Nederlandsch kruidkundig archief.
1055 ziger ieder hun dag daarvoor! Bloemen waren bij aankomst alhier niet meer voorhanden; maar vruchten komen nog steeds te voorschijn, zoodat het aantal bloemen wel groot moet ge- weest zijn. De tijd waarin op Curaçao volwassen planten uit zaad ver- kregen zijn, is verwonderlijk kort. Want men moet niet mee- nen dat het daar zoo gemakkelijk gaat. Geschikte aarde en water zijn er moeilijk te krijgen; *) en heeft men die hoofd- bestanddeelen dan is een voortdurende oplettende zorg noodig om steeds na te gaan wat de plantjes noodig hebben en wat hen schaadt. De heer van Grol heeft heel wat met zijn kwee- kelingen doorgemaakt op dat drooge, heete, zonnige en steenige eiland, maar door taaie volharding heeft hij gezegevierd. De voorspoedige groei van M. humilis nam een aanvang nadat ze in April 1899 overgeplant waren in Melocactusaarde van den Leidschen hortus (een mengsel van zand en humus, waar- bij door den heer van Grol nog koemest gevoegd werd); daarna werd nu en dan met vloeibare koemest gegierd, Tot bescherming tegen de verdamping stonden de potjes in kisten met glas gedekt; hierdoor werd een waterdamprijke atmosfeer verzekerd. Verder bleek het dat direkt zonlicht schadelijk was; alleen het laatste jaar zijn ze in het volle licht gezet nadat ze een tijd te voren (op vuistgrootte) onder het glas waren weg- genomen doch een schaduwplaats behouden hadden; zij wer- den toen ook natuurlijk goed van water voorzien; wel krompen ze in maar bleven fleurig. Algen zijn lastige epiphyten op de jonge plantjes; maar de bevinding van den heer van Grol *) Hiertoe was in 't begin een flinke wandeling naar het ge- bergte noodig waar de heer van Grol de aarde met een lepel van de rots schraapte tot hij een sigarenkistje vol had; die grond moest dan nog uitgewasschen worden, een dure aardigheid op Curaçao! Aarde uit de „hofjes” bleek te veel samen te pakken. — Water heeft men op Curaçao in drie soorten, regenwater, putwater en lei- dingwater; het 2e bevat veel kalk, het 3° veel magnesia zouten; beide bleken minder geschikt, maar het eerste is het duurst! 1056 is, dat ze geen kwaad meer doen wanneer de planten de grootte van een hazelnoot bereikt hebben. De wortelvorming is be- trekkelijk gering: de planten waren voor de overtocht goed vastgezet; maar van enkele, die door schudden losgeraakt waren, kon men het geringe wortelgestel waarnemen; reeds bij de jonge plantjes is dit opvallend. Terwijl dit resultaat op Curagao bereikt werd, is ook de Melocactus kultuur in Europa vooruitgegaan; zoowel in Italië bij den heer Sprenger als in Leiden, Wageningen en Groningen gaat de zaak goed. *) In Leiden was M. humilis (ook in begin 1898 uitgezaaid) in Mei 1902 5 op 4 ceM. groot, dus veel bij die van Curagao ten achter; maar de plan- tjes zien er gezond uit en zullen er langzaam maar zeker wel komen; de potjes staan in de kweekkas dus in een warme, vochtige atmosfeer, boven op de aarde of op hout. In Italië waar de plantjes in de open lucht gekweekt worden, doch in de koude jaargetijden onder glas, schijnen ze ongeveer dezelfde grootte te hebben. Zoowel in Leiden als in Italië zijn nog soorten aanwezig die gelijktijdig met M. humilis zijn uit- gezaaid doch die op Curagao voor zoover ik weet, verongelukt zijn. In Wageningen geschiedt de kultuur aan de Tuinbouw- school door den Chef de culture Pieper; deze heeft ze van het begin af in een matig warme kas geplaatst, in den zomer liefst zóó dat ze wat zon krijgen; ook hier staan de potjes op aarde of op hout. Een exemplaar van M. pyramidalis, in den zomer 1898 gezaaid dus tegelijkertijd met de humilis voorwerpen elders, was Jan. 1903 6% :4% c.M. groot. Met de jongere editie, in Maart 1899 gezaaid, gaat het nog voor- spoediger; zoo heeft M. appropinquatus (Jan 1903) 1057 een diam van 4 c.M.; deze jongere editie is in Italië en Lei- den veel kleiner, maar daarentegen in Groningen veel grooter. Die kultuur in Groningen is werkelijk wonderbaarlijk. De zaden kwamen er op als gras, zoodat de potjes al spoedig gedund en nog eens gedund moesten worden. De heer Quintus is er pas in het begin van 1901 mede begonnen; en reeds in Oct. 1902 waren de zaailingen ongeveer 5 (diam.) op 4 c.M. groot. Dit verrassende resultaat is te danken aan groote bodem- warmte; de potjes staan n.l. zomers in kweekbakken in een grond die door meermalen ververschten paardemest broeiend warm gehouden wordt; ’s winters komen ze in een kaktuskas. Tot nu toe hebben ze de winters goed doorgemaakt, een bewijs dat ze gedurende den zomer niet te veel verwend zijn. Doch het behoeft geen betoog dat bij een dergelijke intensieve kul- tuur een zeer groote oplettendheid vereischt is; en de heer Quintus waakt dan ook over zijn kweekelingen als een medicus over een ernstigen patient, maar met een opgewekter gezicht, want de behandeling is hier prophylaktisch. En naast den heer dokter Quintus staat met onverdroten ijver zijn assistent, tuinbaas Streurman; »zoo heer zoo knecht” vindt hier een mooie toepassing. Het heeft er allen schijn van dat de heer Quintus de derde zal zijn die volwassen Melocac- tus zaailingen wint, en dat zou van groot belang zijn, in de eerste plaats voor het wetenschappelijk onderzoek dat daardoor een vrij groot aantal exemplaren van een vrij groot aantal soorten, allen van één eiland af komstig, ter beschikking kreeg ; en 2° voor de kultuur die daardoor waarschijnlijk meer alge- meen zou worden; als één schaap over den dam is, volgen er meer. Moge dit onderzoek van een systematisch en biologisch be- langrijk plantengeslacht, dat zijn hoofdterrein heeft op de ne- derlandsche bezittingen, ook in Nederlandsche hand blijven zooals het van het begin (Miquel's monographie) geweest is; en moge het daartoe de noodige belangstelling ondervin- den! Mijn hartelijken dank betuig ik hier nogmaals aan allen 1058 die mijnen vader en later mij daadwerkelijk hebben geholpen en nog willen helpen, op Curagao Z. E. de Goeverneur Jhr. de Jong van Beek en Donk, alsmede de heeren Buys en Lens, resp. militair apotheker en dirigeerend officier van gezondheid; op St. Eustatius de gezaghebber de heer van Grol; op St. Martin de heer ter Laag, Directeur der Ex- ploitatie-Maatschappij van zoutmeren; op Aruba pastoor van Baars, opvolger van pastoor van Koolwijk die hier even- eens genoemd behoort te worden, en de heer Everts, direc- teur der phosfaatmijnen; in Italië de heer C. Sprenger; in Leiden prof. Dr. J. M. Janse, Directeur, en de heer E. Th. Witte, hortulanus van den Leidschen hortus, bovendien F. J. Struykenkamp, beambte aan het botanisch laborato- rium; in Groningen de heer Quintus; in Wageningen de chef de culture Pieper. Verdere literatuur vindt men in de verslagen en verhande- lingen der Koninklijke Academie van Wetenschappen te Am- sterdam, afd. Natuurkunde, 3° R. dl. II p. 83, dl. VI p. 408, dl. IX p. 406; Verhandelingen 2° Ser. dl. V N°. 3; Verslag der gewone Vergadering der Wis- en Nat. afd. den 25°n Sept. 1897; Verh. dl. VIII N°. 1; Illustrations du genre Melocactus par W. F.R. Suringar, Livr: I. (*) WAGENINGEN, Maart 1903. VERKLARING DER PLAAT. Fig. 1. Rib van M. humilis Sur. (oorspronkelijk exemplaar). Fig. 2. Rib van een zaailing van het oorspronkelijk exemplaar. Fig. 3. Rib van een 2e generatie-zaaling. Opmerking. De dorenvelden waren op de teekeningen volgens welke fig. 1 en 2 genomen zijn, onnauwkeurig aan- gegeven, en moeten hier evenals in fig. 3 gedacht worden. De drie figuren dienen voornamelijk om de gelijkheid van de dorengroepen in de drie generatien te laten zien. (* Dit werk wordt door mij bij voldoende deelname vervolgd; de 2e afl. is geheel voor druk gereed. IN MEMORIAM. H. J. Kok Ankersmit. Het is een treurig feit dat tegenwoordig geen aflevering van het Archief uitkomt, waarin niet de nagedachtenis moet geëerd worden van een onzer afgestorven leden. Ik zeg moet, omdat wij het verschuldigd zijn aan het goede dat zij aan onze Vereeniging bewezen hebben, omdat wij niet zoo van hen afscheid kunnen nemen zonder aan hen, die na ons zullen komen, mede te deelen hoeveel het onderzoek onzer inlandsche flora te danken heeft aan de beste onzer leden. Toch heb ik gewacht met deze korte levensbeschrijving, in de hoop dat wellicht iemand anders, die onzen vriend Ankersmit beter zoude hebben gekend, over zijn leven iets zou willen mededeelen. Want eerlijk gezegd, ik kende hem slechts uit onze botanische bijeenkomsten, gelijk zoovele anderen met hem slechts door middel der planten in aanraking kwamen. Zoo dan ook heb ik die eigenaardige typische figuur slechts in zijn laatste levenstijdperk leeren kennen en heb mij dikwijls verbaasd over het raadselachtige in zijn karakter, zoo vol tegenstrijdigs, dat waarschijnlijk zou Ned. Kruidk. Archief. 3e Serie. II. de Stuk. 67 1060 verklaard kunnen worden, indien we de geheele levens- loop van dien merkwaardigen persoon kenden. Wel heeft hij er zoo nu en dan iets van verteld, maar het was geen aaneengeschakeld geheel en uit die brokstukken wil ik trachten een zeer oppervlakkige levensschets te geven. Hendrik Jan Kok Ankersmit werd te Apeldoorn geboren in 1832, alwaar zijn vader een maroccynleer- fabriek bezat; ik meen dat hij de oudste zoon was, doch ook indien dit zoo niet ware, scheen hij bestemd te zijn als opvolger in de zaak opgeleid te worden. Dit schijnt van grooten invloed te zijn geweest op zijn verder leven, daar hij zich veel meer aangetrokken gevoelde tot de studie der natuurwetenschappen in het algemeen dan voor den handel. Met zekeren tegenzin heeft hij aan den vaderlijken wensch gevolg gegeven en is dan ook leer- fabrikant geworden. Gaarne had hij zich een medische loopbaan gekozen, om aldus ook te kunnen studeeren in plantkunde en scheikunde, tot welk laatste vak hij zich eveneens aan- getrokken gevoelde, getuige de proefnemingen die hij als fabrikant nog deed en de chemische inrichting, die hij er op zolder op na hield. Deze tegenzin zal waarschijnlijk ook wel invloed gehad hebben op de verhouding tot zijn vader, wiens karakter niet van het gemakkelijkste schijnt geweest te zijn. Hoe 1061 dan ook, een der lichtzijden voor den nog jongen Kok Ankersmit was, dat hij voor zijn opleiding als fabrikant een tijdlang in Frankrijk heeft doorgebracht en wel het grootste gedeelte te Parijs. Dit verblijf heeft altijd een lichtpunt uitgemaakt in zijn herinnering; gaarne sprak hij er over en met een zekere voorliefde gebruikte hij ook later nog fransche woorden in zijn gesprekken. Ik geloof dat de finantieele steun, dien hij bij die reis genoot niet groot was, doch dat hij zijn tijd ten nutte maakte om behalve misschien voor de zaak, ijverig studie te maken van de fransche flora. Reeds voor dien tijd had hij zich al reeds met onze inlandsche flora bemoeid, reeds een herbarium aangelegd der planten uit Apeldoorn’s omgeving en zeldzamere indigenen aan onze Vereeniging geschonken. Nog talloos zijn de exemplaren uit de jaren 1853 in zijn eigen herbarium, dat thans bij onze Vereeniging be- rust.) Er volgt nu een periode in zijn leven waarvan weinig bekend is; in 1867 huwde hij met een Rotter- damsche dame, welke echt kinderloos schijnt gebleven te zijn; in 1891 overleed zijne vrouw. De eerste jaren van zijn huwelijk schijnen evenmin finantieel gunstig te t) Hij was lid van onze Vereeniging van Juli 1852 tot Mei 1854 toen hij naar Parijs vertrok. In Juni 1872 werd hij weder lid en is dat gebleven tot zijn overlijden, 21 December 1902. 1062 zijn geweest, althans eerst later werd hij de vermogende man, die nu ook volop kon genieten van, zijne liefheb- berijen. In deze periode kennen wij allen Kok An- kersmit, deze kleine persoon met grooten rechthoekig gebogen neus, merkwaardige hoogen, doch smallen sche- del en zijn hoog opgetrokken wenkbrauwen, waaronder een paar glundere oogen zich bevonden. Doch scherp konden dezen zien; Ankersmit had een fijne opmer- kingsgave, een botanischen blik, waaraan weinig ont- snapte. Inmiddels had hij de fabriek opgeruimd en de vrijgekomen plaatsruimte geheel ingericht als botanische tuin; de eenige herinnering aan zijn leerfabriek was de naam, die zijn bezitting droeg, n.l. Marocco. En wanneer hij later iemand een brief schreef, dan was die zelden gedateerd uit Apeldoorn, maar meestal uit Marocco. En wie het genoegen gesmaakt heeft dit buitenverblijf te betreden, gelegen aan het Apeldoornsche kanaal, moest erkennen dat geen ander daarin zich zoo thuis kon gevoelen als de eigenaar zelf. Dit vierkante gebouw, slechts uit een verdieping bestaande, was het verblijf waarin Ankersmit paste als een vogel in zijn kooi; meent niet dat hem iets ontsnapte, wanneer hij thuis was. De groote aan de achterzijde gelegen tuinkamer was zijn werkplaats; daar scharrelde hij voortdurend, bracht er zijn verzamelingen en ordende alles. Doch een pure verzamelaar was hij niet; het was hem niet te doen om 1063 het hebben alleen, hij wilde zich een behoorlijk ver- gelijkingsmateriaal verschaffen, maar dan ook zoo volledig mogelijk. Van daar dat zijn gedroogde planten er steeds zoo keurig uitzagen en dat hij ze in alle ontwikkelings- toestanden kon toonen. Daarvoor was het echter niet alleen noodig, dat hij buiten een plant verzamelde, doch ook dat hij ze dan kweekte. Hiervoor diende hem zijn tuin, een tuin door omstandigheden bizonder voor dit doel geschikt. Een paar overgebleven muren van de fabriek dienden hem voor rotsplanten, de putten, eertijds voor het looien van het leer gebezigd, dienden nu voor de cultuur van water- en moerasplanten, terwijl eindelijk een natuur- lijke beek zijn tuin doorsneed, waarin planten konden gekweekt worden, die stroomend water noodig hadden. Te midden van dezen Hortus leefde hij en was altijd bezig, bekeek zijn verpleegden nauwkeurig en had dan ook eindelijk een kennis van planten als weinig anderen. Hij vergiste zich maar zelden; slechts eens heb ik hem kunnen meedeelen dat ik een oude rat had gevangen, doordat hij een Satureia hortensis voor heel wat anders had aangezien. Het gebeurde wel eens dat er kwestie ontstond over een twijfelachtige soort; wanneer anderen het dan niet met hem eens waren dan kon hij duchtig mopperen, zei eindelijk er niets meer over, doch nam de plant mede, zaaide haar zoo mogelijk uit en kwam de volgende maal met behoorlijk materiaal terug. 1064 Ik breng slechts in herinnering de geschiedenis van Brassica armoracioides. Ankersmit had altijd wat bizonders; hij snuffelde graag rond en liefst alleen; had een ander ergens iets bizonders gevonden dan was hem de reis nooit te ver, maar hij trok er heen en wilde zich gaarne zelf van de groeiplaats overtuigen. Zoo wa- ren hem Pothoofdterreinen niet onwelkom en heeft hij zelfs in zijn tuin onderzoekingen ingesteld om na te gaan, waaruit het scheepsvuil, uit het ruim van graan- schepen afkomstig bestond. Onze Vergaderingen bezocht hij winter en zomer en altijd bracht hij een stapeltje mede ter bezichtiging óf voor het herbarium der Ver- eeniging. Want bij zijn vele andere liefhebberijen, droeg hij der Vereeniging steeds een goed hart toe. Dit bleek inzonderheid bij zijn overlijden, doch reeds vroeger had hij blijk gegeven ook finantieel de Vereeniging te willen steunen. Toen n.l. na den dood van Miquel het Bestuur van ’s Rijks herbarium onder leiding van Suringar kwam, was er groote zorg over de berging van het Ver- eenigingsherbarium; in 't kort Kok Ankersmit heeft destijds reeds aangeboden een kapitaal te leenen voor het inrichten van een eigen gebouw; daar echter de renten die daarvoor betaald zouden moeten worden voor de draagkracht der Vereeniging te hoog waren, werd van dit aanbod afgezien. Dit denkbeeld is echter nimmer 1065 uit de gedachte gegaan van Kok Ankersmit en zelfs zijn rijk legaat had ten grondslag om, zoo noodig aan de Vereeniging de gelegenheid te geven, een eigen huis- houding te kunnen inrichten. Zijne goede bedoelingen ten opzichte van onze Vereeniging heeft hij reeds langen tijd voor zijn overlijden aan het Bestuur in vertrouwen medegedeeld, doch ook was het hem ver van onverschil- lig hoe de Vereeniging zich verder ontwikkelen zou. Doch ook in andere opzichten kon de Vereeniging steeds op zijn steun rekenen; hij stelde zoowel zijn tijd beschik- baar als ook zijn geld. En dit bewijst wat ik reeds in den aanvang opmerkte. Ankersmit was een onbegrijpelijk karakter; in zijn dagelijksch leven zuinig tot het gierige toe, gaf hij aan den anderen kant met milde hand; in den gewonen om- gang vaak tobberig en mopperend, meende hij het nooit zoo kwaad, veeleer was hij voor oud en jong hulpvaardig. Maar wilde hij hulp geven, dan moest men ook too- nen die hulp waard te zijn. Ik geloof niet dat hij ooit van harte fabrikant is geweest, doch koopmansgeest zat er wel bij hem in. Hij verkocht en ruilde ook planten ; bleek het hem dat de persoon waarmede hij handelde werkelijk liefhebberij had, dan hield de koopman op en trad de vriend er voor in de plaats. Zoo heeft hij me- nig jong botanicus weten op te wekken en tot floristisch onderzoek aangespoord. 1066 In zijn latere levensjaren heeft hij dan ook veel bijge- dragen voor het onderzoek van onze Flora en genoot hij ook de achting die hem toekwam. Gaarne noemde hij zich zelf ,botanicus"; ik zou willen zeggen het was de botanicus van Apeldoorn, dien ieder ging opzoeken als een bizonderheid in die gemeente. Dat was hem soms wel eens lastig, doch hij had dan wel middelen om zich er van af te maken. Zijn werkkamer was eigenlijk een museum: daar had hij zijn eigen herbarium, voorts aan- gekochte planten ter vergelijking, zijn boeken, zijn col- lecties vruchten en zaden en wat al niet meer. En alles even netjes. Hij had de goede gewoonte als hij ergens mede bezig was, alles weer netjes op te ruimen voordat hij met wat anders begon. En zoo heeft hij een deel van zijn laatste levensjaren doorgebracht met alles te ordenen, na te zien, te etiquetteeren en aan te vullen, opdat bij zijn dood alles zoo zou kunnen blijven en elders opgesteld. Want het was steeds zijn plan, zijne botani- sche collecties aan de Vereeniging te schenken en toen dan ook het laatste jaar zijne gezondheid zoozeer wan- kelend werd dat men het ergste moest vreezen, heeft hij steeds nog zijn vreugde gevonden te midden van zijne schatten. Want dat waren het; niemand mocht er aan komen; hij bewaakte ze en was hij te midden van dezen schat ook van herinneringen voor hem, dan vergat hij zijn lijden en kon weer gezellig praten als weleer. Toch 1067 was het een treurig gezicht hem daar te zien, met de wetenschap dat aan zijn bestaan weldra een einde zou komen. Toch trof ons nog het bericht van zijn overlijden in de laatste dagen van het vorig jaar. Bij zijn leven heeft hij nooit naar eer en roem gezocht, ook zijn be- grafenis geschiedde in allen eenvoud, daar met opzet de kennisgeving op die wijze verzonden was, dat per- sonen buiten Apeldoorn zelfs geen gelegenheid hadden over te komen. Zoo werd dan ook namens de Botanische Vereeniging geen vertegenwoordiger opgemerkt, die hem de laatste eer bewees, hoezeer het ons bekend was wat hij bij zijn leven voor de Vereeniging geweest was en wat hij ook bij zijn overlijden bepaald had. WAGENINGEN, Juni 1903. VUYCK. PLANTENKAARTJES VOOR NEDERLAND, (Met 4 kaartjes.) Nu de eerste jaargang compleet is en gedurende een sei- zoen gegevens omtrent de verbreiding der inlandsche planten bijeengebracht zijn, kunnen de voor- en nadeelen der gebe- zigde wijze van onderzoek en publicatie reeds eenigermate beoordeeld worden. Daar nu het door ons ondernomen werk in de eerste plaats de leden der Ned. Bot. Ver. belang zal inboezemen, meenden wij wel te doen enkele korte mededeelingen in dit tijdschrift te publiceeren. Zooals bekend verondersteld mag worden wijkt de door ons gebezigde methode in de volgende opzichten af van de tot dusverre gebruikelijke : 1) Door in de plaats van geheel willekeurige en veelal niet onderling vergelijkbare gebieden als éénheid van groeiplaats- opgave, nauwkeurig omschreven even groote terreindeelen (de zoogen. »kwartierhokjes"), aan te nemen.. 2) Door het bezigen van lijsten met alle afgekorte en alpha- betisch geplaatste plantennamen, tot het aanteekenen der waar- genomen soorten. 3) Door het graphisch weergeven der verzamelde gegevens. In hoofdzaak zijn de verwachtingen die wij van de metho- de koesterden (zie tekst van Afl. 1 der »Plantenkaartjes”) ver- vuld en kunnen wij dus daarnaar verwijzen, maar enkele pun- ten verdienen nader besproken te worden. In de allereerste plaats dient iets gezegd te worden over de punten 1) en 2). Wat aangaat de keuze der kwartierhokjes als éénheid, ge- looven wij te mogen besluiten, dat die keuze niet ongelukkig geweest is. Dit doet ons des te meer genoegen, omdat juist de keuze van de afmeting der groeiplaatseenheden ons nog al 1069 wat hoofdbrekens veroorzaakt heeft en dit toch per slot van rekening alleen door de praktijk kon worden uitgemaakt. Van enkele zijden werd ons, toen wij de plannen voor de plantenkaartjes ter sprake brachten, de opmerking gemaakt dat het bepalen van de grenzen der kwartierhokjes aanleiding zou geven tot groote moeilijkheden. Wij zelf zagen dat, steu- nende op de uitkomsten van eenige proefnemingen, nu wel niet zoo zeer ernstig in, maar erkenden toch gaarne, dat wel- licht die grensbepaling in sommige gevallen slechts bezwaar- lijk zou zijn uit te voeren. Ook in dit geval moest de praktijk het antwoord geven. Gelukkig is dit antwoord zeer bevredigend uitgevallen; het blijkt dat de bezwaren die zich in de praktijk voordoen slechts bij groote uitzondering van belang zijn. Natuurlijk is eenige oefening in het lezen der kaart bepaald noodzakelijk, maar de florist, gewend om veel rond te zwerven door min bezochte streken, bezit bijna altijd de voor dit doel noodige eigenschappen. Het grootste bezwaar dat wij bij de toepassing onzer methode in de praktijk verwachtten was, dat het voortdurend invullen der excursielijsten van kwartierhokje tot kwartierhokje zoo ver- moeiend en vooral vervelend zou zijn, dat het alleen bij groote toewijding uitvoerbaar zou blijken. In dit opzicht heeft echter de praktijk tot de verrassende uitkomst geleid, dat integendeel het invullen van excursielijsten het botaniseeren veel aantrekkelijker maakt en, daar het dwingt tot voortdurende oplettendheid, zoowel bij het waar- nemen der planten, als ook bij het benoemen daarvan, tenge- volge heeft, dat er veel meer gevonden wordt. Zelfs is gebleken, (hoewel dat voor ons doel van betrekkelijk ondergeschikt belang is te achten), dat het invullen van excur- sielijsten een uitstekend middel is om planten te leeren kennen, dus voor onderwijsdoeleinden. Wij stellen er prijs op, hier enkele gegevens mede te deelen, die door cijfers eenigszins uitdrukken wat in dit opzicht door de ervaring ruimschoots geleerd werd. 1070 Wij vergeleken daartoe de resultaten van twee door de Ned. Bot. Ver. gehouden zomer-excursie’s, n.l. die van 1900 van Roermond uit en die van 1902 op Walcheren. _ Toevallig werden op beide excursie's de doorzochte gebieden in 17 stukken ingedeeld. Aan beide tochten werd deelgenomen door een aantal goede waarnemers, terwijl in Roermond zeer zeker met zorg genoteerd werd en op Walcheren de excursielijsten gebruikt werden. De beide gebieden zijn natuurlijk niet goed met elkaar te vergelijken, maar vast staat toch wel, dat het doorzochte ter- rein om Roermond veel meer afwisseling aanbiedt en zeker rijker is aan soorten, dan dat op Walcheren. Daarom treft het al dadelijk, dat om Roermond werden waar- genomen + 382 soorten, op Walcheren daarentegen ruim 400! Terwijl om Roermond o a. Bellis perennis, Taraxacum officinale en Cerastium triviale niet werden waargenomen, was dit op Walcheren het geval respect. in 17, 13 en 17 afdeelingen ! Hoe veel beter het terrein op Walcheren doorzocht werd kan nog blijken uit t volgende lijstje, waarin voor eenige al- gemeene planten wordt aangegeven in hoevele der doorzochte afdeelingen deze werden waargenomen. ei d a EHE: SEKR | n° | no Bg 3 PLANTEN. EE 29 PLANTEN. SE SE AER Ag mE Ranunculus acris. 1 15 | Prunella vulgaris 3 18 repens. 1 ) Lysimachia Nummularia. 10 Lychnis Flos cuculi. 2 3 | Plantago major. 16 Stellaria media. 1 ) lanceolata. 17 Aegopodium Podagraria. | 1 Chehopodium album. 10 pes Spondylium. 1 Be 4 Dancus Carota. 1 1 sella. í 5 Achillea Millefolium. 1 1 Poly sonne aviculare, 12 Senecio vulgaris 1 mphibium. | 0 2 EE dysenterica. 4 Urtiea dioica. 15 rsium arvense. 1 1 7 lanceolatum. 2 1 Allium preci 13 1 Phragmites communis. | 8 17 Eat prie ARA 2 4 Holcus lanatus. 14 Hypochaeris radicata. 0 16 | Dactylis glomerata. 15 Crepis virens. 2 | 13 | Bromus mollis. 3 |n Hieracium Pilosella. 2 8 | Triticum repens. 16 Glechoma hederacea. 2 I 1071 Als een aardig voorbeeld hoe door het bijhouden van excur- sielijsten een plant ontdekt kan worden, deelen wij hier de geschiedenis mede van het vinden van eene belangwekkende nieuwe indigeen op eene door Prof. Janse in dit voorjaar ondernomen excursie naar Zuid-Limburg. Aan deze tocht namen 7 personen deel. Een onzer noteerde de planten op excursielijsten en de anderen gaven op wat zij zagen en controleerden voortdurend elkaar’s opgaven, zooals dat ook op de excursies der Vereeniging ’t goede gebruik is. Op een boschpad langs een steile helling bij St. Geertruid wordt opgenoemd Euphorbia helioscopia. Dat was vreemd in zulk terrein! Derhalve werd gevraagd om de plant te zien en het bleek te zijn Euphorbia amygda- loides! Wat betreft de methode zelf is er derhalve alle reden tot tevredenheid. Over de medewerking kunnen wij tot dusverre nog geen goed oordeel vellen, omdat de verstrekking der kaar- ten in den vorigen zomer eerst tamelijk laat plaats had. Wel- iswaar moeten wij dankbaar erkennen dat wij reeds ettelijke zeer ijverige medewerkers hebben, maar, om tot eene eeniger- mate volledige kennis van de plantenverbreiding in ons land te komen, moet er nog zeer veel onderzocht worden en om dat in afzienbare tijd te doen is zeer ruime medewerking noo- dig en steun der uitgave door abonnementen. Het eerste om een flink aantal der ruim 30000 kwartierhokjes doorzocht te krijgen, het laatste om de noodige middelen tot steun van dat onderzoek te verkrijgen. Waar het door ons ondernomen werk zoo geheel ligt in eene richting, die steeds in de Ned. Bot. Ver. talrijke beoefenaars vond, hadden wij, het moet erkend worden, op ruimer mede- werking van de leden dier Vereeniging gerekend. Nu eenmaal gebleken is, dat de methode zeer bruikbaar is, schromen wij niet, nogmaals de opmerkzaamheid op de Plan- tenkaartjes te vestigen, in de hoop daardoor. medewerkers of abonnenten te winnen, omdat wij overtuigd zijn met het uit- 1072 geven dier Plantenkaartjes een nuttig werk te verrichten, niet alleen voor de kennis van de verbreiding onzer inlandsche planten, maar ook door het bijeenbrengen van gegevens voor verschillende onderzoekingen. eeds van den beginne af bestond het plan om van de Plantenkaartjes eene tweede editie uit te geven. Het ligt in onze bedoeling om zoo mogelijk daarbij eene eenigszins andere wijze van graphische voorstelling te bezigen, waarbij uit zou komen, welke terreinen doorzocht zijn en welke niet en tevens in welke gebieden veilig verondersteld mag worden dat eene of andere soort algemeen verbreid is. Het behoeft geen betoog, dat daardoor de uitgave aanmer- kelijk duurder zou worden, maar wij gelooven dat de middelen daartoe wel gevonden zullen worden, indien eenmaal het werk gereed is. Dat werk zelf echter kan slechts gedaan worden door ont- wikkelde floristen met een ruimen blik op onze flora. Dezulken moeten in de eerste plaats gevonden worden in de Ned. Bot. Ver. en het zou ons zeer aangenaam zijn reeds nu toezeggingen tot medewerking in deze richting te mogen ontvangen, omdat het noodig zal zijn gezamenlijk een werk- plan op te stellen en den arbeid te verdeelen. Voorloopig is er groote behoefte aan floristen die zich be- schikbaar stellen willen om excursielijsten te maken van afge- legener streken, want uit den aard der zaak onderzoeken de meeste medewerkers uitsluitend of althans in hoofdzaak het gebied om hunne woonplaatsen. Hoewel wijzelf zooveel mogelijk juist minder doorzochte streken als arbeidsveld kiezen zijn de resultaten daarvan, tegenover ’t vele dat er te doen is, zeer weinig in het 008 vallend. Wij zijn voornemens dit jaar vooral Noord-Brabant en Fries- land te onderzoeken. Nu zouden wij gaarne zien, dat zooveel mogelijk floristen hetzelfde deden, liefst zoo, dat onderling voeling gehouden werd, teneinde voor bedoelde streken in een Si 1073 jaar een betrekkelijk groot aantal kwartierhokjes doorzocht te krijgen Allen die bereid zijn daartoe mede te werken verzoeken wij dringend, zich met ons in verbinding te willen stellen. 3 J. W. C. GOETHART. Lemen, Mei 1903. W. J. JONGMANS. ') Alle zendingen betrekking hebbende op de Plantenkaartjes gelieve men S adresseeren: ,Plantenkaartjes" Rapen- burg 33. Le 1074 COMPTE-RENDU DE LA SOIXANTE-QUATORZIÈME SESSION DE LA SOCIETE BOTANIQUE NÉERLANDAISE, tenue à Middelbourg, le 22 juillet 1902. Ouverture de la session par le Président. Communications diverses. Le choix de la localité où se tiendra la prochaine session d'été est confié au bureau, en vue de la possibilité d'une excursion en commun avec la Société royale de botanique de Belgique; dans le cas où celle-ci n’aurait pas lieu, on se réu- nirait à Heerenveen. 3 M. L. Vuyck est réélu comme membre du bureau. Rapport du trésorier. Élection de nouveaux membres. Communications scientifiques; M. L. Rieter montre une collection de champignons trös-bien conservés à sec, et expose la méthode à suivre; on s'occupe de la protection des plantes indigènes; divers membres montrent des plantes dignes d'intérêt. Les excursions eurent lieu dans diverses parties de l'ile de Walcheren. 1075 COMPTE-RENDU DE LA SOIXANTE-QUINZIEME SESSION DE LA SOCIÉTÉ BOTANIQUE NÉERLANDAISE, tenue à Leyde le 1* février 1903. Ouverture de la session par le Président. Communications diverses. Election de nouveaux membres. Sur une proposition de M. Lots y, tendant à réorganiser la revue publióe par la Société, de maniére que des travaux de botanique gönörale y trouvent une plus large place, l'assemblée décide aprés discussion, de renvoyer ce point à une commis- sion, composée de M.M. J. P. Lotsy, J. M. Janse et J. W. C. Goethart. Feu M. H. J. Kok Ankersmit a légué par testament à la Société l'ensemble de ses collections et sa bibliothöque, avec une somme de 20,000 florins, dont les intöröts devront étre affectós à divers objets, tendant spécialement à favoriser les études de botanique systématique. L'assemblóe autorise le bureau à accepter ce legs; les collections seront rassemblées en un seul local; les projets de gestion financiére seront définitivement discutös dans la prochaine session d'été. Cette session sera tenue à Maastricht; des excursions auront lieu en commun avec la Société royale de botanique de Bel- gique, sur les territoires hollandais et belge. Rapport du président, qui commence par signaler les heu- reux résultats, pour la connaissance botanique du pays, de l'emploi des cartes de dispersion des espèces végétales, publiées par MM. Goethart en Jongmans. Parmi les nouveaux indigénes, il mentionne spécialement: Thesium humifu- 1076 sum D.C, Corydalis glauca Pursh, Onothera laciniata Hil, Silene muscipula L, Stachys cretica Sibth, Whitlavia grandiflora Harvey., Phytolacca decandra L., Plantago aristata Mchz., Amarantus albus L., Corispermum hyssopifo- lium L. var. leptopterum, Gymnadenia odora- tissima Rich, Corralliorhiza innata A.Br., Pha- laris minor Retz, Phalaris paradoxa L. Communications scientifiques: M. Goethart traite des Vellosiacées, en s'aidant d'une importante collection de maté- riaux; M. einsius montre une monstruosité chez la pomme, et donne ensuite communication des résultats de ses recherches, entreprises en commun avec M. Koning, sur le rôle et la production de l'anthocyane dans les feuilles; M. Lotsy a exposé une riche collection de photographies, prises en majorité dans les jardins de Kew, et M. Goethart fina- lement explique, dans un cas spécial (ile de Texel), comment il se sert des cartes de l'état-major pour dresser ses cartes de dispersion. puoojoburp MOL D d Joy SL pesqot? apaoo Minor joy ul SÉ poat) piaga uaoutobip met "ue T puepiopox ur Stan "I ROUTA NOTIVO ‘899 7 ecce «quce TA Ned.Kruidk.Archief Ser 3.1. Ned.Kruidk.Archief Ser. 3.1. - PL VHP dix sanud werp E el, ar . | cui 2af à ee D. ee Ser A. HU. S EE PR e Ned Kruidk Archief Ser. 3.1. PLX. 2 PWM Trap impr Melocactus humilis, Sur. EF 1 NEDERLANDSCH KRUIDKUNDIG ARCHIEF. E VERSLAGEN EN MEDEDEELINGEN DER NEDERLANDSCHE BOTANISCHE VEREENIGING — ONDER REDACTIE VAN het Bestuur van bovengenoemde Vereeniging. Derde Serie. 2° DEEL. — 4° Stuk. — Supplement. NIJMEGEN, = FÉ E MACDONALD. San 1904. pus | LES CONTRIBUTIONS A LA FLORE MYCOLOGIQUE DES PAYS-BAS XX. PAR C. A. J. A. OUDEMANS, Membre de la Société, Prof. de Bot. honoraire à Arnhem. ') A. Basidiomycètes. I. Agaricacées. $ Leucosporées. 1. Clitocybe ericetorum. 2. Mycena capillaris. 3. Panus conchatus. 4. Pleurotus spongiosus. 8 8 Mélanosporées. 5. Hypholoma capnoides. IL Poly poracées. 6. Daedalea latissima. 7. Polyporus imbricatus. 8. Polystictus polymorphus. 9. Poria bullosa. 10. - obducens. II. Hy dnaocées. 11. Caldesiella ferruginea. 12. Phlebia radiata. 'j Faisant suite au die XIX, publié dans le Ned. Kruidk. Archief 3e Série, II, p. 851— Les chiffres rite se rapportent à des espéces nouvelles pour notre flore ou non encore décrites, les autres à des especes connues, Ned. Kruidk. Archief. 3e Ser. II. 4e St. Supplement. 68 1078 IV, Théléphoracées. 13. Craterellus pusillus. 14. Cyphella muscigena. V. Clavariacées. 15. Clavaria tenuipes. VI. Tremellacées. 16. Dacryomyces destructor. VII Urédinacées. 17. Aecidium Bellidis. 18. Chrysomyxa Rhododendri. 19. Pucciniá Phlei pratensis, VIII. Ustilaginacées. 20. Entyloma fuscum. 21. Entyloma Lini Oud. n. sp. 22. Ustilago echinata. B. Ascomyeêtes. IX, Sphériacées. 23. Gibberella baccata. 24. Pleospora vagans b. pusilla. 25. Pyrenochaeta humicola Oud. n. sp. 26. Venturia ilicifolia. X. Hystériacées. 27. Sporomega cladophila. XI. Pézizacées. 28. Barlaeina cinnabarina. 29. Dasyscypha subtilissima. 30. Discina repanda. 81 Humaria Chateri. 32. E leucoloma f* geoscypha. 83. Sclerotinia Nicotianae. XII. Dermatéacées. 34. Cenangium Crataegi. 35. j populinum. XIII. Bulgariacées. 36. Coryne urnalis. 1079 XIV. Phacidiacées. 37. Fabraea Ranunculi. 38. Phacidium Vaceinii. 39. Trochila Laurocerasi. XV. Protomycétacées. 40. Protomyces fallax. €. Phycomycètes. VI. Péronosporacées. 41. Peronospora Polygoni. 42. Potentillae. D. Myxomycötes. XVII. Myxomycétacées. 43. Chondrioderma spumarioides. 44. Physarum conglomeratum. E. Deuteromycétes. VIII. Sphérioidacées. 45. Ascochyta Philadelphi. 46. Syringae. 47. Botiyodinfodie Forsythiae Oud. n. sp. 48, Spiraeae Oud. n. sp. 49, the difformis. 50. Laurocerasi. 51. á var. ram ulorum. 52. Pina. 53. Diplodia Cydoniae. 54. Eschscholtziae Oud. n. sp. 55. bijhalen Jacobaeae Oud. n. sp. 56. e Junei Oud. n. sp. 57. Spiraeae 58. Dothtorellá Cydoniae Oud. n. sp. 59. Hendersonia sarmentorum. 60. Leptostroma fructigenum. 61. » Pteridis. 62. " punetiforme. 1080 63. Leptothyrium Godeti Oud. n. sp. 64. Melasmia Mali Oud. n. sp. 65. Micropera Drupacearum. 66. Phoma Baptisiicola Oud. n. sp. 67. » Cydoniae. 68. à pallor. 69. * Trachelii. 70. Wellingtoniae Oud. n. sp. 71. SEENEN acoricola Oud. n. sp, 72. 5 alniperda Oud. n. sp. 73. ^ cirratula Oud. n. sp. 74. & Cyclaminis. 75. » hydrophila Oud. n. sp. 76. 5 iliciperda Oud. n. sp. Ti. e Paeoniae. 78. e Pruni spinosae. 79. * superflua Oud. n. sp. (Voir sous n°. 46). 80. syringiphila Oud. n. sp. 81. EE E Dahliae Oud. n. sp. 82, e Phlogis Oud. n. sp. 83, Septoria conigena. 84. * filispora. 85. Vermicularia Ophiopogonis. XIX. Melanconiacées. 86. Gloeosporium truncatum. 87. Libertella acerina. 88. Marsonia Panattoniana. 89. Myxosporium platanicolum. 90. Russellii. 91. ee EE camptosperma. 92. monochaetoidea. 93. EE Pomi Oud. n. sp. 94. Stilbospora Robiniae Oud. n. sp. 95. Thyrsidium salicinum Oud. n. sp. 1081 XX. Mucédinacées. 100. Aspergillus nanus Oud. n. sp. Clonostachys Populi. . Myeogone puccinioides. . Penicillium bicolor. Trichoderma violaceum Oud. n. sp. XXI Dématiacées. . Arthrinium sporophleum. Cladosporium juglandinum. . Dematium sphaericum. . Heterosporium Ornithogali. . Maerosporium Lunariae Oud. et v. Hall. n. sp. Sporodesmium Campanulae Oud. n. sp. Stigmella Atriplicis Oud. n. sp. . Torula populina. » Rhododendri. Trichocladium asperum. XXII Stilbacées. 111. 112. Graphium stilboideum. Isaria umbrina. XXIII Tuberculariacées. 113. 114. 118. Exosporina Laricis Oud. n. sp. Fusarium Fuckelii. Mali. (Fusamen) platanoides Oud. n. sp. viticolum. Mycelia stériles. Rhacodium nigrum. 1082 A. Dasidiomycétes. L Agaricacées. S Leucosporées. 1. Clitoeybe ericetorum (Bull) Ch. de France, tab. 551, fig. I, D.—F.—Ag. Cl. ericetorum Er. Ep. 99 et Mo- nogr. I, 127. — Cooke Illustr. I, tab. 138. — Sacc. Syll. V, 175. — Wint. Kr. Fl. I, 791. — Terrains arides, sablonneux et de bruyére. — Nunspeet, Oct. 1903. — Mr. Beins. Cette espéce naine se distingue, outre par son habitat, par ses dimensions modestes, son chapeau charnu, blanc, en cóne retourné à l’âge adulte, déprimé au centre; son pied court, glabre, farci, et s'amincissant vers la base ; ses feuillets espacés, larges, anastomosants par moyen de plis ou de veines charnus. 2. Mycena capillaris (Schum.) Sace. Syll. V, 303. — Ag. capillaris Schum. Fl. Saell. II, 268. — Ag. Mycena capil- laris Fr. Ep. 153; id. Monog. Hym. Suec. I, 233; id. Icon. Sel. tab. 84, f. 6. — Wint. Kr. Fl. I, 749. — F. tombées du Fagus silvatica. — Bussum, 20 Mars 1902. — Mr. C. J. Koning. Espéce excessivement délicate, blanche. Stipe capillaire, fistuleux, long de 5 à 6, et plus encore de centim., flexueux, glabre. Chapeau membraneux, campanulé, d'abord obtus, plus tard ombiliqué, légérement crönul& au bord, haut et large de 2% mill environ. Feuillets peu nombreux. Spores hya- lines, 8—10 X 3—4 u. 3. Panus conchatus Fr. Ep. p. 488. — Sacc. Syll. V, 615. — Oud. N. K. A. 3, I. Table IV et V, f. 2. — Tronc d'un Fagus silvatica; Wageningen, Janv. 1904. — Envoi de Mr. le Dr. E. Giltay. Ce champignon qui a quelque ressemblance avec les espèces de Pleurotus, décèle sa vraie nature par la propriété qu'il partage avec les autres espéces du móme genre, notamment avec le Panus stipticus, de se dessöcher, sans traces ni de pourriture, ni de dégats causös par les insectes, ni d'odeurs désagréables. 1083 Il a le chapeau mince, charnu, un peu souple; le pied trapu, - très excentrique, hörissö à la base de poils raides, et les feuil- lets médiocrement larges, dócurrents, souples, rarement four- chus, crispés en avant à l'état sec. Les spores sont hyalines, oblongues, tant soit peut courbées, et mesurent 9:4 X 214 u. Ajoutons que le champignon, mesurant souvent 10 cent. de travers, croit ordinairement en touffes de deux ou plus encore d'exemplaires, et que le chapeau, qui se présente sous la forme plus od moins prononcóe de coquille, a le bord lobé, à marge infléchie, et une couleur fauve (Sacc. Chr. n*. 32), mais qui plus tard change en fuligineux-terne. Les feuillets, d'abord blanchâtres, tournent en ochracé (Sace. Chr. n°. 29) à un âge avancé. Le Panus conchatus a été reproduit par: 1. Schaeffer, Fgi Bavarici, tab. 43 et 204; 2. Persoon, Abbild. der Schwämme, fasc. III, tab. 29, sous le nom d'Ag. ochraceus; 3. Krombholz, Naturgetreue Abb. etc. tab. 412 f. 1 et 2, sous le nom d' Ag. flabelliformis; 4. Bulliard, Ch. de Fr. tab. 298, ssus le nom d'Ag. conchatus, et tab. 517 O.P, sous le nom d’Ag. dimidiatus; 5. Cooke, Brit. Fgi tab. 1149, sous le nom de Panus conchatus; 6. Oudemans N. K. A. 3, tab. IV et V. f. 2, sous le nom de Panus conchatus. De toutes ces röproductions, les 4 premiöres nous semblent les mieux réussies. La table de Cooke pèche par un pied trop long et presque central, tandisque mes propres figures présentent une forme insolite, influencée par des circonstances extraordinaires (obscurité complète, atmosphère humide et tiède). Fries (Epicr. p. 488) s’est déclaré en faveur de l'opinion que l'4g. ochraceus des auteurs se rapporte à des exemplaires en déclin ou surannés du Panus conchatus. Pourtant, à en juger la figure de Persoon, publióe dans ses Abb. d. Schwäm- . me, fasc. III, tab. 29), cette opinion, émise comme règle, sans doute devrait permettre quelques exceptions. Il nous reste à déclarer qu'à notre grand regret, dans le Ned. Kr. Arch. 3, I, p. 447, enduits en erreur par la presque 1084 uniformité des noms, nous avons identifiés les Panus cochle- aris et Panus conchatus, de sorte que notre texte et nos figures coloriées ne sont plus en concordance l'un avec l'autre. O'est pourquoi nous prions nos lecteurs de regarder cet article, y compris les figures 1 et 2 de la table VI, comme non publiés; puis encore la table IV et la figure 2 de la table VI, qui appartiennent à l'article que nous venons d'achever. 4. Pleurotus spongiosus Fr. Ep. 167; id. Mon. I, 237. — Sacc. Syll V, 340. — Cooke Illustr. tab. 253. — Sur une souche de Chêne. — Nunspeet, 20 Oct. 1903. — Mr. Beins. — Chapeau charnu-spongieux, assez mince, excen- trique, pulviné, grisätre et couvert d'un feutre dense, à bord enroulé en dedans. — Stipe presque nul, blanc, tomenteux. Feuillets sinueux-adnexes, simples, blancs. Largeur transversale du chapeau 3% cent., largeur mödiane à peu prés 2 cent. — Spores hyalines, elliptiques, inéquila- törales, 7 X 4% u, continues. — Anneau oblitéré. SS Mélanosporées. 5. Hypholoma capnoides Fr. S. M. I, 289; Ep. IL, 291. — Saec. Syll V, 1028. — Cooke Illustr. of Brit. Fgi tab. 559. — Fr. Fungi sel. tab. 133 f. 1. Valkenberg, 10 Oct. 1902. — Mr. J. Rick S. J. Champignon vivant en touffes au pied des Pins, röpandant une odeur suave plutót qu'amére. Il se distingue par un: pied mince, cylindrique, égal (ne s'amincissant pas notable- ment vers la base), lisse et sóricó, brunissant sous la couche soyeuse à un âge avancé; puis par un chapeau absolument glabre, plan et obtus ou omboné, à chair blanche; enfin par des feuillets larges, à peine rapprochés, secs, d'abord fuligi- neux-bleuátre, plus tard p. ou m. pourprés. L'Hyph. fasciculare, Vespóce la plus commune du genre, a le pied jaune ou jaunátre, muni vers la base de fibrilles rouges ou orangóes; le chapeau longtemps campanulö; les 1085. feuillets étroits, jaune soufré, plus tard lavé de verdätre, à la fin p. ou m. déliquescents. IL Polyporacées. 6. Daedalea latissima Fr. S. M. I, 340 (1821); id. El. I, 71 (1828); id. Ep. I, 495 (1836); Ed. Ep. II, 589 (1874); Sacc. Syll. VI, 383 (1888). — Poria tuberculosa P. Obs. Myc. I, 14 (1794); Boletus tuberculosus P. Syn. 545 (1801) et D. C. Fl. Fr. VI, 210 (1815); Polyporus latissimus Fr. Obs. Myc. I, 128 (1824) — Sur la terre sablonneuse mobile, stérile. — Nunspeet, 9 Oct, 1903. — Mr. Beins. Croûtes charnues résupinées, étalées sur le sable, 7 x 5 cent., blanchätres, glabres, à bords sinueux. Surface hymöniale regardant le ciel, inégale à cause de plusieurs bosses ou tubercules distribués sans ordre. Les bases de ces bosses et une partie des endroits intercalaires sont criblös de petits pores arrondis, ou p. ou m. sinueux et anastomosants. Le champignon a beaucoup de ressemblance avec un Poly- porus, mais ses pores sont a plusieurs endroits plus conformes aux sinuositós des Daedalea. 7T. Polyporusimbricatus (Bull) Fr. S. M.I, 357; id. Ep. 542. — Rostk. in Sturm Pilze, Bd. IV, tab. 21. — Boletus imbricatus Bull. Ch. de Fr. tab. 366; Bol. ramosus Bull. tab. 418. — Bol. amaricans P. Sterbeeck, Tooneel der Campern. tab. 27 B. — Sur un tronc de Peuplier. — Ren- contr& dans les Pays-Bas pour la premiére fois à Nunspeet, le 18 Janv. 1904, par Mr. Beins. — Ce champignon, non dissemblable au Pol. sulphureus, en differe par une couleur fauve-opaque du chapeau, un teint presque ferrugineux des pores, et par une chair brunátre à l'état frais, et blanche à l’état sec. — Aussi le trouve-t-on moins trempé, plus solide. Il a les chapeaux multiples, imbriqués, assez volumineux, fibreux-caseux, lobés, ternes, glabres à l'état adulte, pälissant vers le bord; les pores petits, et les tubes courts. Odeur foste. 1086 8. Polystietus polymorphus (Rostk.) Sacc. Syll. VI, 291. — Polyporus polym. Rostk. in Sturm Pilze, Bd. IV, p. 115 et tab. 56. — Fr. Ep. 566. — Wint. Kr. Fl. I, 418. — Trones pourris du Fagus silvatica. — Nunspeet, 13 Dec. 1903. — Mr. Beins. — Chapeau résupiné, étendu, coriacé, à marge supérieure réfléchie en guise de chapeau, crispée, glabre, châ- tain. Pores pâles, assez larges, courts, incisös, ordinairement localisés à une étendue restreinte. Couleur interne du chapeau fauve ou ferrugineux-foncé. Structure éminemment fibreuse. — Souvent plusieurs chapeaux, p. ou m. adultes, se succèdent dans le méme plan. 9. Poria bullosa (Weinm) Fr. Ep. 579 (Polyporus); Sacc. Syll. VI, 311. — Sur un morceau de bois de Pin ra- molli. — Nunspeet, 4 Janv. 1904. — Mr. Beins. Espéce résupinóe, développée dans le sens longitudinal, à contours irréguliers et sinués. Chair, tubes et pores constam- ment blancs. Tubes longs de 2 à 10 mill., en partie réunis en pelotons saillants, en partie au contraire ótalés entre les protubörances: soit d'une maniöre röguliöre (comme de cou- tume), soit dans un état couchó et privés de leur face anté- rieure. Face dorsale à la longue se détachant du support, glabre et recourbée. Bord d'attachement rabotteux. L'espéce se distingue entre ses congénères par sa face hy- méniale monticuleuse, ses pores circulaires et gonflés, et l'absence de poils. 10. Poria obducens (P. Fr. — Sur le bois ramolli dans un saule creux. — Nunspeet, 9 Nov. 1903. Mr. Beins. — Tubes stratifiós, d'abord blanc de neige, plus tard noisette- päle. — Voir ma Révision I, p. 382. II. Hydnacées. 1. Caldesiella ferruginea (Fr) Sacc. Mich. II, 303; id. Syll. VI, 478. — Hydnum ferruginosum Fr. S. M. I, 416; id. Ep. 613; Wint. Kr. Fl. I, 372. — Hydnum tomen- tosum Schrad. Spicil 177 et tab. 4, f. 2; Nees Syst. 235 et — 1087 fig. 248. — Sur un rameau tombé. — Waalsdorp, Oct. 1887. — Espèce résupinée, composée d'un strome étendu, tomen- teux, ferrugineux, p. ou m. compacte, et d'alénes plus foncées, unies en groupes aplatis transversaux à la base, libres, droites ou un peu courbées en haut. Strome composé de hyphes entre- lacóes hyalines fourchues; spores (rares) globuleuses, hyalines, 424 —D u en diam., fort subtilement échinulées. Il semble que le seul exemplaire que je possöde n'est pas tout-à-fait semblable aux échantillons de Mr. Saccardo, quoi- qu'il ressemble beaucoup à la fig. de Schrader. 12. Phlebia radiata Fr. Ep. 625; Oud. Rév. I, 409; N. K. A. 2, II, 177; Arch. Néerl. XIV, 303. — Saco. Syll. VI, 498; Wint. Kr. Fl. I, 362. — Auricularia aurantiaca Sow. Eng. Fei tab. 291; Thelephora bolaris P. Myc. Eur. I, 138. — Exs. Fuck. Rhen. n° 2607; Thüm. M. U. n° 1805. 