VADERLANDSCHE LETTER OEFENINGEN
GEREED , GEMAKLYK EN ONKO OM DE MIEREN TE vr 5 (Uis het Fournal d- x a met ryp MYN HEEREN! <~ i de laetaen- < omringt het ikmaals heb ik myn Perzik! en heeft dit al- getast gezien. Zy zetter -stt uw geluk vero einden der Takken en by de cip heen dringt tot den groei de k1 Een weldadig lot Sap het geliefde voedzel de, „> den overvloed doen :? vreden is, verftrekt deeze Takken en Knopper van cenige dagen , de Blac. : pracht en wellust den jen 3 doch vertoeven zy * Rome, by zyne veldfla- ` -… Was moes Helden kelen , worden Ek zw m geheel kwyt. eb « overe zien, zonder een rédmi! àlle vyand deszelfs laeg- ers te Het ongenoegen , van +- k den ftaat te aanichom - - duurt, zal ook de welffand Proef te neemen, o p van een der Takken `: 20d met fteenen bedekt een fterken wederzi- zaed ontfpeuie ; zy weep kreegen eenc foort af te ` GEBEROTEN. get de vreugd word n het leven t het ver- xt, en het ‚us gedaen, vigeleerd en setleepen hoog- a en de ondeugd …engt hier de fton- at neemt den nacht „or de eerzucht vere zer de tegenwoordige ‚ altoos gelyke macte, Eens rust en arbeid aen Ziel kwelt zich over haer ` bemint, en dankt de Voor- seherlvk geene papieren fchat- — ftraeten van Rome en Athe- ven bind het vernuft aen geene cad leert de Zon in haeren kreits rots des Wyzen! wanneer hebt gy gefchonken ? Hy kent het Wacreld- ader zichzelven te kennen: de wel- rrald, en niet overwonnen, zyn ver- hem in zynen ftaet verdriet krygen 3 . < natuur de leer om wel te leeven den art, en niet in °t brein, gedrukt. „een afwisfelend geluk verfchil tusfchen de nen volgen niet op kortftondige vreugd; bet nn in ongeftoorden vrede; t is heden, gelyk was, en morgen zal het als heden weezen. “ngewoon geval tekent hier de dagen; geen on- „i die zwart, geen opgezwollen voorfpoed rood. . aming en de bezigheid der jaeren ftaen hier fteeds :wigt, de trappen des levens zyn alleen de geboor- de dood. De vrolykheid doet flechts fomtyds het « Volk, niet dan met moeite, ecnig vermack neee hd Wanneer door de heete lucht koele windjes fladderen , cn een driftig bloed in jonge aderen gloeit, verzamelt zich cen Dorp onder de fchaduw van breede eiken, waer de kunst en bevalligheid zich Aeren, om beide en lof re - 24 ver- Be Sr: 852 ___ _DICHTKUNDIGE EESPIEGELINGEN verwerven. Hier worftelt een onvertfaegd Paer, mengt ernst onder het vermaek, vat elkander om het lyf, en faet heup om heup. Daer vliegt een zwaere fteen, van eene fterke hand geworpen,-door de zich vanéén ícheus rende lucht naer den vastgezetten pael. Een ander weder, gedreeven door de begeerte om wat edelers aan te van- gen, vervoegt zich by een vrolyke fchaer van jonge Har- derinnen. Daer fnort een voortfnellend lood , dat weêrlicht , en lucht en pael te gelyk doorboort, naer. het verafzynde wit; hier rolt een ronde bal, door het afgeperkte fpoor, in een’ uit- eftrekten loop naer het beftemde merk, Daer danst eene Ponte Rey hand aen hand, op het vertreeden gras, by ee- ne Dorpfchalmei; en fchoon de kunst hen nier leert zich naer de maet te wenden, bind de blydfchap hun echter vleugels aen. De gryze ouderdom zelfs zit daerby, in lan- ge reiën gefchacrd, om zich over het vermack der kinderen zouder wangunst te verheugen. , | Hier toch, waer de natuur alleen het gebied voert, word het bekorelyk Ryk der liefde door geen’ wreeden dwang overweldigd. Het geen beminnenswaerdig is, word onbc- fchroomd geliefd; verdienfte maekt alles waerdig , en liefde heemt de ongelykheid weg. De bevalligheid word hicr, ook in armen, fchoon gevonden; men deelt de gunst hier voor geen zwaere kisten uit, de eerzucht verbreekt nict ’t een door waerdy en gelofte verbonden is, de ftaetzucht ekt niet tot eene koppelaertter van onheil , de liefde brandt hier vry, en ducht geen onweêrsbui; men bemint voor zichzelven , en niet voor zyn geflacht. Zodra een jong Herder dien zachten gloed ontwaer word, welke een kwynend oog ligtelyk van min doet branden, word zyn mond door geene vrees geboeid 5 een ongeveinsd woord bekent wat hem roert, zy hoort hem aen, en zo zyne vlam waerdig is haer hart ten loon te hebben , zo zegt zy wat zy ondervind, en doet wacr heur verlangen nacr ftreeft; eene tedere aendoening toch, die uit de bevallig- heid voortkomt , en door de deugd bezield is, verftrekt der fchoonen tot geene fchande, Wyk verkeerde fchaemte , na- bootfter der waere eerbaerhcid! de hoogmoed heeft u flechts tot onze kwelling voortgebragt. " > De verbintenis gaet hier van geene vdcle pracht verzeld; hy bemint haer, zy hem; dit maekt den huwlyksknoop. De echt word door niets, dan door beider trouw beves- tigd, het jawoord verftrekt tot een’ eed, het zegel is cen Kusch, OVER DE ALPISCHE GEBERGTEN. 353 Kusch. De licfelyke Nachtegacl begroet hen van de naeste. gelegen telgen , de wellust ipreid hun bed op zagte bolle mosch , een boom dient tot eene gordyn, de eenzaem- heid tot getuigen, de liefde brengt de bruid in den fchoot van haeren Herder. ô Driemacl zalig Paer! Een Vorst moet u benyden; want liefde balfemt het gras, en afkeer heerscht op het zyden Bed. Hier blyft het echtbed rein, men huurt geen’ Oppasfer, nadien kuischheid en verftand daerby de wacht houden; verkeerde lust loert niet op ongeoorloofde goederen, het geen men bemind heeft, blyft ook fchoon by ’t bezit. De hana der eerbaere liefde ftrooit roozen op den arbeid , die voor zyne beminde zorgt, vind vermaek in ieder pligt; en fchoon men de kunst niet leert, om naer regels te liefkoos zen, zo klinkt het ftamelen toch bevallig , als het hart maer fpreekt. De bevallige ftoet der eendragt, vriendelykheid, en fcherts, ontgloeit hunne kusfchen, en haelt den band der harten toe. Verwyderd van de ydele nietigheid der zwoegende bezig- heden, woont hier de zielerust, en ontwykt den rook der Stad; het werkzaem leven fterkt de volgroeide lichaems- kragten, de traege vadzigheid doet nimmer den buik zwel- len, de arbeid wekt hen op „en brengt hunne ziel tot kalm- te, de lust maekt dien gering, en de gezondheid ligt, in hunne aderen vloeit een onvervalscht bloed, waarin geen erflyk gif van zieke Voorvaderen kruipt, °t welk door geen’ kommer vergald, door geen’ uitheemfchen wyn ontftoken , door geen?’ geilen etter bedorven, noch door een’ Franfchen Kok verzuurd is. ‘ Zo rasch de (renge noorderbuiën het luchtgewest verlae- ten, en een levendig vocht in alle wezens dringt, als de fchoot der aerde zich met nieuw fieraad optooit, ’t welk een liefelyke westewind hacr, op zwoele vleugelen, acn- brengt, ontwykt het volk ook aenftonds de akelige gron- den, waervan de fneeuw nog bezwacrlyk met modderige ftroomen vloeit, en vlt naer de Alpen, om het ecrfte gras te vinden, terwyl de topjes der kruiden pas even door het ys komen; het Vee verlaet den ftal, en groet den berg met vreugde, dien de lente en de natuur, tot deszelfs nut, in een groen gewacd ftecken. Wanneer de Leeuwrikken nacuwlyks den vroegen dag welkom heeten, en het licht der waereld ons zyne eerfte blikken toewerpt , ontrukt de Herder zich aen de liefkoo- zingen zyner beminde, die den Doud van zyn affcheid wel Aa 5 met gp DICHT KUNDICE BESPIEGELINGEN miet wederzin befchouwt , doch niet verfchuift ; hy dryft dere traegen troep van zwaerlyvige koeiën, terwyl zy vrolyk ' ` bulken over den bedaeuwden weg, zy dwaelen langzaem om, waer klaver en moederkruid wasfen , en fcheeren het tedere gras met fcherpe tongen af; ondertusíchen zet hy zich by eenen waterval neder, en doet den nabaeuwenden „echo door zynen hoorn weêrgalmen. ‚ Als de verafzynde ftraelen de fchaduwen verlengen , en het moede licht ter koele rust onderduikt, dan fnelt de verzadigde troep, door den overvloed gezwollen, met ver- ward geloei nacr zyne gewoone ftallen. De Herderin be- groet haeren man, dien zy met genoegen aenfchouwt; het vrolyk gebacr der kinderen juicht enpfpeelt om hem heen, En als het zoete fchuim uit den uiet gedrukt is, dan zit het matte Pacr neder om geringe fpyzen te nuttigen. Trek en honger doen fmacklyk weezen , het geen de eenvoudig- heid heeft toebereid; tot dat flacp en liefde hen, in elkan- ders armen geftrengeld , naer bed geleiden. Wanneer de weiden door de kragt der zonne geroost worden, en de hoop des volks in ’t geele gras rypt, vlt de vrolyke Herder nacr de bedaeuwde gronden, eer het goud van Auroor den top der bergen bemach, Flora word nu uit haer gunstryk gebied verdreeven; de kromme fikkel doet den tooi der aerde nedervallen; cen liefelyke reuk , uit duizenden vermengd, ftygt op van den veelverwigen hoop kruiden; de zwaere tred der Osfen voert hunne win- terfpys , en een vrolyk lied geleid hunnen togt. Zodra de treurige herfst de geele bladen afplukt, en de koele lucht zich met graeuwen nevel bedekt, word de fchoot der aerde met nieuw fieraed opgefmukt, en, arm in pracl en bloemen, met nuttige {chatten verrykt; de oogen- ust der lente wvkt voor grooter genoegen, de vruchten blinken, waer te voren de bloesfem fond, het rype goud der appelen., doorvlamd met purperen ftreepen , buigt den gefchraegden tak, en bied zich den mond aen. Volfappige peeren , en honigryke pruimen , lokken de hand van hacrcn meester, en verbciden die acn den boom. - De herfst bekranst hier den heuvel wel niet met Wyn- gaerdranken; men perst hier geen goedblyvend nat uit ge- kwetfte Beziën. De aerde heeft, tot lesfching van den dorst, bronnen gegeeven, en geen door kunst gemaekt zuur doet ons fpoediger ten grave fnellen. Gelukkigen! klaegt nict, gy wint door uw verlies, gy derft geen’ noodzackc- lyken drank, maer ecn gif, Dc weldaedige natuur onthoud d | icn WW \ OVER DE ALPISCHE CRBERGTEN, sr dien den dieren, de mensch alleen drinkt wyn, en ‘worde daer door een dier, Voor u, gelukzaligen ! wil de Voorzie: nigheid zorg draegen; zy heeft zelfs den weg ten verderve voor u verborgen, Doch de herfst ontbeert hier ook geen fchatten „ die list en wackzacmheid op hooge bergen nafpooren. Eer het mergenrood verfchynt, en de nevelen verzwinden, klinkt reeds de hoorn des Jagers, en wekt den Klipbewooner; hier ylt eene fchigtige wilde geit, door den fchrik gevlcus geld, over het wyde ruim van gekloofde rotien : dacr fnelt cen kunftig gevormd lood naer zwaergehoornde bokken 5 ginds vliegt een gezwind ree, het zwenkt om, en valt ter aerde. De luidruchtige ftryd der honden, het doodelyk kracken van ’t metacl, klinkt door het bochtige dal, en doet het woud weêrgalmen. Opdat de vorst echter hen nict als behoeftig overvalle , zo maekt de vlyt des volks, uit de vrucht der Alpen , meel, Hier word, op een fterk vuur, de afgefcheide wei dik; daer ftremt de melk, en word ecne geronne olie. Hicr perst een gwaer gewigt het Iyvig gedeelte der wei: daer {cheid yder zuur het water en het vet; hier word de tweede roof der melk voor het arm volk gekookt; daer vormt eene rondgefnedene plank de nieuwe kaes. Het gan- fche Huisgezin grypt aen, en fchaemt zich ledig te zyng geen flaevenarbeid is zo zwaer als werkeloos te weezen. (Het Fervolg en Slot by de eerfle gelegenheid.) ` ZAMENSPRAAK TUSSCHEN LUCIANUS EN LORD LYTTLETONs IN DE ELIZEESCHE VELDENe. 39 D: Geleerde THOMAS FRANCKLIN , Hoogleeraar in de 95 Griekfche Taale op de Hooge Schoole te Cambrid- >, Ze, deezer dage eene Engelfche Vertaaling van LUCIA a NUS in °t licht geevende (*), heeft "et eene Zamenfpraak … bygevoegd tusfchen dien Schryver en Lord LYTTLETON, s, bekend door zyne Zamenfpraaken der Doodén; de keur. sn \vkheid van dit Stukje, en de Waarneemingen in ‘t zel- s> Ve, ftrekkende tot opheldering der Gefchicdenisfe van ` aa den (© The Works of Luciaan, II. Vol, ia «to; London, Cadell. 356 , ZAMENSPRAAK am den Samofater, bewoogen ons het onzen Leezeren ter hand te ftcllen”, Aë k e A k OH OH w k LUCIANUS, Aan dien langzaamen tred, aan die reusagtige geftalte , dunkt het my dat ik Lord LYTTLETON zie naderen, LYTTLETON. Die doordringende opflag van °t oog, en fchampere lach op °t gelaad,wyzen my aan,dat gy myn Vriend LUCIANUS moet weezen. FONTENELLE fpreekt met my fteeds van u, en" van de verpligtingen, welke wy aan u, onzen ouden Meester, hebben. Ik kan u verzekeren, dat gy, van alle Schryvers der Oudheid, de Man zyt,van my, toen ik op aarde was, allermeest geagt. „LUCIANUS. En ‘er is geen hedendaagsch Schryver , die by my hoo- ger te bock ftaat dan de beminlyke, de fraaije , de eerlyke , e deugdzaame Lord LYTTLETON. LYTTLETON. Schoon LUCtANus nimmer de Man geweest hebbe om lof- redenen te maaken, wil ik gelooven dat deeze uwe loffpraa- ke zo opregt is als de myne, en hiervan heb ik blyk ge- geeven door myne Zamen/praaken der Dooden, Zy, die e Menfchen vleien, kunnen ze bedriegen; zy, die hun hof zoeken te maaken , ze verraaden ; maar men doet de moeite ner om ze te volgen, zonder agting voor hun te hebben opgevat. En ik heb my bevlytigd, om u zo naby te komen s my mogelyk was. LUCIANUS. Gy zyt er niet ongelukkig in geflaagd; fchoon gy, om de waarheid te zeggen, (en gy weet dat men in deeze Ge- westen de waarheid fpreekt,) al te ernftig waart, om een oed navolger van LUCIANUS te weezen, al te befchaafd tot et boertige, en al te verftandig om zeer te behaagen. Ik verklaar u rondelyk wat ik over dit (ok denk; daarenboven hangt de naam , welken gy in de Geleerde Wereld verwor- ven hebt, niet alleen af van uwe Zamenfpraaken; terwyl de myne myn geheele fchat zyn: gevolglyk kunt gy veel gereeder dan ik , ten deezen opzigte , eenigen afllag veelen. LYTTLETON, . Wat het vrolyke, het fpottende aanbelangt, beken ik aarne , dat ik u, met een zeer ongelyken tred, volgde. n uwe Schriften is een onuitputbaare bron van vervroly- kende geestigheid, en ik geloof, dat geen Schryver, oude d TUSSCHEN LUCFANUS EN LORD IYTTLETON. 357 of hedendaagfche, in dit opzigt, u na de Kroon fteekt. Intusfchen leest men, althans onder de fingelfrhen, uwe Schriften zo veel. niet als die van veele Schryvers, verre beneden u; en ik vrees, dat Lucianus, in alle Landen, en door alle tyden heen, enkel bewonderd is door een klein aantal oordeelkundige Leezers, die, vol eerbiedenis- fe voor de oudheid, fmaak in uwe Werken vinden. Dee- zen zullen zeker altoos een onuitfpreeklyk genoegen fchep- pen, in uw geestig hekelen en fyne boertery. LUCIANUS. Maar ik denk, myn Vriend, dat dit geestig hekelen, die fyne boertery, welke gy de goedheid hebt my toe te kennen, my zo veel regts geeven op de algemeene goed- keuring , als alle andere bekwaamheid, welke een Schryver kan bezitten ? LYTTLETON. Dat ’s waar, cn uwe veronderftelling zou desgelyks doorgaan, indien het even waar was, dat al de Wereld eene fpotterny zo kiesch als de uwe kan voelen en fmaa- ken. aar, gelyk myn Vriend TRISTRAM sHANDY heeft opgemerkt : Het is allen Menfchen niet gegeeven om [maak ín °t aartige te vinden, hoe gaarne zy °t ook wenfchen s die fimaak is eene gaaf des Hemels. LUCIANUS, Recht geestig te weezen, ik erken het, is eene Hemel- gave, en zo is ook het vermogen om "er {maak in te vin- den; doch ftaa my toe, op te merken, dat de menigte al- toos greetig zoekt wat een klein getal bezit. Schoon, on- der duizend Menfchen , misfchien , ’er één enkelen gevon- det wordt, die gevoelt wat rechtfchaape Boert is; wil elk ondertusfchen zich voordoen áls iemand die des een recht bezef heeft. Gevolglyk zullen "er maar weinig Ge- leerden weezen, die openlyk weigeren kennis met myne Werken te maaken, inzonderheid by uwe Landsgenooten , wier Geestgelteltenis tot het fpotten, gelyk men my vere haald heeft, overhelt. | ‘ LYTTLETON. , "Kan zyn: maar die onder ons het meest leezen, heb- ben u nog in geen goed Engelsch gewaad gezien:en onze Geletterden zyn veelal te traag om u in’t Grieksch Gewaad ‘te zoeken, Daarenboven befchuldigen zy u van verfchei- - de misflagen, over welke het my weinig voegen zou te fpreeken. | LUCIANUS,. Tk bid u maak des geene zwaarigheid, Ik heb de MER ei 853 - ZAMENSPRAAK - heid gebruikt om u myn gevoclen over uwe Schriften te zeggen, gy hebt omtrent de myne een gelyk regt. Zeg vry op, wat men ten mynen laste heeft, LYTTLETON. Om voor u niets te verbergen, myn Vriend, zy heb- ben veel tegen de duisterheid in uwe Werken. ` ` LUCIANUS, _ Niets, Mylord, verduistert eene zaak meer, dan wan- neer men dezelve door eene middenttoffe ziet, welke de- zelve mismaakt of de waare kleur beneemt. Werp dee, ‚ze fchuld, bid ik u, op de dwaasheid der Uitfchryveren Zónder kunde, zonder fmaak , die dikwyls door hunne in- mengzels de zuiverheid van myn gekalte bedorven , en zich alle moeite der wereld gegeeven hebben ,om my eene bar- baarfche taal te doen fpreeken, en grappen te doen zeggen , veel minder aartig dan de myne. Ondertusfchen geloof ik, dat men, ondanks hunne vervalfchingen, gemaklyk den waaren zin myner uitdrukkingen kan raamen, uit het algemeen beloop myner Schriften. Doch dit is flegts de geringfte der beledigingen my aangedaan. De Overzete ters, de Oordeelkundigen , en de Verklaarders hebben z2- mMmengefpannen om my te misvormen, en agting te doen derven. °t Is niet noodig, Mylord, om u de lafheden aan te wyzen, welke zy op myne rekening gefteld hebben, en nooit uit myne pen vloeiden, fchoon men ze in alle Uitgaven myner Werken vindt. l LYTTLETON. Dier over, geloof ik, beklaagt gy u met regt; maar een Man van vernuft moet altoos verwagten, dat men hem meer letter-misdaaden, dan hy begaan heeft, zal ten laste leggen. Wat hier van ook zyn moge, gy hebt den troost van te mogen aanmerken, dat de verftandige Leezers , (en gy bekreunt u, zo ik denk, weinig aan de andere ,) zeer wel aan de zigtbaare kentekens weeten te onderfcheiden „ wat waarlyk uit uwe pen gevloeid is , van °t geen men u valschiyk heeft opgedischt. Kan een redelyk Mensch ver- onderftellen, dat de oordeelkundige van den Timon, Toxa- gis en Hermotimus, zulk een flegt gebruik zou gemaakt hebben van zyn tyd en bekwaamheden, om den orften- moord, den Harmonides en den Ontërfden Zoon te fchry- yen? Of dat de geflaage vyand van Bygeloof zichzelven voluit tegenfpreeke, door in goeden ernst de Starrewiche- laary te verdeedigen? , pu- TUSSCHEN LUCIANUS EN LORD ‘LYTTLETON, 359 LUCIANUS, a Gy verzwygt nog de laatfte, fchoon geenzins de minfte hunner bedriegeryen. Gy fpreekt niet van die Ocypus , dour deeze Heeren mede op myn naam gezet. Het is een opftel van een jammerhartig Sophist, die, aangemoedigd , door den opgang welken myn Tragopodagra, een myner beste Werken, maaktc, te raade werd my na te volgen in die weinig gelykeude copy. Maar dit is ’t alles niet, waar over ik my beklaagen moet, deeze verpligten- de Heertjes, die my toegefchreeven hebben, ’t geen myn werk niet was, konden ook goedvinden my te ontrooven t geen my toekwam; en door een haatlyk beginzel ge» dreeven, maakten zy geene zwaarigheid om Alcyon my te ontzeggen. °t Is onmogelyk, luidt de taal van een myner Vyanden, dat LUCIANUs zich zulk een rechtmaatig denk- beeld van de Goden gevormd, en op zulk eene edele wyze gefprooken hebbe. , | LYTTLETON. , In de daad, myn waarde Vriend, men heeft u flegt bes handeld, maar, gelyk het Spreekwoord zegt: De Hond is dol, fla hem dood, - Men moet ook bekennen dat gy zeer vry uitgefprooken hebt van de.Goden des Heiden- doms; en het heeft my altoos verwonderd dat gy niet in ongelegenheid geraakt zyt door den Godsdienst uws Lands openlyk te befpotten, LUCIANUS. Ik zal "eru reden van geeven, Mylord. Ten tyde toen ik fchreef , waren drie vierde, der geenen met welken ik iets te doen, hadt, van myn gevoelens niet alleen had ik de Spotters op myne zyde, maar ook het grootfte gedeelte des Volks. - Voeg hier by, dat, fchoon de Ouden, ten opzigte van den Godsdienst, zo. veel yvers niet hadden ; als uwe Wysgeeren van laater dagen, zy zeker meerder Menfchenliefde bezaten; hoe verfchillend hunne gevoclens mogten weezen, zy bragten elkander daarom niet om hals ; gelyk gy, Christenen. , LYTTLETON. Recht, myn Vriend , gy bezit nog uwe gewoone fecham- perheid. Maar ik moer u voor den Regterftoel der Oordeelkunde befchuldigen van te veelvuldige herhaalingen. Eenige onzer Geleerden zeggen dat gy onderhevig waart aan een overloop van geest, cn zo zeer met den gal der he- kelaarye bezet dat ze uw kleur misvormde. Zo ras gy het wild hebt opgeftooten , zet gy het na,tot dat gy geheel bui- ten Go ` ZAMENSPRAAK ten adem zyt; en, om de waarheid te zeggen , gy gelykt naar een boom, die eene menigte van waterlooten uitfchiet , welke noodwendig moeten afgefneeden worden. ` . LUCIANUS. . Myne misflagen, ik vrees het, zyn te veelvuldig, even als de gelykenisien , door u bygebragt, om ze beter aan te wyzen. Ondertusfchen komt dit alles hier op neder, dat ik zomtyds al te vermaeklyk worde, en dat ik eens in een goede luim zynde , my nict wist te bedwingen. Die over- loop van geest, en die overtolligheid van hekelende vog- ten, zyn kwaalen, weinig bekend onder de hedendaagfche Schryvers 5; doch gy behoorde, ten minften , medelyden te hebben met die "er dan onderhevig zyn. | LYTTLETON. i "Er moge geest fteeken in °t gecn gy zegt; maar dit geeft geen reden. Dat wy , ondertusichen , ernftig fpreeken , myn Vriend ! Men heeft tegen u veel grooter bezwaaren , en °t zal, zo ik vermoede , u niet gemaklyk vallen, dezelve uit den weg teruimen. Gy wordt befchuldigd van dikwyls de Wetten der Zedigheid overtreeden te hebben,en , gelyk myn Vriend Po- PE wel heeft opgemerkt, is gebrek aan Welvoeglykheid, ebrek aan Verftand, Tusfchen ons, ei hebt zekere vry- eden genomen, die met allen vernuft der Wereld , of, ’t geen op ’t zelfde uitkomt, met al het vernuft van LUCIA- Nus, niet verfchoond of vergoelykt kunnen worden. Ik zou een aantal plaatzen, die de Eerbaarheid kwetzen, uit uwe Werken kunnen aanhaalen; doch voor tegenwoordig. . . .. LUCIANUS. Zyn er zulke plaatzen in, °t kan weezen, ik wensch- te wel ze niet geichreeven te hebben. Ik gis gereedlyk, waar D heen wilt, en beken rondborftig dat myn Ezel (*) wat fterk daar mede bezet is: maar, om my te bedienen van de uitdrukking uws even aangehaalden Vriends: Wan- neer men met eene Gekheid zeer is ingenomen; (en dit was ik met myn: Ezel ,) kunnen wy bezwaarlyk voorzien , hoe verre die ons zal vervoeren. LYTTLETON, % Is waar: doch gy hebt, in dit {ituk alleen, u niet ver- greepen. Wat dunkt gy van het Boek der Liefde, "tr geen gy niet zult ontkennen gefchrceven te hebben ? | L U- ~ (*) Eene zeer vrye Vertelling, oorfpronglyk door LucranNus gefchreeven, en naderhand door APuLuus, onder den tytel van den Gouden Lzel veranderd, uitgegeeven. | d h. TUSSCHEN LUCIANUS EN LORD LYTTLETON. 361 LUCIANUS. Ik beken fchuld , gy hebt my overtuigd ; maar de losbane digheid van zeden der eeuwe , waarin ik leefde , kunnen my= ne fchuld verminderen. De Floofdftof van dat Boek was het doorgaande Onderwerp der gefprekken , en men hieldt het voor zo onfchuldig als het tegenwoordig misfchien in Tralie zou zyn. Gy zult zeggen, Mylord, dat ik zeer zwakke verfchooningen voor myne zaak bybreng. LYTTLETON. "C Zyn, in de daad, de beste net, De grove ontug- tigheden, welke men niet alleen in uwe Schriften, maar ook in die van meer Schryvers der Oudheid, aantreft , ko- men my zo veel te zeldzaamer voor, om dat gy, wellus- tige denkbeelden willende bedekken, zulks doet op eene veel behendiger wyze dan de kuischfte hedendaagfche Schryvers5 getuigen hiervan veele plaatzen in het even aangeroerde Stuk. Hoe dit bykome weet ik niet. Maar zeker wy zyn veel kiefcher hierin dan gy gewoon waart. LUCIANUS. Dit, in ’ voorbveaan, bewyst geenzins dat gy veel deugdzaamer zyt dan wy waren 5 want, gelyk uw Vriend VOLTAIRE zeer juist heeft opgemerkt: D: Schaamte is uit het Hart geweeken, en heeft de wyk op de Lippen geno- men. Hy voegt ver hv, °t geen zeker niet in uw voordeel pleit. Hoe meer de Zeden bedorven zyn, hoe gepaster en kiefcher de uitdrukkingen worden; men gelooft in de Taal te zullen herwinnen, °t geen men in Deugd verlooren heeft. LYTTLETON. | Gy weet vr u wonderlyk uit te redden. Maar dewyl wy bezig zyn aan dingen van deezen aart. . Zeg my, Zyt ay de Schryver van de Zamen/praaken der Hovelingen, door uwe Vyanden aan u toegekend? Wat my betreft, ik geloof dat ze uit cens anders pen gevloeid zyn. LUCIANUS, Geen één derzelven heb ik gefchrceven. Ik kan u ver- zekeren dat ze: opgefteld zyn door een dier gewaande Gee leerden, op welken ik het in myne hekelfchriften zo zeer gelaaden had; hy wilde, buiten twyfel, myn geest met den zynen op één peil brengen. LYTTLETON. Ik heb ’er altoos zo over gedagt, want ze zyn zo laf als ontugtig, zo zeer ontbleot van geest als van betaame- Iykheid, en alie van zo weinig beduidenis als de gefprek- HL DEEL, MENGELW. NO. 8, Db - ken 462 ZAMENSPRAAK ken moeten weezen, door losbandige Hovelingen, op ee- ne flegte plaats: gehouden.” ~ LUCIANUS,. Gy hebt gelyk; Mylord, en ik zou my als gevlockt van Apollo hebben moeten aanmerken, indien ik myn pa- pier met zulke fchaamtloosheden bezoedeld hadt. Niette- min, ben ik, met al myn onzedigheid, en al myne onge- regeldheid, als sy over my wilt oordeelen uit het geen ik edaan heb, zo flegt niet geweest als veelen zich verbeel- ` en, en uit myne Werken opmaaken, Ik durf my op myn gedrag beroepen; het minst bedrieglyk merkteken van myn waar Character. , , LYTTLETON. Men heeft van uw Leeven en van uwe Werken nooit iets meer gegeeven , dan in ’t wilde fchermende en tegenftrydige berigten. -— Ik zou my zeer aan u verpligt agten, wan- neer gy my, onder deeze aangenaame wandeling „een berigt gaalt van uwe Leevensgevallen. LUCIANUS. Met al myn hart. ' LYTTLETON. Wat kort, indien het u gelieft; want ik heb weinig tyds. LUCIANUS. Gy weet, Mylord, dat myn Geflacht, °t geen ik wel wil bekennen, dat geenzins onder de aanzienlykíte behoorde , oorfpronglyk Grieksch was, en uit Patra in Achaje kwam; van waar het zich, om redenen van voorzigtigheid , on- noodig hier op te haalen, na Samo/ate begaf, eene Stad van Commagene in Syrie, op den oever van den Euphraat; deeze Stad hadt de eer (want dit is eene by u geliefde Ípreekwyze ,) om uwen Vriend LUCIANGs ter Geboortc-Stad te ftrckker. LYTTLETON,. Zeker is dit eene eer geweest voor die Stad; want wie zou , zonder die gelukkige gebeurtênisfe , immer van Samofa- te hebben hooren fpreeken? Ik herinner my niet ooit gelee- zen te hebben, dat dezelve een Man van vernuft, behalven u, voortbragt , en dikwyls verwonderde het my, onder °t leezen uwer Schriften, dat gy zo menigmaal van uwe Ge- boorte. Stad {preekt , als of gy "er op roemde. LUCIANUS. | Ik zal u de rede hier van zeggen, Mylord , ik had voor- zien, dat myne Vyanden, die in grooten getale waren, ze- zer o \ - TUSSCHEN LUCIANUS EN LORD LYTTLETON. 363 ker die aanmerking zouden maaken, als ik zelve het niet by voorraad deedt. Zy zouden geduurig gefprooken hebben van Syrie, en my verweeten dat ik geen Griek, maar een Barbaar, was. Ik befloot, derhalven , hun voor te komen, en te doen weeten , dat iemand, te Samofate gebooren , zo wel kon fchryven als zy. — —- Maar, om tot myne Leevensgefchiedenis weder te keeren , naardemaal myn Vader, een arm Handwerksman, geen geld hadt om aan myne opvoeding ten koste te leggen, kunt gy ligt bevroeden, dat deeze weinig betekende, en dat ik, on- danks myne reeds vroegoutluikende zugt tot de Fraaije Letteren, zeer fchaars gelegenheid vond om dezelve te voldoen; ik bleef gevolglyk, zeer lang, diep onkundig. LYTTLETON. t Is zeer te bevreemden dat gy, in weerwil van die ongunftige omftandigheden, u cen ftyl, zo zuiver, zo fraay, en zo naauwkeurig hebt kunnen eigen maaken, te meer, in cen eeuw van bastaardy; toen {maak en vernuft bykans in een hoek verfchooven lagen, en in de geleerde Wereld nauwlyks een voetftap was overgebleeven van die volmaaktheid , waartoe Griekenland in vroegere eeuwen opklom. Het moet een zonderling verlchyn{2l geweest zyn, te zien dat ey heen boorde door de duisternis- fen , waarmede de fchoolfche wartaal alles bedekte, cn met den zuiverften glans fchitterde. LUCIANUS. , Indien ik als Schryver eenige verdienften bezitte, kan ik dezelve aan niets anders toefchryven dan aan cene hebbe- ivkheid , my, van myne kindsheid af, egen. om altoos de Werken van de beste Schryvers voor oogen te hebben, als HOMERUS, PLATO, XENOPHON, en twee of drie aude- ren. °t Gebeurde dikwyls, dat ik, voor myn Vader cene boodfchap doende, dezelve leende of ontvreemde van lic- den in de nabuurfchap5 ik doorlas ze met de grootfte gree- tigheid , en beken rondborftig , dat ik alle agting, als Schry- ver, vervolgens verworven, aan hun heb dank te wecten. t Is niet noodig u hier te herinneren het ongeluk , % geen my op myne eerfte reize overkwam; noch het ge- fchil, °t welk ik met myn Oom had. De Droom, dien ey, buiten twyfel, meer dan eens geleezen hebt, vermeldt u deeze lotgevallen. Ik zal u alleen zeggen, dat ik, naa deeze gedenkwaardige gebeurtenis, in °t huis myner Oude- ren niets vindende dan een flegt onthaal, de ecrfte gelegen- heid de beste waarnam om elders heen te gaan, Deeze deedt Db 2 zich 366 ZAMENSPR. TUSSCHEN LUCIANUS EN LORD LYTTTLETON. LUCIANUS. | : Voorzeker, en ik fleet de rest myner dagen op de vrolyk- fte wyze. LYTTLETON. -Gy hebt een hoogen ouderdom beklommen. Zeg my, hoe hebt gy uwe dagen geëindigd; want de Schryvers , die van uwen dood gewaagen, ftemmen zo weinig overeen, dat men niet weet, wien te gelooven. , b LUCIANUS. Dat weet ik. Suipas heeft my van de honden laaten ver- fcheuren , een ander my ter helle doen vaaren , (dit onder- tusfchen ziet gy dat bezyden de waarheid is,) en zulks om het opftellen van een klein Vertoog, Philopatris getyteld , aan °t welk ik nooit ecnig deel gehad heb. aar, by Her- cules! de weezenlyke oorzaak myns doods was die vervloek- te ziekte „die zo veele braave Mannen vóór my heeft weg- erukt, en altoos de Geneeskunst zal braveeren, de Jicht. Site lang had ik er eenige aanvallen van gevoeld, en zy rukte my, in het tachtigfte jaar myns leevens , uit een be- dorve Wereld, en voerde my over in de gezegende Gewes- ten, waar ik ket geluk heb u aan te treffen. ‘ ' LYTTLETON,. Ik heb altoos gedagt, uwe Trago odagra leezende , dat de taal voerde van iemand, die alle. de ongemakken evoeld hadt, waar van gy cene zo aandoenlyke en oor- {pronglyke befchryving geeft. Doch het lange tydperk uws leevens in aanmerking neemende, hebt gy geen reden van te klaagen, dat Atropos uw leevensdraad te vroeg heeft afgefneeden; fchoon het een trek van de fnoodfte ondankbaarheid was in eene Dame, door u tot den rang van eene Godin verhecven, haaren Vergooder te dooden. LUCIANUS, Zulk eene belooning ‘had ik niet verwagt; had ik het kunnen voorzien, zy hadt die eer niet genooten. LYTTLETON. Ik wil het gaarne gelooven. Ik bedank u voor uw om- derhoud , en de gegeeven Leevensfchets. LUCIANUS. *t Wordt myn tyd. Ik moet sWIFT en RABELAIS Op- zoeken; ik zou deezen morgen met hun eene wandeling oen. | ZEDELYKE GEDAGTEN. 367 ZEBELYKE GEDAGTEN, iets is bekender en ontegenípreeklyker , dan dat alle menfchen, vooral Jongelingen, naar uitftekende eer en glorie haken, en zelden, zonder afgunst, kunnen verdragen, dat die aan hunne tydgeroten worden toegefchreven. Maar, hoe is met deze fterke en algemene zugt overeen te brengen, de luiheid en vadzigheid der meeste meníchen, en de weinige moeite, welke zy aanwen- den, om het pad van cer en glorie te kunnen inftreven ? De roem van eenen onverfchrokkenen Held, of eenen beroem- den Schryver te wezen, is zeker de grootfte, en daarom de meest begeerde, eer. Maar hoe komt het nogtans, dat elke Eeuw zo weinig uitftekende Melden en beroemde Schryvers, (in vergely- king van het (chier oneindig getal van menfchen op de Wereld „) heeft voortgebragt ? Men zou, naar t my toefchynt, niet geheel buiten het fpoor dwalen, wanneer men ftelde, dat het een en ander daar uit ont- Daat, dat er, om waarlyk uit te munten, eene grootheid van Ziel vereischt wordt, waar van het gros der menfchen de onweerftaan- bare kragt niet gevoelt. "Er niet door gedreven wordende, kun- nen ze zig geen begrip vormen, van die alles overwinnende drift, welke er noodig is, om alle de zwarigheden, die zig aan een be- krompen vernuft opdoen, te boven te komen, ten einde een uit- muntend Man te worden. De aandoening, die groote Zielen voelen, over alles, wat ee- nigzins eene verdenking van haare opiegtheid influit, of dat ten hunnen opzigte het voorkomen van hoon of veragting heeft, 18 zo treffende, dat hier door getaklyk reden te geven zy van de buiterfporigheden , welken zy daartegen dikwils begaan. Sterke driften en heftige gemoeds-aandoeningen , in allerhande opzigten, behooren veelal onder de kenmerken der doorlugtigfte Mannen. "le een ongeluk, zegt Montesquieu ,'t welk met de menschlyke natuur verbonden is, dat groote Zielen zelden gematigd zyn. En dewyl het altoos ligter valt zyne kragt te volgen, dan die in te binden, zo vindt men, in de clasfe van uitmuntende Men- {chen , eerder luiden, die buitengewoon braaf en deugdzaam, dan die ongemeen voorzigtig en gematigd zyn. Van daar zoo veele voorbeelden van de buiten{porigfte geneigdheid van groote Mannen tot de Sexe ; waardoor meermaals het lot van Steden en Gewesten, ja zomtyds van een gausch Volk of van het ge- heele Ryk, door bet enkel woord van ééne Schoone, beflist is; zelfs dan, wanneer de Held, in den loop zyner overwinningen, door geen wederftand te ftuiten, en door geen geweld meer re bedwingen ware. Ouders, die in hunne Kinderen uitftekende gaven ontdekken A waardoor zy welhaast boven penne tydgenoten {taan uit te mun- 4 ten, 368 - ZEDELYKE GEDAGTEN. ten, moeten daarom voorzigtig zyn, in het leiden hunner driften; en vooral in die, welken levendige Zielen fchi-lvker , dan logge en ftugge Jovgelingen, voor het beminnelyk Geflagte gevoelen : want bunne geueigdkeid eens aangeftoken, of hunne liefde eens ontvlamd, is zeiden te dempen of te verdaoven; ze eindigt ge- meenlyk niet, dan met eene voikomene voldoening. Ge- lukkig zou het zyn voor het geheele Menschdom, indien aan alle oste Mannen eene Vrouw te beurt viel, als onze Landsgenoot , e onftervelyse Huig de Groot, heeft mogen erlangen. Niets Lef meer invloeds op het gedrag der overige Kinderen van een Huisgezin, dan het braaf gedrag van het Oudste. voeral wanneer dat een Zoon is; om dat hy dagelyks door de Ouders, als een voorbeeld, aan de anderen kan worden aangeprezen , en bet den Kinderen zeer eigen is , by navolging te leven. Een deugdzame Zoon is daarom de eer en het geluk van zyn geflagt; en het betaamt den Ouderen hem op een zeer hoogen prys te ftel- len. In zulk een geval is 'er geen zwarigheid in een vitfte- kend betoon van agting voor hem. Maar in de gewoone omftan- digheden is het eene gansch onverantwoordelyke zaak voor Ou- deren, een doorftraiend onderfcheid tusfchen hunne Kinderen te maken, en den eenen meer blyken van liefde dan den anderen te toonen. Dit verwekt een haat in de Kinderen jegens hunne Ou- ders, waarin ook die meest gelicfde Kinderen betrokken worden: een haat, die dikwerf onuitrooibaar is, en gewoonlyk droevige gevolgen met zig fleept. Het geluk eerer groote menigte van menfchen, van allerleie ftanden, hangt, buiten eenigen twyffel , grootlyks af van het Hu- welyk. Dit gelooft, dit zegt, iedereen. Maar hoe zeer Gredt ende: tusfchen doorgaans hier tegen, de handeling en denkwyze der Oude.en, in het ithuwe!ykes hunner Kinderen ! Is derzelver waar geluk gemeenlyk in dezen de daadlyke dryfveer? Zou niet integendeel veeltyds het Geld, of uiterlyk Aanzien in de Wereld, het eenige beweegrad van den raad der Ouderen zen? Ieder mensch tchynt eene na:uurlyke geneigdheid te hebben, om zig by anderen bemind en aangenaam te maken. Dan. hoe is hier mede overeen te brengen, veeler onhebbelyke en ftugge manier van onder de menfchen te verkesren? Hoe weinig is hun gedrag meerendeels gefchikt, om aan anderen te behagen ; daar 't veelal aan de ware vereischten mangelt. Hier toe naamlyk wordt vereischt , eene bevallige houding, een aangename toon, eene ongedwongene wyze van zig uit te drukken, gepaard met wezen- lyke kennis van zaken, heuschheid, opregtheid en ongemsakte meegaanbaarheid. Deze zyn, althans naar myn inzien, de eenige gefchikte middelen, om op den duur aangenaam en bevallig te wezen. 't Ontbreekt niet aan eene menigte van voorbeelden, in de wy- de gefchiedenisfem van het Menschdom, waardoor de nauwkeurige onder(cheiding der charafters, of de juiste uitdeeling van loon en A CEDELYKE GEDACTEN. 859 ftraf, in de gebeurtenisfen duidelyk gezien kan worden: zelfs zyn zommigen van die dermate treffend, dat ze vry algemeen aan eene onmiddelyke tusíchenkomst der Godlyke Voorzienigheid toege- fchreven worden. Maar, wanneer men het gedrag der menfchen in ’t algemeen gade flaat, dan fchyr:t het, dat ze, of gel eel one kundig zyn van deze zo zigtbarc onderfchcidingen, of roekloos daar henen leven, zonder dezelve ecuigzins in opmerking te nemen. "Er zyn veelligt geen menschlyke ondeugden, die in dit leven uitftekender geftraft worden, dan ontrouw, valschheid , onregte vaardigheid cn hoogmoed; niet alleen door de natuurlyke ftrafge- volgen, noch de innerlyke overtuigde bewustheid van 't kwaad „ die de fcherptte verwytingen van t Geweten ten (mertlyken ge- volge heeft; maar ook, door by uitnemendheid treffende vertoo» ningen van 's Hemels ongenoegen, zelfs voor bet oog van andere menfchen. Indien zy, die, buiten alle verpligting, na de regering van een Land ftaan, zig voor den geest bracten den last, dien zy daar door op hunne fchouders laden , zouden zy ziets meer noodig hebben , om hen van deze roeklooze onderneming te doen afzien. Vecl meer nog zouden zy {chraomagrig zyn om d:en last te aanvaarden, ine dien zy eenmaal rest ernftig indagten , welke hier namaals de (rafe der zulken zal zyn, die hun Vaderland, ik zal niet zeggen moedwillig verraden, maar door onkunde of onoplettendheid ten. val brengen, en daardoor duizenden ongelukkig maken. De Christelyke Godsdienst is buiien eenigen twyfel de fchoon- fte van allen. Maar jn welke vergelyking met deszelfs uitmun- tendheid kan het dagelyksch nut, dat door denzelven onder de menfchen te wege gebragt wordt, komen ? Het Euangelie leert zagt- moedigheid, verdraagza:mheid, barmhartigheid „ eersgezindheid, en nederigheid des harten. Intusfchen hoo:t men onder de Chris- tenen, niet minder dan onder de Jooden en Turken, van toorn, grimmigheid, wraakzugt, tweedragt en trotsheid des gemoeds. t Is altyd onvoorzigtig, en een bewys, dat men geen genoeg- zame kennis van het m-nschlyk bat heeft, iemand iets te zeggen, dat hem, zonder van eenige nuttigheid voor hem te zyn, niet an- ders dan onaangenaam kan wezen. ’t Is daarom altoos geen blyk van vriendfchap, zynen Vriend te verhalen, wat "er van hem of zyne daden gezegd wordt, wanneer de kennisgeeving daar van hem geen het minfte voordeel doet, of hem geene gelegenheid geven kan, om er zig na te fchisken: want de kwaadfprekendheid is ééne der algemeenfte ondeugden onder de menfchen. De drift, om zig te wrecken over dezulken, die ons eenig kwaal deeden, ons kwalyk bejegenden, of, met ans gelyk ftaan. de, een middel gevonden hebben, om zig boven ons te verheffen, is, wanneer zy recht post gevat heeft, de vuurigfte in onzen boe- zem. Zy kent dan dikwils geen palen, en bekreunt zig niet aan de middelen, weken zy ter hand (laat, om aan haar zelve te vol- dun. ge De te leur geftelds hoop van eene Minnares vooral cnhnaamg 370 ZEDELYEE GEDAGCTEN. fchaamt zig niet allerleie middelen te beproeven , om baren vori. gen Lieveling te drukken, en zo geheel te vernederen, dat hy voor altoos buiten de mogelykheid gerake, om zyne hand aan eene andere te kunnen geven. Haar wraaklust eindigt zelden an- ders, dan met haren dood. Deeze heftige togt, die den boezem wan zo menig eene der fchoone Kunne verflonden heeft, is minder fterk , en korter van duur by de Mannen. Als menr de waarde van den Christelyken Godsdienst nagaat en bedenkt, kan men, hoe vyandig men ook tegen denzelven zy, niet nalaten te erkennen , dat dezelve de wezenlykfte lesfen bevat, die gefchikt zyn, om den mensch door zigzelven gelukkig te ma- ken, en het heil der Maatfchappy te bevorderen. Alle dingen die gy wilt, dat u de menfchen zouden doen, doet gy kun ook alzo, zegt de Zaligmaker; en zynen naasten lief te hebben als zig zel- yen, is één der voornaamfte bevelen, die hy zynen aanhangeren gegeven heeft. Grondftellingen, waarin, C't geen alle verftandige Wysgecren moeten toeftemmen,) de eenige ware grond van gee luk op deze wereld gelegen is. Wanneer men dien fchoo- nen en beminrelyken Godsdienst altoos van deze zyde voordroeg , zo als dezelve, uit eigen aart, des meníchen wezenlyk geluk met zig brengt, zou men 't met rede bykans onmogelyk mogen oore deelen, dat men deszelfs heilzame vrugten en uitwerkzelen niet onder de Christenen oogíchyijlyk gewaar zou worden; wy zouden ‘er ongetwyfeld de vragtbaarfte gevolgen van befpeuren. Doch zins men ongelukkig den Godsdienst van de zedelyke Deugd , — zo voor elk mensch in ‘t byzonder als voor de burgerlyke zamen- leving in 't algemeen, — heeft afgezonderd , of het verband tusfchen den Hemel en de Aarde geheel los gemaakt heeft, is de Godsdienst over 't geheel van weinig nut of invloed voor de men- fchen op Aarde, en de Deugd heeft, om die rede, by het gros des Christendoms, weinig of geen hekoorlykheid. Behalven de wyze van den Godsdienst voor te dragen, om den- zelven van meer invloed te doen zyn, op het leven of de zeden der menfchen , is er geene zaak, die, althans hier te Lande, meer verbetering noodig ‘heeft, dan de opvoeding der Jeugd. De mensch befchouwd, gelyk hy doorgaans op zyn twintig a dertig jaren voorkomt, wanneer hy alle de Scholen der onder- wyzinge doorgeworfteld heeft, ís veelal niets anders dan een famenftel van vooroordeelen, of wel eene opeenftapeling van za- ken, waarvan hy er geen één anders, dan op het. gezag van Ouders, Vrienden, (om niet te (preken van Knegts en Meiden ,) —- van Leermeesters en de Wereld aangenomen heeft, zonder eenig eigen onderzock van wezenlyk aanbelang. Hoe tog wordt hem de Godsdienst veelal geleerd? Hoe word: hy op- geleid zig voor het kwaad te wagten, en het goed te doen? Hoe wordt hy in alle kunften en wetenfchappen onderwezen? Hoe worden hem de belangen van zyn Vaderland ingeboezemd? Welke gevoelens van eer en deugd worden hem ter regelinge van ZEDELYKE GEDAGTEN. - 371 van zyn gedrag aan de hand gegeven? Hoe wordt zyn hart ge- vormd, om naderhand eene Egtgenoote gelukkig te maken? —= Omtrent deze en (oortgelyke ftukken heeft de opvoeding onzer Jeugd, (eene zaak van het uiterfte gewigt,) buiten tegenfprask eene groote verbetering noodig. OORLOGSZANG VAN NE NEZETTINO TE BERLYN, TOEN DEZELVE DEN IO APRIL 1778, TE VELDE TROK. (Naar 't Hoogduitsch van den Heer RAMMLER.) Ten wapen, dappere Krygshelden! — Ten wapen! Trekt ten Velde! Onze Oorlog is regtmaatig. De grootte Huld van Duitschland voert ons aan. De Eer en de Overwinning volgen ons. Beeft Vyanden! Dapperheid en Krygskunde onderfteunen ons. Het Bloed onzer Voorvaderen fpeelt ons in de aderen. Wy zullen altoos met dezelfde Kloekmoedigheid ftryden. Geen aantal van Vyanden zal ons verfchrikken, Wy vraagen niet hoe fterk zyn ze; maar waar zy zich bevinden? Trekt op Krygsgenooten ! Vernedert den Trots des Vyands. Dat de Overwinning onze Wederkomst verhaasttel Over de Gee íneuvelden zullen wy de verfchuldigde Traapen ftorten. Geiuk en Roem wagten de Overwinnaaren ! Onze Kinderen zullen wenfchen in hunne plaats geweest ts zyn. Onze jeugdige Schoonheden kouden 't oog op hun ge- flaagen. Soldaaten, gy zult ons Vaderland befchermen! Mannen, gy zult uwe Vrouwen verdeedigen ! Hoort gy het bulderen des Gefchuts? Vergezelt het met uwen Zang. Deeze Dag zal u een’ b-ftendigen Vrede verfchaffen. Dat hy die wykt, dat hy die zich kromt voor den aanfnorren- den Kogel, eerst daar door getroffen worde! Dat hy, die laf har- tig de vlugt kiest, door ‘t Zwaard des Vyands omkome ! Neen! eer ik vlugt, zal ik met de wapenen in de vuist fneeven. ô God! ô Koning! o Vaderland! wreek u cp my, indien ik u verraade ! NARIGT. e Les aan Narcisfa gegeeven voldoet ons niet; haar geval eischt, zo wel van de eene als van de andere zyue, eéne juister beredeneering; de bepaalende omftandigheden doen in zulk een geval zeer veel ter zaake: en wy zouden de roeping van Narcisfa, vooral, zo fterk niet durven bepaalen. LUCHTS- LUCHTSGESTELDHEID eg AMSTERDAM, JUNI, 178r. Bar: Th: Wind. 29. 1-5 70 Q O melder 3J — 1-380 |WNW a ke — 0-2 68 MN 3 ` Jesse 2< — O-O 75 VNW 3 ` Jegen — 0-064 [NO o om, helder 28. I1- 3'631 O 3 jdunnewolk. 3 — Il-5: SÉ — je N.W ober, icts R. — 10-9 Gel wm 1. Wo 2 b. wolk. vs 10-6.62 |W5WZW Duets R. zb, i me 10-7; 6 W 8 jz bon Rb. 4 — TI 8 NVW 2 [1m mm JO-8 614 ZW I Lon. Sq —11-2/6g NW 1 jdum. wolis O 2 (betrokk, —- 8-7l60 |Z 2 |R. donk. 