Soendasch-Nederduitsch woordenboek, op last van het gouvernement van Nederlandsch-Indie
bep. de blaasbalg van den koperslager. Verg. nj aj <^n/l *— ^™^/^^ den blaasbalg hanteren; werken met den blaasbalg. <rvt (EJ1(*J}\ SB. het vleesch regts en links van de rugstreng, bij een dier, <ri(nji(EJijj(unasY)jj\ Holl. SB., lijnblad; transparant. arm (&)(UUl jl\ (uitspraak timchen lambaij en lambeij)) zie ru&STw W~Q (&l \ zie <HLn *&)(&i~j)gt>ji(}p/i\\ Qt <r$-Cr^ en (&cc\(cn ^ namen van insekten, die Cq <nj schade toebrengen aan het pare gewas. Rg. K. Verg. (cmirvmrnntnsnuHig^ CO a •> C*XA Cri^ orrS^N zva. (cirdiOAjdJijjw ar\Jl(jEJ)\ zie <mti7nisnji\\ (nJl2^ SB' gat' kuiL — «™»^ een gat, kuil, gaten of kuilen maken, bv. voor de boomen, die men toil planten. «2 2 (&l 2 \ SB. njst (Man), gaar gemaakt door ze met toevoeging van een weinig water in een bamboezen koker te doen, welke laatste vervolgens in het vuur wordt gezet. — - «7igp«Tm rijst zoo gaar maken; leumeung maken. *™^^n volg. sommi- gen zva. gp^??\ maar dan geen ketan rijst; volgens anderen benaming van in een pisang- blad gewikkelde en zoo gekookte rijst {geen ketan). — Die rijst dan (ti&aStoo £3 crnJI N 8- onvertaalbaar redewoord voor &at (Vfidvijjw — Bv. ^crn^aS2(U2(uj^\ slik het maar in. — iWmz&i/jcn (^Lcrrui\ hetz. Q arm am \\ — cm ru cm \ SB. wat meer is ; ja zelts; 00k. — Verg. wdjidrn/js en ^Jiru^w (M(rj<~nttm<rLimi(uji(Hyi\ slapen, liggen te slapen even zoo lekker als te huis op het matje 'T 518 tnrwnn en terwijl het slapenstijd is, van iemand, die bv. buiten aan het werk zijnde door den slaap werd overmeesterd. — <w» tun aw rut am mm an/j \ net zooveel en zoo smakelijk eten, als ware het nu de tijd voor het maal, van iemand, die ging zitten eten, niet om zijn maal te gebruiken maar eenvoudig om wat te eten, Ook: als gast ergens zijnde, zonder zich te geneeren, even zooveel eten als of men t'huis is. arm am \ SB. zangwijze, tembangwijze ; me- lodie. (Skr. lagoe, ligt, niet zwaar; pro- sodisch kort; enz. Jav. WdbJc.) — Verg. MiKtHiyiw (VI am \ SB. uitgestrekt, ruim, breed, bv. van een sawah, een kebon, enz. — (uiazYamtm\ de geheele uitgestrektheid van iets. — Gebezigd o beteekent prams op groote schaal, in 't groot. OfXJI am \\ — nruirvjcrris SB. hoofdpersoon, leider, hoofd; de held, hoofdpersoon vanhetfeest, bv. het besnijdenisfeest, in dat geval het kind; ook het voornaamste bestanddeel, bv, van een maal, de ^*o?«^?\n En als een in de spraakkunst gebezigde benaming : het hoofdwoord. QTI arm <Y) am \ meikever, mehlontha vulgaris. Jig .) — rrj ru trj am <k) mi \ naam van een kever, een iceinig grooter als de (r^rLinrt(m\ en die gegeten wordt. Cnjj am 2 (TV! am 2P\ ook mcmcrrlcrnamjis of njiamarnamnmfj\ SB. zonder werk loopen. arm am (HI \ (Skr . alagna, onverbonden, on- vereenigd, onaangehecht. Jav. Wdbk.) — an mi am <m \ zonder *r> '-h v> tun aryi en zonder oji (tji an atajis van een letter. arm am frfiw — anrSiamSu SB. alles kwijt zijn, bv. door te zijn bestolen of door ver- liezen in den handel; een bedorven man zijn ; en in antwoord op een vraag of ver- zoek om iets: niets van dien aard bezitten. Q (ITU) am 2 (HI \ naam van een heester. Be bladen a worden tot geneeskundige doeleinden gebezigd en ook als weermiddel tegen de toko, de klan- der. — Jav. ^rnaS\ (Vitex trifolia en vitex negundo. Skr. nirgoendi, Negundo heester. Prof Kern. Jav. Wdbk.) arm am \\ — xnruam\ SB. een paard berijden zonder zadel 0/dekkleed; ook, met «3><rvi<rn er nevens: zonder zadel of dekkleed, van het berijden van een paard. arm om \ SB. uitvallen, aan 't uitvallen zijn, a / rut arn \ 519 n,» 2 arm (Knn \ (viomw Rg, K.)~ aa<via&cm a s Q / van een bloem. (In het Buitenzorgsche zva. a / <HTiam\ zie (wi(Ut(K~n/j\\ QR~ft CYY1 W — in rut am \ /, zva. rut g i:;> mi oji aryt \ maar sleckts van goed of goederen, bv. van iemands kleeren, van de koffij in zeJcer pah- huis, enz. — //. [in het Buitenz. van iemands vallen: in de voile lengte. K.) <n (TU) en am \ Boll, legger; SB. groot vat, groote ton, bijv. een teerton. — Ferg. (isn(uh\ en (uioji^w <nJI2 crr)2\ SB. ruim, niet sluitend, ook wet voor te wijd van een ring, een hoed enz.; ruim, ruim zitten, bv. van een baadje. Voorts: niet stevig of niet vast zitten, bv. van de kurk in een Jlesch, omdat die kurk te dun is, even zoo van de in een opening gestohen houten pen; enz. KH o n (KYI [j \ Jclanknabootsend woord voor het geluid in de heel bij drinken: klok; voorts SB. slok, teug; en rede woord voor St^^w Bv. gp^^^N of ^™*--<&^^n Maar og^crotfo^ gevolgd door a§/wi^x zva. gulzig, in groote hoeveelheid, Bv, (3-^xm(^^(isrt(un(Ka(H^(itng^(isn\ m (crcrri ten c^ a jJ3(W2 (HUji \ SB. met een holte, inge- deukt, uitgehold; holte; ook zak, van een biljart. Mo^f)77?m^\ zie oji<uifKm<rug\ bij vmrhigw — (inKi<rm(Kn!Hi,]\ iets voorzien van een ^amg^njjx of zoo maken dat het is oDianigiKTyiw enj) 2 cm 2 (HYJ fj \\ — o,m?(m?^N SB. van een paard, buffet, geit enz.: den kop steken in een wadah, van daar <ci.ri,i2crm<Kn>an\ drinken uit (<i'j)(Hi\ een wadah, bv. een gentong, van zoo n dier . — fTuamihaigcrmitfn/i\ achtereen- or\j <-/( volgens den kop steken in de verschil- lende wadah's, die erg ens staan, bv. van een paard; en van een reiger: al voortwande- lend, den snavel steken in de verschillende plassen, kuiltjes en derg. ergens, bijv. op 071 2 cm 2 OSY)fj\ zva. ctitasii^s — o«ai<£?i *n>wp een vogel of vogels met gom, hars of derg. vangen. (njfcrn<7ii/i\\^a7i^crncrnV SB. openhan- gen, van het baadje; ook open, van een rij- tuig. — (C1(nj,a!Xlc^l2a2Jl^ fot baadje open- maken, zoodat het openhangt; een rijtuig openmaken, open doen, hetzij door de kap neer te doen, hetzij als het een tentwagen is, door de leeren wanden op te rollen. i(rn&Di\ 520 ri.i cmcmtnmt cm/i\ or\j Ul arm cm (WJ \ SB. vuil, smerig, van het lijf ook van de kleeren. — Mcm(iJt(im(£)2\ hetz. en gebr. in het Bandoeng sche, maar slechts van menschen . — In het Buitenzorgsche wordt >rwam<vois slechts gebezigd van de kleeren. OS7 2 cm 2&J12 OSY) n \ SB. zich in beweging stellen, opmarcberen, van een groot aantal personen, bijv. van hen, die aangewezen zijn o o te (Biiucrnjiw — Als ^12 cm 2 dj) 2 nsrtji on- middelijk gevolgd wordt door dmnioTnnicma^p aznahntvnyi* of derg. is het daarvan het rede- woord en niet altijd te vertalen. arm 2 cm 2 Q£\ 2 \ SB. beul, scherpregter (Port, algoz). arm am QJUI n \ /. SB. van een slang: zich regt in de lengte uitstrekken. K. Verg. <ki<e,i3\ (Verb, en Bijv. voor bladz. 350). — (In het Buitenz . asnz(i^c-,»£ncmaAJin\ zva . asminc-^asn vi^is van een lichaamsdeel, zooals bijv. een been of een vinger. Rg. K.) — «sn^*nor)<M^\ nog geen voet gezet hebben uit bv. het kantoor. — (^ifrwcmMAcmaju/js gedurende een zeher tijdsverloop of van af zelcer tijdstvp ergens niet van daan komen, bv. niet uit de keuken, als er een feest zal worden ge- geven. — i^2^c^amnrn^Mnm(uu^\ maar in- eengekronkeld blijven liggen, en niet weg- kruipen, van een slang. II. m mi cm «,w^\ SB. geen baadje aan hebben. arm cm cm2 cm  cm 2 cm fl\of^cmcm2cm2crnjis SB. van een reiger .• voortstappende, den hals al op en neer bewegend, om zich heen kijken op den grond, bv. op desawahy naar iets van zijn gading ; en van eenpaard: den kop of den hals herhaaldelijk uitste- kende, rondkijken ergens, bv. in de schuur, waar het voor stoat; voorts fig. maar zeer plat, van menschen: komen gluren ergens. — Verg. asn (&i ~ji asn (E>i^jig\ bij asn ceji^iz w ajarm 01 cm am n\ zva. ^vr^w (norm (mi n\ SB. boordevol, bv. van een tarn- pajan . — nrin/ivmc^iSntn^ hetz . — en hierin ri(rLi(cniji\ redewoord om het tot aan den rand toe te beteehenen. (Vi (E7)j\ 1. SB. asch. — <&m<cn\ aschwater. mttniaAJitKntmtimtmamiHis tot het laatste stllk toe weg, van iemands goed. — II. SB. (Hrivyam^ en gewoonlijk <twan(cn^\ zinken,van een vaartuig, 00k van een sasakkambang \ (VS)V) 1~W \ 521 *lfx OZ]Ql(im\ SB. iemand, die al de gods- dienstige verrigtingen stipt observeert, geene daarvan verzuimt, en voorts te huis is in de hal agama. Verg. **(&* — <fy*l™ <ciffs wd voor dorpspriester. — Verg. (nJ)2KM\ ZVd. rj-ntuw — ruirvnvni\ ZVa. mtq-ntLU* — xnrutxm^^M^^ zva . MVj-naAj, (3^MJI* (C)n^^l^n^1^lr>l^n^ zva. ^nrf-n ^u tt\A WW P N S. Aj:S,w^ B. (van een aanzienlij :ke) vallen, omvallen, op den grond vallen, als men stmt of loopt. — mx*^*™^ SB- voor anker komen. — xmruicr^s ankeren (Mai. berlaboeh, geankerd zijn).— i-irux^ Agj^r zich op den grond laten vallen of werpen, van iemand die loopt of staat. CO) (Cn P \ SB. plaats of plek waar zich iemand of iets bevindt; plaats waar lets staat in een boelc ; passage, periode in een verhaal, brief of derg.; positie, geval, toaarin iemand zich bevindt. — ai^M^r zva. ^^ — VKwem^ zva. gp^?* — «p»fflS«"»x op deze plek. — <og^™r hetgeen iemand, wiens taal men niet verstaat, zegt, opmaken nit zijjn gebaren. — ™g^gp»^ ook op de gis, op goed geluk, van gaan of loopen in het donker. cnJI (V7) (HI f/ \ naam van een boom, waar van het hout gebezigd wordt voor huis- en brugbouw, zoo'mde voor schijfwielen Vitex pubescens . — (Rg. Vitex leucoxglon). cnji cam an orui rn ozn \ zie ^n^xmw OS7 KM \ SB. gauw versleten, in een uitdrukking zooals deze: als ge. die kleeren dag in dag uit draagt, dan zijn ze gauw versleten.- g^-o^x het einde van de groote vast en, benaming van den dag, waarop die omstandigheid wordt gevierd, zoomede benaming van den \0en dag van de maand -n^rWp insgelijks een feestdag en ook ivel .nimm^iiu^N genoemd. cm(urt\ SB. vernield, verwoest; smelten, gesmolten van een metaal, ook van een koekje Javaansche suiker ; verg. g^^p Voorts : zwaar beleedigd, een en al wond, van een lichaamsdeel, bv. van het gelaat, door het steken van bijen. — ogp^ een metaal of een metalen voorwerp smelten. — og^ (^ ™^n is een uitdrukking voor: ngawoela tot den laatsten ademtogt. azn\ SB. afgeloopen, verstreken, bv. van i de idah, van het oogsten, enz. <n rhi <n am \ 522 s ay arm vj tun \ SB. tot den rand toe gevuld, boordevol, overloopend vol, overloopend. m,*77)T^l777N fojZm en vm fa menschenergens: ruim voorzien zijn van water. g£ tun tHTJj \ SB. vlakte; vlak land, in tegen- stelling met her gland; ook naam van een af- deeling van de Residentie Bantam (^^^). g£ tun 2 (HlHJi \x _ ^™?^r (mvd8v% ^u gp»*.*fw^ en *rn ny^u^vji^ zeer pfaj WQr i:i(unun(hTJi en •i-rn^iun.tnrichn/iw arui2 tun (KYIJI \ een soort lange radijs. tmtuntisnjj\ zie 6M^^S Q^?^ m ^ M g^r>, vy tin , any , zie onder ^ £ ^ ___ }n *-n4l**yis ook zm- ^y^w zie dat *>vj (TUj tun \ naam van een aalsoort, die zich in rivieren ophoudt. Ferg. *3?™„r m iruMjinsn/iw tnJ12tuh\ Mai. loebang; SB. gat, kuil. ^2 tun 2 asnji \ SB. van de vruchten aan een boom: overvloedig zijn; in groot aantal zitten of hangen, zoodat de boom volzit of volhangt. — >l7^™?*st^n mvdsv . (met be- trekhing tot meer dan een boom). (rjtnji(un2asnji^ sb. .3^^,^^^^, «sw<^n van iemand of iets: uit armoe ge- nomen worden; genomen worden, goed of voldoende geacht worden door iemand, omdat deze bij een under niet teregt kon of net hoofd stiet. Voorts knoopsgat. Verg . ti<ruw^ ._ 1<CI ■«**«*> n een jas of baadje voorzien van knoopsgaten. (Kl\ SB. onvertaalbaar redewoord voor *>?*»? /V>7'^^7N tn °ok voor MMivi.viKnMji* g^§M:7^r als blind en dol; als 't ware willens blind; buitensporig; de maat te buiten gaande; buitensporig veel, bui- tensporig streng, buitensporig hard; enz. W)2\ I. een pantoenwoord voor 6^crm^pjm rjtLn^c,^ X. (Long, a cage — word made use of in Pantum. Rg.) — II. .Lutln^im^ benaming van een soort van geesten, die er vermaak in scheppen iemand in zekere gevallen zijn pare, rijst of geld afhandig te maken. tnj)tisntMj\ SB. schuw, bevreesd voor den mensch; niet mak, zoodat men hefc niet in handen kan krijgen, van een dier ; en van iemand: het schuwen te komen ergens. Verg. cmn^Mnw «2 2 (*J7 \ SB. »3^?(w> n benaming van het regen- 523 <n ru on un ten/i \ water, hetzij dat bet op den grond staan blijft, hetzij dat het langs den grond weer wegstroom t. — -i;i th un oji (pu (hh (a iHTji \ van een plek ergens : onderstaan, volstaan met regenwater. — Verg. bij mniw (YU) (KYI \ SB. zeldzaam, heel zeldzaam, niet dikwijls voorkomen, een rariteit zijn. (YU) (KYI 9 \ zva . on rCi tm % \\ uti nil hoi q en vn tu un ^ <Lii (h it \ zva. -vn on ru kti q \ en m <n 1 1*? kii q tii!hr)i\ iyrnruihn^ ZVa . hiirriruhn^w rtSl cn (KH P \ SB. slank, dun van middel. «/ cn (YU) (KYI o \ SB. schrede, stap. — monrtrun^ voorschrijden, voortgaan, gaan.— wn rCi mi $ in wji \ over iemand of lets heenstappen, heenspringen of heenreiken. — (mioniuitm^ over iemand of lets heen, er overheen, hetzij gestapt, hetzij gesprongen of gereikt. — rjru <n.n.iun^{L7ia-n/t\ het gedeelte, dat men liet en waar men overheen stapt, in een pager, waarin men, door er bovenaan een stuk uit te nemen, een doorgang maakte; (dorpel, drempel. K.) onrurnrhKhrn^/niru^ kunstterm van een kind dat ongeveer 1 1 niaan- den oud is: beginnen te loopen. (YU)2((K7)\\ — rui<nji2<tHh\ SB. tusschen- ruimte, ledige of opene ruimte bv. tm- schen twee stoelen, die naast elkaar werden geplaatst, voorts tusschen de rijen van een aan plant, enz. (Tj (YU) (ri (KYl OSY) J} \ SB. klevend, kleverig. — tz on rerg. (!<» ,oi -twiw (YU) (KYI rt_/?yy \ naam van een pahnsoort. Rg. (YU) (KYI OS) (I \ SB. digt, gesloten, van een boek, van bedgordijnen of derg. ook wel van een i rr n O Q» n ae UT. V erg . £? khii Xj7> /j \\ — - xi n i kti mi 2 cton \ iets bv. een boek of bedgordijnen digtdoen, sluiten. (YU) (KYI \ zie igrgiOt^s en TL/^>isn^\\ Qc *< a a 7 (YU) (KY) v\ — uininh\ zva. mnnjvj\ maar bep. in een kring; ook iets omkransen, bv. met bloemen . — Mnt»Mihh\ zie bij un^uiMi^w (YU) &ji\\— .h-nrCio^i\ SB. de perken te buiten gaande, van iemands spreken of praten; ook toch maar in een vaart voortrennen, terwijl het wild reeds zijwaarts afsloeg, van een hond, die het dreef. Verg. bij ruo^w (YU) (Yl (W) W ru iru ay <ki \ zie ^^{j|j^ (YU) (Tf (9J1 \ SB. doodzwak; geheel uitgeput. (YU)OJ)\ SB. van de zon: zva. ^irrm^w anuj faj)\\ — o.n|M\ SB. lang uit neerliggen van vermoeidheid of kraohteloosheid. — Verg, KIOK ? iTVi t . (L711KgMt<Ut?\ en <i77^^«./|(K7l^^\ *TT 524 a(UI(UI\ [a\j)r\jiaj\\ modsv.) zie ^"n*^ en (en a . X Q *o asm ,1 w — it? i ij ajtt (rfn z ann \ zie ^n ti <k\j) w — ^r??iy^(/^rL7*o?^\ of (inrhi(n^()^i(iJinj(tnyi\ zva. S a . / n * /' <?:r; nsri <~n ik\ ap <ni 9<nji w <nji njj -n aan \ of (ru irui a~i -r)(*njl\ iets wat werd afgelegd of niet meer wordt gebruikt, door een voornaam persoon, niet altijd juist omdat het verdeten IS . Verg . (C) -n astiji w — rij m -n (Hi Jj (i h <rm\ door een aanzienlijke afgelegde kleeren , makende een gewaad. <YI arm Ofj GhJI \ titel van een thans afgeschaft beambte. «< a arm (Kl (LSI fl \ B. voor Miy Reg. Tj. maar volgens anderen wel eens als B. voor mn <~n? cm Minn w arm gk/I (Ml fl \\ — njrv)(t^)(hnjj\ SB. op handen en voeten rondkruipen of voortkruipen, bv. van een gewonde of van een hindje. Q«/ C_^ q„ o O o Q- O QUI (Ml CEJI fl \ (tn .tu&ji (&i 2 aon \ en <ro <n;i (rdidji tvy} \ zie arm (Ml cm fl\ SB. <r£i(&cr^6^ii<uv\ beginnen er goed uit te zien, wat vleesch op het lijf krijgen, gezegd van een dier zooals een paard ; VOOVts tnJi m am ^i mi (rjihii om pi (Hi \ van iemand: beginnen wat in de plunje te komen, zoodat hij niet meer met gescheurde kleeren loopt. — (nucS}amjj\ in het Buiten- zorgsche zva. nmpi\ van ^jjotx^iow Eg. K.) 0TUIQ>JI\\ (iliojim (p\ of riiMMaparuajnaniwi *™^\ of Wel aiAMMipfcntniLmwmniafri/is als uitvloeisel van een hoovaardig karakter of het niet willende verliezen, dingen zeggen die ongepast of kwetsend zijn, of wel maar zeggen wat voor den mond komt; ook veel praats hebben, bluffen, groot- spreken. Verg. bij ivi^iw o/j arm ori arui \ SB. achteloos en onversehillig; onwillig*; door zorgeloosheid of onacht- zaamheid nalatig, als iets icerd bevolen of gezegd te doen. — Verg. ru(vi\ en »l;?^ow arm arui ajui 2 (*JI ~z&2 (Ki n \ SB. mtgehon- gerd, erg hongeren. — «ji c~ ^ rvi tru oaji ? oji ^j? aa/l\ van honger sterven, van honger ge- storven. arui arui ceji fj\ zva. ^K^jrujw arm arm \\ — (Ln^trC^ SB. gaan kijken erg ens bv, naar de sawah, om te zien hoe het er mee gesteld is; ergens de ronde doen, bv. op een erf; iets rond gaan, om zich op de hoogte te stellen van den toestand waarin het zich bevindt. <W<xh<lZI (HI fl \ zie j^\ aham%\ 525 rti err) \ acy am o\ (uiahcrn^\ ilv vi ih am % \ oo k maar zeld- zaam 6-zA.tuah(mq\ B. of BL. in opschriften van brieven: erg em resideren of gezeteld Zljn^ (Uiahamq ook 2Va. <Kn.tuamq\ of <xn (ui aAjj.(hn9ft am ^ \ aan. — (aham$\ Jav . iets daar men op zit.) QZJ 3 om 2 P W — xnahicrUd^ SB. kunstterm voor het een begin maken of het openen van een besnijdenisfeest, of wel afvijlen van de tandtn- of ' huwelijksftest (^^(lmG^^Vx a*, Q OTLTI crn 0\ zie ccichi\ (hj)»d)\ hj) ru mi /j \ en maM ow/l^ ZOOmede bij ahamqw — <n.tiLiam% ru <m f nh & --n g \ van een aanzienlijke: binnen- gaan, het huis binnentreden. — -luam^am / . ... x •f i ^ ) n (ktji \ zie oi] am i&i ~i w W] am ?\ SB. eerzaam, zedig, ingetogen; stil of rustig zijn werk doen en niet veel beweging maken; een vijand zijn van OStentatie. — •njarn^asn.isriiuri^ of njarnqxsn asn iuw) (Ki dJ) qthj) cHn 2 >un (hm ar.n dot un /ri i:n q \ spreekw. voor: eerzaam of deugdzaam zijn slechts voor het oog, en niet in de werkelijkheid. <rui am (Kin \ of aucnugM,^ SB. vaste klant; vaste leverancier. — a\.i.iu am praams een . vaste kooper (leverancier) worden bij (van) arm am \ I. SB. bidhuisje, bidkapel. In de !tdam\ tvorden ook wel gasten gehuisvest en het godsdienstonderwijs gegeven. Verg. ^nue^ai^w — II. aji.ru ctn\ SB. I. plank, van een boekenkast of hoehnrak ; 2. het smalle balkje of derg. dat wel aangebragt is in de breedte langs den wand in een huis, in dier voege dat het ongeveer een handbreedte van dien wand is verwijderd. — Men gebruikt het ah plank om het een of ander op te zetten of op te leg gen; voorwerpen als *-.n t vm t <*cn 9 \ en derg. plaatst men tusschen 2vand en balkje. " Q^ -is OU) am \ SB. schorpioen. — virucm\ op den buik liggen, met het hoofd opgeheven, zooals bij v. hi] ligt, die een ivatvatjan ligt te lezen . — n.i r^ian^Khn^ liggen als een langgir. njru^ruirLinn-riihn^ tianuun^i e~fa;nah\ spreekw. die een moedtr wel bezigt tot haar kind, dat op den buik op den grond ligt en dat zij wil doen opstaan. ariJl2am\ Mai. zva. rtntncrnw MJI 2 QT) am \ SB. los, loszitten, bv. van een erg ens ingeslagen spijker, van het handvat van een instrument of stuk gereedschap ; 526 arm am <ry) \ SB. de bloesem, ook de vrucht- tros van den kawoeng. ClfU) OrO (HI! ft W I. vnrv) am (ten (m/j >, zva . xn uTj (tm ^n oaji \ II. — II. <ru am turn aa/^s zie (i^idJjtn im^ w | i ** i OS7 am a*n/j\\ — *^™^n &B. met het : hoofd achterover; het hoofd achterover buigen. (tTf cm frOl fl\ een verouderdwoord,zva. ahrnMiqw K. — volg. anderen zva. ik nh \m.z mi <un ^im) ahrn urn q w arm am aj chtj am 2 (kw n\ zie 9|.Jij(mi^\\ en arm am 2 (hyj 1 w — (o^.ii»fr)i?^|\ #i?. ??aw ^w vaartuig : overhalen; met een boord den waterspiegel naderen, beroeren of onder water gaan. — vr/or?^*™™?*.;^ hetz. en wel om en om met de boorden ; schommelen, ook van een emmer, die aan een touw hangt, enz. 0TL1 am (Ml fl\ SB. lange ijzeren roe, dikwijls gebrnikt als breekijzer, bv. om hel nietsel- werk van een liuis dat afgebroken wordl uit elkaar te breken of om, by het maJcen of herstellen van een weg, de hluiten aarde fijn te slaan; enz. arm am \ SB. onveranderlijk dezelfde, stand - houdend, standhouden ; ook, maar als Java- nismen en niet algemeen verstaan: onsterflijk en eeirwig. arm am%\ SB. hoogte van verdieping van een gebouw, gerekend van den vloer tot aan de (Cnkn(Uit>nji\ ; oo k boogte van de para. — Verg . «m op w en arm fl^72P\ SB. onbelast en onbeladen ; zonder iets bij zich, bv. met betrekking tot wapens, of wel tot buit, tot reisgeld, enz.; ook: platzak, platzak zijn van een jager ; en met leege handen, bv. van iemand die uit- gezonden werd om iets te halen, maar het niet meebrengt ; eindelijk nog: geen vrouw te zijnen laste hebben, ongetrouwd zijn; in dezen zin nl. ongetrouwd zijn, ook van een vrouw. arm Cd 2 (Hi fj \ kio.~ •«-■? iuvii(uii(m/i\ SB. koe- peltje, bv. in een tuin . — Verg. m asri am ixjjl \ bij oji tun ^ ZOOmede xm im (Hiiw " ' o o (CI 0/1 001 (HI fl \ en Kiah"! W m ,] \ zva. a^ucm^A? m/j\\ en ■■rrt i <ut asnjfw — Maar op ru z (mahtrj <& a (KTJI N zva. np rw ^ M **■ > ^ K?I2 001 2 (HI n \ S. cui ith x"i (ktji^ B. hand, arm; SB. arm of mouw van een kleedingstuk ; arm van een stoel, ook soms voor voorpoot van een viervoetig dier. — xhifatthTKUj^ ka- /cp CY 527 (ty m (Mi .171 ruin \ woengboom-stengel, daar het sap uitgetapt wordt. — aJiul'tin?iirinp voorpoot zonder het ondereind, van eeu viervoetig dier. " ^"^ cY 021 001 \ /. Miah-mw SB. bezwijmd, bewus- teloos; bezwijmen, in zwijm vallen. -- / r * CY ■ , % fy 11. <r^«Ji\ zva. tt7t?(Uiiiufl\\ — i:i;noTiw)|\ zva. tni mn ?. aji 2 iiti (hi/1 w (TV) 2 (101 2 (HYlfj \\ — anJra/^^ ##. gaan kijken naar iemand of iets, om be weten te komen hoe het met hem of er mee gelegen is. — Verg . vjmnus waar dat m rum icy \ heeft ah B. of eenvoudig als mooijer woord. — i n 7 1. ; 7i*; ? i 1 1 hti ,i \ ?nvdsv . 1112 nui 2 in 2tw/)\ zm. i7)ru2i7i?hn^ en op kondschap uit- gaan. ■— iu m^hg uukvji\ gluren, zoekende of onderzoekende blikken werpen naar lets, in lets, enz. — Verg. i^n^i ^i^ilii^nw (njKtnasnjj\ SB. het uitspansel; het he- melgewelf. — ru ,rut° any^ verhemelte ; ook hemel van eeu ledikant, en plafond. Verg . au^tiuiMiw — m hi*li£i<i,iiji\ van lets, hv. van een rijstkorrel: zich gehecht hebben, kleven aan het verhemelte. <p0 2(VT) OSY) fj \ SB. verdwijnen ; verloren gaan; m onbruik raken ; afdrijven, van regen, wegdrijven, van regenwolhen . — xn ah? t8i xmj^\ zich weg maken, zich uit het gezigt spoeden . — inzhga-iasmmjjs iets doen ver- dwijnen of verloren gaan, doen ophouden te bestaan, vernietigen; iemands germed buigen . — tun ^ & ,wi ^ n iets kwijtraken of kwijtgeraakt zijn; het verlies lijden of komen te lijden van iets of v<m iemand, bv. van eeu kind, dat icerd gestolen; en van een rijk of land: in den toestand zijn geraakt, dat, bv. deugd en braafheid er uit zijn geweken. — ^* '^ '£".* ^3T verliezen, kwijt- raken. ^2'iht(i7iiJi2(hn'j\ ook *m 2 m 1712 *hz i7i(is)i2*nfi\ iets hebben verloren of zijn kwijtgeraakt. — ■inaht&^tan/fs van iets : telkens of bij herhaling zoek raken. OS7 001 (M 001 (Ml fj \ zie «h Pukj^^ «/ Q (jOJ (101 (Ml fj \\ — m ih <ci /^ i \ ook ih m £i Sf m/j \ SB. biddend, smeekend, van iemands spreken; en van iemands smeeken of jammer en: erbar- melijk. i m^iahdTiaJi iu}(kt/)\ zva. nh«Z)(M <cim]\ ook op kermenden toon, getuigende van hartzeer of verdriet. 001 001 (Ml fj \ SB. mv achtend en uit de hoogte; o hoovaardig. — Verg. mi <?rrh iti mtjj \ en a 528 il'ii&^a stents (Ul\ J. zie j«l?n\ — II. een voorvoegsel. Zie de gramm. (LH\ een voorvoegsel. Zie de gramm. (U) 2 P (ISY) \ z&£ tin 2 turn \i (n (Ul 9 (Tj (U1 \\ — ^(ei^(u)\ SB. van een Jiond: met het achterste schuren o^r den grond, over een mat of derg. Grond of mat ^rjiu^ rn^niannw — Voorts van menschen : na een outlasting, zich den aars reinigen met iets anders als water hv. met steentjes, zand of dergetijke; ook wel door met dat deel te schuren over een groottn sleen, een tah enz. Zoo tniEi^niutKnicnam en Ook «] o ? <rj tui (kyi an tm nsn w Het geen men bezigt aAntrjcu^iwri (honw — Verg. (nwtnwtiJUMnji^ enJav. Wdbk. J)ij on cuim (Wb OJI 2 P (Ul 2 \ SB. de kolf van een geweer of pistool. OJI 90J1 (TUI n\\ — (unajicruj\ SB. grazen, weiden, afgrazen, afeten, van een bufel, rund enz. — Verg. ntutru^w (UI%90JI%(nJI fl\ SB. onmagtig andermaal te gehoorzamen aan den last of andermaal te voldoen aan den eisch; onmagtig zijn, onmagtig zich verklaren; ook, met arm ki ^igfojiinji »T7 o (isrt!Hi(Hi\ er nevens : o p ; n ie t meer sterk genoeg voor den dienst. Volg . K. iEid^(U2tu/i\ en .*.??«-<??. tl»^\ lietz. en gebr . in het Buitenzorgsche . — Snt Qz^iajii^djizaujis maar weer moeten; met alle geweld toch maar weer moeten. ) 2 (3 <£fts2 (ISYI /) \ SB. benammg van de tn«j)(ih\ al ze stroop geworden is. Zie ook onder iKn 2 ctli 2 asnji en xit-n^ — m 2 3^*^ astrs Of tui 1 (3^t (L?n\ ook om <rvi or)W\ of ' <ni rw >*J>\ de StrOO- perige vloeistof, de stroop waaruit de sin- ker werd verkregen ; ook ben. voor de Hol- landsche keukenstroop. (UI2<§ ~&s2 (hfl ft W — QibSXi^Jnanfts zva. (oirvi\ iemand halen, doen komen. (Ut 2 (3 <^& 2 \ naam van een boom; van het hout tvorden bog en, wandelstokken ; ook stijlen en derg. gemaakt. — Ook (naam van een groente. K.) en buiten de Preanger zva. ^w^V,\ OJI (V7i P \ ax (cr\ ^ zie <ui «' ? ^ OJI tun asr)n\ SB. bitter; ook de drank van dien naam. — <unu<ima!nji\ het bittere; pff* leed; moeijelijkheden. — ^^lojiajinrnasn^ a. i in ksn j \ 529 iLi xn a ::) (Ki ) titiNi^hj ge moet lief en leed zamen deelen. \<ri;ii<iin*^\ hem bitter smaken. Q (Ul (EM (Vm fl \ naam van een vogelsoort, behoo- reude tot de zoogenaamde rijstvogeltjes. (Ui (EH (W) /) W SB. .u 1 1 .i7n M j \ Renaming voor een lekkernij van ui Cy met een weinig zout en soms nog andere ingredienten, te zamen in een blad gewikkeld en zoo ga%r gestoomd . - ■i-.i cm 3.1/1 \ wt'3 ov- een ei, vleesch of lets anders in een blad gewikkeld, in de heete asch braden . — ui vm ki/jG^i m e -m j \ een zoo gaar- gemaakt ei .- — is» ? if. i im iLi ? ti ? ^ ^j] ^ spreekio. ik heb er niets bij geprofiteerd of van gekregen en ga^ slechts mee in het on- geluk. Zoo zegt bv . de dief, die geen aandeel kreeg van den buit en mede wordt gevangen genomen. — Ook: mee gewerkt hebben, maar niet, zooals dat met de anderen het geval is, beloond worden. — a ■.") • a tt if- 1 (i. n (i^) t> hn 2(mfl\ zie -^n ~r)\ II. (UI (un (UI 2 \\ S. .Hinowf B. wantrou- Wen VOeden. — «.»:»»,»,;»?> S. FiiTrnrnthnji^ B. ten aanzien van iemand of iets wantrou- wen voeden of koesteren. (UI (Ofl mrn (HI fl en *i«mti?rianji\ zie het voor- gaande woord. (UI tun (Ln (HI n\ SB. 't is niet te verwon- deren; 't laat zich hooren; dat zal wel waar wezen. — Verg . /.jw^uw (UlCtppw -- vtM^jn m/i\ SB. in de gaten de korrels doen, bij Jtetpoten met den pootstok. — .• iij^iitnthnjis de korrels doen in de gaten. (Ui (VI \ SB. van een tand of hies: bijtend pijn doen, door het in aanraking komen met iets dat zuur is; ook, met den meervdsv . hji rvi op \ er nevens, die ook van een persoon icordt gebezigd: met huivering en angst of met huivering en afgrijzen iets zien of aanzien. (UI (tn (KYI ft \\ — (&t ,lj)^ii}\ SB. van bijen: iemand of een dier met zijn velen aanvallen en steken.- Verg. m uitKn^w (UI dp (1ST) n \N - .... (^i^asnjj\ SB. iets, bv. een hour uittrekken; lets trekken, terugtrekken uit lets anders, waar men het heeft in gestohen, bv. de hand uit de stopjlesch, waarin men ze stak. - <*■-* *p **> wji N mvdsv. (bij herh.) — ^ <p bn£i(Mj}\ zich aan de knevels trekken; die opstrijken. — m w <m <&> <m/i\ hetgeen, bij * het tot eundan's binden van de gesneden pare van de Stengels wordt afgestroopt; volg. sommigen ook hetgeen al dadelijk bij het snijden, van den gesneden halm 1tV)ltLJJJ\ 530 wordt verwijderd. — ^^^^n^^w^^^w^N iemand die er bij ingesleept wordt o/mee moet doen met iets, maar eigenlijk met de zaak niets te maken heeft. — xmcmaji * CO iKnMapasii~m(ffi;iJiji\ spreekw . het duchten meer dan het trekkenderwijze de hand laten gaan langs een hinis, en dit voor: het uitermate duchten. OJI OZ) qui rj \ SB. hemelsblauw, blauw. Verg. (Ul 2 tf-,\ zie (i-ievf vi \\ (t/l tf^PN fajinic^^ mvdsv.) S. ttjiyiunfp P. en B. ui M M/f \ BL . ( aa<m t u y \ un ru \ en *j) <li a^nj \ zijn deftige woorden ; w <r) <f.i <rf -n ihnjj volg. Reg. Tj. ook BL. — Zie voorts onder iv,n m r^ en cerg . >1 <&* .fc'Mfl \ mi t -*x ? ^ en ■■vH(in\\\ — dood, sterven, gestorven; de dood ; SB. sterven, gestorven, van een dier: voorts van een uurwerk: stilstaan, niet loopen ; van ' een vuursteen : geen vonken geven, als men dien met het staal slaat; en ven den prijs van iets: niet meer rijzen of dalen, vast. — (uic~^; vi oshji \ in sommige streken ook (Li^%tKnibn<uiasnjj\ /tenanting van een wijze van sawah verpanden of in pand geven, hetzij tot zeker heid van schuld hetzij om aan geld te komen; t. w. voor ieder jaar dat hij, die de sawak voor een zeker getal jaren in pand nam, het veld had^ toordt de som, die de eigenaar van de sawah hem schuldig is, met een zeker bedrag verminderd. Is zoo de geheek schuld aangezuwerd dan keert de sawah tot den eigenaar terug. Maar men bepaalt ook wel dat de eigenaar ten alien tijde de sawah zal kunnen lossen, en wel door terug betaling van het bedrag dat nog oyiverrekend hle*>f. — V» rn % (uic-~^\ zijn dood vinden ergens. — ^ >> uti^i^^ op sterven liggen. — **£-.% (unw^ S. M.ry.M^.(K7^ B. (een aanzienlijke) iemand dooden ; SB . een dier dooden : ook het einde van een tonw, waarmede men, bv. door middel van omwinden^ iets aan iets anders heeft verbonden^ vastmaken, bevestigen, zoodat het, en daardoor het geheele touw, blijft zitten . — hikli^^^ikhi^ SB. (volg. Reg. Tj. n<ti(8iu)~n\ als hoog woord in ge- bruik) bezwijmd, bewusteloos, flauw, be- ZWlj men . Verg . (im (than w — tnc~.^ un i itn.j \ gezegd van God* zva. tie^^nixi^ een mensch of een dier het leven ontnemen, doen ster- ven . — fji e—twm an (vi (isiin \ zie boven . — (f>1 £-^r7?ffo*7<Kv^ zich van het ieven beroo- vj 'Li \\j) (in /j \ j31 -1*T ven; ook zich zelf den strop om den hals halen; zich willens en wetens in het on- gel uk storten ; en (het lichaam, het vleesch dooden, can iemand die tapa doet. K.) — ;«.<# */£_:> n naam can het leesteeken // en ran het tee ken dat in Soendasch met Arabische letters geschreven, den iuj.ie~.$\ vervangt. en (U) OJj asn n\ of^(ui(Lui2nmji\ SB. verschrom- pelen, verschrompeld, van te jong gekapte bamboe, van onrijp gepluMe cruchten en can den huid van oude menschen; van bloemen: verwelken; voorts Jig, in elkaar krimpen, zich kleinmaken van angst. Be mvdsv. u rr^nnxj) (bnji of o 0^^)1112 tisu/j \ bezigt men van iemand s huid, nevens ^ l/j i^i^w Verg. o (HTi tMlJI 2 U> II \N (UI £-^ OJI ^ft (HI n \ zva . nn *fy/ *n yijjj w 0/1 (U) £^(hJ} fj \ naam van het teeken voor de oe-klank (*\ in Soendasch geschreven met Arabische kar alders. — jS^o^t^n voor- zien van dat teeken. (Ui OJf (hJt n \\ — k i l? ,0 (ka \ of m (ta vi %j) (kj \ zie onder u m w (UI 2 (U) (Ml ff \ SB . beroofd , ontbloot, kwijt. 11/1 g x3> MF™ ¥\ Mijpjtftvn&i^ beroofd van have en dak (door brand.)- <L??;orM(j^ft»o»o^ beroofd van kinderen, van een vrouw , wier kinderen alle dood zijn of werden ge- stolen . — Spreekw . : •& <wf <w> m ru/iik 1 am cun nrt v)iki?\ (3-^t.^n ia (ui ru \ ui 2 ;iy oji i,n (hi in c~ \ am CJ i<- ^Vi G.) 11 \ SB. het benedenste gedeelte van een boom, van een riet en can een plant; de voet . Verg . ^ ? «'-i ? w • — -i i m am ui thn/f \ het onderste gedeelte, dat van een boom, waarvan men bv. een balk wil kappen, wordt afgenomen, niaar dot daarom nog niet voor onder doeleinden ook onbrnikbaar is; het dergelijke gedeelte van een bamboe. — Verg. ) ighh? (112 f^i (hfhn en (L12 (iJi2(isii2 azi(hi/)\\ — ui tun ?i(ti\ dij, bil. (UI 2 (MY) 2 \ S. njhruMji\ P. .n.nru\ B. m^ii^njf^ B. of BL. niet denken aan iemand of iets; vergeten; zich vergeten, he'geen men verschuldigd is vergeten tegenover iemand; het bewustzijn verliezen. — (uigmm m(Hyi\ SB. vergeetachtig. — fL/?i7?a^7???j>/KT^N SB. zoo maar, alles en alien vergetende; ligtvaardig. — !unki2(ui?(Lm2Cui2!Lm2\ S. vnitnt n ; rSi n 1 rui \ B . (van een aanz . ) zonder op- houden denken ook zonder ophouden van denken aan iem. of iets. — n^nug "j'-yw 532 vm/u)CHTji\ S. <un aui <uiji\ P. rvi,rhi\ B. verge- ten; het vergeten zijn. a-7j<LOl(tnJ^ — Ti^c?™^ SS.de wadah, in den vorm van een kleine saoeng, waarin de offergaven voor Nji Sri wor- den gelegd of geplaatst, en die op de plek waar men wil heginnen te snijden wordt neergezet, namt een in den grond gestoken sawah staan, totdat de aren henoodigd voor i de indoeng of indoeng en bapa zijn gesneden, \ j dan brengt men dien naar de saoeng en wordt de inhoud, nn ^j^?^*^*^^ genoemd. genuttigd. a (Ul (UY) (*J) \ eigenn. en wel ander naam van de godin, gemeenlijk Sri genoemd. (U) 2 (UY) 2\ of dJit%<um\ SB. sterk en wrang van smaak. — Verg . ^X^j^n en ^ngasnw (Ul OJ (Lm (HH \ Jav . list om te misleiden of te bedriegen. Verg. Siojhuliw (Ul CUT) asrj\ fajinmns^x Rg.) SB. wees; ou- derloos. (Ul QJYj arm n\ SB. stokje of bamboesje, waar- mee men bvj het i^irrj^niunjis de tali stijf aan- trekt of aandraait, wanneer men met de han- den alleen geen kracht genoeg kan aanwenden. (UI(Lm(nJi\ SB. straf; kastijding. Verg, mm)^*w (Ei(wru\ iemand eigenmagtig af- straffen of kastijden; tegenover em#rcfl?zijn eigen regter zijn ; ook een dier, bv. het paard van een ander dat men opvangt, omdat het op het erf komt roiid spring en, af ranselen . — Verg . ojt m; ^i e?l ri m /. ; w (ui (isn en ojiw *™,/7^, ^ s. o^r^^ B. aan iemand iemand of lets toevertrou- wen; in de zorg of in de hoede van iemand iemand of iets o verge ven ; iemand iets meegeven. — &nun<n.i.i<thig .■*-»,» \ zva. w .1 -rurfOJiw (tit ri/i Si ino^cu (fsri ? tn/j6^i m * tin \ o f ■*tiu<uia*itri<ui<thii<tfi'9t^ SB. onverbreekbare vriendschap slui ten . ti m ^ «.,■/ W? *o^* //^///v SB. zich vrienden maken; zich ge- liefd, geeerd of gezien makeu. (UWLm (&lf]\ SB. verstaan, begrij pen ; door- kneed in iets, goed begrip hebben van lets (Ar: >gi, het verstaan, verstand.). .K»M<untviji\ verstaan, begrepen. (LA (Lm am \\ — Majyamy SB. geld of goederen geven aan het meisje of de vrouw, aan wie men het hof maakt, hetzij men haar wil trou- wen, hetzij men haar wil verleiden. e.Miw •fntnoj^s iets zoo geven. Verg. *■*?-» ? *n/f\\ 533 (UI(L/ri\ SB. onaangenaam, leelijk van reuk; ook onaangenaam, leelijk, van den reuk van iets. — (ui >)ijh\ de mvdsv. leelijk, vies, onaangenaam van een lucht, die men, bv. ergens binnentredende, in den neus krijgt. (UI (UYI \ Kw . — ~ >. >i (ui am \ SB . ergens zijnde, verhinderd worden terugtekeeren , hetzij door iets, zooals bv. regen, hetzij omdat men niet alleen durft gaan, en er niemand is in tviens gezelschap men kan terugJceeren. — [Volg.Rg. (UI(Hlf)\ I. zie °i\\ — II. (afkorting van am- poen), vergiffems, verge ving.— j jta^^ui aa^ smeekende uitroep, (a) als men ergens passeert waar geesten kuizen, bv. door een bosch gnat, dat -Tiiriasn/i is; (b) in de ondervolgende aan- roeping , die de toekangpantoen uitspreelet , alvorens met zijn voordragt te beginnen , en welke aanroeping luidt als volgt : -irian^u (hi nrui (un ttrn ,r,; nrt oea nm (Hyf \ urn nn an ojkkjhki on i.-n a o un nti tun ~n (Ki cm -vi ?*: ari ceji asn tan _-» ? > i w — a. i :ei^), (hi IJ 'yinjKUi (Kyi \ zie >- 1 m —1, ^ ^ (UI 2 (Kl f)\ T. Roll, pond; SB. pond; gewigt, gewigten, zovals in een pakhuis worden gebruikt. — 11. SB, redewoordje voor den nadruk. (Very, het Mai. ^&6\ — ™? .7.7 ^ ? 2 (HTJI \ Of (ftl i M ~~12(H1(EJI (HTJ1 \ ZVtt. <*Jl GF'l <U}2(H1\ laat staan; voorts n7??*o^\ of voluit (utMasn nrj (Kn nrj on % \ evenzoo, desgelijks. — (uidtuiSi ruiuarh\ kan gemeenlijk worden vertaald met laat staan. Maar ajig(mji\ in bv. (mnru M2(h2/i(hjjithni™i\,?>i;y}\ waar het redewoordje overbodig is, is in het Hollandsch niet terug te geven. — Verg. 6^khi/)\ 2. (UI (HI P \ SB. pijl en boog, ook wel voor een van die Ucee voorwerpen. Verg. i'<(hi^i%\ en rmvjMijiw — ncm^\ met pijl en boog schieten ; iemand ofiets met een pijl treffen ; op of naar iemand of lets met een pijl schieten. — iuKL<n>o?iw(hnrf\ met pijl en boog naar een doel schieten. — i?nuan^arn/n,7iuia\ door het onweder getroffen. a o _ (UI (HI 2 P \ in Oost-Soekapoera en in het Tji- rebonsche zva. rjiLn c^m/i* K. — <un(i.hi<8i&nt%\ ieder moment opstaan, om dan weer te gaan liggen, zoo als iemand wel doet, die den slaap niet vat ten kan. Q (UI(H1P\ SB. vol, gevuld; vol zijn. — ^uki^ ■umm/fs iets, een wadah* vullen. — ajitm^Kn tmr:>2\ meer dan dom ; de onkunde of het onverstand in eigen persoon. — ajtan^^na^ iu<hn\ diep ongelukkig. — ajutn^'HridJti'-n (IJltHlfS 534 mi\ steeds zijn onder den invloed van een boos gesternte of van een vijandige magt. (Ui (HI 9 \ (Kw. o.a.zva. khhiw\ — SB. afgedaan, uit de wereld, van schuld ; ook (K.) maar gew. Knuim^\ weggenomen, van hetgeen iernand grief de of kwelde, van iemands hart- zeer ; voorts vervuld, van een begeerte (verg. Kn(hj)2~h\} en uitgewischt, gedelgd, nl. door het resultaat, van de moeite die men zick moest geven. — (uiM^xm^s een schuld aanzuive- ren, uit de wereld maken. (Ul (HI dZH (tJ) /) \ en ^icmvm(i^(hnjizie^rxiii^\ 1. (Ul Ofl (HI (HI ft \ (Jav. van den grondv. (Ohm\\\ SB. rijstoogst; de rijst oogsten. — Verg. bij ^Ulit^W (L/l (HI 2 (HI fl\ (ui cm i (hi -. u ay <v) \ en mi m <xi ~» ? <n o n a . a Zie L.nt(Hyj\\ — .»o) cm (Hi 2 imn \ zie ."Joi w (LI (HI \ Skr . pantja, viif. — cljkki h\ Sn \ zva. (t^fti XT) (hi \ zie dab bij <*S\\ (Jav. m<uigrjno?i asn\ poet, benaming van de Pagelaran). — iu^wi«^ informeren naar afkomst en (Jb- familie, bv. bij zijn gast, nam. van toien hij afstamt, aan wie hij verwant is, enz. (Jav. iniutrrminn!Kti\ eig . de vijf ouden). — l/?^i >ku(hi\ naam van de Jcris van Djaja Kanagan, in de Soepena. (Ul (Hi \ I. Holl. pannetje. — II. u*^*^ SB. heerendienstpligtige, en be.p . ook hee- rendienstpligtige, toegekend aan een inl. ambtenaar of beambte . Verg . •» un .t-u vm/f \ en -imcrnnnm^w — iui n.nqapaa^\ wat iernand is toegedeeld of opgelegd door God of door zijn meerdere; iemands deel. — Verg. xji mi rn (M) (htji w dJI (HI \ SB. of ist i iiw IT?? g^iLiKHi ti (Hi \ benaming van het asti^r.xfnt^xnrKmj^s waarmee het &khj\ wordt geaccompagneerd. Gemeenlijk zijn de muziekanten vier in getal; daarvan bespelen twee de kendang, een slaat de bende en de vierde blaast de tarompet. — %i&p\ geac- compagneerd door het mi* asn tin g$. un<m£i <hi \ schwadronneeren, of ook wel batonneeren. (Ul (Hi 9\ SB. in den grond gedreven stok, paal of derg.,waaraan men een beestvastlegt. — >?£n?\ bij wijze van onderpand, dat men de trouwbelofte zal houden, bij het ver- krijgen van de toestemming, een cadeau, bv. een karembong, geven aan de vrouw of het meisje, dat men ten huwelijk vroeg. Verg. KuutEas en (hj/j^^ — oji^jukj^ het- geen zoo gegeven wordt. (Ul (HI o \\ — ft* op ^ zva. xwuzitiKtVi '"l&w 535 «*gj«2^ (Ul 01 (H? (HI fl \ en iui(U7f^ian/i\ zie MfQ^ tl. OJI (HI (HI (ISV1 \ zie w tni \s OJI (HI \ SB. penwortel, van een boom of plant. — <r>i(Ki\ een penwortel maken. — ^mnyi^-n (M/i\ op het pas, dat de zon hoog staat, de middaghoogte heeft bereikt. (UI(HI\ SB. wig. — ,C?^ZN en Mff>"n(*2JI^ klo- ven, met behulp van een wig; een wig indrijven. (UI2(HI2\\ — Mtapgs SB. glippen, vallen, gaan, schieten, glijden door lets keen ; en van menschen of dieren .• den weg nemen, zich een weg banen, kruipen, gaan door lets keen of onder lets door. Verg. c>m ltizm/jw OJI (Hini (HI/) \ zie *y* OJI (HI 07 (1ST) O \ zie www o> U > (IJI (HI (Ul \\ — <FJk<fpiu\ zva. d.i{.iui2\ en nt*w? I) Ob, s <&s ^ <kh?(i>}}/}\ Ook (in het Buitenzorgsche zva. n~n zihnw K. ) 0> / * , >/ ATI \JHI 2 \\ — 'kfi[ap2\ SB. staren, lemand aan- staren ; oplettend uitkijken ««#?' iemand of iets. — Verg. <&iwoji^ en <ziiuiab.\\ (L/l (Hi (KYI (] \ SB. top of kruin van. een berg of boom; bep. ook de kruin van den rriithtnrfi 011 kimw — 'HVL^^ e€U &00m ^e- klimmende, naar of tot in den top of kruin gaan. — (ui(hnMi(m(Kiyj\ de <wi?<io»?iiHyy\ met het gekookte ei er boven op, die in de (LjfL'iMifHitmji-s wordt gelegd, ten behoeve van Nji Sri. OJI (Hi OSYI fj \n — mm (w/j \ SB. aan land gaan ; ook: klimmen tot, bv. van iemands kippen (Kintal tot 30. — (fjiofiabii9im^\ een boot op den wal halen ; goederen aan wal of aan land brengen. OJI (Hi (ISY) f} \ SB. heuveltje, terreinverhe- venheid, te laag om met vims te worden benoemd. (Ul cri (Hi asrt n \\ — /k*^wi.i/»^\ SB. met de voile hand of tusschen duim en vinger drukkende, knijpen; een insekt (dood) druk- ken ; een zweer of gezwel uitdrukken . — (Fi(r)(hn(bti(Mi/}\ S. <&» 2 fa 2 (tli (h~> ii \ B. iemand of een lichaamsdeel drukkende knijpen met de vingers of met de voile hand, alseenpijn- stillend middel of wel de matte leden tot opwekking. — Verg. iJ77iK/£??ru^\\ OJI 2 (HI OSYI fj \\ — QiSpasn/is SB.eendieral&gten, door afmijding van den ha Is, zonder kop en romp te scJieiden. OJJ 0*7 (ISW/I \ SB. heel hoog, tot aan den top, van het beklimmen van een berg of boom. — n-xjiafii.K.in\ 536 TJJI%™r ziwunjls tot op een groote hoogte of tot aan den top gaan. Maar waar men L/i&pasnjis zou moeten bezigtn, zegt men ook wel fApin5)iif\ en omgekeerd. en cut (HI 2 (Ml \fl \\ — <rj<LipviMji\ SB. in een punt uitloopend, spits toeloopend. — (rj(zithpi(k.<i?(KiJi\ lets zoo maken, snijden. (U) (HI (HJI n \\ — I. iEJKm<n/iji\ SB. op eenpaard of een buff el zich met een sprong werpen ; ooh op een paard komen, bv. als men zegt: a . O a r (Ki tru <rm (Efi % foti 2 c/* (ui (eh op iruji nri mt (U7i &j) <3 -u* »oi <mjf\\ En zoo gebezigd wordt het gebruiken van den stijgbeugel niet uitgesloten. Maar ,iw 2 if*? > ah dot cm Mi rurp altijd: niet bestegen kunnen worden door er zich op te slin- geren of door er zich met een sprong op te werpen, dwz. zonder den stijgbeugel te gebruiken. — 27. iiwrujp SB. staan op, stroomen over bv. het veld, van het water. — Verg. bij ru e ^ m ,a en <n rt i on \.Y) w III. &.im<njin\ SB. van een vrouw. wier man niet wil voldoen aan haar verzoek om echt- scheiding : naar den priester gaan en ze dezen vragen; volg, sommigen ook voor ; naar haar ouderlijk huis terugkeeren, in zoo'n geval. CLH CHI (Uj (HI fl (&JI CKTI f) \ en fian/i^un^ zoa. u^i '•^n en tiwifK^ps HI }fj ^(jWRSYl Ul \\ zva. ^w*"^ top ofkvmn van een berg. (U) (H) (TUI \ zie jo) riiw o CL1 (HI am n \ SB. van den stand of het opgerigt zijn van een atijl, pool of derg.: onberis- pelijk, loodregt; van iemands statuur of lichaamsbonw .- onberispelijk. (LICK} ornn\\ — ,f,i^iamjf\ zva. (moji -tuffs maar slechts icaar dat is een wijze van bewerken van grond; een kebon bewerken, met den patjoel bewerken en wel voor de eerste maal. 