Natuurkundig tijdschrift voor Nederlandsch?Indie / uitgegeven door de Koninklijke Natuurkundige Vereeniging in Nederl.?Indie.
Groot is het aantal geschriften op verschillend gebied, dat van zijne hand is verschenen. Zijn laatste werk » Bibliographie generale de lAstronomie” mocht hij niet voltooien, doch zal door zijn medewerker Lancaster worden voortgezet en beeindigd. Houzeau was sedert Mei 1880 correspondeerend lid onzer vereeniging. NicoLaas pe Miczucno MACGLAY, die in 1875 tot correspondeerend lid onzer vereeniging werd benoemd, en zieh voornamelijk wijdde aan ethnologische onderzoekingen op het Maleische schiereiland. en op Nieuw-Guinea, op welk laatste eiland hij herhaaldelijk een geruimen tijd doorbracht, was de zoon van een Russisch edelman en studeerde te St. Petersburg en ook aan Duitsche hoogescholen in de medicijnen en in de na- tuurwetenschappen. Twintig jaar oud vergezelde hij in 1866 den Jenaschen Hoogleeraar in de dierkunde E. H. Haecker Op eene wetenschappelijke reis naar Madera en bezocht vervolgens in 1867 de Canarische-eilanden en in 1869 Marokko. Daarna rustte hij zich uit tot een langdurigen onderzoekingstocht naar de Zuidzee-eilanden en voornamelijk naar Nieuw-Guinea, werwaarts hij zich over Zuid-Amerika, Tahiti en Samoa begaf. Hij verbleef ruim een jaar (1871—1872) aan de Noordkust van Nieuw-Guinea en werd daar in December 1872 afgehaald door het Russisch BEEN ER A A A e 29 klipperstoomschip Izoumroud, dat op last van den Grootvorst CoNSTANTIJN was gezonden, op het gerucht dat Macray overleden was, en waarmede deze naar de Phalippijnsche eilanden en Hongkoug vertrok. In het begin van 1874 bezocht Macray voor de tweede maal Nieuw-Guinea, doch nu de zuidwestkust, en daarna in dat jaar en in 1875 Achter-Indie en het schiereiland Malakka. Hij onderzocht verschillende streken van het binnenland en deelde vruchten van dat onderzoek in ons tijdschrift mede. Daarna bezocht Maciay de Pelew-, de Admiraliteits- en andere Zuidzee-eilanden en vertrok vervolgens ten derden male naar Nieuw-Guinea. Hij verbleef daar van 1876 tot 1878 aan de Noordkust, waar hij reeds goed bekend was en met ver- schillende Papua stammen op een vriendschappelijken voet stond. Zijne geschokte gezondheid maakte een langer verblijf onraadzaam en deed hem te Singapore en Sidney herstel zoeken : doch in 1879 ging hij voor de vierde maal naar Nieuw--Guinea, waarna hij nogmaals verschillende Zuidzee-eilanden en voor de tweede maal Sidney bezocht. Van hier keerde hij in 1882, met eene belangrijke verzameling op het gebied der ethnologie en de natuurlijke historie naar Rusland terug, doch hij had daar nog geen rust en vertrok voor de derde maal naar Sidney, waar hij toen eenigen tijd vertoefde en een biologisch station oprichtte. Van daar keerde hij, ik meen in 1887, weder naar zijn vaderland terug, helaas! slechts voor korten tijd, daar hij in het begin van het vorige jaar, op 42-jarige leeftijd door den dood werd verrast, terwijl hij zich onledig hield een vol- ledig verslag van zijne reizen en zijne onderzoekingen voor de pers gereed te maken. Op zijne verschillende tochten bezocht Macray van tijd tot tijd ook Java en woonde dan menigmaal onze bestuursver- gaderingen bij, terwijl hij herhaaldelijk het tijdschrift onzer vereeniging met de vruchten van zijn wetenschappelijk onder- zoek verrijkte. Van zijne hand verschenen daarin de volgende bijdragen: 50 Mijn verblijf aan de Oostkust van Nieuw-Guinea in 1871 en 1872: Anthropologische Bemerkungen über die Papuas der Maclay- küste in Neu-Guinea : Notice météorologique concernant la côte Maclay en Nouvelle Guinée. Ueber Brachyocephalität bei den Papuas von Neu-Guinea : Ethnologische Bemerkungen über die Papuas der Macluy-Küste in Neu-Guinea: 2 stukken. Een Opiumrauchversuch. Physiologische Notiz. Ethnologische Excursion in Johore (15 December 1874—2 Februari 1875), Ethnologische Excursionen in den malayschen Halbinsel (Nov. 1874 — Oct. 1875). Meine zweite Excursion nach Neu-Guinea 1874. De door het overlijden van de heeren Houzeau en De MicLucHo Maciay opengevallen plaatsen, en de plaats die bij het einde van 1887 nog open gebleven was, werden aangevuld door de benoeming tot Buitenlandsch Correspondeerend hd van de Heeren S. T. LANGLEY, secretaris der Smithsonian Institution te Washington. Herman GRAAF VON SoLMS-LAuBAcH , Hoogleeraar in de Botanie te Straatsburg, en Professor Dr. JuLius Hann, Hofrath, Uni-. versitáts-Professor, Director der K. K. Central Anstalt für Meteorologie und Erdmagnetismus te Weenen. Sinds bleek nog dat ook het buitenlandsche correspondeerend lid A. A. DumériL te Parijs is overleden. Wanneer dit over- lijden heeft plaats gehad is echter niet bekend, daar ons daar- ` van geene mededeeling is gedaan. Zijne plaats is nog niet aangevuld en het aantal correspondeerende leden in het bui- tenland bedroeg dus bij het einde des jaars nog 29, terwijl dat van die in Nederland, het bij de wet bepaalde maximum van 50 bedroeg, Ons correspondeerend lid Dr. F. D. Donners mocht in het afgeloopen jaar zijn zeventigsten verjaardag en zijn veertigjarig professoraat vieren, waarbij ook wij van onze belangstelling | | | E | 3 j 51 en onze waardeering hebben doen blijken, terwijl de jubilaris de welwillendheid had ons een exemplaar in brons te zenden van de medaille, met zijn beeltenis, die ter herinnering aan zijn zeventigsten verjaardag geslagen is. De Boekerij, die aan geene betere handen dan die van ons medelid Dr. B. P. Stoen kon worden toevertrouwd, blijft in goeden staat verkeeren en werd door aankoop van enkele nieuwe werken en door geschenken, maar hoofdzakelijk door van andere genootschappen of personen in ruil ontvangen werken belangrijk uitgebreid. Onder de geschenken vermeen ik niet onvermeld te mogen laten het belangrijk werk »Herinneringen aan Blitong”, door den eenigen nog in leven zijnden oprichter onzer vereeniging, den heer Cors. DE Groot, oud Hoofd Ingenieur, Chef van het Mijnwezen in Nederlandsch-Indië, dat wij, als blijk van zijne voortdurende belangstelling in de vereeniging, van hem moch- ten ontvangen. De Société Malacologique de Belgique, waarmede wij in het jaar 1887 betrekkingen hebben aangeknoopt, verrijkte de boe- kerij met eene voltallige verzameling harer Annales, uit 20 deelen met platen bestaande. De uitbreiding der boekerij was (REM dat het noodig was nog eene kast te doen aanmaken, waarin een gedeelte der zoólogische afdeeling werd overgebracht. Over het algemeen werd er van de boekerij meer gebruik gemaakt dan in vorige jaren, hetgeen evenzeer als een heug- lijk feit mag worden aangemerkt. Wij bleven de werken der bevriende genootschappen geregeld door tusschenkomst van het Nederlandsch Wetenschappelijk Centraalbureau ontvangen, en verzonden ook ons tijdschrift door tusschenkomst van dit bureau. In het afgeloopen jaar knoopten wij betrekkingen aan met de Veeartsenijkundige Vereeniging in Nederlandsch-Indié en de Gesellschaft zur Verbreitung wissenschaftlicher Kenntnisse in Baden 32 bei Wien: alsmede met den Heer Came Frammarıox , Président _ de la Société astronomique de France, die ons. in ruil voor ons tijdschrift het door hem geredigeerde tijdschrift / Astronomie M en de door de Société Astronomique uitgegeven wordende ge- schriften aanbood. Het Museum, waaraan Dr. ŚLurTER ook zijne goede zorgen blijft wijden, breidt zich evenzeer langzamerhand uit. Hoofd- « zakelijk is daarin de lokaalfauna der westelijke Java-zee ver- J tegenwoordigd. De fauna der koraalriffen van Java’s Westkust werd door den heer Sruirer aangevuld, terwijl hij tevens hel — Museum verrijkte met de kleine verzameling die hij in Straal _ Soenda bij Dwars in den Weg en Krakatau maakte. Van den heer Bresser te Ambon werden een paar fraaie exemplaren i van Squilliden ontvangen. Met het bewerken van den beschrijvenden Catalogus werd | voortgegaan, en het gedeelte handelende over de Echiniden en ` Asteroïden is in Deel XLVIII van het tijdschrift opge- R nomen. Daaruit blijkt dat de verzameling Echiniden uit ongeveer 100 exemplaren, tol 29 soorten en 19 geslachten behoorende, en de verzameling Asteroiden uit ongeveer 80. „exemplaren, tot 29 soorten en 14 geslachten behoorende, bestaat. | Drie soorten van de Asteroïden bleken nieuw voor de weten- schap te zijn, en werden onder de namen Astropecten squamosus | Sl., Astropecten pusillus Sl. en Astropecten maier Sl. beschreven. Het Zoölogisch Station bleef geheel aan de daarvan gekoesterde | verwachtingen voldoen. De twee groote Aquariën waren het geheele jaar door met tal van levende dieren gevuld en de heer SLUITER was daardoor in de gelegenheid verschillende belangrijke ` waarnemingen nopens het leven dier dieren te doen, omtrent sommige van welke waarnemingen door hem in onze bestuurs- vergaderingen de mededeelingen werden gedaan , die ik zoo aan- stonds nader zal vermelden. Het Gebouw, aan onze vereeniging en aan de Nederlandsch: ` Indische Maatschappij van Nijverheid en Landbouw gemeenschap: ; PER da SR E z SR MR E RA E EEE ERNEST A E EEE DNR AE EE ES 4 me JJ pelijk toebehoorende, bleek dringend behoefde aan oververven te hebben. waarvan de kosten 7 1059.— voor het hoofdge- bouw en /648.— voor de lokalen, die de heer Beck in gebruik heeft, zouden bedragen. Vermits deze uitgaaf in één jaar onze geldmiddelen te zeer zoude drukken, werd het raadzaam geacht haar over twee jaren te verdeelen, zoodat in het afge- loopen jaar alleen een gedeelte van het hoofdgebouw op nieuwe geverfd is. Het gebouw verkeert overigens, even als de verhuurde bij- gebouwen, in goeden staat. De Bestuursvergaderingen werden geregeld en de jaarlijksche algemeene vergadering werd op het door de wet bepaalde tijd- stip gehouden. De bestuursvergadering in Mei werd door Dr. BorrLAcE. die in Augustus door Professor Dr. Max WEBER , en die in September door dezen en Prof. Dr. Wicnmaxx bijge- woond. Vier malen werd in de bestuursvergaderingen eene voordracht gehouden en wel: in die van Mei door den heer G. P. J. Bot Asp over »de vormen der waarneming: in die van Juli, door Dr. J. P. van per STok over »den duur der omwenteling van de »son om hare as:” in die van September door Dr. M. Trru over »hel nieuwe plantenkleed van Krakataw” en in die van November door Dr. S. Fuert over »Passalen en Moessons.” Bij welke vergaderingen steeds een groot aantal leden en onderscheidene dames door hunne tegenwoordigheid van hunne belangstelling deden blijken. Overigens werden in onze bestuursvergaderingen door ver- schillende bestuursleden meer of minder belangrijke mededee- lingen op natuurwetenschappelijk gebied gedaan, onder welke ik omtrent die van Dr. Suurrer hiervoren reeds gewag maakte. Deze besprak het in symbiose leven van Trachichtys Clarku Cuv. met eene groote Acfinia, en vermelde eene door hem gedane waarneming, waaruit gebleken was van hoe groot nut het samenleven van den Trachichtys met de Actinia voor den 34 d eersten is; verder de wijze waarop de zeer gewone Cypre — tifris, die reeds meermalen eieren in de aquarién heeft gelegd, die eieren, welke door hunne karmijn roode kleur licht in het ” oog vallen, aan het gezicht der daarop azende dieren onttrekt; de wijze waarop de zoetwaterslakken, Limneén, Planorben en | Paludineén, zich, aan eene door hen afgezonderde en op het water drijvende dunne slijmlaag hangende , langs de oppervlakte | van het water voortbewegen; en de nieuwe kustfauna van hel eiland Krakatau, waaromtrent Dr. Siurrer in de gelegen | was belangrijke waarnemingen te doen. De heer Fiere deelde het een en ander mede omtrent de door de heeren MAURENRRECHER en Goos uitgedachte Geier om den tijd te meten. Dr. Onnen vertoonde een grooten ijzeren cylinder met del | baar koolzuur gevuld, van de Bataviasche bierbrouwerij dé komstig, en deed zien op welke wijze het koolzuur in den, vasten agregatietoestand kan overgaan. Dr. Scherrer vestigde de aandacht op een arbeid van Roux en CHAMBERLAND in de Annales de d’Institut Pasteur, waarin het eerste bewijs geleverd wordt voor het vermoeden dat de door vaccinatie verkregen immuniteit eigenlijk op zekere Chemische veranderingen berust, die door de bacterien veroorzaakt worden. | De Heer Herınca deelde mede op welke wijze het hem gelukt | was het bij onderzoek van vertind ijzeren voorwerpen g gevormde i =" RCF A IN 7 metatinzuur helder te filtreeren. Van het Tijdschrift onzer vereeniging verschenen sinds mijt vorig verslag de 4° of laatste aflevering van Deel XLVII en afleveringen 1, 2 en 5 van Deel XLVIII; en daarin worden o. a. opgenomen, de in Januari 1887 door Dr. SLUITER gehouden voordracht »over eenige nieuwe en minder beken- de gevallen van aanpassing en samenleving van sommige dieren en planten van Java's kust: die welke in Juli 1888 door Dr. van DER Srok gehouden werd over den duur van de omwenteling der zon om hare as: eene bijdrage van RE a LE 55 Dr. Taropor Posewirz over: Lateritvorkommen in West-Borneo : het verslag eener dienstreis naar de Karomon-Djawa-eilanden door S. H Koorpers; eene bijdrage van A. G. VoRDERMAN over eene verzameling vogels van deze eilanden; eene van Kuc. Dusors, over de wenschelijkheid van een onderzoek naar de diluviale fauna van Nederlandsch-Indië, in het bijzonder van Sumatra ` eene van Dr. J. P. VAN DER STOK, on the period of the rotation of the sun as determined bij meteorological data, eene van Dr. €. P. SLUITER, Uber zwei merkwürdige Gephyreën aus der Bat von Batavia enz. | Daar de weiten onzer vereeniging op verschillende punten aanvulling en verduidelijking vorderden, werd tot hare her- ziening overgegaan, en werden in de algemeene vergadering van den Gen Februari nieuwe wetten vastgesteld , die bij besluit van 17 Mei daaraanvolgende No. 4 de goedkeuring der Regee- ring mochten erlangen. De ‘bijlage van dit verslag geeft een overzicht van de geldmid- delen onzer vereeniging , waarvoor ons medelid TEN BRUMMELER, als penningmeester, bleef zorg dragen. Daaruit blijkt dat, niettegen- staande de kosten van het tijdschrift, ten gevolge van zijn groote- ren omvang, ruim / 1700.— hooger waren dan het voorafgaande jaar, de uitgaven geheel door de ontvangsten werden gedekt, en dus het saldo in kas op 51 December 1888 ongeveer het- zelfde bedrag aanwijst als een jaar te voren. Deze gunstige uitkomst is voornamelijk aan het toenemen van het aantal leden te wijten; waardoor ongeveer f 280,— meer aan con- tributiën werd ontvangen, dan een jaar te voren. In elk opzicht geeft derhalve de afgeloopen jaarkring stof tot tevredenheid en grond om met opgewektheid de toekomst onzer Vereeniging te gemoet te zien. Weldra haar veertigste levensjaar intredende vindt men, naar ik vermeen te mogen | beweren, bij haar geen spoor van de veege teekenen die, naar ons medelid Dr. vax per Srox ons verzekerde, onmiskenbaar bij de zon zijn aan te wijzen; maar getuigen integendeel hare 56 werken dat zij. even als Sırıus, in den vollen bloei haan levens staat. Haar op dat an te handhaven en voor (durend bladen toe te voegen aan het boek onzer kennis der na van den Indischen archipel, dat sinds de stichting onzer ver - eeniging wel veel gevorderd is maar waaraan toch nog he grootste gedeelte ontbreekt, zij steeds het eendrachtig s van al hare leden, maar in het bijzonder van de jede het bestuur, die daartoe in de eerste plaats geroepen ja e ook door trouwe opkomst bij onze maandelijksche vergaderi veel tot den bloei onzer vereeniging kunnen bijdragen. HBTAKKNAJ NIL * LaySaoubutuur IA r i CA I AI RIT RA "6881 Henuef vravavg > ZŁIG0ZI / = ' "TYVloj ZLIGOTL / © © ‘VV 6199 TOPe * > * * + 888I Jose own opjos E e 46798 * ` + *nefiqnam us Surpuodasa "Sum + : -19Ase3 ‘uəpuəpəq ‘PNOHIIPUO 794 ULA 94904 E -0 ue] uoaedym op ur joəpuer jey “usmnoqor) med ine td Ee „asspdd() = groe : Si. À uogsoysbunuug ame ae à + + + + mue uouoo] E R lie Ud]SONUO UY /DD1.1DJ94908 > QGL e * "eS A ny ua HOHDIS 951b0]007 —08 o NN a R > oruaa Opa oct OP SET +: : A njy — € * : SARE Io uea apisqng 89146 * 3 paosph y, u‘: Dee "77 ugnnquiuo} IPOPSGI “ ` r IU td Lido dl Ri A A "m OA nO, Prze ee +" "ANNIA -95 a. POZWOLE op u joopure uadueAUGg UPA Suwəuieem op JM 9pu9190]A]100A uarsoyug Ser a: * "8881 Hennef y do oppg "N3AVILIN "NALSINVALNO ' 5551 UVVE LAN UJAO ONICUOOMINVUAA NA DNINAMIY PNIVINIAIIA TOIANAMEINALVN AAFTTANTNOA TWEEDE BIJDRAGE TOT DE KENNIS DER ORNITHOLOGIE VAN SUMATRA DOOR A, G. VORDERMAN. Stadsgeneesheer te Batavia. Eenigen tijd geleden ontving ik eene kleine bezending vogels | die in het Barisan-gebergte en in Lahat (Zuid-Sumatra) door den natuuronderzoeker Cours was verzameld. Kort daarop gewerden mij eenige levende vogels van Katimbang en eenige opgezette individus van den Radja-bassa (Zuid-Sumatra). Ik heb gemeend der wetenschap geen ondienst te doen door deze collectie le determineeren en daaraan toe te voegen de beschrijving val eenen vogel, Garrulax bicolor, Muur. mij door den kapitein det infanterie GEORGES van Padang-pandjang toegezonden, benevens die van den Sumatraanschen Argus-faisant die hier in den dieren- tuin levend wordt aangetroffen. 1. PALAEORNIS LONGICAUDA (Bobv.). Een levend individu van Katimbang (Zuid-Sumatra) af komstig: 59 2. LORICULUS GALGULUS (L.). Deze kleine parkiet wordt hier dikwijls door prauwvoerders van uit de Lampongs ingevoerd. 3. PYROTROGON DUVAUCELLI (Teus). Een vrouwelijk individu afkomstig uit het Barisan-gebergte (Collectie Corrs). 4. HAPALHARPACTES MACKLOTIL (Murr.). Mantel, voorrug , kleine buitenste vleugeldekvederen en boven- ste staartdekvederen donker-zeegroen met vrij sterk ontwikkel- den metaalglans. De vederen van den achterrug eindigen chocoladebruin. Bovenkop, wangen en zijden van den nek vuil olijfgroen , alleen op eerstgenoemd deel van flauw-groenen metaalgloed voorzien. Die kleur zet zich voort als eenen breeden dwarsband over den krop en de borst. Keel, buik en onderste staartdekvederen licht- okergeel, op de flanken tot indiaansch-geel overgaand. Binnenste vleugeldekvederen muisvaal. Slagpennen vaal-zwart met eenen fijnen witten rand aan de buitenvlag. De basis? van die der 2° en 5° orde is wit. De groote buitenste vleugeldekvederen en de verlengde schoudervederen zijn donker-zeegroen met metaalgloed als de rug, en boven- dien bedeeld met fijne gegolfde citroengele dwarsbandjes; zij maken het sieraad uit van dezen vogel. De staartpennen zijn donker staalblauw met metaalgloed; de drie uiterste paren ein- digen wit, terwijl haar buitenvlag ook die kleur bezit. Bek koraalrood; aan de basis, vooral van de onderkaak , wor- den lange zwarte vibrissae aangetroffen. Pooten okergeel. Vleugellengte. > : i ; e . 0.125 M. Lengte der mondopening .. . 7 „0.024 >» a 5 à oo. EEN Hoogte van den bek aan de basis. S . 0.010 » Mondwijdte . à ; e ; ć u 0.019. » Tarsus i : i ; . 0.016 » Middeltoon met nagel . e i b + 0.017 » 40 5. CHOTOREA CHRYSOPOGON (Trau), De bovendeelen van den romp, de buitenste vleugeldekvede- l ren en dat gedeelte der slagpennen, dat bij den toegevouwen — vleugel aan het licht is blootgesteld, zijn donkergroen doch op den mantel met lichtere geelgroene boorden , zoodat de vederen zich — daar als geschubd voordoen. Tusschen de groote vleugeldek- vederen komen er enkele voor die eene blauwgroene kleur bezit- — ten. De niet aan het licht blootgestelde gedeelten der slagpennen zijn zwart met eenen flauw-okergeelen binnenrand aan het basaal gedeelte. Binnenste vleugeldekvederen lichtgroen. Staartpennen van boven donkergroen, van onderen blauwachtig. a i De onderdeelen van den romp zijn licht-papagaaigroen. 4 De kop is het fraaist geteekend. Achter de neusgaten bevindt zich, aan iedere zijde, eene scharlakenroode vlek, die scherp afsteekt tegen de naakte streek om het oog en de geel-grijze glimmende vederen van het voorhoofd. Streek achter het oog en | wangen licht-smoke-bruin. E De vederen van de kruin en het achterhoofd zijn grijs aan“ de basis (die bedekt is) doch overigens bruinachtig-zwart, dat naar achteren in lilablauw overgaat; aan haar uiteinde bevindt zich bovendien een scharlakenrood vlekje, dat het minst ont- wikkeld is bij de zijdelings ingeplante. Eene breede strook van licht-geele glimmende vederen ontspringt aan den hoek van de onderkaak en loopt naar achteren tot terzijde van den hals. Vederen van de kin en keel vuil-bruingrijs, naar achteren geleidelijk in eenen fraai lilablauwen dwarsband eindigend. Bek bij het geprepareerde exemplaar zwart , wit afschilferend. Pooten van den gedroogden vogel okergeel. Iris geel (Corrs). Tota jagte 2000 anana 08380 Staart . ; 5 S - a w UE CR Vleugel. : > i ć 0150300 Lengte der mondopening x - i . 00.052010? Culmen rostri . ; — 0.046» Hoogte van den bek aan de p, ; u 0019) Mond wijdte 2 i : ć * i . 0,025 M. Tarsus. : …. i 6 i A e UE» Middeltoon met Gë ; y e 0.052 » Achtertoon met id. d 8 ; ; . 0.027 » 6. XANTHOLAIMA FLAVIGULA "Boun "` Bovenste bekleedselen van den romp donker-olijfgroen , hier en daar olijfbruin getint. Borst-, buik-, flank- en onderste staartdekvederen vuil-groen met breede vuil-geelwitte harige zoomen en uiteinden, waardoor deze kleur op die deelen voor- heerscht, terwijl het groen tot overlangsche vlekken beperkt wordt. Voorste gedeelie van den bovenkop en eene breede kropvlek scharlakenrood , de eerstgenoemde vederen glanzend: achter de kropvlek bevindt zich eene citroengele dwarsvlek. Diezelfde gele kleur bezitten de kin en keel benevens eene streep boven en eene onder het 00g, terwijl de overige gedeelten van den kop , nek en hals zwart zijn. Dit zwart zet zich met enkele vederen voort tus- schen het geel van den hals en de roode kropvlek , terwijl het op het achterhoofd en terzijde van den nek even met asch- blauw beloopen is. Slagpennen vaal-zwart met olijfgroenen buitenrand en vuil- witten breeden binnenrand. Binnenste vleugeldekvederen flauw- isabella. iw Pa vaal-bruinzwart. Het middelste paar en de buitenzoomen der: overigen met een olijfgroene tint als be- wasschen. De zwarte vibrissae reiken tot aan de punt van den bek. Deze is bij het gedroogde individu donker-hoornkleurig, terwijl de pooten roodachtig zijn. Iris donkerbruin: naakte huid om het oog donkerrood (Cours). Sa, ET en: . 0.118 M. Staart . Ss A i : : , 0.054 » Vleugel . : i e ; ; ” » 0.084 >» Lengte der mondopening . S . 0.022 M. Culmen rostri . J ö , 1 0.016» 3 Hoogte van den bek aan de "m i 50.008 PJ Mondwijdte y d ; ; i ; . 0.015 Tarsus 6 R N ; . 0.016 » Middeltoon met RN ; - . 0.016 » 7. PSILOPOGON PYROLOPHUS (S. Morren). Mantel, rug, buitenste vleugeldekvederen en de slagpennen, M voor zooverre zij in toegevouwen staat aan het licht zijn — blootgesteld, donker-groen. Overig deel der slagpennen sepia 1 met licht-okergeelen binnenrand en geel-grijzen buitenzoom - aan de buitenste slagpennen der 1° orde. Flanken en buik j helder-geelachtig-groen. Binnenste vleugeldekvederen geelachtig. 4 Staartpennen van boven donkergroen, van onderen grijsblauw. — Voorste deel van den kop, teugels en hoek van de onderkaak 4 zwart. Achter de neusgaten ontspringt een bundel harige vederen i die naar voren gekromd, aan haar basis zwart zijn en in hel- der-rood eindigen. Achter het zwart van het voorhoofd loopt 4 een lichte aschgrijze band dwars over den kop. Achterhoofd, nek en zijden van den hals donker-bruin. A Vedertjes, der oogleden geel; eene smalle superciliairstreep » i heldergroen van kleur. begint achter het oog en eindigt nabij ` het achterhoofd. Wangen grijs, van achteren door eenen witten | band scherp afgescheiden van het bruin des neks. Kin zwart. Keel 5 licht-groen. Krop indiaansch geel. Dit wordt door eenen zwar- K ten halvemaan-vormenden band van het groen der;onderdeelen E gescheiden. Bek, bij het gedroogde exemplaar, okergeel met eenen … zwarten onregelmatigen dwarsband op het midden. Pooten ` leikleurig. same 0 S S ET Staart 0.120 > Vleugel 0.119 » Lengte der EH EE IO Culmen rostri. . : ; À y . 0.030 M. „Hoogte van den bek aan de basis . A . 0.016 » Mondwijdte. ij 1 e i ; ; . 0.020 » Tarsis SA i à d : , . 0.050 » Middeltoon met nagel . A i ¿ . 0.028 » Achtertoon met idem . i i e ; . 0.025 » 8. XYLOLEPES VALIDUS (Reixw.). e) Twee individu's geschoten te Lahat. Mantel en vleugels met hunne buitenste dekvederen zwart- bruin. Op enkele der groote dekvederen komt een roest- bruin vlekje voor. De eerste slagpen, die de kortste is, is aan de buitenzijde egaal van kleur, de binnenvlag heeft twee groote roestbruine ronde vlekken. De overige slagpennen bezitten, op onderling regelmatigen afstand, drie breede helder-roestbruine dwarsbanden. Binnenste vleugeldekvederen afwisselend met rosachtig-witte en vaal-zwarte dwarsbanden geteekend. De staartpennen zijn zwart en hare bovenste dekvederen bruinzwart. Achterrug helder-vurig-oranje, dat naar voren in bleek- oranje overgaat. Nekvederen wit met oranje getint. Zijden van den hals even als de basis van alle vederen van den onderromp en de flanken vaalrosachtig-grijs. Die van de beide laatstgenoemde streken eindigen harig en zijn hoogrood aan hunne uiteinden. Evenzoo de vederen van het voorste deel van den häls, terwijl de onderste staartdekvederen een vaal- zwartbruine kleur hebben en spaarzaam met rood zijn bedeeld. Ook de vederen van den bovenkop bezitten die laatste kleur en eindigen in hoogroode randzoomen; die van het achter- hoofd zijn een weinig verlengd en vormen daardoor eene kleine roode kuif. © Snavel, bij de gedroogde exemplaren, donker-hoornkleurig, Onderkaak geelachtig. Pooten en nagels bruingrijs. Iris geel (Corrs). 44 Totale lengte, van af de kruin tot het uiteinde WWS. al ria nos 020408 ee Mi Vleugels . a ep WE Lengte der doi ee lens tom COMB Culmen rostri . e ar DAM Hoogte van den bek. aan sd bario a PONIA A RO ee, ee 00153 TUI. € PS A II 0.028 + Grootste See eg Ka, er OR + BE Ar ZE NAWA a ee et DOS RE ee O A MBE 9. HEMICERCUS SORDIDUS (Evt). à Halfvolwassen mannelijk individu, afkomstig van Lahat. De zijden van kop en hals, de flanken en de onderdeelen zijn grauwachtig-grijs. De vederen van den achterbuik eindigen in geelachtig-witte harige randzoomen. Onderste staartdek- vederen wit met isabella tint. Evenzoo de stuitvederen. De overige vederen van de bovenste bekleedselen zwart en van harige witte of isabella-gele randzoompjes voorzien; doordien zij betrekkelijk groot en afgerond zijn, doen zich die deelen grof geschubt voor. Slagpennen der 5° orde zwart met breede witte dwarsbanden en wit eindigend: de overige slagpennen ` vaal-zwart met een geelachtig-witten binnenrand en die der 2° orde bovendien met eene isahella-gele driehoekige vlek nabij het uiteinde van de buitenvlag en eenen dito gekleurden ter- minaalzoom. Binnenste vleugeldekvederen isabella-geel ; oksel- vederen zwart met flauw-gele randen. De bovenkop is tot aan het achterhoofd roestbruin. De tot eene kuif verlengde achterhoofdsvederen zijn glanzend, helder- vermiljoenrood. Onder deze zijn nog eenige verlengde kuifvederen kel ET E EINE: a | 40 U AWA RAWA 45 die mede roestbruin zijn, doch die door de vermiljoenroo de bedekt worden. Bek en pooten, bij het opgezette individu, donker-loodkleurig : de eerste iets lichter aan de basis. Iris bruin (Cours). Totale lengte van de kruin tot het uiteinde der samengevoeg- de vleugels, die over den staart heenreiken. . 0.102 M. Staart ` 4 ; , s à . 0.024 » Vleugel . ; . 0.080 » Lengte der FA RAT . 0.022 » Culmen rostri . i ; s . 0.020 » Hoogte van den hek aan de basis À i . 0.005 .» Mondwijdie . 3 e » i . 0.009 » Tarsus . Ee ; : . 0.016 » Middeltoon met meel : > . 0.017 » Grootste achtertoon met nagel . i i . 0.025 » 10. CALLOLOPHUS MENTALIS (Teus). © De teekening van Temminck (Pl. Col. IV fig. 584) komt vrij- wel overeen met het exemplaar dat in de collectie Corrs voorhanden is. Enkel dien ik op te merken, en dit geldt ook voor de afbeeldingen van andere spechten, dat de kleuren in het Temmincksche plaatwerk te helder en te geprononceerd zijn afgebeeld. Het hieronder te beschrijven exemplaar is afkomstig van het Barisan-gebergte. Bovenkop, buik, en flanken dof-olijfgroen. Rug, stuit en de aan- grenzende verlengde schoudervederen van dezelfde tint, doch helderder gekleurd, doordien vooral op den rug en de stuit vele vederen met harige geelgroene boordsels eindigen. De zijden van den kop, hals, en de borst zijn helder-bruin: die van de wang, grauw. De vedertjes tusschen de keel en wang zijn grauwbruin en eindigen met witte stipjes. 46 Evenzoo de voorste van de kin. De keelvederen zijn vaal-zwart ` met witte boordsels. De achterste vederen van de nog al ` groote kuif zijn citroengeel. De grondkleur der slagpennen is vaalzwart. afgewisseld door ronde helder-bruine vlekken die grooter zijn op de slagpennen : der 2° orde dan op die der eerste. Die vlekken strekken zich, in tegenstelling met dergelijke op de slagpennen van Callolophus gularis Reus, tot nabij het uit- einde der vleugels uit. De buitenste vleugeldekvederen en de i buitenvlaggen der slagpennen, voor zooverre zij in toegevouwen staat aan het daglicht zijn blootgesteld, vertoonen eene donker- granaatroode kleur. De staartpennen zijn effen rosachtig-zwart. De bek van het gedroogde exemplaar is Napelsch-geel; de basis van den snavelrug en de punt van de bovenkaak echter donker-hoornkleurig. Iris bruin. (Corrs). Totale lengte van de punt van den bek tot het uiteinde MAIER. POWA a . 0.215 M. Staart. i ; u ; e 3 e . 0.094 » Vleugel . . N i e > : . 0.126 » Lengte der mondopening . e : e . 0.029 » Culmen rostri ` e e : : : . 0.025 » Hoogte van den bek aan de hasis. . 3 . 0.012 » RAN a. E, O UDA Tarsus. . e . i e ; , . 0.020 » Middeltoon met nagel. : y i e . 0.029 » Grootste achtertoon met nagel . . . 0.022 » ll. CALLOLOPHUS MALACCENSIS (Larn.). Een jeugdig mannelijk individu uit de omstreken van Lahal. (Gollectie Cours). 12. CALLOLOPHUS GULARIS (Renn). In den catalogus over de vogels van Borneo stelt SALVADORI — $ 47 Callolophus mentalis Ben, (Q) synoniem met C. gularis Rems (5). Naar aanleiding van de aanwezige exemplaren in de collectie van Corrs kan ik daarmede niet instemmen, maar houd ik beide soorten voor vrij scherp afgescheiden. Beide vogels zijn uit het Barisan-gebergte afkomstig. Behalve de nadere gegevens, uit de détail-beschrijving te onderkennen, vond ik het voornaamste verschil in de ondervolgende observaties. CALLOLOPHUS MENTALIS (Rcn».). CALLOLOPHUS GULARIS (Rcne.). Mantel en rug gepronon-| Mantel en rug grijs, met olijf- ceerd olijfgroen. groene tint doorwasschen. Voorste kuifvederen olijfgroen,| Voorste kuifvederen bruin, achterste kuifvederen helderlachterste stroogeel. citroengeel. Keelvederen vaalzwart met! Keelvederen zwart met een witte boordsels. wit puntje aan den rand van - jiedere vlag. De bruine vlekken op deslag-| Het achterste derde gedeelte pennen reiken tot aan het uit-|van de slagpennen is effen zwart. einde. Totale lengte van het grootste| Totale lengte van het grootste onderzochte individu 0.225 M. [onderzochte individu 0.270 M. De beschrijving is als volgt: Bovenkop donker-olijfgroen. Vederen om het oog, die van het achterhoofd, van de kin en de zijden van den hals tot aan den krop helder-bruin. Wangvederen als die van den bovenkop. De achterste kuifvederen zijn stroogeel. De keelvederen zwart, met een wit puntje aan den rand van iedere vlag. Mantel-, rug- en verlengde schoudervederen grijs met olijfgroene tint doorwasschen. Stuit olijfgroen. Evenzoo de onderste bekleedselen van den romp en de flanken. Slagpennen vaalzwart, met helder-bruine ronde vlekken, die echter niet verder reiken dan het voorste */; gedeelte van den vleugel en kleiner zijn dan die, welke bij €. mentalis worden aangetroffen. Buitenste vleugeldekvederen en dat gedeelte der 48 slagpennen, dat in toegevouwen staat. aan het licht is blootge- steld, granaatrood. Bovenkaak zwart: onderkaak licht hoorn- p kleurig met donkere punt. Pooten leigrauw. Totale lengte van de punt des beks tot het uiteinde van den staart.. . ; g 3 . 0.270 mM Staart. * : . . 0.112 > Vleugel i ; à ; > 0.155 » Lengte der mondopening . > j ; . 0.056 » Culmen rostri . i g i , . 0.028 » Hoogte van den bek aan de basis. . A . 0.010 » Mado tel. peut. scan ida sobs uud 20088 Tarsus. gaa à 2 ; . 0.022» Middeltoon met nagel. ; à : . 0.035 » Grootste achtertoon met nagel . 3 ; . 0.025 > 13. GAUROPICOIDES RAFFLESIL (Vic). © Vrouwelijk individu, afkomstig van Lahat. Mantel, rug, buitenste vleugeldekvederen , buitenvlaggen van de slagpennen der 2° en 5° orde olijfgroen met een goudgeel waas overloopen. Enkele vederen van den achterrug eindigen in goudgele harige zoompjes. Bovenste staartdekvederen vaal- bruin, licht bewasschen met eene olijfgroene tint. De slagpennen der 1° orde en de binnenvlaggen van die der 2 orde zijn vaalzwart. Op de binnenvlaggen komen, op onderling regelmatigen afstand, witte vlekken voor, die meestal eirkelrond ` zijn. vlekken. Staartpennen effen zwart. Binnenste vleugeldekvederen vaalzwart met ruitvormige witte | Borst- buik- en flankvederen vuil-olijfgroen, dat met eene ` grijs-bruine tint gemengd is. Op de flanken bovendien witte droppelvlekken. Achterhoofdsvederen tot eene groote kuif verlengd. Bovenkop: zijden van den hals en de nek pikzwart. 49 Eene witte streep loopt van het oog, achter de oorstreek om, naar beneden. Eene tweede witte streep begint onder het oog en loopt eerst evenwijdig aan de eerste, maar buigt zich ter- zijde van den hals naar beneden en voren en reikt tot aan den schouder. _Voorhoofdsvederen en teugels kaneelkleurig: kin en keel helder-okergeel. Bek donker-loodkleurig, op den snavelrug in zwart overgaand. Pooten donker-grauw. Iris bruin (Cours). Totale lengte van de kruin van het hoofd tot het uiteinde des staarts . i ; NE à i . 0.225 M Staart a A 5 5 5 ; d 0E» Vleugel E a i S 5 IAEA Lengte der mondopening ; ; : . 0.055 » Culmen rostri . , ; . 0.029 » Hoogte van den bek aan de "ez ; ; . 0.010 » Mond wijdte . : R ‘QUIL > Tarsus š ; i > : . 0.024 » Middeltoon met st ; . i e ¿ 0.024 » Achtertoon met nagel : a . A AU ŁĄK 14. MEIGLYPTES GRAMMITHORAX (Mar). © Is kleiner dan Meiglyptes tukki. Kop, nek, flanken en onderste bekleedselen dwarsgestreept, zoodanig dat fijne isabella-kleurige en donker-umberkleurige dwarsbandjes elkander afwisselen. Deze dwarsbandjes zijn uiterst fijn op den kop, worden allengs breeder op de borst en zijn het breedst aan de achter- zijde der flanken. Rondom de mondopening en op de wangen predomineert eene rosachtige tint. De mantelvederen zijn donker-umberkleurig, bij het vaal- zwarte af en bezitten isabellagele dwarsbanden. De donkere grondkleur heeft hier echter grootere uitbreiding dan op de onderste bekleedselen. Achterrug isabellakleurig. Bovenste staartdekvederen vaal-zwart met isabella randen. Mo. Bot. Garden, Mo. Bot. Garden, 1398. 50 Buitenste vleugeldekvederen als de mantel met witte ol isabella vlekjes aan de uiteinden, waardoor die deelen een on — regelmatig grof-gespikkeld voorkomen krijgen. Slagpennen ` vaalzwart met, op onderling regelmatigen afstand staande, vaal- witte randvlekjes aan de buitenvlaggen en grootere breede dito dwarsbanden aan de binnenvlaggen. Staartpennen vaal-zwart met onvolkomen isabella dwarsbanden. ` Bek zwart; pooten bruinachtig, bij het gedroogde exemplaar. Iris bruinzwart. (Corrs). Totale lengte van af de kruin tot het uiteinde des staarts . : ; ; S ; i : . 0.122 M. Staart y ` 2 e 8 e À . 0.044 » 7 Vleugel . s b $ e . 0.095 95 Lengte der mondopening : 3 e . It Culmen rostri . i i . 0.018 » Hoogte van den bek aan de RR e i . 0.007 Mondwijdte, 7 e : e d à . 0.010 » Tarsus d À ś y . 0.020 2 Middeltoon met is à e S 2 . 0.019 » 8 Grootste achtertoon met nagel . i ` . 0.021 5 AS 15. MEIGLYPTES TUKKI (Less.). Twee individus van Lahat. (Collectie Corrs). 16. MICROPTERNUS BRACHYURUS (ViziLL.). Een exemplaar uit het Barisan-gebergte. (Collectie Cours). 17. EUDYNAMIS ORIENTALIS (L.). Een exemplaar van den Radja-Bassa, Zuid-Sumatra. 18. CENTROCOCCYX EURYCERCUS (Har.). In de collectie van Corrs is een exemplaar aanwezig dat van denzelfden leeftijd schijnt te zijn als het door mij beschrevent in deel XLIII, pag. 181 van dit tijdschrift. SRR S a oer 2 INR AS EEE 51 De onderdeelen zijn in het onderhavige geval, bij den Suma- traanschen vogel, meer rosachtig-zwart, en de metaalgloed is op den nek en mantel geprononceerd staalblauw terwijl de staartvederen eenen groenen weerschijn hebben. Men verlieze niet uit het oog dat het Javaansche exemplaar onmiddellijk na den dood beschreven is, terwijl dit niet geldt voor dat van Sumatra. Totale lengte . Ä S : ; . 0.460 M. Staart ń d e à Ń d ..:0.282 » Vleugel à à i A 2 , 0,1319.» Lengte der EUREN e ; 3 . 0.041 » Culmen rostri . : i : , 0.054 .» Hoogte van den bek aan de Bahr À e . 0.017 » Mondwijdte i A à g , . 0.0232; » Tarsus. : e ; à x - ::0,059,, » Middeltoon sonder pel i ee DOS Idem met dezen. ; À a . 0.046 » Kleinste achtertoon zonder EA S . 0.017 » Idem met dezen. i ` : d : „ POJ > 19. ALCEDO EURYZONA (Trum). © Middelste gedeelte van den mantel, rug, stuit- en bovenste staart- dekvederen helder-zilverachtig blauw: de laatstgenoemde meer naar kobaltblauw overhellend. Bovenkop, nek, buitenste vleugel- dekvederen, zijden van den mantel en verlengde schoudervederen benevens de slagpennen vaal-bruinzwart. Uitgezonderd de laatste, zijn al de vederen van de overige pasgenoemde deelen aan hunne uiteinden van flauw-getinte vuil-blauwe boorden voorzien en wel het meest geprononceerd op den kop en de buitenste vleugeldekvederen. Zijden van den hals als de bovenkop gekleurd ; wangen vuil- blauw. Achter de oorstreek bevindt zich een bundel roest- kleurige vederen; een smal randje boven de teugels heeft ook die kleur. Kin en keel wit. Dwars over de borst loopt een bree- de gordel van blauwe vederen, die van voren scherp begrensd is, 52 Okselvederen, binnenste vleugeldekvederen en onderste staart- dekvederen isabella-kleurig. Staartpennen zwart, het middelste paar met een kobalt-blauw | eindzoompje. De stevige bek is zwart en de pooten zijn bruinachtig. TOO 0000... ; . 0.165 M. Staart í 3 > i 5 ; . 0056 Vleugel i ; E s . 0.084 » Lengte der plas > i i i . 0.055 » Culmen rostri . ` ; : . 0.044 » Hoogte van den bek aan de Säi : 00E Mondwijdte A à S : i s . 0.015 » Tarsus S S d d > . 0.012 » Middeltoon met el. M $ . 0.0897 20. LACEDO PULCHELLA (Honsr.). à & Q Van deze fraaie ijsvogelsoort zijn twee individus, een manne: en naar achteren geleidelijk in het wit van den buik overgaat. Flankvederen roestkleurig-wit met vaalzwarte binnenvlaggen. lijk en een vrouwelijk, in de collectie van Cours aanwezig. Zij | zijn geschoten te Lahat. De beschrijving van het eerste is als volgt. Voorhoofd, de zijden van den kop tot achter in den nek eN het voorste deel des mantels kastanje-bruin. Vederen van den bovenkop donkerbruin met azuur-blauw® uiteinden; die van het achterhoofd zwart met witte vlekken el azuur-blauwe uiteinden. Doordien de vederen elkander gedeelte: lijk bedekken, valt alleen de blauwe kleur in het oog. Vederel van rug en stuit zwart met witte dwarsbanden en azuur-blauw® uiteinden. Buitenste vleugeldek vederen zwart, waaronder vele met eene blauwe halvemaanvormende vlek aan het uiteinde. Aan den vleugelhoek een bruin vlekje. Grondkleur der slag pennen vaal-zwart met isabella-kleurigen binnenrand; die del 55 2 orde bovendien met witte driehoekige vlekjes aan den buitenrand. Binnenste _vleugeldekvederen _isabella-geel. Staartpennen zwart met witte dwarsbanden, welk wit op de middelste en op enkele buitenvlaggen der overigen in donker-blauw overgaat. Kin, keel en het midden van den buik rosachtig-wit. Borsten flanken licht-roestkleurig; enkele vederen op het achterste deel der flanken zwart met blauwachtige dwarsbandjes. Bek koraalrood. Pooten eveneens. Het wijfje heeft de boverdeelen, de wangen en de staart rosbruin met zwarte dwarsbanden afgezet en de onderdeelen effen wit uitgezonderd de borst, die even als de flanken zwarte dwarsbanden bezit. Afmetingen van het mannetje: Totale lengte , 5 , $ ż S = 0167M: Staart r 3 ; e : 4 , 0,060 » Vleugel > ; A M , „ 0,084 » Lengte der in > e ; > DRIN. NE Culmen rostri , ` j > À 5 007, + Hoogte van den bek aan de EE ; < Dia Mondwijdte y 7 » : A ; LOL » Tarsus ; S S a ; Pullis + Middeltoon met (SS: > A ; ` sel OBR TS Achtertoon met idem, k ; k p „ 0012 » 21. EURYLAEMUS OCHROMELAS (Rarr..). Twee exemplaren uit het Barisan-gebergte (Collectie Cours). 22. PSARISOMUS PSITTACINUS (Meur). Bovenkop, wangen, oorstreek en nek zwart, met eene licht- blaauwe vlek op de kruin terwijl eenige der achterste zwarte nekvederen in een fraai kobaltblauw eindigen. Achter het oog bevindt zich een bundeltje lancetvorinige vederen, die eene zwarte basis hebben, maar overigens lichtgeel zijn, welke kleur aan 54 8 Ą + y haar uiteinde geleidelijk in een flauw-geelgroen boordsel overgaat. De vederen onder het oog, op de teugels en achter de neus- gaten zijn guttegom-geel, kort en rechtopstaande. Kin groenachtig geel, hals guttegom-geel, van achteren door eene rij zilver witte, glanzende groote vederen begrensd. Dit geel met den witten grensrand zet zich als een kraag, ter zijde van den hals, achter het zwart, voort tot in den achter nek, maar vereenig zich niet met dat van de tegenovergestelde zijde, terwijl daarentegen het uiteinde des witten ringkraags bijzonder in bel oog valt, doordien de vederen, die dezen samenstellen, lt dier plaatse, zeer vergroot zijn. Bovenste bekleedselen van den romp en vleugeldekvederen O. donker-groen, de onderdeelen helder- -smaragd-groen. a pennen met vaal-zwarte binnenvlag; die der eerste orde me azuurblauwe basis aan de buitenvlag, die overigens groen is Binnenste vleugeldekvederen licht-groen met flaauw- recht zwarte basis. Slag- en staartpennen van onderen zwart, de laatste 2883 verlengd en van boven helder-azuur- -blauw. Bek bij het gedroogde exemplaar zwart, met witte randen en dito culmen. Pooten hoornkleurig. $ Totale lengte . e ; . 0,210 M. SGGW. |: | 0,128 * | Vleugel i > 0,096 » Lengte der mondopening l ; ; e . 0,027 ? Culmen rostri 2" PAIA. , ; , 0,017 > Hoogte van den bek 54 de neusgaten TNT 0,00 Mondwijdte 0,019 ? nr Re 0,025 > Middeltoon met nagel, 0,022 ? 23. amica STELLATUS (Twerbv.). Bij de verwarring die er steeds geheerscht heeft in ge rei Es determinatie der verschillende soorten van het geslacht Batracho- stomus, was het voor ornithologen, die niet in de gelegenheid zijn de Europeesche musea te bezoeken, eene uitkomst toen de markies Twreppare, in den jaargang 1877 der Proceeding of Ihe Zool. Soc. te Londen, een analytisch overzicht gaf van de ver- schillende speciës, die in de Indische gewesten waren aange- troffen. Dank zij dit opstel was ik in staat gesteld een door Cours te Lahat (Zuid-Sumatra) geschoten vrouwelijk individu uit dat geslacht te diagnostiseeren, dat in kleur en teekening vrijwel overeenkomt met de afbeelding van die soort door TWEEDDALE gegeven. Vooraf dient te worden vermeld, dat het exemplaar geen witte band onder aan den hals heeft en dat de witte nekband ter zijde van den hals eindigt; verder dat de groote vleugeldek- vederen goed ontwikkelde witte vlekken aan hare uiteinden ver- toonen en dat die vlekken bij de schoudervederen zeer sterk ontwikkeld zijn. Beschrijving: De grondkleur van alle bovendeelen is rosachtig-bruin. De voorhoofd- en superciliairvederen isabella-kleurig, de achterste met donkere uiteinden of dwarsbandjes. De kruin, de verlengde achterhoofdsvederen , wangvederen en mantelvederen zijn helder-kastanjebruin, het donkerst op de kruin. Op den mantel komen hier en daar fijne donkere zigzag streepjes uit, terwijl een breede band in den nek uit witte vlekken bestaat. Die vlekken komen voor aan de uiteinden der nekvederen en ontstaan doordien iedere veder, die daartoe bijdraagt, slechts aan de bedekte basis grijs is, doch overigens wit; dit wit is rosachtig aan het bazaal gedeelte van de vlek en wordt daar afgebroken door een zigzag donker smal dwarsbandje, waarop een grooter gedeelte volgt, dat aan het uiteinde van de veder door een zwart zoompje begrensd is. Aan de randen hebben de witte vlekken eene rosachtige tint. De kleine en middelste buitenste vleugeldekvederen zijn kas- tanje-bruin, hier en daar met lichter getinte ronde vlekjes aan de 56 uiteinden. De groote dekvederen zijn eveneens helder bruin met grijs aan de basis. Het bruin der buitenvlag is met donkere fijne zigzag lijntjes geteekend en bezit aan het uiteinde eene groote driehoekige of halfcirkelvormige witte vlek, die van het bruin ` gescheiden is door eene smalle donkere bies. Eene rij grootere witte lengtevlekken komt voor in de scapulairstreek, waarvan de i vederen aan het uiteinde meerendeels wit zijn, welk wit meestal t de beide vlaggen betreft, terwijl het fijn door zwart omzoomd ` is. De grondkleur der slagpennen van de 1° en 2° orde is - donker-rosachtig grijs; die der 1° orde bezitten aan de buitenvłag ` licht-rosachtige driehoekige randvlekken, op regelmatigen afstand van elkander verwijderd; die der 3% orde hebben de basis even - als de overige slagpennen, doch hun uiteinde is, voor zooverre i het aan het licht is blootgesteld, brain met fijne zwarte zigzag — lijntjes en effen licht-bruine hoekige vlekken aan de randen, welke j vlekken met eene donkere bies omzoomd zijn. Rugvederen en bo- venste staartdekvederen met donkere zigzag-lijntjes: de laatsten | even als de slagpennen der 5% orde met kleine heldere vlekken aan de uiteinden en het midden des rands van beide vlaggen. Ook ` deze vlekken zijn donker omzoomd. | De staartpennen zijn rosachtig met donkere uiterst fijne zigzag lijntjes geteekend en in een helder-bruin donker omzoomd vlekje — emdigend. Vijf of zes heldere donker-omzoomde dwarsbanden komen op iedere veder voor: die dwarsbanden zijn voor de mid- d delste staartpennen helder-bruin, terwijl zij op de binnenvlag A van de uiterste paren wit van kleur zijn. Kin- en keelvederen — isabella-kleurig; de zijdelings ingeplante met rosbruine harige - uiteinden, De vederen van de borst en den buik zijn groot, schub- — achtig verlengd. Op eerstgenoemd deel zijn zij helder-roesthruin getint met donkerder bruine zoomen, op den buik is de grond- kleur meer isabella, terwijl de bruine zoomen hier smaller zijn- Vederen van den achterbuik en onderste staartdekvederen licht- — isabellakleurig getint. Bovenkaak bij het gedroogde exemplaar helder-bruin ; onder- | kaak geelachtig. Gedroogde pooten geel. | ZE 57 Totale lengte — 4 ; N in 0,220: M. Staart ; i | ; ` j 20,130.» Vleugel 4 i ` E ` DURO: a Lengte der demi ‘ +. 0.056 » Culmen rostri . 3 > . 0021 e Hoogte der sr aan er basis à ; . 0.006 » Dikte van de onderkaak aan de basis. ` . 0.004 » Mond wijdte a e a > : y 0.052 » Tarsus A i ; ć d . 0.015 » Middeltoon met igst i ; í E . 0.019 » Achtertoon met id. . ; y d ‚0.010 » 24. TOHiTREA AFFINIS (Div ` Een mannelijk en een vrouwelijk individu uit het Barisan- gebergte (Collectie Corrs) in »full dress.” Corrs deelde mij in- dertijd per brief mede dat hij een mannelijk exemplaar ge- schoten had, waarbij het wit van den romp en van de verlengde staartvederen door licht-kastanjebruin was vervangen. Ver- moedelijk dus een mannetje in het eerste vederkleed. 25. PERICOCROTUS FLAMMEUS (Fonsr.). Twee mannelijke exemplaren uit het Barisan-gebergte (Col- lectie Corrs). 26. IRENA CYANEA (Beer). Twee mannelijke en één vrouwelijk individu uit het Barisan- gebergte (Collectie Cours). 27. DICRURUS CINERACEUS (Honsr.). Een exemplaar uit Lahat (Collectie CoLrs). 28. CHAPTIA MALAYENSIS (Hav.). De geheele vogel is zwart met staalblauwen weërschijn. De vederen van kop, nek, mantel, rug en borst zijn min of meer puntig geschubd. Slag- en staartpennen, voor zoo verre zij 38 niet aan het licht zijn blootgesteld, dof-rosachtig-zwart. Bin- nenste vleugeldekvederen glanzend zwart, enkele met een klein wit vlekje aan het uiteinde. Een bundeltje korte naar voren gerichte dofzwarte harige mom reikt van het voorhoofl | tot aan de neusgaten. | Bek, pooten en nagels zwart, Iris bruin-zwart (Corrs). Totale lengte . i $ i ; d . 01724 Staartpennen . ` ; ; ; - . 0.0928 Middelste id. . , ; ś å j Wie: Vleugel ` i j i . 0.4101 Lengte der mondopening ; e : ; . 0.022327 Culmen rostri . ; ; i . 0.012 Hoogte van den bek aan bible ; . 0.007 > Mondwijdte i 5 i j à . 0.0128 Tarsus ; i , 2 0.014 Middeltoon met men + . i ; . 0.015 > Achtertoon met id. ‘ 0.012 » De beschreven vogel is een RR ad van Lal | afkomstig. (Collectie Cours). 29 BHRINGA REMIFER (Teww.). Twee exemplaren uit het Barisan-gebergte (Gollectie cours | 30. MYIOLESTES OBSCURUS (Honsr.). Een mannelijk individu uit de omstreken van Lahat (Collectit Corrs). 31. LEIOTHRIX MITRATA (S. Muur.) E Een exemplaar uit het Barisan-gebergte (Collec tie Corrs) | De hoofdkleur des vogels is grijs, leikleurig van boven en À eene okergele tint bedeeld op de wangen en de onderdeel Bovenkop kastanje-bruin, het donkerst op de teugels en Dov ei de neusgaten, het helderst op het achterhoofd. Voor "hoofdsw? dertjes grijs met witte schaft. Achterbuik en onderste staart dekvederen helderbruin. Kin zwart. Staartpennen leikleurig, a. 59 het achterst deel donker-sepia. Slagpennen donker-sepia, doch voor zooverre zij in toegevouwen staat aan het licht zijn bloot- gesteld, grijs. Daarvan zijn uitgezonderd de 2°, 5°, 4°, 5°, 6° en 7° slagpennen der 1° orde, aangezien aan haar basaalgedeelte het grijs der buitenvlag door wit vervangen is, zoodat zich die kleur bij den toegevouwen vleugel als een breede lengtestreep voordoet. Bek en pooten oranje-geel. Totale lengte. . ; ; à i i . 0.194 M. 