Annales Academiae Rheno-Traiectinae
8 | s heilige toelating, aangericht. Naauwelijks had hij, binnen onze muren, de afgedwongene hulde onthaald, die den vriend des Vaderlands van spijt blozen deed; of hij sprak het willekeurige vonnis uit, hetwelk deze Akademie verlaagde, tot een armzalige school van den tweeden rang; Van toen af werd, aan de verdrukte en van alle zijden beroofde Stad, geen vrijheid of vermogen overgelaten, om haar eigen gezicht voor de vernietiging te behoeden, Van toen af werden de Kwekelingen der Rechtsgeleerdheid en Geneeskunde afgevoerd van hunne Leermeesteren; en de overigen, wien het nog werd toegelaten onze gehoorplaatsen te bezoeken, moesten deze vergunning voor herhaalde schattingen koopen. Zo was onze toestand, toen de Almachtige het licht uit de duisternis deed opdagen, voor ons dierbaar Vaderland. Naauwelijks waren 's Volks kluisters verbroken; en paarden wij ons met de vreugdekreet der geredde Natie, die haren wedergekeerden Vorst toejuicht, of Zijn oog was ook gevestigd op onzen druk, Al spoedig sprak Hij ons woorden van vertroosting toe. Al spoedig werden hoop gevende beloften gevolgd van weldadige beschikkingen, die aan de Akademie haar vroedurend bestaan en haren oude rang: verzekerden. Doch het scheen, voor 's Vorstens wijze zorg. Te weinig, te flechts te herstellen, wat herstelbaar was. Hij wilde ook een gebouw, voor de behoeften van vorige eeuwen opgericht, uitbreiden en inrichten, ten meeste nut en te genot van het tegenwoordige en toekomende gezondheid. Wat meer is: als een Vader des Vaderlands, vestigde Hij zijn aandacht op alle de inrichtingen van hoger onderwijs, welke ten algemeenen nut en voor delen behoren bevestigd of hersteld te worden, in elk gedeelte zijns rijk. Tot het voordragen van een plan, riep Hij te zamen een Vergadering van Mannen, wier welgevestigde roem van wijsheid en brave wereldmensen alles goeds deed hopen van een ontwerp “welks geboorte alle beminnaars der wetenschappen, van toen af, met verlangen te gemoed zagen. Een jaar verliep er, tussen de voltooien van dat ontwerp, en het eindelijk besluit des Koning; maar een jaar, in het welke de verenigde arbeid en Zorg van tien andere jaren op 's Aorten schouderen drukten. Gode zij dank! Hij heeft dien last moedig opgenomen en rijk getorst. Of wie onzer bewondert niet die 10 inspanning, welke er noodig was, tot het vestigen van een nieuw Koninkrijk. rijk, tot het regelen van alle desselfde deelen, tot het uitrusten van legers en vloten, tot het voeren van eenen onverwachten oorlog, tot het duiten van vrede- en vriendenschap verbonden, en wat niet al, aan niemand, dan aan zijn Majesteit zelve en die van zijn raad bekend? Indien, bij zovele onvermijdelijke bemoeienissen, onze hoop op nieuwe inrichtingen van het hoger onderwijs, ook nu nog, onvervuld ware gebleven, wie zoude dit langer uitstel hebben kunnen bevreemden? Ons althans zoo weinig, dat wij verbaasd werden, door de mededeeling van 's Koningens befluit, en door de Fe van denzen dag tot deszelfs uitvoering. "Gelukkig zijn die deze schoone dag beleven! Driewerf gelukkig allen, die leven onder een regering, zoo wijs, zoo billijk, zoo edelmoedig, als die van onzen geëerbiedigde Koning! Wie, dien hoofd en hart wel gepliptst zijn, erkent dit niet? — Maar, wie zou er behoort dan ook niet te roemen de wijsheid, de billijkheid, de edelmoedigheid der wetten en verordeningen, welke heden zijn ingevoerd, en welker handhaving Gij, in dit uur plegtig hebt horen belooven en bezweren? Ik moet meer zeggen; en ik houd mij overtuigd van de toestemming aller verstendigen: het is van deze wetten en verordeningen, dat onze Hoogecollege onder Gods zegen, eenen luister hopen, mag, hoedanige haar nog nooit versierde. Ja, want neer de wet, welke ons heden gegeven, is nauwkeurig en getrouw, wordt beleefd, door allen die aan dezelve gebonden zijn, dan durf ik, zonder vermetel te schijnen, een nieuw tijdperk van heil en zegen voorspellen aan Utrechts Hoogecollege; en niet alleen aan deze of enige andere Hoogecollege, maar ook aan de Stad, maar ook aan het Gewest, maar ook aan het Land, in welken zij gevestigd zijn. Trouwens, deze wet geeft aan de geheele Maatschappij eenen nieuwen waarborg voor hare bloei en welvaart. Ze geeft aan de jongelingenschap nieuwe hulpmiddelen tot hare letteroefeningen. Ze geeft aan leergierige Kwekelingen der Hogescholen nieuwe eer en voordeelen. Ze geeft eindelijk aan hunne adelen nieuwe aanmoediging en beloning. Vergunt mij, dat ik uw gedachten, op deze vier slagen, een weinig ontwikkeld. Ik gevoel al te wel, dat ik dit niet doen zal, overgenomen koningrijk de waardij des onderwerps, den luister dezer Vergadering en de plegtigheid van dit Feest. Maar ik heb het ondernomen, in eerbiedig opzien tot dien God, die mij, zwakken en onwaardigen, dikwijks ondersteunde; in gehoorzaamheid aan onzen Koning, wiens bevel voor mij zoo verpligtend als vereerend is; en in vertrouwen op de toegängelijkheid, welker voortdurend ik van een zeer getekte Handel in Aarde hoor te plegen: "Dat ik de genades van een zedig en godsdienstig leven, de genaamd de leidraad mogen volgen, die tevredenheid te geven, die het maatschappelijk welzijn te bevorderen, dat ik den eerbaren slag kunnen waardig zijn, waarmee men eerbare Ambtsmensen, en vooral den Aarts-Ridder, den Proost van onze hoofdstad in de kerker, te danken heeft". O! ik durf dan, in de eerste plaats, aan de Maatschappij een nieuwen waarborg te bieden voor hare bloei en welvaart. Onder de vereisten van eerste noodzakelijkheid, voor den bloei en welvaart eener Maatschappij, telt Gij gewiss. de bekwaamheid van die Mannen, aan welken de zorg voor hare dierbare aanglegenheden is toevertrouwd. Geef aan eenen Staat alle andere hulpmiddelen van voorzorg, hij zal niet voorzorgig zijn, zolang hem dit ontbreekt. Plaats hem, in Uw verbeelding, onder een schoonen hemel, op eenen veiligen en vruchtbaren bodem; verzekeren hem zijn vrije gemeenschap met alle deelen des aardbols, verbind hem met vrede naburen en magtige bondgenoten; stort de schatten van het Oosten en Westen uit in zijn schoot; maar stel de verzorging van zijn dierbaarste aangelegenheden in onbekwame handen, die Staat is verloren, onvermijdelijk verloren. Geen Vorst, hoe waardig ook de wel lust des menschdoms genaamd te worden; geen Wetboek, al ware het uit den hemel gegeven; geen voorvaderlijke instellingen, hoe zeer beproefd door de ervaring van Eeuwen; geen Volksdeugden zelfs, hoe zuiver, kunnen den Staat bijstaan voor zijn ondergang, zolang zich geen schrandheid en bekwaamheid vereenigen met vroomheid en goede zeden; bij de Ambtenaren van den Staat, bij de Handhavers en Uitvoers der Wetten, bij de Bedienaren van den Godsdienst, bij Rechters en Pleitbezorgers, bij Artsen en Artselfungers, bij Heel- en Vroedmeesters, bij Leeraren der Jeugd in hogere en lagere Scholen, met één woord, bij allen, wier ambt en werk onontbehrelijk is in eenen wel ingerichtten Staat. Maar wie kan aan de Maatschappij genoegen doen waarborgen, dat hare belangen in geen onbevoegde handen zullen worden geplaatst? Wie kan bekwame lieden toelaten, en ongeschikten uitsluiten van ambten en waardigheden? Wie kan eenen algemene maatstaf bezigen? palen, voor de bekwaamheden van hun, die, van trap tot trap, wenschen op te klimmen, tot, eerst staan in de Maatschappij? Wie kan de volmacht geven, tot een geregelde en onpartijdige beproeving? Het is alleen de Koning, die daartoe, naar de Grondwet van den Staat, met de hoogste macht bekleed is. Gelukkig Nederland! Het geen Uw Koning kan doen, dat heeft Hij gedaan, bij de wet; heden ingevoerd: en het geen, op dit oogen- blik, nog moest worden uitgefteld, dat verwachten wij, op zijn koninglijk woord van de kerkelijke en burgerlijke instellingen, ook bij deze wet ons toegezegd, is Deze wet plaatst, dan reeds eenen flagboom, die, met koninglijk gezag, de drieste onkunde en de valsch genoemde wetenschap fluit, buiten Kerk en School, buiten Raadkamer en Plazaal, buiten Gasthuis en Zieken-vertrouwen: en het is juist daardoor, dat zij aan Nederland eenen nieuwen waarborg geeft voor deszelfs Blauw en welvaart. Maar, indien de wet daar nieuwe en strenge eisen doet, van waar zal dan aan de Maatschappij een genoegzame voorraad worden opgeleverd van Mannen, die den bevolen scherpen toets kunnen doorstaan? — Ook daarvoor heeft 's Konings wijsheid gezorgd, door deze zelfde wet; Immers, gelijk ik in de tweede plaats zeide, zij geeft aan de Jongelingschap nieuwe hulpmiddelen tot hare Letteroefeningen, en zorgt dus, dat elk, dien het niet aan gaven der natuur of aan den goeden wil ontbreekt, in eenen nieuwe gelegenheid zij gesteld, om de vereischte bekwaamheden te verkrijgen. Nieuwe hulpmiddelen levert onze Eeuw in menige op: derzelfver vrij gebruik is dus, ten dezen tijde, een voorname behoefte geworden aan de Hogescholen van ons Vaderland. Wie toch den staat der wetenschappen; al is het slechts oppervlakkig, gade het zo als die zich thans aan ons voordoet, en hem vergelijkt met derzelfver toepassingen voor een Eeuw, of zelfs voor een halve Eeuwen die kan niet anders, dan zich verheugen, over de voortgangen valt de menschelijke geest. Verbazende zijn de ontdekkingen, door de Sterrekunde gedaan, in dat gedeelte van het ongemeten Heelal; het welk zich, uit deze woonplaats van het menschelijk gesternte, begeven laat. De Natuur zelf heeft vele van hare geheimen ontdekt aan de onvermoeide onderzoekers van dezen aardbol en Zijnen dampkring. Het Rijk der dieren, der planten en der delfstoffen levert nieuwe schatten op, ter beproefing, en genieting, aan den gezonden en zieke mensch. De Mensch is, met zichzelf, met zijn krachten en werkingen van geest en lichaam, meer bekend geworden. Het schouwtooneel der Geschiedenis van mensen en volken is ruimer geopend: en biedt oude en nieuwe daadzaken ter betrachting aan den Wijsgeer aan. De Wijsgeerte zelf heeft bedachtzaamheid geleerd, en hare stevige vlucht; buiten de grenzen van tijd en ruimte, ingekort. De Wiskunde heeft hare berekeningen toegepast op vele voorwerpen van natuur en kunst, en aan het Vernuft hare hulp verleend, tot het vervaardigen van gewrochten en werktuigen met welke hij Handel en Zeevaart, Landbouw -en Huishouding, Fabrieken en Trafieken verrijkt. De Regten en Plichten van Overheden en Onzerdan zijn op juister schaal gewogen, onder het oog der Rechts- en Staatskunde, berekend naar den veranderden toestand en de wederzijdse betrekkingen der Volken, en uitgedrukt in nieuwe Staatsregelingen en Wetboeken. De geopende boekerijen en opgedolven steden hebben rijkdommen uit de grijze oudheid, aan het licht gebracht, en de Terminologen hebben zich, met nieuwe scherpte aangelegd, om den zin der gewijde en ongewijde Schriften, naar juiste regelen, te bepalen. De Zedekunde, voorgelicht door de fakkel der Wijsgeerte, gaat eenen meer eenparigen en vasten tred. In het kort: geen Wetenschap is verstoken van nieuwe belangrijke aanwinsten. Gij, erkent, vertrouw ik, ook bij dit oppervlakkig overzicht, dat, onze Eeuw nieuwe hulpmiddelen in menigte oplevert, welke ook de academische Jongelingenschap moet leeren gebruiken. En het is aan deze behoefte, dat, op een uitgebreide wijze, zal worden voldaan, door de nieuwe inrichtingen en verordeningen van Konings. Gij ziet reeds den trein der Hoogleeraren aan onze Akademie vergroot, door een vijftal befaamde Mannen, hetwelk eerlang, door een ander tweetal, fart vermeerderd te worden. Wij juichen Konings gelukkige keuze toe, die hen roept, om de Leidsche jongeren der jeugd te zijn, in die velden der Wetenschappen, welke voorheen schaarser werden bezocht, en een mindere uitgebreidheid aanboden. Doch ook andere hulpmiddelen worden, aan Leeraren en Leerlingen beiden, geboden, door Vorsten edelmoedige bestelling. Alengs zullen wij een goed geordende en welgeplaatste Boekerij bezitten, aan welker rijkdom ieder vak der Wetenschappen een evenredig deel zal nemen. De Sterrewacht staat begiftigd te worden, met het geen nog aan haar voorraad van werktuigen ontbreekt. Kabinetten, voor de Ontleedkunde, -Geneeskunde, Heelkunde, en Vroedkunde, zullen worden opgericht. Onze Kruidtuin, nu al-ready zo schoon voorzien, zal nieuwe aanwinningen doen. Ook uit het Dierenrijk en dat der Delfstoffen, zullen belangrijke verzamelingen worden onderhouden. Alles, wat in een Scheikundige Stookplaats vereist wordt, zal worden daargesteld. Een Ziekenhuis, wrekelijk vernietigd, door een Brand hetwelk, meer dan enige ander, Gasthuizen noodig had, wacht zijn herstelling van Nederlands Hersteller, voor een nog uitgebreider nut voor de beoefening, niet slechts der inwendige Geneeskunst, maar ook der Heel- en Verloskunde. Zoo heeft dan 's Konings weldadigheid gebracht der akademische Jongelingenschap, een aanzienlijk getal Leeraren en een rijke voorraad van hulpmiddelen, verzekerd worden. Maar zal het nu voortaan, aan de eenvoudige van een ongeöefende Jeugd, of van waanwijze Raadgevers, worden overgelaten, om deze weldaden te gebruiken, of te verwaarloozen? Zal een lage naastver of partijdige ingenomenheid met eigen letterkunde, onder zo groot een aantal van Leraren, ook het algemeen bedoelen van elke noodige Wetenschap belemmeren? Dit gevaar was, voorzeker, zeer te duchten indien niet de weldadige wet hetzelf had afgewend, door gematigde bepalingen, welker gevoeld men, niet ten onregte, aan alle onze voormalige Instellingen, heeft ten laste gelegd. Die bepalingen, leggen aan elk Hoogleeraar de taak op, die hij in den loop van elk Maat behoort te vervullen. Na af te werken, op een algemene nuttige wijze, zij beletten de Leerling, eenig deel der Wetenschappen, aan welke hij zich, in dienst van de Maatschappij, toewijdt, geheel te veronachtzamen of te vluchtig te behandelen. Zij zijn, voor het overige, zoo gewijzigd en gematigd, dat zij de vlucht van zeldzame geesten niet inbinden, de overtuiging aan geen banden leggen, de Akademie in geen Soldaten-school veranderen, en den edelen naasten niet uitblussen. Wat zeg ik? uitblussen? Het tegendeel is zo waar, dat deze Wet, aan leergierige Kwekelingen der Hogeschool, nieuwe eer en voordeel geeft, en dus den edelen naasten opwekt en gaande houdt. Dit was het derde, het welk ik, ter harer eere, moest opmerken. Dank zij, voor alle dingen, aan de Koning, dat hij de Hoogleeraars aan onze Akademie, niet, naar de wijze der uitbundig geroemde Buitenlanders, heeft vervormd, in loutere Voorlezers of Sprekers. Trouwens, gelijk, in geen gedeelte der wet, de begeerte naar verbetering ontstaat in een zucht tot nieuwigheid, zo is ook, in dit deel, aan de onwaardeerbare wijze onzer Voorvaderen recht gedaan. Ook wij zullen dan, op hun voetspoor, voortgaan, de Kwekelingen der Hogeschool; uit den rang van stomme toehoorders en werktuiglijke afschrijvers, te verheffen, tot meer handelende en werker werkende personen, die, door vragen, antwoorden, samenpraten, redeneren, voorstellen en andere werkzaamheden, aan hunne Onderwijzers de gelegenheid geven, om hen uit te lokken, hen te kennen, hen met hunzelf bekend te maken, het onderwijs naar hunne behoeften interigeren, hunnen geest te leiden, hunne krachten te oefenen, de schroomvalligen aan te moedigen, de tragen op te stellen, de nalatigen te beschamen, de vermetelen van hunne gevaarlijke hoogte af te brengen, en de goedwilligen en werkzamen, door lof en goedkeuring, te vereeren. Zoo voorbereid, zal het U dan ook, weetgierige Jongelingen! niet moeilijk vallen, het openbaar onderzoek doortestaan, zonder het welke de wet geen akademische rang of ere-titel toezaat. Dit verbod zij de schrik der vadhazen, het bedwang der ligtzinnigen, het zal de prikkel zijn voor elken jongeling, wiens hart, voor de aandrift der ware eer, niet ongevoelig is. Na zulke en andere niet bijzondere proeven gegeven te hebben van welbevinden tijd, zal dan ook de schoone eertitel, welke de Hoogeschool aanbiedt, ophouden, voor sommigen, een overkrijgbaar goed te zijn, en aan anderen, als een beuzeling, verloren te worden. „Neen! Beoefenaars der Wiskunde en Natuurwetenschappen! neen! Beminnaars der fraaije Letteren! ook voor U prijken, die ere-kronen, van nu af aan. Ook voor U, Kweeelingen der Godgeleerdheid! zijn ze niet te hoog opgehangen. En Gij, die U, op het Romeinse en hedendaagse recht, beide, met enige inspanning, hebt toegelegd, zult voorts aan, door deze wet, eenen, waarlijk vereerenden, titel ontvangen, die U voordeelig, onderscheidt van henzelf, die van de Akademie niet anders hebben weggedragen, dan twee letteren voor hun naam. En, wat zie ik - Waarmede worden wij verrast? Zijn het eenvoudig waarlijk! En U oog, zij gij edel- formeel aardige Jongelingen! die U, om het even aan welke der drie Akademie van het Land, in een edelen wedstrijd, met elkanderen meten wilt. O! hoe zult Gij Uw Leermeesteren moed en vreugde verhoogen, wanneer Gij hen in de gewenste gelegenheid stelt; om U die ere te kennen toe te wijzen en uit te reiken, in naam des Konings! Hoe schoon zullen die lauwerren prijken; op Uw jeugdige schieds! En welke zekerde waarborgen zullen ze U zijn, voor hogere rang en eerbewijzingen in Venn en Staat! RAN Kan er nog iets tot aanmoediging verlangd worden? Neen, voorzeker! van deze zijde zijn alle onze wensen meer dan voldaan. Doch andere zorgen drukken mogelijk den geest neder: andere behoeften beletten mogelijk, van zovele hulpmiddelen gebruik te maken, en te dingen naar die ere-kroon? — Geen nood! De Koning zijn mildheid heeft ook door nieuwe gunsten, hierin voorzien, niet alleen voor de beoefenaars van een bepaalde wetenschap, maar voor die van allen: en zijn Wisdom heeft er bepalingen bijgevoegd; welke, het misbruik der luiheid en inhaligheid naar de, deze weldaad tevens verheffen tot een vererende beloning van waarlijk verdienstelijke Kweekelingen. Zo worden dan de nuttige Wetenschappen verheerd in hare leerlingen. Maar zij worden het, bij deze nieuwe inrichting, niet minder in hare Onderwijzers. Immens, gelijk ik, in de vierde plaats, U wilde doen opmerken deze Werkeeft, ook aan dezen, nieuwe aanmoediging en beloning. De Vorst verlangt van ons, die Hij tot het. onderwijs der akadémische Jeugd roept, nieuwe werkzaamheid en gezette ijver. Maar voor wie is die oproeping aangenemer, dan voor ons, die leven in de arbeid der letteren? Van wie hooren wij liever, dan van eenen Koning, die zelf het weergallige voorbeeld van werkzaamheid aan zijn dienaren geeft? Voor wie is zij belangrijker, dan voor de akadémische Jeugd, die, door ons voorbeeld zowel, als door onze lessen, behoort gevormd te worden? Werd ooit het vuur van iemands ijver verdoolt, door nalatigheid en onverschilligheid van vah kwalijk bereden jongelingen, of, laat mij liever zeggen, door de ongunst der tijden, nimmer is hetzelve, (eere zij Uwe moedige volharding!) bij iemand van U, mijn waardige Ambtgenoten! uitgebluscht: en, van nu voort aan, zal het in nieuwe gloed ontvonken, daar wij onze gehoorplaatsten, bij elke onze lessen, zullen bezocht vinden van een leer graag Jongelingenschap. Werd, gedurende de rampvolle jaren, die wij beleefden; onze huislijke stilte te dikwijfel gestoord, door het gezelschap van woeste oorlogsknapen, het woord des Konings verzekert ons voortaan onze rust, zonder de last van onze schouders overladen op die van onze Stadgenoten. Door de knieval van een roofzuchtig bewind, werd het eereloon, ons voorheen ongezocht aangeboden, laaghartig beknibbeld, en trouweloos ingekort: terwijl het ellendige overschot, traaglijk betaald, als een ongeholde gift, ons werd aangerekend. Thans toont de Schilder van onze Hoogeschool, hoe heilig Hem de verkregen rechten zijner onderdanen zijn, en hoe hoog Hij de dienst waardeert van mannen, die hunne beste krachten en een goed deel hunner bezittingen toewijden aan de verlichting en beschaving van het aankomende Geslacht. Ons opnemende in den rang van 's Lands Ambtenaren, stelt Hij betrekkingen vast; even vereerend voor onze persoon, als voegende aan onzen Post. Wel verre van gedaan diensten te vergeten, en oudere dienaren te verstootten, ten gevalle van jongeren, doet ons de Koning zien, in het voorbeeld van onze grijze Ambtenoten, wat wij éénmaal van zijne zorgen te wachten hebben, wanneer het de "Goddelijke Voorzienigheid behaagt; onzen levensdraad te rekken in de getrouwe behartiging van ons ambt. Bereiken wij dan éénmaal de jaren, welke de zwakke Sterveling, in zijnen manlijken tred, vertragen of doen stilstand, dan zullen wij niet voortgezweept worden naar het graf, of genoodzaakt ons zelve te overleven. Neen! met onze krachten te rade gaande, zullen wij werkende of rustende, in jeugdige Opvolgers; onze Helpers of Plaatsvervangers zien, die aan ons de schatting van eerbied betalen, welke onze eerwaardige Grijsaards thans van ons ontvangen. Belijft het den alwijzen Beschikker over leven en dood, ons, vroeger of later, op te roepen van Echtgenoten of onverzorgde Kinderen, onze laatste dagen zullen niet verontrust worden, door de angstige klaag van onze lievelingen: "wie zal voor ons zorgen? wat zal ons overlijpen?" Zij zullen, met ons, staat maken, op de toezegging van onzen goeddoenden Koning, en, in zijn zorg, de zorg erkennen van de opperste Goedheid zelf. Wat ik gezegd heb, schoon onvoldoende voor het belang des. Voor geef dat Gelderland zich verblijdt, over de herleving van Harderwijk; dat Friesland verheugd is, over de wederopstanding van Framerker; grooter weldaad aan Utrecht Land en Stad bewezen; verpligten ons, tot levendige dankerkentenis. Dat Leiden en Groningen, in den tijd der “onderdrukking boven ons verheven, deze Feestdag met ons vieren, Utrecht, “Utrecht alleen; kan op deze dag juichen: “naast God zijn wij alles aan Koning Willem den I. verpligt!” O! dat Zijn hart zich, bij de bewustheid van deze weldaad, verheuge; dat Zijn oog er de schoonste vruchten van zie; dat Zijne hand het herstellingswerk voltooit. Dan zien wij dit gedeelte van het Staatsgebouw in een welgeordend verband gebracht; met de Stichtingen tot het laag en middelbaar onderwijs, tot de geneeskundige verzorging, tot de burgerlijke wetten en rechtspreeking; en tot de kerkelijkeorde en tucht, in onze gewesten. Ja! dan genieten ook de “Zuidelijke Afdeelingen van zijn Rijk de weldaad van nieuwe inrichtingen, gewijzigd naar de specifieke behoeften en belangen! 200 zal ons Nageslag nieuwe zegeningen kunnen genieten, welke wij van onze Voorvaderen niet geërfd hebben. Hun nagedachtenis te vereren, blijve onze heilige pligt; want “zij hebben, voor Tijdgenoten en Nekomelingen, grondslagen gelegd, op welke wij bouwen. Zij hebben geïcht, wat wij uitbreiden en opslagen. Utrechts oude Burgervaders hebben schatten te koste gelegd aan een Academie, welke het pronkstuk hunner Stad was. De Hoghete Magten van dit Gewest hebben haar luister en gezag bijgezet. Maar, om een Hogeschool in stand te houden, die hunnen rang, onder die van Europa, zou kunnen handhaven, daartoe werd meer vereist, dan één Stad kon opleveren. “Laat ons het niet ontveinzen! Om inrichtingen, als de tegenwoordige, met vrucht daarin te stellen, om eenheid van doel en middelen in het hoger Onderwijs te bevorderen, om Akademieën en Kweekscholen aan elkaar te verbinden, daartoe was één Opperbezig over geheel Nederland noodig; en, om dat zoo te doen, als het heden gebeurt, daartoe was een Vorst noodig, als de onze is. Het is aan dit Koninglijk welbehagen, dat wij het geluk te danken hebben, van onze Akademie gelegd te zien, onder het toezicht van een edel Vijfmanschap, in welks vergadering veel omvattende wetenschap; diepe mensenkennis en ware levenswijsheid zich verenigen, met zorgvuldige voorzichtigheid, geöefde ervaring en hartelijke zucht voor de Wetenschappen en hare Beoefenaars. Ontvangt dank edele, grootachtbare Heeren! uit mijn mond, deze hulde, aan Uwe verdiensten toegekend door onzer aller hart! Gij hebt Uwe waardigheid aanvaard, op een wijze, te aanmoedigend en verpligtend voor de Onderwijzers en Leerlingen; om te twijfelen aan Uwe Vaderlijke zorg, voor alle onze belangen. Gij hebt ons dat toegezegd: wij maken er staat op. De pligten, ons opgelegd, hebben wij, bij plechtige beloften of eedzwering op ons genomen. Ik behoef dus niet anders te zeggen: "wij zullen ze vervullen. Liever zeg ik: "wij zullen ze vervullen, met Gods hulp." Bekleed met Konings vertrouwen, kunt Gij veel goeds voor deze Akademie doen; en veel kwaads van haar veren. Of, wanneer Gij niet in staat zijt onze verwachtingen te bevredigen, dan wilt Gij gaarne de tolken onzer verlangens, worden bij Zijne Majesteit, Op Uwe goedkeuring te stellen. Wij hopen: wij onze Jongelingenschap voortzetten. gaan. Ik zou haar aanbevelen, met ons, uw ware aanbevelen, door de Koning zelf. Wat schiet mij dan over, bij deze plegtige gelegenheid, dan uw danktezeggen voor de luisterrijke wijze, waarop Gij onze Hoogeschool heden inhuldigt? Wat meer, dan uw hoogachtbare Voorzitter te betuigen de erkentenis van ons geroerd hart, voor de ons en onze kweekelingen zoo vereerende en bemoedigende aanpraak, welke wij even uit zijnen, wijzen mond mogten hooren? Vervult de Alzegenaar onzen wensch, dan worden uw aanzienlijke Persoon en Geslachten mild gezegend; dan staan uw ere-gestoelten vast; dan verheugt Gij uzelf nog lang, in de bloei der Hoogeschool, onder uw leiding. In de rij der edelmoedige Verzorgers van onze Akademie, plaatst de Koninklijke wet ook de bepaalde Magistraatspersoon van Utrecht, die het ons leed doet, wegens lichaams ongeveldheid, heden niet in deze Vergadering te mogen begroeten. Door de gezegde bepalingen der wet heeft Zijne Majestijd verhoed dat alle onze betrekkingen worden afgevuld op een Regering van Stad en Land, welke zoo wel gezind is voor de Hoogeschool; en aan welke de meesten onze, bij hunne eerste aanstelling, hunne getrouwe gehechtheid hebben betuigd. Nooit zal uit ons geheugen worden gewist, wat wij aan onze voormalige Verzorgers, de Handhavers van onze belangen, verplicht zijn. De academische Jeugd zal, op heden, een nieuwe probe receipten van het deel, dat Utrechtse Regering neemt in de feestvreugde van deze dag. Hetgeen Gij lieden, edele achtbare Heren! aan onze Kweekelingen doet, dat doet Gij aan ons. Gaat voort, naar de betrekking, welke ons nog op u overblijft, ons en hun, en aldus de Akademie, het erfdeel uw Vaderen, te begrijpen! Wij zullen wederzijds de welvaart en den roem van Uw Stad trachten te onderhouden. God zegene Haar, en doe U een nieuw tijdperk van haar voorzpoed bevorderen en beleven! Wijdberoemde Mannen! zeer geachte Ambtenaren in de bediening van het Hogere Ambt aan deze Akademie! U wensch ik, gelijk mijzelf, geluk, met de heugelijke gebeurtenis van deze dag. Christus! Ja! dierbare eee wanneer Gij ons aan de Akademie laat "vormen tot "wijsheid, en deugd, en, na deze oefenplaats "vaarwel gezegd te hebben, bestendig voortgaat op den weg, dan leven wij in "U, dan leven wij, ook na onzen dood. Zoudt Gij ons dan niet lief en waard zijn, en, in onze schatting, naast onze eigene Zonen staan? Wanneer de Koning, die ook. Vader is, wanneer uw eigen Vaders, Moeders of Verzorgers uw aan ons aanbevelen, zoudt Gij u dan ook niet aan ons toevertrouwen, als aan uw tweede Vaders? Zijne zorgvuldigheid telde u met ons, onder het oplegting van edelmee dige Verzorgers "die, gelijk hun grijze Voorzitter ons meldde, ook zelf aan deze Akademie zich lieten vormen, en daardoor zoo veel te geschikter zijn, om de weldadige bedoelingen van Zijne Majesteit met haar uit te voeren. Laat hun vermaning en raad, heden u zoo hartelijk toegediend, u immer welgevallig zijn! Gij hebt mij, in de betrekking, in welke ik tot u allen sta, geëerd, ook in den tijd, welke mijn post van alle zijne achtbaarheid beroofde, en mij luttel goeds voor u te bewerken verbood. Nu zult Gij te meer u beijveren, om mijn genoegen, dat is, het genoegen van alle uw Leermeesters, dat is, uw eigen geluk, te bevorderen, door de nasticiteit in leteren, door de reinheid van zeden. Zoo zal het einde van dezen dag toonen, dat Gij eere en weldaden waardiglijk weet te genieten, en dat 'sKonings genaden, de zorg onzer Be-stuurderen, en het onderwijs uw Leermeesters, aan u wel gebracht zijn. We zijn gelukkig, groot mogent geachte Heren, dat het voor ons zo belangrijk is, onze Hoogeschool in haar rechten te zien hersteld en bevestigd, zo aangenaam is ons de wijze beschikking van onzen Koning, waardoor het Zijn Majesteit behaagd heeft, het opzicht over dezelfde aan Mannen te vertrouwen, die, zoo wel door hun verstand, als door een rijpe ondervinding; zoo wel door kunde, als braafheid, zich deze post hebben waardig gemaakt. Het is hierom, dat wij hen onze belangen vertrouwend aanbevelen, in de zekere verwachting, dat zij alles, wat aan de welvaart van onze Akademie bevorderlijk is, oprecht zullen behartigen. Het is hierom, mijnheeren! dat wij U, op dit oogenblik, uit naam van onze Medestudenten, van onze eerbied en onze hoogachting willen verzekeren. Bij elke gelegenheid hopen wij U, door ons gedrag te tonen, dat wij Uw pogingen tot ons welzijn welkom behulpzaam te zijn, en alles in acht te nemen, wat de orde en zedenlijkheid aan onze Hoogeschool kan doen stand houden. Zoo mogen Uw werkzaamheden met den besten uitkomst bekroond worden, en Gij, Uw nieuwe loopbaan met genoegen voortzetten. AANSPRAAK VAN DE STUDENTEN AN DE PROFSOORREN VAN DE UTRECHTSSE HOOGESCHOOL, bij dezelfde gelegenheid, bij monde van den selfden. Hooggeleerde Heren, Professor van deze Hoogeschool! De dag van heden is voor elk Utrechtenaar zo belangrijk en gedenkwaardig, dat dezezelfde, in de Jaarboeken van onze Stad, vermaard zal blijven. Wijzien, op denzelfde, onze Hoogeschool, door het wijze bestuur der Goddelijke Voorzienigheid, uit haar vernedering herrezen, vernieuwd, bevestigd en uitgebreid. Zoo blijkt deze gebeurtenis voor elk van ons te zijn, 200 aangenaam moet deze aan onze Hoogleeraars zijn. Wij hebben het daarom ons pligt geacht, hen, uit naam onze Medestudenten, daarmede van hartelijk geluk te wensen, en hen Zoo een vernieuwd bewijs van onze hoogachting te geven. En hoe graag vervullen wij deze taak, daar wij tot Mannen spreken, die niet slechts door hunne kundigheden zich verdienstelijk gemaakt, maar ook door een beproefde ondervinding getoond hebben, hoe zeer Zij onze belangen behartigen. Wij gedenken, hoe, in den tijd onzer overheersching, de wijze inrichtingen onze Voorvaderen, door de bedachtzaamheid en den onvermoeiden ijver onze Leeraars, zijn gevoerd gehouden, en hoe de eerbode onze Hoogeschool door hen is gehandhaafd. Wij gedenken, hoe zij steeds, door hun onderwijs, getracht hebben, ons tot nuttige leden der Maatschappij te vormen. Maar bovenal gedenken wij, hoe zij steeds voor onze zeden hebben gewaakt, en, zoo wel door hun voorbeeld, als door hun lespen en raadgevingen, ons tot deugd en braafheid hebben aangemoedigd. Bij Cas 3 Bijzonder hebt Gij U. verdienstelijk gemaakt, die nu reeds vier jaren den post van Rector dieser Hoogeschool zoo getrouw hebt waargenomen. Menigvuldig waren de bezigheden, aan denzelven verbonden; maar Gij hebt deze alle met eenen voorbeeldelooze ijver, vervuld. Veel waren de moeilijkheden, welke uit denzelfde voortkwamen; maar Gij hebt die alle, 200 wel door voorzichtigheid en beleid, als door geduld en standvastigheid, overwonnen. En, ten allen tijde, hebt Gij ons getoond, hoe na ons belang U aan het hart lag. Getuige hiervan elke gelegenheid, waarin Gij ons hebt raad gegeven en geholpen. Getuige hiervan inzonderheid de welmeenende taal, waardoor Gij ons hebt vermaand en aangemoedigd, toen wij geferd stonden, om, ten dienste des Vaderlands, onze haardsteden te verlaten. Getuige eindelijk de hartelijke welkomstgroet, welke Gij ons, nog voor weinige weken, bij onze terugkomst hebt gegeven. Wij wensen niets meer, dan, voor deze zorg en liefde, door U aan ons getoond, bescheiden U onze dankbaarheid te bewijzen. Wij wensen niets meer, dan, door ons gedrag, aan onze Hoogleeraars te tonen, dat dat wij hunne weldaden niet onwaardig zijn. Veel mogen wij, bij de gunstiger omstandigheden, welke wij thans beleven, van hen allen verwachten; maar veel verwacht U ook van ons, en wij hopen aan deze Uw verwachting te beantwoorden. En, worden onze dierbaarste wensen vervuld, zoo mogen alle hunne werkzaamheden voor spoedig gemaakt worden, en zij, in hunne huisgezinnen, Gods dierbaarste zegeningen, in de ruimste mate, ondervinden. DIT KLEINE STUKJE N. HEET JUICHEND NEDERLAND; TER GELEGENHEID DER NIEUWE VERORDENING VOOR HET HOGER ONDERWIJS, EN DE AANSTELLING VAN CURATOREN EN PROFESSOREN OP HOLLANDS UNIVERSITEITEN EN ATHENEEEN. Hier menige eel vernuft verfiert tans de ere kroon, Als hulde aan elk verdienst’, door onzen Vorst, gefchonken; Het gouden lauwerloof verhoogt haar waarde en schoon : Lang moet zij, onbevallt, op aller schedel pronken ! Geluk met zulk een’ keus, mijn dierbaar Vaderland ! Zoo zegepraalt de kunde en 't scherp gezond verstand. Geen sectiegeest kon hier des Konings gunst henelen Elk kerkgenootschap deelt in Partas milde stralen: CALVIJN en LUTHER gaan, met MENNO, op haar voor, Nu onze Jonglingsechap, in eedlen ijver, voor, Geleerdheid zal, tot eer van Nederland, welig bloeien. Haar rijke teelt in tal van schoone telgen groeit. Zoo wordt alom, ook hier, voor beter nagevolgd Verlichting, aller wensch, voorzigtig aangebracht. LUBLINK. BIJ BIJ DEN MAALTIJD, TER GELEGENHEID VAN HET INWONING-FEEST AKADEMIE TE UTRECHT. Deer Hoogeschool, vernield door ’s Korkikaans geweld, Maar schooner dan weleer door Willem's deugd hersteld, Zal, met een luister, als geen vroegere eeuwen zagen, Den roem van echte, van Batavense kunde, dragen. Wie juicht, in Utrechts vest, niet met een dankbaar traan Dit wijdingfeest, de keen van zoo veel grootheid aan? Wie voelt, die in verfchiet de schoonste vrucht ziet bloeien, Het Nederlandsche hart niet voor Oranje gloeien? Gij allen, die, met vreugd, geleerdheid, moed en echt, En, diep bewogen, het heil van dezen dag bevat, Drinkt vrolijk GELE kelk, ter eeuwige dankbetooning: En we met mij, tot God, en zegenaam onze Koning! R. FEITH Bij DE H. ERS Eer Bode Luit, NG HOOGESCHOOL TRUTRECHT, Her, grijze Stad! het achtbaar hoofd omhoog! Uw ketens zijn vergruisd, Het dwangjuk ligt aan stukken, De loodse hand, die zwaar en vreeslijk op U wog, Zal nooit meer paarlen meer aan Pallas kroon ontrukken, Die Pallas rijst en praalt in felrood licht; Zij schudt den speer, en trapt op losgebroken banden: Een Hemel-glanz omstraalt het Godlijk aangezicht, En doet, zelfs tot het hart, in edele geestdrift branden, Een Monster zag het vuur, zoo lang gevoed, Met zoveel zorg gekweekt in deze gewijde koren, Zijn adem doofde 't uit; maar 't blaakt in heller gloed, Als bij vrijheids levenslucht, zoo heerlijk als te voren. Naauw ging in 't Land de kreet der Vrijheid op, Of 't verspreidde van rondom reeds schitterende vonken. Nu rijst uw Tempel-burg, en heft zijn kruin in top, En zal 't is Nassau's wil) zoo schoon, als eertijds, pronken. De Rijn, die roemloos thans uw Vest omvloeit, Ziet, vrolijk de Offerwijn weer op het altaar plengen. 't Is, op deze minder traag, dag, naar Leyden voelt, En gaarne uw Zuster'-groet aan de oudere telg wil brengen. Juich dan, o grijze Stad! juich Jonglingenschap! Omvinger 't jeugdig hoofd, met 's Krijgsmans eerlauren. Vlecht ze in het palmenloof, bij vrolijk handgeklap, En laat deze blijden dag, een dubbelt' krans u fieren! En, zijn die Jauw'ren niet met bloed bemorst, Wi danken 't gunstig lot, dat u den strijd bewaarde, Dat, hoe ook 't moedig hart naar glorie heeft gedorst, U, voor het Vaderland, in stifte kring bewaard, Wat ook Bedrijfszuchtensmaal', uw doel was schoon, En, trekt de wolk weer zaam, die zoo veel zorgen baarde, Nu kent u 't spoort der eer. Nog blinkt der Helden kroon: En 't. Vaandel is nog daar, waarom Uw moed u scharnde, Brengt Qin - Brengt de eigen' Geest bij stifte bezigheid! Ook in dat moeilijk werk is roem en eer te halen. Getuige de edele rij, die hier u voor zal trekken! Ziet, hoe der Musen krans op 't achtbaar hoofd kan pralen! Die eerkroon zijt uw doel, bij elken stap! "t Vernuft ontgloeie uw' borst! Uw' Leidsvrouw zij de Redenaar! Natuur uw groote School, voor iedere Wetenschap! Vooral, sta naar den roem van onbevlekte zeden! Dan bloeit ge, in nieuwe jeugd, o grijze Stad! Dan zult gij van deze dag nog schoone vruchten plukken, Daar Vorst en Vaderland den krans van lauwerblad, Met roem behaald, op 't hoofd der Stichtse Pallas, drukken, A. DIERSEN, Wed. MOLL. de Wo BIJ DE HOGERE BURGERSCHOOL VAN UTRECHT. Voor verheugd u, o Bataven! De nacht der rampen is voorbij! Schudt af de schrik van bange flarden, En spuug met dwang en tirannie ! Gij zegde uw dappere legermacht De wreede Korikan vervanen, Die schrik in 't hart der volken joeg, Geen recht erkende en, in zijn woede, De menschheid, met een ijzige roede, Meeagelijkt in 't aanzicht floeg! Getuigd het, onderdrukt volk! Getuigd het, o mijn Vaderland! Gij draagt de tekenen zijner dolken, Die woelden in uw ingewand, Geplaagd, getrapen en uitgezogen, Door ijdele praal en schijn bedrogen, Stout ge, op zijn eis, uw erfdeel af! De Gaulier, trouwloos in zijn eden, Verachtte uw deugd en oude zeden, En roofde, wat uw vlijt u gaf. De rol der eeuwen zal gewagen Van zijn bedrieg, geweld en moord, Aan 't nagingehakt een beul verklagen, Die gruwelen pleegde, nooit gehoord; Zij zal voortaan geen Caesar noemen, Om heerschzucht en geweld te doemen, Schoon hij de halve wereld won; Zij vraagt, bij Alva en Granvelle, Naar grooter monster van de hel, En 't menschdom noemt Napoleon! De schrik vergezelde alom zijn schreden Het misdrijf heerschte in zijn gebied; Zijn arm vernielde vaste steden, En spaarde 't heilige oordeel niet. Een heerschzucht, die zich nooit verzaakte, Die de aarde in bloed en tranen baadde, Vervoerde hem tot razernij; Hij poogde 't menschdom uit te roven, Of allen aan zijn macht te boeien, En vormde een wereldmonarchie ! Volgenvolgend in huichelarij en leugen, En trouweloos in elk verbond, Wist hij zijn zetel lang te voeren, Op bloedschuld en bedrog gegrond, Geen wet of waarheid was hem heilig, Geen onschuld voor zijn moedwil veilig, Hij dreef met deugd en eer den spuug. Hij waande, de Almacht te evenaren, En dreigde met zijn adelaren, Terwijl hij sindsdien naar den troon van God! Vertrouwende op geluk en krachten; Schreef hij Natuur zijn wetten voor, En boorde, met zijn legermagten, Hare ontoegankbare rotsten door, Der Alpen top zag zijn kohorten, Italië! op u nederzorting, En daverde bij uwen val, Toen de Arno vluchtte, in felle stromen, Voor 't bloed dat, aan haar vruchtbare zoomen, Bij beken vloot, van berg en dal, Om Yzjren kroon, zoo duur bevochten, Verklaren beeld van zijn macht! Gij eischtet nieuwe legertogten, Als in de middeleeuwen nacht. Och! Hadt gij, bij zijn zegevieren, In schijn van 't eerloos hoofd te fieren, De hervenpan hem ingedrukt! Nooit waar hij tot een God verheven, Gebiedende over dood en leven, Bij volkeren, in 't zwaar gebukt! Maar de uitkomst zijner gruweldaden Hing van den wil der Almacht af, Zij baant den booswicht de eigen paden, Die leiden tot verderf en straf. Gevoerd naar Ruslands barre streken, Om daar voor hare wraak te beven, Dit vuur en ijs en hongersnood, Verloor hij heir en adelaren, Omringd door zwermen van Tartaren, Getrouwe knechten van den dood! God! Wie ziet uw alvermogen, En knielt niet, vol van eerbied, naar! Zijn val moest Nassau's telg verhoogen, En Nederland zag Oranje weer! Zoo wijkt, na storm en onweersvallen, De nevelvorst der winterdagen, Wanneer de zon treedt op haar baan; Zij rijst, getooid met gouden stralen, En 't koor der blijde nachtegaarden Vangt, bij haar komst, een lofzang aan! Juicht, juicht dan, broeders, feestgenoten! Juich Utrecht! na den bangen nacht! Minerva's tempel is ontzet, En het heilig offer aangebracht! Ik zie van vreugd de wanden beven, De schimmen uw vaderen zweven; In wierook, bij den Officier, Zij spelen, in verrukte toonen, Den roem aan hun gewijde zonen, En zegenen de priesterklashar, De waarheid heeft haar toortsen ontstoken, Haar glans verheft uw tempelkoor, Zij heeft zich op den nacht gewroken, En breekt met nieuwen luister door; Zij zal, daar wij haar licht aanvouwen, Voor u hare achtbare rol ontvouwen, Geen dwingeland scheurt die uit haar hand! Dat onderpand, den mensch gegeven, Herinnert hem een eedler leven, Zijne afkomst en zijn Vaderland. Triomf! de mensch herneemt zijn waarde, Den rang, die hem de Schepper gaf; Hij is niet meer een staaf der aarde, En staaf zijn adel nimmer af! Geweld en list mogen hem vervaren, De tijd kan nooit zijn recht verjaren, 't Is al vergankelijk, wijd en zijd: De beek, die aan zijn vloed kronkelt, 't Gevat, dat aan den hemel fonkelt, Maar hij is boven grens en tijd! Bevrijdt, om rustloos voort te streven, Trapt hij den fazenboom voor zich neer, En ziet naar afgelegen dreefingen, En vindt een vroegere wereld weer! Op Tschimborazo's top te dwalen, In 's aardrijks afgrond neer te dalen, Te zwerven op den oceaan, Is spel, voor zijn geweld vermogen: Natuur beloont zijn roekloos pogen; En brengt hem haar schatting aan! Zijn geest vliegt vlugger dan de winden, En rent door 't meteloos heelal, En tracht den naam van Hem te vinden, Die eeuwig was en wezen zal! Die, vóór hem, op den aardbol traden, Geborgen, als de najaarsbladen, Verrijzen uit der eeuwen nacht; Het zij zij voorsten zijn, ofavern; Hij roept hen uit verholen graven, En richt de deugd van 't voorgegeflacht. Ach, hoort hem ziel en zinnen boeien, Bij zijn vreugde speelt en schaamt, Voor 't speeltuig in zijn handen gloeit, Zijn lied bruist, als een waterval ! Zie, zie hem, met bezielde vingers, Den bliksem van Gods almacht slingert, Als hij met tint en verve zpeelt; Kniel neder, waar zijn beitel toovert, De koude steen uw hart verovert, En gij verlieft op 't marmaren beeld ! Waar heen, waar heen? verrukte zanger! Bedwing de weelder van uw lied; De toekomst gaat van wonderen zwanger, Bezing die blijde toekomst niet! De dageraad is aangebroken, De menschheid en haar recht gewroken, De vrije kunst vindt brood en eer! Verhef u, koor der zanggodinnen ! De wijsheid leidt haar zonen binnen, En Utrecht juicht en wenscht niet meer! Aan den Koning, De Utrechtse Hoogeschool spreekt: Heel, Koning! heil zij U, wien wij als Vader eeren, Wien van het kinderhart dit volk de hulde wijdt! Blijf lang, in 's Hoogsten gust, 't verloste Volk regeeren, Dat Gij ten Vader zijt ! Waar Gij uw volk regeert, daar rinkelt boei noch keten, Daar rijst geen mensaardvlam, met mensenmerg gevoed: Wij eeren onzen-God, naar de inspraak van 't geweten, En 't kost geen Christenbloed. Waar Gij uw volk regeert, regeren Orde en Wetten, De weegschaal van het Recht weegt niet, dan 't recht alleen, Geen ruwe kan den voet op 't armennek er zetten, Of hem op 't hart treuren. Waar Gij, uw volk regeert, daar vinden veergekranke hopen. Alom een hand gereed; die 't zwaar leven redt; Voor verlichting van smart zal daar de lier danken; In het uiterste smeekbede. Waar Gij, uw volk regeert, daar strekt, met reuzenflappers, De Geest, dien God ons gaf, snel voorwaarts op het spoort, Dat tot de waarheid leidt, en 't licht der Wetenschappen Dringt tot de diepen door. Waar Gij, uw volk regeert, daar zullen kunst en bloeien, En aarde, weide en heide, rivier en oceaan, Alles zijn rijkdom op, en 's aardrijks schatten vloeien Van Oost en West, ons aan. Heil, Koning! heil zij U! Uw Kroon, met glans omgeven, Drukt nooit uw achtbaar hoofd met pijnelijke last! Hij, die ten troon U riep, wat wankelen moge en beven, Mijn zetel vast. Uw' tederde Echtvriendin (zoo mogen wij Haar noemen: Ze is Moeder en Ze is Vrouw, zoo als slechts enkel een; Geen Vierkant kon meer op Zijn' Maria roemen.) Zij lang uw oogelijn! Wat de Vader Willems was, de Vader onzer Vaderen, Zij, zooo als Gij voor ons, Uw Kroost voor 't nagedacht, Als Gij eens, boven de aarde, de troon des Lams zult naderen, Waar de choonende Kroon U wacht. Bij de plechtige inwijding Der Utrechtse Hogeschool. Bij welke schoone dagen Onze brave Vaders mogen Schooner dag rijst voor ons oog. Onze School, door woeste vlagen; Als het graan ter aarde gelegd, Heft met luister 't hoofd omhoog. Leed en zorgen zijn verdwenen, Feestgejouk vervangt het weenen. Broeders! Welke een schoone dag! Nooit nog heeft het Stichts Athenaeum Zulk een helder licht beïachten, Als het thans aanfchouwen mag. Nachtelijke eeuwen, lang verdreven, Dreigden Bato's erf en neven, Dreigden alle Volken weer: Maar de Geest, die mensch gegeven, Tot een meer aan dieren levens Zinkt niet in die nacht ter neer! Neen! Ween de tijden der Barbarij, Toen de mensen tijgers waren, Neen! die tijden keeren niet, Geenen ontmenschte legermachten, Geenen noorden Mobarden, Wil Hij, die het heelal gebiedt, Moe van woelen, waars van rijden En gelouterd door het lijden, Zal het menschelijk geslacht Zich der Wetenschap nu wijden, En in het heuglijk licht verblijden, Ons van boven aangebracht. Heil ons, Broeders! onze Zonen, Die zich oorlogshelden toonen, Als net Vorst en Vrijheid geldt, Zullen onze zorgen loonen, Zullen uwe scheldens kroonen, Elk wordt een Letterheld. Heil ons, Broeders! nu herboren, want Prijkt veel schooner, dan te voren, Onze School, met nieuw groot glans. Heil ons! in der Wijzen korren Zal zij eens met luister gloren, Als 't gevecht aan 's Hemels trans. Zouden we uwen lof verkleinen, Op wier graven wij nog weenen, Vaderen, zoo hoog geacht? Neen! de zonnen, die hier schijnen, Waarmee 't licht nog van ontleenen, Eeren uw dankbaar nagedachten, Neen! het kan uw roem niet krenken, Dat wij zo veel heerlijks denken En aanfchouwen in 't verfchet. 't Zijn uw bronnen, die ons drenken; Wij, wij volgen slechts uw wenken; 't Is uw werk; het onze niet. Heil ons, Broeders! tranen vloeijen; Onze dankbare harten gloeijen Van een nooit gevoeld vreugd, Onze Hoogeschool zal bloeien, En de roem van Nederland groeien, Door de bloem van Nederlandse jeugd. 