Dierkundige beschouwingen, eeniger soorten van zeldzame dieren, door naauwkeurige beschryvingen, afbeeldingen en verhandelingen opgeheldert
20. Hall Pbyf. Tom» /. Qap^ uit. Lyonn. Anat. de la Qhen^ welke egter tvvylFeld of dit het hart is. B.] IV. Stuk. C 2 c ^ y word uit de fchelding dier twee gemaakt , deze loopt krotikelagtig naar den buik en het verlengde merg. Twee andere aders, ziet men in dea buik in de lengte loopen, en ’er loopt een. kleine dunne langs de rug na de voetjes. In de baardjes der mond ziet men een klein rood adertje*.. Een groQter door de kieuw-üammen , dog de geele kieuw blaadjes, too- nen geen vaaten. De Stam van het bloedgeflel, fchynt in dit Dier zaamengefleld te worden uit de opflorpende aders van darmen , als uit zoo veele worte¬ len, en door flagaderlyke takken het voedende fap, door het ligchaam; te leiden Het is waarfchynelyk dat dit zamenftel in de Zee-Rupfen en misfchien in de Infeóten plaats heeft, (^cc') En deze gelteldheid van het zapvoerend zamenftel geeft een groote overeenkomft met de bewerk¬ tuiging der Planten. Qïd) Achter de vleefchagtigheid van het hoofd , by den flokdarm legt een Ingewand (fig. 12. 12. bb.^ als een darm , het welk boogsgewyze en dun is, ea zeer zagt, in hetuiterfte van het hoofd eindigende dog ge- llooten , het fchynt wederzyds tot de maag te loopen , en in den darm: ingeplant, te worden , misfchien is. het iets overeenkomftigs met de lever of het alvleefch. Voor deze ingewandjes en als in haaren boezem , ziet men aan we-~ dmyden twee eyronde ligchaamtjes (Jig, 12. -i^. a. a.} voor de in-: planting der kieuwaderen, aan de zyden van het Dier ingeplant, wel¬ ke byna het geheele jaar door, niet grooter zyn,. dan twee garflen^ koorntjes, en bevatten eenige duiftere korrels,, dog in het begin der- Lente worden zy grooter en als groote eyerneften of klompen uit witte: korreltjes beftaande, niet grooter dan Zandkorreltjes.. Ach- ^ f (cD [Da^ de Infedten een zamenfték van vaaten' hebben^-, dat gelykwydig met de In^ gevvanden loopt , heeft Redi reeds gezien en befchreven (^Redi anitn. viv, neglt: »ltri animi />.. 55. Tab.-‘XV, 7aq Colle£l\ Acadèmique Tom. V. p. 476. Tab. XXVllI. f. XXVII. , en de geleerde Heer Ch. Bonnet zegt duidelyk van de Aardwormen fpre- kende: in yder zamenvoeging der ringen, ziet men kleine vaaten-, welke takken vaneen’ groote Slagader fchynen , maar geen-zamentrekking of verwydering ziende , kan men-met waarfchynelykheid gisfen, dat het takken van Aders zyn die het bloed aan de groote» flam brengen, die onder den buik legt. Bonnet Infeüol, p, 14. ƒ1 V. ddd, en laat ’er op volgen., onder den grooten Slagader legt de Darmbuis. Id. ibid, 14. Ook heb» ik dikwyls in de Rupfen langs den rug een wit vat, gezien, dat met de werkingen der. Slagaderen over eenkwam. B.'J (^dd} [Het voedende zap inde Planten opgeHorpt door de Pori der wortelen, en niet door de vezelen gelyk de Marquis de St. Simon aangetoont heeft les Hyacinih, p. 16.. ryft in evenwydig loopende buizen, welke zig in de takmaakingen verfpreiden, en im allengskens kleiner wordende vaatjes word het gekleinfl , en tot voeding van vrugt en* bloem bekwaam gemaakt. Zie Philosoph. Trans. 1665. No. 71. Derham Godll Na^ tpurk, p, 238".. ia van Plant-Dieren, p, 10. in .dQ^Aanm* B^.]. ’ ( 21 > ^clitcr de inplanting der kieuweh boven d’e buikbanden by het t\Vee- de en derde voetje zyn twee blaasjes aangegroeid aan wederzyden rond en bruinagtig zeer dun, en uit dezelve vloeit^ wanneer zy gebrooken zyn, een vuil geel vogt als gal maakcn deze blaasjes het Zaadvocht, riet zamenflel ten ininften toond, dat alle de Zeeduizendbeenen Man-' wyven- zyn, deze blaasjes krygen eene groote zenuw uit het verlengde merg vier- zenuwen komen met een regten hoek uit den flam, en het verlengde merg zend diergelykc zenuw naar de kieuwader. 2 N E REIS C O N C H I L E G A. DE • S G H U L P'K O K E R.. ' r ■ ' : f . J ^ 'A n..! FigA i\—22\ \ > ff i ' ' De Zee werpt op de Hollandfche flranden geduurig Kokérs óp ,' die‘ uit flukken van Schulpen zamengefleld zyn, en deze Zoort is zoo me¬ nigvuldig, dat men dikwyls groote hoopen van zulke Kokers vind, en' veel meer dan van de rolronde Zeediiizendbeen. Het Dier zelv egter komt z'eldzaamer voor., *(;^^^)’datik nu nauwkeurig ' zal befchryven wyl ’er geeri^Téhryver een woord van fpreekt , en' klein is de eenige , die van' dem Koker gefprooken hééft Ydé Taball Mar. p. 7. Nó; r.) - / ' / ' ; , Ik heb het levend Dier zomtyds gevonden ,‘ en zyne beweegingert* eenige uuren lang nagegaan, zoo lang het in den Koker is, fleekt het zyn hoofd met de baardjes en kieuwen uit,, en beweegd dezelve op-ve- lerlei wyzen. .. De Kieuwen , die zoo rood als Coraal heeflertjes zyn en zoo hard' zyn met rood’ bloed gevuld, en liet Dief rigt dezelve op; en.fteekt ze uit, of trekt (by aanraking) dezelve 'in, eii het bloed terug loopende' worden zy bleek. De baardjes krult het geduurig in elkander, of- fteekt dezelve meer dan een half duim-uit (^r)., de Ligchaamen wel¬ ke’ [Tot déze zoort fch’ynt my toe, > dat die Zeediiizendbeen behoort welke de lieer M. Slabber in de Verhandelingen van het Zeeuwfch genoodfchap befchreeveiï heeft XFerhand, van het Zeeuwfch Gen, der fVetenfchap, D. I. p. ’287. Tab. II.) fclioou het Kieuwgeftel .verfchillend is.-- B.] . ; ... j.; (tf^) [Dit fchynt- my het eenige Dier te'ayiij dat de baardjes kan uittrekken en in- krimpeu , ten waare men de armen der Polypen , en dé tandjes der raderen van de Rader-Diertjes , voor Ba^irdjes honden wilde het- geen .my egter zoo niet voorkomt, - onder de Visfchen beken ' ik zyn ’er met zeer lange baarden gelyk de Myflus welke ' ^ezelve van aanmerkelyke lengte heeft en verfcheiden , Cabelj ouwen ^ de* ^vérfcheiden Grondels '^ dog ik Héb “dé Piiitaal nienig maaien levend ^jtvaarge-'- omcH, dog nooit eenige beweging in dezelve konnen bemerken. B.]'" IF,.StuL. Ca. o (22) ke door deze baardjes aangeraakt worden, kleeven *er aan als zyn- de dezelve door een ziiigkragt , en worden met het minfte geweld gebrooken. ‘. Het Dier fchrikkende , vlugt met een Wormsgewyze beweeging en valt van zelv uit zyn Koker, dan is de beweeging :trager en legt Ï1 an- gentrekkig in ’t water (fig. 17.) in een geeffig vocht llerft het op het oogenblik, indien ftaat als de figuur afbeeld, maar met zaamgetrokken kieuwen en baardtjes,. Men vind zelden kleine Kokers i(5.) zy zyn gemeenelyk ter dikte van een Schryfpen en zes duim lang Qfig, 14. 15.) de opening is over al even breed, dog van agter wat naauwer, en beffcaan uiteen vliegje als uit een zoort van lym , vuil geel , buigzaam in ’t water , door droging buigzaam Cff}, én van buiten met oordeel door flukken van Schulpen bedekt, welke ’er aan vafl: gelymd zyn. Zomtyds zyn deze zeer groot en geheel, en hier en daar met grof Zeezand ver- me;ngd, zoo dat het (door drooging niet afvald (fig, 14.) de grootere Hukken van Schulpen zyn gemeenlyk dwars aan de buis geplaatfl; en tegelsgewys op elkander. Het agterfle verdund einde is ter lengte van een duim vliesagtig en naakt. Zelden vind men buizen , die alleen Van buiten met Zand bekleed zyn ^ (J^g^ Jnaar dikwyls die met Zand of flukjes van ^(:hülpen overshands zamcngefteld zyn. Dog de zeldzaamfte zyn , die alleen vliesagtig zyn , zulke hebbe ik zomtyds in teelt van de Vygtoorn of toorn van Babel (hh) of het blaasvormige Zeefchuim Q'O dor ouden gQvondQïu Het * ' • S * -at 4^. ' - ^ A ^ % • ' f/*) [Alle Dieren welke zig eeü Koker, Pop, of bekleedzel maaken bewerken de ftoffe uit hun eigen Lighaain; zynde het zelve een zoort van^Gom, welke zy of uit zweeten , gelyk d-e Mierenleeuw , of door .Gomleiders, door de Moiidfpieren gelyk de Rupfen , of door drukking van tepeltjes lütfchieten gelyk de Spinnen y dog ik zal gele- gentheid hebben , dit (luk breeder te verhandelen. B.] fe) maakzel van fonimige Kokers in welke Water Rupfen woonen is aller han- merkenswaardigft dus heeft de Rbombica ofRüitvlak Linn. Ay/?. XII. p. pop. zyn Ko- k-er zoo gefchikt , dat dezelve in een vyfhoek van grasfcheutjes geplaats is. Zie Reaum, Mem. des Inf. Tom, III. p, i. pag, 203. Tab, XII. /g. 5. aa, Dikwyls hebbe ik dezel¬ ve gehad, welke uit zulke bontjes en topflakjes zamen gedeld waaren, de Heer de Reaumur heeft ’er afgebeeld , welke met onze Zandduizendbeen zeer in den Koker over een komen, als beftaande uit Schulpjes welke tegelsgewyze op elkander leggen. lT>,ihid, Tab, Xli, f. 6, en 7. waar uit weder den natuurlyken overgang van de zagtfchaaligeii tot de Infe(5ten blykt. Een groote overeenkomfl is '^er tusfchen onzen ^hulpkoker en een Diertje in dé uitgevreeten Steenen 'van de Middellandfche Zeeën, door door den naauwkeurigen Kaehler in de Stokholmfche Verhandelingen 1754. p, 143. Tab, ^.fig.A, hoogd. druk befchreeven Deze heeft ook takkige kieuwen aan het hoofd en baardjes aan de mond in de figuur van het ligchaam komt met dezelve overeen. Het kan onzeker fchynen of de¬ ze Zeeduizendbeen van de Heer Kaehler de Steenen waarlyk uithold , of liever in de uitgevreeten nesteld; dan of het van onze Zoort verfcbild. Linn:EUs is met Kaehler van een gevoelen geweeft 3 en heeft daarom dat Dier by'dë Paalwormen gevoegd, (mm) fchoon het zeker een Dwf- zendbeen is, en Adanson heeft klaar aangetoond, dat het waare Zaa- menflervan den Paalworm zeef ver van de Zeeduizendbeen ^üs., en zeer na aan de Steenwormen (nn) komt, zoo dat ’er omtrent de natuurlyke order geen twyffel meer overig is: " ' De to.eflel der kieuwen in* onze Zeeduizendbeen, om den vezelagti- gen toefiel vati dtn SlyVZeeduizendbeen hier boven pag. .vermeld, en. dat van alle de Zandkokers en Pyp-Corallynen ^ doet my denken, djic dezelve , niet zoo zeer voor fpruiten , als voor werktuigen , die aan kieuwen gelyk zyn^ te meer dewyl gemelde Dieren dezelve zelden of nooit voor kieuwen gebruiken.. - > ? ' Xkk) [Lyfl der Plant-Dieren p; 10 1, Tah, IV* fig, 2. Ellis Nat. Hifl. dér Coraalg* Tab.^ 16. fig, b* Bast. Uitfpann* L Tab, 2. fig. 3. 4, Tab, 3. fig, 2. 3.^4. Linn. Faun. $uec. II. 2230. B]. ' Ql) [Lyfl der Plant-Dieren p. 142. Tab. V. fig, .1. Seb Schatk. III, Tab, 100. N. 16. Ellis Coraalg, Tab, X, Linn. Syfi. XII, p, 1308. Edw. Nat* Hifi, of birds. Tab. 286. B]. (mni) [In de XII. uitgaave van het Zamendel der Natuur heeft de Heer Linn^us het van den Paalworm afgefcheiden , dog vind het zelve nergens anders geplaatft, het zou¬ de dan volgens zyn Ed. fchikking onder de Zandkokers Serpula moeten geplaatfi: zya. Zie Syfl:. XII. p. 1264. dog is daar niet aangehaald. B.] ‘y. («») [De Heer Adanson noemt dezelve Taret ^ en voegt ze by de Steenwormeo* Zie Hifi, des Coquill, de Seneg* p* 442. T^b, ip,. B.]. IV, Stuk / ( 24 5 * 'i'.y B E S C H R Y V I N G r ' * f V A N D E N SC H t : ■ .'U ■ ^ I •- r ■• j ^ 1 ' L P - K . Ftg. 17—22. O K E R. Het ligchaam is witagtig, dog de roodheid der Ingewanden fchync '’er door, het is byna vyf duim lang, woriaagtig platagtig Ipilrond, naar agter verdunnend, en zig "fla^hgsgé.wyze zaamentrekkende. De •rug is meer verheven , dwars ‘ gerimpeld , met; wat gezwollen , zy- • ' Van onder is ’er eèn uhfleekènde band ,.die plat isen fchoon rood ; en 'begint met een boog by het Hoofd ; en verder dan het midden van het ligchaam verlengd, eindelyk wordt zy naauwen en verdwynt, Qfig. 18. c. en 20.]) toonen dezelve van ter zyd^n *, deze band is volgens de voetjes of zyde plooyen verdeelde, en digt by bet ,cer£le begin is een zamêngetrokken gaatje , ‘ dat de opening van her Eyernefl: fchynt te zyn. .. : ' Langs de zyden loopt Vr in de lengte, een p/ööy , _ of liever eene rey tepeltjes, zommige dezer zyn op zekere afftanden grooter;, na de rug zyde met een verguld dubbeld regt op ftaand hairtje , yder komt over een plooy, die dwars en dubbeld gelegd is Qfig, 17) deze dienen voor voetjes, ik hebbe in alle de zoorten , aan wederzyden- zeventien te¬ peltjes gevonden en zoo veele plooyen. ' De drie eerfle Haan dicht by elkander en na by het hoofd, de andere naar agter wyken meer van elkander van f tot 2"' of meer. — ^ - - Het eerfte hairtje van de zyde plooy komt onder een fchubbetje van het hóofd!"^ Deze hairtjes beflaan ontrent een derde van het ligchaam , het ove¬ rige word zeer verdund en eindigd in een punt , die fpilrond byna ge¬ ringd is , en in een punt eindigd , en zeer lang kan uitgerekt worden , en aan wederzyden, met meer dan 150 dwarsfe tepeltjes , die zeer dicht by elkander Haan getand. Het hoofd van het Dier is met vier platte fchobbetjes die vleefchagtig zyn van onder voorzien , waar van ’er twee Qfig, 18. b.') grooter en halv eirond zyn , en zeer dicht by elkander leggen , aan wederzyden legt ’er een 18. en met deze komt het eerfte rughaair overeen. . De C 25 ) r • r , ^ - De Mond is tuffchen die Schubben gelipt {fig, 19.) met een flangs- gewyze gedraaid Schubbetje , dat rond is , en naar boven uitge- Ipreid. By dit flrotklappig Schubbetje vind men een groote menigte baard¬ jes, als witte draadjes, die het levend Dier kan draayen, en zy zyn lymachtig, de bovenfte zyn zeer lang, de onderfle worden allengs- kens korter , en zyn aan den mond zeer kort. De kieuwen ryzen uit den nek met zes ftammen in eene dubbele rei en zyn zeer rood , en als een boomtje of ader getakt en eindigen met ontelbaar fyne uiterftc topjes; yder kieuw is eene waare Slagader met alle zyne takken vry en niet overdekt. - Jn het levende Dier is zy vol bloed , en alle de adertjes zyn ftyf , en afgefneeden loopt *er een taay rood vocht uit^ na de dood van het Dier' worden zy flap. De kieuwen van de linker rei {fig. 21.) zyn langer dan die van de regter {fig. 22.) die korter zyn maar takkiger, (00) in beide kanten worden de agterfle allengskens kleiner ^n zyn zomtyds geboogen. In alle heeft de Heer Sandifort, M. D. met een Microscoop den om¬ loop van het bloed fraay gezien , doch thans geen levende onder¬ werpen hebbende kan ik die Proefneeming niet herhaalen. ONTLEEDING. In zommige , welke ik levend in vocht geworpen had fcheide de op¬ perhuid vooral aan de zydeplooy met blaasjes van het vel, welke blaas¬ jes veroorzaakt wierden , door het uitgeftorte'geleyachtig vocht, ea fcheen dik en witagtig. De huid \Y2iS aan het fpiergeftel vafl gegroeid, en ligtlyk met de¬ zelve doorfneeden. De Rug of kieuwzyde bevat een fpierlaag , die zeer breed is , aan de onderzyde zyn vier lange banden, dicht by elkander, tuffchen de ui- terfle en de rug worden de voet hairtjes ingeplant. De rug en de buik- ftreepen, beftaan uit lange vezels, die eene peesachtige witheid heb- ben, dog men ziet geene dwarsfe fpiervezelen. De $ {00) [Dit is zeer aanmerkelyk , en het eenige Dier my bekend in welke in dit ftuk de fyminetrie Tchynt te ontbreeken ; wyl in alle andere Dieren de dubbele leeden de¬ zelve groote en gedaante hebben ^ en fchoon de Kapel van de Heer Voèt onder den naam van Eulenzwitter door de Heer Schaeffer befchreeven , zoo verfchillend is , aan de eene;^ en andere zyde , zyn egter de deelen even groot (en het komt my voor meer een werk der kunft, dan det Natuur te zyn.) B.] IV, StuL D r 26 ) De Ingewanden leggen in het grootfle gedeelte van het ligchaam meelt vry en worden met kleine vezeltjes verbonden om niet te fchom- melen. De Ingewanden beginnen van den Mond, met een vleesagtige buis, ter dikte van een draad , die voortgaande allengskens dikker word , en hoe nader aan de rug komende , hoe meer zy aan dezelve valt groeid. Deze buis grooter wordende , word tusfchen het 7 en agtfte paar voetjes naar de regterzyde geboogen , en tusfchen het agtfte en negende paar, maakt het eene kleine boog en met een dubbel kromme bocht na beneeden gaande , veranderd het in eene losfere en dunne darm, ,die vliesagtig is , en den grooten darm der Dieren gelykt, dit regt darmig Ingewand loopt van het negende tot het 14de paar, daar het wat vernaauwd word , en na den rug een tweede dubbele bocht maakt, en een rolrond vleesachtig Ingewand word , dat op het i6de paar voetjes , weer een kleine boog maakt , en in een zeer lange vlies- agtige darm uit loopt die wat breeder is , en dikwyls Zandkorrels be¬ vat, deze loopt tot aan den aars , en beflaat het geheele dunne gedeel¬ te van het ligchaam , en is overal vaftgegroeid. Ik heb zoo wel in deze als in de rolronde Zeeduizendbeen een rood vat gevonden, dat langs de darmen liep , deszelvs groote ftam, was aan den grooten darm en aan den rolronden in de lengte vaftge¬ groeid ; by de buiging van den flokdarm of het voorfte gedeelte van den grooten darm word het geboogen en loopf langs de flinkerzyde van den flokdarm en langs den rug naar de kieuwen word het ver¬ dund , en geeft een ader aan den flokdarm , van agter word het lan¬ ge ingewand verdund en loopt onder het zelve als een ader. Van het hoofd tot het negende paar voetjes legt ^er op de buik’* fpieren een wit plat ligchaam , dat met een naaldje in twee beenen kan gefcheiden worden en in een punt uitloopt. Dit is geheel en al , met korreltjes als Zandkorreltjes gevuld , waarom niemand kan twyffelen, dat het geen Eyerneft is. - Dit heb ik in alle de Zoor- ten, die ik gezien heb gevonden, en de opening in het voorfte deel van de uitfteekende band, komt hier in uit. In de Herfft en in de maand December heb ik deze witte ftreepen gezwollen zien ; dog in de rolronde Duizendbeen y zyn deze Ingewanden in de maand Maart eerft W- Aan wederzyden van het Eyerneft zyn vier dunne blaasjes die vlees^- achtig en geel zyn, lang en met een fcherpe punt eindigende, de twee voorfte zyn klein, en de andere tweemaal zoo groot, deze zyn tus¬ fchen het derde en vierde en vyfde paar voetjes ingeplaatft, de klein- fte kan men niet zien dan met een naauwkeurig oog, alwaar zy tus-^ fchen de plooyen van de voeten met een dwarsfe ftreep gapen^ Ik r ( 27 ) Ik heb deze blaasjes in alle de Zeeduizendbeenen van deze zoort ge¬ vonden, en ik twyffel niet of het zyn de werktuigender Voorteeling. Z O O R T E N VAN KREEFTACHTIGE PISSEBEDDEN. De groote Linn^us heeft by de Kreeften, en de Heer Grghovivb heeft by de Garnaalen Infeélen gebracht welke onder den naam van JVater-Vlooyen zeer bekend zyir en die door hun zamenftel , getal van voeten en fprieten tot de PilJebedden ( ) behooren , en kreeftachtigc PilTebedden konnen genoemd worden. Oniscus pulex i de Zee Vloo, plat met vier pooten^ de voorjle als met (a) [Het geflaclit der PiJJebedden word door de hedendaagfche Rangfchikkers be¬ paald , een ovaal ligchaain , borftelhairige fprieten en veertien pooten , Linn. Syfl* p. io5p. De Heeren Schaeffer en Geoffroy, voegen hier by, dat de fprieten geboo- gen of gebrooken zyn (Schaeff. Ekm, entom. Tab. 92. Geoffr.^ Infeöï. Tom. II, 668.) De Heer Gronovius zegt dat zy 14 - 40 en meer pooten hebben , de Staart niet geboogen, en de oogen niet op Steeltjes, (Gronov. Zooph.p. 234.) De kenmer¬ ken der Kreeften en Krabben, by den Heer Linn^us zyn 8 pooten zelden 6 of 10 twee verre van elkander, op deeltjes (taande oogen, twee fchaaren, eene geleedde, ongewa¬ pende (taart. (Linn. Syjl. XII. p. 1038.) De Heer Schaeffer voegt hier by bor(tel- hairige fprieten, het hoofd met de bord vereenigd, het ligchaam met een fchaal bedekt , de daart gebladerd, Schaeff, Elem, entom. Tab, 33, De Heer Geoffroy (Jnfelt. Tom. 11, p. 661.) bepaald de Kreeften dus: twee bordelhairige fprieten, twee fchaaren, en het ligchaam met eene harde fchaal bedekt. Indien men nu deze kenteekenen van de PilTebedden met die der Kreeften vergelykt, zal men zien, dat zy alleen verfchillen in de fchaaren, dat de bordelhairen gebrooken zyn, en de oogen niet op deeltjes daan, derhalven volgens de Piflebedden in de Natuurlyke order op de Kreeften , en men zou¬ de dus konnen den voortgang van de Infeiden tot de hardfchaaligen maaken, de Vloo^ de JVatervlooy ^ de Pijfebed ^ de Kraby de Kreeft y de Scorpioen, Ook hebben de Heeren Gronovius en Geoffroy, de Piifebed op de Kreeften laaten vólgen, fchoonde Heer Linnzeus ’er de Watervloo tudchen gevoegd heeft. B.] IF. Stuk. D a ( 28 ) • • met fchaaren Linn. Syft, X. p. 62t^.fp. ^6. (F) Cancer Fulex^ kreeftag- tige Waterworm Fritsch Inf. VII. Tab. i8. Squilla Garnaal. Roes Infect, bel. III. Tab. 62. Men vind deie in Poelen en Rivieren van zoet water, als ook in zou¬ te Poelen en in Zee, maar aldaar zeldzaam , kruipt in. allerlei ruigte en hooien. 'Ik heb ze nergens meer gevonden, dan in de Poel by Roc- kanje. - In de maanden Juny en July heb ik ’er veel kleine aan ffcrand gezien, en in de maand July vond ik ’er ook kleine in ’t gemel¬ de Poeltje. - - In Wyngeeft worden zy rood, en levend zyn zy asgraauw wit of bleek, de Jonge zyn geelachtig bruin , de afbeeldin¬ gen van Frisch en Roesel zyn buiten twyfel dezelve , fchoon van LiNNiEUs tot verfcheiden gebragt. Oniscus locufta de Springer, plat zonder fchaaren ^het tweede paar poo¬ ien verdord. Cancer Locufta Linn. Syft. X. pag. 634. Sp. 57. (c) ScoPOL Lifedt. Carn. pag. 41 1. No. 1136. De Zee-Vloo van Bello- ‘Nius Mouffet en Gesnerus, Dodon. pempt. p. 476. Deze is aan de Hollandfche flranden gemeen, en zeldzaam aan de 'Middellandfche Zee. By Ebbe zoekt hy fpringende of kruipende, fchuilhoeken. Het is iets grooter als 9en Vloo de kop is dikker, de oogen zyn groot en wit , de buitenfte fpreetén zyn korter dan het ligchaam ruw aan hun¬ ne punten , de middelfte zyn zeer kort , hy heeft dikke fleeltjes aan den mond, het ligchaam heeft zeven en de ftaarczes verdeelingen , deze {F) [Thans heet dezelve by de Heer Linn/eus Kreeft, met een korte Haart die ge¬ leed is, en vier voorpooten zonder vingers, en tien pooten. (Linn. S'jfl. XII. /». 1055.3 Zyn Ed. heeft deze Zoort in de Fauna Suecica. 2042. befchreeven. De Heer Baster heeft ’er eene zeer goede afbeelding van gegeven , Uitfp. II. D. p. 84. Tab. III. f, 7. De Meer Geoffroy noemt dezelve roodagtige krab met eene geleedde borft Infeêt. 11. p. 66/. Tab. 21. ƒ 6. Gronovjus noemt dezelve (^Squilla (Gronov. Zoopb. 990.) Zie de befchry ving by de Heer Baster (/. <7.} en by de Heer Houttuin Nat. Hijl, XlIIde Deel p. 437. No. 81. B.] (cj [In de twaalfde uitgaave "hQt Syfiema Naturce p. 1055. noemt het de Heer Linn/eus krabbetje met een lange Haart die geleed is, en vier voorpooten zonder vin¬ gers en 14 pooten. Hier haald zyn Ed. Roesel Inf. Bel. III. Tab. 62. by, dog deze behoord tot de voorige Zoort. In de Fauna Suecica p. 497. No. 2042. zegt de Heer LiNNiïius dat het Dier geheel blaaiuv is, geen bek heeft, het ligchaam 14 leden, de Haart drie blaadjes , waar van het middelHe elsgewyze rs. De Heer Houttuin betrekt tot deze , de Chrevette des Ruijfeaux van Geoffroi Infelt, IL p. 66/. welke my echter toefchynt eene verfcheiden heid van de voorgaande te zyn (Houtt. Nat. Hifi. XIII. p. 441. No. 84. de befchryving van de Meer Gronovius Z'öö/)/!?. No. 991. komt met tie afbeelding van de Heer Klein Mif. F Tab. 6. ABC overeen, dog zyn Ed. twyffelt of het die van de HeerLiNN/EUS is, wanneer ik de afbeeldingen van de Heeren, Baster, Roesel, Geoffroy, Klein en Zulzer vergelyk , komen zy my verfcheidenheden vooe^,- yaB dezelve Zoort te zyn. B.] ( 29 ) deze eindigd, door twee gevorkte geleedde llyltjes, en tufTchen deeze Haan ’er twee kleinere eenvoudige, het heeft agt pooten de voorfle naar vooren gekeerd , en die van het eerlle paar zyn wat dikker en die van het tweede paar zyn, als door teering vermagerd, de twee vol¬ gende paaren zyn iets kleiner dan die van het eerfte paar. De zes ag- terfle voeten zyn omgekeerd, en de laatfte op een na zyn zeer kort. Aan yder voet behalven aan de eerlte is een byhangzel ^ dat elsgewyze is, in het tweede paar, en in de andere langrond, onderden ftaart heeft het borflelhairige Jleeltjes gelyk de Vloo , het is wit met een bruinere flreep over den rug. In Moutwyn blyft het wit of word as- graauw. Oniscus Gammarellu^VissY.'Q^vt Krabbetje, dat zamen gedrukt is y het tweede paar voeten met fchaaren en zeer groot. Deze Zoort heeft de Heer Gronoviüs in zyn tuin onder planten met. de Steen-Piflebed in de maand February in overvloed gevonden^ ver van het water. Ik vond dezelve , doch zeldzaam aan flrand. Zy fchynt een middelzoort tulTchen de Rivier -Vloo en de Springer yheit is korter, dan de eerfte en langer dan de tweede, maar aan deze, door de kleinheid, van hoofd, meer gèlyk. De buiten fprieten zyn grooter dan in een ^n.beiden , en het tweede lid is voor al aanmerkelyk zynde groot, overal even breed, en van boven ruw, de middelfpreeten zyn zeer klein, gelyk in de Springer, daar zy in de Rivier-Vloo byna even groot zyn, het blykbaarfte kenmerk is in het tweede paar pooten, die met een groote, gezwollen, fchaar zonder nagels eindigen. De voe¬ ten van het vyfde paar zyn de kleinfte, en zyn zoo wel omgekeerd, als de zes volgende, die allengskens grooter worden. De vier agterfle , hebben platte bladagtige Dyen^ in Moutwyn word deze zoort wit, en gedroogd afchgraauw rood.. XXX By deze komt eene byzondere Zoort, welk ik de Buitelaar genoemd heb , om dat hy in de oppervlakte van het water hoofd en fpreeten voor uit fleekende wonderlyk buiteld. Oniscus Volutator, de Buitel AAR,'Zv^?f zamen gedrukt de buiten fprieten zeergroot. Ongewapende Kreeft die yder voorpoot elsgewyze heeft,, znder knobbels] en zeer lang,. Gronov. Zoophyl, II, p. 232. No. ^^^.Qd')i Twee- (jd) [De Heer Linn^ï^us noemt dezelve of. dikpootige Kreeft .«geheel in leeden verdeeld met pooten zonder vingers, zoo lang als het ligchaam , Syji, XII,. p* 1055. doch heeft het nooit gezien, en ook heeft zyn Ed, de Fauna Suecica ’er niet by IV,. Stuk,. D 3. i ( 30 ) TviceJiaarUge Pijfebed Linn. Faun, Suec, IL No. £o52. gehoonide Watervloo Ray Hifi, Inf, p, 43. De beroemde Gronovius heeft by deze Zoort mynen naam wel wil¬ len aanhaaien. Jk had zyn Ed, ecnige befehryvingen en teekeningen van Fiflebedden gezonden, onder deze waaren de Springer en dezen Buitelaar^ de eerfte had ik dik koppige Piffebed met een geboogen fiaart^ en flo7npe pooten die dun zyn in het tweede paar^ en niet dikpotige Kreeft genoemd. Deze befcliryving heeft die geleerde Heer by den Buitelaar gcbrrgc, daar zy egter niet behoord. Ik helD deze zoorc eertyds in Zeepoelen by Harwich in Effex gevon¬ den. De Heer Gronovius had dezelve te Leiden in llaande Booten ge¬ vonden. tiet ligchaarn is overal even breed, van boven wat rond uit zeven lee- den beflaande, de agterlle worden allengskens grooter behalven het zevende, dat weder korter is. De Staart is wat geboogen, en in zes deelen verdeeld, waarvan de twee eerfle even groot zyn, het derde is wat lang, deze drie zyn van onder bladerig, de drie andere neemen allengskens af, van wederzy- den zyn zy met Ilyltjes gevleugeld, hetjaatfleis enkeld. De ftyltjes van den ftaart zyn zoo groot als het laatfte lid. Het hoofd is wat breeder dan ’t ligchaam , de fprieven (welke de Heer LinnjEüs fchynt Raarten te noemen) zyn zeer groot en tweemaal zoo lang, als het ligchaam. Het eerfle lid is zeer kort, het tweede iets langer, maar beide dikker dan het ligchaam, het derde lang en dik gezwollen fpilrond van boven in de lengte heeft het een bruine flreep , die eene bleeke rand heeft, in welke fchuinfche flreepjes , het laatfle lid op een na is tengerder overal even breed , met een blaauwer bruine flreep , het laatjie is elsgewys , als het klaauwtje van een Leeuwrik. Tuflehen de lange fp rieten flaan ’er kleine , die half zoo lang als het ligchaam zyn, dun en uit drie bleekroode leedjes zamengefleld , van welke het uiterfle verlengd word tot een witten draad, die zoo lang als de drie leedjes. Hy heeft zeven paar meten de agt eerfle zyn zamen gedrukt naar voo- ren gekeerd, de voorfle zyn de kleinfle, die van het tweede paar zyn dik aangehaald ; alwaar zyn Ed, dezelve egter dus befchry ft: „ ligchaam is half rolrond, bruin, „in 12 deelen verdeeld, het heeft aan wederzyden zeven welke voeten , de agterlle „ Haan byzonder en zyn geboogen , het heeft twee uitlleekende llaarten ter lengte van „ het ligchaam, deze hebben 15 leedjes waar van de derde grooter en langer is, het „ eerde en tweede is kort, de vierde en vyfde zyn fmaller, tuflehen deze Haan twee „ kleiner Haartjes.” De Heer Houttuin geeft een afbeelding, die fchoon deze niet iiitdrukt egter zeer naby komt (Houtt/^ Nat, Hifi, XIII, Tab, CVI, fig, i.) zoo lang men geen meer Zoorten kent, zal derzelver bepaaling moeyelyk blyven. B.] t (30 dik en de agterfte zes zyn agterwaards gekeerd, en breed, allengskens grooter wordende, en aan de regterkant zyn zy langer dan aan de lin' ker. - De verw is graauwagtig en bruin gewolkt , van onder en aan de voe¬ ten wit de ftaart blaadjes zwart. De lengte van het ligchaam is 3'" de Haart iets meer dan twee lynen, de fprieten zes lynen. Oniscüs Chelipes de Schaarpoot, die plat^ en lang is alle de iweten fchaarachtig heeft deze is de drietandige Piffebed van Scopoli Inf Car- nioL p. 413. De Zee-Piflebed van Cornwall, van Ray Hiji, Inf p. 42, en miflchien de blaasagtige PifTebed vanLiNN®üs Syjl. X,p. 6^6. Sp. 4.. (e} Men vind hem in de Noordzee by Engeland onder het Wier en is menigvuldiger dan de volgende . men vind het in Zeepoelen van Enge¬ land en Zeeland. Het ligchaam is byna half rolrond , een half duim lang , met zeven byna evengrootte. Het eerfle en laatile zyn wat kor¬ ter, de Haart is uit drie even groote ringetjes zaamengeHeld, het laac- He lid, lang en aan de punt, met drie flaauwe tandjes. Het hoofd is fmaller dan het ligchaam, de buiten fprieten zyn half zoo lang en hebben vyf leedjes, het laatHe is langen elsgewyze, de middelHe Hreepjes zyn zeer kort. Het heeft zeven paar voeten alle plat, lang met een vingerige niet gezwollen fchaaren , die bynaeveii groot zyn de zes agterHe worden langer, en naar agter geboogen. De Haart heeft van onder een blaadje, dat lancetsgewyze is en in de lengte aangegroeid, dit bevat veel blaadjes die kleiner dan de Haart zyn, langrond en Homp. Oniscüs CoNGLOBATOR Zeebrems , eyrond^ met een f child gedekt ^ eene zeer korte ftompe Jlaart , en de zy blaadjes lancetsgewyze. Deze noemt de Heer Linnaeus Oniscüs afilus Syji. X. p. 636. Sp. i. (fy Scopoli Carniol. p. 414. het Zee Ezeltje, dat korter en breeder is, dan de gemeene. RAYp. 43. Heen Piffebed. De grootte is als die van de Piffebed (en veel grooter in de uitland- fche Zeeën) uit Zee opgehaald rold het zig als een bol zaamen. Het - ligchaam is eyronder dan van de voorgaande , als zynde vooren fcher- per , het hoofd is breed plat van vooren gerand de oogjes zyn rond met een zwart Hipje. De Sprieten onder den rand van het fchild vlak tegen het hoofd, de bovenHe zyn iets kleiner, meteen dik grondHuk, het tweede lid is lang en fmal , het laatHe is borllelhairig en vierledig, de (^) [Linn. Sy/1. XII. p. 1060. No. 4. dog zyn Ed. haalt Ray by zynen Oniscüs; Entêmon aan, gelyk ook de Heer Baster Uitfp. II. D. p% 158. de aanhaaling van Grc- Novius op den Entomon toepaft. B.] ( ƒ) [Linn. Syfl. XII. p. 1059. Gronov. Zoophyl. 997. de Heer Linna^.us zegt dat het levendige Jongen baard. Dog het komt my niet voor dezelve te zyn» Zie Hüütt* Nat. Hifl. XIII. p. 482 - 484. B.] C 32 ) de onderfle zyn breeder dan het hoofd , de drie onderile leedjes zyn dik, het laatfte lid heeft negen leedjes, die getand, €n dun zyn. De mond heeft llompe zytanden, de bovenlip plat, en aan het uiterfte der Idn zyn twee bladerige fprieten. De ligchaams fchilden zyn acht in ge¬ tal , leggen op elkander en de rand hoeken fteeken naar agter uit. ; De fiaart heeft drie leden , die geen uitflekende randen hebben ge- lyk die van de rug, die het haafl aan het ligchaam legd , is het breedfte de twee andere zyn zeer fmal , het einde is half eirond , en aan het ligchaam als geknot, en verder ftomp, aan wederzyden zyn twee laiicetgewyze blaadjes, de buik is mager, het heeft aan wederzyden ze¬ ven voetjes, vier zyn ’er naar vooren gekeerd, en drie naar agter, alle zynzy aan het fchild vafl geleed, met de dyen naar binnen, dog de agterfle flaan naar biten en zyn genageld, de voorfte zyn korter en hebben minder leedjes, de agterfle worden allengskens langer, aan het eind van den buik flaan ’er twee flompe korte , en onder den fiaart zyn zes paar ovaale blaadjes, die 'naar binnen geboogen zyn , de drie eerfle hebben een hairig randje. • Deze komt zeer naby, die PilTebed welke Plancus befchreeven heeft , onder den naam van Afilus of Oejiers Marinus , de breedte van den fiaart en de grootte maakt alleen het onderfcheid. EINDE - VAN HET VIERDE S T U K, DRUKFEILEN. BI. 4 Reg. 9 voor Hoog-Eerw. lees Wel-Ed. 7 30 — Adit. — - Edit, ,. 8 - — 32 — — tophegena — - tophigena. 9 - — 20 — — Vosmaar — — VOSMAER 2^ lo — 32 — Neverflakjes — — Revierflakjes ih. - 25 — Schulpen ook — — Schulpen, ook gevonden gevonden te zyn ih, - — 29 - — Waterneltjes — - Wateruiltjes ib» — — 37 - — op — - of 17 - — 27 - — fpreetjes — — fprietjes V, r del &<. 'dk> § ■■ ■ V ■ -; ' D I E R K U D I G r BESCHOUWING - ilw ' '■■IBW T'Wj ■'XPr. ■ \ \ V STUK ss De Groote zandkoker ^ cen zoort van TOR, en eene Verhandeling over de Oost-Indische. BUIDELRAT en MIER'ENEETER. \ < 4L 1 'I \. r 1 f » - * ♦ '' \ - . ■ ^ / ■ • ‘ 1 \ \ ' ' \ » * . • • ^ , • \ - y • '’ ^ ^ ^ ' 1 '* •* ' % V ^ f \ -T ’/. K . ■ 1. \ . , ✓ c t '• . * ■ ■ ■ ' ■ rr ■] , k i.j ■ ^ T -'^ ff' Ï ;'4 \ ■ ~ ’ ■ . f' 4 • if 'j! r 1 jff ' /: y i/ ■ C -..Al Vi^ • W- 1 ___ "-N. * ■ "N J ' /' / ' , \ - ' *vd 1 ' W. ■■O / . / ■jA '^. * ** * u e .1 ) :) *-•>* If r“>. r'». I wji c r*r r*r id a ■ ^ ■ . > r \ .' .♦««wihr * ; .i':.'y : ^ ■ // I ■ . ’ nr r T :!;> -XI ^.. , d, -J i • <^ , .*■ /' / I ; :..5 • !^()T di-v :tac,^ racd ;i 3; ::rO TlCl A''^ STOOH^J C<L it 0 ^ y - ’ V' I “ 'iT' ? o 0 oli i^'io o ^ ^ *■ TAdJHCKUa ) «SfpKTn A* 1 - >,i ' . - - k .c. \ -r * , > -.. n : ^' V ’\ ' V . r- n ' ^ '■. , \; < d, é •' * \ V V- - ■ , V Ir < r '• <■ GROOT E Z A N D K O O K E K; S- u koom ik tot het laatfte der drie gedachten vaa ' zacht f chaalige DiQxm ^ welke ik volgens de wet der Natuur , met misfchien verfcheiden andere gezegd hebbe , tot eene bende te behooren. Ik meen de: Zandkokers (0). De Zandkokers van 7.omm\ge' Zee warmen ^ Kokers wermeriy en by de Franfchen in het algemeen Ferfa tugaiix zyn Diertjes , welk in eenen Koker of Scheede die meed al fchulpaardig is, in de lengte vaftgegroeid zyn, en 'naar het dunner ge- flooten einde alletigskens dunner worden. Déze Diertjes fluiten met hunne ligchaamen voor al van boven in den koker en koomen tot de in de kokers woonende Zeeduizendbeenen , door de voetjes , welke zy ter zyden hebben de Kieuwen aan het Hoofd en het verdunde ligchaams einde-, [De Heer Linn^us Syft. XII. p. 1264. bepaalt het gedacht der Zandkokers, alA dus : de Worm ii eene Steenworm ^ de ScbAx-^l h enkel koker agtig^ en'dikwih met naau- wer wrongen als geleed, De Heer Aoanson noemt dezelve doch ik heb reeds m> er dan eens gelegenheid gehad , om zyne byzonderheid in het verzinnen van naamen aau te ' loonen , die niet dan verwarring in de Natuurlyke Hiftorie kunnea maaken. B.J* . V,. Stuk, A 3 (6) einde., hun zamenflel is zoo eenvormig, dat de befchryving van eene zoort op eene weinige verandering na, op de andere kan toegepaft worden. De groote Linn^us heeft verfcheiden Zeediertjes, welke in Kokers woonen , vonder zyne Zandkokers gebracht, fchoon het ligchaams za¬ menflel zeer verfchillend is. Gelyk de worms ge wy ze Zandkoker ( ) {^Syji. X. p, :7^70 welke volgens de Heer Adanson een Slak is (c) en tot derzelver natuurlyke' order moet gebracht worden, gelyk ook.myns bedunkens de Jlangsgewyze Zandkoker (Linn. /. r.) (dj. De zandachtige Koker (Serpula Arenaria (^) 'Linn. Syjl, X. p, 788.) of de zandachtige Mesfenfcheede QSolen arenarius') van Rümphius (ƒ ) ‘ verfchilt nergens in Paalworm ^^g') dan dat hy met zynenKoker niet {b) [Deze noemt de VLtQthi^^mjsiwortnsgewyze Zandkoker, mét een fpilronde ge- ■‘hoogen koker ^ •wiens kop in eene Slangen trek is, en fcherp eindigt, Linn. XII, p» ï2é6. no, 801. De Heer Schynvoet noemt het Hoorn Slangetje in zyne verkiaaring van Rumphius Amboinf, Rariteitk. p, 126. tab, 41. «0. i. Pater Bonanni , zegt dat de Wormkokers alle in een gekronkelde punt eindigen , waar by hy deze opgeeft. Bonann recreat. ment et ocul. Part, II, Cap, 3. p, 323. no, 43. fig. 43. De Afbeelding van -Gualteri ind. Conch, tab. 10. /Q. is zeer goed. De Heer d’Argensville , zegt dat de Koker broos is en de punt wit. d’Argensv. ConehyoL p, 126, tab. 4. fig, I, De naauw- keurige waarneemende Heer Baster , die hetDier levend gehad heeft, zegi dat het aanhet hoofd fchoonrood of oranje coleurig is, en dat het van tuffchen de twee pluimen ^de kieuwen) een ander lid uitfteekt, als een bekertje, Bast. Uitf, /. Deel, dl, St. p, 91. tab. 9» p, 3* ^*3 (c) [Adans. Ilifl. de Senegal, pag. 161, tab, ii, f, i, alwaar men duidelyk ziet ,d.at het eene Slak is. B.] { d) [Deze noemt de Heer Slangachtige Zandkoker fpilrondaChtigen wat Slangentvekkig is..; met eene fcheur in de lengte , die eenigzins geleed is , Linn. Syft. XIL p. 1267, no» 804. Rumph. Amboinf, Rariteitk. p. 126. tab. 41. H. hy zegt dat ze wit zyn en een getand mytertje in den mond hebben. B.] (e) [Deze noemt de Heer Linna:us .Zandkoker die eene geheele duidel^k geleedde fchaal heeft, en van onder plat achtig is, Syfi, XII, p, 1266. no, 803. dog zyn Ed. aan- haalingen behooren zeker tot een ander zoort. want d’Argensville tab. è^,^ietu H. is eene Zandkoker afgebeeld , die flangtrekkig in elkander loopt en knobbelachtig is en dus van de mesfchen fcheeden, en Paalwormen ver af wykt, als die altoos recht, of maar een weinig geboogen zyn, :de aanhaaling van Bonanni I, Tab, 20, f, 1,2, .verbeeld een Worm, die Bonanni zegt uit een vuil ey gekomen te zyn, fg. i, gelykt nergens minder na, dan naar eene Zandkoker, en j%. 2. fchynt in den eerden opflag wel wat naar de Nautilus Raphanijirum van Linnasus te gelyken, de afbeelding van de Heer M.hKïim Conchyl, tab. i, fg» 6. fchynt beter met die van Rumphius te ftrooken^ welke, de Heer Linna:us egter niet aanhaald , nog by de Solen, nog Pholas, nog Ser- puld’s, onder alle de takken van de Natuurlyke Hiftorie, is ’er geene die nog onzeker- vder is in haar zamendel , dan de Conchynologie , dog . hier van breeder in een ander Werk. B.] . (ƒ) [Rumph. Atnb. Rariteitk, pag, i24« tab. 41. lett. D, E, alwaar dezelve breed¬ voerig befchreeven is ; deze fchynt dezelve te zyn welke Valentyn in zyne Aurifodina Medica p 354. cap. 376. entale noemt. B.] {g) [Deze fchynt derhalven eene geheel andere te zyn, dan die welke Sellius befchree¬ ven C 7 0 niet in uitgehold hout, maar in dé zandgrond der Zee nefteld, hierora^ is zy\ van Rumphiüs te recht, by den Paalworm gevoegd , de Gieter of* Neptunus Schagt (/?) by Linnaeus Priapus Veneris genoemt , en welkers fchelp. ons bekend is, fchynt zoo veele overeenkomft met deeze Paal¬ wormen te hebben, dat ik oordeel dat zy by dezelve te regte gevoegd-^ mag worden. Het Penceeltje van Ellis , van L'inntEUs tot de Zandkokers gebragt , heb ik tot de in Kokers woonencle Duizendbeenen verbonden (Q en de gaa- 'pende Zandkokers van dien grooten Rangfchikker , heb ik in de Lyfi^ ■van Plantdieren , pag, 91. getoond dat tot de Baftaard Polypen- van ^ Hill behoorde (Ji). Ik wilde derhalven alleen, die Diertjes Zandkokers genoemd héb-* ben, die in hunne gedaante en zamenflel, na by deze groote zoort kom¬ men , en meeft in een fchelpkoker leeven, in welke zy in de lengte aan¬ gegroeid zyn , en welken zy nooit verlaaten. Ik zeg meeft in een fchelp- - koker, om dat. ’er in onze Zee zig dikwyls eene waare Zandkoker ver- ' toond ; ven heeft, men vergelyke de béfchryving en afbeelding van Sellius met de aangehaalde plaats van Rumphius. De Paalwormen aan onze Vaderlandfche Zeekiilten al te wel be¬ kend, fchynen aan de Stcenwormen zeer naby te komen, en myns bedunkens volgen de Steenwormen, Paalwormen, Eendenhalzen , en zoogenaamde Poticepieds oïVoQiioonQn elkander in eene natuurlyke order. Alle hebben zy het Hoofd in eene Schnlp , het lig- chaam naakt, zagt, en wormsgewyze, het ligchaara der Eendenhalzen eindigt in een bJaas die doorfchynende is, in welke een doorfchynend vliesachtig ligchaam beflooten is. B.] {h) [Ook heeft de Heer Linn^üs dezelve thans tot de Zandkokers betrokken, en noemt dezelve Schaft met een fpilronde rechte fchelp, die aan haar uiterfte gedraald is , en de fchyf rolronde gaatjes heeft. Syd, XII, p. 1267. afbeeldingen van Rumphius Amb, Rariteit k» Tab. 41. 7. Gualt. ieji, tab. 10. f, d’Argensv, Conch, tab, 4. ƒ. G. zyn alle zeer goed; dog de bede is die welke de Heer Meuschen tot een proef van zyn voorgenomen Werk over de Cönchyologie-hQQÏi uitgegecven. Als ^ ook die van de Heer Martini Conch'll, tab, IF, - Dit Dier moet een verwonder- lyk leven hebben , wyl de fchelp aan beiden zyden geflooten is;- en geene dan gemelde rolronde pori heeft; welke zoo klein zyn, dat men ’er naauwelyks een kleine fpeld in kan brengen. Hoe derhalven de voeding, groeijing en. voorteeling gefchied Is^moeijelyk te zeggen, de grootte is van 6 tot 10 duimen. B.} (/) [Zie IVde Stuk pag. 7. Aanm, (/) en pag. 8. B.*] (D [De Heer Pallas noQmt\iQi zqXwq Bracbionus Tubifex ^ ik helj 'het derhalven /'j- pemaaker genoemt, Zy/? der Plantd. p. 114. no. 46. 