Codex diplomaticus Neerlandicus : verzameling van oorkonden, betrekkelijk de vaderlandsche geschiedenis
Item aan hunne tienden te Driel werd schade toegebracht door jonkheer … … … met hunne medewerkers. Item dat de tienden te Echtelt met onrecht in den dijk gelegen zijn » mit toedoen des heeren van Egmont. St. Pieter. Ten aanzien hunner schade in de jurisdictie van Veluwe beschuldigen zij sedert 7 jaren heer Evert van der A, en nu heer Willem Borre alsmede de heeren Jan Herboert en Jan van der Eme, Item vande pacht in Veluwe, te weten, dat jonkheer Walraven van Moerse hunne pachters Jan Twy en Herman van Tricht, Willem zijnen zoon ende anderen verboden had hun te betalen, »anders zoet doet hij deze zelfde luden mit hemelse recht." Ten aanzien hunner tienden van Tricht en Malsen beschuldigen zij den hertog van Gelder en Walraven van Haeften. Betreffende de pacht te Lyenden beklagen zij zich deswege over Luyken van Aelst Borren zoon, Jan van Oick en Jan van Meerten, nu drie jaren herwaarts. St. Pieter. Item de schade aan hunne tienden in Veluwe werd toegebracht door ......... van Vanneuelt ende andere Gelderschen. In Tiel ende Bommelerweerd »eer Walraven van Haeften de tienden gepecht heeft," door den bastaard van Arkel en andere Gelderschen, zodat zij deze tienden aan Walraven voor veel minder waarde moesten verpachten. Proost van St. Jan. Hij beweert, dat Jan van Dolre en Willem van Wye zijne tienden in Gelderland ontvoerd hebben boven den brief des hertogs,' geschreven te Wageningen en te Ede, dat niemand diens tienden verpachten noch kopen mogt op zijn lijf, dat daarna de hertog aan den richter te Wageningen en aan den pandeur te Ede geschreven heeft, dat zij Jan en Willem voors. »geen hynder doen en zouden, want de hertog was vernieuwd van de proef tienden van Jan en Willem voors. Aldus melden de proosten dat de hertog van Gelre hem verstoring van zijn tienden schuldig is te doen, en niemand anders." Deken van Sint Jan. Item heeft die klooster van Westropeen bij Tiel die tienden onbruik gemaakt toebehoortend de decane van voorst. Buiten consent des dekens op deze tijd. Dit zijn gebreken die de klooster en vijf godshuizen van Vijftig hebben aan de Gelderschen zoenen herstel te maken. Inden eersten klaagt het kapittel van den Dom dat hunne tienden te Andel en te Herzel hun menige jaren onthoungd zijn, die jaarlijks golden 150 Vr. schilden, en in het vorige jaar jonker Jan van Hoemoet in pacht had, waarvan hij slechts een gedeelte heeft betaald en dat hij hun het overige op last des hertogs onthoudt. De tienden van de proosdij van Elst waren 22 jaar lang in bezit van meester Jan Colentier, die hij Sweeder van Boechout om 120 R. g. jaars verpacht heeft, die hun enige jaren betaalde, maar hun in het vorige jaar onthoungde en nu door jonker Jan van Hoemoet in pacht gegeven is. Die van den domproost van de jurisdictie in de Veluwe werden te onbruik gemaakt, zij golden jaarlijks 30 Vr. schilden. Oudmunster. In den eersten hunne tienden en goederen met de jurisdictie van Driel te onbruik gemaakt sedert den zoen, golden jaarlijks overhoofd 500 Vr. schilden. Item hunne tienden en goederen te Echteld golden jaarlijks 200 Vr. schilden, die "correlief tegen God, paus en keizer en alle kerkelijke redenen en recht in den dijk gewesen zijn." Sint Pieter. Inden eersten werd hunne jurisdictie in de Veluwe te schande en onbruik gemaakt vele jaren lang tot hiertoe, tegen den zoen, zij golden gewoonlijk 100 oude schilden. Item lijden zij van hoeren pachter in Veluwe tegen der zoenen. Item hunne tienden werden te Tricht ende Malsen in dit Voorledene jaar ontweldigd, deze twee jaren geraamd op 1000 Vr. schilden, en werden zij verhinderd hunne pacht te beuren te Lienden ende te Bommel. St. Marie. Item mogen zij hunne tienden ende goederen in Veluwe, en in Tiel- ende Bommelerwaard niet rustelijk gebruiken, schade hierdoor geleden 200 Vr. schilden. Item den acht van Oostbroek werd zijn goed in het land van Buren genomen, groot ongeveer 170 morgen, vende dit doet Walraven van Haeften. St. Jan. Inden eersten den berch ende noet tienden te Wageningen, die den proost golden bij verkoop 120 Vr. schilden. Item de tienden te Ede, die verkocht werden voor 126 mudden rog, 26 mud rog jaarlijkse pacht. Item nog jaarlijks pacht 20 Arn. g. Item dat de deken zijn tienden te Zantwijck en de heer Heinric Pot, kanunnik, zijn tienden te Erinchem niet kunnen gebruiken. Memoriaal den proost en den rentmeister (gegeven van des deken's en des kapittel's van Sint Marien (Utrecht. Item inden eersten hoe den deken en den kapittel voors. half hoere tienden tot Vanderije en Heselt, gelegen inder bancken tot Twenthe, voer dien schatting, als men zei, of gewonnen zij. Item nog boven dat voors. die deken en kapittel weder ingeboezigd zij en alle viertien dagen tot Deille te recht moeten komen en men hem niet zeggen en wil wat men hem titelt of eeschet. Item alle jaar, alst tien is die tienden te verkoopen, so verbiedt men inden dorpen en rechten voors. dat niemand der hemnen tienden voors. te koopen noch verborgen moet dan aldaar. Item van hoere tienden en goederen in Veluwe hoe die op deze tijd toe geslagen waren en op een meer weer bezet. Klagte van het kapittel van St. Paulus van Utrecht tegen de Jonkheer van Egmond wegens schade aan hunne goederen in Gelderland. De heer van Egmond zegt, dat hij aan al hunne pachters te Driel geschreven heeft, dat zij terstond hunne handen van hun land aftrekken, want hij deze goederen voor zich houdt, alzoo hij die gepacht heeft tegengesteld aan jonkheer Walraven van Moorse, "ende waarheid is dat hun boven iemand anders deden, die woude hij haten gelijk op een openbaar veld ontzeyde vijand, daar wist zich eenvoudig na te richten." Als tusschen ons genegenheid heer van Gelre ene den gesticht van Utrecht een gantsen volkomen vrede en bestand gededen was, als dat de Gelressen en Stichtschen onder elkaar veilig en ongekort komen, varen, keren en hun koopmanschap en handwerken bedrijven mochten, en dat bestand overmacht ons genegen heeren brieven, daarvan aan ons gezant, onze burgers openbaarlijk afgelezen en verkondigd was, zo is Claes Hoft, onze burger, binnen tijden des bestands met zijn scheep in den gesticht van Utrecht aangekomen om zijn handwerken en neringen te willigen, en daar onze burger voorstelling, daar hij in zijn scheep zat, dit geslagen, onverschuldig en booswille iets te zeggen, dat Johan voorstelling op den voorganger, onze burger, hebben mocht, als wij verhoor hebben, anders dan onze burger voorstelling, den voorganger, Johan voor ons stat binnen de velden eerlijk in den velde had helpen vangen, die dit laken aan onze burger, voorstelling van Johan Hugensoen, geacht en dat den gesticht van Utrecht en weer daar in, toegekomen weer binnen de stat van Utrecht. Doe hij die onwetelijkheid binnen den vrede gedaan had, en doe wij vernamen dat Johan Hugensoen in Utrecht was, schreven wij de stat van Utrecht van de onwetelijkheid, voorstelling, alle gelegenheid, biddend dat zij over den vredebreker zouden richten zoals behoorlijk recht, daar ons de stat van Utrecht op antwoordde, gelijk men in hoorn brieven daarvan aan ons gezant, dat cleeren zien en verstaan kan, die antwoordde zij-met kwaad meining geschreven, en so niet nagegaan en gehandeld, en hebben, als zij ons dat aan te schrijven, en wij getrouwden dat zij gedaan zouden hebben, aangezien en gemerkt dat Johan Hugensoen, voorstelling, veelvuldig daar na binnen de stat Utrecht woond en deels verkeerde; indien op een tijd Hendrik van der Kamer, onze burger, des voorstelling. Claes Hofts ohem, die mit sijnen schepe bynnen Vtrecht lach, oich dreigde te slaan, die dat, als hi ons bibracht heeft, den raide van Vrecht clagende te kennen gaff, die hoen, als wij verstaen hebben, krank bericht daarop gauen, seggende dat hi hem houden, sij en kunden oft en wilden sulker lude nog nyet ontberen. Want dan Claes Hoft ons burger voorst., den God genade, dit geschiet is bynnen een goed vrede uit den gesticht voorst. ende weder daar in, ende die stat van Vrecht den handdeedigen na der ondaat ende bauwen den gelooflijken schreven, dat zij ons schreven, langtijt binnen hoere stat gehouden ende daar wonen hebben laten, so begeren wij burgermeister, schepen en raad der stat van Arnhem tot onze stat behoef, ende die mag Claes Hofts onze burgers voorst. vanden voorst. ontschuldigen doitslage en neerzetting van der stat van Vrecht richting en verbetering. Ansprake ende gebreken Henrichs van der Kamer ende sijnre vrienden burgers van Arnhem van Claes Hofts meer machs wegen op gesticht en namelijk op die stat van Vrecht. Item als een vast bestand en vrede gericht was, tusschen den Gerechtigen en den Stichtschen, dat die ondersaten beider landen veilig onder elkaar varen en keren mochten, en dat overal in kerken uitgesproken was, zo is Claes Hoef, burger van Arnhem, op die vrede en bestand met zijn scheepje aan de Vaart gevaren om zijn handel en neringen te willen, en als hij tot Buren op het veerstaat kwam, is daar gekomen Johan Hugensoen, die toen een ingezeten burger van Utrecht was, en heeft Claes Hoef vooruit in zijn scheepje, daar hij aan de roeders zitting doet geslagen, dat geschieden uit den sticht vooruit en weer daar in, en toechede weer binnen Utrecht, als hij daar ondaat gedaan had en bleef daar niemand woonachtig. En die Johan Hugensoen die ondaat gedaan had, en zich binnen de stad van Utrecht verhielt, deed die stad van Arnhem met hoere schriftjes daarom duiken en vaak vervolgd aan de stad Utrecht, daar doch nieuw recht nog betere van gezeien en mocht, dan Hendrik van der Kamer vooruit is daar na Utrecht met zijn scheepje gekomen, daar hem Johan Hagen soen aan te zoeken en wilde, hem ook slaan. Dan klaagde Hendrik van der Kamer dat de stad van Utrecht, daar zij hoen krant bericht op gehad en gezegd hem, dat hij voor hoewel zeggen, zij en konden zulke lieden nog niet ontberen. En want Claes Hoef vooruit met den voorzien Johan Hugensoen niet uitstaans af gaan noch hoen niet misdaan en had, dan hij hem binnen der veden inden veld eerlijk had geholpen van vangen, en de stad van Utrecht den voorzienen Johan Hugensoen, daar hij die kwade dat gedaan had, ophevelde, goed gerichten Claes Hoefs vriend en vriend van die ondaat van de stad en sticht van Utrecht recht en verbetering. Dit is de dag en tijding van de priëur en des convent van Redingen aan de stad van Vreecht. De schepen, burgemeester en raad van de stad van Utrecht zijn schuldig en hebben veel betalen een deel jaren der priëur en convent tot Redingen tweehonderd en zeventien pond lengte, welke lengte die zelf burgemeester, schepen en raad deszelfde convent onthouden hebben langer dan vijf jaar na de laatste geleden, daar dat zelf convent grote en lange vervolgingen op gedaan heeft aan de voorzijde van de stad van Utrecht, met grote kosten en arbeid, en al niet gebaat en gehad, en ten laatsten doe hebben Pelgrim de Wal en Lichtenberch, die nu burgemeesters zijn, deszelfde convent over gelt geloot te geven op dagen die die zelf burgemeesters setten, en en hebben niet gedaan. En daarom begeren die priëur en convent voorzijde om Godes wil en onze lievelijke vrouw van vier beruchte mannen Johan van Broichusen, hofmeester, Elbert van Alpen, droist, Vlede, overste rentmeester, en Hendrik die Roide, kanselier, dat hij deze voorzijde saken helpt ten beste keren, dat dat voorzijde convent worden betaald. Dat willen zij met oren pater noster over u verdienen, dat beste dat zij mogen. Gebrek van Tengnagel aan de stad Utrecht. Tengnagel heeft aan eenen korenkoper te Utrecht, Mattheus genaamd, wonende bij de Vlebrug, alden schilden 's jaars verkocht, die hem niet voldoet en hem te schade maakt meer dan 50 g. Item vordert Tengnagel van Gerrit van Zullen 10 Zw. kr., wegens een half jaar renten, waar hij ook niet met gelijkend gekregen en kan. Aanspraak als ik Johan van Erclens, burger tot Arnhem, voor mij en voor mijn gezonden heb aan de raad Deventer. Soo is te weten, waar dat Willem van Kessel mijn geselle komt, is te Deventer onder vrijen jaermarkt, en heeft daar zijn compagnie versocht, als die hoop volgt daar gewoonlijk is, en heeft niet geweten van enige gebied of verbode der stat van Deventer, die hem of enige compagnie tegen ging, onder zijn compagnie, die hij zocht; hierom hebben zij hoen aangetast, gevangen getreden en gesleept als een misdadiger man, en hebben hoen en mij onse gelden genomen, des omring was xxie of xxij gulden, des wij ons tot onze verwachting niet en versagen, des wij schade gehad hebben meer dan dusend gulden, des hebben die stat van Deventer niet gemelijk gehad iiije gulden, gehuwd hier om van den stat voor die dusend gulden weer gericht, en dit is ook geschied zonder die veuwde gegaan is, en wij gaan den gene, die ons helpen deden, iiije gulden en het kostte ons in te komen, die wij verreden en verteiden, ij^ gulden, samen dusend. Dit is gebrekkende Miewes van Beest Gijsberts zoon en Otto zijn broeder. Item zo zijn die voorheen Miewes en Otto gehuwd in mijnheer van Ludinghuis en geschat op honderd en veertig nobel, daar de heer van Culemborg voor gelaat heeft aan hand heer Jan van Vijlen. Item zo hebben die voorheen Miewes en Otto betaald in den vrede van heimelijke gelden en van stokgeld en van oorlogen samen xv nobel. Item zo hebben die voorheen Miewes en Otto nog gelaten van heimelijke gelden aan hand Gijsberts bastarden van Culemborg en Claes van Roudenborch xx nobel. Item op dat voorzien geld is verleend tot Lederdamme tweehonderd en tien nobel van dessen voorzien leisteningen, zo heeft die heer van Culenborg betaald als een burcht Maastricht en Otto voorzienhonderd en negen nobel. Item alle deze voorzien punten zijn geschreven in den vrede mijnheer van Ludinghoop voorzien. Item zo hebben die voorzien Maastricht en Otto, toen zij gevangen werden, hoorn harnissen in den veld verloren. Dit is gebrek Johan Liefgers. Item zo hebben Johan van der Straten, ridder, en Johan Valebier, om dat des voorzien Johans geld van zijn gevangenissen niet op gezet en mocht worden, daarom in den vrede verleend en verdaan samen lvij nobel vij, bod. Item zo hebben Dirck van der Werken en Gerit Bollekens van zijn wegen als van onbetaald geld, dat die voorzien Johan Liefgers voor een gevangen man gehad hadden, geriten Paepken, in den vrede overmiddels den stok afgedrongen xiij kronen. Summa lxiii nobel xxvij bod. Item zo is des voorzien Johans geld van zijn gevangenissen als lxxx nobel die nog onbetaald zijn en opgeslagen overmiddels den vrede. Item heeft Dirck van Hokelem met zijn gesellen gestolen heer Willem van Herwen twee mieurieten, daar heer Willems vrouw om gevolgd was tot Hokelem en had haar mieurieten gehad, daarop antwoordde Dirck, dat die mieurieten daar waren, maar hij zou haar niet geven, zij en moest hem drie meren verlenen, die dusent schelden te Hokelem genomen had. Dit is heer Willem geschreven binnen den vrede en boven dat Dirk voorzien heer Willems vijand niet geworden en is. Dit is gebrekkend aan Johan de Neue. Het thema is die voor. Jan nog schuldig van zijn rechte gevangenis, xvij nobel van den voor. geld, zo heeft Coene van Oosterwijk van den voor. Jan inden vrede onser heren afgedrongen vijf nobel. Item op dit voor. gelt zijn verleend inden vrede onser heren drie nobel. Item zo is die voor. Jan nog schuldig van zijn rechte gevangenis xvi nobel, die tot Dordrecht geleefd zijn. Dit is gebrek aan Arnt die Nieuwe. Item zo is die voor. Arnt nog schuldig van zijn rechte gevangenis negen nobel van den voor. geld, zo heeft Coene van Oosterwijk den voor. Arnt inden vrede onser heren afgedrongen een nobel. Item op dit voor. gelt zijn verleend inden vrede onser heren drie nobel. Dat is gebrek aan Hillyn van Aalst, Dirk soen. Item zo is die voor. Hillyn nog schuldig van zijn rechte gevangenis xviij nobel, van den voor. geld zo hebben Amt Pyec en Herman Kerstens den voor. Hillyn van Aalst binnen den vrede onser heren afgedrongen drie nobel. Dit voor. gelt is gelaten tot ... onderscheiden heren Johans van Prenenborch. Dit is dat Jan van Proven voort. In het eerste was Jan gekocht om elf nobel, des heeft Ott van Herlaar voor hem betaald aan Direx van der Werken vier nobel en dit andere geld zal men betalen tussen dit en over acht dagen, en die zeven nobel die daar betaald zijn, die zijn binnen acht dagen gegeven. Dit is gebrek aan Steefkens van Brakel. Item zo is die voor. Steefken gevangen en geschat tot Lede-dammen aan handen heren Johans van Vyanen om honderd en tachtig nobel, die nog onbetaald zijn. Item zo is die voorzien. Steefken heimelijk geslagen, daar hij nog niet af zeggen en wilde, gelijk die heren vrede gegane is, daar hij hen die dag af gekregen en kan, want hij alreeds probeert heeft aan heren Johan van Vyanen. Dirk van der Werken die onthult heren Bruinsstejn een meerij, die hem tot Woudrichem war gebracht des saterdages te nacht voor Sint Johns dag boven den vrede, en Dirk heeft nog zelf die meerij. Her Johan van Vyanen heeft overgegeven Herman van Helden en Wallich Spronck des heren brief van Culenborch, die hij geloof heeft aan hand heren Jans voor. Voor Meus en Otten gebroeders, welke brief inhoudende is, dat die heer van Culenborch gelaufen heeft heren Johns voor. en xl Engelsche noble oft der halve heer bij willen heren Jans voorzien, en welken brief heren Jan voor heeft begoten, dat hij en Jan Kniiff gegeven zoude hebben. Item dat die vier knechten van Gorinchem quite geschonden werden die laatste uiterlijk aan vrede geaan woorden, die zitten tot Woudrichem. En die twee andere ook quite geschonden woorden die tot Gorinchem zitten. Dit is die schade, die Dirk die Ruever Derpt,richter tot Tiel, nu in de tijd heeft van de onderscheiding der heren van Hollart en der staat van Vrecht. Dat is te weten, dat die onderscheiden van heer van Holland en der stat van Utrecht geschaakt hebben den voorst. Dirc die Rüeuer vi hondert Vleinsche gulden aan een huis en aan meer reesseepen, dat zij hem af gebrant hebben tot Ravenswade in mijn liefste genoegden heren land van Gelre, over dat zij geen viand en waren mijn liefste heren van Gelre, noch dat Dirc die Rüeuer Derpt voorheen gesproken geen viand en was van heer van Holland, noch der stat van Utrecht, en hebben hem daarvoor geschaakt dusland aan een kint, dat zij hem op diezelfde tijd of gebrant hebben. Item Jan van Delen iij peerden, die hem genoemen worden na over vrede, die hem korten liiij gulden. Item Hubert Maes zoon een ruïn (ruin) van xxv gul. Nog gebrek Rutgher Scade, Veluwe. Inden eersten so bin ic Rutgher Scade gecomen tot Rijnswou ende daer beset van Holoff Geyensoen, ende doe seyde ic tot- ten scout: » Heer scout, mit oerloff, het is boeuerie, dat zij mit mij voer hebben." Doe antwoorden zij weder tot mij: »gij zijt boet schuldig." Ic sprak: »ben ic boet schuldig, ic heb toch verlof ghebeden." Doe eindde die scout zijn recht, ende doe dat recht gedaan was, woule hij borg hebben van mij voer die boet. Doe sprak ik en vroegde wat die boet was: »ic woulede mit reden geld betalen." Doe sprak die scout: »die boet waren een halve guldens, mer da ik borg had gedeeld, die boet zoude wel minder." Doe antwoordde ik: »zo laat ik den borg voer mij boven." Des ben ik hier na alle viertiendaag te recht gekomen en had ik eerder af gezien, mer ik en zag geen einde kreigen, en onder des hebben zij mijn borghe ter Eem in den stok gebracht, also hij mij zelf zei. Hier na is mijn borghe gekomen tot Barneveld, seggende tot mij, dat ik met hem gaan zoude tot Rijnswou, en daar zoude men wissen wat ik verboert had en wat ik geven zoude vande lichte boete, die ik onwetend verboert had, en dan ik daar kwam, besettden wij mijn borg voergenoemde voor een som van 1 oude schil. Dan bood ik weer dat men mij recht deed, ik zoude daar voor doen geld of recht, en dit eiste ik eenwerf, anderwerf, derdewerf, maar mij en mocht geen recht geschien. Hier en boven hebben zij mij te Rijnswou gevangen en gesekerd eenwerf, anderwerf hebben zij mij boven dezefgenisse gevangen en gesekerd te Wouwenberg te gaan in scouts huis, daar niet uit te gaan ten waren met scouts wil, noch derdewerf gesekerd mij die scout voorgenoemde ter Eem te gaan in een herberg voor dat huis ter Eem en daar hield uit te gaan, ten waren met maarschaals wil, en des kwam die maarschaal en nam mij des nachts recht, of ik een misdaad mens geweest had, en sloeg mij in den stok, daar ik in een zieke lichaam was, en ook al was een hartstocht vast, en was ik nog zo ziek, ik en mocht geen genade vragen, dien nacht over ik en moest in den stok. Item so sind die Stichtschen gekommen tot Kolvenhoven, ende haben daer Willem van Bateler gevangen mit geweldiger hant ende hij ontbrach hem, ende voert so haben sie oec twee koen eade i ander runde uit den lande genomen. Nadere gebreken op die van Utrecht. Johan Nagel werd verkort door die van Amersfoort boven eyne gude zwaan, die de hertog van Gelder en vanden Berg gemaakt hadden tusschen hem en Amersfoort. Item van zijne vrienden twee gedood, een te Dalfsen in Zwollant, een te Amersfoort. Item 8 zijner hulpen uit het dorp van Barneveld gevangen en oeverde laten dom. Item die van Den Haag hebben hem gevangen boven den zoene Aelf Arntsz. en zijn broeder Kolmersz. Reyner Wert, Herman van Aken en Henrick zijn broeder, Willem ter Hofsteden, Herman Vythaen, Derich van Berboth, Albert die Haesse, Steuen Dois enz. Gebrek heren Goudert, die kapelao van Arnhem was, op die Stichtschen. Item vier van Rijnen vingen hem toe veerbusen in de Bes tuwe, stukten hem te Utrecht, namen zijn geld en persten hem af 50 Arn. g., die geen balling des gestichts en was, ende mit hoeren partij met allen niets te doen en had, dan alleen gehoorsaam was der stoel van Rome. Dit is als allerlei gebrek als Dirk van Wijk heeft sinds der soeven aan die van Utrecht. Die daar toe diensten, so Dirk voor. Lumen Haec gebeden had bij hem op den blokus, daar Dirk zijn hoefheer af is, ende mijn heer voert Dirk en diezelfde Lumen in der zwaan met namen quitt gesagt is te zijn, daar boven heeft hem Geryt die Keizer gestoken en geslagen, Hij begeert Dirk rijtgeld af. Dit is dat gestel van heren Claes Liefgars rekeningen, die hij gedaan heeft van den 23e dagen der maand Juni tot Aalreheiligen dagen, op den 15e, in den jaar van 1509 tot Nijmegen. Eerst, want voel stede mengerhande recht hebben op den tollen, dat recht en heeft hij niet in zijn rekeningen beschreven van den tollen. Item, van den nieuwe tolle is onderwijl geboort den vijften penning meer, onderwijl den vierden, onderwijl den derden, onderwijl tweewerf alsof voel, en onderwijl niets geboort van den nieuwe tol, daar geld geboort is van den oude tolle. Item rekent hij niet van voer tolle, daar andere rentemeister af gerekend hebben. Item rekent hij van restant van renten 23 oude schulden, een totaal van 88 guldens, des auteurs voel meer is onbetaald, en en doet daar geen bewijzingen meer af, wie dat schuldig zijn, en hoe voel of wy men daar om manen zal. (Daar heb ik het restant af ongeleerd en wil nog geen anderwerf leuerveel). Item, op onser Vrouwen dag, de Natuvtiet, zijn voel hoeftijns ongerekend bleven, daar hij geen bewijzingen af doet, wie die schulden zijn. Item, zijn voel andere tijns op denzelfde dag verschenen, daar hij niet af rekent. Item rekent hij niet van van cormeden noch van gewyn. Item, tot Haar op Sint Lamberts dag zijn voel geheel en hoorn, daar hij een deel rekent en een deel niet, noch in restant en bewijst. Item, tot Malden rekent hij niet van katrijnenrecht en van ploechrecht. Item, rekent hij niet van markt tol tot Nijmegen, Margriete, tel ande noch te water daar andere rentemeister af gerekend hebben. Item rekent hij niet van vroeg tijns in den Riek, Michaelis. Item rekent hij niet vanden heiden, die der heren van Sint Apostelen waren, daar dat een deel aff versekert is aan zijn hand, noch vanden coern, dat daar aff comen is ende gedoort op den huys tot Nymegen !). Item rekent hij met Walburginen vanden scaepwaar tot Elden ende vanden scaepwaar tot Borchaem. Item rekent hij niet vanden tienden, renten ende tijnsen in Bomelrewert, tot Tiel ende in Tielrewert, noch vanden restant vander scattinge. Item rekent hij niet vanden veerstade tot Wijck, noch van den veerstade tot Elsch , zodan tot Bomel (Harberen van IJsdoeren). Item rekent hij niet vanden gebreuk vanden groot tot Bomel bij Johan den Ruwen, daar hij v alder scuide, xxvij pl. meer geboort heeft dan gerekend. Item rekent hij niet vanden tienden ende goeden, die hem beulag waren aan te tasten van mijns heren wegen in Bomelrewert, in Tielrewert ende anders boven ende beneden , ende die hem beschreven waren gegeven. (Terminatio aduenerunt). Item rekent hij lxxx pont was vanden abt van Sint Marien- weerde, ende liet dat penning geld ongerekent. Item rekent hij van tijnsen van ene hof tot Bomel, dat mijnheer veruallen is, xi alder scilden, daar hij xvij alder scilden aff geboort heeft. Item rekent hij vanden tienden vanden heren van Sint Apostelen gedorschet xxxvij malder roggen, meer vanden anderen kaern en rekent hij niet, ook en wijst hij niet wie die geen zijn, die vanden zelfde tienden aan zijn hand gelaten tot mijns heren behoefte. (Libera assignabo). Item heeft hij binnen Bomel ongeboort gelaten vander scat- tingen xxxij alder scilden, die met zijn rekeningen niet ingewonnen en zijn. Item heeft hij tot Mauderie geboort vanden scattingen xiij alden scilden ende in den Mersch xxxi) alder scilden tot xl pl. 1) Doorgehaald, alsmede al het overige in cursief. 474 Gerekent, daarin anders dan waard gerekend den alden schuld voor xlijj pl., daarin mijn heer aan verontrecht wordt x alden schuld, en en seegt niet wie dat betaalt heeft, daarom men niet geweten en kan, wie daar nog af schuldig is en wie men daarom manen zal. (Dat heeft Claes Cesar geboekt en dat bewijzen). Item heeft hij dat veerstat tot Bomel verpacht twee jaar lang en heeft daar af geboekt te Lichtenvoord xxi alde schuld, die hij niet en rekent. Item heeft hij verpacht de gruut tot Bomel twee jaar lang en heeft daar af geboekt te Lichte x alde schuld, die hij niet en rekent. Item heeft hij van elken tiende Lichte genomen, en van de erfpacht dat verpacht is, dat alles voor drie jaar, daar hij niet en rekent, en dat mijn heer hem niet gegeven en heeft in zijn brieven. Item rekent hij vijf alde schuld vijf pl. tot Saltbomel ver- teert, daar hij geen recesse af en heeft. Item rekent Johannes Liefgar noch twee besegelde recesse van vijf geldstukken, die hij over geven moet. Item rekent hij van kosten gedaan op den tolhuis tot Bomel xvi alde schuld van een jaar, na de tijd dat hij zijn ambt heeft opgegeven, daar hem niet meer af en geboekt dan xi alden schuld, aldus doet hij onrecht in vijf alden schuld. Item rekent hij Aelt den Swerten gegeven v alden schuld van renten, die mijn heer veruassen zullen tot Kirsmissen zonder bevel. Item rekent hij Willem van Balueren voor ongelost in alden schilden zonder bevel, die hij echter om zijn ambts wilde zijn schuld te verdragen. Item rekent hij van gelden den armen lude weer gegeven in alde schelden, en van teringe en van schelgen van gelden vier alde schelden, des men niet en pleeg te rekenen, want hij die soelgen zonderling gerekend heeft in restant in cedulle, die hij in zijn rekeningen overgegeven heeft. Item rekent hij vierentwintig alde schelden, die hij had gerekend van Tuynman geboort van eigen luden, en meent nu dat Tuynman hem die nog schuldig is, die mag hij daar om manen, dat er gaat mensen heer niet aan in deze saken. Item heeft hij geboort van restant van den begun, als hij na bijbracht heeft in een ree cedulle, veertig alde schelden, die in de som van den opboren niet gerekend en zijn, die zal men hem afschelden. Item Jacob Hubertssoen is schuldig aan zijn heer van tienden van Bruchem in scepenen brief veertig alden schelden nu tot Kerstmissie, die heeft hem Johannes Liefgar quit geclaimd, en die scepen brief overgegeven, en Roloff Baert doen gelaten, die hij niet en rekent. Item die artikelen, die mijnheer hem gegeven had voor tijdt en die niet verantwoordt en worden, noch geclart, begeert mijnheer dat hij nog verantwoord, na inhoud van zijn brief. Deze punten en waren niet verantwoord in de eerste rekeningen: Eerste rekent hij haar Willems wachtpenning van Bruchem tot twee malen veertig alde schelden, die daar geen wachtpenning en heeft gehad. Item rekent hij gegeven Godefridus den schrijver tot drie malen veertig alde schelden, zonder bevel mijns heren. Item rekent hij van den tol tot Driel en die renten in Boraelterwet te beriden tot twee malen alde schelden, en zegt dat zijn brief dat begrijpen, des men in mijns heren brief niet en vindt. Item rekent hij niet vanden voer tol tot Driel, daar zegt hij op, dat daar geen voer tol en is, daar doch ommer een voer iol is. Item rekent hij niet vanden voer toll tot Saltbomel, en zegt, dat hem dat gegeven is in zijn brief, dat doch mijnen heer brief niet in en houdt, en heeft die voer tol geboekt omtrijnt vijf jaar lang, van elkijn wijnsceep van boven Doesburg, vijf alder groet, en van elkijn voder wijns vier d., en van elkijn wijnsceep beneden Doesburg drie alder groet, en voer van anderen goeden, die voer tol schuldig zijn, dat mijnen heer vrienden achten elf jaar meer dan honderd alder schilden. Item rekent hij vanden tolhuis tot Saltbomel te houden elf jaar exxv alder schilde. Item rekent hij vanden tolhuis tot Saltbomel te houden elf jaar cxxv alder schilde. Item een deel goederen knapen van Nywel zijn schuldig op Kirsmiss een heer van een re visserij tweeëntwintig alder schilde, dat Jan Liefgar heeft quittoscolden, en Ruloff Baert doen gelaten, die hij niet en rekent. Item hebben her Claes en Jan zijn broeder mijnen heer grootheid zelf gepacht zeven jaar lang, elf jaar voer c alder schilde, die nu geld tien en tachtig alder schilde, zodat die grootheid opt meeste geld niet komen en is tot mijnen heer behoefte. Item hebben heer Claes en Jan menigwerf liefde genomen, als zij mijnen heer tiende en renten hebben verpacht, en hebben zij ducwille zelf met geselschap ingehouden voer geld, zodat mijnheer dat meeste geld daar af niet wordt en is. Item, inden tijde doe mijn vrouw van Bloys tot Bomel lach, doe blijven die renten al dat land door onbetaald bij hoere tijde, die heeft her Claes met groote sommen geboort in zijn rechten en die niet gerekend. Item rekent hij geboort van den groot tot Saltbomel xciij aldaar sold hij af rekenen excl. scild, alsof hij wijst in zijn antwoord op de eerste artikel, daar mijnheer onrecht gezucht xlvi aldaar scild, xxix pl. Item heeft hij onderbroken laten staan ongeboort van twee jaren xi? lib., maken vim aldaar scild, die mijnheer achter is bij zijn versommenisse, want hij niet gemaakt noch ingewonnen en heeft na ingehaalde zijn brief, want die houden dat hij mijnheer beschreven rekeningen en bewijzen doen zal van alle zijn renten, bede en heerlijkheid, als een reintemeister schuldig is te doen. Item van de renten rekent hij geboort iilen aldaar scild voor xl pl, die wel xlv pl. waren, aldus rekent hij van iilen aldaar scild voor myn dan hij gilt. Item van den tijns van Roemde rekent hij geboort cviiij 88, iii s. en zegt, dat die maken xx aldaar scild en xij pl., die xx aldaar scild en xij pl. maken niet meer dan lix $8, iii s., vi d., aldus doet hij aan mijnheer hier aan onrecht xlix $8, vi d., den aldaar scild gerekend voor xl pl. Item rekent hij licht geld van de tijnsen, daar men een aldaar grooten schuldig is voor xvi d. en onderwijl voor xij d., daar mijnheer aan veronrecht wordt aan iilen groot meer dan iii pl. Item rekent hij nergens aparte van den tijnsen, daar om dat men niet geweten en kan, wie die tienden betaalt hebben en waar nog schuldig zijn, want zíén niet allemaal betaald en zijn. (Die partíes zal ik overleveren). Item rekent hij de geboorte van tienden binnen Bomel en buiten Bomel samen tot xij schijf, die men te boeren en te rekenen pleeg met schillingen en ponden, en en seeft niet hoe veel voor den schijl gerekend zijn, noch en weet daar geen partij af, wie dat betaald hebben en wie nog schuldelig zijn. Item rekent hij tot Herwerden de geboorte van x @8 goeds gelds voor iv alde schijf, en en zegt geen onderscheid waarom deze ponden aldus voor alde schijf maken tot Herwerden voor in andere steden, noch wie die betaald heeft, of wie daar af schuldelig is. Item rekent hij van de Marwijkhuizen goeds geboort tot xl alde groten, en zegt dat die maken iii alde schijf, die doch maken iii alde schijf xlij pl., daar minnen heer aan onrecht geschreven xxxlij pl. Item bleven viel voorde visserij, waarde en pacht en restant ongekent, daar geen gestand af is gewijst en is, zo dat men niet geweten en kan hoe mijnen heer goed verpacht is, en waar dat men moet zeggen, dat hij schuldelig is te doen na ingehaalde brief, (Dat zal ik bewijzen). Item die van Duysburg en van Cleven voorde nederwaart zijn schuldelijk van elk vader wijnen van de rode tol iii alde groten, tot mijnen heer deel halver, daar hij niet af en rekent. Item die van Eymerick voert neder, zijn schuldig van ielen baden in alder grooten, en rekent hij nog van baden noch van vorderen, en aldus en rekent hij ook geen onder- scheid van alder anderen tolbeurten goed, dat men met de hon- derden en met de gewicht plecht te vertolken, daar menen heer onrecht aan gescuut. Item aldus onbeseftelijk rekent hij ook van den toll tot Herwerden. Item heeft Johannes Liefgar zijn broeder in de tol van Salt. boom te boren gezeten omtrijdt acht jaar, en is geen geschenk tolner geweest, en heeft zelf aldaar bezien en gescreven en geboren tot zijn rechtvaardiging, en Godfried van Castre, mijnheer gesprokken schrijver, daar niet bij gelaten te schrijven, dat hem doch bevalt was, daar menen heer schade en onrecht aan is gescuut. Item in de tol tot Herwerden heeft Heyn van Huese gezeten te boren zonder geschenk schrijver en bezien, en heeft geboren van wijn en ander tolbeurten goed, dat men pleegt te vertolken, met vorderen wijn en met geld van zout, van hout, van kaarn, en heeft daar geen bescuit af gerekend, en rekent met plakken, dat men doch met alder grooten zoude rekenen en een alder groter voer xlij pl., die was xlv pl. geld, of meer, daar menen heer onrecht aan gescuut. Uitspraak der scheidsmannen in de geschillen tussen Dirk en Steven van Lienden. Dat eerste punt dat, ....... den ...... huis ter Lede zoude gaan gewesen, daar hij heer Steven geschaduwd zoude hebben als... Steven Dirk diens schade bewijzen, daar Dirk met recht Zie tot goed begrip van dit stuk, hetwelk ons eerst later in handen is gekomen, Klage van Dirk van Lienden tegen zijn oom Steven van Lienden, boven bl. 305. Niet tegen zich zeggen en makkelijk dat Diren heer Steven dien cascade verrichtte. Item, dat andere punt dunkt ons, dat Diren dat heer Steven rekeningen en bewijsingen doe voor die magen, daar hij die mombakkerschap bij aan genomen heeft; en konde heer Steven sijn nieuw bewijzen bij die magen enig schout, die hij aan hum tachteren weer, dat die verschriftige magen dachten Diren met recht niet tegen zeggen en zal, dat dunkt ons onmogelijk te zijn, dat Diren die gelden. Dat derde punt is, dat heer Steven krachtens dat zijn nieuw huis geboren hebben binnen zijn onmondige dagen, nadat hij die schuld, die in zijn mombakkerschap zouden geweest hebben daar zijn nieuw tegen zegt, dat hij eerst mondige was, dat ramen wij na zijn moeder behoort gelijk als wij ver geraamd hebben. Dat vierde punt is, dat we tot verklaring, als we een deel derzelfde punten ver geraamd hebben en elk bij hum. Item, dat vijfde punt als vanden goede, dat heer Wouter van Lienden vanden heer van Lienden hield, dat zetten wij, gelijk als wij ze vinden, voor den leenheer, daar men dat goed af houdt, en verder is man. Item, dat zesde punt dunkt ons onmogelijk dat heer Steven geen goed langer verpachten en mag dan tot Diren's mondige dagen. Item, dat zevende punt als vanden reden goede, dat heer Wouter van Lienden achter liet, dat dunkt ons onmogelijk dat heer Steven daar zijn kyns deel daar af bouwt, ten weer dat heer Steven af gaat weer, al is dat recht is, en zijn aandeel van de schout, daar hij van heer Wouter in bezit had, van zijn kynsdeel boer en betaalt. Item dat achtende punt macht Dirk dat toe te brengen, als hij hier vermand, in zijn cel, zo duink dat hier Steuen daar geen recht toe en heeft en dat hier Dirk geen schade daar aan gedaan en heeft. Item dat negende punt zetten wij tot verklaring van ons liefde heren van Gelre, want daar brief aan beide zijden op zijn, die die een tegen de andere spreken. Item dat tiende punt duink ons dat Dirks antwoord daar redelijk op staat, alsof hij dat doen wil. Item dat elfde punt zoor duink ons, dat Dirks antwoord daar redelijk op staat. Item dat twaalfde punt vandaan de vier duizend tweehonderd schelden, daar alles af zegt dat hij daar recht toe heeft, die zetten wij tot verklaring van ons liefde heren van Gelre. Item dat dertiende punt zetten wij tot verklaring van ons liefde heren van Gelre, want wij verstaan dat daar die een waarheid af bezielt heeft van ons liefde heren van Gelre. Lijst dergenen aan wie hunne mannelijke betaald zijn, 1391. Primo h. Arnoult, graaf van Blanckenheim 300 alden schilde. Item h. Gerart van Blanckenheim, heer van Gerartzstein in 20 Castelberge, 600 gulden, zo duur Andree. Item de heer van der Sleyden 1 reyale. Item jüngere Gerart, jonge graaf van Seyne, 300 gulden. Item jüngere Johan, heer van Rijfferscheit, 160 gulden. Item dezelfde jüngerere Jan lxxx reyale, van Erclentz. Item h. Diederich van Mersenburgh, van Clersse, 24 gulden. Item Diederich, heer van Kerpen in van Warssburg, 40 marc penninqe, een alderne/swaar berekend voor 25 s. in 1 klein guldener voor 21 gulden. Item Diederich, graaf van Lymburg in heer van Broich, 300 gulden Item Euerhard zijn zoon 20 gulden, in dat heeft hij opgespaart. Item h. Rijchart, marschalk van Dürenburg, 320 mr. macht 36 gulden. Item h. Salentyn van IJsenburgh 1 guldene. Martini. Item Loidwich, burchgraaf te Hamsteyn, xxx guldene. Item h. Coenrat, heer te Toynburch, c schild en xiv van manleven. Item h. Frederich, heer te Toynburch, c schild van rijk. ter guldene en Ì van manleven. Item h. Johan van Cronenburgh. Item h. Johan van Krampurgh. Item h. Johan Kemener van Darlburch xxv guldene. Item Diederich van Grunsteyn xv guldene. Item Goedert van Grunsteyn x guldene. Item Peter en Frederich van Basenheim, gebroeders, beide samen xx guldene. Martini. Item Johan Vanne Haen, des proosts knecht van Aichen, x guldene. Item h. Goirlach van Breidenbach x guldene. Martini. Item Wijnand Buck van Brübach xx alde schild. Johanni. Item Heinrich van Oeste xxv guldene. Vastenavond. Item Euerhard van Oeste xxv guldene. Vastenavond. Item Machtünck van Hardenberge xxv guldene. Vastenavond. Item Vrijher van Scheynen, heer Jacob Vrijherz sün, xv guldene. Vigilia Christi. Item h. Carsielis van Palant c guldene. Item h. Werner Vamme Driessche, heer Lambr. sün, x guldene. Item Diederich, heer te Manderscheid, xx guldene. Item Johanne van Breidenbach sijnre gebroeder x guldene. Item Scheuirmann, proost te Soiste, xxx guldene. Martini. Item Johan Stecke van Beeck, heer Wouter Stecken sün, xxx guldene. Martini. Item Wijnand van Endorp xij mr. lib. Martini.. Item Zijlman van Rysschmoelen xx guldene Martini. Item h. Johan van Troyen xx guldene Martini. Item heeren Costijn van Lysenkyrchen, rentmeester te Coclne, x mr. Martini, Item Johan van der Dornenburch, genant Asschenbroich, xx guldene. Martini. Item Werner van der Zynsselmar xl guldene. Martini. Item Diederich van Lochüsen, genant Oesse, xx guldene. Remigius. Martini. Wilhelm van Nesselrode xx guldene. Remigius, ul. Martini. Item h. Raboude van der Horst l guldene. Omnium Sanctorum zum mortuus est. (Codex, 2. Serie, 3. Deel, 1. Afd.) Item Euerhard van Bracht xxx gulden. In Aprili. Item Goiswin Klüyte xv gulden. Martini. Item Herman van Eyle xx gulden. Martini. Item Remboird van Peffinchoynen, ambtenaar zoor Roombach, x gulden. Item Claesgin van Nattenheim x guld. Item Otgin van Maternich x gulden. Martini. Item Johan van Kempenich 1 gulden. Martini. Item Johan und Heinr. Wolff van Spaenheim, gebroeders, 20 samen xv gulden. Item Johan van Rijfferscheit, Goiswins zoon van Rijfferschat, y gulden. Item Lemgin van Gündorf xl gulden. Item Ysfrid van Hedestorp. Item Johan van Wasiek xv gulden. Item Reynkin van Berge xv alde schilde. Item h. Johan Rummich(usen), ritter, xx gulden. Item Johan van Kukelsheim (Kikelsheim) xvi gulden. Item IJwin van Adenauwe viij gulden. Item h. Henr. Vail van der Nersen xv gulden. Item Bartholomeus Voes van Bethenberge xxv gulden. Item h. Emondt van Gymnich, ritter, 1 mr. Item h. Arnoult, heer zui Pytingen. Item Woulter van Gürtzenich xx gulden. Item Tijsgin van Aspeltzhoeuen, genaamd van Boestorp, v gulden. Martini. Item Frederich der Eltste van den Aldenhuys zu Patenburg xxv gulden. Martini. Item, Tielgin van Brempte, Item jünger Goirlach van IJsenbârgh xv gulden. Item Craft van Aldendorf der Jünger x gulden. Martini. Item h. Wilhelms Stahl van Holsteyne zu Bentheim x alde schild van leen. Item demselben xiij mr. lib., zo Broich zo burchelen. Die beide mijnheer heren opgezicht had in weer uitgevonden solde als gedacht was. Item h. Heinr. Grasslog van Düppelburg, ritter, xx gulden. Item h. Johan van IJsenburch, heer zui Boedingen, v gul. Item heren Johannes, heren zui Arburg, 1 gulden. Martini. Item Hylgin van Langenauwe x gulden. Martini. Item h. Diederich Moer van Kesselstadt, ritter, xv gulden. Item h. Emondt van Are, ritter. Item Goedert Buffel xx gulden, bewijst zui Düren binnen Meyers aan den assisen. Item h. Walther van Cronenburgh, 100 gulden. Item Goswin Stecke 300 gulden. Martini. Item Heinrich Stecke, sein Bruder, 200 gulden. Martini. Item h. Simon van Hüne, ritter, 200 gulden. Item Hans van Eysenbach 100 gulden. Item h. Eberhard Weyse, ritter, 200 gulden. Item h. Hermann Carb, 1) ritter, 200 gulden. Item h. Enno Ruggeven, zu St. Gereon priest, 300 gulden Martini. Item Hermann van der Horst 100 gulden, bewijst zu Düren an den assisen van taufen jaeren her. Diesen sind die genugenden iren manlichen beisassen, die in dem jaehr zu Remigius waren. Item den herren van der Sleyden 100 reyalen. Item herren Simon van Hüne, ritter 200 gulden. Item Hans van Eysenbach 100 gulden. Item Bartholomeus Voss 250 gulden, ind hee sieht das er noch älterste deniz beteiligt sein van letzte jaeren. Item Hermann van Eylen 200 gulden. Item Goswin Stecke 300 gulden. Item Heinrich Stecken, sein Bruder, 200 gulden. Item Wijnand van Entorp 100 mr. lib. Item Wilhelm van Nesselrode 100 gulden. Item h. Eberhard Weyse 100 gulden. Item h. Hermann Carb, ritter, 100 gulden. Item diese beiden rittere verdienen das irgen ihre manliche noch unbetiligt ind älterste deniz sein van fünf jaeren. Item Diederich van Lochusen, genannt Oesse, 100 gulden. Item h. Johann van Bicken 300 gulden h. obit. Item Eberhard van Brauchbach 300 gulden. Item h. Enno Ruggeven, priest zu St. Gereon in Köln, 300 gulden. Item h. Heinrich Voss van der Nesern 50 gulden. Item herren Diederich, greve van Lübeck und greve zu Bückeburg. Item Johann Stecken van Beeck 300 gulden. Item Schuermann, priest zu Soist, 300 gulden. Die edlen Otto van Scaden, amptmann van Overbetow. Item toe den eerste Johan van Lynden, heer toe Hynde heeft doen helpen slaan Rutger van Dodeweerde toe Randwijck, bij tijden Jacobus van Aembe inder tijd ambtenaar was, daar was mee Rentken die molner en Willem die Leeu. Item nog diezelfde Johan van Lynden zijn knecht Gerit van Zantwijck een joffer ontwijkte de viter. Nederbetuwe, die wonachtig was met Ysophus die Vos toe Hoesden, en tot Hynde opten huis bracht, daar was mee Henrick van de Poll, Arnt van der Meer, Renken die molner, Daem zijn broeder, Willem van Schievelt, Willem die Leeu. Item Hendrick van den Schild Becker wijf op Rijkerswoude doit geslagen en vermoord. Item Gude tot Lent een doitslach gedain, genoemd Engel Buick. Item Roeloff Smeerken een man van Aerde, genoemd Herman Kaldweder, een visschër ingehuizen Rijn geslagen en die vissch bij nacht daarbij genomen, daar Herman mijnen genoten heren pacht van de visscherij geeft, daarvoor heb ik Ottewonder Schaede, als een ambtenaar, Roeloff Smeerken goed, dat hij achtergelaten heeft, naar zijn dood toe geslagen, zo Roeloff in gevecht toe Herwen deed was blijven, daar Gerlich Smeerken zijn moeder als erfgename Roeloffs voor, dat toe geslagen goed aangezien en aangepast hebben buiten mijn weten, en mij des van rechtswege niet aangetrokken en hebben dat goed te openen, daar zij mijnen genoten heren aan gebruikt mogen hebben lijf en goed. Item Claes van Kamphuysen met zijn hulpen hebben op de viterweerde tegen Aerde die hebben genomen van beesten, die daar op hingboven, die den kipsspelers van Aerde en van Herwen en voor in mijn ambt gezeten, toehoorden. Item Gerit van der Wilten met zijn hulpen Wolter Tengnagel twee huizen bij nacht afgebrand, hun hebben van beesten daarop waren afgenomen. Item die zelfde Gerit met sijn hulpen, overleef dit gevecht, die woonachtig is op Reynoldts goed van Rees. Item een gevecht is gewest in de kerkspreuk van Doorenboort op een vijterweerde, met namen Walrauen van Gent, wonende toe Angheren, tegen Willem Ghysberts, Jan Ghysberts, gebroeders, en Jan van den Wall Janss., daar Jan van Huessen en vrede heeft genomen van beide partijen, zodat zijn Willem en Jan Ghysberts, gebroeders, en Jan van den Wall Jansson, over zwaar gewond zijn, van het huiswert gaan, zodat zijn drie na gewonnen, Geerlich van Aerde, Frederik van Aerde, basterd, en Rikken Vulders, en hebben elkaar daar gewond en geslagen. Item, zodat staat in twijfel dat ik niet weet waar dit gevecht heeft plaatsgevonden, in het land van Gelre, of in het heerlijkheid mijnheer van Berchten. Item, zodat is nog een gevecht gewest toe Angheren tussen Rutghers van Weilre, Jan zijn broeder en Gerit van Poelwick aan deze kant, en Henrick Mom en Henrick van Dam aan die andere kant, die vrede heeft Jan van Huessen; na de vrede heeft Henrick van Dam een mes getan en heeft na Gerit van Poelwick geslagen en niet geraakt, zodat heeft Gerit van Poelwick een kuisje gehad, en heeft daarbij zijn hoef verwondt. Item, zodat heeft Jan van Haessen de vrede gegoten gerichtelijk voor de amptman bij het gerichtshof, Henrick van Huessen, Willem van der Horst, Walrauen van Gent. 