VADERLANDSCHE LETTER OEFENINGEN
my voorftelt. De verbeelding daar van alleen verheft my- ne ziele, en brengt my in verrukking. Ik ben van gedach- ten, det ik het overíchot myher degen , zeek WE eugd- LIBRA VAF CONSIDA 7 T M déng , (n :gelukdigiyk zéude-befteeden. Zelfs pes leof:ik , dat ik duar doer veele dapen. de, zonder zut te doen, zyn voorby gevlooden , zoude vergoeden; indien ik dit droevig overíchot tot voordeel van uwe braawe landge- meeten konde befteeden. Indien ik door eenigen goede raad konde medewerken tot bereiking van de oogmerken y zoo wel van uw waardig hoofd als van wiieden allen. Zoo vérre kunt gy dan op my vasten ftaat maaken. Myn levem en myn hart ayn u toegewyd.” aa Zoodanig waren de eerfte uitlatingen van Rousfesu.. Eer hy uogums deazen eerften brief floot, deed hy zeer véele klapten over zyne wederwaardigheden en v gen, er opperde verfcheidene zwarigheden tegen de voors geflagene onderneming.” i | coy De briefwisfeling werd gedwurende eenigen tyd op- gefchort , doch de dweepery van den zeldzaamen weg geer allenskens verdwynende , zoo viel het gantíche beftek in duigen." | . a gi De Heer de Voltaire vond goed, by gelegenheid uan - deezen voorílag , zyne boertery den ruimen teugel te vies Sen: om dus den flaàtigen Rousfetu, dien hy nooit kon dui» den, te kwellen. Het heugt my, dat hy gewoon was var hem met cenena fchimpenden grimlach te fpreeken , en : kem” Ce Gatcohi ,, Dien Pongen ‚te noemen; ik vind dit onder myne aantekeningen van niyne verkering met dem Heer de Voltaire , warmeer ik by hem op zyn flot ven Fer- Hey was , alwaar Hy veel eer als een wezenlyk Prins , dam als een Dichter, op het allerdeftig(te gehaisvest is” ' ^». indien het voorgeeven van "Voltaire door eenen cie genhandigen brief van Paoli tegengefprooken wierde; zoo zoude dit buiten twyffel aen Kousfeau eene genoegzaame voldoening verfchaffen." ` l - a Uk het bericht het welk ik van dem tegenwoordis gen flaat van Corfica, en van derzelver luisterryken Wet- gever en Opperbevelhebber gepodgd hebbe te geeven , Ran men wel afleiden 5 dat het ontwerp om den Heer Roas- feau in dat eiland te brengen, door de verhaalen op. het vaste land, boven maate opgevyzeld was. Men zeide, dar Rousfeau niet minder dan een Solon by de Corfen gés &cht zoude worden , die blindelings van trem een wetboek fonder te ontvangen.” C ` vw Dit was geenzins het ontwerp. Paoli was een al tw bekwaam man, om de wetgeving van zyn Vaderland over te laaten., adt» iemand, die ten opzigte van het vork, ven e Us # Je BOSWELL BERICHT. VAN CORSICAs hunne zeden, en met een. woord, van al het gene in *t el; land. gevonden werd, ten eenemaal een vreemdeling was. Neen, ik weet wel, dat Paoli meer acht flaat op °t gene door de ondervinding van veele eeuwen beproefd is, dam op de allerfraaifte denkbeeldige ontwerpen. Daar en bo- ven waren de Corfen niet eensklaps, zo als men 't bee. geerde, te hervormen. Zy moesten trapswyze worden voor-. bereid, en door de eene wet tot een grondflag van de ane dere te leggen, moest er een volmaakt gebouw der rechts, geleerdheid opgerecht worden." : ə Het voornemen van Paoli was , aan Rousfeau een edelmoedige vryplaats toe te ftaan, om zelf nut te trek- ken uit zyne fchitterende vermogens , die in zyne fchriften zoo zigtbaar waren, door hem te raadpleegen , of eenig licht te ontleenen uit zyne ryke verbeelding „ten einde by, naar veele van deszelfs voorlichtingen , die ontwe welke zyne eigene voorzichtigheid ter zyde gelegd hadde , mogt konnen verbeteren,” | . „> Doch zyn voornaamfte oogmerk was, om de fchryf- pen van Rousfeau, tot het opftellen van de heldendaaden. der braave eilanders, te bezigen. Het is jammer dat dit eutwerp niet tot ftand gebragt wierd. De vader van den tegenwoordigen overften Buttafoco maakte reeds voor vee- le jaaren daar toe breedvoerige verzamelingen, Deeze worden zorgvuldiglyk bewaard, en wanneer Zy by die van den abt Rostimi gevoegd wierden, zouden ze overvloedi- “ge Dot opleveren tot het opftellen der gefchiedenis van Corfica.: Deeze door den geest van Rousfeau vercierd „ zoude een der edelfte gedenkftukken der tegenwoordige eeuw uitgeleverd hebben.” Magazyn der Armen , Werklieden, Dienstboden en Huislie-' den, door Mejuffrouw LE PRINCE DE BEAUMONT. Uit bet i| Fransch vertaald. Twee Deelen. Te Leid. by P. Jacqueau en J. Douzi 1770. In ociavo 472 bladzyden. Ich te fchikken naer de vatbaerheid van ’t Gemeen is ieder een niet gegeven; en 't gebrek aen dit talent maekt veler onderwyzingen , hoe gegrond ze ook anders mogen zyn, voor 't Gemeen vruchtloos; van waer zelfs veler Schriften, die opzettelyk gefchikt zyn, om het Ge: meen geregelde denkbeelden van den Godsdienst in te beezemen , tot dat heilzaem uiteinde niet bevorderlyk Si 8 e= LE PRINCE BR BEAUMONT MAGAZYN DER ARMEN. 66 Mejuffrouw le-Prince de Beaumont; onderftaet in dit Gefchrift vernieuwde poogingen daer toe aen te wenden; en flaegt 'er waerlyk zo gelukkig in, dat men 'er ten miníle wel iets van zou mogen verwachten. Zy behandelt hier, by wyze van Zamenfpraken , met gemene lieden van verfchil- lande foort, de hoofdwaerheden van den Godsdienst, en wel inzonderheid de voornaemfte plichten der Zedeleere „ op ene manier, die vry wel gefchikt is, om het Gemeen ter lezings uit te lokken; en hun de denkbeelden van ver- plichting tot Godzaligheid , Matigheid en Regtvaerdigheid Qp ene verftaerfbare wyze in te boezemen, De verkiezin ` van zulks by Zamenfpraken te doen „ geeft haer vryhei om de zaken , naer welgevallen , in een onderfcheiden licht te.beíchouwen , en by herhaling van veríchillende zyden. voor te Dellen, De keuze van Zamenfprekers uit het Gee meen van velerleien character is haer hierin ook bevordere lyk,en geeft haer tevens aenleiding om zeer onderfcheiden tegenwerpingen of uitvluchten na te gaen en te beantwoore . Ze bedient zich , zo in't ene als in't.andere opzicht, van deze omítandigheden gantsch natuurlyk; en vervrolykt. hare flichtelyke leeringen, die gemeenlyk klaer en ernítig met ene ongedwongen deftigheid voorgedragen worden s door welgepaste gelykenisfen, en ook nu en dan door de igvallen en vertellingen van dien of dezen der Zamenfpre- keren. Deze manier van onderrichting maekt dit Stukje cigenaertig te gevalliger voor °t Gemeen, waer voor 't in- zonderheid gefchikt is; terwyl het tevens ook zodanige voorftellingen. behels; , die voor alle foorten van menfchen van aenbelang zyn. ——- Laet er ons, tot een voorbeeld „ ene voorítelling van dien aert uit over nemen , die menig- werfuietgenoeg nagegaen word. —— Mejuffrouw. de Goede, welke hier de rol van Zedemeestresfe heeft, met Juffrouw. Pernot , een Winkelierfter , gefproken hebbende over het gebod , Gy zult niet begeren „heeft haer onder anderen doen opmerken, dat men zich behoort te wachten, zelfs voor zulke misflagen in onzen wandel, die men voor beuzelin- gen, voor geringe feilen houd; om dat zy den weg banen. tot groter afwykingen , die ons eindelyk Gods genade doen Verliezen. Hier op vervolgt, ter nadere ophelderinge , het gefprek indezervoege. JUFFROUW PERNOT. ‚ » Dat begin ik te begrypen. Wy zullen voor die menig- te misflagen , die wy ogenbliklyk begaan, niet werdoemt Worden ; maar die geringe feilen zullen eindelyk oorzaak -~ . . . zyn CN D RM LEPRINCE DE apen 7007 077 Zyn, dat wy een groten begaan, welke ons ter helle zaf . , ; ` d Feiden ”.' eo. "DE GOEDE. ` E "Ae Recht zo. Om het u des te beter te doen begrypen 4 zal ik my van een" gelykehis bedienen. EE * „, Wy zyn zedert langen tyd vriendinnen 3 en uwe vriend fchap hebt gy my getoond in alle dingen die u mooglyK waren; gy zorgde- voor my in eene ziektes ondérftennde e belangens in de’ nering ; verdedigde my, toen mjm oede naam aangerand , en ik gelasterd wierd. Ik zat in de Sevangenis, en doer de betaling myner fchulden hebt ge vry gemaäkt. In "t eerfte beminde ik u-uit grond van m hart , en (paarde niets om u.myne erkentenis en vriendfc te bewyzen; doch ik worde koelder en beuiinne u zo har telyk niet, oni dat ik het gezelfchep uwer vyanden bywone 5 en gy eenige dienften van my begeerd-die my belemmeren. K wilde u wel niet benadeelen ; doch ben zo oplettend niet om u pleizier te doen , en bedryve zonder {chroom alte beuzelingen die u misliagen. Zullen die dingen niet te wee brengen, dat gy my zo hattelyk miet meer beminnen zët wy zullen, zo gy wilt, echter nog vriendinnen blyvėr 3 maar de vriendfehap zal kwynen , daagljksch afnemen , er flechts dan eem draadje hangen; als dan komt ‘er eene gelen enheid: voor, om nryn fortuin’ te maken, door u rond uit te mjsdoen, en uw” vrieüdíchap te laaten woaren? gy ziet wel dát die verflauwde vriendfchap niet bekwaam zal we» zen om my te beteugelen ? É an Ged heeft u, zedert gv op aarde St. met zyn wel daden overílelpt; die hebt gy ondervondert, en uwe, als toen hog onnozele ziel, had een groót afgryzen van het boze; doch gy hebt utangzamerhand met de kleinfte mis? grepen gemeen gemaakt; God verzuinit „en , om zo te fpre{ Ben ‚de beledigingen: hem aangedaan , niet geteld , de liefdé die gy hem toedroeg is verkoeld; echter gy bemind hert hog; doch dat liefdevuur is flechts een vonkje , welk doo? een niets kan geblust worden: thans zal "er zich eene zg de voordoen , die gy van weifilg belang gelooft, om dag uw geweten zal begonnen hebben zich te verharden! py zult ge zelf misleiden, de Godlyke gerí&de verliezen ; ongevoelig , zonder geraakt te worden , de zende als wateg indrinken 5 en in dien orrgelukkigen ftàat komen te fterven 3 want God, wien £y verlaten hebt, zal op: zyn beurt ook u. verlaten, | re ED » e A NAA. a ma A ^. ` MADAETN BER ARMEN. i9 NAATJE. (Ene P'eebosdfler.). , En wat nu te doen om dat ongeluk te vermyden % want men mag vry oppasfen, men begaat tóch daagtyksch duizenderlei feilen die ontfnappen. | ' DB GORDE. ' an Hervatten we onze gelykenis: gy zyt myne vriendige ne, en zeer hegeerig om my dienst te doen: ondanks deg eeden wil, zult gy een glas breken als gy my drinken ed,om dat gy vergeten hebt dat wel te houden, gy zult vuil water ftorten in een Kamer die ik fchoon gemaak hebbe; om dat gy in de kwade gewoonte van losfighej ayt. Myn eeten zult ge bederven „ door te veel zout daar - intedoen. Zekerlyk dat al die-dingen my zouden mishas _gen;maar dewyl ik zie dat u die ongelukjes zeer leed zyn, wanneer zy u overkomen.; dat gy my hartelyk om verfcho- nig bid; dat gy in plaats van het gêbraken glas wel raa cen ander zoud. kopen; de kamer die gy bevuilt had, met veel moeite fchoon maken, zou ik u uit dien hoofde wya vriendfchap niet kunnen ontuemen.; maar moeten zeggen: bet arme fchaap heeft een’ goeden wil; doch kan niet die» Ban; zy is te lomp „en zal zich door den tyd wel beterepe ik zal 't geduld nemen om haar beter te helpen doen; haar hart zondigt niet, zy: Meeft my lief. | » Zie daar juist hoe onze lieve Heer handelt , met hen die willig zyn, om hem te dienen. Men begaat misflee gen in zynen dienst; niet om dat men daar zin in heeft, maar uit zwakhetd. Het doed ons leed; men bid om ver- giffenis „ en belooft batesfchap voor het toekomende ;meg bid om. genade tot verbetering ; men doet al wat mogelyk is om. zyne feilen te verbeteren „en die goede Vader , wien de grond onzer harten kundig is, heeft meédoogen met onza zwakheid; geeft ons tyd tot verbetering en leert ons zelve , om hem beter te: di M | JUFFROUW PRRNOT. '. zeling is: wy moeten geloven, dat die aankleving onzen heilftaat in gevaar brengt, het is een teken, dat wy met weinig bekommering over het mishagen van God zyn aau- gedaan; onze liefde tot hem hangt (lechts aan een draadje, en zal by de eeríte gelegenheid breken.” T —ÀÓMMÀ——— M ————————————————————————7 Aanmerkingen over een Werkje , genaamd Verbandeling over de Misdaaden en derzelver rafen. Uit bet Fransch vertaalt. Te Utrecht , by G. T. van Paddenburg, 1769. Bebalve een korte Voor- reden , 56 bladzyden , in groot octavo. 7T An deze Verhandeling , by derzelver uitgave, gewag makende s E hebben wy genoeg te kennen gegeven , dat dezelve uit eigen aert aen vele Aenmerkingen der Regtsgeleerden onderhevig kon zyn; ook. hebben wy diestyds reeds bericht gegeven van ene zogenaemde 777z- derlegging der daer in voorgeftelde Grondbeginfelen , die echter meer ettelyke byzonderheden , dan wel de Grondbeginfelen zelven betreft. | n even zo is °t gefteld met deze Aanmerkingen „die in zommige ge + vallen des Autheurs denkbeelden begunftigen , en in anderen daer regen gekant: zët, Men heeft ze dus aen te zien als onaeneengefchakelde’ gedachten over ettelyke byzonderheden „rakende de Misdaden en Straf- fen , die ten opzichte van zodanige byzonderheden nog al enige over weging verdienen ; máer niets doen ter nadere ophelderinge vaa dit Onderwerp in zyn geheel befchouwd , of ter wederlegginge van "t al- gemene verband en 't hoofdoogmerk dier Verhandelinge. Za Zeldzame Levensloop van den berugten Boef A. MAGGARIS alias „J.C, KAMERLING. Za Dichtmaat opgezongen. Te bekomen te Amfterdans. ` en elders. Bebalve een korte Voorreden , 68 bladzyden , in otavoe. dezes beruchiten Bedriegers , vervolgd tot op deszelfs wederbren- ing in hechtenis, te Middelburg, 1769. na zyne Uitbraek: uit het Tuchthais aldaer. Men heeft dit, zo men zegt, in Dichtmaat opge- zongen , maer de Zangwyze is niet aenvallig , en 't Dichterlyke is van niet veel kracht 5 "t is een eenvoudig verhael , dat men op Maer gefteid: en in Rym gebragt heeft, 't welk eindigt met het volgende Couplet, dat genoeg is,om den aert der beryminge hier gehouden enigermate te be, Selen, Ex kort begrip van het uitgebreider verhael van den levensloop ging Dus zag Vernischte Deugd , haar Zoon , Uit fchelmery als t faam gefchakeld, Al dikwerf, Deerlyk toegetakeld, - Ontfangen 't hem verzweegen Loon!.,. Dus zag me hem Vroom , of Godloos wand'len Na 't in zyn Kraam maar kwam te pas, In welk een Land hy immer was; Geneezend , Preekend of in `t Hand'len! Zoo zien wy hem, Bewaard gewiss Och of, ten- waare Beeternis ! NAEUWE "GADERLANDSCHE LETTER-OEFENINGEN. d ke M D je 1 - le A it te e D M ie denen als Jooden ; kon vinden. Om, uit deze eenftemmig- heid van gewyden en ongewyden, de waerheid dier aen- merkelykfte Gefchiedenisfe te bevestigen; en dus de ge- loofwaerdigheid der Euangeliefchryveren, die mef als Vrienden kan befchouwen, te verílerken , door de one wraekbare getuigenisfen van zulken, die men min of meer als Vyanden, of ten minfte als Onzydige Perfoonen, zou mogen aenzien. Het daer uit afgeleide bewys is ook, by alie oordeelkundige en redelyke Lieden, altoos ván zeer veel gewichts gerekend. Doch de ondervinding. heeft hen meermaels geleerd, dat de nafpeurers hier van de behoore -lyke oplettenheid niet altoos in acht genomen, en dus wel eens getuigenisfen, als onwraekbaer , opgegeven hebben, die men, na een onpartydig onderzoek , niet wel als zoe danigen-kon erkennen: "t zy dan dat ze, of geheel of ten deele verdicht, en dus verwerpelyk, of zo onzeker enz. waren , dat men et zich in ene zaek van dat aenbelang niet “op mogte verlaten. Dit heeft, voor al in latere tyden, een naeuwkeuriger.onderzoek dezer foorte van getuigenis-- 1. JV. DEEL: N, LETT, NO, 2. D ' fen so fe SEREMUS 7C fen te “wegen” gebragt ; en oplettende oordeelkandigen hebben zich bevlytigd, om de aenneemlykheid of ver- werplykheid- van -deze. en gene getuigenisfen in 't volle daglicht te ftellen. Even dit bedoelt de. Eerwaerde Seres. -nius , in deze zyne Verzameling; welke ingericht is, om. endgé getuigenisfen rakende Heiland: Jefus,-zo uit de. Schriften der Heidenen, als uit die van den Joodfchen . Gefchiedíchryver Flavius Jofepbus, tegen zommiger ver- denkingen te verdeedigen , en ter bevestiginge van het Christelyk Geloof aen te dringen, ———- Dat zyn Eer- waerde.in deze onderneming gelukkiger geílaegd zou zyn dan anderen „ die zich tot een. minder getal bepalen, en zommigen der hier by gebragten, als niet ontegenzegge- lyk , wraken, zouden wy niet durven beweren; maer des niet tegenftaende érkerinem wy gaerne dat deze Verzaíhe-; ling ook hare nuttigheid heeft, en verfcheiden aenmer- , kingen over dit onderwerp vervat, die ener herhaelde: . overweginge waerdig zyn. EE . Dit geíchrift is afgefchetden in vier afdeelingen; waer. van de eerfte. gaet over de echte getuigenisfen. der Hei denen. Zyn Eerwaerde vangt dezelve aen met ene alge=, mene aenmerking over het nut der ongewyde Schriften y ter bevestiginge van ons Geloof ; en een beklag over ’t tegenwoordige gemis van ettelyke Schriften, aer op de. Oudvaders zich ten hunnen tvde deswegens beroepen: hebben. Dit doet hem wel byzonder gedachtig zyn aen. de Gedenkíchrifteu van Pilates, waer van ons. geen WE. fchriften overgebleven zyn, daer men volkomen faet op: kan maken. Vermits.men echter reden heeft, om te be-: weren , dat die Stukken oudtyds waerlyk aenwezig gev weest zyn , zo oordeelt opze Autheur dat men op goes den grond geloof mag flaen aen °t geen Tertullianus meld y: rakende het voornemen van Keizer Tiberius, om fefus. onder de Goden der Romeigen te plaetzen, De ftilaweya: genheid der Roomfíche Historieíchryveren hier ome trent geeft hem voorts aenteiding om ons onder het: oog te brengen, dat men zich daer over niet zeer heeft. te verwonderen, dewyl ze zich overal, ten opzichte vau. de Christenen, bedrieglyk gedragen, en de gewichtigíte. voorvallen des ftaets onderdrukken „ alleen om hun -niets: toe te ftaen. In door voorbeelden nader bevestigende y brengt hy tevens. zyne bewyzen by, voor de echtheid? van het getuigenis, rakende den wonderdadig-reddenden. ` regen, by den Duitfchen veldtocht van Keizer Aureliusz e - e e DÉENEN ^... ER GETUIGENISSEN VAN JESUS. gI. en doêt obs tevens opmerken , dat Tacitus,’ uit wiens Schriften echter biykt, hoe hy niet heeft konnen looche- nen , dat:jefus wezenlyk in leven geweest zy, zich voor 't overige ten dezen. aenzien even. als de anderen gedraegt. Voorts op ene dergelyke wyze gewag makende van Pletar- chus „ eu ty die gelegenheid fprokende , van "t verkondigen van deg dood yan den grooten Pan ; better hy daer omtrent niets. Verder merkt hy aen , dat Suetonius en Macrobius zich insgelyks zo-achterlyk houden, fchoon ze van zaken fpreken y die totdevomiftandigheden van Jefus betrekkelyk: syn. Maer Jiwnisius Marcellinus, zegt hy, handelt ter goeder. trous we, ii zyn verbael van den door de vlam verhinderden Teupelbouw. van Keizer Fulianus.. Hier op verledigt zich: ayn Eerwaerde.;oin nà te (Deen, welke de hoofdoòrzae ke zjn, Waeroin de Roomíche Historiefchryvers zo weie nie bericht geven, van de voorvallen, die tot de zaken: der Christénen betrekkelyk sent by welke gelegenheid hy. ten (lot ook nog in acht genomen wil hebben, dat er zeer veel werken van dien tyd geheel verlooren ; en van vele anderen niet dan enkele ftukken overgebleven zyn. `O deze melding van overgeblevene. ftukken bepaelt hy zic nog tot het befchonwen var *t overblyfzel van Pblege Tra, lianüs, en deszelfs melding van ene buitengewoone Zons- verduistering ; die'onze &utheur'op den tyd van ’s Heilands lyden bepaelt, vesfterkende voorts het daer op gegronde’ bewys, voor dé waerheid der Euangelifche Gefchiedenise fe, uit het geen de Chineefche Jaerboeken , zo men wil, van ene Zonsverduistering , tegen den loop der Natuure ger, op dien eigenfteh tyd, verhalen. e - Tot dus ver beriep zich zyn. Eerwaerde op Heidenfché getuigenisfen; die men als. ware getuigenisfen heeft aen te metken, maer in. de tweede afdeeling vestigt hy hetoog, ob de Schimpfchriften der Heidenen tegen den Verloss fer; om na té gaen wat men, uit de Schriften der zul- ken, die, in. den .eerften tyd, den Christelyken Gods- dienst befchfmpten en beftreden , ten voordeele der Euan- Diabhe waerheid. kan afleiden. En ten dezen. opzichte: togt hy on8,:dat Tulianus, Porpbyrius, Celfus , Lue damus en Hierocles, door hunne fchryf- en handelwyze, verfcheiden zaken aen de band geven, welken dienen om ons van de waerheid der Euangelifche gefchiedepis- fei te verzekeren; voor zo verre zy verícheiden, zakeni van wezetllyk gewicht niet alleen niet tegenfprekeif, maer: zelfs veleg daer. van als wezenlyk: gebeurd uitdrukiyk ern. 9 ene s” > $7 SU Je SERENIUS -> > kennen, of dwidelyk veronderftellen. Te meer daer ’t mid- dagklaer blykt, dat geen hunner de waerheid der Euange-- lifche Gefchiedenisfen over °t geheel heeft durven ontken- nen, ze zulks in ’t algemeen toeftaen, en Jefas alleszins als een uitmuntend Man befchouwen. Onze Autheur dit aengedrongen hebbende, doet ons verder opmerken, dat Pbiloftretus , door zyne levensbefchryving van Apollonius , waérlchynlyk aen Keizer Caracalla aenleiding gegeven heeft „ om een gunftiger gevoelen van Jefus en deszelfs Apostelen op te vatten; als mede dat Keizer Alexander Severus , niet. Jang daer na, het beeld van Jefus in zyne Huiscapelle deed. oprichten. Hier aen hecht zyn Eerwaerde vervolgens ene- niet ongepaste overweging , ‘betreffende de wyze Íchikkingr: der Godlyke Voorzienigheid, om de uitnemende kracht der waerheid openbaer te doen worden, door °t overwin-: nen der grootíle zwarigheden , die zich tegen haer aenkant- ten. Deze zwarigheden kortlyk ontvouwende , leid by, ons tevens op, om gade te flaen , hoe de Heidenen zelven , wel. byzonder door hunne ongerymde zogenaemde Gods-- „dienftige denkbeelden en bedryven als tot het uitterfte te- brengen, tegen hun eigen oogwit aen, medegewerkt hebs ben, om den Christelyken Godsdienst by verftandigen- veld te doen winnen. By dit alles voegt onze Autheur nog, in de derde afdee- ling van dit zyn Werk, eene byzondere overweging der etuigenisfen van den Joodfchen Gefchiedfchryver Jofepbus. Desaengaende ontvouwt hy ons eerst de juiste overeens komst, die ere, tusfchen het verhael des Gefchiedfchry-- vers, aengaende de verwoesting van Jerufalem , en de voor-: fpelling, die Jefus van deze aenmerklyke gebeurtenis ge- daen heeft, welke door de Euangelisten voor den tyd dier omwentelinge van den Joodíchen Staet geboekt is. En voorts maekt hy 'er opzetlyk zyn werk van, om de echt- heid van het loflyk getuigenis, rakende fefus, dat men in de fchriften van dien Historiefchryver ontmoet , te beves- tigen , en tegen veler tegenbedenkingen te verdeedigen.. Met opzicht tot dit getuigenis brengt onze Autheur in de- zen nog by, een byzonderen brief van den beroemden Z- faac Wosfius, uit 's Hage 27 Aug. 1660, gefchreven , aen. den Heer Mattbias Palbitzky , Zweedíchen Prefident. van het Tribunal in Wismar, waer van het oorípronglyke nog heden op Hornzund: bewaerd word, door deszelfs Klein- ‘zoom, den Kamerheer , Baron Alexander Palbitzky. In dien. brief beweert deze oordeelkundige, dat Jofephus een Low | oo er GETUIGENISSEN VAN JESUS, $3 fer geweest is; en dat hy , overeenkomftig met het ger voelen dier Secte, welke Jefus, gelyk Philastrius getuigt» voor een Propheet en heilig Man hield, zeer wel zulk een loflyk getuigenis van Jefus heeft kunnen geven „zonder tee gen de grondftellingen dier Secte, tut welke hy behoorde, gen te gaen. Dit gevoelen betuigt de Eerwaerde Serenius ` insgelyks te omhelzen 5 en * behaegt hem des te meer; om dat het zodanig ene verklaring vervat, door welke de groo- te twyfel, wegens de Joodíche.Religie van Fo/epbus, die aen alle tegenfprekinge in deze zaek.het leven geeft, nae tuurlykst kan weggenomen worden. Eindelyk befluit zyn Eerwaerde ditGefchrift, in de vier- de afdeeling , met aen te toonen , hoe de innerlyke en ui- terlyke bewysredenen, die ter ftavinge van ene gefchied- kundige waerheid konnen dienen , zamenloopen, om de waerheid van den Christelyken Godsdienst te bevestigen. Dit geeft hem voorts nog aenleiding, om den Lezer tex flot onder ’t oog te brengen , hoe verkeerd en onbezonnen het Ongeloof in deze dagen bandele; om een ieder daer tegen ten ernftigfte te waerfchouwen ; met vermaninge om dit flach van menfehen te vlieden, medelyden met hun te hebben, en den BEER om hunne bekeering aen te roepen, hem tevens biddende dat hy ons beware voor alle verlei- ding, en verfterken in het Geloof, ter zaligheid onzer Zielen, door Jefus Christus. wf Paropbrafis in Pfalmas Davidis, una cum Annotationibus et Argumentis. Autore MOSE AMYRALDO. Editio altera, nis . tidior , emendatior et auctior nova prafatione JACOBE CRE- MER J. jJ. F. Trajeĝi ad Rbenum apud A. a Paddenburg: 1769. absque Pref. Gc. 836 pp. in quarto. — — | DI ` | MOSES AMYRALDUS over bet Boek der Pfalmen. En ieder, die maer enigzins ervaren is in de Lettere < kundige Gefchiedenisfe der voorgaende Eeuwe, heeft. meermalen met lof gewag gemaekt gevonden van den be- remden Godgeleerden MOSES AMYRALDUS Of AMYRAUT, zelfs by de zodanigen die van hem in denkwyze verfchil- den; voor zo verre 's Mans Geleerdheid en Oordeel ieders achting verwierf. ’tIs derhalve niet vreemd dat dit zyn Werk over de Pfalmen , gantsch íchaers geworden zyn- . ` l D à ` - de, L4 E ` — M. AMYRALDUS OVER DE PSALMEN, de, óp nieuw in 't licht gegeven wordé:'en de Heeg CREMER de edelmoedigheid hebbe van: dit Gefchrift fchoon hy met den Autheur niet geheel inflemme , naer verdienfte, in ene voorafgaende Aenípraek tot den Lezer, aen te pryzen. ’%tZelve is den Bybeloefeúaren, die der Latynfche tale magtig zyn, van over lang, zo algemeen bekend, dat het overbodig zoude zyn , ons met een breed verflag daer van op te houden; egter konden Wy, by dee ze vernieuwde uitgave, niet nalaten er enige melding van te doen; zo om de gedachtenis daer aefs.te verlevendigen , als wel inzonderheid om jongen Lieden voor te dragen , dat verftandige beoordeelaers van Uitleg- Schriften, in °t algemeen, dit Gefchrift , onder die foort van Werken, bor ven al ene plaets waerdig fchatten.. Men vind in het zele ve ene eigen Vertaling der Pfalmen van dien Autheur, end daer op gegronde uitbreiding , enige korte aentekeninpen , en een beknopt verflag van den hoofdzaeklyket inhoud van ieder Zangítuk. Het een en °t ander is 1netizo veel Juistheid voorgefteld , en met zulk ene klaerheid uitge» drukt, dat het, fchoon de Autbeur:geacht mogte worden; hier of daer den rechten zin nier getroffen te hebben, (een lot, dat zelfs den besten Uicleggeren gemeen is ,) over *t geheel, dit Boek der Pfalmen geen gering licht byzette ; en dus meerendeels der raedpleginge waerdig zy. OG ` De XXVíte Pfalm, in eene doorgaande Verklaaring ; als me- ' de Ps. LXXXIV , Fez. XXXII en Luk. V tin Leerreden nen geopend door P." BROUWER, B: Z. ‘Predikant te Dardy recht, Te Dordrecht by P. van Braam 1769. Bebulven e r de Voorréden 632 bladzyden in groot oëigog. - En vind in dit Stuk de opgenoemde plaetfen der H. Schriften oordeelkundig ontvoud, en de laetst- gemelden wel byzonder, volgens de gewoone predikwyze , uitgebreid , en ernftig zo ter leeringe als ter betrachtinge aengedrongen, des ze den Lezer ondertichting en ftich- ting konnen geven, ` ~ Chris- i. "a . Je Ae :ERNESTI LEELREDENEN, Er Christelyke Leerredenen ter werbeerlykinge van Ged en 3efus “Christus „en ter bévordering ban bet inwendig Christendom, : Door D. JOH. AUGUsT.ERNESTI: Hoogleeraar iride Ai. Gode E fremdbaa en de: Welfpreekendbeid op de Univerfüteit te t- Leipz g. Utt bet Hoogduitsch vertaald. Fe Utrecht , by "WH Kroon 1770. Bebaloen' bet Woorbericht enden Inboud ` A26 Reiden in groot octavo, - , E onderwerpen, in deze Leerredenen behandeld, zyn RJ de volgende. Gods Woord , als °t eenig middel ter bee keeriss, Luc, XVI. 19—31. Werdeediging van Gods gereg- tigivid inde groote oordeelen over de ongeloovige veragting van Zyn woord. Matth. XXII. 34--39, Tefus voorzorg omtrent Zys woord. Marc. XVI. 14. Waarom God alle onze boop o det geloof’ gevestigd bebbe, Matth. XV. or.-28. De opge, beid waar mede God Zyne gaaven uitdeelt. Matth. XX, 1-16. Gods Wysbeid in de gerüoniging der pligten jegens dé Owerbeid met den Godsdienst, Matth. XXIL. 15 —— 92. De uitmuntend- beid van 't Ryk van Fefus Christus in de barten der men/cben, Luk. I. 26--58. De Heeriykbeid van Christus Ryk în de'bar- ten der menfcben. Joh. X. 1 enz. De Heerlykbetd van Sefus Cbristus in Zyne groote nederigbetd; Matth. XXL 1,.enz. De Openbaaring van Gods Heerlykbeid in de geboorte Zynes Zoons Phil Cbristus. Luc. IL. 1,enz. Het gebruik der Rede $a. den Godsdienst en in Geloofs-zaaken, Luk. [. 26--39, De oven denking van de Leerftukken van den’ Godsdienst. Matth. XXII. $4--46. De overdenking van de twyfelingen in zaaken van Godsdienst. Luc. 1. 26-- 38. em Marc. XVI. 1--8. De over- ‚denking van de pligten van deh Godsdienst. Matth. XXH. 34-46. De overdenking van Gods werken. Marc. VII. 31 32. -De verdenking van Gods gaaven en weldarden, als een fiuk déf kunst, oin' altyd- blyde te weezen. Luc. |l. 39--56. De Voorfegten van bet Onzigtbaare.. Matth; XXI, 1,enz; Hoe men zig aam dà liefde tot bet Onzietbaare moet gewennen: Joh. XVI: 16 -- 20. — Deze Onderwerpen worden hier op een Onderzoekenden en betoogenden trant beredeneerd, die alleszins gefchikt is, om de Toehoorders of Lezers, door overtuiging tot de betrachting van hunnen plicht te brengen. Deze Leerredenen beantwoorden dus zeer wel aen de befchryving , die de Vertaler van 's Mans predike wyze geeft, als hy zegt. ,, Wanneer een Ernesti predikt, . dan leert en onderwyst Hy , en zyn ganfche voordrag is gethikt, om eene ftille en opmerkzaame overdenking van D 4 Ze- Së . J. A. ERNESTI LEERREDENEN. zekere gewigtige onderwerpen, die tot het Christendorü behooren , te vervorderen en te verwekken; zonder welka geene waare fligting, dat is verbetering der. menfchen in ennis en deugd, mooglyk is. Hy predikt niet om te ver- maaken, noch opk om alleen te roeren, en, als door een ftormwind, die kort van duur is, alles in eene hevige bè- weeging te brengen, maar om de meníchen daadlyk wyzer en deugdzaamer te maaken. Hierom be(tgat zyne welípre- kendheid op den predikftoel alleen daar in, dat Hy alles „ wat tot Godsdienst en Christendom behoort, op dedui- delykfte en overtuigeudfte wyze voordraagt , en dus de waarheid gelegenheid verfchaft , am haare eige en. Godlyke kragt op de gemoederen der mentcheh te bewyzen ”. | Godurucbtige Gedachten over *s Menfcben uiterfte, door A. He ` R. P, en uitgegeven door. JACOBUS VAN ALLER, J. z. Te Rott, by J. Hothout 1269. Bebalven bet Voorwerk 82 blad- zyden in groot oavo. ^ > ` | E onderwerpen bier befpiegeld zyn de zes navolgende , D die, buiten tegenfpraek, voor ieder mensch ten ui- terte gewichtig zyn. (1.) De ontzachlyke Eeuwigheid. Ca.) Het fterfbed eens Zondaers en Rechtvaerdigen. (35.) De onderfcheiden ftaet der afgefcheiden Zielen na den dood. (4.) De Opftanding des vleefches. (5.) Het laetfte Oordeel. (6.) Het eeuwig geluk en ongeluk der Reclitvaerdigen en Onrechtvaerdigen. — Ze zyn eigenlyk niet gefchikt tot naeuwkeurig uitgevoerde Godgeleerde of Zedenkundige Verhandelingen over die onderwerpen , maer bevatten in zich ene reeks van levendige en ernftige overdenkingen , tot welken een Godvruchtig Gemoed, op ene aendachtige befpiegeling van dezelven , natuurlyker wyze opgeleid word. Overeenkomftig hier mede zyn ze zeer wel gefchikt om zodanige gedachten, die dikwerf te veel verwaerloosd , of niet levendig genoeg gehouden worden,op te wekken 5 en , dus ftichting te geven den genen die ze doorbladeren. crk- C. TER STEGENS NAGEL, WERWJE& 59. ETT — F PERRIT TER STEGENS, nàgelatene Werkjes, Uit bet Hoog- duitscb vertaald. Te Hoorn, by. 1. Tjallingius 1770. ln Bavo so bladzyden. ` l Y die de fpraek der Mystiken , in onderfchejd, van de tael der Entbufiasten , gewoón zyn , zullen deze Werka les van den Vriend ter Stegen best verftaensen die finaek in deze fchryfwyze. hebben, zullen er op bunne manier nog al (lichting in vinden;'t welk men vertrouwen mag het ops rechte oogmerk van den Autheur in 't opftellen geweest tq zyn. Men vind 'er, behalven vier byzondere Brieven, en ene Vermaning tot Liefde, in, ene verklaring van 's Man gevoelen en Brand , en een kort Bericht.van de Mystike o erborgen Godgeleerdheid ; waer nit men kan afnemen dst hy , {choon ene voor ons verwarde denkwyze bezitten, de, echter altoos ene geloovige gehoorzaemheid , met verg trouwen op Gods genade in Jefus Christus , dat het wezen. lyke eens Christens is „in °t oog gehouden heeft, Sal Beginfelen van de Godsdienst , opgefteld ten dienfle por . Kinderen en Jonge Perzoonen, door ISAAK WATTS, Theol, Doëtor en Gereformeert Predikant te Londen. Te Leiden , by J. le Mair 1769. In oëtavo, Uders en Leermeesters , aan welken de zorg der teedre AZ jeugd is toevertrouwd, word , met de uitgave van dit er je, ene gefchikte handleiding verleend, waer vanzezich. Ongetwyfeld met vrucht.kounen bedienen , om jongen Per- fbónen de voprnaemíte grondwaerheden van den Godsdienst, ap ene wyze „dic naar hunne vatbaerheid gefchikt is, in te boezemen. Het zelve behelst etlyke afzonderlyke Tractaet- Jes, die allen dit eigen(te wit bedoelen, en elkanderen ger derling behulpzaem zyn, om dit heilzaeme oogmerk te reiken. , | | In de eerfte plaets ontmoet ons. een Catechismus, over de gronden van den Godsdienst, die van een tweeden ge. volgd word, betrekkelyk tot de voornaemfte Perfoonaedjen ^in de Bybelbladen gemeld, met nevensgaende korte Gehe- den. By deezen, die inzonderheid deer kleine Kinderen gelchike zyn ‚is nog gevoegd een Catechismus, over de | oofdwaerheden van den Godsdienst, die Wat onderíchey „denlyker uitgevoerd , ep met Gebeden verrykt is’, go fk | D 5 Kin» s Je WATTS EERSTE BEGINZELEN, Kinderen van 8 tot zo of 12 jaren oud; midsgaders een His- torifche Catechismus voor de zodanigen „dienende om hum. gen algemeen begrip van de Bybelfche Gefchiedenisfe mede te deelen. Hier aen volgt ene breede lyst van de opmerke- -Iykfte Schriftuurlyke Namen , onder zekere hoofden ge- bragt, welker eenvoudige verklaring der Jeugd van diens kan zyn, om de Heilige Schriften des te beter te verftaen, Eindelyk geeft de Eerwaerde Watts hier nog, een Bewaer: middel tegen de Zonden en Dwaesheden van Kinderen en Jonge Perfoonen ; in welken laetften Catechismus hy *t "es op toelegt, om de Jeugd te wapenen, tegen die gebreken waer aen ze gemeenlyk onderhevig zyn; door hun de ver- keerdheid en haetlykheid daer van kort en duidelyk te doen opmerken. —— leder dezer Stukjes is met oordeel inge: richt „naer de gemeng vatbaerheid die men in de Jeugd kan vooronderftellen ; weshalve deze verzameling , als een nuttig Huisboekje „tot dat einde aengemerkt moge worden, Proeve over bet Geluk, door den geleerden Heer 8. FORMEY-, ` Hoogleeraar inde Wysbegeerte en Lid van verfcbeide Geleerde “_4Genootfebappen. Uit bet Fransch vertaeld, Te Baar), by N, - Beets 1768, Bebalven be Voorbericht 150 Mais, in groot V ottavo, - ME , art zekerlyk met den hartlykften ernst doch "er is in de menschlyké zame er , dan menfchen te hooren klagen tkigen ftaet „en hen zodanige wegen te en niet anders dan ongelukkig konnen e gaen, den menfchen die klagten te »ndertoog te brengen, wat hun ter wezenlyk geluk te doen ftaet, is het sn Hoogleeraer Formey in deze Proeve. * zyn om te-kunnen toonen; dat de klaegt; terwyl hy rede heeft om zich Het komt 'er nraer op aen zegt hy, n'wat het kwaad zy , waar over zig E eklaageii , èh wat het goed zy, waar blyd'zyn. Wy zullen den mensch met n Ortdeugden, wy zullen hem met?t | fpréekt befchouwen. Wy zullen zyne 'erteng en zyne eisfclien hooren ; wy l We E zullen B. FORMEY PROEVE OVER HET GELUK, : guillen hèm eindelyk tegen. zyaen wil ep daa de békentenis yan zyn Gelyk uit den hals haalen ". ^ Hier toe legt: hy tet een grondfílág ,- ads ene ‘algemen hoofdkeering , de volgende ítelligg; j, Eer menschiis.ge- 3nkkig „zoo het getal en de. waardei der zeegeningen welke hy geuieten kan, de overhand heeft, op ‘het geral en de kraet der ampen , die by niet vermyden kan: en dit is het, dat men van alle menfchen zeggen kan” Dit iri ?t alge- meen betoogd hebbende; gaet by over som nader.te doen Sien? dat het kwaad, waar over de Menfchen zich be-. klagen, geen kwaad is; dat de inzigten der Goddelyke -Moerrienisheid wyze inzigten zyn; dat de tegenwoordige Stat der Meníchen een Staat van Geluk is „en dat het niemand, dan van hen alleen afhangt, eene verzeekerde Voorlpoed te genieten ". Dit tracht hy voarts. in deze Proeve , door de befchauwing van het kwade , waer aen de Mensch onderhevig, en het goede, dat hy deelagtig is , onderícheidenlyk en overtuigelyk. onder 't eog te brengen, Ten dien einde verledigt hy zich in. de eerfte plaets tot een pnuderzoek ,, van het kwaad, over het welk de Menfchep zig beklaagen , het goed, het welk hun ontbreekt, doch het geen zy egter verlangen, en de onvolmaaktheden, die zy in bet goed vinden „ dat zy genieten ". In het oúdet= zoeken hier yan getoond hebbende, dat de meníclien zig pver het kwaad in °t leven te onregt beklaagen , vestigt hy vervolgens het oog ‚np het oneindig'getal van Zegeningen, die hun toegeftaen zyn, en, tracht de Meníchen te.doem opmerken ; — dat het goed, het geen zy genieten, een goed is, dat alle .erkentenisfe verdient, en:dat de. voordeelen; om welke zy verlangen , meest al zaodanige zyn , welke zy ligtelyk mise kunnen , of wel zulke welke hen de Voor zierigheid weigerde, om det zy hen bemint ". —— Al het woorgeftelde , zo’ in "t een als ’t ander opzicht; loopt, ge- dyk de Hoogleeraer doetzien , te zamen ; om ons te toorien ; dat--de-Mensoh niet ongelekkig ts- dan door zyn eigek febald, wanneer' hy zich toegeeft.iu "t bedryven der. Onge» vegtigheid; en dat hy: integendeel gelukkig: is, wanneer hy maer den weg der Deugd bewamdelt, op welken weg hy overvloedigen troost kan vinden, tegèn het kwade dat hy niet kan vermyden en "twelk iyktyk opgewoogen word door-’t goede dao hyi gemietwes kan to't welk onge Schryvet ten: flot met verfoheiden bedenkingen. daer toe.ibecrekkebyit sendríngt."; ++ (Onder anderen:laet hy zieh, op de vraag Wat is bet ware goed? Cwelker beantwoordin gy ele VA) tg Pet pare d taeltj do „S. FORMEN © ftaeltje dezer Proeve nog zullen mededeelen ,) hier aldus hooren. r 3, Zoo m.n nu verders noch vroeg , wat het waare goed is ,. zou ik antwoorden , eene leevendige en naukeurige kennisfe van onze pligten. Eene leevendige kennis heeft altoos invloed op onze daaden, en zoo het gebeurdt, dat wy onze plichten kennen zonder dezelven te betrachten 5 is dit hier aan toe te fchryven , dat wy dezelven alleen op ‚gene duistere wyze kennen , dat wy "er niet behoorlyk acht ep geeven, noch zorg draagen om het denkbeeld van de- zelven in ons met zoo veel yver leevendig te houden, dat Jer onze wil door bepaald wordt, en dat wy de vooroor- deelen en de dwaaling tot hulp roepende , vau onze hartstog- ten eene zedekunde fmeeden, welke niet die van een braaf mensch is. Hy, die zyne plichten kent, zoo als het den mensch past dezelven te kennen, betracht dezelven ook altoos: maaken wy ons werk om ze dus te kennen, dan zal het met ons geftelt zyn „als met dien wyzen man , wien ‚de opgaande en daalende zon altoos in eene volmaakte gerustheid aantreft, wien het gemis der vermaaken niet onaangenaam , wien het genot niet gevaarlyk is, die zelfs , gelyk de Epicurist , dezelve met wellustigheid fmaakt , doch die 'er niet meer waarde , dan het behoort, in ftelt; die in zyne oogenblikken van, vermaak zoo veel te. gelukkiger is, naar maate hy geen droevig naberouw te. vreezen heeft; die altoos genoeg heeft: die zyne ziel verheft, en die vers rukkende oogenblikken geniet , welke het gros der menfchen niet wil kennen, Geloof niet, dat al wat "er buiten deeze vermadken is , den mensch zeer gelukkig maakt: daar geen deugd is, daar is ook geen geluk, hoedaanig ook de voor, deelen zyn, die men in eenige zaak onderftelt: een dwerg op een hoog gebergte is een dwerg, dien men van verre ziet „een reuzenbeeld , wier grondzuil aan den voet van een fteilte (taat, is een reuzenbeeld , dat men alleen van digte by zien kan :daar is eene elende in ’t midden der overvloed , en eene overvloed in "t midden der ellende. niet meer zal kunnen genieten, dan zal hy het vermaak der deugd {maaken , welk hy niet heeft willen kennen; als zyn hart ontleedigt van hartstochten , niets gevoelen zal dan berouw, en knaagingen en onrust, zal hy die vreedé, en dat genoegen willen {maaken ; welke de wysheid voort- brengt. Welk een dwaasheid dat men wil beginnen te lee- ven „wanneer het tyd om te fterven is 5te gaan denken om zich met befpiegelingen van het uiterfte gewicht beezig te houden, in een tyd, dien weinige menfchen bereiken, en in welken de menfchen, die denzelven bereiken, meenig- maalen geen kragts genoeg hebben, om 'er zich meede be- zig te houden ! De wyze „altoos eene onfterflykheid , welke hy begeert , en op welke hy hoopt, in het oog houdende „ ziet de goederen van dit leeven als bloemen aan „die zynen weg vercieren , doch die hem niet moeten ophouden, om dat zy verdwyuen , eer hy dezelven verlaat, NE en Men kan des te minder aan deeze waarheden twyffe« len, daar alle inenfchen, wanneer men maar een weinig, met hun redeneert , dezelve erkennen. Het is zeer natuure lik, dat zy, midden in de oproerigheid der hartstochten, en de dronkenfchap der vermaaken , zich weegens de na- tuur en de noodzaakelykheid van hunne plichten verbys- teren; de ftem der reeden komt niet tot hun, anders dan ` als een ydele klank , welke niet dieper treft dan het gehoar: maar fpreek tot den mensch, als hy, vermoeit van zyne gitfpanningen , wel geneegen is in zich zelve te keeren, breng hem dan de waarheid voor oogen, en gy zuk zieh, dat hy ‘er van getroffen wordt. Meer dan eenen heb ik ontmoet, wien ik deeze bekentenis uit den hals haalde , doch dezelve was wel draa weder vergeeten. Wat reeden beeft men dan niet om omgang met hun te zoeken , die hunne driften in toom weeten te houden , niets is gefchike ter om ons tot de betrachtinge der deugd te brengen: de beste leermeester van allen is het voorbeeld, het overreed best, om dat het welfprekender dan iets anders is”. ' ` Men hoore daer benevens nog des Autheurs algemene betuiging, die ons het hoofdzaeklyke der denkbeelden in. deze Proeve aengedrongen, kortlyk meld. —— Índien de betrachtinge van onze plichten, indien de edelíte bee- zigheid , indien de aBergenoegelykfte ftaat der ziel, indien | e eats | e e6BWwERs&6onNnbriÀÓ de keürlglté gewaárwordingeri , indien het geniet van et oneindig: getal zeégeningen , indien. de- onwankelbaarfte Verzeekerihg van een gelukkige onfterfelykheid niet in (taut zyn, om de menfchèn van-hun geluk te overtuigen, ken: ik niets ter waereld {waer ofritrent men reden heeft, om var Yerzéekert te ren - Ik weet, dat ik-vooroordeelen ; die moeilyk hitte wisfthen ayn; beftryde , dorch het is my ge- noeg dat'ik op de toeftemming van ieder mensch „die wel in zich zeWe zal willen gaan, kan ftaat maaken.: Zoo ter ongelukkige menfcheft.2yn , is het , om ‘dát zy het zyn wils fen:' hun ongeluk is vån dien aart, dat het verdwyne , zoo dra zy het kenner, en dit kunnen Zy op ieder oogenblik doen. Wy hebben alles, wat: ons noodig i$-om aan het Ooginerk te beantwoorden , waártoe wy gebooren zyn ; niets Ontbreekt ons. "Wy zouder zoo gelukkig zyn , als hee mos Iyk i$ te > indie wy zulks met ernst wilden: wy kuns nen altyd ín het tegenwoordige, in de herdertkinge aan-hee voorlèdene, en in de hoop op het toekomende, reedenert vari vermaak , blydfchap , en vergenoegtheid vinden; Heb« . ben de goederen van dit leeven haare ongemakken , de waaa fe goederen hebbe dezelve niet, dat men deeze geniete „in de vermaakelykheden, of în het midden der voorbygaande fimerten deezer waéreld, dit beneemt niets van ons geluk.” gn Geneeskundig Tydfcbrift , of Werzameling van Ontleed- Heet. ` Artzeny en Natuur- kundige Waarnemingen en nieuwe Ontà dekkingen. Ontleend uit de beste, nieuw uitgekomene Ges ` fchriften der In- en Uitlandfcbe Geleerden, en met vet- e 'fcbéidene bygevoegde: Waarnemingen en Aanmerkingen vers ` aneerderd door ALBERTUS LENTFRINCK , Medicinz Doctor. - Derde Deel. Te Rotterdam by A. Dothall, 1770. Gr. Ods * tavo. '4Ó2.' blade. | TE derde Deel vam dit Werk welk wy nu voor ons hébben, en waar van zich nu de Heer LENTFRINCE s Opfteller en Schryver heeft bekend gemaakt, bevat, gelyk: dé voorgaanden, veele weetenswaardige en nutte zaaken ; in veele en verfcheide Werken verfpreid , en wet Ken zonder dit niet dan na langeni tyd en allengs’ tot kens disfé yan onze Vaderlandfche Genees- en Heel:kundigen Zoudeh komen, wel veelen tyd ontbreekt, anderen het verftaan vari vreem e'taalen , om van groote, inzonderheid EL LEE 050 de gu. de 98 DECHE EC on! a. ve TYDSCHRIFIN `: ` ` ge uitheemfche Schriften gebruik te kunnen maaken. Dit Zei. kun derhalve van alle de zodanigen niet dan met. aangenaamheid ontvangen en met. yver.geleezen worden, Wy zouden de nuttigheid van het zelve, door veele voor. beelden, konnen aantoonen, , indien wy 'er over uitweid» den: doch gelyk dit niet met ons beftek overeenkorit , ach- ten wy ket ook niet. nodig; het zal genoeg zyn hier va maat iet tot genoegen van onze Lezers opgegeeven te hebe De t ' Aangaande de behandeling van de Koerts in Kraam. 