Dierkundige beschouwingen, eeniger soorten van zeldzame dieren, door naauwkeurige beschryvingen, afbeeldingen en verhandelingen opgeheldert
Dewyl ik geen Mannetje van deze zoort gezien heb , durve ontrent derzelver gelykheid of verfchil niets bepaalen. De ontleedkunde heeft my dit eene getoond dat zy maar een jong te gelyk krygen zoo niet al- tyd, want ik heb in de rechter hoorn derLyfmoeder een jong gevonden eenige lynen lang en half bedorven. Deze zoort van Vledermuis heeft een grooter hoofd en van eene andere gedaante, dan de overige van hecgellacht -waarom ik denk dat de naam van Cephalotes of Dikkop op hem niet kwaiyk toepaifelyk is. De hai- ren zoo dik en gekroefl niet leggende, dan in dé andere zoorten, is de hals zigtbaarder. Door de hairigheid van Lippen en Kaaken van bin¬ nen, komt hy tot de herkauwende dieren^ ’t welk buiten hem alleen in de Vleermuis met het Klaverblad plaats heeft. En deze overeenkomft , is des te meer aanmerkely ker , om dat ik gezien heb , dat ,de maag van onze Vledermuis byna dubbeld is. Ook zyn de Tanden in onze zoort byzonder en hebben eenige gelyk¬ heid met die der Spitsmuizen en Stekelvarkens. Zy zyn alle byna eenderley, en gelyken meer bekwaam om vrugten te kaauwen dan tot roof, De Hondstanden alleen in grootten en plaats van de Kiezen verfchillende Haan alleen in de Bovenkaak , met twee -kleine tandjes tuffchen beiden. In het onderfte Kaakbeen (in het wel¬ ke geen Voortanden zyn^) (laan zyzoo na by een, dat zy aan de Voor¬ tanden der Spitsmuizen en Ratten gelyk zyn. Derhalven zoude de Vle- dermuizen met meer recht tot dat gedacht behooren , volgens de Rang- fchik- maar ook in de beweeging en voortteeling en agter een volging van yder zoort. En hier •door zal tefFens blyken , hoe onmogelyk het is om een zameiiftel te maaken, niet alleen van de geheele Natuurlyke hiftorie , maar zelf van yder byzondere tak , want de Na¬ tuur gaat by trappen en laat zich aan geene regels van het vernuft binden. B.] C 17 ) fchikking van den grooten Linn.ï:us dan de HaazeUp of NoMio indieu het niet beter waare , dan zyiie rangfchikking te veranderen. Ook heb ik den flaart in onze zoort byzonder gevonden als^ welkers plaatfing onder het vlies tuflchen de Dyen , en kortheid den over- gang maakt , tuüchen de gefiaarte Fleermuizen en den half geflaarten Haazelip. Hy heeft ook eenige overeenkomft met den vliegenden Hond van Ter^ nate en wel vooreerft door de ftekeligheid der Tong dewelke aan geen een ander zoort van Vleermuizen eigen is , zelv niet aan den vliegenden Hond van nieim Spanje ^ die na den vliegenden Hond von Ternate by Lin¬ naeus de grootile is , en voor die zoort moet gehouden worden , die by Petrus Martyr en Oviedo bekent is, door zyii vergiftige beet, wel¬ ke hy de flaapende menfchen en dieren toebrengt, om hun bloed te zui¬ gen , in eene fraaye Vleermuis van deze zoort welke ik uit het Cabinet van Seba gekocht had, heb ik de tong zacht, cn tepelachtig gelykdie. der menfchen , gevonden. Ook komt zy met den vliegenden Hond van Ternate over een , wyl de eerfle flraal korter en genageld is, en dus vingerachtig en de vleugels zyn naar rede van het ligchaam kleiner en naauwer dan gewoonelyk in de andere. ^ ^ ' De Dikkop is ook in den eerften opflas, door de fraayheidzynerNeus- gaaten te onderfcheiacn. ï:nik heb ook in geen andere zoort, zullen eene gedaante van oogappels gezien. Ook is de ontleeding aanmerk- lyk , en vooral het geraamte in het welke de borfl grooter overeenkomfï: , met het zaamenftel der Vogelen toont, dan ik ooit in een Vleermuis gezien heb ; doch dit alles, zal uit eene omilandiger befchryving nader blyken. ^ B E S C -H R Y V I N G V A N D E N . . ■ DIKKOP V L E D E R M U I S. F L A A T l. Deze is van eene middelmatige grootte , iets grooter dan de FefperH lio Spafma , van Linnaeus ; het hoofd is groot , en heeft dikke koo- nen en loopt uit in eene dikke platte bek , die van onder plat is.. De Lippen zyn dik, en los , van binnen met elsgewyzevleesagtige haart¬ jes flekelig, waar door, wanneer de mond geopend is, de onderfteLip geheel ruig fchynt. C " De C c I8 ) De hovenjle Lip is breed , en door een fyn gekartelde groef, naar de neusgaaten loopende gekloofd. De Tong is met op elkander leggende tepeltjes, ruw, en yder tepeltje heeft in het midden een gepalmd doorntje, van welke ik in de ontleed¬ kunde nader fpreeken zal, gelyk ook van de Tanden. Het Verhemelte is met tien boogen ontrent , geribd. ' De 'Neusgaaten ilaan. van elkander af, zyn pypachtig en wykende , dc Buisjes zyn kraakbeenig platachtig aan de agterlle zyde ingefneeden , en de ingefneeden rand is naar binnen omgekruld , zoo dat zy een krul- trek maaken. De Vosre der bovenlip word aan de Neusgaten breeder en eindigt al¬ daar , achter de Neusgaaten , in eene een weinig verheven plek, met hairdragende puhtjes bezet, en de boven lip is geheel met zulke hairige fmjijes of puntjes bezet , die aan de hoeken van den bek lange-r zyn, ook, liaan ’er aan de Kin hr\gt witagtige hairen, boven het oog llaat een lange wrat , met vyf zeer zigtbaare hairtjes , en onder yder oog een der- gelyker kleiner, en aan yder hoek der gaaping is een Jlipje met een haartje, De hairtjes zyn alle zeer fyn en grys. T>t .0 ogen zyxi groot, en uitpuilende, dt fpïeet der winkbrauwen lang,, fchuinfch, en de rand, glad. Id-tt .Oogvlies dekt een derde van de Ooghol- rooa<‘Kti^ diQ O ogupp 6 1 Qïï ovctal even breed, èn evenwydig aan de leiding der Oo^edcn. * iDt'Ooren zyn klein en eyrpnd, aan de agterlle rand verheven hoekig , cn aan den gehoorbuis enkel gefneeden fonder kring of byhangzel van büiten aan het onderll ëind haifig , van binnen dwars^ geftrèept. 'Dc Borft'hxtQd en llerk gefpierd, Buik en het Bekkert dun en ma-^' ger gelyk in de meelle van dat gellacht. -'i 1 De Duim langer dan naar gewoonte, hier door is het vlies aan den duim dat van het fchouderbeen tot den duimHoópt en van den duim langs den rand der vlerken breeder dan gewoonlyk. De eerfte Vinger der Vlerken is maar twee maal zoo lang als de duim , cn tweemaal geleedt en eindigt met een nagel , de andere draa¬ ien hebben drie leeden; waar van het uitcrlle als., een bordel-hairt- je is. De agter Voeten zyn dun, vyfvingerig, en de Dumi is iets kleiner dan de Vingers^ de nagels zyn alle gelyk en geelagtig. Het van de vleugels afkoomende vlies loopt langs.de agterpooten, tot aan het eind der Me- tatarfus , en eindigt aan de middelde vingers. Het^ Vlies tuLjehen de. Dyen begint van den Tarfus en is uitgefneeden fclio'on liet Dier eene Staart heeft, . " . f ' ' Deze loopt puntig uit en is n^ar boven gebtügen en hiet zyne 'onclef- fte zyde aan het Dyenvlies in de lengte aangegröérdt.' Dc Tepels den Borjten daah aan de zyden der bord ', onder "de Sleu- C 19 ) Sleutelbeenderen, zynde bruin platacluig , met een gerimpeld naakt kringetje, De Jars is rimpelig zamen getrokken (PI. II. f. lo aj de fchamel- heid digt voor den Aars, zamen gevallen, en bedekt met een kwabbec- je (bj dat kort naekt , en als een tong is , en aan deffelvs grondftuk groeyen eenige haartjes Qcc) en aandezyde, naar de Vrouwelykheid toe fig A. ziet men de kittelaar, fig^ A. b. die klein en als een tepeltje is, en agter dezelve is eene kleine opening, benevens' de mond van de Pisleider. De Huid is yl, teder, zacht, en ter lengte van eenige lynen aan den buik gegolfd , de verw van boven is grysachtig afchgraauw, doch lichter op het Hoofd en ma de vlerken , van onder bleekwit en aan den buik graauw, het velis onder het hair,’ en daar zy naakt is, witachtig. Het vlies is naar gewoonte eenigzins ruw bruinachtig ros , doch van onder bleeken . ) D E M A A T E N. De affland der uiterfte punten van de uitgefpannen vlerken. Hpofd. De hoogte. . . • » .. De breedte en hoogte van den Bek ! -. De omtrek van den Bek met een draadje gemeetefi (*). De lengte van de Neusbuisjes. . • . .  van de voorfte ooghoeken.. - - voorfte Ooghoeken van elkander.  des Opperarms. . .. - - Voorarms. l' ■ 2" (T f , I 3 9^ Ü 1 3 o o 8 o 0 7 0 0 it 0 / o 0 o 3i o o 5 o o 4 o o H o o 3 o b 3t o o 7i 0 ö * 4t o 0 9 o I 8 o 2 3 De (♦) Om de kleinheid van het dier, zyn alle de maaten met een paffer genoomen en niet met een touwtje, het geen altyd in het vervolg van zulke kleine diertjes aan te mer¬ ken is. Onder de huid vond ik de volksachtige Spier ( P a u n n u s musculo- sus) aan den buik, en zeer groote huidlpiercn , die van denhals af kwaamen. Een van deze liep van den hoek der mond recht naar hec fchouderblad , en twee bandachtige Spieren kwamen van weerszyden der kaak af, waar van de eene de andere onder den hals ontmoette , ea de andere fcheen over de borfl te Joopen. De dikte der Borfllpieren was in het midden 3 lynen , en na de fchoii- ders 37 , de dikte der Kaakfpieren aan het Kaakbeen was i f lyn , en der Slaapbeens-fpieren lyn. Wy hebben (wat den mond aangaat^ de lippen en wangen Plaat II. lig. 4. afgebeeld. Hairtjés zyn els- gewyze naar de holten der gaping grooter en in meerder getal maar de boven lip (^) is fle^s met eene enkele rei naar binnen Kaande ge- kroont, de onder lip (^) heeft ’er meer, de kaaken Qc') waaren ruw getepeld. Het Verhemelte was met ontrent elfgeboogen rimpels gevoorend , waar van de eerÈe ver van elkander Kaan en de achterKe naar het verhemel¬ te allengskens verdwynen. De Tong (fig. 5.) welkers uiterlle door een vergrootglas gezien (fig. 6.) vertoond word ^ is dilr, ftomp en allppn los aan de punt, en van onder glad , maar van boven alwaar zy plat is , word zy door een kuiltje aan de dikkere bafis uitgehold , en is eenigzins ruw door op eh kander leggende tepeltjes , die naar het kuiltje toeloopen. Deze tepeltjes (fig. 6.) door een vergrootglas gezien geeven eene aangenaame verfcheidenheid , de fynite leggen aan het agterfte der tong, de groote leggen aan de randen van het voorfie deel. Aan we- derzyden van het midden kuiltje, een weinigje ’er achter worden zy al¬ lengskens grooter en zyn duidelyk met hairige doorntjes getand. In de vlakte welke in de lengtte in het midden legt voor het kuiltje ziet men de grootfte achter over leggen , zy zyn plat en als gepald , of liever uit drie hairige even groote doorentjes , welke aan hun grondftuk veree- nigd zyn zaamen gefield (Joh'), Het onderffce gedeelte van de Tong na de keel toe, was alleen met Kreepen gekronkeldt , en toonde vier tepeltjes van gedaante als Chain- pignons (fig. 5.) waar van de agterfte nader by elkander en kleiner waaren (cc), tiet (hb) [De Heer d*Auhenton vond in de 7’ong van den vliegenden Hond van Ternate aan het agterdeel van den Tong, kleiner tepeltjes met vier, vyf, zes ja twaalf pvmten, en op de randen zommige met eene punt, en het v’^erhemeite had 12 rimpels Hifi, nato. gener, & part, tom.hCX. p. 92. tab. 15. f. e. 2. 3. B.] (cc) [Zulke vond ’er de Heer SAuhenton drie, welke hy noemt glandcs a Galtce^ L c, B.] c 3 I C 22 ) Het was zeer naauw, zoo dat men onder den rand van het verhemelte naauwlyks eene Ravenfchacht konde inbrengen. De rtrot gaapt met eene gladde platte vlakte en fleekt naar voren uit met een omgeboogen randje, dat voor Strotklepje dient, en van agter komen de fpleetmakende’kraakbeenen naar elkander, (fig. 5.) De Oorklieren tuflchen de ooren en den llrot geplaatfl zyn groot ei¬ rond, plat, van buiten vlak, byna gelyk in het Muizen gedacht. De Oogbol had de grootte van eene kleine erwt, voor welke de fpleet der oogleeden te groot fcheen, het Hoornvlies was dik en wit. Het Netvlies (Choroïdea) was|fwartachtig en het Driiivenvlies zwart, maar de oogkring ros (^dd'). De Oogappel w^as lang , overal even breed en even- wydig aan de fpleet der oogleeden. Het net was dikagtig, en duidelyk getepeld. Het Chrijiallyne vocht was in een geelachtig en in zyn mid¬ delpunt amberachtige flolFe verdikt, de gedaante was langrond en ver¬ vulde de geheele ruimte van het oog agter het druivenvlies Qee'), De reeds half bedorven Ingewanden lieten nauwelyks eene behan¬ deling toe , de Lever was zeer groot en lag aan de regter zyde , met welke de grootere linker Nier en de Maag met de Milt een evenwigt maaken , de halve kringsgewyze kronkels der ingewanden lagen by el¬ kander in het midden van den onderbuik, en de regtedarm, had de llinger buigingen tegen de gewoonte van dit gcflaoht. De Lever was maar alleen in het midden, of by den doorgang der vaateii , aan het middelrif en tevens aan de Lendenen valt gegroeidt , middelmatig, dik halvmaansgewyze en met drie kwabben, (fig. 7.) de rechter kwab (L) was zeer dik van boven bultig , naar de zyden afloo- pende en lag met een maansgewyze holligheid op de regter nier, en was aan dezelve met vliesjes vafi: geweeven. De linker kwab Qe') was half¬ rond, en ter helfte van deze lag de middel kwab, die in twee deelen gedeeld was, het regter deel (f) was van onder byna vierkant, en het linker deel (d^ met een tepelachtig kwabbetje van onder naar den ag- terflen rand gemerkt. De . . r (idd') [De Oogkringen der viervoetigeii zyn ineeH: alle blaanw, .bruin of geelacbtig groen, daar die der Vogelen en Viflehen meetlendeel geel zyn of wit, ik weet niet dat Ik ooit een rofie Oogappel in eenig dier gezien heb, zelv mKakerlucko of Nagtmenfch , welke zoo ik meen in het jaar 1746 in Zeeland gezien heb. en door de Heeren Mauper- tuh en Voltaire befchreeven is , was de Oogkring oranje rood , en de Oogappel rozen- lood. Zie Maupsj^tuis Venus phy/ique part, i. Voltaire oeuvres tom. IV. ed. 1764. Het is in het algemeen aanmerkelyk, dat de Oogkringen der dieren, die by nacht zien veel hel¬ derder zyn , dan die der andere , ja zelv by nacht lichten. B. ] ( ^<? ) [ Ik zoude voor het naad: denken , dat het wateragtig vocht ( waar van de Heer Pallas niet gewaagt,) geelachtig en het cryftaliyne vocht amberagtig was, en dat zy bei¬ de door de Moiuwyn die coleur verkreegen hadden, wyl het waterachtig vocht een noodzakelyk werktuig van het gezigt is , om de draaien uit het cddallynen vocht zoo te breeken, dat zy een juid beeld, op het Netolies fchilderen B.] V ( ^3 ) De Galblaas (fig. 7 a.) was tulTchen de flinker en regter kwab zaamen gedrukt. De Galbuis was dik zeer kort, en aan den boog van het Ino*e- wand, dat onder de lever liep op drievierde duims afïland van den Por¬ tier ingeplant. fig. 9. d, De was overal even breed, plat, aan weerzyden puntig en van agter en van onder dwars aan de maag gegroeit. De Maag was eirond en met haar voorfte deel op eene byzondere wy- ze in twee en gefcheiden (fig, 9.) het kkinjle deel was eirond en lag naar de rechter zyde , het grootjie deel was bolrond in het welke de Skkdarm (fig, 8^. 9. a,^ die zeer naauw was naafl aan den portier (fig, 8. 9. ) ingeplant was. De Maag was ledig en met eenig gelyk loopendeplooyen gerimpeld. Yi&x. Inge‘wand ^ dat zeer breed was, begon aan den' Portier (fig, 8. 9. Z?.) en liep met een boog agter de maag en was in het geheel, (het Darmfcheel weggenoomen zynde zoo veel mogelyk was , om de teder¬ heid der bedorven Ingewanden) 23 duim lang. Het eerfte gedeelte , en ook het laatfle, waaren opgeblaazen zynde zoo dik als een Ganfen Schaft; het middelfte vond ik ongelyk en gekruld; daar was geen blin~ dem darm. ... ■ De waaren zoo groot als Erwten, de rechter was wat langer maar veel platter, en fl® helft van cjnc lengte hoogci diui de linker; de linker was byna rond , daar was van binnen maar een tepeltje ^ en ’er kwam maar eene Pisleider uit het Nierhekken, De Nierklieren (glandulce fupra renalesj op de holligheid der nieren,, doch wat hooger leggende, waaren eirond plat en geel. De Blaas (fig-, 10, d.j was rimpelig zaamen getrokken , de Pisbuis was zeer kórt. ' De Lyfmoeder was twee hoornig. ' De Rechtêr-hoom (fig, 10. g,j was tot een zak, die grooter dan de linker nier was , uitgezet; de linker (fig, lo./. ) was naauwelyks groo¬ ter, dan een lyn , krom aan het uiterfte aan de ïlomp,met een klein buis¬ je uitloopende, en aan dat uiterfte was een Eyerneft aangegroeid. De Scheede was een en een half lyn lang, van boven byna in twee engedeelt. Van binnen in de lengte gerimpeld , m^t zeven plooyen. De opening der Pisbuis, was in een dubbele plooy der fcheede, welke plooy ook de fcheiding tuflehen de hoornen maakte. De mond van de rechter hoorn kwam in de fcheede uit. De mond der fcheede was glad, zaamen ge¬ vallen, en gedekt met eene ronde ^ platte, vliefige kwab (fig, 10. b,j in welke , aan de zyde naar de fcheede toe de kittelaar als in een kelk lag; deze was tepelig, onder deze was een inham of holligheid , doch die niet fcheen door te gaan (fig. A. b,) Eenige lange hairen (fig. 10. A. cc. ) waaren ’er aan wcderzyden der kwab , die dus de voorhuid der Kittelaar maakte. • De Vrucht lag half bedorven in de rechter Hoorn der Lyfmoeder , die: C 24 ) die ult een dik vlies gemaakt fcheen. Doch het Hoofd, de Oogen ,de Ribben, en de Ruggegraat tot aan den Staart waaren geheel, de lengt- te van het hoofd was een lyn , de ruggegraat drie lynen, en de Ribben laagen in de ruimte van een lyn. De Longepyp was als die van eenmenfch, en zoo dik als een raven- fchaft. Het tong beenbyna gelyk dat van een menfch. De regter Long veel grooter en drie kwabbig. De middelfte kwab lag meer naar voo- ren, dan de andere,- en was met een byhangzel aan hetBorflbeen ge- hegt. De flinker Long had twee kwabben en het tongsgewyze uitfleek- zel van de eene kwab die twee punten had, liep over het Hart, en het ander, dat zeer lang was, liep onder het hart langs den rand van het Middelrif. Het Hart geleek in gedaante en dwarffe plaatzing naar dat van een Menfch , doch was zeer groot , de floffe van de mond der Longs-ader was zeer dun , en die van den Slag-ader zeer dik. Het Middelrif W3.S zeer breed, en van den rand der borfl vlak.uitge- Ipannen , waar door de borfl’s holligheid zeer groot gemaakt was-, die ik half ledig vond, wyl de hoeken na de randen van de borfl opgetrok¬ ken waaren. Het Geraamte QPl. ILfig. i.) zal ik zoo kort, als ik kan befchryven.’ Voor eerfl Icomr ons het Tip.kkp.np.d aanmerkelyk voor (ifig. i. 2. 3.) welke in deze zoort, van alle andere Bekkeneelen van Vleedermuizen , die ik gezien heb , of door de fchryvers befchreeven verfchilt , en van verre tot de Aapen en Baflaard-Aapen fchynt te komen. Het aamcrk- lykfle is : vooreerfh, bet fcherpe en vlakke itfteekzel boven de oogbollen in de Voorhoofds-beenderen, onderbet gaatje der oogs holligheid, van welke in andere zoorten geen fchyn is. Ten tweeden: die in de lengte loopende groef die gekield is , tuffchen de verheven en zeer uitflee- kende randen der oogbollen. Ik zag geen naaien , en de dwarjfe Kam van het agterhoofd , fleekt met een fcherpe rug uit , voornamentlyk naar de zyden , de in de lengte Jtaan- de Kam van die van het achterhoofd af komende, deelt zig naar de oogs uitfleekzels in tweeën en verdwynt aldaar , de Kaakbeenderen zyn zon¬ der naad, fteenig en als een co geboogen. Het Juksbeensgat by de om\QQdik\indiigenForamen Zygomaticum gQ- noemt word is zeer groot; de rug van het verhemelte is breed en loopt met in de lengte leggende rimpels voort zoo dat het gefloote verhemel¬ te een regtbeenige boog maakt. De Geboorwegen zyn klein , en het Scbulpbeen is kleiner en platter, dan in eenige andere zoort; en derhalven zyn de deelenvan dit zintuig zoo inwendig als uitwendig kleiner, dan in een ander zoort. Het opper Kaakbeen is kort , dik en plat en aan het deel waar de tanden in geplant zyn gegolvt. Het onder Kaakbeen is zeer by- zonder door de groote en breede uitfleekzels. De C 25 > ï)e Tanden (fig. i. 2. 3') W3-ken geheel van de wetten der Rang- fchikkeren af, en zulke worden ’er in geen viervoetige meer gevondcii. De Foortanden in de boven Kaak zyn twee in getal { fig. 3. ) dicht by eb kander, klein, flomp, en dooreen keepje driemaal gekwabt; vanbin¬ nen zeer afgelleeten. Dicht aan deze flaat aan wederzyden eene honds¬ tand , die groot 'kegelachtig, en van achter met twee gootjes uit ge¬ hold is : en aan den buiten hoek na by den punt met een flaauw flreept- je ingefneeden , hier ftaat noch een klein ftomp tandje by en dan vol¬ gen de Kiezen (fig. i. 2.) die op gelyken afftand flaan, aan wederzy¬ den drie , de agterfle zyn kleiner alle kegelachtig , fchuins geknot en uitgehold , en aan de top met twee voortjes. In het onder Kaakbeen (fig, i. 2. zyn geen voortanden y doch de Hondstanden flaan dicht by elkander, evenwydig , en met een kromme oppervlakte uitgehold , ^n fluiten met de bovenfle. Het By tandje aan wederzyden is grooter en fluit in het gootje van de opperfle hondstan¬ den. Eindelyk de vier Kiefen^ "die ver van elkander ftaan en gelykzyn aan de^DOvehfle, en welker eerüe in de holligheid van de bovenfle honds¬ tanden fluit , en de andere in de holligheden der bovenfle Kiefen, ■ De Ruggegraat \Qxi\xni allengskens van den hals af, den hals heeft zeven wervel beenderen, dc Aita^i of hec cerllc Wci vel-becn is groot , en aan wederzyden gevleugeldt; de Epijiropbesus is zdoxiQn gtirok-- kener en ryfl uit*een dikke Kam, Het overig gedeelte is dik gelyk in ' alle andere Vleermuizen, en alle Wervel-beenderen zyn vierkant. De Wervel-beenderen der rug waaren 13. in getal, die der Lendenen 3 of 4, die van het Heiligbeen 4 of 5, en in de Staart 8. Dertien paar Ribben waaren in de bovenfle Wervel- beenen ingeplant. De eerfle flond verder af, was kort.en zeer flevig: zy was met een vlak been in de borfl ingeplant. De volgende zes maakten een groote boog ‘en waaren met vlakke over al even breede Kraakbeenen, die beenagtig waaren naar de borfl toe uitgezet; de overige waaren valfche Ribben, Het onderfle van het Borjtbeen was groot harts of pyls gewyze , aan de punt zaamen gedrukt , en boven, die punt met een uitfleekzel , getee- kent, en nog een ander uitfleekzel, ftond ’er vlak op het Borflbeen , het Borftbeen zelv was van buiten zaamen gedrukt , als eene in de lengtq loopende Kam. De Beenderen van het Bekken waaren dun , en niet aan het fchaamdecl zaamen gegroeit, om den weg ter voorteeling ruimer te maaken. De Beenderen der uiterfle leden, en het getal der Vingerbeentjes , Phalanges j was gelyk in alle andere; behalven dat de voorfte ftraal der vleugelen een nagel had; maar het is aanmerkelyk dat geen der Ach- terpooten een Kuitbeen had. En in de plaats van een Been ziet men in D de ( 26 > de overige geflaarte Vledermmzen van de Hiertot aan het Dyenvlies eene peesachtige draad, die zeer dun is. De Heer de Aiibenton , die anders zeer naauwkeurig is , zegt dat het Onder arms -he en (Ulna) in de vleugels der Vleermuizen, ten minften der inlandfche ontbreekt in het geraamte. Maar ik geloove dat zy het alle hebben , ten minften in alle de geraamtcns van Vleermuizen , die ik gemaakt heb, heb ik eenen beenachtigen draad gevonden , die aan het dikker lid van de Elleboog omgeboogen was , en daar van daan^ verdunnende, en in het ligchaam van het arm beeninge plant, en inge¬ groeid, juifl op dezelve wyze als in het Muizengeflacht het Scheenbeen- Hiet het Kuitbeen zaamen gegroeit is. In de Dikkop Vleermuis was deze* draad insgelyks, doch zeer dun, en meer dan drie vierde van zyn leng» te van het Armbeen af flaande. Ik zal de algemeene Maaien van het Geraamte maar op geeven , de- wyl de afbeeldingen levens grootte zym De lengte van het Bekkeneel van de Kam , van het achter Hoofd tot aan het voorfte uitfleekzel Lengte van den Atlas, . , - - - Epiflrophaeus* ... - — de overige Werveinccacu van den hals tot aan de uitfleekende hoeken. . * Den Hals tot aan de uitfleekende hoeken. . ^ Lengte van de zeven Wervelbeenen van den hals. "Lengte van de Wervelbeenderen der rug. . ; - - - - der Lendenen. het Heilig-been. de leedjes der Staart. Lengte der Sleutelbeenderen. - - - van het Schouderblad van het lid tot aan de punt Deszelvs breedte _ .. Lengte van het Ravenbeks uitfleekzel . * ... - — - Schouderbeen . v. ♦. - - - Armbeen ^ . , - - - - — eerfle Phalanx van den duim ... Lengte van de tweede Phalanx zonderde nagel. - - Phalanx van de eerfte vinger , — — - tweeden Phalanx .. - - - derden Phalanx zonder nagel - eerfle Phalanx der tweece flraal. - - - tweede Phalanx .. ^ . „ , — . - , „1 derde kromme Phalanx \ f jt o' l" ^ X o o 4 o o I y o Q; 2 i O O 2 0 o r 5 i o I < t o o 4 o o 5 i o o II o Ó 7 q o 7 o o 3t o o 2^ o I o 2 3  Lengte C 27 ) Lengte van de eerfle Phalanx der derde flraal : - - - tweede Phalanx • . • . , - — - - ■. laatfle Phalanx - - eerfte Phalanx van de vierde ftraal - - - tweede - — - de laatfle , * . ; - - ■ het Bekken. .... - den hoek van hecYsbeen, tot den hoek van het Schaambeen ... .. — ^ - den hdek van het Schaambeen tot den uit- Il'eekende hoek van het Heupebeen . — ^ ^ - - - van het Heupebeen. — — ^ de Dye. . .. “ — -  , - — - laatfte* Phalanges zonder nagel - - — de uiterfte Phalanges van den duim Want de eerfte was zoo groot , als de Me- utarfus der anderen. o I 6 o o lOy o I o 017 009 o o n 00 6 003 003 o 2 I 008 009 00 2 00 I 00 I 003 t D a P £ e hJm •!+ «.^4* »*r** C 28 > 4 DE VLIEGENDE SPITSMUIS. ONder de* ongeflaartte Vledermuizen , die een blaadje op de neus hebben , fchynt deze zoort in de warme geweifcen van America niet ongemeen te zyn, wyl ik ’er veele gezien heb, die uit Surinaame en de Caraibifche Eilanden , gebracht waaren. ’Echter is deze van de Dierbefchryvers byna onaangeroerdt gebleeven , want nergens vind men ’er eene befchryving van noch afbeelding, dan die onvolmaakte en duis¬ tere, die de kundige Heer Edwards hifi, of birds tab', 201, f, i, met de gemeene en geoorde Vleedermuis fyfi, nat, ed, X,fp, 6.) af- gebeeld heeft , en die ten opzigte der grootte zeker tot deze onze zoort , moet gebracht v/orden , en niet tot de gebrilde Vleermuis , tot welke zy van de fatere fchryvers gebragt word. Deze zoort heeft haare naam -van de meer dan gewone lengte en jpilrondheid* des beks , die ten eerflen in het oog valt en by geen Vledermuis zoo gevonden word. En gelyk hy door lengte van bek de andere overtreft * zoo mnnf hy nnb In y.yn geflhgt uit door de lengte der tanden. Maar veel aanmerkelyker en waarlyk verwonderlyk moet de Tong van onze Vliegende Spitsmuis fchynen , zoo in groote als in zamen- ftel. Men kan niet twyffelen , of zulk een groot werktuig en van zulk een fraay zamenflel dient tot een byzonder- gebruik ; maar dit is zo wel voor ons verborgen , als al het overige der Huishouding Qa'), Uit verfcheiden Vleedermuizen van deze^zoört,- die ik gezien heb , kan ik voor zeker zeggen, dat ’er weinig verfchil in de kunne plaats heeft, want behalven.de teeldeclen kan het Mannetje naauwelyks van het Wyfje onderfcneiden worden , dan uit het donkerder en bruiner vacht ,, en uit de een weinig dikkere Bek. Ik oordeelde , dit hier te moeten aanmerken, dewyl ik in zommige uitlandfche Vleermuizen, een groo- . ' \ te^ (s') [In de Dierkunde is behalven het hoofd tnpooten de en tong zeer ajuimer- kelyk en geeft ons de bede aanleiding om /dè huishoiidelyke kennis der dieren, ligt by te zetten, en daar door eene Natuiiiiyke ord^r te vinden, dus zien wy in veele en de meefte verfcheurende eene gedoomde tóng , in de Leeuwen , Katten , Tygers^ JVe* een gladde , doch met tepeltjes bezette in de herkauwende, een lange rolronde in zulke die van Infedeu leeven gelyk in de MeerhagedifTen , en Miereeters , Camileon , de meefte der Tvveeflachtigen hebben een dubbele of gevorkte , de tong, der Kikvorfchen en Paddens , is van vooren aan het Kaakbeen vaftgehecht, en legt van agter los, die der Vleedermuizen is gerepeld en gedoomd. Deze zyn flechts algemeene verfcheidenheden , ^.velke weder in geflagt verfchillen, B.]r C 29 ) te •verfcheidenheid der kunne aangeteckcnt heb , dien ik .pp een andere plaats zal melden, wanneer ik alle de zoorten, die ik ken zal optellen en ophelderen , fchoon de mcelte , gelyk deze, dezelvè gedaante heb¬ ben, wat Mannetje of Wyfje aangaat. Inde Miscellanea Zoologi- CA voorheen uitgegeven , was het afbeeldzel naar een Wyfje getee- kend. De derde Plaat van dit Stukje geeft eene dubbele afbeel¬ ding van een Mannetje , eens kruipende , en eens met üitgefpreide Vlerken B E S C H R Y V I N G • V A N D E V L I E G E N D E 's EJ T S M U I S. PL AAT III. , De grootte en verw is byna als onze Spitsmuis (c). ' , ^ De Bek is lang en (vooral in de Wyfjes, ) rolrond, flomp en aan het uiterfle eind met hairdragende puntjes gedraald. De Onderkaak is iets langer en anfi haar pnnrfweekwabhig en yder kwaK is met kórtelt- jes aan den rand ruw^, Bt gaapingis zoo lang als de de Lippen zyh van binnen glad, het verhemelte is met acht böogsgewyze rimpels, die ver van elkander Haan ingelegd , en Vaar van de voorde ‘'geheel zyn. Het fraay gedel van Tanden en Tong , zal in de ontieeding , getobnd worden. De Neus daat op de punt van den Bek en heeft de gedaante van eené Nier, en is met een vlak hartsgewyze blaadje gevleugeld, dat een klein randje heeft', en in de Mannetjes aan de bafis breeder is , en met een fcheip puntje eindigt,- hët middelfchot van het blaadje' 'is éene uitdee- Icende dreep, die tulTchen de Hnge , wyde en fyn gerafndde Neusgaa- ten, als een deeltje doorloopt. • . / * * V. • ' ' ‘ -Dq' Bovenlip heeft, (vooraf in de Mannetjes) eenige ohgelyke korrelt¬ jes onder de Neusgaaten. . - De Oogen zyn  ... ) . • - 'j'-" i-'C:’ ' . - ^ (^) [Het moet yder een die de afbeeldingen van [den liecv .Bafon in. het XV. XX. •.cn XXyiirdeel zlec vfenyonderen , dat ’er flegtsfeene Vleeijimiis en dat wel- de gemeens -vliegende .afgebeeld- is allerde andere, zyn in een ruftende Üiaiid hier door kan men niet zien of het vlies geheel doorloopt, dan of het aan de ftaart gefcheiden is, ook mift men hier door de lengte en gedaante van den ftaart de^ -l^orfteu eiv/recldeelen , welke af¬ beeldingen veel ligts zouden geeven aan de nauwkeurige befchryvingen van den Heer L Aubenton. B. ] (r) [_Sorex araneus cauda mediocri corpore fubtus albido Limn. XIl, pag. 74, Faun^ Snee, ed, II. n. 24. Spitsmuis Houtt. nai. Hif, II. d. B.l D 3 ' ^ ' * -r-. T)q OogkedenxynvuigenmetzQGrfyne hairtjes omftraald, hec Ooglut^ kend Flics ^ is wit , en dekc twee derde van -de Oogen. Voor en on¬ der de Oogen is een kuiltje , dat naakt is , of liever een groote velachtige holligheid , die zeer byzonder en van een onzeker ge¬ bruik is. De Ooren zyn van buiten naakt, en van binnen met flaauwe dwars - fe flreepen , byna eirond , tegen het Hoofd aanlopende en door zfeet dunne hairtjes ruig, (?/. IF, fig, 3.) en van binnen- ftaat ’er een half hartsgewys Kwabbetje in , dat zeer dik is en eene rechtlynige rand heeft; (dezelve fig, a De Flerken zyn breed, bruin, en naar gewoonte uit een dik gekroeft vel gemaakt, dat beneden den tarfus der agtervoeten eindigt. De alleen heeft eene Nagel, de eevfie fir aal is-eens geleed en byna aan de tweede vafbgegröeid ; Qd') dabr is geen fchyn van Staart^ maar het Fiks tufichen de JJym is met eenen hollen hoek uitgefneeden , en met een doorzigtige rand , die tér naiïwérnood zigtbaar is , tot aan het Stuitbeen verdeelde. . ,. De agterjle Pooten hebben vyf Vingeren , die byna gelyk zyn, ge- lyk in alle andere Vledermuizen. ' ... digen aan de infnyding ' .’n ;■/ De. Facht pver het geheeie^ ugchaam is woHig, teder en zacht,, op den ruff asafaanwachtia bruin, van onde^ witter, de Mannetjes zyn’ brui» nef, envanonderasgraauw.CO., . ' Het uitwendig Teeldeel der Wyfjes is als een fchuitje (een en drie vierde lynen lang) gélyk in de meeften pn p gedacht, en loopt van vooren met e^n tongetje uit , van binnen- gerimpeld , hn men ziet by den ingang van de Pisbuis een klein uitftekend tepeltje. Het Mannet?- JE heeft een korte die met een Voorhuid gedekt uitfleekt. De .Balzak is groot, in tweën * gefcheiden , en ftaat voor den Aars, De Borjten ftaan onder de Schoften ' (ƒ) yder hyzonder. (//) [Dit heeft in de meefte Vleermuizen , die den duim alleen genageld hebben plaats, en hier van daan heeft de Heer Brisson door de afbeelding van Seba misleid , den Haa-^ viervingerige yjeugels toegefchreeven , daar zy gelyk alle de andere in dat geilacht waarlyk vyf vingeren hebben. B.] ‘ '- Qe) [In jongere Vleedermulzen vatt'dèze zoort is het aartgezigt geheel naakt, waar door aie holte Vnder dè oogen meer zigtbaar: is, die in volwaffenen geheel is toege¬ groeid. B.] ' ' - (ƒ) [Sub alh zegt de Heer Pallas,' doch dit komt my voorëènc drukfout te zyn, Voor Subarmis, B,] r O* ^ DE MAATEN. Deze znl.ik van een. Mann e‘tj,e .g^’noomen hier per nper flellen - ‘ die van het 'W vf je zyn^'wat verfcKillend .. iade MiscEi';-ArNEUrZapi.'Q-G4CA heMrl’eveiv • .f o De bi;eedte‘tufrcheri de punteji^de^r^^ipgefprefdde Vlerken.,, Dé lengte van • het Dier van 'de punt van den Bek tot aaa ^ 1 1 ixU *-. ■ Wi..^Vw W* V / ’•' I : de plaats der otaart. .... De lengte van het Hoofd. * . * . * . ^ - — 77-~ der gapinge van de puht v^ diet Kaakbeen, tot den hoe^ dér Mond. ’. ^ \ ^ ‘ . ,^7 7/» ~ bjeedte van het Hoofd tulTcheff 'dë' Oofenl 7 ,,t7 .^^r. De breedte van den Bek Voorr dê Ooren*; ' '^-7 ./' *■ “i!" De lengte van het Blaadi^zonBerrhet fteeltje.. r r .,r — r — - van het btèTeltje. .. . , f • — ^ — y— van de fpleet Oogleden. S - b i*' M — r — PT - van heü Ooi*. - - — van het Styltj.e ofKwabbetje in het Oor. De breedte van het uitsèfpreidde Oor. Aflland der Oogen van de Neusgaaten.-. — — - ^ - elkander. — — - de Ooren. Lengte van het Schouderbeen ontrent. — - den Verarm. — . . dè.,gelieele duim. '. - - de 'eerlle P5^teA‘.- r • — . de tweede - ^ — ö'YJ* rn S de Nagel van het Lid' af. de eerfte Vinger of éénvoudige Straal. de tweede Vinger der eerfte FhaïanjK* - ; - ^ ^ tweede ■; — ' - 7 — ; — ^ - - derde 7 — » — de krommp[,punt. , .. de derde Vinger der éerfle P/j^teo;. - —tweede - derde Borhelige Phalanx, .p' o 2'; 6 o o , o o " d o"' d -\ T o" .'l o O np' o wJ - O'  4 den rand van het Vlies , tuflchen den Schou- 4 6 7ï 4t 2 5 der (^g') [Dit verfchil is egter van zoo veel belang niet, dat ik neodig zoude oordeelen,. het zelve hier te plaatfeii, B.] der. Voorarm en Duim gefpannen, .of -den affland van den Duim en het Schouderblads - Lid de Vlerken uicgefpannen zynde. ... • • „ , • , • Lengte van den affland .tuflchen de eerlle geleding van den tweeden en^derden, ' . ' V • - ‘tuflchen^de geleeding vak 'den' 'derden en vierden Vinger. . ^ „ r • > • ^ » — - - van het vierde Lid en de Knie. ' ^ der Lyn van dè eene ''Knie tot de andere in het o I .4 A. 008 O 1.5 o I ‘8 Vlieden. derDyen.r' * . ' der Scheenbeenderen.' der Voet met de Nagels. e iS f;: , .O'. Oi-i, — - der Nagels. ' - der Peesachtige hiel 'van de ^arfus afkomende. ^ ' ^ Breedte Van het Vlies*, tuflchen de'Dyen uitgefneeden. ; - - £- der uitfnyding.* . , l/*‘ DwarlTe thiddellyn der Balzak. - '  "2 ■> f  « e 1 o b / ONT- ( 33 > ONTLEEDING. ■ P L A J T IV. Het ycl afgetrokken zynde zag men de Borst , aan weerzydcn met twee dikke fpieren gekuilend, en door zyne korte dikheid naar die van een zwaluw gelykende. De Hals was rontom met korrelig vet bezet, dat zeer na by kwam aan het Parenchyma van het AlvJeefch , en verder met platte Oorklïeren gelyk gemaakt, zoo dat zy niet dunner dan het Hoofd was. In de rechte zyde des buiks waaren de Ipieren door de uitwaaircmende,Gal , geel. Op het midden der Strotten-hoofds , was eene fpilronde Spier die van de b or ft op klom , en diende om de tong te rug te trekken, van de J>Iek liep ’er aan wederzyden eene aanmerkelyke Spier als een band na de geleding der Schouderblaaden alwaar de Felfpler in het vel ingeplant was. De Borften waaren na de fchoiider vafter , en ter dikte van 2. ly nen. , De Balzak beflond behalven uit het vel, uit een dik Vlies QCellu^ Idja^ die eene van binnen gludde zcik, lüctiikce , die door een fchot in twee en verdeelt was, aan welke de Ballen (die naar het bek¬ ken toe in vat leidden ) mét hun agterfle ‘bovenfte deel , en van bui¬ ten aangegroeid waaren , in tegendeel waren de Epididymes of Byballen vry langs de rondte der ballen geboogen , hangende uit een klein darm- fcheèl , dat aan het middelfchot vafl: was. De Ingewanden des Buiks waaren dus gefchikt ( PL IF. pg, 6. ) do; Maag (h) hg half onder delever en bellocg de geheele linker zyde , en had van achter rondfom zig de Milt (c). De Lecer (a) lag byna in het midden, 'en met zyn grootfte deel naar de linker zyde; aan de agterzyde liep zy langer uit naar beneden, en lag op de regter nier die ook hooger lag naar de ruggegraat, is zy (aan een loflen band hangende) aan het Middelrif valt, voorts daalen de darmen van den Poortier on4er en vobr de regter kwab der Lever , régts geboogen af met eene groeten' Circel , en 'wordèn. ontrent ter helfte des buiks weder omgeboogen , gaan dus voort met gins en herwaards leggende Slingers , waar door het een zoort van Slangen- trekkig kluwen maakt, dat meer naar de flinker zyde legt (^). De Maag (fig. 7, van agter gezien) is middelmaatig naar evenre¬ digheid van het Dier en zyne ingewanden; zy is lang bolrond, en naar de linker zyde in een breede grond verwyderd terwyl de Slokdarm (^) dicht by den uitgang van den darm QbP) ingeplant word. De Ingewanden zyn breeder en Berker dan die der Muizen meeft II. Stuk. E ' dik- V ( 34 ) I dikker dan een flroohalm , eenige keeren geflropt (^ConftriStim^ voor al op anderhalv duims affland (/;) van den aars, alwaar de keutels be¬ gonnen gezien te worden : de geheele lengte der dermen van de Portier tot aan den aars was naauwlyks fes duimen. De Melk (fig. 7. was vlak bladsgewyze aan de rechter zyde breeder en rond, aan de flinker, fcherp. De Lever was maansgewyze uitgefneeden , dik , van boven bolrond , van onder , door verfcheiden ’er tegen leggende ingewanden ongelyk , en half driekwabbig. De regter K^ab (^) was de kleinfte , diep in- gefneedcn^, van onder hoekig, van agter uitgehold, en aan het uiterfte met een klein puntje. De fniddeljle Kwab was grooter dan de twee an¬ deren zaamen, van de linker, zoo diep niet afgefcheiden , ruw eirond , van onder zeer hoekig en ongelyk. De Galblaas (^) was tuflchen de regter en midden Kwab zaamen gedrukt. De Nieren waaren zoo groot als een Hennip-zaadje, eirond, en in de tregters gewyze holte , was een Tepeltje dat kegels wyze en hoe¬ kig was, en groot. De Blaas (fig. 9) was klein zamen getrokken en geel. ■ De Ballen ^ y Txrcinrpn grnnf pn als een kleine erwt aan de binnen zyde (^) vlak en aan de andere zyde (r) bolrond. De EpU didymi waren byna vierkant, en als met een hoofdje van waar zy verdun¬ den. De afleidende buyzen duflus deferentes waaren groot , en in hun oorfprong kronkelig. De Zaadblaasjes waaren wat grooter als een graantje, byna rond, en lagen in holligheden die onder de Waterblaas ingefneeden zyn. Aan wederzyden der Blaas leggen de Projiatce of voorftanders , - (fig- 9- dd.') welke driehoekig zyn. En de Klieren vzn Kowper (fig. 9. 10. ee.') aan den grond der fchaft waaren zeer groot, byna als ae projlrata. De Schaft (fig» 9. 10. ) ryll: voor de Voorftanders zoo dra hy uit het bekken komt met een groote in tweeën gedeelde Ipierachtige bol. (fig. 9. 10, jf. ) Het zenuwagtig ligchaam is taay , rolrond , en eindigt met een Kop (fig. 9. 10. gg.) die lang rolrond, en met een voor¬ huid gedekt is, en van binnen hol, en niet alleen met een los, ge¬ karteld Mondje gaapt maar van onder ook een fpleet in de lengte. heeft (j&) [Anderhalf duim feiquipoUicaris zegt het Latyn, doch ik geloof dat het femU foliicaris of een half duim moet zyn, wyl het geheele Dier maar 2' y* lang is, en de ingewanden der Borft , de Maag c» het klauwen der Darmen zaamen meer dan een duim heflaar,. B.] / C 35 ) heeft (fig. 10. g.) agter de Kop, echter is de Pisbuis mm zaatiien getrokken. 