Zedelijke verhaalen [by R. Feith].
IL In eene klcine ftad in Lausnits werd voor omtrent dertig jaaren een Roover gevat^ wiens misdaaden voornaamlijk in Kerkdieve- rijén beftonden. Op de vraag van het Gericht: waarom hij juist deeze foort van rooverij, op welke toch een dubbelde vloek ftond , gekozen had ? anjwoordde hij ; „ Wijl y, hij geen. gemakkelijker bezigheid kende. Het bijgelooť, voer hij la^chende voort, u I T T R E K' S E L S. 255- 5, wie liep niet, zo ver hij kon, van'tkerk- „ hof weg, of wie geloofde niet, wanneer. 5, hij er al na voorbij moest gaan, Grootva- 5, der en Grootmoeder levendig rond te žien 55 wandelen ? — Nergens is men daarom, ,, zekerer van ongeftoord teblijven, en fiechts. „ een eenig maal in mijn gantfche leven be- 5, jegende mij eene zeldzaame ftreek/* Men vrieg hem: wat voor eene? En hij biegte vrijmoedig het volgende: Het was de eerfte maal, dat ik 'er mij bij bevond, en het was een akelige, regen- voUe, pikdonkere nacht. Wij braken geluk- kig de eene kerkdeui open; ik was op ééa na de laatfte en, zie daar! als ik uit het por- taal in de kerk zelf trad, hoe verfchrok ik, toen ik met den eerften blik, door middel van mijn Lantaarn op den preekítoel, een' lang man in 't Priestergewaad ftaan zag, die zo ontzaglijk ílerk fchreeuwde, dat het uit alle hoeken der kerk te rug klonk, effchoon ik geen woord er van verftaan kon, Men tS6 UIŤTREKSELaL Men kan ligt denken, dat ik mij hier te mg pakte. Mijiie makkers, die buitendat opnierkzaam op mij waren, zagen het. — Wai overkomt u? vriegen ze. — 5^ Hoe, ^ ziet gij dan den man niet, ginds op den ^ Preekftoel? die daar zo ftaat en preekc! ^ VVie is hij? Wat wil hijr — ^ Ziet gij yy dien ook?" gaf 'er mij ecn lagchend ten ant- woord : ,, laat hem immer in 's Duivels naam ^ hier ftaan ! hij doec u toch niets.'* — Men rukte mij mede; de Sakristij weŕd bpenge* broken en beroofd. Wij arbeidden met de grootíle vlijt en waren reeds weder op den kerkbof^ toen onze aanvoerer vrieg: » Er heeft toch ^ niemand van u iets daarbinnen vergeteny* o I T Ť R E K s E L s. ^sf ^ mínften, bragt ik in, iemand medegiiigf „ De man daar binnen'' „ Voor den „ Duivel 20 kat toch de mail de man zijn í ,j> Die beíbhadigt u geen hairtje, wanneer gij „ bevreesde. haas ! het u 2elf niet befcha- ,, digt/' Schaamte en nood drongen mi j, het hielp niets , ik moest er alleen in. De verwensch- té man ftond werkelijk nog daar, en had hij voorheen fterk gefchreeuwd, thans fchreeuw- de hij nog tienmaal fterker. Ik veŕftoutte mij hem een paar oogenblikken ílijf aan te žien. — 5, Wel nu,'' zeide ik eindelijk tot mij zelven, midlerwijl ik mij een hart zo groot als anders twee harten in 't lijf fprak ,5 als gij niets dan fchreeuwen kunt, zo ,, fchreeuw u mijnentwegen vrij heesch."Hier op ging ik inde Sakristij, vond mijne muts, en toen ik er weer uitkwam, was niet alleen de vent weg, maar ik heb ook na dien tijd nooit weer iets,dat niet pluis was , gezien. — Tot hier toe het verhaal des Roovers ! — Het zal wel naauwlijks noodig zijn mijnen R Le. tao u I T T R É K s E L s. Een jong, niet zeer bemiddeld, Koopman beminde de Dochter eens anderen veel rijke- ren Koopraans , en verwierf van haar de vrij- willige en dikwerf wederhaalde verzekering dat hij niet minder bemind wierd. Al wat. in zijn vermogen was, wendde hij aan om de bewilliging haarer Ouderen te verwerven.. Zijn gedrag was het onbefprokenfte, zijne kundigheid bekend, zijn omgangaangenaam; doch dit alles hielp hem niets, want hem ontbrak, wat aan zo menig eerlijk jongman ontbreekt, vermetelheid en geld. Maar io hardnekkig als deeze Onbarmhaŕ-^ tigen op hunne weigering ftaan bleeven, zo goedig wist het meisje zelve haaren minnaar weer op te beuren. „ Ik ken, žei ze UITTREKSELS. adfi J, geene wreedhartige Blpedverwanten ons ge- ^ luk en pnze Uefde in den weg zuUen ílaam pe Jongman, geheel in zijne hartstochť verzooken, zou hem, die aan de waarheid van de minfte deezer woorden getwijffeld had, vpQr zijnen Doodvijand verklaard heb- ben. Hij voer voort met zijn klein vermoQ- gen ter gewinning van de oyerige naastbe- ftaanden, in gefchenken voor zijn Minna^- res, die gaarn gefchenken aannam, en tot ziji) eigen levensonderhoud te verteerenj flpeg ineenige andere voordeelige aanbieding ter zijner geluksverbeteripg af , vennijdde elk? bezigheid , die hem van hier verwijdereú kpn, pn zag zich eindelijk met zijne kasfe , na een páar jaaren, daar, waar men zich gewopnlijlc te žien pleeg, wanneer men veel uitgeeft, jsonder weer tp ontvangen. Daar hij haar vän niets in de waereld een geheim ipaakfe, zo wist zij dit alles zeer wel, en haare ge- fchiktheid, om hem goede hoop in te fpree^ ken, blepf zich zo lang volkomen gelijk, tot d^t nu ook het laatíle kleine kapitaa) van zijn vernioogen opgezegd en |n de fmelt« JlfXQ^ wast R 3 >y Liev« ^ o ŕ t t Ä E K s É; L é. Ä> Líeve joiige" í]prak zij toeneetiš, tttwiit fce vriendelijl^ met de cene hmá 2ijne wang dreelde , en met de andere zich een traan uit het oog wischte, die eigentlijk geheel niet <n 't oog tws „ ik kan u niet laíiger yerr ij, bergett, wat mij nu íeeds gedimrende meé^ ^ nigen xiadit «ŕan de rust beroofd heeft; ,, AUe hoop om mijne ouderen tt gcnegeÄ -^^ tt maaken, i«, in den tegenwoôtdigen toe-- 3^3j llatíd iľwergeluk^omftandigteíten, yervloot V) gen, Zi] eri dlč mijne aanverwandten 2ijf| i, ônmenfchen, die geene v^rdien$ten, bufe ten goudíákken, kennen, Om te trouwea en om te gelijkertijd, wat toch wa^rlijií ook tot het menschlijk leven ^n gelttk b* hoort — zo veel yermogen te í)€zittení ^1^ noodíg is pm zonder komme^^?^ beílgan^ zie ik maar eenen weg. ry u I T t R E K s E L s. adj ^ ven; dán ben ik en een rijke uitíluiver 9P UWS»'' 5, Lief meisjel fpot gij met mij? — Ik ^y en vermogen? — Gij zo lang wachten, p, tot dat ik, ik ten bedekarj geivorden, ^y mij weder tot een rijk man verheven zú ^ hebben? — Welk een inv^T ,, En toch zié ik de onmooglijkheid niet, ^ die gij daar in vindt. Het gerucht nocmt ^, u een* man, die ziyx handel door en door ^, verftaat. Schoon uw geluk tot nog toô ^ hier niet bloeide^ wie ontzegt u de hoop p^ elders ? — Met twintig Daalders ging ^ mijn Grootvader naar Oostindien ; met 0 zeven tonnen gouds kwam hij te rug, ^y Daar is de goudmijn der Europeäanen; ^, zelfs eenvoudigen worden daar rijk j en u, ^ wien ondervinding en liefde bezieleiij, zou ^, dit Qnmoo§;lijk zijn?** De Ongelukkige zweeg geduurende een p^ar fekonden. De verfchrikkelijke ge-dach- R 4 te. ^54 U I T T R E K S E L S,. te: ,9 Hoe, wanneer zij, wie gij alles yer- ,, trouwde, u verried?" íleeg in hem op; hij onderdrukte haar en wendde zich wedér lief- de vol tot zijn meisje. „ Beste Engel, gij fpreekt van Oostindí- yy en, zo als de vervaardigers van Robinfon- „ nen en van Avanturiers daar van gewoon „ zijn te fpreken; gij ílelt het u als een open ,, fchatkamer voor, daar een iedcr uit weg- „ draagen kan, wat hem goed dunkt mede 5, te nemeň. En toch^ toch is deeze fchat- ^ kamer meestendeels het tuchthuis, of zelfs ,, het graf der Europeäanen. Booswichten ,, en krankheden loeren dgar overal op de ,, nieuwe aankomelingen, en van de honderd J, keerea er naauwlijks twintig te rug, en u I T T R í: K Ä E I. 3^ ^Cs ■ ■ ^ • -■■;.•.. .s* ^ re ziekten verzwakt, — ^ Eindelijk kom ik ^ wcder en vinde u — in de armen van een* ^ ander; veelligt als eene lang uitgebloeidé ^, Moeder van Dochters, die dau dat zijn; 9y wat gij thans zijt." * ,^ Gij miskent mij! Ik wachte opu, wan- ^ neer. ik ook nimmer 'in eenen ijian míja* py man omhelzen moest^ ^5 Maar de ongeftuimigheid uwer ouderejí 5, intusfchen?Uwe vruchtelooze droefgeestíg- „ heidj de laster uwer medeburgerenj de..^ ,, Wat is mij dat ailes, wanneer ik het ^, voor u lijde? 99 99 ,^ Ha! nu heb ik u,waar ik u hebben wilde! ,^ Wiltgij dit alles mijnenthalven , ook zonder ^ mij , iijden , o ! zo deel iiever nu terílond uw: „ lot met mij ! Schenk mij uwe hand eci ,, ik vlieg met u, waarheen gij het hebben p wilt^ den middernachtj, 4en morgen of den ... R 5 nii4' iží u t t T ft í; ft 4 É t i i, middag te gemoet! — Oij wordt bleékí ^gij zwijgt'? ^-— Dierbäaté! hóe mein> ^ maal beloôfde gij hfel fflíj eeítijds ônge^ í, bedení Houd hét mij fio oók, daat ík W ^ u om (meeker ' J Het meisje, door deežé láä^e ľede oVer- ítócKt, zag gantsch wél in, dat 26 žich in haare eigen netten gevangen häď, taaar zij nam tot het gewoone hulpmiddel van valfche zieleji, tot hardnekkigheid, haare toevlugt, én d^ arme jonge ging trdostlóôs vaii haar weg. £68 U I T T R ]^ K S E L S. ^ dien komt dan zijne verhindering^ gij ko» ^ me dan wanueey ze wil, veel te la^t. — ^ Gelooft gij dan nu eindelijjc , gij gedoopte- ^ Ongeloovige ! dat ik u meer bemin daii ^ hem ? Spreŕk nu maar eens fpoedig met ^ mijne ouderen; ik weet^dat ze u genegen ^ ?ijn tn flechts uw aanzoek afwachten om ^y U hunne toeftemming te geyeq/* ,j Dit, dit het loon, dat ik aan deeze flang „ verdiend hebbe!'*riep de ongelukkige , ter* wijl hij het hiriefje doórlas; zijne oogenhad den geen traanen meer, maar zijn hart was verftaaid. Hij ijlde naar haar toe ; zij pnt- ving hem met de moogelijkfte geveinsdheid, en hij berichttp bpr, dat hij affcheid kw^- me nemeň. — „ Alleen nog eenen dag!** if c I t t k E k s É L s. 0^9 toswrong en haar den noodlottigen brief aan- boodi Zij herkendehem, beefde, wildefpré* ken, ftamerde, zweeg- „ Nu zo neea „ dan deeze verhindering eer ik nog naaŕ Oostindién reižé,'' Een fchefp mei doorftak haar ípoedig boezem en hart, — ,> Ik heb het verdienď' fteende zij nog met inoeite> zonk neder en ftierr. De Jongeling raakte onbemerkt weg en ijldé tot den Rechter, „ Gellrenge Heet „ (was zijne aanfpraak) wanneer een Roovcr „ mij van mijn gantfche vermoogen berooft; „ wanneer ik hem op de daad vinde en doode; ,, ben ik dan des dDods fchuldig?'' — „ Dát ,, wel niet; maar naar bevinding der omftan* ^ digheden kan het u toch nog wel ongele. ,; genheden veroorzaaken. Papinianus zegt „ LibrQ...ľ „Nuzabeflis! Eene Bedriegfter „ ontroofde mij mijn geheel vaderlijk vermo- ,^ gen, mijne rust, mijn hart en mijn geluk. „ Befpot, bedroogen, uitgefchud, aan eene ^, gewisfe ellende door haar te gemoet ge- ,, zonden, heb ik mij gewroken. Hier is het I, bebloede mes/* Mett m t| I Tŕ t R lé M # 1 1 ^ . Men kaa ligl denken boe de Richter ýerA Ib^ťok; maar de cmgelukkige liet zich geluf fen in de gevangonis voereB, en men fpŕát} ^aderhand op twee HoOge^)K)Qteii eci^ftemt Ipig het oordeel crver hem uít : dat zijne biji na Ofigehoordé moorddaad met het fad v^ ýndeien op geílraft moe^t worden^ Vríendf zo gij niet raadt, waarom ik te- l^en het einde deezer gebeurtetíisfe zo ijhle, inijn verhaal zo ineendrong, dan hebt gi} de gevoeligheid vergeteíi , die mij , helaa$ ! de natuur, God weet het, of tot eerf zegeni of tot een* vloek, in het uur mijnergeboor- te verleende* — Vaarwell met natte oogeit fchríjft men tQch gewooulijk moeilíjk eif fiecht. CHARLOTTE ORMOND. ZEr>EX,IJKE A Ali E N. T WEED E D E E li TK AM S TEKD AM, Bg JOHANNES ALXART, MDCCI-XXXIX. fr» charlotte: ormond. Van de duizend ongelukkigen, die den eer- ften íhp op den weg der ondeugd gezet heb- ben 5 keert 'er fchaars ecn enkle te nig. Dit behoeftgeen betoog,dewijl de treiirige ondeŕ- vinding het daaglijks niet dan te veel leert; Ech- ter isde terugkeer, door eene goedeVoorzie- ňigheíd , vóor niemand onmoogjijk gemaakt. Deeze bemoedigende gedachte voor de z wakke , en vaak zo diep gezonken, menschlijkheid moge de volgende gefchiedenis ftaaven , en och dat zij duizend ellendelingen aan dedeugdwedergaveí 1 ot de groote menigte vanMeisjes,die door eene al te ligtgeloovige liefdebedroogen zijn, behoortmedecHARLOTTE ormond.— Als de dochter eens rechtfchapen Koopmans'iň de Provintie, opgevoed met de mogelijkfte zorg- vuldigheid , van de Natuur begaafd met eene ziel, voor eike deugd,en met een verftand, n. DEEL. A 2 voor 4 CHARLOTTE ORMOND. voor elke vorming vatbaar, was ze tetds in haar vijftiende jaar zo ongelukkig van aan ecnen jongen wellusteling; die rijk, lieveus* waardig th trouwloos was; van aan den Marquis van routiers te gevalleu. Hij zag ze bij eene doorreis, eft haar gezicht ver- rukte hem zodaanig, dat eene uitrusting van vier en twintig uuren een verblijf van twtt maanden wierd* Hij zocht gelegenheid om in haar gezelfchap te komen en vond dezel- ve fpoedig, Hij zwoer haar , dat hij ze be- minde , en zi) geloofde hem gaarn , dewijl haar nog geen man eenen meineed toege^ zwooren had. Hij bad om wederliefde, en zij meende hem die niet te durven weige- ren , wijl zij dezelve werkelijk ondervond. Hij praatte haar verfcheiden dingen van de geftrengheid zijns Vaders voor, en ook dit CHARX.OTTE ORMOND. 5 houden, en de bedenkingstijd werd verkort; hij bleef nog ílerker aanhouden, en zij zette zich met een paar naauwlijks zichtbaare traa- nen in cene vaardigftaande Post-Kales, die wcgvoer als of ze er van daan vloogen. Ze kwamen in JParijs aan; ^n reeás onder- wege hadden nacht^ alleen 2ijn> lokkende vervoering, duure eeden en eigen g?voel,den aanft^anden Bruidegoiji van pharlotte in bezit van al dat geene gefteld, wat eigent- lijk den Man alleeh toekomt. Natuurlijk, dat ROUTiERS nu gecn ernst uic eene zaak niaakte, die eigentlijk hem nimmer ernst ge- weest was, Natuurlijk, dat aan charlot- T E eindelijk zijn talmen bevreemde, en ze daí wierd, wat ze. lang had moeten zijn, bezorgder vpor haare eer. Ze mogt nog zo liefdevol bij hem aanhouden ; hij wist toch altijd duizendQrlei uitvluchten te vinden j haare voorílellingen werden ernftiger en zij- ne liefkoozingen koeler. Ze had voor hem niets nieuws meer; maar des te meer was haar het gedrag nieuw , dat ze aan hem be- fpeurde; en op een mprgen, als zij den dag te vooren lang genoeg met avondmaaltijd en nachtrust op hem gewagt had; ontving ze ^cn . Ijriefie, dat haar duidelijk en onzacht ge- A 3 / nocg 6 CHARLOTTÉ ORMOND. noeg uit den droom hielpj want het wkš ttú plegtig affcheíd met eetién ellendigen #isfel van vijfhonderd Livres voor de tferugŕeiä naar heur Vaderland. Toen CHARLOTTÉ dit verachtlijk gefchríft met driftigp blikkeň doorloôjpen had , žohk že in fpraaklooze bedwelming op haare Sô- pha neder, en toen ze na diiižend pogingen van haar Kamermeisje wedér tot žich zelve kwam, verfcheurde ze brief eil wisfcl , vér- vloekte duižendmaal den bewerkér haUrer el- lende, en ftneekte den Hemel om een Vrondét reiľ zijner ftraf en ter haareŕ verAiétiging aan. Doch 'er gefchiedde geen wondelrjhtórt vloe- ken werden niet — *- tea tóinften žt> fnel niet verhoord; en žíe vond ras, dát 2e *er kwalijk aan gedaáil had-, dépapíereíi, van welk eene vetachtelíjke haiid íe dati ook CHARLOTTE ORMOND. , ?^ re goederen waren van gerínge waarde, haare Huiswaardin eisehte huur, haar SpijsveraíOí- ger kostgeldj haar Dienstmcisje maandloon ; haar Schoenmaaker , WollenaaiÄer , Mode- niaakfter, Winkeliers en dergelijken betaaling van eenige kleinc rekeningcn. Charlot- TEs verlegenheid was grenzenloos. Ze Mg zich zonder vriend , zonder geld > zonder deugd. Eene fchrede mifte 'er nogaan ^ en zij wäs de prooi der wanhoop. In een deezer treurige oogeriblikken, waar* in ze de Voorzienígheid > het mannelíjk en vrouwelíjfc geflacht, alles om zich heen, en; meest zich zelve befchuldigde , trad haar Meisje tot htar, en verwonderde zich lag^ chende, Mademoifelle altijd zo trcurig te vinden. ,, Er behoort indedaad , voer 2t voert 5 niet veel wijsheid toe, den grond deezes k<>mmers te gisfen ; maar mij dunkt^ nog minder wordt "er vereischt om er zich uit te redden. Mademoifelle is fchoon, jong^ bevaílig, Ik heb reeds bij x$ gekamer- de Dames gediend , maar bij geene , die u maar ten halven geleek. Žulke gaaven zijn in Parijs meer dan een vaderlijk erfdeel van ' tweemaal honderd duizcnd Livrcs waardig- Pe He$r Marquis v am routiers was..v A 4 „ Een 8 CHARLOTTE ORMONO. ,, Een Schurk! — Een EUendige! cen Boo«- wichtľ* viel haar CHARLOTTEÍn. ',, Ik heb 'er niets tegen. Maar , Mademoi- ftUe, hier worden zeker iiog jonge mannen genoeg gevonden, den Marquis in rang, aan- trekkelijkheid en vermogen gelijk, of ver bo- ven hem verheven ; die beter denken en be- lóonen dan hij. Al waren ze ook niet getrou- wer, zozou Mademoifelle ten minften, door de čeríte fchade geleerd, zich voor 't vervolg weten te bewaaren, en bij de eerfte plasregen van gefchenken op de toekomende droogte bedacht zijn. ô Dat gij het aan mij wildet overlanten om dit aan te fpinnen! Een jonge Graaf , vlak tegen ons over , die mij reeds overal nagefloopen is, zond reeds uwentwegen tienmaal aan mij zijnen kamerdienaar.... Charlotte be val hier vol tóorn aan haar CHARLOTTE ORMOND. 9 gémaakt ,waarom zoude ik 'er mij ook niet tot de uwe van bedienen?" — Het Meisje werd binnen geroepen en omtrent.den Graaf onder- vraagd.Menfmeedde ontwerpen enmen voerde ze uit. Chärlotte verfcheenras met nieu-» wen glans in Qperaas i Schouwburgen en op de openbaare wandelwegen , en de groote lijst, der Parijfche. Miiitresfen werd één naam rijkerr Maar zo voortreflijk was Jiet grondkarak- ter van haar hart , dat zelfs deeze veront- wijde handteering haare ziel niet geheel ver- ontwijdde; dat že zelfs het voorneemen , om het mannelijk Geflacht tot een valftrik te v/orden, niet volkomen vervullen kon. ,Hct geluk der llefde was zekerlijk van nu af aaa niet raecr eene zaak van 't hart , maar een verdrag ;' doch een vcrdrag ,. dat nooit het bloote geld alleen , dat altijd de^eze of geene uiterlijke of innerlijke verdicníle fluxtei^ hielp; een vcrdrag, dat ze nimrner met mecr mannen te gelijk aanging, en dat ze beftendig getrouw nakwam. Van natuur gemeenzaam^ medelijdende , zonder trots en nijd , altijd met raad en daad gereed , grôptmoedig en befcheiden , bleef ze dit allés qok bij. haarc nieuwe levenswijze. Steed$ gôlt haar Min-^ naar bij haar zo veel als een Eehtgenoot ) A 5 IW^' lô CHARLOTTE ORMOND. nimmer verliet ze 'er een *t eerfte ^ niinmer vervoerde 2e den oiirchuldigen , plunderde nooit den onervarenen > befpotte nooit den llcfdevoUen , en wreekte zich nooit aan den onbeftendigen. Ze nam gefchenkeii aan; inaaf ze vorderde deželve niet, Ze diildde, dat haar Vriend een huis voor haar hield, maar ze zwelgde nimmer. Ze veroorioofde ongaarn den toegang aan rceds gefeuwde Manneíi , en floeg ftandvastig hunne aanbie- dingen af; ze was dikwerf de eerfle, die eenen verblindén wellusteling riedi í^ich aan den draaikolk deí vermaaken te ontrukken , en meenig Vader geeft haar openlijk hetge* tuigenis, dat^íjn onbandige Zoon bíj haar, zo al niet deugdfaamer , ten *minften minder zedenloos geworden zij. Haar tafel.was een verzamelplaat^ vaň jonge inaniien van eenen CHARLOTTE ORMOND. ir en 2ijne bejaarde Ninon jéugdlg gevôfldM hebben. Ovef t algemeen was deeae laatfte cttAÄ.Lo'ŕi^B's vôorbeeld, en van haar^ éven alu vaň Ninon > pleeg m^n te seggen : dat dô Ondeugd bij de Deugd in foldij g^tree* den ware. Daiŕ ii] hôt lôven eener Maitres alteeii uit nodddruft aangegreepen had^ 20 was ook van *t eeŕíle oogenblik de gedachte in haar lévendig^ om het zelve eens, en wel rcedt in een* tíjd te verlaaten , waarin de veŕloo- diening der wellust nog geen dwang der noodwendigheid ware^ en ae befloot hieŕotú zo voorKÍchtig met de gefchenken haaret Minnaaren om te gaan ^ dai 2e eens geeoe verdeíčn behoefde aftewachcen. Het beait ran vijftigduírend Daalders wíbis het hoogíkt wit haareľ wenfchen, en se zwoer zích t}eflí duurften eéd, to dra dezelvt bij) (ben gdteí mcld waren^ een leven te kiezen^ meer over* eenkomftig met haare geboorte en dčnkwijáae« Tébefcheiden óm alsdannog.ophetwaáre^. noteens haťtstochts aanfpraak temaaken^vHn weiken zij zich y bij alle fchijnbaai^ groot*' moedigheid, toch menig^ ontheíiígfng bcft wust wa$ , fcheen haat ôéft ftíl tendveľbtíjf JiCt weníchelijkfte loi té žijfí , lôb íeédÄ tíiŔWetf maak- la CHARLOTTE ORMOND. maakte zezich ontwerpen , hoe ze danzogoed als mogelijk haare afdwalingen verzoenenzou. Thans waren acht jaaren vervloogen. C h a a- LOTTE bereiktô het einde van haar vier- cn- twintigfte. In dit tijdpunt kan eene Gade me-. nigmaal nog op alle de aantrekkelijkhedcn der fchoonheid aanfpraak maken, ea charlot- TE was inmiddels eigentlijk maar eene dik- werf weduwe geworden Gade gôweest. Haare wangen vereischten — als men de wijze van 't Land daar laat — nog geen rood, geene haarer bekoorlijkbeden was nog verwelkť; de eérfte frisfche bloei was wel weg , maar de voltooi- jing der trekken is ook eene volmaaktheid ; haarQ oogen gloeiden nog; haar boezem had nog geen bánd van nooden; ze was nog m haar nachtgewaad fchooner , 'dan wanneér ze van haar kaptafel kwam : .—r — - dasu? naderde de CHARLOTTE ORMOND. jg twintigmaal met haar in twist geweest, wijl ze zo'weinig van hem vorderde. Eens, als hij haar weer eenige Juweelen van hooge waarde,nefiFens een Banknoot van eenigehon- derd ponden, opdringen wílde, antwoordde 2ij hem lagchende : ,, Ik neem uwe Juwee. len aan, maar behoud ten minften uwe Bank- noot; de voorige i$ mij nog ten overvloede toereikende. Wist gij , wat gij met al uw geld verhaast, ik geloof, gij zoudt 'er huiák houdelijker mede om gaan/' 5, En wat verhaaste ik dan daar mede , zonderling Meisje?" „ Uw affcheid! Ja, ja, Milord! fper vrij uwe oogen zo wijd open als gij wilt j raaden zult gij toch niet, wat ik meene.*' „ Hoe, zou een rijker...." 5, Neen , lieve Brit I zo laag ben ik niet; Veelmeer heb ik vast befloten mij iu 't ver- volg van de partij der rijken en magťigeá tot die der armeren ^n geringeren te weh- den ; want wat is wel rijker en magtiger dán het misdrijf? wat armer .en geringer dau de deugd?" „ Ik mag verd. . . . zijn , zo ik van :dat alles één , woord verfta !" „ Dat geloof ik gaarn, Milord! maar,,./' » Niet 14 CHARLOTTE ORMONP, ^ Niet ab of ik niet reeds dikwerf in ám mond uwer Zusterfchap de woordeíi;'d«ugd en geweten, gevonden had! Die 'er'tmiMť naar handelt, íjpreeict ze altijd hetm^efituit. Maar gij. •./' ,, Ijc dank u , Milord ! dat gij míj niet tot cene fchijnheílige maaken wilt , en ik wil def te .openhartiger tegen u zijn^ fiselfs wanneer gij daardoor l^arig omtrent niij worden zoudt. "Síeg mij , Milord I maar zonder mij te vleí- én , fchijn ik u wel tot de levenswíjze ge- boren en opgevoed, in welke ik mij th^ns bevinder I, Neen , wHr»chtig niet ! Gij zoudt ze ftnders zo niet weten te veradelen/- ^ Of gelooft gij , dat ik nog \mg deew handteering op de tegenwcordige wijže denk voort te zôttfnr CHARLOTTä ORMOND. 15 hem alles , wat wij vaa haare gefchiedcnia reeds weeten en befloot rnet de woorden: ,,'tl$ waar,ik hebhetMannelljk Geílacht uiw gehouden, wat ik tot des^elft fchade zwo€r, eene boosaartige Vriendfchap onder het maskér der jLiefde; mijn week bart nood^aakt roij al-^ tijd te zijn, wat ik alleen fchijnen wil. Doch dat, wat ik tot mijn beste zwoer, de verwij- dering van dit pad, dat wil ik des tetrouweľi des te fpoediger houden. Zíe, Milordi nog vierduizeudLivres, en uwe tonnengouds koopen mij niet raeer om. Ik beken, gij zijt onder de Mannen, wier Vriendin ik wa$, een deredelílen^maar geen Man^zelfs deMonarch van Frankrijk niet, zú dan edel genoegÄijn, cm mij zijnebijflaaptekunnennoemen. Lagch om dit voornemen zo veci als gij wilt; no^m het de befpottelijkfte kun/stgreep eencr Liglô* kooi, het d^aaze opzet van een oogenblifc. Ik houdp bet^ ik ken de ^wakheíd tnijns kar raktera, maar ook Ziijae fterkte/' Chahlottz had met een yuv^ľ geíi^nv Jcen/t welk men zelfo bij een TooneeJfpeeMler voor waar gevoel en met voor ecnc.rol žSoiige*- honďen hebben, Geen eakel woord van den trord had haar geftoord^ alleen warcn zijne ppgen altijd flijf op btargevestigdgebkven; zelft i6 CHARLOTTE QRMOND. y zelfs het lagcben^ dat zij 'er hier enďaariii meende befpeurd te hebben, was flechts een voortbrengzel haarer verbeeldingskracht ge- weest. Thans , als hij merkte dat ze geéin- digd had, ftond hij fnel op, drukte drie kus- fchen, zo gloeiend, dat men ze voor kusfchen van den jongften , vuurigften Franschman zou gehouden hebben , op charlotte's lip. pen; greep naar hoed en ftok, en ijldé opde deur van 't vertrek aan. ^ Waar wilt gij zo fpoedig heen?*' jiep ze hem eenigzins verwonderd toe. 5, Mij wat bewe'ging maaken. Heeft het ligchaam te veel voedzel ontvangen , dan heeft het verftrooijing noodig. Het is met den geest het zelfde. *' Hij was geduu- rende deeze woorden tusfchen de deur en den drempel gekomen ; wierp de eerfte toe CHARLOTTE ORMOND. 17 WŕijflFeld worden 'ér duizendvoudige vermom- miňgen in de.menfchelyke natuur gevonden — majar ook bijvzulk een' toon, bij zulke ge- baaren , bij zulk een gelaat vermomming te wil- len vcrmoeden, zou eene lastering tegen den Oorfprong der Natuur zijn. . 5, Bij God^.Meisje! ik bemin u als mijne ziel. Was mijne hand niet reeds in Enge- land verzegd; "w^g met welvoeglijkheid ! weg tjnet de herinnering aan mijne menigvuldige voorgangeren ! Dé Pair van \ Rijk kon ligt zijne hand aan charlotte.ormond ... Doch neen, Misf! rang, welvoeglijkheid, gefnap , alles wil4e ik om u verachten , maar mijn woord kan ik uwentwege. niet breken. Breek gij uw hcden aan d.e deugd gegeven woord ook niet I ,, Gij hebt waajľlijk recht — gij zijt te edel om altijd de betaalde Vriendin van een inan, hij zij wie hij zij, te vertopnen. Wees voortaan of Echtgenoote of Weduwel Vier duizend Livres mistcn u no^;? Hier hebt gij dubbeld 20 yeel ! Mij behoore de roem daarvoor van de lagtíle onrechtmaati^ ge Bezitter en de vrijwillige Afílander eens goeds te zijn, dat geen Vorst en geen Dui«. vel mij met geweld pntrooven zou. Vaarwel! . JL DE^L. B w HaJ tr CHAIUĹOTIE oRMorax M Hil ttOf ietst ^ Ik had in t het^áe gtil in "t liooÍil» a pag Mtcht le bíd^enl Al tie Im MMiiMttdiíUNiaweM »e«itil heiAtb betté! Sljf «p dm ttkft iMt Oe w^ «kjt ««r Ml. ^AaHkl! 0«cr dsKí HÄtt h^i {ctmldf MOt .^sdfielte der insHďäisid I^oíj^r. tí ^peťSindwir" rar k nh. sr usal^ fr toHh^íwí hiíT T« alk íciikkmssn. Bt v^l^rmwl^ííJ^ ovíítvIwic var haiľ Í11115 vsp- íin^rA? aÄí* ir A: íiáiÄr betaamliiiíheid; hÄST d^nr xfl'ííí v.^-^r der íwenr vst lon^ 4s- CHARLOTTE ORMOŇĎ. 29 dežélve, zo dra zclôrd ARBi/s-vértrek ver- nStoeň, deedCH haaí de voordeeligfte aanbic- dirigen; že wees allen met beleefdheid, maar mét- dea ftandvastigften moeä af. Haar fcnittérende opfchik werd in een eenvouwig gewaaď herVormd; maar zelden, en altijd ílleéii , vcrfcheen ze aan openbaare plaatfen j én duižerid hoofden borften fchier van 't gis- ftn en nafpooren, wat deeze zeldfaame ver- andeíing beduiden zou; fpotachtige VaudeviU lén 9 die gewoone wraak-werktuigen van be- ledígde fránféhe Pŕonkertjes, verzekerden CHAkĽOŤTE,,dat ze nog veel te jong en ťe Icbooiá was , om de fijne, en veel te téder en ťe algemccn bekend, om deDeugd- híädin te vertoonen ; en zelfs de Merkuri- m verrijkte zijn aanhangfel met eenige Anek- d<iténj Sonnetten, en Bonmots op haar on- kosten. Maar charlotte bleef onbewo- genj ze bereidde zich gekten, daar het juist naar het einďe des Wintcrs liep, om'de aan- ílaande Lente op het veld door te brengen , en hoorde onder de hand naar éen Land- goed om^ dat vóortaan, zo al niet haar klooster, teň mkften haare woonplaats zijn zou. Weinige dagen misften npg aan het 00- B 2 gen- 20 CHARLOTTE ORMOND. genblik, dal tot haar vertrek beftemd was, toen een Jongeling, wiens geheele houding een' nieuwen aaakomeling uit de-Provintie vet- ried, eeno kleine donkere Khterkamer be- trok,op de eigen verdieping,die charlot- TE bewoonde. Het was een van die ge- daanten, welke men flechts eens naauwkeu- rig behoeft te žien, om 'er voor altijd deel aan te nemeň. Een fchoon ligchaam en eeii bevallig gezicht; in zijn gelaat het midden tjsfchen befchroomdHeid en zelfvertrouwen; welvoeglijkheid in zijne wijze van zich te gedragenj in zijne kleeding, ^o verfletea ze ook fcheen te zijn, toch zindelijkhcid en fmaak; en oyer zijn gantfche wezen ee- ne zachte treurigheid, welke zich niet al- leen in de minfte zijner gebaaren , maar ook bijna in elke íchreede verried. Charlot- TES nieuwsgierigheid werd in den beginne door deezen Jongding aangevuurd, en aan het einde der eerfte week vermogt ze niet langer deeze kleene bezorgdheid voor haar vertrouwd meisje te verzwijgen. „ Weet gij niet, Jeannetteľ' vrieg ze haar „wie de jonge Man zijn raag, die on- ze nabuur geworden is?" „ Ik CHARLOTTE ORMOND. ai '■ 5, Ik wilde 'er zelve veel om geven, dat ik het wiste!" ,, Hij heeft iets zo aangenaams in zijn ''gedrag en in zijne gedaante, dat het mij getroffen heeft/' „ Dan zou het u nog meer treffen, als gij zijne levenswijze wist/' „ En die isT ' ^ Zo régelmaatig , dat het voorfchrift eens Kathuizers niet ftipter zijn kan. Alle mor- gen klokflag zeven gaat hij uit, en ieder inid4ag klokflag één komt hij weér; zo dra hij in zijn kameŕ treedt, hoort men oôk den grendel voor zijn deur fchuiven , en het overige van den dag brengt hij dan met op- en neder- gaan in zijii kluís door. Zo lang hij 'er in is, heeft 'er nog geen licht in gebrand, heeft hem nog niemand bezocht. Men hoort hem vaak diep zuchten, en gis- teren, toen hij in kwam, fcheen hij gewecnd te hebben," „ Zuchten? weenen? — Waarlijk gij ver- llaat 'er u op, mijne nieuwsgierigheid ge- duurig nog levendiger te maken. Ook om- trent mij is zijn gedrag bij uitftek zonder- ling. Reeds driemaal is hij mij bejegend, eti telkens was een halve, zich fpoedig ne- B 3 der- ä4 čharlotte ormond. In gevolge van den geheimen ráad, die daar 'gefpannen werd, liet chärlotte den anderen niorgen een borduurraam, aís of zij *er áan gearbeid had, in haar voorka- jner zetten; haar Meisje moest inmiddils te- gen het uur, dat men den Vreemdeling te rug verwachtte, aan *t venfter oppasfen, en als zij hem komen zag, als bij geval de zaaldeur openen. Eene ftomme verbuiging was weer zijn geheel compliment, en juist Wilde hij in zijne rasch opengefloten kooi fliiipen, toen onze Heldin aan de deur trad, en hem door haare eerfte aanfpraak tot een gefprek noodzaakte. „ Waarlijk, mijn Heer! zie ze, offchoon uw gantfche voorkomen, en het befchaafde in uw uitwendige, niet alleén den Fransch- man, maar ook den Man van opvoedirig verrnadc^ zo wijkt gij toch in het overia ČHARLOTTE ORMOND, ag Äonder kennis met elkander gemaakt te helv ben. Wij žijn reeds langer dan eene gehee- le week op de eigen verdiepíng zelfs, en nog is eene bloote verbuiging alles, wat ik van u zie, en: hoedat? de eeríie woorden, die ik hoóre. Ik yerbeeldde mij, dat een Vrouw van mijne jaaren, ze zij dan dok van welk een' íland^ze wil, van- eenen jon- gen, aartigen man reeds iets meer .vorderen konde/' ' „ Vergeef mij, Madame ! 't Was zeker mijn pligt geweest,,; maar waarlijk, ik ge- loofde. . • . ^^ Berichten veelligt, die mijnen goeden naam volkomen nadeelig waren; die eetf man van zulke ftrenge deugdzaame grondbe- ginzelen^ als gij mij fchijnt te hebbeň, af- rieden, de kennis van zulk eene huisgénoo- te te zoeken. Mooglijk, mijn Heer! dat ik het gerucht ftoffe ganoeg gegeven heb ; doch daar men niemand onverhoord veroordeelen moet, zo was ook daar welligt eenig gotd te vinden, waar het vrij ftond eenige gebre- ken weg te wenfchen. Uw befchroomd ge- laac, de eenzaamheid, tot welke gij u een groot gedeelte van den dag verwijst, fchijnt mij een zekcr kenmerk van geleeden tegen- B $ fpoe* aá CHARJLOTTE ORMOND. fpoeden,en van menfchen-haatende;Oití:evra? dcnheid met de waereld te zijn/' ,, Een fchijn, die wel geene dwaaKng.zijii kon;*. ^ Maar -weet gij ook, dat onen jdeeze ;on* tevredenheid^ zo als elk Imartelijk gevoel, het meest outwaar. wprdt, wanneer.men gantsch alleen is.^ Zelf& krankheden dtukken minder in gezelfchap, en de ziel.**. Docli ik bezin mij, dat de plaats, daar wij ons thanÄ bevinden, to t een gefprek en tot eene kennismaking even flecht gefchikt is. Hebt gij uw middagmaal reeds gebouden?" „ Neen... wel nog niet... maar ook.... ik wilde zo even... het is nog...'' - yy Gelieftge in mijn kamerte treden? Mi ju gast voor deezen middag te zíjn 9 , - . 9> Waadijk , Madame ! ik weet niet . .. Zonderomílandiglicid^ zk *t u behaagt! CHARLOTTE ORMOND. 2? met mij alleen* te zijn, dan zal bin?Lea wei- nig minuten...'* ^, Voor w^lk eenen nieuweling hoiidt gij mij? ^— ^ Qterwijl hij binnm tres4ť) Ja, Mada- mel ik loocben het niet, ik h^b het^gerucht van u hooren ípreken; maaip^liet aegge, wat het wil , uwe vriendelíjke ..uitnodiging yei:- dient> dat ik..u zo^k te leéren icennenj ver- dient thet des te m^r, daar het- bijna het eerfte vriendclijke, woord is*, dat mij , geduu.- rende mijn verblijf te Parijs^ ter ooren ge- J:omen is/' „ Hoe? Zijt gij hier zo geheel vreemd?*' 5, Gave God, dat ik het rware! Ik zou dan mijn noodlot minder bitter vinden.j'* zou...» ''(afbrehende) Madame! ,houd rJnijn gedrag tot dus verre niet voor gebreka^ wellevendhcid, niet voor hoogmoed of vpor eenen ijver yan deygd, die, indien rhij . ^o verre ging^ belagchlijk ;worden zou. * Maar zo gij ooit gcweten hebt, wat ongeJuk zij, dan zult gij ook .weten, dat het vreesach? tig, befluitlp^s, menfchen-haatend maakt. U gaf het lot fchoonheid, jeugd, de gaaf van te behagen, vrolijkheid en t^vo^wlopá, van geluksgoederen en yergpnoegensi voegt het mij, ook maar door mijn' blik, ook maar door á» CHARLOTIE ORMONI). door mijne tegenwoordigheid — die over- al zwarte luimen fchijnen natevolgen • — — voor het kleenfte oogenblik uwé vréugde te verftooren ? Een gevoelig hart fchaam ik mij kommer te verwekken ; en ongevoeligen — ach! zij hebben mij reeds meer dan te véel ellende verwekt! ' „ Het zou ijdelheid zijn, mijn Heer! al< ikmij vleide uwe tegenfpoeden , die ikzelfs nieteensken, weg te kunnen- nemeň; maar verzachting in*t ongeluk pleeg dikwerf ook uit eenen onvermogenden troost te ontfprin- gen. Ik heb raenigvuldige gebreken; maar ^de eenige deugd, die mij nimmer verliet, 'was het medelijdig gévoel van het ongeluk van* anderen. Juis t deeze doet mij hoopen. . . • Doch, mijn Heer! poog voor eenige oogenblik- ken alles te vergeten , wat u eenige bitterheid CHARLOTTE ORMOND. ap Zt plaatften zich. Charlotte's vernuft vervrolijkte door duizend lustige verhaalen den zvŕaarmoedigen. Ze geviel des te mcer, naar maate ze minder dit ontwerp fcheen te hebben. Haar zacht menschlievend hart, dat zelfs onder deezen fcherts uitblonk, bragt hem in verb^asdheid. .. Geen woord, dat ergens eenen goeden naam krenktej gee- ne kwaadfprekéndheid omtrent eene enkele haarer Zusteren; zelfs geen inval, die haa- re voorige handíeering verricd. Hoe zeer ook de tafel zelve hem beviel, zo zag hij toch nog met grooter ongeduld het nage- recht te gemoet; charlotte hieid, toen het opgezet was, haáre belofte. De Enge- lander had opmerkfaam toegehoord, maar nog opmerkzaamer haar Landsman. Haar eeríle liefdehandel bewoog, verfcheiden haarer navolgende gebeurtenisfen (te lang om hier op te geven) vervrolijkten, haar laatfte befluit verheugde hem. Hij wilde* haar nu bedanken en opílaan ; maar ze vatte hem zacht bij de hand, en zti met dat lagchje, voor 't welk, als het op een aan^ minnig vrouwelijk gelaat zweeft, geen man* nelijk hart zich (luit; '5> Neen, 30 CHARLOTTÉ OŔMOND. 5, Neen, mijn Heer! laat oris flognieteín- digen! Vergeldmg is beter da* woordôlijKťf dank. Zelfs naar uw' naam* heb^ iťu nag> niet gevťaagd en mij réeds- (žo oveťľbdeoáf fpreeken uwe tíekken) aan u tôever»ouwd#» Laat mij nu žien dat ik mij iíiet veigisfto Met éene openhartigheid, die u, žo gáj wae^ reldkennis bezit, niet zeer gemeen fchijneÄ môet, heb ik eene zwaare bek-eritenisfe af-^ gefegd: de uwe kan zor krenkend voor de Eigénliefde niet zijn. Wáar ohtbreckt het U aan?* ,, Aan nipts dan aan alles. „Dan rtocst gij gcen jecqjd, moed, en voorkomen bezitten. — Wanneer u dnkel middelenf ontbreken^ zó ttóost u^ men kún verkrijgeh, wat men nog niet heeft.** • ,, Oók^ als ket de Eer betreftr CHARLOTTE ORMOND. 31 « a openftaanl Ja, Eer is de Gier, die aan mijn hart knaagt; de pijl, díe mijn le- ven tot een langfaam fterven maakt. Mijn naam is ď armonville; mijne Geboorte cdel ; maar mijne ouderen waren arm. Reeds heb ik den Kjľijgsdienst beproefd, en ik be- hoefdc dit gewaad^ílechts open te fcheuren om u digt aan 't hart het lidtekén eener wondc tedoen vinden, die gelukkiger het hartzelf getroffen had. Ik was geliefď van' mijne lÉteecderen, geacht van mijns gelijken; en kan zonder- ijdelheid - zeggen^ . dat Ák: geene mijnet pligten immer verzuimdeé Maar de vfede kwam ; - mija^ Regiment werd afge- da(nkt;^men'*gaf mij hoóp tót eene andere verzorgíng^ én ik ^teerde mij, gedaocendé deezebedriégiijke hoop,. uité Ik heb. hier BloedverWatídt^'j zij bezitten rangraanziea vermogen, eil overvloed van alles. De «isdé caai^ f arijš om buíme hulp te zoeken; ik vond ze doof en ónmenächlijk; zij beant^ woordden hiijn verzoék met koelheid, mijn aanhoudeň met verachtí ng. Nog deežra mor* gen.... Neen, Madamel ik kan het u niet zeggen/' ,9 En toch zult gij u zelven dan van een* troost. 3^ CHARLOTTE ORMONĎ. 