Nederlandsch Tijdschrift voor Liefhebbers der Jagt und Visscherei
Het plaatsen van waterbakken in de straten , ten gerieve der honden, is aan te prijzen; minder het verpligte muil- banden , hetwelk tot de mishandelingen behoort , wanneer het drinken er door belet wordt , op een tijdstip van het jaar , dat zij het meeste water behoeven , en de bond den muil niet genoegzaam kan openen , om zoo als men het noemt , op of over de tong te zweten , welke uitwaseming op die plaats , den bond bij uitsiuiting eigen is , omdat zijue huid de daartoe noodige porien mist. Gelukkig zijn de gevallen , dat een hond werkelijk dol is , zeldzamer dan verondersteld wordt. Het jagt makeu op een hond , die vreemd is , of zijn' meester verloren 1'ieb- bende , er angstig uitziet , geeft veelal tot die veronuerstel- ling aanleiding. Vult een couranlier zijn blad met zoo iels , 48* 276 dan wordt liet door andcren overgenomen en in het einde wil iedere stad1 zijn1 dollen hond gehad hebben; men ging zulks onlangs als een* politieken afleider bescliouwen , waar de ministeriele waarschuwing toe bijdroeg , dat bet reme- die van den Bill geen vertrouwen verdiende, en toen de algemeene dolheid in eens ophield. — In hoe verre het remedie van de Zwaluwe meer waarde heeft , dan dat van den Bilt , verdient een onderzoek van deskundigen. Naschrift. Al zoekende naar het ware remedie tegen de hondsdolheid, stoot de schrijver op eene orde van St. Hubert , de dikke kruik genaamd , welk wonder de markies de Foudras in zijn werk: un capitaine de Reauvoisis , la Haye , Doorman , 1849. , tusschen Hongarijen en Bohemen toevallig heeft ontdekt. Daar wordt zoo verschrikkelijk gejaagd , gegeten en gedronken uit glazen (wiederkommen genaamd) zonder dol te worden, en met zulk sterk spek geschoten , dat het van geen ander kan wezen dan van vette varkens, die ten minste twee jaren oud zijn. Alles wat in dit werk voorkomt kan niet zijn verzon- nen ; het is geschreven met eene pen , die gedoopt werd in bloed van rood en zwart wild , waardoor ontstond echte en warme Jagers-taal. >^N^3/3©^€M^ Een Haas is maar een slccht ctcn. De lucht betrok in korten tijd en werd allengskens duis- ter, gelijk men dit in het najaar ziet gebeuren, zoo dat ik het raadzaam begon tc achten , in eene nabij zijnde woning te schuilen. Met het afdroogen van het geweer , bezig zijnde , kwam de eigenaar ook binnen , die mij onder het droogslaan van zijne hoofdbedekking toevoegde : » ik begrijp maar niet M. daar gij het toch niet noodig hebt , hoe gij u zoo veel moeite kunt geven om een' haas te vangen." Hoezoo ? • Ik had er bij toeval een ; de vrouw was met de kool bezig , ik lag hem er boven op : aan de kool was niets ge- legen en de haas was mede niet te eten." Hebt gij er dan geen boter of spek bij gedaan? »Neen! die heb ik er niet aan gewaagd". De uitdruk op zijn gelaat helderde dat laatste woord nog meer op: dat spek en boter niet door een haas mogen be- dorven worden , en meer waard zijn. Spreker heeft gelijk, dat een haas niet aangenaam smaakt, wanneer hij niet door eene bekwame hand naar de regelen der kookkunst is te regt gemaakt , waartoe Watel zegt , dat 5 oncen boter noodig zijn. Het straks gezegde komt mij telkens onwillekeurig voor den geest, wanneer ik bij de tegenswoordige konijnen-manie 278 hoor bcwereu , dat het konijnenvleesch , nog drooger dan van de hazen yf als voedingsmiddel voor de geringere klasse wordt aanbevolen. — Dat het kweeken van konijnen , zoo lang het nieuwmo- disch soort niet algemeen geworden is , ook voor den ban- del op Engeland met vrucht kan geschieden , tot , zoo als men het noemt, de markt niet overvoerd is, valt aan te nemen ; maar niet , dat het konijnenvleesch voor menschen die werken moeten , geschikt is. Menschen , die nooit aan het nuttigen van rund-en seha- penvleesch denken, zelfs het varkenvleesch als een ont- haal beschouwen , vinden het laatste niet alleen het lekkerst , het makkelijkst te verteren en het meest geschikt om op te werken. Zal het dan voor de schamele gemeente, die zich met aard- appelen en gekarnde melk reeds te vreden stelt , niet be- ter zijn , de waarde van deze nieuwe konijnsoort op fi, — geschat , te besteden aan spek , waarvoor eene hoeveelheid wordt verkregen die voor een klein gezin een week lang yoldoening geeft , dan het konijn gebraden of gestoofd te nuttigen , waartoe zelfs de vereischten niet bestaan. Zonder te gewagen van de zwakke magen , die het konijnenvleesch niet verdragen kunnen , en bijwien zij tegenzin verwekken al worden er op de Fransehe rnanier pruimen bij gedaan en op zijn Engelsch gehakt van gemaakt. Wat er van de makkelijke voeding van het konijn moge gezegd worden , wanneer het op mesten aankomt , waartoe het vereischte door den stedeling niet langs den algemeenen weg te vinden is , de geringe man , die twaalf groote ko- nijnen kan houden en vetten , zal dan meer nut hebben van twee geiten, die alle dagen het hoogstnoodige bijbrengen. Ook ten opzigte van de mest, die voor zeer goed van de geit en oneindig minder van het konijn wordt gehouden. 279 Waar veel konijnen gehouden worden openbaren zich ziek- ten , b. v. bij de voeding met klaver , op de oogen. Een knaap gebruikte met goed gevolg de rest van bet fleschje, dat voor zijns vaders oogen gediend bad. Wij bebben een tijd gebad , dat men duizenden besteedde om de konijnen weg te krijgen, nu om ze te h^bben. Ge- lukkig dat men om eene mode lagcben mag , zoodra die voorbij is. Jagers-taal. *wm®M™— Hct opcncn der JagL De nacht verdween. Auroor spreidt weer haar vlcugcls y Zacht koestrend over 't veld , met gouden praal , En op den kristalijnen walerspiegel Weerkaatst haar godlijk beeld in vlamnienslraal. Ecn dunne nevelwolk , nog nederhangend , Verbergt voor 't oog der weiden kleurengloed. De zwaan baadt zich in *t stroomnat , telkens duikend Met slanken hals,, in 'tblaauwen van den vloed. 'tWordt druk in 't jagershuis , zoo hecht voltogen , Aan den smaragden oever van den stroom. Uit groen behangen venster blikt een jager In 'trond of hij mag bopen, zonder schroom. Zijn scherp weerkundig oog , naar oost en wcslcn Gekeerd , ziet uit, of hem ook regen wacht, Waarnaar hij vurig haakt , en zoo te weten , Of hem een gocden dag ook tegcnlacht. Maar boor ! naauw is hij 't venster weer onlweken , Of op bet voorplein lioort men , overluid, Gefiuit , geroep en bet geblaf van bonden , Dat wekt de slapers Imnne slaapstede uit. Wat mag dit luid gerucht loch wel beduiden ? Bartolomeus roept de jagers op: De boenderjagt wordt beden weer hcropcnd , En dan , dan slijgt des jngprs vreugd ten top. 281 Nu trccdl , in jagtgewaad , de jagcr builen , Ter poort uit, als eon held ten strijd gerust. Ecn moedig hondenpaar verzelt ziju meester ; Rent , blatfend , voorvvaarts van hun pligt bewust. Zij weten reeds , vvat deze dag beteekent , En schroomen arbeid , zweet noch ongerijf ; De dieren haken weer naar buit behalen , Na lange rust in 'thun verleend verblijf. Daar klinkt op eens geflnit van 'sjagers lippen, En , op ziju wenk , keert , zonder dralen weer Het hondenpaar , volgaam hun eigen lusten Opoffrend , voor den wil van hunnen heer. Zij hunkren reeds , om in ziju' vreugd te deelen , In *t lang verbeidde en heuglijk jagers-lot. — Waar mag de vriend des meesters toch vertoeven? Die nooit versliep een feestelijk genot. Hij komt , en doet zijn jagers-raelodien Luid klinken in het rond ; en , op zijn stem t Verwelkomt Nimrod , en door vriendlijk blaffen En kwispelstaarten , hOogst te vreden , hem. Nu gaat het voorwaarts , vlug , langs veld en wegen , Waar zich Diana , de eedle jagtgodin , Haar troon heeft opgerigt , om al haar gunsten Te schenken 'tjaagren-paar , naar lust en zin. Reeds , blinkt van tusschen gele haverstopplen , Het welig groen van Hvoedend aardgewas. Zie, hoe de vrienden hunne schreen verdubblen, Dwars over 't veld en met versnelde pas. Zie hoe in 't dubbel-jagt-geweer de hagel En 't kruid , met vaste hand , wordt ingestort , Om 't hoendervolk den dood in 't hart te jagcn , Dat ras de prooi der kocne jagers wordt. 282 ))AUons avanceT En, als een pijl , zoo vliegcn De honden links en regts , in zigzag , voort , En mctend , bij hun loopen , wijde bogen , Opdat door hen het wild worde opgespoord. Beau! — reeds trekt Nimrod aan — zie , hoe de trouwe , Gelijk een aal , door struik en kruiden sluipt ; Hoe hij den neus verheft , den staart regtlijnig Nu uitstrekt, en bedachtzaam voorwaarts kruipt. »De hoenders loopen." raaar vergeefs is 'tpogen. Te goed is Nimrod met hun loop bekend. Nu staat hij stil. Zijn vlammenschietende oogen Zijn scherp en strak naar 't strijdperk been gewend. Als werden plotsling al zijn pezen , spieren Beweegloos : Nimrod staart en tuurt en wacht. Hij waagt geen stap-, schoon hij het vlug ontkomen Der hoenders niets, en zelfs onmooglijk acht. Des jagers hart klopt met schier hoorb're slagen In zijne borst; een streelend voorgevoel Van blijde zegepraal doet zijne hoop vermeeren ; Hij staart met scherpen blik op 't wenschlijk doel, Hij spant den haan en kromt des vingers spitse Tot den geduchten druk nu voorbereid ; Vermaant zijn hond in stilte , opdat te driftig , De sluwe oude haan hem niet verleid1 ! ^Geefacht!" — kirrikkekik — daar stijgt, alfladdrend, Het hoender-volk uit 'tloof, waarin het lag. 't Geweerschot valt — en, door het lood getroffen , Stort — schoon begin van d' aangevangen dag ! — Mijnheer papa uit *t midden zijner kindren , En, eer hij nog den bodem heeft bereikt, Volgt hem een tweede na , die , half nog dwarlcnd , Nict ver van daar z'icltogcnd , nederstrijkt. En trots brengt Nimrod, als een zcgeteekcn , Den haan zijn' lieer , wel tusschen U scherp gebit , Doch zoo voorzigtig , dat geen enkel veertje Beschadigd wordt , geen enkel hoenderlid. Aan 's jagers weitas wordt de buit geliangen; Nog heeft de bond een meesterstuk te doen. Des jagers oog is 't plekje niet gebleken , Waar 't nederstreek , 't getroii'en tweede boen. Een wenk der band, een »zoek verloren!" zeggen Het koene dier , wat nog zijn kunst behoeft. Daar neemt bij voetl Gezwind loopt liij de voren Der velden af , terwijl bij plotsling toeft En ziet naar gindsche beg. 't.» Apport !" klinkt luide , En, met een sprong, beeft Nimrod 'thoen ontdekt, Dat nog , zoo veel het kan , zirh tracbt te redden , Maar zich , helaas ! niet aan 't gevaar onttrekt. Nog fladdrend , legt hij in des meesters handen Den tweeden buit ; maar zonder noodzaak , kwelt Geen jager ooit bet wild , dat door zijn worstlen , Zijn leven zclf mi werklijk perken stelt. Maar ziet — naauw is het eerste schot gevallen , Dat liefelijk weergalmt in 's jagers oor , Of ook , om even snel zijn doel te treffen , Neemt 's jagers vriend zich d' eigen maatstaf voor. Nu nadert , maar met dubbel snelle schreden , Karo niet minder koen. Hij zoekt het wild Ook op — en ziet hij staat. — Zou van de hoenders Er nog een over zijn? — Geen tijd verspild I De meester volgt den bond , 't geweer reeds vaardig ; Scboorvoetend kruipt het dier door distlen voort, VVier scherpe prikkels meer en meer hem wonden , Maar aan wicr vlijm Karo zich kreunt nocli stoort. 284 Tt Geweer brandi los , en , met een dondrend knallen- r Vcrheft een zuil van graauwen pulverdanip Zich opwaarts, en een haas , hoe vlug in *t loopen , Treft 't doodend lood , bezwijkend in den kamp. De hersenpan verbrijzeld , kruipt liij spartlend , Nog langs den grond. Karo ontwaart den buit. Ilij grijpt he4 dier , schoon droevig jammerklagend , En Lampe (') blaast weldra den adem uit. Het » Bravo !** klinkt en glijdt van 's jagers lippen. »'tGaat heden wel , zoo waar ik jager heet ! »Nu ijlings voort naar gindsche weidegronden , iDaar toeft het overschot der hoenders die ikweet. »Ziet herwaarts, hoenders! even als uw ouden, »Staat gij op wacht? Geen moeite dan gespaard ! »Het dubbel roer mag zich geen poos verkoelen, »Eer *t hoender-volk op nieuw zich zamenschaart." Door hooger jagtlust derwaarts been gedreven , Doorkruissen nu de jagers 't natte gras , Tervvijl de honden 't riet , hoog opgeschoten , Doorsnufflen schuins en dwars, van pas lot pas. Nu knalt 't geweer dan bier dan daar , aanhoudend. Van een der honden ziet men slechts den staart. Daar springt hij op, maar 'tis te laat! onlkomen Is ieeds de haas, die vlugt met snclle vaart. De vrienden vinden uog een aantal hoenders. Zij mecrdren dus bun' buit , naar wensch en lust. Maar 't middaguur schiet heete zonnestralen , En hond en jager smachten nu naar rust. Ginds , waar het strooijen dak van 's pachters hoevc Een koele toefplaats biedt , daar been , daar been ; Daar zal men zich, door spijs-genot verkwikken , En kracht bcrgeven aan de nu vcrmocide lecn. Hier uitgestrckt in schaauw der berkenboomcn ; Rust 't vriendenpaar. Wat is het rusten zoet , Na wel volbragte taak! Een boeren dochter Brengt melk en brood , en 't doet den jagers goed, Hun weitasch levert ook tot spijs-gebruiken Genoegzaam op — en 't mtfedig hondenpaar Geniet met vreugd de hun verleende gaven , En huiswaarts keert men eindlijk , blij te gaar. — V^<^?i§^<K^r— C*) Deze naam wordt door de Duitselie jagers aan den haas gegeven, en heeft waarschijnlijk zijtteh oorsprong uit liet gedicht van: Reineke de?- Fuchs. Slotwoord. Toen de ondergeteekendc , op aanzoek van den uitgever en eenige liefhebbers der Jagt, zich in 1852 met de redac- lie van het Nederlandsch Tijdschrift voor Jagtkunde belast- te , hoopte hij op eene ijverige mede working van vele lief- hebbers der Jagt. Hij deed dit met te meerder vertrouwen , omdat in ons land de Jagt door zoo velen beoefend wordt, die tot de boogere en de beschaafde standen der maatschappij behooren. In deze hoop , het mag niet ontveinsd worden , vondt hij zich te leur gesteld. Ook het debiet van het tijd- schrift , een hoofdmiddel lot deszelfs instandhouding , liet veel te wenschen over , zoodanig dat de uitgever zijne kos- ten naauwlijks gedekt vindt ; eene omstandigheid welke de verwondering in hooge mate moet opwekken , wanneer men de belangrijke uitgaven , die zich velen voor het Jagtvermaak getroosten, in evenredigheid tot den geringen prijs van het tijdschrift beschouwt. » Is het Nederlandsch jagend publiek , dan geheel en al »onverschillig jegens het lydschrift'" ? is eene vraag die dik- werf bij hem is opgerezen , te meerder wanneer hij de belang- stelling overwoog, die men in Engeland , Duitschland en Frankrijk aan de aldaar uitkomende Jagt-tijdschriften schenkt. Hij durft deze en dergelijke vragen niet beantwoordcn , maar dat de uitkomst niet bemoedigend was ? mag hij niet verzwijgen. Indien geene andere bezigheden, in verband met zijne ambtsbetrekking , hem belelten zich gcbeel aan het tijdschrift te wijden , zoude hij gaarne in een omslandig onderzoek van deze en soortgelijke vragen treden ; maar voor hem , die zich met dc redactie alleen als bijwerk kon be- lasten , is zulks ondoenlijk. Zonder medewerking , welwil- lende en ijvcrige medewerking van velen , is de opgenomen taak voor hem te moeijelijk en te tijdroovend voor het vak dat hij beoefent. Het is met leedwezen , dat hij bij het einde van den tweeden jaargang, zijne taak moet nederleggen. Hij be- treurt dit te meer omdat hij voor de Jagt , die zoo zeer met de beoefening der natuurlijke historie vervvant is , sedert zijne jeugd eene groote voorliefde koesterde , en een gedeelte daarvan onder dc leiding van eenen Duitschen houtvester doorbragt. Hij hoopt evenwel dat het tijdschrift moge blij- ven bestaan en dat de uitgever door eene toenemende me- dewerking tot het volhouden der uitgave moge worden in staat gesteld. Aan deze medewerking zal hij zich , voor zoo ver het zijnen werkking toelaat , niet onttrekken. Ten slotte beluigt hij hier gaarne openlijk zijnen dank aan alien , die door meerdere of mindere medewerking en bij- dragen , hem de redactie hebben gemakkelijk gemaakt. Dr. H, SCHLEGCL. Leiden, Sept. 1854. Gelljk aan H. H. inteekenarcn uit hot voorafgaande slot- woord blijkt, heeft Dr. H. Sciilegel zich aan de redactie van het Tijdschrift onttrokken. Wanneer de uitgever zich cnkel liet leiden door de weinige medewerking , die liij aan zijnc onderneming zag te beurt vallen , zoude hij het raad- zaam achten met dezen jaargang te sluiten ; maar als hij aan de belangstelling van sommigen denkt en de voorliefde , die hij der Jagt toedraagt , raadpleegt , wenscht hij tot den voortduur van het Tijdschrift zijne ijverigste pogingen te blij- ven aanwenden. Hij doet dit met te meerder vertrouwen , vermits de Heer Verster van Wulverhorst zich, op zijn dringcnd verzoek , wel met de redactie m\ belasten en hij vertrouwt , dat deze mededeeling der H. H. inteekenaren den waarborg oplevert , dat het Tijdschrift hierdoor gewisse- lijk niet aan gchalte zal verliezen. J. G, MEIJER. ■■> .... / "J. 