas , en binnen weinige dagen verdween. Men kan het wezenlijk en dadelijk goed gevolg niet 215 TWBE WAARNEMINGENe in twijfel trekken, hetwelk die twee vrouwen door de gvertapping ondervonden, Terwijl, van den eenen kant, de bezwaren tegen deze kunstbewerking van weinig of geen belang zijn, en, van de andere zijde, derzelver aanwending , in (ommige gevallen, het éénige behoed- middel is tegen een’ wisfen dood , is derzelver nut, en zelfs noodzakelijkheid , in de gevallen, welke wij haas vermeld hebben , boven alle bedenking verheven. STATISTISCHB AANTEEKENINGBN OVER ZWEDEN, Cllertha, rôas. II, 3. Gazette Geogr, p. 502. Buletin de: fe. Glograph, 18263. Pe 316.) Vorsen een ftatistisch overzigt, dat aan den Koning vaa Zweden. is aangeboden, levert de toeneming der bevolking Het volgend refulcaat op : $ In 1748 1,736,482 zielen Ce 1773 1,958,797- 2798 © 2,553,298, 1822 2,687,457. Men ziet, dat er altijd een tijdsverloop van 95 jaren tus fechen elk tijdperk is. Het gevolg dezer waarnemingen is, dat, na de komst des tegenwoordigen Konings, de bevolking fet ‘meer dan 350,600 Zielen vermeerderd is, Het volgende overzigt bewijst, dat de „aon krachtig tot die aangroei jog heeft medegewerkt, Geftorven aan de Kinderziekte, In 1779 15,000 1784 12,000, 1800 12,800. 1801. 6,000. 1822 Ile ‚1823 37: (*) Finland'er niet onder begrepen. | Je VeD. He ` ONDERZOEKINGEN., ! zig te ei ee o o a M Maa a a a n e ma OVER HET MAGNETISEREND VERMOGEN DER MEEST BREEKBARE STRALEN VAN HET ZONNELICHT ; ONDERZOEKINGEN VAN ‚ MISTRESS MARY SOMMERVILLE. wisornbeern Ann. d, PAA y 1826. 4. S. 493—497.) I. Italië vroeger door MORICHINT En CONFIGLIACHŲ genomene, doch nog niet herhaalde of bevestigde proeven’ bewogen Mistrefs SOMMERVILLE, in den warmen zomee van 1825, deze zaak nader te onderzoeken. Zij nam waar, dat eene een duim lange naainaald , die half met papiér be- dekt was, en voor het overige aan de werking der violette lichtftralen was blootgefteld, binnen twee nren magnetifche kracht bekwam, en wel zoo, dat het aan het licht blóotge- ftelde einde tot Noordpool werd. De blaavwe en groene fra- len bragten hetzelfde uitwerk(el in minderen graad ze weeg ; de indigo. ftralen werkten bijkans even flerk als de violette, De gele, oranje en roode licktftralen hadden geene werking , en evenmin werd door de warmtêftralen Magnetismus voort- gebragt, hetwelk toont, dat de hitte geen aandeel aan da voortbrenging dezer verfchijnfels gehad heeft. Stukken van horlogieveren, die te voren geene magnetifche kracht beza- ten, bekwamen die op dezelfde wijze. Zonnelicht door een blaauw gekleurd glas, inwikkeling ‘in blaauwe of groene zijde ‘had hetzelfde gevolg. Deze proeven verdienen opmerking. Met de ontdekkingen van OERSTEDT en anderen zien wij een geheel nieuw licht over de imponderabilia opgaan. J. V. D. He IETS OVER DE FEESTVIERING TER NAGEDACHTENIS VAN DEN VERDIENSTELIJKEN WILLEM SUNDORFF, Nast alles, wat zich te dezer ftede ter aankweeking ern verheffing van {maak en kunst vereénigt , heeft zich een bes langrijke Vriendenkring gevestigd, welke, gedurende den zomer, tot dat oogmerk verzamelt, — HARMONICA, Het nederige , maar belangrijke Marmonica bevat in zich Nederlanders van uitte- kende verdienften ; vrienden en voorftanders der fchoone kune ften; mannen, die eenen gezelligen omgang, met dat ooge 720- JETS OVER DE PBESTVIRRIKG =- merk aangevangen, als het verkieslijkfte en beste genot des levens, bij voorkeus wenfchen te fmaken. Onder hen nu, op wie Harmonica met regt roem droeg, behoorde de edele, de voortreffelijke WILLEM sun poRrrrF (*). Onverwacht, en op het midden zijner lofee lijke loopbaan, oatrukte de dood bem san zijn buisgezia, aan het groot aantal zijner vrienden, en aan zijn, doof hem zoo geliefd Harmonica, Diep gevoelden alle de lk- den van dezen kring, wat zij in sum DoRFrF verloren, Op bet levendigst en roerend ftond het voor hunnen gees, wat zij door SUNDoRPF's verdienten en beminnelijke zielshoedanigheden genoten badden, en war dos met ben ten grave daalde. Eo zouden zij dit gevoel niet kenar doen zijn? Zouden zij geen lucht geven aan gewaarwol- dingen, die, uit bet bart geweld, allen vereerden? Zot- den zij bij het graf van suNporep zijne talemen oi herdenken, aan zijne verdienften, door eene gepaste hulde, ie regt laten wedervaren? Men moge met eenig reg: den oordnederlandger befchuldigen, dat hij, te koel voor de gloeijerde uitwerkfelen der kunst, maar al te veel her buldigen en toejuichen van wezenlijke verdienften vit bet 006, verliest, — op Harmonica kleefde nimmer deze fott, ® ‚thans vooral mogt deze belangrijke befchuldiging niet op haar kunnen gehecht worden, . Na de eerfte opwelling der {mart volgde dan ook dadelijk het befluie, om sun DoR FF dk: baar te gedenken, en zijne verdienften , door eene fille , n hartelijke plegtigheid, te huldigen. . Tot dat einde vereenigden zich, op Zondag, den 1 Octo- ber 1826 ,de leden van Harmonica , vergezeld door eene st zienlijke Vropwenfchaar , ter viering dezer eênvoudige, om roerende plegtigheid. De tegenwoordigheid van vier der kit- deren en den éénigen broeder van den overledenen gaf m deze. treurige feestviering nog meerdere beJangftelling, 6 de uitvoering was sUNDOREE, was Harmonica waardig. Het feest werd geopend met het eerfte gedeelte der Tres zangen, aan $sUNDORFF gewijd, welke Treurzangen 1 1 geheel vervaardigd waren door de Heeren j, van 00ste ` WIJK BRUYN EN W. H, ZIMMERMAN, terwijl de Mi- zijk, op aanvrage van het beftegr , door den Heer JW (*) Zijne verdienften en uitmuntende hoedanigheden we den reeds eenigzins regt gedaan in No, 23 van den bode van dit jaar. TER NAGEDACHTENIS VAN WILLEM SUNDORFF. zai WILMS was gecomponeerd, Treffend was reeds de uitwer- king dezer eerte zangen, welke door de beoefenaars der Toonkunst, leden van Harmonica zijnde, zoo wel als door de echtgenooten en dochters van verfchillende leden, werden uitgevoerd. Aller harten: toch ftemden in met de woorden van den Dichter: Vioeit dan, tranen! rijst dan, ktagtên ! p _ Geeft den vollen boezem lucht, Troost moog’ kleener leed verzachten: Hier, hier voegén traan en zucht. Hier moet elk de rouwklägt hooren , Vaak herhaald, maar nooit genoeg? Veel toch ging met hem verloten, Dien de liefde grafwaarts droeg. Hij bezweek , de brave vader! Hij , de teedere echtgenoot f Hij, des kunstnaats vriend en rader Î Hij, als mensch en burger groot! Želdzaam , echter, wás het verfchijnfel, dat het diep gevoel der droefheid zoodanig levendig was onder de hartelijke Yrienden vån den edelen afgeftorvenen, dat zij, dié de Eerfte toonen moesten aanheffen , zulks niet dan metde groot- fte infpanning en afgebroken konden verrigten, Zoodanig iets was reeds eene ftille en heerlijke loffpraak ; eere zij de har- ten, welke zoo diep getroffen waren ! De verdienftelijke en zoo wel in het theoretifche als prak- tifche gedeelte der Toonkunst ervaren Hoogleeraar, de Heer en Mr. C. A. DEN TEX, Honorair Lid van Marmonica, trad nu op, en fchetfté , met die eenvoudigheid , maar ook tevens met die waardigheid , welke het hart treffen, en zulke oogen- blikken hoogstbelangrijk doen zijn, watde edele s UNDORFF voor zijn huisgezin, zijne vrienden en alle zijne veelvuldige betrekkingen was; wat hij als kenner en beoefenaar der Toon. kunst, als edele en gevoelvolle Zanger, ja als waardig Kom- ponist, voor Harmonica, voor zijn Vaderland, ja voor de kunst in het algemeen geweest is; hoe ieder vriend der Toonkunst, ja elk vreemdeling, aan deze kunst gewijd, hem zocht, zijne woning binnentrad, en bij hem raad, leiding en datgene vond, wat bij wenschte, Dit alles fchetfte de Spreker met ware en treffende verwen, en vervulde daar- door het hart van alle de aanwezigen met eene weemoedige erkentenis, $29 IETS OVER DE FEESTVIERING Die weemoed reés, toen de tüsfchenzang , bij al het weg- flepende, dat dezelve bevatte, eene zangwijze hooren deed, welke in Marmoniea meermalen weêrgalmde,’ [et was, na- melijk, den verdienftelijken wrr Mms gelukt, eene der tref- fendfte zaugwijzen, door sUNDORFF zelven gecompo. neerd, in zijne muzikale compofitie op te nemen, De uit. werking van zoodanig eene vinding kan men zich naauwelijks voorftellen, Na de uitboezeming dezer zangen trad de Heer B, KLIJN, BZ. op, en fleepte aller gevoel, in den (troom zijner diche terlijke gewaarwordingen , onwederftaanbaar met zich voort, Al wat suNDoOR FP geweest was, in den geheelen om» vang van zijn beftaan en edele hoedanigheden, wat Harmonics van hem ontvangen en door hem gefmaakt had, ftond thaos, als in gloeijend vuurfchrift, voor aller oogen; eene innige erkentenis aan den waardigen afgeftorvenen rees in alleg hart: bet diep gevoel der fmart ging over in eenen zacbten weemoed ; terwijl het fchilderen van ’s menfchen hooge be- ftemming ,- on/lerfelijkheid, de ziel van alle de aanwezigen tot eene ftille berusúng in den weg der Voorzienigheid, tot een vağ geloof aan een hooger en beter beftaan verhief, Tot dat edel geloof werd aller gevoel eindelijk geheel geftemd door den roerenden flotzang ; terwijl gewis allen den Dichter in hun hart nazongen: Dood! gij hebt uw” fcbrik verloren ; Als de hoop in ’t hart herleeft ; Als het licht van hooger tranfen , Met ondoofbre hemelglanfen, Troostrijk om ons henen zweeft. Het welbezette Orkest, onder beftuur van den verdiet ftelijken B. VAN BREE, deed insgelijks al het mogelùke tot het welgelukken dezer edele plegtigheid, en was, zoo als altoos, Harmonica waardig. Ook door Beftuurderen was alles, wat zij konden, ter ver- heffing dezer feestviering aangewend, De met zwart behan- gene zaal; de orde, waarmede alles werd volbragt; de flike, welke onafgebroken heerschte; het aanfchouwen van het in pleister gevae afbeeldfel des edelen suUNDORFF, — alles verhief deze hulde tot eene waardige, ja treffende plegtigheid. Zoo vereerde Harmonica de nagedachtenis van den voor treffelijken sUNDORFFI Zoo zeide zij het luid aau he TER NAGEDACHTENIS VAN WILLEM SUNDORFF. 72$ gehecle Vaderland, welk een’ fchat zij had bezeten, èn wat gij verloren had! Nimmer zal dan ook het aandenken aan dezen belangvollen dag uit het hart der aanwezigen gewische worden; en bij hen vooral, die sUNDOR FF kenden en ine nig hoogachwen, zal zijne nagedachtenis duurzaam in zeges ning blijven, Zoo. nuttig wordt het leven, zoo belangrijk-de nagedache tenis, ook zelfs van den enkelen mensch, die zich boven den engen kring van het gewone leven tor het heerlijk ge- bied van waarheid of fchoonheid weet te verheffen | e= Burger van eene hoogere wereld, zijn zijne verdienften niet binnen den bepaalden kring van bet eardfche leven beperkt, Hij leeft nog, hij werkt nog; nog fticht en verheft zijn voorbeeld, wanneer zijn ftof reeds lang tot ftof żal zijn wes dergekeerd, Hij was het fieraad van zijnen tijd, de roem van zijn Vaderland. Onuitwischbaar is-zijne nagedachtenis ; want het hoogere en hemelfche ontftijgt het vermogen van den tijd; het is en blijfe eeuwig, zoo als de menfchelijke geest eeuwig is en eeuwig blijft. Amfterdam , 2 Nov. 1826. K. BRIEF VAN DEN (NU WIJLEN) VERMAARDEN FRANSCHEN TREUR- SPELER F.J. TALMA AAN DEN HEER As 5, TALMA, VAN ENGWIRUM , IN VRIESLAND, (Medegedeeld aan een Frans-h Dagblad, door den Weleerw, Heer MARRON, te Parijs.) Picis fteden der Oudheid betwistten eertijds elkander den roem van HOMERUS het levênslicht te hebben gefchonken, De afkomst en de plaats der geboorte van TAL MA kunnen te eenigen tijde het voorwerp worden eener foortgelijke me- dedinging , alreeds af te nemen uit de verfchillende verzeke- ringen deswege bij de tevensbefchrijvers van den vermaarden man, De navolgende brief, dien de Weleerw, Heer M A R> Ron, Deeraar der Protestantfche Gemeente te Parijs, ons wel heeft willen mededeelen, kan het zijne toebrengen, om den beftaanden twijfel op te losfen. Een jonge Dries, met name TALMA, (ARICIUS st- BRANDIS TALMA, van Engwfrum, in Vriesland) werd, in 1822, tot Candidaat in de Regten bevorderd aan de Aka- demie van Croningen; te welker gelegenheid hij hulde deed 11 O o BRIER van zijne Thefes aan onzen grooten Treurfpeler „en wel doer tusfchenkomst van den Weleerw, MARRON, die desgelijks belast werd met de mededeeling van het antwoord van TAL- MA aan dien jeugdigen Geleerde, waarvan de (hier even ge trouw vertaalde) leterlijke kopij luidt als volgt: Mijnheer ! ‚ Ik heb de eer gehad, nu eerst acht dagen geleden, eenen brief van u te ontvangen, gefchreven in Februarij laatsueden ten geleide van twee exemplaren van uwe Thefzs, De We gerw. Heer MARRON heeft mij thans een derde van uwen. wege doen toekomen, Ik ben zeer erkentelijk voor uwe verpligtende oplettendheid, en betuig u daarvoor mijnen op- regten dank. Ik Ben onbewust, Mijnheer , en het zou mij bez waarlijk vallen op te fporen, of wij beiden uit denzelfden ftam zijn voortgefproten, Reeds vóór meer dan vijftien jaren, in Hal- Jand zijnde, vernam ik, dat er in dat gewest familiën be- ftonden, die met mij denzelfden naam droegen. De mijnê bewoont inzonderheid eene plaats, zes urén gaas van Cam- brai, in Fransch Vlaanderen, Maar deze is niet de eerfie maal, dát mijn naam aanleiding geeft tot onderzoek , van den kant van vreemdelingen, wegebs mijne afkomst. Vóór ongeveer Veertig òf vijftig jaren vroeg cen zoo des Rei- zers van Marokko, zich te Parijs bevindende , en hoorende den naam mijns ooms uitfpreken , aan denzelven, of hij nit van Arabifche afkomst was, Na dien tijd deed een koopman uit eene der Afrikaanfche zeefteden, dien ik in mijne jeugd te Parijs ontmoette, mij dezelfde vraag; en ik wist asa den koopman niets meer te antwoorden, dan mijn oom aan den zoon van Zijne Marokkaanfche Majesteit, De Heer La N- GLÈs, een Geleerde, ongemeen bedreven in de Oosterfche talen, en de vriend mijner kindschheid, zeide mij destijds, dat inderdaad talma in het Arabisch beteekent onverfaagd, en dat het eene dier benamingen was, welke die volken bezi- gen, om de verfchillende takken van eene zelfde familie te onderfcheiden. Gij gevoelt, Mijnheer, dat dusdanige ver- klaring mij niet weinig fier moest maken, en dat ik feeds mijn best gedaan heb, om niet te BESTEA Ongelukkig, mij beftendig toegewijd hebbende aan den dienst der kuc- ften , heb ik nimmer gelegenheid gehad, om te bewijzen, dat VAN F. j. TALMA Das die naam mij nlet te onregt was aangewaaid, fa * kort, ik Ofderftelde, ingevolge ván álle deze ophelderiiigen , dat eene Moorfche familie, in Spanje achtergebleven , het Christendom kon hebben omhelsd, uit dat Koningtijk nàar de Nederlan. den ; „ toen in het bezit der Spanjaarden , kon zijn verhuisd, en van daar, door deze of gene omttandigheid; zich heb. Ben komen vestigen in Fransch Vlaanderen. p. Dan, van den anderen kant, heeft men, mij in Holand òr- l derrigr, dat mijn naim eenen Höklandfchen ['riefchen] uit. ` gang had, en dat dezelve zeer gemeen was in dat göwest, Deze nieuwe inllehting wierp het ganfche gebouw mijner verbeèlding omverre, én voerde mij eensflags uit de zand. woestijnen van Afrika naar de grazige een van. Holland, Gij, Mijnheer, die het Hollandsch ver kunt beter dan ik beflisfen, oF wij werkelijk uit hét Noordén dan tiit het Zuiden zijn voortgekomen; of onze veorouders deo tulband dan de kap (*) hebbeu gedragen; of zij MmAnOMED dan den God der Christenen hebben aangeroepen.. „Ik, vergat nog u te zeggen, Mijhheer, dat de Graaf v Á N MoURÁDjA, die lagen tijd in het Oosten tijn Gerblijf hield ,, en diè een boek gefchréven heeft bvet her Godá- diens:teifel der Oosterlingen ‚ ene plaats bit eên* hunnêr Schrijvers aanhaalt, waaruit wij verremen, dat de Koning , ef liever de puarao ÍV, van Egyptë, die de Lsraëtiètèn verdreef , zich TALMA noemde, Die Koning ‚ welis waar , wás een groote fchoobejek; maaf men meet daar hiet zòo nastw öp zien, wanneer med zich op zulk eeħé doofluchtige af- komst mag beroemen. Gij ziet, Mijrhéerg dat er geên dn Bäron van Zestien kwartičren beltaat, zelfs geen oning in de ier werelddeeierì , die zich op &etie Zoo hooge en zoo Wettige Clegihtme oudheid touden kunnen verheffen , ais onze familie, Met dat ales (tel ik veel inter prijs op de eer van bloedverwant te zijn vån, eenen Gelderde, zoo ieftekend als gij, dan op die vån de afitaintheling te wezeu van een Gekroond Hoofd. Ik hoop , Mijntieef , dat gij. zoo ge kunt , mij wel zult willen onderfigtef , of onZe náát Ehl Ìandsch dan Arabisch zij. In Alley gévallé wensch ik mijzelvėd opregzelijk geluk, eenen náam te dràged, diën gj Zoo wel weet te vereeren; èn ik viéi mij, dát eenmaal de eere of andere gelukkige omftàndighéid bif bet genoegen Zäl vér- fchaffen ú te ontmóeten, hetzij dat ik weder in Holland kome, hetzij dat gij te Parijs kwaamt, (°) Chaperon ; welligt zinfpelende op het promòverea met de kap. Virki l MENGELW. i8aó, No; 13e = Ûbb SF r 726 BRIEF VAN F. J. TALMA: ‚_ Ontvang, bid ik u, Mijnheer, de verzekering der bijzow dere achtig van Der | Uwen gehoorzamen Dienaar TALMA, (°) Parijs, | 15 Junij 1822. Rue St. - Lazare, No. 56, Chausfëe . E Antin, (*) Tarma werd geboren te Parijs, 15 Januarij 17633 niet, gelijk anderen beweren, 17663 hijzelf wilde daar nooit voor uitkomen, maar zeide meermalet glimlagchender … Men zal verwonderd flaan, wanneer men mijnen vaderdom s» verneemt!’* Zijn vader waseen vermaard Tandmeester, en werd naar Les- den geroepen , in de hoedanigheid van Tandmeester des Konings van Engeland, Op den 21 Mov. 1787 debuteerde hij met de rol van Serd in den Mahomed, \ — NAPOLEON TB LEYDEN p OCT. 18i. Aan den Redacteur der Vaderlandfche Letteroefeningen, Mijnheer ! i L uw geacht Tijdfchrift voor, Sept. 1826, No. XI. bet berigt lezende, hetwelk door den Hoogeerw. VAN GEUNS omtrent de gehoorgeving van NAPOLEON te Leyden, 23 Oct. 1811, medegedeeld is geworden, kwam de lust bij ii op, om ook nog het een en ander met betrekking tot die merkwaardige Audientie op te ftellen en u toe te zenden, D het in uw Maandwerk worde opgenomen, zoo gij het wax- dig oordeelt, om als een appendix tot het reeds medege deelde geplaatst te worden, Ik zal hiermede ook voldoen aan den wensch van genoemden Heer, die zijn berigt met de woorden eindigt: „ Heb ik mij hier of daar in wijze »„ Opgave vergist, niets zal mij aangenamer zijn, dan cat » zulks, door een’ mijner mede oog- en oorgetuigen, liefst » door middel van dit eigen tijdfchrift, aan het publiek » worde onder het oog gebragt.” Het medegedeelde door den Heer vAN GEUNS is, WE de hoofdzaken betreft, volmaakt overeenftemmend met het inderdaad gebeurde, Ik voeg tot hetzelve flechts dit, Mij was het verzoek van onze toenmalige Stadsregering, om als vertegenwoordiger der Evang. Luth. Gemeente op ‘die gehoorverleening te verfehijnen , hoogst aangenaam. Nu, dacht ik bij mijzelven, zal ik dan toch eindelijk dien bui- tengewonen man eens van nabij zien, hem hooren fpreken, en misfchien zelf met hem fpreken , die de geheele werél van zijnen roem doet gewagen, en die, gehuwd aan eene KAPOLEON TE LEYDEN , OCT. 1812. 757 dochter uit het Oostenrijksch Keizershuis, zijve magt op eenen vasten en onbewegelijken grondflag heeft gevestigd ; ik zal den man zien, die daden en krijgsbedrijven verrigt heeft , bij welke die van alle vroegere eeuwen in de fchaduw ftaan , ja als in het niet wegzinken; ik zal eenen man, zien, als °t ware eenig in de gefchiedenis van vroegere en latere tijden! Er waren, naar mijn oordeel , wel vele punten van vergelijking tus{chen NAPOLEON en JULIUS CESAR; Ik had feeds bij beiden groote ervarenheid in het krijgswe- zen gevondehs (nelle togren, die den vijand overrompelden, die de zege beflisten. kingen van rang tot rang verhevetig de arme Elève van Brienne moest zichzelven verbeffen, ` Ik trad de Audienciezaál binnenz.ik zag NAP OLEON n en hoorde hem met zulk eene bewọnderenswàardige vlugheid Over duizend onderwerpen (preken, Regesgeleerdheid, Theo- logie, Gefchicedenis, Hierarchij der Pausfen, Pbyûca, Ma. thefis, oude en nieuwe Talen, Moraal, Tolerantie, enz,- enz. enz, dat de gedachte bij mij opkwam : welk een buitene gewoon mensch ! Zoo overalles te kinoen fpreken, al is het din ook maar oppervlakkig, — waarlijk, dit vooronderftele eene buicengemeene kennist Ware hier iemand, die, als een tweede BRUTUS,-de aarde tan dien Overweldiger wilde verlosfen, mij dunkt de dolk moest zijne hand ontzinkeu , bij het hooren van zulke fchier over alles loopende vragen, bij- Zulke gezonde reflectiën | Men had mij veel verhaald van den haast hiet te verdragen blik, van den fcherpen oogopflag , waarmede hij als in het hart van diegenen lezen wilde, die voor hem verfchehene Dit vond ik niet. Het was zeker geene tronie, op welke de domheid als geteekend ftaat; maar ook niets zeer buiten- SEwoons, Waarlijk, her was niet die majestueuze, impofanga Bbb a #58 NAP-LEÓN TE LEYDEN, OCT. 18tt. houding, niet die alles ter nederblikfemende blik, die ï Engelands grooté Koningin, ELISABETH, Zoo algemee wordt toegekend, en waarvan Ons ook WALTER SCOTT, in zijn Kasteel van Kenilworth, zoo menigen merk waardigea trek verhaalt, Ziet hier mijne gedachten ën gewdarwordingên vóór en bij die merkwaardige gehoorverleening,. De weinige befcheider®, aanmerkingen, welke ik op het berigt van den Heer vaN GEUNS ge maken heb, zijn : 1) NAPOLEON zeide’ tot Prof, BOERS: AA! ce CAL- VIN, n'a-t'il pas fait bruler le pauvre SERVET? Verder: Enfvignes à vos étudiants furtout la morale. C'est la marsk dont les hommes ont principalement befoin. Enfeignez leur aushi lå tolerance, Ils devont étre tolerants envers tout ke monde ; envèrs les Cátholiques , les Luthériens , méme envers lès Juifs. a) Het vaafdig antwoord van den Heer EMPER op de vraagt Monfieur le Profesfeur, ne penfez-vous pas que ¿è dfoit du canon va bien plus vite encore? was, zoo ik meen: Sire! nous esperons que , fous les auspices de votre Majesté, les “droits du canon defendront toujoufs les droits de F humanité. 3) De Keizer vertoefde na den afloop der audientie nog al eenigen tijd, Ik bleef in ce zaal, hoorde hem nog eenige oogenblikken badinerend tret den Heer vaN NeomrT fpre- ken, die Kommandant der Eerewacht was en bem had ingt- haald, Vervolgens had ik nog gelegenheid naar hem toe te gaz en hem een rekwest te overfrandigen, hetwelk hij met veel ` beleefdheid aannam,‘ waarop ik echter nooit eenig antwoord heb ontvangen. Wu, hij kreeg ook kort dagrna zoo veel ir “het Noorden te doen, dat hij dan een’ prediker in Nederland wel niet kon derken ! 4) De achtingwaardige Roomfche Geestelijke , die den Heer oCke vergezelde, was de Heer pr RaM, Pastoor de Fransch Roomfche Gemeente binnen onze ftad. Leyden , Je H JUNIUS, s0 Oct. 18264 Evang. Luth. Predikant, IJE OVERZETTING VAN ER. VON SCHILLER'S MARIA STUART, 72 VRIJ Q / VRIJE OVERZETTING VAN FRIEDR. VON SCHILLER’ s MARIA STUART, Derde Bedrijf. Het tooneel verbeeldt eene plaats in een park , van voren bezet met boomen, van achteren een vergezigt,, Eerfie Tooneel. MARIASTUART ED HANNA KENNEDY, hare Voedfter, \ KE NNEDY, W at drift, Vorftin! Vertoef} Uw vlugge voet doorjaagt D:t lommerrijk geboomte, alsof hij vleugels draagt, ' MARIA, Laat me in °t genot mijner vrijheid herleven } Laat mij een kind zijn! Wees het met mij ! Laat me, als een jeugdige hinde zoo vrij, Vrolijk en ligt deze zoden doorzweven! Ben ik mijn’ treurigen kerker ontulugt? Doen mij geen tralies noch floten meer fchrikken 2 Neen! om mijn dorftende ziel te verkwikken , Drink ik de vrije, de hemelfche lucht | KENNEDY, | Gij ziet, helaas ! Vorftin, uw’ duistren kerker niet, _ Omdat hij, door °t geboomte, aan uwen blik oncfchiete MARIA, Hebt dank, hebt dank, gij vriendelijke boomen! * Zijn uwe blaân, die dezen muur bedekken, o Kennedy! Ik mag mij zalig droomen. Waarom wilt ge uit dien zoeten waan mij wekken 3, Onvangt mij niet het ruime flerrenveld,? Mijn oog, zijn’ langen nacht ontfneld , Mag vrij door °t ongemeten trekken, Van geenen kerker meer bekneld. Ginds , waar die nevelbergen dagen, Daar ligt mijn Rijk, daar vangt het aan; Deez’ wolkjes , die naar ’t Zuiden jagen a Bezoeken Frankrijks Oceaan | | Wolkjes , die ijlende vlug: voor mijne oogen , Groet gij het land mijner kindschheid! o, Mogt, Mogt ik u volgen! Ik deelde nwen togt, Zwevende, als gij, dvor de blaauwende bogen. 730 VRIJE OVERZETTING Vrij, als de winden, zoo trekt ge daarheen, Groet dan mijn Frankrijk, en zeg, hoe ik ween! Zij, die mij houdt in haar boeijen geklonken, Heeft mij geen’ anderen bode gefchonken. KENNEDY. Mijn dierbre Koningin, gìj kene uzelv’ niet meer; Uw geest verdwaalt van’t fpoor! Keer totuw zinnen weêr 4 ‘MARIA, | Ankert niet ginder een visfcher zijn boot? Zachter, o arme ! dan ooit zoudt ge u bedden, Kon uwe hand , uit deez’ boeijen en dood, ` Op dit gebrekkige vaartuig mij redden, Karig behoude het uw fober beftsan, Hoog zou mijn gunst u beloonen met fchatten, En eene vangst, nog door niemand gedaan, Zoudt ge in de boot, die mij opnam, bevatten £ KENNEDY, Een ijdle wensch, Vorftin! Ontdekt uw oog dan niet De wacht , die ons omringt en glurende ons befpiedt ? `t Verbod, de ftraf, de fchrik fchijnt allen weg te vagen, Wier liefde ons dienen kon, of ons voor 't minst beklagen, MARIA, Neen, goede Hanna, neen! de poort van dit gebouw Ontfloot zich niet vergeefs. 't Is wijl ik hopen zou. Leicester is aan 't hof; hij zelf wordt mijn verweerder, Die kleine gunst ìs mij de voorboô van nog meerder, ` Het is de hand der min, diè ik in haar erken, Ik dwaal niet. Zeg ook niet , dat ik vermetel! ben, Van lieverleê zal men mijn kerkerdeuren breken, Na kleine weldaân mij van grooter. gunften fpreken, Tot dat de hand op eens mij vriendlijk tegenwenkt, Die mijne boeijen flaakt en ons de vrijheid fchenkr, KENNEDY, Hoe kan mijn droeve ziel die tegenfpraak vereenen ? Heeft ooit de klare zon den duistren nacht befchenen ? Nog gistren zei men u, helaas! het fterven aan, En plotsling zoudt gij nu op vrije voeten gaan? Ook hun wordt fomtijds wel de ketenring verbroken, Wien ’ licht der eeuwigheid voor altoos wordt ontftokeu, | MARIA, | Hoort gij die horens? hoort gij dien toon Klinken en dreunen door bosfchen en beemden? VAN FRIEDR, VON SGHILLER's MARIA STUART, f3iI Hoort gij het basfen der hondet dier vreemden ?. Vriendlijke temmen, wat kliúkt ge mij fchoon! Mogt ik den fehaatreiden jagtftoet verzellen ! Ach , goede Hanna! mijn jagtpaard! Voort, voort } ’kaileb vaak dien klank op de bergen gehoord, ` Als ik het wild in mijn Schotland ging vellen, ‘Tweede Tooneel. AMIAS PAULET, Ridder, en Wachter van MARIA, de vorigen. ke A PAULET., Welnu, heb: ik in 't einde eens aanfpraak op uw* lof? MARIA Zijt gij ’ t, die deze gunst... ..? PAULET. _‘Waárom niet? 'k Was aan °t hof,- Ik heb, naar uwen wensch ,den brief, door u gefchreven.…, “MARIA, Hebe gij hem inderdaad mijn’ Zuster zelv’ gegeven ? En deze vrijheid , Sir, die men mij eindlijk biede, Is dan uw vriendlijk werk? PAULET Creelbereekenend., p ZI is tose. Ch E een ge niet ; Verwacht eene andre vreugd! MARIA, Hoe, Sir! welke andre vreugde ? PAULET., ` Hoort T] diet ae klank ? MAR IA: Hij was °t, „die mj hee PAULET, De: Koningin, verzeld van heel haar hofgezin, Jaagt in dit eenzaam park. MARIA Cterugdeinzende,’ God! Sirt de Koningin ? PAULET, Na luttel tijdsverloop verfchijnt zij voor uwe oogen. KENNEDY, (MAR TA omvangefide, die fiddert en op het puns __ „is van te bezwijken. ) Maria! eij verbleekt? PAULET. Bevredigt u mijn pogen ? pb} vRIE OVERZETTING Of was 't niet uw verzoek, waaraan ik ehans voldeed? Het wordt u toégeftaan. Welaan, maalu gereed! ` Gij deedt mij meni; igmaal een’ Aod van woorden hooren; Gebruik uw tong dan nu, Een uur ig ras verloren, ` MARIA. de Ach, waarom heeft men mij niet voorbereid ? Waarom … Ek ben thans niet gefchikt,,.. Kom , goede Hanos, kon} (Tot PA Ù LET.) ' Wat ik als PR gunst van u heb afgebeden, Is mij nu vreeslijk, Sir, om meer dan ééne reden, Kom, Hanna, reik me uw’ arm 3 ontvlugten wij dit oord; Ontwijken we een gezigt, dat onze rust verhoor. PAULET; Wat wilt sij, Koningin? Vertoef ! Gij moet iig wachten, Wel mag ’t u angftig zijn, en fchokkend voor uw krachten, dad Reper aangege bier voor uw oog te daal Derde 7 vanerl, he TALBOT, Graaf va y TERTS s bede dif ARIA (nog tegen ennen Neen, Sir, * is daarom niet, dat ik haar wilde ontvlido; Her is eene andre vrees, die mif van hier doet vlogen, "(TogsurewsBuURY.) Ach, sili Graaf, tot u wende ik mijn droeye zuchten! De Hemel zendt me in u een’ Engel in den druk t Ik kan haar nu niet zien, dan tot mijn ongeluk. Spaar, mij deez’ zaenkomst ! SHREWSBURY, ` Gij hebt die niet te fehrontt, Merneem wy BER. Vorftin | Het tijdftip is geko “MARIA, Ik heb dat uur verwacht; finds jaren overlegd — Al wat ik zeggen zou, of niet moest zijn gezegd; Heb *c in‘mjn hoofd geplant en in mijn hart ‘gedreven, Hoe ik haar treffen zou en fchreijen doen en beven: En in-dit oogênblik is alles mij ontgaan ; Niets is mij thans zoo klaar, noch fpreekt mij fterker al, Nièts leeft ér in mijn ziel, dan * t wrang gevoel der plaget Dan ' t tijden, dar mijn hart om harentwil moest dragen | VAN PRIEDR. VON SCHILLER!S MARIA STUART, 233 tt Is tegen haar gekeerd in onweêrffaanbren haat, Geen goede geest, die thans aan mijne zijde ftaat, En” t ig alsof de hel, met breede flangenvlechten Me omwoelende, ons gefchil, maar tot mijnifehå, zou flechten, SHREWSBURY, Bedwing uw’ bloed, Vorftin ! befpaar u elken: fchok. Het brengt geen goede vrucht, als afkeer ftuit op wrok. Gehoorzaam aan den tijd, den nood, en,... haar vermogen, Zij is de magtigfte ; ; des buig u voor hare oogen, MARIA, Voor haar? Ik kan het piet, SHREWSBURY. Nog eens, verneder ul Spreek met gelatenheid en eerbied, Doe % fleches nu { Roep bare gunften in. Trotfeer niet, onbezonnen, ` Op men zonder magt, Dat waar’ verkeerd begonnen, MAR IA. Helaas, i ik heb dan zelve om mijn verderf gebeên ! Mijn bede wordt verbaord, maar tot mijn’ vloek alleen, Nooit kunnen wij elkaar met zusterliefde groeten, Eer zal het water zich en °t vuur in vrede ontmoeten, Eer koost een tijger ’t lam, dat hem een toeval fchenkt $ dk ben te fterk gehoond; zij heeft te zwaar gekrenkt, Hier grijpt geen vrede plaats, geen vriendfchap of verzoening, SAREWSBURY, Zip eerst haar in %’ gezigt; misfchien vindt gij voldoening. Of heb ik niet gezien, hoe zij gerrollen was; Hoe ze, in de ziel geroerd , uw?’ brief in tranen las? *t Gevoel fpreekt ook in haar ; vod gij flechts meer vertrouwen, Ik ben vooruitgefneld, om u mijn zorg te ontvouwen, Volg mijn vermaning op; bedwing u; wees bedaard! MARIA (zijne hand vatrende.) Ach, Talbot! of gij nog altoos mijn wachter waart , Gelijk gij fteeds mijn vriend geweest zijt onder ’ lijden ! Het is mij hard gegaan, zeer hard, na deze tijden! SHREWSBURY, Vergeet het ; denk dit uur aan niets, dan aan geduld, Denk, hoe ge Elizabech in ootmoed fpreken zult, MARIA, Į Burleigh ook bij haar? SHREWSBURY, Leicester volgt haar fchreden, 234 VRIJE OVERZETTING MARIA, - Leicester ? à SHREWSBURY, Vrees van hem geen’ weêrftand aan uw beden, Niet hij wil uw verderf , op wien gij hopen kunt. Deez’ zamenkomst wordt u, op ziju beftel, vergund. M f RIA, Jt- wist het wel, Mylord! SHREWSBURY. Wat doet uw mond mij hooren t | PAULET, De Koningin! SHREWSBURY (tot MARIA.) Bedaard, of wis gij zijt verloren ! Vierde Tooneel. De vorigen, ELIZABETH, Graaf VAN LEICESTER,» Gevolg, ELIZABETH (tot LEICESTER.) Hoe heet dit landgoed, Graaf ? LEICESTER. Totheringhay’s kasteel, ELIZABE TH (tOt SHREWSBURY.) Zend ons gevolg terug. Men dringt mij al te veel; De ftraten zijn te vol, wanneer wij ons vertoonen. Doch wie zou'zoo veel liefde in °t volk niet gaarn verfchoonen 3 Onmatig , trouwens , zijn de teekens dezer min, Zoo eert men eenen God, niet eene Koningin. Laat ons hen voor een poos van deze zorg ontbinden, En trachten in dit park een weinig rust te vinden, MARIA (welke tot dusverre op KENNEDY geleund had, verheft zich nu; haar oog ` ontmoet den gefpannen blik van erriza- BETH; zij deinst terug, en valt aan de borst van hare Voedfter.’) | o God! geen menschlijk hart fpreeke tot me uit dit gezigt. ELIZABETH, l Wie is die vrouw, Mylord ! (Algemeen zwijgen.) LEICESTER., Dit flot, Vorftin , zal lige Haar, die hier voor u ftaat in ootmoed, kenbaar maken. VAN FRIEDR. VON SCHILLER'S MARIA STUART, 735 ELIZABETH (houdt zich als verrast; - LEICESTER toornig aanzieude.) Wie heeft mij dat gedaan ! k | LEICESTER, Wil uwen toorn verzaken | Het is gebeurd, Vorffin! En nu de Hemelmage - In dit verblijf van rouw uw voeten heeft gebragt, Moog’ Haar genade in u het medelij’ doen fpreken ! | SHREWSBURY. Ja, koninklijke vrouw, verhoor, verhoor dit fmeeken ! Rigt, groot gelijk een God, uit uwen hoogen (taat, Een' blik van liefde op haar, die hier voor u vergaat. (MARIA poogt ELIZABETH te naderen, maar flaat, in hevigen zelfftrijd , ftil.) ELIZABETH, Mylords, wie fprak mij toch van cere boetgezinde ? Een trotfche en ijdle vrouw ontmoet ik ; een verblinde,. Die, fchoon door 's Hemels hand, te mijner gunst , verneêrd, Geenszins door °t ongeluk gebukt werd noch geleerd. a | MARIA, | Het zij! °k Wil aan de fchand’ mijn grootheid onderwerpen, Gods roede kusfende , hoezeer haar flagen fnerpen. Zink, magtelooze trots der eedle ziel, zink neêr ! Weg, denkbeeld van mijn’ taat, en wie ik was weleer ! ’k Wil buigen voor de hand,die mij dien ftrijd laat kampen, Die mij geftooten heeft in dezen poel van rampen; Vergeten, wat ik leed, en welk een droefenis Sinds zoo veel jaren reeds mijn treurig aandeel is ! (Zij keert zich tot de Koningin.) De Hemel heeft beflist; voor u beflist, mijn Zuster! Mijn onheil maakt uw” troon, en u op hem geruster, Doch, fchoon de zege uw kruin en mij de fchande treft , Bid ik de Godheid aan, die u zoo hoog verheft. (Zij valt voor haar neder.) Wees gij, van uwen kant, ou ook weêr zacht en goedig ; Wees, als de Godheid zelv’, verheven ; wees grootmoedig! / Verlos mij van mijn’ fmaad ; reik me uwe hand; zij zal Mij koninklijk en groot vereken van mijn’ val, ELIZABETH (terugtredende. ) U voegt deez’ plaats, Mevrouw ! Ik zal de Godheid loven, Die, wijs der menfchen lot befturende daar boven, Dova, pr ; r £ 736 VRIJE OVERZETTING — Gewild heeft, dat ik zelv’ niet zoo aan uwen voeg Zou liggen, als gij chans aan mijne voeten doer. MARIA (met klinmend gevoel.) Denk aan de wisfeling der ondermaanfche zaken; Denk aan dien hoogen God , wiens liefde uw’ trots moet wraken f Vereer Hem! Vrees de Magt, die me aan uw voeten flor! Doe hier in.mij uzelve, uw grootheid, niet te kort. Of wilt gj ‘t edel bloed ontwijden der Tudoren, Dat zijne ftem in u, gelijk in mij , doet hooren? Ach, íta niet zoo voor mij met ongenaakbren trots ,, Zoo ontoegankelijk en fteil gelijk een rots, Die ’t fcheepsvolk „wen de zee haar golven op doet fpatten, In fchipbreuk vruchteloos met de armen wil omvatten ! Mijn lot, mijn leven hangt, ja allez aan dit uur, Aan mijner tranen kracht, aan mijner woorden vuur. Verdrijf mijns harten vrees, opdat de taal moog’ vloeijen ! *k Voel, op dien blik van ijs, mijn tong en lippen boeijen; Mijn boezem fluit zich toe, en, koud en traag en loom, Stremt mijner tranen loop, als een bevrozen ftroom. ELIZABETH (koel en ftreng.) War is uw wensch, Mevrouw? Gij hebt mij willen fpreken, De troost mijns aangezigts gewordt u, tot een teeken , Dat ik den vromen pligt van ene Zuster ken ; Schoon ik daarbij vergeet, dat ik Vorftinne ben. De wereld zal, met regt, mij om die daad berispen, Mij ‚ die zich dus verneërt , om deze zwakheid gispen, Wijl ik beleedigd bens vermits, in “ eind’, men weer, Dat gij tot eenen moord aan mij een poging deedt, MARI A Hoe zal ik... op wat wijze.,.in welk een taal beginnen, Dat ik u °t hart bewege, om °t voor mijn zaak te winnen; ` Maar zónder dat het woord, hetwelk ik tot u fpreek, U kwetfe en °t gansch gebouw van mijne hoop verbreek’ ?. Algoedþeid ! leen Gijzelve Uw kracht aan mijne rede, En neem den angel wez vav elke klagt of bede! _ (TOt ELIZABETH.) Gij hebr t in mij het regt der Koningen gehoond 5; Want ik ‘ben Koningin , en, ats gijzelv’, gekroond, Ik kwam, als biddende, het gastregt van u vragen; Gij deedt me in kerkermuur de harde rampen dragen, Eno fchondt , door deze daad , der volken heilig regt. Mijn dienaars zijn me ontruks,, mijn vrienden mij ontzegd, \ VAN FRIEDR. VON SCHILLER's MARJA STUART, 737 Ën fhadelifk gebrek deede gij mijn dagen kwijnen, ’k Moest, als misdadige į voor een gerigt verfchijnen, Dat, door zijn zamenftel, befchimpend was voor mijs Doch, dat die droeve reeks*van ramp vergeten zijt. Thans kan geen vreemde mond zich tusfehen ons meer ftelleri, Verwaardig u, alsnu mijn fchulden op te tellen, Ik zal op elk bezwaar befcheid doen , naar begeer, Ach, hadt ge mij gehoord, toen ik uw oog weleer GezochtYheb, *t waar" zoo ver voorzeker niet gekomen; Ik had Elizabeth niet onder deze boomen Gefproken ; haar, helaas, niet in deez’ ftaat begroet ! ELIZABET Hs | Mijn goede gêest heeft mij, in zijne gunst, behoed , Om aan fijne eigen borst eene adder op te kweeked. Geen regtbañk , neen , uw hart moet hier het vonnis Tpreken4 Wat klaagt gij ’t noodlot dàn? Beklaag de eergierigheid į Den hoogmoed van uw Huis, dat altoos lagen leit. Vijandigs was er niets gebeurd, dat ik den zegen Vi twe en mijne rust verruild bad voor den deger; Toen zeide mij uw Oom, die Priester, die de hand Naar alle kroonen fteekt, den krijg aan in mifn lands Hij robpte u, ftour en trorsch, te pronken met mijn wapeng Mijn‘koninklijké kroon te zetten op uw flapens Met mij in ftrijd te gaan op leven of op dood, Wat listen zijn er toch voor zijne ziel te fnood? Riep kij biet tegen mij het zwaard van andre volken; De tong der priestereú, rog fnijdender dan dolken; Het dwalend bijgeloof , de dweepzucht ; en den waan? În dit mijn vreedzaam rijk blies hij den opftand aan Maar God bêfchermt degeen’, die op Zijn magt vertrouwden; De troufche Pfiester beeft het veld toch niet behouden, De flag, mij toegedacht, doch van zijn kracht beroofd ; Valt op uzelv’ terug èn trefc uw eigen hoofd, MARI A. Ik fta in 's Hemels hand, Gij zult, ik durf dit vore, ‚Een treurig fpel, als dit, zoo bloedig niet ontknoopen, ELIZABETH, Wie zal mij hindren? Spreek! Uw Oom gaf , zijner waard ; Het voorbeeld aan de reeks der Koningen op aard’, ‘Hoe men een’ vijand flaat, na ’c fluiten der verbonden ! Ik heb in Bartelsuacht een groote fchool gevonden, 238 VRIJE OveRderTiKG Wat is mij.*t volksregt? wat een enkle band van bloed? De Kerk fcheidt elken pligt met onverwrikt gemoed; Zij doet de trouwbreuk en den Koningsmoord vereeren, Ik oefen dan toch flechts,»wat uwe priesters leeren! Verklaar u: Zoo ik chans-uw boeijen breken wot, Wat pand verzekert mij daarna van uwe trouw, Of achter. welk een flot zou ik het kunnen fteken, Dat niet St. Pieters hand, zoo ’t oorbaar was, zou breket? Het is geen trouw , voorwaar, die zulke flangen velt! Geen toevlugt is ef voor, geen wapen, dan geweld! em MARIA. | | O! ’t is deze achterdocht, die u.geftädg doet fchromer, En fteeds nog tegen mij uw ziel houdt ingenomen, Ik worde als vijandin en vreemd aan u befchouwd, Hade. gij, gelijk ge thans al mijne deän mistrouwt, Mij tot uwe erfgenaam verklaard na uw verfcheiden, Ligt hadden: dankbaarheid én teedre liefde beiden Een trouwe bloedverwante. en een vriendin geit Uit haar, die nu met regt, wat gij haar toebragt, wraakt ELIZADBET ite Uw vriendfchaf , Mylady , past andere gemoedren. Het pausdom is uw buis; de priesters zijn uw broedren. Dus erfgenaam mijns, rijks? o Valftrik , loos van doel! Opdat gij Englands volk zoudt domplen in eeu’ poel Van twisten zonder eind, misfchien nog bij mijn leven? Een tweede Armida ftraks de jeugd mijns rijks omzweven, Of wikklen in een net , dat haar verwarren kon, Opdat zich alles keer’ tot u, een nieuwe zon? En ik «ef? MARIA, Regeer in vrede! Ik laat mijne aarfpraak vieti ’k Doe afftand van uw’ troon, voor mij zoo vol bezwarek Mijn geest is uitgedoofd; geen grootheid lokt mij meer. Ik ben Maria nog, mäar die niet van weleer, Tot fchaduwe uitgeteerd in lange kerkerfmarten,. Zoek ik mijn’ moed vergeefs en ’t vroeger vuur des harten: Gij hebt het doel bereikt, dat gij bereiken moest ; Gij hebt mij in den bloei van mijne kracht verwoest. Thans , Zuster , maak een cinde ! Ik wensch het woord te hoort, Dat mij vergifnis fchenkt, na zoo veel haat en toreni <- Het ‘woord, om ‘welk gij wis den weg mijns kerkers nad” Want ik vertrouw vah u y dat gij miet enkel kwaamt;, VAN FRÍRDR. VON SCHILLER's "MARIA STUART, 739 Om, wreeder ván gemoed dan uwe- woorden toonen, Het offer uwer magt nog in zijn radip: te honen, Welaan dán, fpreek hen uit, de woorden: „ Gij zijt vrijd Vereer mijn goedheid nu; mij magt gevoeldet gij P” Spreek ze uit, die zoete taal, en ’k zal met dubble blijheid Mijn leven uit uw hand ontvangen met mijn vrijheid; Wee uwer, wen gij cháus niet alseen Godheid fcheide; Wanneer de zegen hièr uw’ voet niet heeft geleid! Niet voor dit tijke land, en niet voor alle Rijken, Waarlangs de ftroomen flaan of wel de zeeën ftrijken ; Zoude ik dit droevig oord op zulk een wijze ontgdan ; Noch ftaan ‘voor u, gelijk gij dan voor mij zoude ftaan f ELIZABETH, A Is °c uit met uwe list? Zijt, ge in het eind verwonnen? Hebt gij geen’ mòorder meer? geen’ enklen onbezonnen’, Die „ridderlijk , gijn” hals wil offren voor uw zaak? == Ja, Mylady, ’t is uit! Men heeft nu hooger taak, De werld heeft finds lang verhevener belangen. Geen ftervling wil alsnog úw’ derden man vervangen, Men weet, dezelfde hand, die uwe mannen flagt, Brengt ook de minnaars om. 