Soendasch-Nederduitsch woordenboek, op last van het gouvernement van Nederlandsch-Indie
TT * _Q <?) ajio^nJis OJ (UKhnnviw — 11. cm irvi m am vn,Mi\ . O (?) asrj, laten, dwz. niet in twee of meer deelen ge- spleteh, van een bamboe ; ook, dwz. niet in cm azi (Hi \ — - c&c&mlms SB. mopperen, prut- crcj ^ telen. — cm rti ihi am <m.(hh \ Jietz. Verg. Knammw CJ CJCaJ I*-' cm<r3ia<i\ SB. kleine padatf of kar met schijfwielen; schuifkar, zooals men wel bij het begrinten gebruikt om het grint aan te brengen; ook rad van een voertuig. — Verg. cm 2 MJ) 2 (HI 2 \\ — (mr»WM»ciMi|\ SB. in CJ " de schil, nog in de schil, van koffijvruchten. (In het Buitenzorgsche ook zva. ^^^W van bamboe. Rg- K.). cmcnA\ I. zva. cuininws 2. — IL amaruomn^ Kncmwam^ en xncmruamM&t^ ** a <v cm(rCj\ in het Buitenzorgsche zva. g^«£|N en 6-^onani(mjf\\ Rg. K. cmOTJIW — ci^?aTx zva. «n<&i~** «*J*»,W amirhits 757 crnirvt am (tr\ (UitvjjMin zie onder t^i(^9f>itaian^n\\ — ajiam irui-riM/is SB. de plaats, waar de vergade- ring of conferentie gehouden wordt (werd of zal gehouden worden), van een lokaliteit gezegd; vergaderzaal cm orui 2 \ SB. inhalig; ook: zelfs van de klein- ste kleinigheid niet kunnen scheiden. cm arm \\ — rm™jn\ SB. fonkelen, flonke- ren, van de oogen en van edelgesteenten. jQl jC^ So/ i* f a / a / v \ Cffl CCTf \\ am tlj am <br\ of (am pram pi'* A.J rusteloos heen en weer zwerven, van de oogen. cm (TIA \ SB. in het Buitenzorgsche zva. anmt mi(nji\ en (Si miitu am (rui \ beurtelings, met geregelde afwisseling o/aflossing. — ™ ru -n(Hyi\ beurt.— «namau\ met een draai een ander stand ofligging innemen; omdraaijen, zich draaijen, zoodat hetgeen voor was achter of op zij Jcomt; ook zich omdraaijen met het geheele lichaam, zoodat men met hetgelaat naar een ander hant gekeerd komt te zitten, gezegd van iemand die zit. — tLnamftuithid(hn/j\ iets, door het te draaijen, een ander stand of ligging doen innemen; de samping aan het lijf verschuiven {slechts doenlijk bij *7**7*i.**7»o»\V voorts iets bv. m-mms om beurten doen plaats hebben. — mam™ a aS S a a/ So a/ ? amrui\ <c? am <nji am ru \ (mamruiamtrus OOK (ci amiiTj)am(tuQ<m(Ki/i\ enz. iets heen en weer schuiven, bv. de kris in den buikband, van achter en naar voren en weer terug; ook iets dat fTLnami\ is, en iets, zooals bv. een tafeltje al maar door heen en weer schuiven tot dat het vast zit, niet meer waggelt, vast kwam te staan. — <mruiam<nA\ ook nog: buitenheen en weer staan te draaijen o/blijven draai- jen, omdat mm niet durft binnen te gaan. s a s m / cm aru) cm cci\ zie arxmw S 0 CX^ / a aS S Cffl (tU) CfYi OUJ \\ — (in am ,ru an <nj\ en an mi <iu a a/" O • a a/' mr) tru turn rhnji \ zie amtruw cm iTLQ cm 2 01 (TU) \ zie cmz^tnjiw cm 2 (ft out \\ — k'otij^ww SB. liggen, op den grond liggen, zoo maar op den grond l*££en* — cmrwamz<n(nj)\ hetz. — - amgamnnirhi rxK7yf\ zich op den grond wentelen of rollen. cm onJl (KYI f) \ SB. kwaadaardig, boosaardig, bv. van een hond; kwaaddoen, bv. van een vischsoort aan andere visschen, door ze te verslinden; voorts (in het Buitenzorgsche van een vrouw: driest, vrijpostig tegenover man- nen. Mg. A^.). f (rn<ntni(HTyf\ 758 ^H*^ Cim OfJ (YUI (HT7 /) \ I. azicmnri(rLi!Knihn/f\ zva. <*Sj)(P<Ej]a£L/l^ — H* amir^(njnta}j^\ naam van een ffsj) ap soort. CYYl (YU) 2 (KYJ fl W — tcicmamirLiitfn^s SB, uit alle magt schreeuwen, aan een stuk door, van een dwingend kind. cm CCl (KYl/jW — flTirm^flo^s SB. waggelen, niet vast of stil blijven liggen, als men er den voet op zet, er over gaat, van een vonder, ook van een steen of derg. op een modderige plaats gelegd, om dieplaats droog- voets te kunnen passeren. — ^s™(cmtty(h?!Jls hetz . Verg . (cn(nam(Ui\ en arnajunamiui^ O Q cm arm (kyi (a acn fj \ zie am^-vjiw (HI 2 (YIJI (KYI ft \\ — (cimmn,i(HTijj\ SB. koken, kokende zijn, van water. Verg. ajuqtuns &itJi(nj/]\ en (O^masn^w cm 2cnoru) (KYin\ SB. beeld, pop. cm 2 art/I 2 (KYI 2 (KYI fl \ klanknabootsend rede- cm <ul woord voor xpasn^\ bra ken. cm (YUI &SY) n \ SB. stotteren. — Verg. 6^-n ^ cm orui osyi ff \ SB. vechten met worstelen, worstelen, plukharen. Q cm (YUI QSYI (KYI fl \ naam van een vogeltje: het rijstvogeltje, hetarijstdiefje. amiru^^tci *oiy^ volg. K. ook am<nJito»(krnii(ihn7i(Kriji\ naam van een lagoe voor de angkloeng, de gambang, de kbrbmbng enz. cm (YUI OSYI (KYI fj W — (Mcrrjripvmihcnjs SB. rol- len, voortrollen, wegrollen, bv. van een klap- pervruckt. (rnam(n.i\sn»cntHi^\ hetz. en heen en weer rollen. (Yj CmOTI QTUI 0/1 OSYI (KYI fj W — amtnjKisii^tm^i^nhi fnasniKn/j\ SB. ZVa. nm iru am 2 vj rui \ bv. op een veld., van lets dat aldaar werd verloren. cm 2 (YUI (Ml fj \ SB. schoon en aanminnig, lieftallig, van een vrouw of meisje. Verg. wrjMcu^iw — (ni(&i2(rhi(hj)ji\ meenen, blijk- baar aan ho tiding en gebaren oQ?<rS^ te zijn ; ook zich trachten voor te deen als am i rui (tJijl \\ cm CClGhJI w — <&cni(£iMs SB. voortschuiven, schuivende voortuitgaan, bv. van iemand, wiens matje, terwijl hij er op zit, wordt voor- uitgetrokken; vooris van het loopen van een schildpad: met den buik over den grond schuivende o/slepende. — o am ky<m *rn i w^ lets bv. de (VKi^^ajiajt^rumtHiJi^ het bakje met de benoodigdheden voor den sirihpruim, toe- schuiven , den een of anderen kant uit schuiven. a a aS cmtWHhAs 759 1<3N am<n/)(M\\ — «ncmaSiSi\ SB. langs iets schuiven, zich schuiven, strijken. cfr),cnjll(^Jll^ — <n nr>] <nj9aji\ SB. den grond schuren, over den grond slieren, van iets zwaars, bv . van het doode paard dat wordt weggesleept. am arm (Ulfj \ I. SB. het onweder, de blik- sem. Very, m^rucuj^ bij art ru iujfw — II. SB. van goederen: onwettig bezeten, op onregtmatige wijze, door diefstal en derg. verkregen; verduisterd; en van gou- vernements hoffij: onttrokken aan de leve- ring aan den lande. {Mai. duister). Q om arm (U)fj\ SB. blinken, glimmen, schit- teren; blinkend, glimmend. — trn°t -ni <mji weerlichten ; het weerlicht . Verg . cm .ruajijfw — <uitoi7arnnrt<ru<uji\ mvdsv. blinken, schitteren, bv. van de bajonnetten op de geweren, van ergens opgestelde pradjoerits. — crr|(r^m<rL1(Vl^1(^;nJ|^ flikkeren, stralen schie- ten, schitteren. W 2 (rj arm (Ul (Krj n\ SB. omvertuimelen, vallen, bv. van iemand, die door een schot werd getroffen . — <bncm gtntrhicu ihryj \ mvdsv. (van meer dan een bv. pers.). <rn(^}(n(Ui\ zie &>*)*»* Cm OfXJj (QJl \ ZVa . cm nri <ins ook zva . cm cm (rut (<wj<Ls«.ffn^\\ — cmcmrwiMi$^A(HTji\ iets wat een nabootsing is, den vorm heeft van een galoedra; in den vorm van een galoedra; ook een wagen, die het fatsoen heeft van een galoedra, en waarin de hinder en van een regent, bij hun besnijdenis en bij hun trouwen, in plegtigen optogt worden rondgevoerd. <S» ^ nn m cm mi^M ,k» n van een <&i <tm am \ zoo ge- werkt zijn dat die van achteren een ge- laat vertoont. amaruKU) omjj\ I. (zva. ^g>n^ In het Buitenz. zegt men 6^frflui^tfj)cmrLi,tj)cr^\\ ■**•)• 2. inn an am. rut -warn q\ zie omiut^ 11. <m.ihi3.otcrn^\ SB. naast elkaar gelegde palen of stukken bamboe, zooals op een modderige plaats, ten einde daar te hunnen passeren, ook wel onder iets, opdat het niet in aanraking met den grond zal komen, bv. onder de matras, die aan de lucht werd bloot- gesteld. — o cm ha ,u» cmji \ een weg of wel een of meer plaatsen daarvan voorzien van galadag. <ma7)(U) crnfj \ 1. £1m> c£xn£»(mJ|^SB. heele groote kist op rollen, ten einde die gemak- kelijk te kunnen verplaatsen. — 27. SB. redewoord voor (nA<&i~jiamjj\ namelijk voor het oQg^OT^X 760 Kg^S «nfti«™jl daarbij: het zetten op een loopen, gaan aan den haal; voorts losbreken, komen aanstormen, van den »Jt6^^\ en opvlammen, beginnen op te vlammen, van een vuur. <mcmm($crriji\ bruischen, met kracht stroo- men van water, bo. van liet water in een hiding; voorts redewoord voor aruiiBi^jinsnji* en dan vertaalbaar met uit alle magt. cm (HZ) (VJ) cm /) \ SB. bof, ah klanknabootsend redewoordje voor <e?^\ dwz.voor dat gaan liggen, waarvoor wij zouden zeggen, zich werpen, zich neer werpen, bv. op het bed, (Ui cm (^i<Uj, am/i\ zie bij amurn { w crricnJJ (Uf cm fl\ SB. rommelen, van het onweer; donderen. <m 2 OTI Onj) (U) Cm ft \ OOk (crntirjrunmcmjis in het Buitenzorgsche. K.) zva. ^^)^^ if Voorts: (omkantelen, omvertuimelen; om- ver getuimeld. Bv. icnitmvf«m^ash(Uie^iig.as^\ (rm(n(nji(ui<rmxm\ crmv^nrLKUtcnm^^ Bg. A.).— Ki(n}2frfirvKi^<rri/i\ zonder hoofdkussen of kasoer, en wel zonder matje ook, zoo maar op den grond liggen, bv. te slapen. cm 2 cnJl 2 0JI2 cm/j \ SB. de opstap can een inlandsch huh. — Verg. <^g»^ en *** am KS7 (Wl fl W — (uicmmaMJis (uitspraak: tus- schen ngagaleij en ngagaheij.) SB. kneden; een bed vertrappen, op een bed trappelen, zooah kinder en spelende wel doen; eendierm elkaar drukken, met de pooten treden, zoo- ah het wilde v ark en soms den hond doet, icaardoor het wordt aangevallen, of de buff el den tijger doet, dien hij overwon. Cm 2 Of] UXSI (l/Vf P W — ajiarmvfinJi(Lui^\ zva. (Ui (isn rui mm % \\ cm 2 OZl 2 &M 2 \\ — <vn(Wi2(vi2MJi2\ SB. zich voortbewegen met een gelijkmatigen be- daarden gang, van een voertuig of rijtuig. cm (TUl CE/) \ 2ie cm WW S .OS am ccy (&i ~ji\ zie cm <&i ^>w Cm 2 Ofl OIX/I CEA ~J) W — xnamttqnjUEa^jKtifita^^ SB. iets, zooah een cm mis of derg. omver- gooijen, omverwerpen. — «w(m^»w(a^\ omvallen, omrollen, bv. van een glas. cm cnJl cm fj\ SB. er bij zijn met zijn hart of gemoed, bv. bij het <t/i<w) van een toover- gebed. Verg. Qiiasn^s en ook het Jav.Wdbk. I cm(nj)cm?\\ <namtr2iarnt\ zva.^w^imayi^ van hart of gemoed. S O ■ CY cm Wl am\ ZVa. aji<ri<&i^iasn.uicm\i Cm OTXJ] cm \ Zie armnanrniEO/i^ O CY 761 arng/nrrLirmcm/i\ 2MX Ol7 <C7 cm \ klanknahootsing van het op een af stand waargenomen geluid van het afge- schoten worden van een groot Jcanon. xncfni^i CY om\ afgeschoten worden, losgebrand wor- den (in de verte), van zoo'n kanon. a£icrrinzicm\ mvdsv. ah voren van een veelheid van zulke kmionnen of herhaaldelijk van een zoo'n kanon. cm (TV) OZT) fj\ zva. /wim™?* Reg. Tj. o cm arm tim/)\ zva. <^^w — g^-^™™ urnjis de gemiddelde levensduur, bv. van de Soendanezan en dien ze stellen op 60 jaar. cm vf arm nm 2 (U) n \ SB. goed in 't vleesch, poezehg, mollig, van een vrouw. cmarui nm cmjj \ SB. tabaksblad, zooals dat door de tabakopkoope? s wordt gekocht. — asyvt^rhivniam^ betiteling, door hetvolk,van den Europeeschen tabakopkooper . — ay zy mi aw rhi(cncrri^\ zie bij ayz^jKn^ta/iw cm OOIKT) cmjj\ SB. (in het Buitenzorgsche : schijfwiel van een kar op schijfwielen. Rg. K.). Voorts benaming van het vervoermiddel, dat den vorm heeft van het onderstel van een kar op schijfwielen, en waarmee men bv. hout vervoert. O ^Knazrj cm fj w — oW^t^™^ SB. bla- zen, hevig blazen, van den wind. cm 2 on arm vcn cmn\ zie ^2^™™^^ cm arm \ I. SB. de stukken hout, die men bij het verslepen van een zwaren balk wel daaronder legt, ze gedurig verplaatsende naar- mate d>. balk voortgaat. Verg. cmzcrmrhi^ II. 2. (Uimnrli^fm/js SB. loods, ZOOals de timmerlieden wel opslaan om daaron- der, beschut voor den regen te kunnen werken; timmerloods. — //. (in het Bui- tenzorgsche: cmriis I. zva. M(M(&i^i(LM(mji^ als dat een 6~b* u/ crn orui ah ttr? an fj is. — 2. zva. *jitTitcrnji\ boom of boomen in een stal, die het paard of den buffel van achteren den uitgang beletten. En 3. de houten, die men onder planken, balken en derg. wan- neer ze opgestapeld zijn, legt, om ze niet in aanraking te doen zijn met den grond. K.) Verg. amaninj^\ en cm irxjiciji orui\ II. cm (XX) \ ofcni^mtanp SB. aarden dijkje, dijkjes zooals op een sawah of wel, maur dan een weinig hooger, om een vijver f^n^A; ook de op een veld in den vorm van dijkjes opgehoogde regels aarde, waarop de katjang, hoewi en derg. {worden geplant. — cacmahs van den buik: gedeeltelijk en zoo dat het van buiten zigtbaar is, opgezet, tengevolge 762 van het niet willen loskomen van winden of toel door verstoppingen. cmcnji\ SB. gekruld, van het hoofdhaar; en van de bovenlip : een weinigje opgekruld, of opgeligt, zoodat het roode goed te zien is. am o/X/j \ S. <m*& <tl^\ oji omiru/^\ en volg. K. ook an <ws B- haarwrong, kapsel; voorts SB. kop van een spijker en het zijstuk van een siger. (8i(UM(fn™i>> het achterstuk van zoo'n hoofdsieraad . — 07?^*™?^% of or»/n|d| am^ en cfn (tlizji (nji \ bijzondere vormen of soor- ten van geloeng, als kapsels, en die waar onderscheiding niet noodig is, ook kortweg cmdu toorden genoemd. — oh^^m en «S am trui . 7 .. .. a O - ~ a a* a afjOJfr Zie bij oKChiiw — (wamfrhp o. (1*1 oji <xn arvijis en (SiajicYYicnjip B. zich het haar opmaken, zich kappen; ook het haar opgemaakt hebben. — (mmifnjiicicHijjs S. {*hJlcnl{r}f™/l €n SpjitwrvicHT/is B. iemand kappen, het haar opmaken. O * n . G) o am (W) 2 \\ — tGicrncnjiz\ zva. an (um aJm (eji/j \ (K.) en in het Buitenzorgsche zva. knajJKiM/iw Kg. K. — Qaicm<riat\ zva. <wvn2(ui2(W)(HTji\ maar iets anders als een beentje of graat, bv. de pit van een vrucht. am 2 <KJI \ SB. armband. — Sicmznnuts het ge- deelte van den arm dat zich bevindt onmiddelijk boven de hand: de pols; ook het gedeelte van het been, onmiddelijk boven den voet ; bij een dier boven den hoef, den klauw enz. am (rui \\ — (dcr?)ru\ SB. malen, iets m&len. ae? ti (yti ??# \ molenaar . — <ui arn a u azi{m/i\ mo- len, molensteen. amwiW I. crntiijicrn7u\ SB. benaming van een soort bedienden van den regent. Zie ook cnjidtndJKtj^a^jiw {In het Buitenzorgsche: voor de gelegenheid met roode pakken zoomede pluimen opgesierde personen, tot voorrijders. K.) — 77. cnyrCuny itu zie crr^iuw frq (yui xx — (xncmoxa\ SB. rollen, rollende zijn, xn<rniru»QdiKijf\ iets rollen, voortrollen. — ^ crritruazKhnjjs zich al om en om rollen, zich rollen; en zich. wentelen, zooals bv. eenpaard doet. — cnirucrnrul\ heen en weer rollen zonder van plaats te veranderen, bv. van een vat. «s?icm.T8i\ omrollen, omver rollen.— crnorj^N S. £!£!<& ofnjfs B. lang kussen, zoogenaamdrolkxissen. — cny^vZh nog kaai zij n, van jonge vogels. — mifruariiiM^ajniKiji of cYYiirucrnojifajniHTjis liggen te woelen, van een a, zieke of omdat men niet slapen kan. oji^u mncHTjis een B. woord voor bed. 1"i* 763 orn (tli cm m q mn cmn \ crYlan^/Jl^ $£• rol5 to* laken. Verg. -^Kwyen <HH(uy{K\ — (dm^fnj\ opgerold zijn, bv. van een huiszeil ; demand rollen in iets, bv. in een mat. — (in arn ruitHn ? iho/j \ iets, bv. een Jiuiszeil, oprollen. — (&cmcmr£p iemand wrijven, pi- djetten, drukken, omvatten enz. bv. om hem uit een jlauwte te doen bijkomen. Verg. mi ash mm cuff \ bij ash arm <ufl\i — (u<rrifnjjcm!wj\ met elkaar rond rollen, zooals spelende kinder en wel doen; ook elkaar aan het hart prangen. en am enj) \ x% a7iiqcm.rCi\ SB. lets tusschen de handen wrijven, op de wijze van ons draaijen van pillen. — (a rjam mil ahi (&2 (hi p de binnen vlakken van de handen ronddraaijend tegen elkaar wrijven. IT. vjamrus SB. naam van een soort groente, een soort postelein. OTI am (Tf (TV) \\ — «n^cmrin\ SB. iets zooals een tinting , een inlandsch sigaartje enz. rollen, zamenrollen. 07) S IM^ \> • — im<rnzrLi(Wz(HiJi\ SB. ge]d om- zetten, om er winst mee te behalen. om 2 cnJI 2 \ SB. rol van touw, ijzerdraad, howe enz. en (in het Buitenzorgsche : zva. cmoa\ II. Eg. K.) — (mcrmirui^ tot een rol ge- worden zijn; ook van menschen: ineenge- rold liggen van de koude. — cmcmgirugcmarj/is iets tot een rol winden, op een stuk hout of bamboe winden. / «/ am arm am (M pojt) aa n\ en cm^icma^^mn <HTJI\ zie nrnruw am enj) am (£fl ft \ ook am nn cm \ naam van een grooten heester, die snel groeit en waarvan dikwijls zoogenaamde levende pagers worden geplant. Be met een ha?'ige schil omgeven vruchten bevatten zaden, waarvan een rood- geele verfstof wordt verkregen. Bira oxellana. am(nJiam\ SB. dood hout. Verg. cm ah cm* am *> «/ onjt am \ naam van een berg in de Preanger Regentschappen. am (Ulf)\ ook cm(u^fj\ SB. redewoord voor een volgend ^o^rroin^ gezegd van een tijger, ook van een hond: hap; ook een beet krijgen van zoo'n dier; voorts nog van een hond: zijn eten inzwelgen, inslokken. Ook nog cmiut^^ voor zich geeischt of genomen woTden, door een aanzienlijke, gezegd van iets, het eigendom van een bediende of mindere. — jr OOO verg . <m o o *™^ w am 2 (Ut\ SB. vierkante kelderflesch, waarin de jenever uit Europa wordt aangevoetd. Verg. ^^tj^w am cui(Ki\ 764 crha toyx crn (Ul (Hl\ Holl. gouverneur. cmcui (k\ "i^lvi mjtji\ de gouverneur-generaal. cm (Ul (Ki en (&l (*n n\ of o^^^n Holl. gouvernement ; het Gouvernement, de Nederlandsch-Indische Kegering . *™ ok wordt gewoonlijk voorgevoegd. am ((Ul (KYI fl\ ooJc r™?(M^\ klanknaboot- sende, in het Hollandsch moeijelijk ierug te geven, redewoordjes voor het -n^]^?^ het vallen van lets dat niet heel groot is, bv. van een boek, op of in iets, bv. op den grond; het eerste ook voor het oh 2 amy het toebrengen van een stoot, van hoornbeesten . — Knam^tm^ en eacrm{(uMnji\ het geluid, dat met cm [<u<httjI of mmaj^^i} wordt afgebeeld , doen hooren; vallen met het geluid van cm^ttaiJl of crnz^tycn/l* — Verg. on^»^\\ crn(jU}(KYl fl\ zva. ot^^n en arm^daijjs maar met een dof geluid; voorts niet of CY moeijelijk te vertalen redewoord voor £^g^ * neerschieten, uit de lucht zich storten op zijn prooir van een roofvogel. Cim 2 ((Ul (KYI fl\ encmcYY%z{^<^xziecYri[M>(Hrip\ am (Ul (KYl/l\\ — ■ <mc$(i4<t™ji^ SB. hard, met alle inspanning, met inspanning van alle krachten, bv, (&tcuitviji \ of weliets doen als hout kloven ofderg. crncui^oji^js zva. an™ ajj ckyijs en in aller ijl. cm (Ul 2 (KYI f)\ SB. pak van pepetassan, oo k van bako mole. — ajiani(U2(^\ een zoo'n pak. cm (Ul (KYI f}\ en (uicrncuj!toi(NTji\ in het Buiten- zorgsche zva. am clu \ en m <m «m o *n^w Bg. K. crn (Ul asn f) \\ — crnSiasnanjis SB, nauwe pas- sage; niet heel breede kloof op een bergweg. (Ul 2 am (Ul P\ SB. onnut, nutteloos crn (Ul (KYI (1 \\ — ■ cmcmtu<Kn/i\ naam van een inlandsch gebak. cm (LJf (UU1 n w — (Clcm!^4(LvtJ|^ SB. hangen op den grond, bv. van het tafelkleed, dat te groot is voor de tafel, voorts van iemands samping, terwijl hij die aan heeft, ook van een, met vruchten of bloesems zwaar brtaden, tak van een boom; enz. — <& am n <uj omji \ mvdsv. cm (Ul OAJI fl \\ — <cicrij<ui<M^x en ^<^™#^N SB. met de hand wenken om te komen of te naderen. — ^^^'gflfl^r iemand met de hand wenken om te komen of te naderen., cm (U12\ SB. niets om het lijf hebbeD, van iemands woorden; zonder succes, van iemands uitgang ter jagt, ter vischvangst. Enz. cmrn<U>\ SB. plat en dun, plat, bv. van *£ ™ (Knji \ ook van sommige vischsoorten, bv. van 765 de <rj (u *j <u ay asn (hay \ voorts nog van de pitten van sommige vrncMsoorten; enz. Ook nog dun, van een breed en dun liniaal; en plat gedrukt, plat getrapt, bv. van een sigaar of derg. OTH OTI fcJJ W — a.71 cm rn an mi ? (htji \ SB. lets ver- panden, in pand geven. — cm^tj^w^N i in pand gekregen, in pand gegeven. cm(W)2\ SB. of(S. <3^.*QtasnjisB. Reg. Tj.) kin. am OTI (tJi \ ### {am (morgan \ mvdsv .) groot van omvang, dik; aanzienlijk, voornaam, hoog mrang^ (Lcicmcn%jk\ S. m6-^.cm\ en w6^ar)\ B. de menaks, de edelen, de aanzienlijken. Voorts cmrjajix groot, hoog van waarde; belangrijk van een zaak; uitgestrekt, groot, van een bosch, veld enz. ooh groot, aanzienlijk, van winst, voordeel, ramp, ongeluk, gevaar, enz. hoog van een vloed; hevig van een oorlog; hard, hevig van regen of wind; en ligt, gauw, met betrekking tot 6^Sa^w o Maar. cm^a^s S. 6^Acrn\ B. 1. volwassen, van een mensch. 2. veel, overvloedig, in overvloed van gekookte rijst. — Nog wordt G^Acrh \ gebezigd in zamenstelling met titels, liet is dan B. voor net Mai. (cnoj)\\ Bv.: (ui(U)i(Hinfn(tj)\ S. (utun frt^6^Acm\ Opper- of Hoofdpanghoeloe. — *x<HH^i(i?n9j}\ ax(KTrj-2i(3-zAarri\ Hoofddjaksa. Enz. — En 6-&cm\ is een B . woord, terwijl het S. woord ontbreekt, in G^am oji (m m m ' Saso O a (HiJI v bv. GLicmt&jcm MlflMl, m * on/jS^cm tui o ijj an onjw — am^ij)cuifrini\ kunstterm van te veld staande pare, en wel na het otim/e/iisimx d. i. als ze ongeveer een maand oud is. — Kicm^^(Lviitnji\ groot worden, toenemen in grootte, van menschen, dieren enplanten; ook iets zooals het schijnsel of de vlam van een vmcr of wel het vuur zelf grooter doen worden, aanwakkeren, bv. door het aan te blazen. (hnicmrnzJiCLVicHins en gew. cxncmnan (Lhi(m2xrn\ al te veel, bv. van het afsnijden, of wegsnijden van iets, dat breed of dik, dat cm<rj(ui is; ook al te groot, bv. van het afgesne- den stuk visch. — (ciam(n(uin'm(hn^\ iets op den voorgrond doen staan, zwaar doen we- «.~~ O O o. gen. — m<rnm(iJi(Knd(ha(£ini(U)(Hyi\ gauw Of dadelijk achterdocht voeden. — ootJ^wi tun2(m^i^ over elke kleinigheid twisten; — (3-b*«s»oD^,aj)\ hooghartig. (tJ)cm(nz<ji(hJ)cm\ zoo dik als een pink. — oWar>7^^\ groote meneer, voornaam persoon ; groote lui. — am (niji am or^xj) \ op zijn hoogst, op zijn meest. — (ucmcqd^tms de allergrootste, de grootste. — <w cm m^ cm <n tin M\de oiler en 766 ocy allergrootste , de aller en allerergste , bv. van slechte handelingen. Verg . bij «^w cm 2 <W1 \\ — azicrmaji\ SB. iemand verzoeken, trachten te verleiden; ook iemand, die boos is, die het qebed verrigt, of wel een kind, dat wilgaan huilen, trachten afteleiden, bv.door hem {het) aan het lachen te maken; iemand, die werkt, afleiden of trachten afteleiden, door bv. een praatje met hem te beginnen; em. (ucmzdns verleidiDgsmiddel, middel om af- teleiden. am (W]?\ zie xmiamw cm (W P \ SB. glas, glazen, van gl [as, bv. van stuk, groot 21/2 cent- ^er9- -#^-3^ *» o TTj CU (LI/? \\ cm fcjfw mcmZ^ SB. leven maken, rumoer maken; luidruchtig, luid, hardop, van het praten of lachen van velen, van twisten enz.; voorts met ramoer bv. troepen in orde scharen. Ook zva. mam-ri^ van regen of tcind, »j>(3^\ een aardstorting en van (m?wi? o een bordje of schoteltje. cm 2 rtJJ 2 P \\ — (mt(mt(i3tt^\ naam van een in- landsch gebak, een soort (wiukhtijjw cm 2 (W) (HI fj\ SB. (heette in het Bantamsche het stukje kopergeld, ter waarde van twee duiten, dat vroeger in omloop was. In het Buitenzorgsche noemde men het nrfa^homnrujiy £.) en in de Preanger £(£n\\ Tegenwoordig ojicmtQM/i^ in de Prean9er de Renaming van een gulden koper, 100 duiten, en o^xm cm? *i^ cm^xmzs (maar dit ook wel eens voor rijks- daalder), (^(untnms ^ojkctua of wel arn anohis de benaming van een koper en munt- WOW _ooQ«^x /• SB. hoog opvlammen, van een vuur en volgens sommigen ook van een fakkel. Verg. xncmamw — II. a^amn^ SB. stooten, bonzen, slaan tegen lets, bv. tegen den wand. cm (UI 2 \ klanknabootsend, in het Hollandsch niet terugtegeven redewoord voor <^o\ /. «n cma^is SB. klappen, bonzen, onverschil- lig met wat, hand, voet, stok of wat ook, tegen iets, bij v. tegen een deur. — xnarmuit m(Hij\ mvdsv. (bij her haling.) cm SjJW — o^STn SB. riilen, beven, zooak van kouae of van de koorts. (K) cm (Y) rt*7J W — ^cm^(iJt'~nariji\ in het Buiten- zorgsche zva. «jn « -n «n ^ n schrikachtig. Eg- & (ncmm(in(3^i.asri\ S. tqamtqaoiiEJiM^ B. er W zitten; zich angstig maken. am {UiAoyis 767 arr}(Uj,amji\ am (Uf (KYI fj \ bons, klanknabootsend redewoordje voor asr)(Ui(rm\ zich stooten, enz. am (W1 (TV) n\\ — Kncmt&aruji^ SB. door een zijdelingsche wending van den kop, een tik geven, van een 7ioornbeest met de horens en van een varken met ds slagtanden. Rg. K. am (TJCUI (EJ)2(rUI fj\ zva. cm^anmjitw Q am (Ul cm/l \\ — (dcm(b7icrnp SB. te voet gaan, maar slechts als iemand het doet bij wijze van uitzondering of omdat hij het voor het oogenblik prefer eert. Verg. azna^nna^s fa'j am (W1 2 om fj \ naam van een boom. Bischoffia Javanica . Rg. am (Ul am fi \ SB. schudden, bewegen. — «n am™ amj^\ stooten, hinderen door te stooten; ook schudden, bv. de tafel, waaraan iemand zit te schrijven . — (mam mam 2 cm/i \ iets, bv. het water in een (i^ajnaj^s of derg. schud- den, in beweging brengen ; een boom bv. om zijn vruchten te doen vallen, schudden. xn am (ut cm a n am/j \ zva . (Kiam&j) crryj w om &J) am fj \ SB. onbeslist wie of de over- winnaar is, van vechtenden, ook van spelers. om dj} am fj\ (in het Buitenzorgsche: veel be- weging op zijn lijf hebben, veel pretensies C^ hebben. Rg. K.). ama^cm^iamj\ van loo- pen: met een groote beweging (armge- zwaai) op zijn lijf. K. Maar op Soemedang wordt het ook nog verklaard met tunlklitcn nid-rndjis met niets bij zich, met leege'han- den en gebezigd van het komen aanzetten erg ens . cm <w» am .*§ cmji \ hetz. am (tJJ om n \\ — Knam(W)mnji\ klanknabootsend redewoord voor ^^w Verg. (in amp, omcn&j) om/J\ SB. vlechtwerk van bam- boe tot pager van een kebon en ook wel op een brug tot bescherming van de dekplanken. Verg . oji oji amjl w am (UJ 2 om /I \ ong. amij)2cgi(Hyi\ SB. naam van een onderdeel van het weefgetouw; ook, en dan oWj> ? 033 £r™o) \ waar znlks om verwar- ring te voor komen, noodig is: paardestal. Verg. xm aj) irujiw a o a a O am (Ul 2 Om fj \\ amamnmamjls zva. amicmt O (in amjl\\ O Q Om (Ul Om fj \\ fmaaggaStm^ SB. haastig, haastigo/stevig doorstappende, van iemands gaan. anrh&JI am fj\ I. (mama^amp en <mom axeman amji\ SB. opvlammen, hoog opvlammen, van een vuur. — II. (mam(i^<^(ujiamji\ zva. orri(W)cmjl\ 768 on am cut ccn ctJtji \ (morn cm /<i™ rrr?y/\ zie dat blj cm iizn amjj\> — III. Do • 7 •• C ) a mricuicmcimarijls Zie OIJ crncij) cmJl\\ <^> n • -7 OKlftJI om fi\ zva. oTjirncrrijis maar ong . in de Preanger. K. OTI Cm (Ul Om ff \\ — ccimcmcincmjp en Knananrtaj) <n cm izi cm/j \ zva. (cicm&ncm^ en ^^7 .w> cm (U) cm/I \ J. ori om (uj 2 om n w — xnif (mux tamp SB. lets bv. de in een zak gestorte rijst gelijk schud- den, opdat er nog meer zal bij kunnen, of indien er een hop op zit, deze, en daardoor het gevaar van worsen zal verdwijnen. Bg. K. or? en cm an 2 am i cm -J? cmi 2 cm /)\ {Reg. Tj . ) volg. anderen a^niar>an2cni^iimi2(m2cmj\ moeite of last veroorzaken aan een menak. om 2 #J? om f)\\ — cm2cm2(3cmji\ SB. met het hoofd schudden, het hoofd schudden. — Yerg . (ncrnriamricCrnamj}^ om 2 OT) &J) am ft\ SB. bakkebaarden. — cm 2 <rj(U)cm(HT/i\ bakkebaarden hebben; met bak- kebaarden. am 2 (U) 2 om ff\ I. xncm2^2cm^ SB. iets, bv. groente tot (3io?w?|^ koken. — oodjo? ($2*0/1* ten behoeve van iemandiets enz. cut (Klj <-^< cm 2 (Ui tarn cm /f\ kookketel. — II. (cm2amam/j\ in het Buitenzorgsche zva. (rutamtw Rg.K.). om (tJi ccn (Mi n \ I. zva. xn^^ru/i^ . — //, volg. Bg. de benaming lietgeen in de Preanger en volg. K. 00k elders wordt genoemd an amajiji^ cm (VJ) OZT) om &J1 (CY]I am f} \ zie het volgen- de woordi om (Ml ftX] am ft\ klanknabootsend redewoord VOOr (TLicvrj ^ \ plof, paf. xncmaJt<mcmj}\ op den grond ploffen, neerploffen. — aSiam-^n ccn]cm/}\ hetz. maar als onbedoeld. cm am an iz ^cmjl 1 crn2^\ iemand op den grond doen ploffen, den grond doen meten. — aziamanazncmgpi (Tfcm^ zich neerploflen, zich laten vallen bv. op den grond. ■ — arn tut im cm zn ccn cm/} \ woelen, zich dan op deze dan op die zijde wen- telen, op bed liggende. am&J]\ I. SB. tijdelijk, voorloopig, voor behulp. — (hi het Buitenzorgsche an am ah \ iets dat vastgespijkerd, zadm gebonden of ergens aan vastgebonden moet worden, voor- loopig maar ruw weg vastspijkeren, te zamen binden of vastbinden, om het nader- hand beter of goed te doen. Bg. K.). Voorts nog (op Bandoeng: cisn>rv)cmaj)irne~^am2(nj\ bind ze (het) voorloopig maar ruw weg Vast of zamen} en Mcmrcmci^ccne-^cuninM^ spijker het voorloopig maar ruw weg vast. 769 am(iht\ K.). Op Soemedang evenzoo in gebruik. — II. cmahs SB. bestemd voor een betrekking of ambt, bestemd om te warden bv. tjamat. amOJ)\ I. SB. elpenbeen, ivoor. — <un<-p<m£n\ naam van een geele en gladde bamboesoort die belwoH tot de <un «o cm 2 ruwyw — (£iitsn w£is een soort van lichtgeel papier. K.). — 2. an ari\ in liet BuitenzorgscJie: zva. tKnrhinsn-mans vuil op de tanden. K. Maar op Soemedang slechts ama.jtxn<HTji\ met een geelachtig vuil bedekt zijn, van iemands tanden gezegd. cm (tJJ \ naam van een aardvrucht (Dioscorea- tripliylla. Rg.), die in de bosschen wordt gevonden en, vooral in tijden dat de rijst schaarsch is, wordt gegeten, nadat ze, om er sommige nadeelige eigenschappen aan te ont- nemen, met kalkwater icerd behandeld. cm(EJiah\ benaming van een tijdperk van den groei der pare, en wel als ze ongeveer anderhalve maand oud is en een gelijkmatig groen vertoont. — omay\ Jav. ook een soort van groen. <xr)(Yj(U)\ zva. omwzs maar teg en 1/6 van het gesnedene als loon, nam. een van de (5 bossen. CfO (U) \ naam van den boom en van zijn vrucht, beide meer bekend onder den Maleischen naam van pepaja. Carica papaya. — cfrtuhcmimnji^ of cmxhit\.i(rui(Ky>(M\ noemt men de gedangsoort, waarvan de bloemen en vruchten aan lange steelen hangen. Be andere soort, waarvan de bloemen en vruchten aan korte steeltjes zitten, noemt men kortweg cmihw orn&J]2\ SB. steenen, van steen. — xini^^dtl dj)9\ S. (cr^cMamzhzs B. vroeger bep. een stee- nen huis, een woning van steen; maar tegenwoordig op veel plaatsen de benaming voor ieder huis van Europesche bouworde, zij /iet ook van hout. Voorts orLi?\ benaming van het groote gebouw, vroeger op ieder regent- scliapshoofdplaats van de Freanger , maar tegenwoordig nog slechts op een paar, — staande naast de i^dixnim of (utihn&asn en tegenover de 3^^^^,™^* Het wordt gebruikt als logeergebouro voor aanzienlijke gasten, als feestlokaal, enz. — (cm*.htx£i<K»<n^ het hooge geregt te Batavia, in de uitdruk- king : &i (kji % an tvri aj) <nn cfti ah pctm-ti <nim \ <un OAJjrnr) c-^\\ K). Crn(U)\ zva. (trnahw ay cm(n(U}\ 1. SB. bos pare. Verg. O O °^JI^ — //. *i<m<ri*c)\ en (Mrj(mnr}(i5}»fr)9iMji\ zie a o/ arncmw ani2(lJ)2\ (Jav. blad van een boom of plant) cm ,1^ ^ \ 770 <r^^m^omfl^ ong% — crmcrmaji2\ SB. de kop, het houten blad aan een krisschee. Verg. «n'£»W en zie ook ^lwn zoomede amMJi^jaojfw cm OK P \ SB. olifant (Skr. gadjah). — am am «*{\ .de kap van een huis, het dak boven het eigenlijke huis. — *£ */fr <m am a* ? n de f stijlen, die dat gedeelte van het dak schragen . Verg. «*? <^h e-jq <&i ^i \ bij oat <uh w — cmcmiv;$<ur)*nji\ naam van een kruid, dat op de sawah groeit. cm£:9\ 1. Holl. gage; SB. traktement, loon; jaarlijksche of maandelijksche be- zoldiging; het bedrag dat men iemandper jaar of per maand geeft, om van te leven. (mcmSss iemand bezoldigen; ook iemand . jaarlijks of maandelijks een zekere som ge- ven om van te leven of wel tot onderstand. U. cm&t\ SB: vet, smeer. — Verg. cm OK (run \ SB. niet goed wijs; ook waan- wijs; dom, maar verwaand; waanwijsheid. ax(m(EAc£<^'njtji^ ook: een praatjesmaker, iemand wiens woorden geen vertrouwen verdienen. cm u^(yn/j\\ — cmcm&cmjis SB. stamp- voeten van boosheid of onwU.— ™&<&™A^ met de voeten hard neerzettende keen gaan of toeg gaan, zooah iemand, die boos of onwillig wegloopt, wel doet. cm(^c&&cm/is de voeten hard neerzetten, onder Jiet loopen. cmO£\ cm 0£\ OH! fl\ ZVa. aji<rui(3-&0Ki\ zie dat bij cuiiruiw cm (&\ cm fj W — <mcmcm8cmji\ SB. bij iemand al maar aanhouden met om iets vragen, met uitnoodigen tot iets, ook met hew, te manen. en cmr/OK cm fj\ ong. in de Preanger (zva. cmiKcm£:cmj}\\ K.) en (maar dan volg. K. njuncmfrfd^cmji^ ZVa. <m xm <lv) aajl \ helper bij inn t) aAJi6^ACHyj\i Bg. crn(lAJJ\ zoomede cmajuiiOQp beide Jav. — Het laatste dat o. a. beteekent: met een ander of elkander schertsen, gekheid maken, wordtgebezigdin £H '©> ~» *M™» * <^y?N welklaatste zva. (cnM/ltru/fw (ncm(n(UVI\ SB. digt aan elkander; boven op malkander. Verg. <&(UMq\\ cmMJJPW — cj<m«(?\ 0°k («^^?x Pass- <S&*.«j<* Bg. K.) SB. regen afsmeeken in den droogen tijd, waarbij men op dergelijke wijze handelt als bij het o^hs zk <"•*> IL Voorts aan het adres van een tijger, voor wien men een vol stelde, een toovergebed tt 771 am &vi (U/i \ ^N uitspreken, opdat hij in den vol home; ooh, langs dergelijken weg, de wilde varkens op- roepen om Jiet gewas van iemand wien men een slecht hart toedraagt, te vernielen. Enz.— II. caamaMfis (den roeiriem diep in het water steken, ver van de boot af, om het water onder de boot door weg te stuwen in de tegenovergestelde rigting, waarin men de boot wil hebben. Be boot <w amiwj^yrm (my w Reizen door Soehapoera. K.) Verg. (acrmriJ}Ji\ en cj arn(V) <rua\\ am (UV) \ SB. in opschudding zijn ; in rep en roer zijn. om 2 (LfU) 2 W — cm ami wi g (ktj (hj) im \ SB . een sawah zooals dat geschiedt, bv. bij het voor de tweede maal ploegen, onder water zetten ; een aanplant besproeijen, water geven. cm (UUI 2 asn a \k — KncmdMtts^^ SB. hangen van een nest aan een boom of tah, van een kalong aan een tah, enz. — OoJc gezwollen of opgezet zijn, dik zijn, van sommige lichaamsdeelen, bv. van den balzak, ooh wel van een wang. Verg. cnamnJIw ' ° on CfY) (UU) (ISY) n \\ — a^cm(LVi(t>ne(Hyi\ ongebr. in de Preanger; zva. ^om^cmitQian^^ <n om oaji 2 asn n w — o^fmu^^^ SB. heen en weer gaan, slingeren, heen en weer slingeren, van een ash crhxn ihtj^s ooh heen en weer gaan, van iemands billen, terwijl hij loopt. Voorts, maar niet in de Preanger, f(ci(ncm(tvi2asnjf\ zva. cm¥}^ M nama.tatasnon^s ZVa. asniyiA Bo. K.). cm (UUI (LI f) \\ — (m(m«.Mo5jM|N SB. op- schrikken, met een schrik wakker worden '$ nachts, zooals een hind dat met het een of ander bang werd gemaaht, wel doet. cm (UU) (&)/J \ naam van een loom en van zijn eetbare vmchten, waarvan de pitten een olie lever en. — Inocarpus edilis. — muLui^ioojis naam van een fatsoen van de cnigcrm(ih?\ van een hrisschee. Verg. <m^w om 2 &M 2 GEJ1 2 0JI fj \ in het Buitenzorgsche zva, wzi^ittM/jw K. cm (UVJ \ SB. een waterschepper, bestaande in een hlapperdop met een houten steel. Cim (UU) 2 \\ — (cimiajviiamtLVids SB . een zaak hangende houden, aanhouden, niet afdoen. am (UUI \ SB. zich dompelen in een modder- poel, van buffets, badahs en varhens. — MamiMxnMijis plaats, waar buffels, badaks of varkens zich komen indompelen. Verg. cmajiihmjl en ajiorniuiitrnimn^ amazn%\ 772 cfn(Eji^i\ cm (EJ1 P \\ SB. opgeschrikt, aan het schrikken gemaakt, schrikken, zoodat ze bevreesd wor- den en zich uit de voeten maken, van dieren, die men vangen of scliieten toil. Rg . K. xncm(Ejj^(L7i(Ki/i\ ten dier of dieren die men vangen of scliieten wil, doen schrikken, opschrikken. am (El \ SB. ontroerd, onthutst; niet op zyn gemak. — <mtnjK&i\ o cm (EJJ (HU/f\ >Si5.mest. — caam™ ^\ mesten, bemesten. cm (EJ1 (1ST) n \ SB. nauwkeurig, nauwlettend, zorgvuldig; zoo, dat te dier zake niets meer te doen overblijft, van het iets doen. CYY) (EJJ (ISYl \ en oil fcinsnt (kojj \ zie am asn \\ cm (EJJ oru) n \ I. SB. stalknecht, paarden- jongen, staljongen. — II o7^^?^?^^ Java- nisme voor asnnsnxrrigf&m (htjj \ als dat zijn bek- keninstrumenten. CYY) (Eft &j7 ^^ ^ — ^7 <E>1 ^Xp1^ ^ ^QJ) N zie <*<n o ^&r*i$r bij ^%s*%ssN cm (E/f — 1 \\ — am(EJi^<-n<HTjix J. SB. houten sanclalen ; men houdt ze aan de voeten^ met behulp van een Jcnop, die zicli voorop de sandaal bevindt, en dien men tusschen den grooten en tweeden teen neemt. — II. B.L. voornaamwoord van den tweeden per soon. Men bezigt het tot God, tot den reaent of wel tot een vorst, ook tot een zeer aanzien- lijke. Verg. fai/riMi q \\ — irulam { am (e/i-ji ti ckiji \ is soms vertaalbaar met TJ.Hoog Ed. Gestr. en bv . in het opschrift van een brief: Zijn Hoog Ed. Gestr. — (kji wn an ten ^mi m if\ hetz. cm (EJJ ~7 \ ook an an.** ~i \ SB. liggen, neer- liggen van velen, bv. te slapen of wel zieh. art} (EJJ ^Jl \\ — Kncm<&i~Ji\ SB. een plantsoen ook (een of meer bamboestoelen (K.) in zijn geheel omhakken. a CYTI (EJJ <~J) MJJ j\\ zie aai (zi^i\ en amicn'-nw cm OTj (EJJ — 1 nnJ)f\ \\ — om^^?^\ SB. pare oogsten, ze afsnijdende vlak onder de vruchttroosjes, zoodat ze niet gebost kan worden. (Tj cm <VJ (EJJ ~JJ (HYJ fj \ SB. stijf volzitten met vruchten of bloemen ; in zware of groote trossen hangen, den boom als het ware bedekken, van de bloemen of van de vruchten aan een boom. cm 2 (EJJ — 12(KYJf)\ zva. ^fm^/si^wyw — famam(EJi^tf(toi(mji\ gedeeltelijk reeds geel, gedeeltelijk nog groen, van de pare op een en hetzelfde veld. K. Mij van elders onb.). 773 cQ(^s cm (&1 — 9 \ onvertaalbaar redewoord voor on o Q- G) O DO <&i-jiru\ ^njj(cmiKnji\ (hm am g rui /j \ en <&ii(uig%\\ <T)7 <£>? ~9 \ & on /e/»^? ri^x i?. gemakkelijk, niet moeijelijk, ligt te doen. — a^cm^^ufngim^ van iets beweren of zeggen dat het is gemakkelijk ligt te doen; een te verrigten iets te ligt achten. ^ o CTH (&1 <^SJ \\ — cm (Si ~ji ui iHTji \ zvil. My (EJt^jjrhi (Hi/j\\ 077 2 CEA <-v/l 2 \ naam van een boom. O G) . o o cm oeji a&:\ en am^i^s zie °^ /^ ? ^ "^' ^ ^»<Mfl^\\ — 77. »«#;» t?aw ma zangwijze. cm (&) \ SB. schilderij, plaat, teekening, por- tret, afbeelding. — orm^\ en <ci<mf&i<tfmanji\ iemand of lets uitteekenen; van iemand of lets een afbeelding maken. — (jc\(m^i^na<^\ lets beschilderen. as cm GLTI \ naam van een heester, Nauclea gambir, uit welJcs bladen door koking een dik sap wordt verkregen, dat in den vorm van blokjes, onge- veer zoo groot als een dobbelsteen, in den liandel komt. I)e gambir is een der ingre- dienten voor den sirihpruim, en het zooge- naamde gambirwater, een oplossinq van gam- bir in water, naar de verhouding van */4 of */« bloJeje op een bierglas, wordt met goed gevolg teg en builczieJcte gedronken. — Ein- delijkis gambir ooJe de naam waarmee de inlan- ders op Batavia het Koningsplein benoemen. O / cmi<&>\ S. een dikken buik hebben, van menschen, ook SB. van dieren. Verg. <en-n (Wj(t5Yi^\ en cm m bin (a mi iw a m?JCnniS" B' in zij'n schik zij'n' blij* ziJn' bv. met een berigt, een cadeau of derg. — Het woord wordt zelden gebruikt en dan nog slechts in brieven. — Verg. (nvm-ncm^ en (ifn^anw Verg \ ook de Jav. en Mai. Wdbk. op gambir a. OX " (Tn Cr^ SB' rammelen(1> met rammelend geluid, bv. van een blaadje, ook met gerin- kink, bv. van een spiegel, neerkomen, vallen. — oTirm^N rammelen, rammelend; rinkinken, rinkelen, rinkelend. cm V rr^ SB' bekken' zooal% hier en dmr door den omroeper wordt gebruikt. Verg. (cnvjmw 017 ^2NN — °{^,N SB- biJ elkaar ^jn ergens, iemand of iets, bv. een kreng, omge- ven, van een menigte of een zwerm vliegen, muskieten em. En van menschen: iemand, bv. een persoon, in een nooit te voren of zelden geziene kleederdragt , ook iets, bv. de door een koopman uitgestalde war en omgeven. en ^'f 774 arn£MKmt(hrnji\ am (&) 2 (KM/] ^ zie ™ ^p™**™^ am (&)2(MI fl\ SB. niet hard en eenigzins CO <U( meegevend, ah men er op drukt of het drukt, bv. van een kurk ; voorts van brood en derg los, niet hard. Ook schor, heesch, van de stem. — Verg . ajnt^i^jucui^w an CEJ} (TU) n\ S. veel lusten , niet gauw Cq oJl genoeg hebben, een vraat zijn. — Verg. (uiajigcrnjiw am (&) arui n\ SB. vol bultjes, vol bultjes zitten, tengevolge van de beten van sommige insekten; voorts van hoofdhaar: zijn als de wol van een schaap, wollig en kroes; en van een tapijt: of derg. dik en wollig. — Verg. OTj am aj (&l (tut /) \ SB. heel gauw, rad, van n. an (lh \\ <n am (&) 2 orui n\„I. SB. knoest van een boom. — 2. an <rj cm mi z ru/j \ lets in het kleed- je (de samping) of wel in een voorpand van het buisje voor zich dragen; maar ook wel voor lets, onversc/iillig op welke wijze , dragen, gewikkeld of geknoopt bv. in een karembong, een hoofddoek, enz. nriam(EJit(nji(Mji\ hetgeen zoo gedragen wordt. am (&) [I (E7) 2 (HU/}\ ook wel nm^igiHvjis zva. <tm(EJt^Arrvi^\, — Voorts en dan ook wel nrn (EJi^crnt^ciTniiyrnji of ^n <eji $ cm rai t *oj^ \ zva. cmfyriditrnjj of icnaEa^(mant<H7i^\\ CJ am (EJj fi cvni\ zva. <^^rim^ EM am\ zva. ^^ji^i am (&l jl cvxn 2 \ zie onder armtuto^w ori am (&l fi n^n 2 \\ — m^cm^^id^ SB. zich aan het oog voordoen als een groen tapijt, van het gras in een kebon, van de pare na lilir; enz. am(&l\ SB. naam van een inlandsch muziek- CO instrument, het is een soort trog, waarop metalen of Jiouten staven liggen, die gestagen . — (vnam (?-i\ of <m <cn z^am <£>i\ de gam- bang bespelen. am (&) \\ — cmcm&s een plat of schimpend woord Cq "» voor bulk van een mensch: balg. 0/1 am (&l \\ v^cfYKEnncian^s zva . «m ^ni ^o> ajMHT/iw — tun <n am (&I \ zva. <H71«?W?rn*<LW^\\ am am tf W — xncma^cmjs zva. (Ood^tj^n zie bij cmiKTijiw am 2 am f]\ (in het Buitenzorgsche zva. omt i^rt/jw Rg. K.) cm afYi w — mem cms SB. hooren of luisteren naar iets, zooals een vermaning en derg., ook naar iemand; gelooven, geloofslaan aan iets, amam % \ 775 amcmrri<uiCHi/l\ ^O^N zoo als bv. iemands woorden; er geloof aan en moe- cm am 9 \ SB. buitengewoon sterk dig; iedereen aandurven en aankunnen; bovennatuurlijk sterk en van daar niemand vreezende, maar door iedereen gevreesd; en van een paard: meer dan gewoon vurig en sterk; bijna niet tehouden ofte bedwingen; nagenoeg ontembaar. amnion^ (Kncmcm$(uniHTji\ heldhaftigheid, moed. CYY} 2 am 2 P W — iniarmarm^s zva . *<n «h <& *^ n als men bv. zeqt: (unajvi2(im(iK(im<io)(nj)(iji!iK(iri * •» (Kilt- s' S C> O a a O cun asn nutncKi cun am MOoi^frnqwi tut (tut z \\ am am 9 \ SB. benaming voor de rijst, als ze half gaar is, en ze, na van het vuur te zijn genomen, in een doelang werd ge- daan, vervolgens werd besproeid met warm water en ten slotte omgeroerd uSm? -#A — De gigih wordt door ze weer op Jtet vuur te zetten en gaar te doen worden, rn (ten <iK g w crn cm 9\ zie <uriah\ en wjj'1^^ I. am crn\ S. ojo^wm B. zijde, kant, flank. — cm cm cm arn 2 (htji\ S. xntncrnoncihinnzcKi^s B. lets of iemand naast zich hebben staan 0/lig- gen; iemand naast zich hebben zitten. — <mcm(Ud(m/j\ S. vicrnm^a^gtHins B. Op zij van, naast iemand of iets, regts of links of wel regts en links. — arncmcmiuidari^\ JS. aw •• O T> j_ Q Of Q Of vf cm nyon am <haff\ Jj. ZlJWaartS. — cutcmcmcmcms S. rt^^^m^^ji^oD^d^N B. van zitten: zij aan zij met iemand, naast iemand. — orf/icmcrns oo k an/jxnarn\ S. op zijn zij liggen; en van liggen: op de zij; voorts van zitten of staan: met de zij tegen iets. — (H^cmcmcKnzcK^^ iemand op zijn zij leggen. — B. vormen voor (HTjjcmcm en w/j am cm <*hi g (h^/i ontbreken, am amnrjcui (Hi n\ zie cm^w am am (ui (Wi fi\ zie a£i*n-nw am am (KYI n\ of cm^^iun^\ en ook wel mm £>7rm»o^N SB. kraai, raaf {Skr. kdga, kraai of raaf). am am QSY) f)\ I. de mot, het insekt van dien naam. — 11. azicm(uicmasn/)\ en cmcucmasnz s <-" s (lit (Hi/l\ zie cm cut cm asnflw Verg . cmgcrmasnji^ am 2 am 2 ciSY) ff \ SB. smoorlijk verliefd op iemand, verhofde of fas gehuwde echtgenoot; geen oogenblik afkunnen uan een kindje; ook: geen oogenblik van elkander afkun- nen, van verliefden en van jonggehuwden. crn am 0SY)fl\\ — xnememasn^s SB. een actie of eisch instellen ter zake van iets; bij de cm z cm % ojjji \ 776 cmtncmv) xm \ itncm/n regtbank een aanklagt indienen; ook een verhaal, dat men afbrak om iets anders te gaan vertellen, wetr opvatten. Cim 2 am 2 (KH fj \ SB. bos pare. — tin cm dermis pare bossen. — Verg. <ncmrn&h\ en zie ook 6-&U (hTMHl/JW (a) ^< am am onj) n\ SB. mis, mislukt; verkeerd, onjuist; mislukken, verkeerd uitkomen. OTj am Qfj am (TV) fj \\ — ivn^cm^cmrui^ ook ^ca ^fw<rL^\ SB. of we?, en zoo volgens den Reg . van Tjia?idjoer, S. &n ?l; fn,tu^\ B. bijten, op of in iets bijteD ; de tanden zetten in lets, voor: iets tusschen de tanden nemen — xn <n cm on am tn ru (m/j \ mvdsv. (meer dan eenmaal, en zoo ook voor knabbelen, knagen aan iets.) am 2 am 2 (tU) fj \ I. SB. schroevedraaijer. — 11. (in net Buitenz. zva. cmru\ I. K.). am am (U) [j\ SB. jn opschudding, gealar- meerd, gejaagd. <n am 01 am (U) n\ SB. nijptang. Verg. <w» o am 2 am 2 am fj \\ — ofm?rm?a^N SB. blaf- fen, van een hond; iemand of iets aanblaffen. xncmdcmdcman/js mvdsv. (bij /ie?7t.) am am KM P \ SB. zorgeloos, slordig, onat- tent, achteloos,ligtvaardig; ook oneerbiedig. Qm Of? Cim Of? (EMS en <n cm tn cm (n xm \ zie <n cm <n ecu \\ am am \ SB. steel, stok waarbij men iets vast- houdt; steel van een vrucht; steel, stengel van een bloem of plant. am (E7) 9 w — (cicrDxm^ SB. iemand verschrikt maken, zooals door plotseling bv. milu^ te roepen, nadat men adder hem geslopen is; ook een dier, bv. een paard, doen schrikken, aDgstig maken, door geschreeuw of derq. — ac\ am \i7Y)^7i 2 (m/js een dier wegjagen. — cm a7ri^!hrn(mjic~(i5ii(3^A(Hj\ jaag dien hond weg. 