VADERLANDSCHE LETTER OEFENINGEN
2. De oorzaak van den fterken regen by donderbuien laat zich hieruit zeer duidlyk verstaan. De wolken immer, die door haare electrifche kracht aanmerkelyk zyn uitgezet, moeten noodwendig inkrimpen, wanneer zy, by haare zamenkomst, haare kracht verliezen, en dus de oorzaak van haare uitzetting ophoudt. Ву deeze inkrimping der wolken koomen de waterdeelen, welken deeze wolken bevatten, noodwendig naderby elkander, loopen te za-men, en hierdoor te veel zwaarte verkrygende, om zich langer in de lucht op te houden, beginnen zy te daalen; by hunne daaling andere waterdeelen ontmoetende, die zich met hun verecnigen, worden Ter regendruppels gebooren, welken, wanneer zy op de aarde nedervalen, des te grooter zyn, naar maate zy in hunne daa. 9. De reden, waarom het dikwils by donderbuien haget, kan ook hier uit worden afgeleid. Eene wolk immer wordt, volgens deeze proefneeming, wanneer zy elect Rifche kracht verkrygt, ligter, en moet der halven ип VAN TEYLER'S TWEEDE GENOOTSCHAP. 445 Hooger in den dampkriug opryzén. Нег kan hier. van af- bangen, dat zommige welke by eene donderbui zich zom. Wyle tot een buitengewoone hoogte verhefen, en das teffens een zodanig koud gedeelte van den dampkring bee reiken, waarin de waterdeelen, wanneer zy tot druppels te zaamen loopen, oogenbliklyk bevriezen, en dus hagel vormen.” W'yders behelst dit Deel nog een Byvoegzel behoorene de tot het eerfte Deel: het verleent ons een naauwkeu= ‚rige afbeelding van Zeyler's Zlectrizeermachine, welke „ by de afgifte van het voorige Deel, nog niet in behoore- lyke orde was; en by het berigt hier van voegt de Heer van Marum eene afbeelding en befchryving van den /./с- £rofhcter, dien hy door Afr. Cuthbertfon heeft laaten vere vaardigen; met een nevensgaande melding van den Elec. trometer, volgens de vinding van Mr. Brook, door Mr. Cuthbertfon gemaakt. ^ — Tegenwoordige Staat der Vereenigde Nederlanden. Vyf- tiende Deel, Eerffe Stuk, Bevattende het Vervolg der Befchryvinge van Friesland, Te Amfterdaimn, by P. Schou- ten, J de Groot, är. Warnars, cnz. 1786. [n er, Bug, 332 ólads.] Nee de Schryvers van dit gewigtig Werk, in het lautst voorgaande Stuk (*), eene algemeene Befchryving der Stad Harlingen gegeven het bezweckt, gaan zy thans over tot het Collegie der Admiralität van Friesland, het welk bine nen deeze Stad zitting heeft, en aan hetzelve gegen gerin=gen luister byzet, waar omtrent zy zich in eene meer dan. Oppervlakkige befchouowing hebben ingelaten, omdat het beftier der gezamenlyke Admiralitäts-College der Ver- eenigde Nederlanden, voor den bloei en welvaart, ja, zelfs voor 't beftan van dit Gemeenebest, van 't hoogfte be- tang is. Dan, daar alle deeze Collegiën naar een en het zelfde richtfnoer werkzaam zyn, en niet, dan met veree- nigde poogingen, het bedóelde nut: daar (tellen, hebben zy zich, in eene befchouwing van het Collegie in l'riesland bepaald „ zonder tevens het oog op de overige Admiralitäts-College- giën dezer Landen te vestigen, zo dat zy, hierin eenig. `) Zie boven, bladz. 117, enz. | zins buiten het betek van hun Werk getreden, der А meenen oorfprong, beftier en rechtsmacht der gezamenly- Туке Collegién hebben voorgedragen, met über bekennopt verhaal der gefteldheid van ieder Collegie in 't byzonder. Dit afgehandeld hebb (*) Zie boven, bladz. 117, enz. | zins buiten het betek van hun Werk getreden, der А meenen oorfprong, beftier en rechtsmacht der gezamenly- Туке Collegién hebben voorgedragen, met über bekennopt verhaal der gefteldheid van ieder Collegie in 't byzonder. Dit afgehandeld hebb (*) ende, gan zy over ter befchou- wing van de Slatting der Zuiderhaven te Harlingen, en hier mede de Stad Harlingen verlaatende, komen zy tot Westergo's vierde Grieteny Baarderadeel, welke ten Ärgeradeel en Ydaarderadeel en Ydaarderadeel, en ten zuiden aan Rauwerderhem en Wymbritzeradeel, daor mid- del der Jagtvaart van Leeuwaarden op Sneek, de Swette gewöhnlich; ten Westen aan Hennaarderadeel, en ten Noorden aan Menaldumadeel, volgens op de Kaart aangewezen Scheidliniën. In deeze Grieteny liggen vyftien Dorpen, in de vol. Gende ord. 1.) Jörwerd, о.) Weidum, 3.) Oesterwie- rum, 4.) Mantgum, 5.) Wieuwerd, 6.) Bozum, 7.) Britse werd, 8.) Oesterlittens, о.) Winfum, 10.) Baard, 11.) Huyni, 12.) Hylaard, 13.) Lyons, 14.) Fellum, 15.) Beers, welke Dorpen hier allen breedvoeriger Ñеісееенене worden. | Hierop volgt Hennaarderadeel, dat de vyfde Stem op den Landdag in de Kamer van Westergo heeft, en praalt ten ‘Oosten aan Baarderadeel en Menaldumadeel; ten Wese ten aan Wonzeradeel; ten Zuiden aan Wymbritferadeel, en eindelyk ten Noorden aan Rechtsgebied van Franee ker, Frankeadeel, en aan een gedeelte van Menalduma. deel, van welke Grietenyen Hennaarderadeel, ten grooten deele door Scheidlinien, die op de Kaart zyn. aangewezen, wordt gefcheiden. Deeze Grieteny, welke uit zeer schoon Weidland beftaat, (wordende daarin maar weinig Zaadlanden op eenige terpen of heuvels gevonden, waarin veele vermogende Boeren woenen, die aanzielyke Koe- . melkeryen heben, heft 12 Dorpen, die in de volgende order Stemmen. Hennaard, ein klein Dorp, van maar tien Stemmen-de Plaatfen, ап ’t welk echter de Grieteny den naam heeft ontleend ‘п.) Itens, 3.) Lutkewierum, 4.) Oosterend e g.) Waaxens, б.) Koebaard, 7.) Welsryp, 10.) Bayum, 11.) Spannum, 12.) Edens. De zesde Grieteny van Westergo is JW/onzeradecl, welke niet zander reden wordt gehouden voor de vermogend. fte en voordeeligfte der geheele Provintie: dezelve grenst ten Westen aan Zee, ten Zuiden aam de Staas Landen | van VAN FRIESLAND, — 447 van Workum; еп aan de Grieteny van Wymbritferadeel ; ten Oosten aan Wymbritferadeel en Hennaarderadeel , en ten Noorden aan Franekeradeel en Barradeel , meeren- deels door in de Kaarten aangewezen Scheidliniën. Dit Wonzeradeel wordt verdeeld in Binnendyks en Buiten- dyks , door een’ Dyk of Slagte, die van de Pinjumer Halsband of Ringdyk Zuidoost aanloopt; voorts Zuid- waards over de Schaarderzyl, dan Oostwaards over de Exmoríterzy] door Exmorra ; daarna met eene Болт over de Tierkwerderzyl, en voorts , langs den Noord- kant van Sensmeer, in Wymbritferadeel. Door deezen Dyk wordt de Grieteny zodanig gedeeld , dat "et juist dertien Dorpen ten Westen van denzelven, ot Buiten- dyks, en 13 andere ten Oosten liggen; wordende van het zeven- en twintigfte Dorp Exmorra, de Kerk en Pastory op den k gevonden, en het Dorp zelf in Binnen- en ' Buitendyktter gedeelten gefcheiden; echter zo, dat het еег(ке ver het grootte zy. Deeze 27 Dorpen, waaruit deeze Grieteny , in welke veelerhande groote en kleine Wateren gevonden worden, beftaat, ftemmen in de volgende order: 1.) Arum, a.) Aling of Allingawier, 3.) Burgwerd, 4.) Cornwerd, 5.) Dedgum, 6.) Exmorra, | 72 Engwier of Abbingawier , 8.) Gaast, 9.) Ferwoude, 10.) Grioenterp , 11.) Hichtum, 19.) Hertwerd, 1 3.) Hies- lum, 14) Idsegahuifen , 15.) Kimswerd , 16.) Lollum , 17.) Longerhou , 18.) Makkum, 19.) Pingjum, ao.) Par. ÄБла, 21.) Peaom, 22.) Schettens, олах. Surich, o4.) Schraard s 25.) Tjerkwerd, 26.) Witmarjum, 27.) Wons, Na deeze Dorpen allen min of meer uitvoerig befchreven te hebben, gaan de Schryvers over ter befchouowing van de Stad Bo/swerd, gefticht in de 8fte eeuw, en wel in 't jaar 715, zo als uit het opfchrift vau het Stadhuiskenbauar is. Zy is de tweede Stad in rang en zitplaats in der Stedenkamer, gelegen in 't Kwartier van Westergo, en wel in de Grieteny van Wonzeradeel, paalende alleenbt met haare gerechtigheid ten Zuidoosten aan Wynbrite radeel, en rondfíom met goede graslanden omringd; zy was eertyds omkleed met een fteenen muur, doch thans met een Kapitalen aarden wal en borstweering, beplant met boomen, welke dus een lommerryk en vermaakelyk wandelpad aan de Burgers en 'ngezetenen verfchaft. Deze Stad in haare geílichten en regeeringsvorm hefchouwd hebbende, komen wy tot de zevende Grieteny: va Westergo, WYMBRITSERADEEL Gensamml, welke Gric- i 4 te- f. Ф 448 TEGENWOORDIGE STAAT teny wel de grootte van Westergo in uitgebreidheid is, doch minder (temmende plaatíen en floreenen heeft dau Wonzeradeel, °; welk ‘eensdeels ontftaat uit de kleinheid der meeste dorpen, en anderdeels uit de menigvuldige groote wateren en uitgebreide buitendykfter Weidlanden, die weinig inwooners bevatten. Men telt in deeze Grie- teny van Wynbritzeradeel agtentwintig Dorpen, waarvan veriien Binnen. — en de overige veertien: Buitendyks gelegen zyn; dezelve ftemmen in de volgende orde: 1) Oppenhuizen, 2.) Uitwellingerga, ER Jortryp, 4.) Hom- meris, 5.) Smallebrugge, 6.) Woudsend, 7.) Ipekolsga of Epokolsga, 8.) Indyk, 9.) Heeg, 10.) Gaastmeer, 11. Nieuw. of Nyhuizum, 12.) Zandfirde of Zandyoord, 15. Oudega of Oldega, 14.) d of ook Jdzínga , 15.) Ooste hem, 16.) Abbega, 17.) Westhem, 18.) Wolfum, 19.) Nieuwland, оо.) Folsgara, o1.) Tjallehuizum , ао.) Ts- brechtum, 23.) Tirns, 24) Scharnegoutum , 95.) Gojinga, 96.) Lojinga, 27.) Gauw, 28.) Ofingawier. Na de befchryving deezer Dorpen befchouwen wy de Stad Sneek, in de Friefche Landtaal Snits genaamd, wel- ke, na Leeuwaarden en Harlingen, een der fchoonfte en vermogendfte Steden van Friesland is, zynde in het Kwartier der Steden de vierde in rang. De oorfprong deezer Stad is onzeker, en van overlang onder de puin- hoopen der Oudheid begraaven. ` Men kan ’er alleen van zeggen, dat Sneek in den jaare 1968 nog maar een ge- ring Dorp was, "t welk allengs in bloei toeneemende in 1294 tot eene Stad verheven, en met wallen en graften bevestigd wierd. In 't volgende jaar brandde de Stad, op twee huizen na, geheellyk af, doch was іп 1829 reeds wederom in een matigen bloei, waarin dezelve fe. dert grotelyks heeft toegenomen. , Deeze Stad in haare ged ante, gebouwen, gefchiedenis- fen en regeeringsvorm befchouwd hebbende, gaan wy over tot de Stad 777, in °t oud Friesch eertyds 27/5 ge- naamd, terwyl dezelve in de gewoone llollandfche taat den naan van Yick droeg, omdat de Friefen de K in 33 of ts veranderden, en daarom voor Sneek Snits, voor Kerk Tzerk , en voor drinken drintzen , zeiden. De ‚Stad zelve is gelegen in de Gricteny van Wymbricfera- deel, een klein uur gaans, teu Zuidwesten van Sneek, aan 't Beekje de Geeuw, welke hier, voor een klein ge- deelte in °t Noordwesiëinde doorloopt , en voorts Zuid. oost-. VAN FRIESLAND. 449 Gostwaards, die aanzienlyke takken geeft, wier middelfte in de lengte genoegzaam door de geheele Stad fchiet, tere wyl de Noordelyke en Zuidelyke, onder den naam van Dygraft, rondom dezelve loopen, en zich in 't Zuidelyke telyk einde der Stad, wederom daar mede in een Vaare water vereenigen, 't welk van daar naar Jortryp en  is het westelyk(le, en ook het waterrykíle van beiden. Het andere gedeelte is het Oostelyk(te ^en Woudgrond ; zynde daar aan de naam van Noordwolde gegeeven, niet, om dat het Noorden van andere deelen der Wouden gevonden wordt ; doch, bebalven deezen naam, droeg het oudtyds ook nog dien van Yga-wolden, en niet onwnaaríchynlyk naar 72е Galama, die eertyds groote goe, deren hier omtrent, en een treffelyk Stins te Oldega, bezat. Wegens de veelheid der Meeren en Stroomen, is deeze Grieteny by uitneemendheid vischryk, en de Landeryen beftan in Oldevaart, ten grooten deele uit laag Weide en Hooilanden, terwyl in Noordwolde veele Klyngronden evonden worden, waaruit Turf; gegraven wordt. Zy eeft negen Dorpen, die, in de volgende order Stemmen « 1.) Hemelum, 2.) Koudum, 3.) Warns, 4.) Scharl, 5.) Oolweerum, 6.) Oldega, 7.) Nyega, 8.) Elahuizen a. 9.) Kolderwolde. Ten befluite van dit Deel, vinden wy hier de Befchry. ving der Stad Stavoren, die buiten twyfel de oudfte, en weleer de grootíle en vermogendfte Stad van Friesland was, zynde baare Haven een der diepíte en veiligfte ge. weest in oude tyden, waaroor de Ingezetenen elegen- beid hadden, om groote (chatten te verzamelen, Öе, gee lyk alomme, ook hier de bronäders waren van Pracht en Welde, welke de oude Schryvers, by vergrootinge, zo. D 15 da- “~ 459 TEGENWOORDIGE STAAT VAN FRIESLAND. dan  dat men te Stavoren, de stoepen en drempels met Goud en Zilver befloeg, waar van het spreakwoord kwam: De ver. weende Kinderen van Stavoren, Doch gelyk veele voor naame Koopfteden, door 't opílyken haarer Vaarwate:s, zyn vernederd geworden, zo trof ook Stavoren. het zelfde Jot, dewyl een Zandbank, het Vrouwenzand genaamd, allengs voor de Haven opfchoot, en de nadering van zwaar geladen Schepen belemmerde, welk toeval, by de Kro-nykfchryvers toegefchreven wordt aan de dartelheid.еБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБеБе "Yit Werk van den vernütigen Mercier behelst geene zins een uitvoerige Historie van Frankryk, maar veel een flaauw aangezet tafereel van de gebeurten, geplaatst in een betreklyk licht tot den Monarch, onder welken zy zyn voorgevallen. "Tis de invloed van de Oppervorst en zyne Staatsdienaaren op de Natie, en de veranderingen, welke de omwenteling der tyden en zeigen, van tyd, tot tyd heeft gewrocht, die hier onderzecht worden in derzelver betrekkingen tot de Staat en Zede-kunde. Om den Leezer een denkbeld te geeven van des Schryvers Dei en behandeling, zullen wy hier eenige trekken Jaaten volgen, waarmede hy het Karakter van gAREL den Grooteen heeft afgefchetst. Na vooraf eenige zyner Krygstochten, waar, door hy zyn heerfchappy meer dan de helft uitbreidde „verhaald, gezyn geweldig gedrag en onmenfchelyke wetten tegen de Saxen зе hebben gefchetst, gaat hy dus voort. Groote en zeer gewigtige dienften, zo aan de Natie, als adn de nabuurige Mogendheden wietden er vereischt; om te beletten, dat men uit deeze onderfcheidene en blaedige trekken niet het meerengedeeité van Karels af. beldfel famenftelde Doch edelmoedig zynde jegens elk die geen Sax was, zag men hem meetthaslen den vrede heríteilen in [tslie, de gefchillen der Kleine mogendheden, gereed om elkander te verflinden, byleggen, het vergieten van Christen, bied zorgvuldig voorkomen, doozluchtige en en niet minder nuttige verbonden fluiten, en eindelyk de rust herfteller Öп гуне uitgebreide (taarten. Hy wandelde, om zu te fpreeken, midden door, denn, ropa, als de zegsinan aller Voriten, door den perfonnier ken invloed zyner grootheid. de woelachtige en schrappe zuchtige eerzucht bereugelende, kwytfícheldende, ftraffen- de, overal de billykheid doende heerfchen, hoewel hy het geweld in handen had. Hy overwon de Saracenen. Dezeu eeuwige vyanden van den Christen-naam hadden den weg naar Europa ze. vonden; en het pad eenmaal gebaand zynde, fpoed:ten zy, by tusfchenpoofen, derwaarts, en hielden de volken in geduurige angst. Hy veroverde Oostenryk en Hunge- rye. Hy hechtte-het Hertogdom Beyeren aan de Franíche Kroon, zette de grenzen uit, bemachtigde de Eilanden Majorka en Minorka. Grooter, nuttiger en gewigtiger ege ter voor Frankryk was het, dat hy een febeidsmuur op- wierp tegen de Noormannen, welke landingen deeden' op de kusten, die altoos ongemeene en heillooze voetappen nalieten. Als een groot man had hy voorzien, dat het No Orden, binnen kort, van nieuws zou voortbrengen deeze one telbaare en woeste plundenaars, dat zy, wederom wyd еп туа zich zouden verfpreidem om het Vaderland een wyd geöpende en misfchien doodelyke wonde toe te brengen; wanneer hy de aandacht vestigde op dit zwervend volk, э welk alleen van den roof wilde Teeven, en den akker- bouw verfmaadde, begreep hy dat bet altoos geducht zya zoude in zyne verhuizingen, althans indien het niet volk komen weester of volkomen uitgevoerd wierd. Alles ’e geen een geflepen en veruitziend vernuft konde beveelen, door het neemen der verstandigfte maatregelen, wierd te werke gefteld. з Hy bezogt zyne havens en deedt Schepen bouwen, of liever lange houtvlotten, die altoos gewapend õй vas "t nodige voorzien, den mond der Rivieren telkens be. Warden. Alle de Kusten waren: er mede bezaaid; en, Et geen ons moet verbaazen en doen verwofidend År, Es, dat deze (oort ven Zeemacht, fterk naar gelange van den tyd, en wier verdeediging evenredig was aan den anval, de wacht hield van den mond des Tibers tot År den uithoek van Germanie, dat wil zegges, tot aan De- nemarken. Ö Geheel Europa wierd dus bewaakt en gedeke door а. Karels werkzsame en toeziende hand; en het hoofddoel- wit zyner overdenkingen was, een Bolwerk op te werpen tegen den troom, dien hy zag naderen, en welken de Franíche dapperheid, overeenkomftig met zyne te wel gegronde vreeze, niet altoos kon beteugelen. an Niet zonder het ftorten van traanen, was hy gedagtig gan den toekomenden rampfpoed, welken deeze inval tem eenigen dage zou veroorzaaken; hy zag dat tydílip als tegenwoordig, en dit ontzaglyk toekomende was voor bem reeds aanwezig. Dikmaals beval hy zyne zoonen dit Bolw erk te ordenhouden; doch toeh hunne befchreien- waarde verdeeldheden den Dyk, met zo groote kosten angeleid, hadden verbroken, zag men alle Provintiën een rooi van de verwoestendfte invallen; alles wierd plat ge- ореп behaviors en de Rivieren van Frankryk wierden met bloed everfd. „Te midden der luisterie en zegepraalende tochten, in alle landen gekenmerkt door daaden van groothesid darden, terwyl hy Europa bykans elk jaar doorreisde, le- ven geevende aan het Ryk, waarvan hy, om £o te fpreken, de uitgebreide en levenwekkende ziel was, gaf hy zich over aan andere befpiegelingen,. vreemd van het Krygsberoep, welke de Veroveraars zelden gekend heben. „Hield zich bezig met nieuwe Wetten, Schikkin- en en Ínftellingen. Onze eeuw kan ze met verfmaading eoordeclen, zonder misíchien daartoe gerechtigd te zyn; docn deeze ongevormde wetten waren wonderen van Wysheid en Verftand, in deze dagen van onkunde. On- ophoudelyk bezig met zaaken van Regeeringe, veranderde hy ieder jaar 't geen hervorming behoefde; de Staatsön- heilen trad hy te gemoete. Indien de Wetgeeving in de daad niet anders zy, dan een geneesmiddel, toepasfelyk: op onze telkens wederkeerende rampen; moet de beweeg- baare Wetgeeving alle gedaanten ter genee Fing aannee- men; zy moet van zelve veranderen, zy ras zy krache teloos is. Dewyl zy de dwaaling onophoudelyk moet verwerpen, moet zy weeten haaren weg te hervatten, liever, dan ten algemeenen nadeele blyven ЇНпапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапапап vallen, in welke men haar nodig heeft, omdat zy de wacht moet houden over de voorvallen die im 't oog: loopen, voor dat zy met toekomftige voorvallen zich be moeije. Door Mercier, 453 Dewyl KAREL altyd werkzaam was, genoot hy het on- waardeerbaar voordeel, van met zyne eigene oogen te zien, of zyne bevelen getrouwelyk volvoerd waren. Het Volk hield hy. onophoudelyk in 't oog; hier beval hy het aanleggen van een algemeenen Weg, daar deedt hy een Brug leggen, of maakte een Rivier bevaarbaar; elders bemoedigde hy den Landbouw of den Koophandel. One mogelyk kon hy misleid worden; zyn oog zag, zyn oor hoorde; geene wolken waren ‘er tusfchen hem en de waarheid. Alle de Provintiën deelden beurtelings in zyne weldaaden-, en het indrukzel zyner doorluchtige voetítap- pen gaf het leven aan ’t geheele Koningryk. Händhaftig was KARELS deugd, zonder praal. Zy behoefen de niet de weelde, welke de Oppervorium omringt, eu zelf de plaatfen voor hun vermomt, welke zy doortrek: ken: want het gelaat der Steden neemt, ik weet niet hoe, eene leugenachtige gedaante aan, by hunne nade-ring; de Koningen wierden bedrogen op de openbaare ween zo wel als in hnnne Paleizen. Alles veráart, om eillooze ппo noodige waarheden voor hun te verzwygere Geene Koningske pracht ítelde KAREL ten toon, dan wanneer hy zyne algemeene Vergaderingen hieldt, en dewyl Aken hem zeer behaagde, hielden de Staatelykheid en de Majeit des Troons hier haar verblyf. Niets onderfcheidde overal elders zyn gewaat en kleeding van die des swelgeftelden Burgers. Maatigheid is de moeder veeler deugden; hy bezat haar; te beter was hy daarom tegen vermoeidheid gehard; ea een trotsch voorkomen altoos verfmaadende, wierden de heldhaftige bedryven, hem germeenzaam | En allerdiepften eerbied had deeze Veroveraar Wetten; by befohlen, ze als nog nodiger dan de Wappenen. De Wetten, uit haaren aart, bewären en befohlenen men. In de algemeinen Vergadering der Natie, verfcheenen de Leden van den derden Staat, nevens de Edelen en de Bischofen; hier beraadílaagde elk over Staatszaaken, en droeg zyn gevoelen voor, om de Wette te verlichten; Goedekeurd en in gefchrift gefteld zynde, volgens den zaamgevoegden will van alle de Standen y kondigde KAREL dezelve af, en verleende alle middelen, om ze, in "t vervolg, nog heilzaamer voor de Natie te maaken; deeze had dan een aanweezigheid, welke, in haar eigen oogenhaar verädelende, haar in een ftaat van kracht en bloei bewaarde, De on der ledigheid merkte hy aan als de grootfte der ondeugdén, en bekwaam, om ze allen voort te brengen. Allerwege zogt hy: zyn werk. In zulker voege, verdeelde hy zynen tyd, dat, ’t zy hy in 't Veld of ten H Ove ware, alle zyne uuren geregeld waren, en tot og derfcheidene nutte bezigheden beftierd wierden. Groote Mannen verdubbelen aldus hun beftaau, en doen de lui heid verwonderd (taan, die, in haar voltrekt niets doen, zich nog beklaagt, dat de tyd, die zy verbeuzelt, te schlielyk voorby gaat. „Ре Jonge Edellieden, wierden ten Hove en ordent zyn oog opgevoed; al vroeg kende by dus hunne neigingen en vatbaarheid. Hier naar fchikte hy zich in hunne bee vordering; dikmaals had hy in den mond deeze woor- den, eenen Oppervorst waardig: De Landryen kunnen getr/d worden, maar de Eerampten en Bedieningen moe ten de eigendom der verdienften zyn. ,Ernftige lesfengaf hy aan de weelde zyner Hovelingen. Wanneer hy hen prachtig uitgedost sag, in een zyden ewaat, met kostbaar Bont gevoerd, deed hy hen in öster en haast op de Jagt gaan, en voerde hen in de bosfchen, midden door ftruiken en truwellen. De pronkers keerden te rug met gefcheurde kleeden, of doornat van den regen. Dan gedoogde hy niet, dat iemand van gewaat verandere de; in 't Бупупа van überneiden fprak hy hen aldus aan: Ziet eens toe, hoe gy ‘er uitziet, terwyl myn Mantel уся Schaapsyel, welken ik, naar gelange van t welr, zo ak jk wil, omkeere, eyen mooi is als gister. Schaamt u, en leert ø als mannen kleeden; laat de Zyde em het doziel voor de vrouwen, Нег kleed is voor "t gebruik, en niet voor de flaatfie. Karrr de Groote, met zynen Schaapsylen Mantel, zal een belangryker voorkomen hebe ben, dan, indien hy omringd ware van allé de ydele fie-raaden der weelde.. Onze hedendaagfche FREDERIK, metтупе oude laarsfen, was hy daarom minder groot? „Niet meer dan éen aanmerkelyken wederfpoed had hy, geduurende al zyn leven; 't was, na de onderbrene ging van al het Land tusfchen het Pyreneefche Gebergte en de Ebys. By het te rug trekken over de Bergen, wierdтупе achterhoede aangetast door de Gaskonj. Verschiedene volk verloren vor in de valei van Roncevaux, waarvan in de Romans zo veel wordt gefproken. Zyn Neef, de vermaorde Roeland, fneuvelde aldaar, dezelfde gevolgen had toenmaals dit voorval, als naderhand TURENNE's dook mE ang DOOR MERCIER. 44$ Lang klonk het door geheel Europa; men sprak niet dan van dezen flag. De dichtkundige verbeelding draalde niet, met daarvan te ontleenen de wondervolle verdicht. fels „ welke de fchitterende ABIOSTE zedert, met alle de bevalligheden zyns vernufts tooide.” Dagverhaal eener reize van Bayora na Bagdad, en ver. er door de kleine Woeftyne na Aleppo, in Italie, door en Officier, in dienst van de Ostindifche Maatfchap. py Öп Engeland. Uit het Engelsch. Met eene Kaart. —— Waarby gevoegd zjn Brieven en andere Stukken, ge. für den Heer vässeln, Conful der Vereenigde Nederlanden te Alexandrie, aan Н. Н. Mog. enz. Te Amfterdam by J. Yntema, 1387. Behalyen het Voer- werk, 224 bladz. In pr. 8yo. oor eenigen tyd hebben wy gewag gemacht van Cap- pers onderrigtingen, nopens eene Reisroute langs den weg van Suez door Egypte na Europa; mitsgaders van zyn Dagverhaal eener reize uit Europa na Indie over Alep- Äо, door de groote woestyn van Arabie na Pasfora, enz. (*) Thans hebben wy onder handen eene Reisroute, door eenen anderen gehouden, van Basora na Bagdad, door de kleine woeflyn van Arabie na Appo, enz. Beide deze Stukjes voegen zig zeer gefchiktlyk by elkander, als behelzende, door de verfchillende Reisroute, een zamenloo» pend berigt van het merkwaardigíte, zo in de groote als in de keyne Woestyn van Arabie, en het daaraan grenzen- de Gewest. De Schryver dezer laatstgemeide Reisroute geeft ons een naauwkeurig Dagverhaal van zynen reistogt, van plaats tot plaats, door de Bovengenoemde Landstreek, met melding van 't voornaamfte aldaer gade te (laan, en жупе ontmoetingen, byzonder ook van de bedriegeryen en knevelaaryen der Arabieren, waaraan hy véelvuldig bloot gelteld was: welker berigt bovenal zyne nuttigheid kan bebben voor anderen, die een foortgely en togt ondernee. men, om daartegen, zo veel mogelyk, op hunne hoede te zyn. Verder vervolgt hy zyn Dagverhaal, na zyn ver. trek uit Aleppo, met dezelfde opmerkzaamheid omtrent het voornaamfte dat hem ontmoette. Te Latichea gekomen zynde, Вак hy over na Cyprus, van daar na Rhodes, zet. tee . (* Zie N. Alg. Раді. Letseroef. L D bl. 430, ena. 456 REIZE Tette zyne reis voort na Zante, verder na Corfu, en fiefende voorts na Otranto in Italie, Aldaar quarantaine gehouden hebbende, vertrok hy Åа Napels, en vervorderde öупе t'huisreize na Engeland. Onder het doorbla-deren van dit dagverhaal heeft des Schryvers berigt wegens het des Haus, » Geduurende myn verblyf op deeze plaats, zegt hy, hebbe ik herhaalde gelegenheden gehad ter bezichtinge van de Stad en van het Åапапа, dat zekerlyk eene vermaa-kelyke plek gron!s is. De (tad is van eene aanzienlyke lengte, dicht aan het water gebouwd aan den voet van een' grooten heuvel. Het kasteel is gefticht op den top dezere hoogte, en heeft de stad en haven onder een onge-meen bedwang; maar is nu weinig beter dan een deel puinhoopen. Нес mag omtrent eene [Engelfschbe] myl in den omtrek zyn: en deszelfs ligging is van netuure zofterk, dat, ware het In geden (taat, en wierd het welverdeedig, het in te neemen naast aan het onmogelyke zou wezen: het heeft binnen zyne muuren overvloed van uitmuntend water, Het paleis van den Providitore is in het kasteel, en werd heríteld en gereed gemacht tot het ontvangen van een’ nieuwen Gouverneur; hebben-de de voorige zyn verblyf in de (а gehouden. De Venetiaanen hebben op het Eiland een bezetting van omntrent 500 mannen; maar hun voornaamfte vertrouwen is op hunne Vloot, en op het Eiland Corfu. Wierden de Vloot en dat Eiland eenmaal vermeesterd, zy zouden fchielyk alle hunne -bezittingen in de Levant verliezen. Van het kasteel heeft men een gezicht van meer dan twintig [Engelfche] mylen ver, over eene der schoonst bebouwde valeien, welke ik ooit aanfchouwd hebbe, op eene aangenaame wyze doorzaaid met landhuizen, beho- wrende aan de onderfcheiden Edellieden en fatfoenlyke Heeren der plaatze. Schoon dit Eiland flechts klein is, brengt het slles voort, wat tot weelde des leevens dient, en men dryft ‘er een’ zo uitgeftrekten handel in Korenten, het voornaamfte · voortbrengfel des lands, dat de meeste gewesten van Europa van hier voorzien worden van die waar, De Korenten worden aangekweekt in eene groote vlakte, onder de befchuttinge van bergen, niét verre van den oever des Eilands. De zon heeft Ter daardoor te meerdere kracht op, en brengtze schlägt zerboeden, dat zy eenige de minstere vochtigheid varten. Want, indien dat geheerd, zou de geheele oogst, naar verhoeden, dat zy eenige de minstere vochtigheid varten. Want, indien dat geheerd, zou de geheele oogst, naar verhoeden, dat zy eenige de minstere vochtigheid varten. Wants, indien dat geheerd, zou de geheele oogst, naar verhoeden, dat zy eenige de minstere vochtigheid varten. Wants, indien dat geheerd, zou de geheele oogst, naar verhoeden, dat zy eenige de minstere vochtigheid varten. Wants, indien dat geheerd, zou de geheele oogst, naar verhoeden, dat zy eenige de minstere vochtigheid varten. Wants, indien dat geheerd, zou de geheele oogst, naar verhoeden, dat zy eenige de minstere vochtigheid varten. Wants, Men Årde, bedorven zyn, en op de markt niets gelden. It Eiland brengt ook de schooner Perfiken van de waereld voort, en groote menigten van Druiven, van welke de uitmuntendíte wyn gemaakt, en na verfchiltende Landen gevoerd wordt. het kort, Zante zoude een klein Paradys zyn, voortbrengende alles, wat men wene fchen konde, indien deszelfs Inwoonders niet groot gebrek hadden aan branditoffe; zynde het hout 'er zeer fchaars, niettegenítaande men zegt, dat eertyds het geheele Eiland vol bosíchen geweest is. In de ftad zyn verfcheiden fraaie Стіек(сягенене, in welke men fommige verwonderenswaardige fchilderyen kan zien. De flraaten zyn er van eene tamelyke lengte, b uit(tek rein en zuiver, en de huizen zyn netjes gebouwd. Men zegt, dat het Eiland meer den 30,000 inwunderte, welker grottügige Güte zijn, (nietten gegen de Venetianen getracht heben) gedeckte Grieken in te veeren,) allen onderdanen van het Doorluchtige Gemeene best van Venetie. Zy zijn in het allem sein vriendlyk flag van volk, jegens Vreemdeline gen. De Vrouwen zijn in haare personen meer dan gehen, en zeer vry met haare geworden; maar ter zelfder tyd zeer geneigd tot yverzucht en wraaklust: uit welken hoofde ber gevaarlyk is, veele liefdesverbindtenis-fen te hebben, als zunde het hier niets ongemeens, dat men, by zulke gelegenheit zijn: en zeer zelden geheurt het, dat men, by zulke gelegenheit zijn: en zeer zelden geheurt het, dat men, by zulke gelegenheit zijn: en zeer zelden geheurt het, dat men, by zulke gelegenheit zijn: wanneer een moord bedeckt van meer. reven is, wordt de zaak gemaktig bygelegt, door een gefchenk aan den Gouverneur. Welk ‘een verwyt is het voor een befchaafd Volk, te verdraa- gen, dat zulke veríchrikkelyke misdaaden onder zyn rechts- gebied ongeftraft bedreven worden! Се Gouverneur, die altoos een Edelman van Venetie is, houdt dezen post flechts voor twee jaaren. Ik kan niet nalaten hier een flasije te verhaalen van het gedrag eens voorigen Gouverneurs dezer plaatze, welke zich onderfcheidde door de geftrengheid zyner (trafoefeningen.,, Twee Edelluiden van s, Zante, een gefchil hebbende over een gefchil hebbende over een eene Juffrouw, werd II. DEEL. N. ALG. LRTT. MO, Li, Kk ag een, een van hun door de zelve aangezet tot het buuren vitfs iemànd om den anderen te vermoorden. Dit gedaan, en de moordenaar vervolgens in hechtenis ge See, , de, werd deeze (niettegenstände ‘allen invloed, die tot ? zyne behoudenis werd aangewend) veroordeeld’ om Dodgefchoten te-worden. Des daags voor dat het vont nis ter uitvoer ftondt gebrágt te worden, verwierf de gegen, die hem te werk gefteld ad, met groote moeie te, сеп heimelyk gehoor by den Gouverneur, en vindene en denzetven desf voor alle verzoeken,  onzen Conful Каля лию лию van y tot d venge Re E Kidd Аве egne., су, vaart Vatic Ei c5 70 7 gnam — — — —. ——— rane 460 Je THOMSONS у. THOMSONS Jargetyden. Uit het Engelsch vertaald, door j. LUBLINK, DEN JONGEN. Те Amferdam, by de Erven P. Meijer en С. Warnars. 1787. 4n gr. 8yo. Behalven de Voorrede, 318 blads, D: Heer Lubink, zo voordeelig by ons bekend, als de Vertaaler van Gellerts Zedelesfen en Toungs Nachtge dachten, werrykt thans de Nederlandfche Letterwaereld met een zeer keurige en fraaije overzetting, van de Jaare etyden van den beroemden Engelfchen Dichter Öз. p» Niet beter oordeelen wy de schoonheid der Vertaa- ling aan onze Landgenooten te kunnen doen kennen, daa door een gedeelte by te brengen, ° geen op het tegen- woordig Jaargetyde zo wel toepasfelyk is. Zie de verwelkende, veel kleurige boschen, door eene opvolging van schaduwen, het geheele Landischap bruiner maaken. Een gepakte schakeering, schmeeringen en donker, en allerlei tenten, van het bleek verfchietende groen, tot het roetächtige zwart. Thans wuoodigen zy, zacht fluisterende, de eenzaame Zangfter naar haare den, met verwelkte bladeren beftroold, en toonen haar Jaatíte gezicht van dit Jaargety. Ondertusfchen fpreidt de Ше kalmte eene таре Schaduw over den ganfchen hemel, welks kleinfte golfje zelfs onzeker dobert, werwaarts het in den luchtftroom zal afvloeijen; terwijl de wydverlichte wolken, met dauw bekleed, den zonnegloed indrinken, en, door hasre heldere fluijers, zyn verzachten luister ever de vreedzaame wac-reld uitftorten. Alsdan is het voor hen, wien wysheid en natuur bekooren, de rechte tyd, om zich aan den ont-aarten hoop te onttrekken, en boven dit gering tooneel-tje te verheffen, om de laagkruip ende endende met voe-tén te treeden, om de zwoegende driften in Паар te fuse fen, en de ingetogen rust op haare (tille wandelingen te Jief&oozen. ` , Zo lust het my, dikwerf, eenzaam en in diep peins, over de bruine weide en door het roefe bosch te zwerven, waar paauwlyks een bezwykend toontje meer gehoord wotdt, om des Landmans arbeid te vervrolyken. Gelukkig fort nog van verre eene weduwlyke Zangfter haare klagt, in flassewe kwinkeleeringen, door de getan- de boschjes, terwyl de famengevloeide Lysters en Kodde, paar ep Leeuwrikken, en alle wilde Gorgeles, iier JAARGETYDEN. | '46t kenftelooze toonen nog onlangs al het muzyk der golven- de schaduwen uitmaakten, nu van alle bezielende wellui- denheid beroofd, op den dooden trank beevende en moe- deloos nederzitten, zonder de minstte glinftering op hunne lumen, en niet dan enkele toonen van fnaterend wan- geluid flaakende. Ach, dat toch niet het roer, van eenig onmeníchelyk oog gemikt, het muzyk van het toekomende jaar verniele, en het onfchadelyk zwak geflacht, dat niets waads vermvedt, als een armzalige buit, in vermengden moord op den grond flodderwiekende, ombrenge." Het bleeke, afwykende jaar, echter nog niet van bevalligheid ontbloot, brengt ons in zagter luim; want nu rame melt onophoudelyk het loof der tre urige bosfchen, en verfchritt niet zelden den peinzenden Wandejaar, of dwarrelt zachtkens in de golvende lucht: maar, wanneer een fler-kranke wind door de takken blaast, dan ftroomt een vloed van bladen joor de lucht, tot de paden der bosfchen, door de verbaazende bui bevloerd en opgepropt, op iederryzend windje de woesteny der verwelking voortrollen, en, nu geheel ontkleed, een ruifchend gefluit doen hooren. Het verfchroeide groen der velden is geweeken, en het bloe: engeflacht, in гупе beddens opgekrompen, heeft het zonnige kleed afgelegd, zelfs het geen nog. van geharder vruchten overbleef, valt van den naakten Boom, en Wouden, Velden, Bloem. en Boomgaarden, alles in het uitgeftrekte vergezicht van verwoesting, doorboort de ziel. Dit keurig uitgevoerd Werkje, is met vier fraaije Plaatjes „ van ‚den beroemden Vinkeles, op elk Saizoen toepasfelyk, vercierd. : Paris; five de Variolis, Carmen, auore GADSONE COOPMANS. Varis of de Kinderpokken. aar "t Latyn van GADSO COOP- Kant, Te Leyden, by L. Herdingh, 1757. In gr. 8vo. 53. biads. He beroemde Dichfüllk van den Heer Coopmans verfchynt hier met eene tamelyke Nederduitfche Overzetiing in het Echt: en, schoon "er hier en daar gedeelten vry goed overgezet mm noemt de Vertaaler zyn Werk, niet zonder reden, Öп zyne oewying, de flaauwe en ffaamlende Echo. Hoewel wy het moei- lyke toeftaan van eene Overzetting uit het Latyn, oordeele de zer of het Vonnis van den Vertaaler, ten onrechte, gefire- ken is, uit het volgende: Kk 3 | Duk Жэ G. COOLERS, VARIS. Duki en mihi og, Бейш:  domus, es ese domus, en my-mcoranr,'петрапетра, magen last 3 Belie, Thalami, претра, qua cariorjben liefdepand, Çи een gelukkig bé elprooten Non crit, aut ulnis 030: tur mulcenda Noon word "er liever kind 229714 paternis. door Vadermin. Nascentem Dag placido Lucina exéc-1Zy hadt Lucina’ gunst by hear geboor:" perat 'ore; genooten; Huic Charites, festiva Colors, huic) Was allerfchoonst gevormd door de banda Dione edle Minrodin, De m.hoie luto formolos ‚finkerat En d'sansenacmen rei der drie Bord. OQIMIUM, прена. Atoni: 'i, tento miferarum i in Æип. IE droeve Vader. in deg maa, rerum, firooru van etlerd, Pestifrium vires, mukis füccesfibusoor Kunst-g. kik verftout, en door “ 20024) © Frees Äет Lierui tenere, genitor, mifer ipfe. Heb zelf het dout g gif myn Doch, , pui: 08 4 tertje jugé,t 5 Kur fati felix 3 nam quam fubdt:cere Maar tet myn огин; waat zy, cie < Pesii 'k wilde horden Sperabam, ct, fi faza darent, pota Door Gekenhu/po en Kunst, voor arte. tueri, d'elze mm. enen nood, vi pr:vio е fucs presse, carapique 14 door dic flle pest Ретел met ch, рити, C bel woeden, fBorrcseo Jafesens,) eruueli functej En Ck уле oder verbaal) zy [cef ты * een wrecden doves ‘Hoa [childerachtig is het ululis dabitur wmulcenda, paternis by het minger beeldryke aelbreeld door l'adermins hoeveel heeft de befchryving der fct ‘Hoa [childerachtig is het ululis dabitur wmulcenda, paternis by het minger beeldryke aelbreeld door l'adermins hoeveel heeft de befchryving der fct ‘Hoa [childerachtig is het ululis dabitur wmulcenda, paternis by het minger beeldryke aelbreeld door l'adermins hoeveel heeft de befchryving der fct ‘Hoa [childerachtig is het ululis dabitur wmulcenda, paternis by het minger beeldryke aelbreeld door l'adermins hoeveel heeft de befchryving der fct ‘Hoa [childerachtig is het ululis Aenheid van het kind verlooren; blanda Dinne de eedei, Mingodin over te zetren is. meier dan Rout:-Jftten:tur heft hooger betekenis dan: oor de Vrees bereeden. Maar, tot myn. onge: uk, hæft nies by tet Latynfche Nec fare seix: en "t petrel met dubbel woeden is noch fraai noch wel overgezet, Ча зу (ет een wrecden dood (maakeloos wordt, vergelykt en "t met het ooríprongljke: caramgue puellam crudeli furere mifit SIE |. Y ` А 1. -. Erastes en Lucinde; Tooneelfpel met Zangen ‚ daor P. j KASTE- LEINN. Te Атшесгдат, Ki W. Holtrop, 1786. di ааз. tf BT. 8 voe Ee en Lucinde behoort oorfpronglyk den beroomjles Girner; оп, schoon het een Stukja- is, waarop nog al conige Aan-makt vallen, zullen wy die ditmaal daar lanten, en oz bedenkingen alleen over de invlechting van de Langen maaken, welke verandering, behalven: eerc: kleine in de kisdepen van - lanten, het onderfcheidenden van deze: Vertaaliog: uitmaakt. De. Heer Kasteleijn zegt in zyn Voorbericht, niet te denken, dat de TRET SAAR AN LUESNDE. abg pafirmighe Critieus zai kumen seggen, dat hier gezongen warde waar niet geer eigenaartig kunne gezongen worden. Wy heben over 't algemeen by Vreemdeu noch Landgenooten den naam yan de ftrenge Critici te Zyn, en egwr op twee plaatzen komt ons in dit Stukje. het. zingen niet eigemaartig voor. Мар melyk bladzyde 15, har immers is de;Kupstgreep, die de mer Lucinde gebruiken laat, om te zingen, dezelfde als blade gyde 15. em een Man, als Erastes, in zulk-eenc neêrllagtigheid tweemaal tot ber aanbooren van een gezang. te voodzaaken, is de natur wat veel gevergd. Schoon wy ook de reden wel begrypen van het laate Zung(üuk bl. 44.. Бе onwaarfchynlyk is bet, 1.) dat Erastes zulk een zang zou gemaakt hebben, 2.) koe vreemd geplaast. dien te zingen in de eeríle verruk- king, en 3.) welke ftyve en voor gelchokte Harten onangenae me aanenngen zal bet, verwekken, als Ergaster, Lucinao, Eder ord en Annere zich, тег Vader Cleon, te midden van die omy standigheden, op ftoelen plaatzen en een Quatuor. zingen: daar Lucinde reeds bladz. 41. gezeg heeft: Hoe: myn lief! laat.gy uwen eerwaardigen gass, sie denkelyk mosda is, zoo in de avonde deckt, i'' Gefchiedenis van den Heer VAN MORGENTHAW, doór 8. STILLING, In twee Deelen. Uk Aer Hoogduitsch. Te xArnhem, by. W. . Troost, 1787. Behalwun de Veorredem, 520 blads: In gn. o8áva EN dE oM m Toe Heer van Morgtsthan - kome voor als, ееп Man van eed 2-2 fchrander doorzigt, ch zeer: wel bemiddohd ; daar benevens fchoon niet juist verkleefd аап eenig aangenomen Leerëel zc) van: eene Godsdienfigd gefteldheid , bovenal. van een. ménsch- dievend charaCter; doch voorts bleeven zyne-afkamst en: overlgà omstandigheden lange есп ondoorgrondetyk geheim ; tor dat hets met het afloopen decZbtr Gefchiedenisfe , openlylt. bleekfd dat wan hy van eene hooge afkomst ware, als'zynde-de weige Zoon van den overleeden Hertog Рр van’ Hóchbérsen , wien hy gevolgiyk ook in de Hertogtyke waardigheid opvolgde.. ——- Gedyurende her voorigé^ bovengemelde tydverlóop was zyne voornaam(íte bezigheid’ geweest eem woest Bergdal, waarmede hy beleend was, bebouwd en bewoond te maaken ; % welk hem , naar zyns bitten wensch, ter bevorderinge van vele welweezen, by ‘ийек gelukt was. ——. Het verhaal" van dee. ze тупе inrichtig, en:daartoe behoorende fchikkfngen ‚ осї aanleiding tot her vermelden vun een 'groöt aantal van: gebeuts , venisfen, en daarby: voorgevallene. gefprekken. en. onderhandotinc ZEN, van een, zeer verfchillenden aart, die nu eens het Burger- ke, dan het Godsdienstige, betreffen; terwyl die gebeurtenis- en teffens eene veelvuldige. verfcheidenheid van.charaders, za ` SEA | ten 454. - CESCHIBDÈNIS " ten goede als ten kwaade, zo van dweepagtige als beredeneer- de Godsvrugt, ‘uitleveren : het welk -deeze gefchiedenis vas den Heer van Morgenthau Eene gevallige levendigheid byzet, die ook veelal haare leerzaamheid heeft. ——— Men neeme, uit veele andere gefprekken hier verhaald, tot een voorbeeid, het volgende van dien Heer over den Landbouw. -———— Er was, met volkomen toeftemming van Leonhard Sommer, cem vermogend Koopman en groot Fabrikeur, eene Echtver vastgeíteld, tusfehen deszelfs Dogter Sibyile en е пеп met naame Lrienthal, die een braaf en bekwaam mensch, doch door een zamenloop van ongelukkige omftandigheden, дород. erm was. Op deeze, niettegenstände die ongelykheid van mid- delen, door Vader Sommer erkende en goedgekeurde Huwe- lyksverbindtenis, liet de Heer van Morgenthau, die dit groote Iyks door zyne Echtgenoote Jeannette bevorderd had, zig in eezervoege wit, daat Jeanneste. met het vollen van den avond, jagt naar buis maakte. 