VADERLANDSCHE LETTER OEFENINGEN
1 JiSas€aas^Efi^d is veel grooter dan onze gewoone ^.e^ogcly en lelfs- veel grooter dan ecnige bekeode .^d: dezelve haalt, van den' punt des Beks toe het ifiterfte van den Staart gemeeten ,' twee voeten. De gebeele Ptuimadic is donker-zwart , met een groenen glpiod op. den rug, en doorfneeden met een breeden wk- ten band ever de dekveeren der vleugelen ; by de Wyf- ies is, volgens aldrovandus^ de Hals van vooreo met eenige witte veeren gemengd. Williighby zegt gebed witte Wyfjes gezien te hebben (f); ondertusfcben is bet overeenkomftig met de waarbeid, dat, naar 't getut- genis van u£lon, het Mannet}e» zo wel als 't Wyfje^ 25oaityd$ g^heel \yic is, of meer of min gemengd van kleur ($): deeze kleur\'erandering, in wit, is vry aljre- mcen in rasfen,. die Huisvogelen geworden zyn; dan bet (♦^ In 't Engelsch, fchryft rat, wordt deeze Emd llvctyi Duck gchccten, nict om dat dezelve uft Musofvie henfaards overgevoerd is; maar van wegen dc Muscaatlugt, -die dczdvc vry -flcrk van zich geeft Dc Indifchs Eend^ vcrmeldi <5hs LB PAGE Du PRATZ, is cigcn aan dli Land QLffuiJiani)\ dc-, 2e1ve heefc aati betde de zyden van den kop roode pleUcOf fierker rood dan die van den Kalkoen: het vieesch van dc joo- gen is zeer Ickker; maar dat der ouden, inzonderhcid der Man* netjes, riekt na Mnscus\ zy zyn zo tarn als de Europifck En- den, Hist. Nat. de la Louifiane. Tom. II. p. 1 1 4. Ct) WlLLUGHBY, p. 294. (i) Belon, Nat. d$s Oifeaux^ p. 176. VAI* tfi'MUSCAAT-EEND. S5J[ hec merkteken, 't wdk de Muscaat-Ecnd onderfcheidt , is een groote "plek kaale fauid, rood cn met knobbeltjcs bezrct) aan de wangeiY, zich achter de oogen uittlrek- kende, en dat op deii wortel van den Bek zich eeh rooden knobbel verheft , door belon by een kers ver- geleckcn; van Iiet achterhoofd hangt, gelyk aldrovan* l)us opmerkt, een krans veeren af, in de gedaante van een kuif, welke het Wyfje niet hccft; het Wyfje \i eok war klernder d9n het Mannetje^ en mist den knob* bel op den Bek. Beide zyn ze zecr lang van Pooteil'^ hebben groote nagelen , cn die van den biunenvinger ^ekroind: de randen van de bovenkaak zyn fterk §e- tand , en een Icherpe gekroinde nagcl vvapcnc het uit^ einde. Deeze groote Eendvogel lieeft een zwadre Item, docti zo dof, dat men dezclvc bezwaarlyk kan hooren, of Iiy meet vcrtoornd zyn. Scaliger bedriegt zich, wan- necr by denzelvcn als ftom befchryft. Hy gaat langzaam cn bezwaarlyk , *t gecn cgter niet bclct , dat hy , in den wilden llaat, volgens het berigt van maucgrave, op; de boomen rust. Het vlcesch is goed, en in America ielfs hoog geagt , waar men een gmot getal deezer Ecfidvogelcn aankweekt; van daar hebben ze in Frank-i rykdcn naam van Canard d* Indie: egter weeten wy niet,' vanw^ar deeze Vogelfoort tot ons gekomcn is : zy isT in ^ Noorden even vreemd als in onze Gewesteu cn-'t is alleen door eene misvatting der woorden, dat de Overzetter van albin deezen Vogel Canard de Mos^^ covie noemt ; ray hieett tcr boven aangchaalde plaats ^ by voorraad, zich tegen zulk eene misneeming vcrzet. wy weeten alleen, dat deeze groote Eendvogel^ voor de* ecme maal in Frankryk zich Vertoonden, ten tyJe van EBLON, die ze Canes dc Guinde noemde. Alduovan- Jt>t'S zegtf.daf men ze ten zelfden lyde van Cairo in Ualil bragt; het biykt uit het geen biarcguavb dcswe^i gen gcfchrecven heeft, dat die Voftellbori tc Urafil zich in *t wilde onthoudt; want men kan niet nalaaten,. de Muscaat'Eend te herkennen in zyn Anas fyhestris mag^ fiitudinc Arfcris ^ of Bosch-Eend yan grootce als een Zwaan, even mia als in de Tpeca-gacu van pison.. Vol.' (*) In prcsHis Magnatum culta^ mdlibi Suecice fpot:tma. Fau^ m Suae, . . .A. Pp a 55^ NATUURLYKE HISTO^IB' A^olffens den laatstgemelden 5chryyer wordt deezt gfoote Eaidyfogcl even goed vet in den gevangen^ als ia den v^yeii , (laat , en is dezelve zcer aan tc pryzen van wegcn deszelfs uiifleekende. vfugtl^jiarlieid: bet Wjfjc legt zcer vecl Eneren, e\i kan bykans i!i alle tyden des Jaars broeden. Hct Mannetje is ^eer fterk op t paartn Jreftcld, en onderlchefdt zich, ondcr de vogckn van zync bort,Vdoor de grootheid der dcelen „ tot de voontecfing gefchikti! alle Wyfjes ftaan hetzelvc aan, en de mmdere loorten vvorden van "^t zelve niet gewraakt; hy vennengt iich met de gcoieene Eenden^ hier uit komen balfllacb- i\gt voort , die men als onviugtbaar aanzicc misfcbien alFeeri uii vooriordcel Men fpreekt ook van hct paiaircn jdeezes Eehdvogels met efen Cans; doch ditvali ^aarfchyplyk zeef zeldzaam voor ^f) «» terwyl de andcre vermengifig dagelyks werk is in dc Vogejpleinen oDzer VoJ^plahtercn van Cayenne en Dpmngo (§), waar dcez'c "grootc Eeud^fogcfs in den tammen ftnat lecven, en vermenigvuldigen ^?elyk de andcre Eendtn. De Eijercn zy'n gehcel rontl; die der jongo Wyfjes groenagtiii, dee- ze kleur verbleckt by de yolgtnde legzcls, naar liet ge- tuigenis van willuohby.' l)e Musc/jsgeur ^ welk deezc Ecndm uitgceven^ oiitflaat, volgcns uarrrrk, in cen geclaAfig vojjt, zypelcnde uit bet klicragtig gedeelte van den Stuit C**)- in den wilden (la^it nestelen zy op de vermoHenide boomftronken , en tie Mqcder neei)it .de Jongen, zo ras zy int zyn, deii een na den andcren in den bek en wcrpt ze'in 't water X\X). Het is zeker , dat de Kroko- dillen en Kaimans eene groote vernielin^ onder decze£^- dcfi aanrigtcn: want men ziet ijaaiivvlyks ooit meer dto vyf. of zcs jonge Muscaal- Ectidtn by den anderen; fchoon 25 (♦) Hist, de rAcad. des Sciences, Anno 1750, . p. 17. Frisch getuigt het zclfde. (t) Dc Hecr DE tflly hadt afllammelingen van zuJk paa^eng^ zien, die van den V'adef cnde Moeder^'dc de tekens droegen; doch hy kon nict zeggcn, of decze halfllachtige voorticelden. (J) OviEDO, Lib. V. cap. 9. Hist. Gtru des Fayages. Tom XII. p. 228. ^ (♦♦) France Equinox tale , p. 123. .(tf De Wilden* die dft kunnen waameemtn, hcbbcn «fit den Heer de la Boanfi verzekerd. VAN DE MUSCAAT-EEND. 557 Tj een veel grooter getal cijercn leggen. Zy eeten in de moerasfen het^graan van een Gewas, Riz Sauyagc ^eheeten : 's morgens vroeg vliegen zy uit na decze on- meetbaare , onder 't water (laande , velden ; 's avotids trckken zy wedcr na zee; het lieetfte gedecl'e vnri den dag brengen zy door, op digtgetopie boomcn gezeten; zy zyn woest en wantrouwend : niet gemaklyk laaten zy zich naderen , en vallen zo bezwaarlyk le fchieten als de meeste Watervogelen (♦). (♦) fxtroSt du Journal des Foyages de M» de LA borde, dans Vimerieur des terres de la Guyane. Journal de Pk^quc du Moif de Juin, 1773. BLRIGT tJiNER RRIZB NA MONT- ROSE. DoOr dcn Hooglceraar oe saussurb. (J^ervolg van Bladz. 530.) Reis van Domo (POsfola na Macugnaga. Tot op een en een halve myl beneden Domo rPOsfoIa^ volgden wy den weg van het Meir Majeur^ welke 00k die van Milaan is; doch daar, in ftede van de Toccia over te trekken , volgden wy den rechten oever dier Riviere , om drie vierde myl verder tc gaan na Pie di Mulera^ een Dorp, gclecgcn aan den voet des Bergs, by den iniiang van Val Anzasca^ en twaalf Roeden laa- ger dan Domo d^Osfola, Aldaar begint men om de My- nen van Macugnnga le denken , als men de Kerk van het Dorp en het Palcis van testoni zict, gebouwd door een Capitein van dien naam, voor het goud uit die Mynen gehaald (t). In dien men ^een weg tusfchen de acht en negen my- len aixtercen aflegt , van Pie di Mulera tot Macugua- ga^ vertoeft men, gdyk wy deeden, te t^anzon^ op vier en drie vienle myl van Pic di Mulera. Nfen kan daar zyn intrck neemen by den Heer jean baptiste pa;^uz- ZA, eeii Koopinan, die, eigenlyk gcfprooken, geen llcr- berg houdt; maar de Reizigers, die by hem vcrtoeven, zeer (t) Vol gens de midda^lioogtc dcr Zonne, door myn Zopn genomen re Pit di Mulera, ligt dit Dorp op do Brcedte van 46V 3. 43'. PP 3 ^58 BERIGT RKIZfi jzeer wel, tn voor eea maaiigcn i)rys ^ onthaak. Foff zon llgt op de hoogte van 357 Roeden. Dcezen weg afleggende , ontdekt men door dt tnsp fchenruimten de bergen van Macugnaga^ doch » \x>- venal, drie vierde van een uur v6dr men te Voam , komt , in het Dorp van Ponic Grande^ heeft men het genocgcn, dat zich voor het oog opdoet Mant^Rofc, of ten roinftcn drie van deszclft hoogfte toppen ^ ta de Pic Bianc (Pizzi Bianco)^ weike zy beklommen hcbben. Men gaat de brug niet over, om te P'anzon tekocwn; maar men moet tot op die br)ig halfwcg gaan , om bet gezigt van dien fchooncn Berg te krygen , weIke rich van daar zo heerlyk en grootscn opdoet, als Mont^BUne de brug van Sa/enche te zien. Mont- Rofe hcrfi zelfs het voordeel , van zich omringd te vcrtooncn door het fchoone groen van de naauwe en diepe vrici An- zasca^ waarby de witheid van de fneeuw en het ys over- heerlyk affteeken. \Vy blecven vicr uurcn van Vasizon te Macugnaga^ hot hoogstliggend Dorp van fal An^ zasca. Dceze Valei is opnicrkcnswaardig , uit hoofdc van derzelvcr fchoonhcid , en durf ik zeggen , van de groots- heid dcs groeis: overaK uitgenomen in het hoogfte en koudfte gedeelte der Valeien, zyn de wegen befchaduwd door .langebonden geboouite, die zc gehcel bcdekken, gelyk oudtyds de laancn in de tuinen onzcr Vaderen overdekt warcn. Andere aangcbondene Boomgcwasfen , door mtiuren ondcrfteund , bedekken het hangen van *t gebergte : want door dit gchcele land been kweekt men geen wyngaarden, dan diis aangebouden* Maar op de plaatzen , waar de zyden vnn *t gebergte, iiitgepocfJ door dc waterllortingcn , hock^n vorincn , voor bcvogti- glnp irerchikt, vindc men velden , befchaduwd door Kas- tnnjeboomen , van cene bewonderenswaardige groolte en fchoonh' id , cn dikwyLs vormt een waterftroom een v?t- ter\^l , die dcczc fchoon belommerde ftreeken cene nicu- we fraaihcid byzet.* liovcn dit alles is in deeze Valei opmerkelyk, dat dezclve, om zO tc fprceken, geene grondylakte heeft: de twee icgenover elkander (faande afhelUngcn vcreenigcn zich aan dcrzelver voetftuk, ea vormcn een Tclierpen hoek , waarirt dc Rivicr Lar.:a ftroomt. Dc talryke Dorpen, die de valei bcvoiken* zyn bykans allc gcbouwd op de fchuinfche af hellingcn NA HfOIIT'^ROSB. vnn 't gebcrgte, of op de kicme vlakten diet zelfdi afhelHngen. De ftoffc van 't gebergtc zelve , op dfen wcg dicn wy hieldcn, tot een myl beneden Vanzon^ is een gcftderde rots, beftaande uit witte veld- fpath en donkere mf- ■<^a» gelyk die dcr Valei van Martigny (♦). Men ziet *er dezclfde verichynzels van gekronkelde aderen, ade- Tf n van witte en iuivere veld - Tpath ; doch altoos veN ward gecristallifcerd. Men vindt 'er ook foorten van "Porphyren , Steencn geraengd met zwartc fchorl eft veld -fpath; doch h!er is de rots zotntyds doorfneedeh ^oor laagen en aderen van groenc fteatitcs oT fpckftce- jien , die men in de Valei van Martigny niet aantrcft, De ligging van de beddingen der rotzen is doorgaans xechtltandig , de rigting van derzelver vlakten loopt xneestal evenwydig met die der Valcic , die van het Noord-noordoosten na het Zuid-zaidwesten ftrekt. Vanzon naderende,en boven dit Dorp, ontmoet mefi blokken van granit , geaderd , met groote cristallen van veld -fpath: decze blokken fchynen van het hoogflc der bergen afgekomen; maar een myl hooger, uir het Dorp Ceppo-Morcl/i ^ vindt men ^otzcn, in ftcde van dezclfde granitcn. ben myl hooger op, dan 't gcmelde Dorp, naa tlat nien ^6n groote dwarsliggcnde rots is o verge tooge n , die op eene zeldzaame wyze de Valei als nffliiit, komt mcA in de ftreek der Goud-myncn; mcn'ziet bykans ^y ^ke fchrede , die men vordert , tcr rccluer- en llinkcrhand der Valeie, de ingangen der niyiicn, en aan den.oevcr Tan de Lanza de Molcns, om de erts af tc wnsfchen. ik zal vervolgens een denkbeeld van dceze Goud-myn^n -gecven. Digt by de brug del Vando vonden wy een fthoon blok grnnit, in welks midden cene verzameling was van groote zeshoekige cristallen van zwarte fchorl , omringd door een mengzel van witten veld -fpath en zilveragtigc talk (jnica^. Omtrcnt den middag kwamen wy te Macugnaga^ wy waren betoverd door de ligging van dit Dorp; de hui- zen 9 deels van fteen , decls van hout , doch nctjcs en vast gebouwd , ftaan afgezonderd in velden , tusfchen bei- r^'flg-w Us j4Jpes, 55. 1047 fife. PP 4 56o BERIGT EENRR RBIZB NA MONT -ROSE* belden vertooncn zicli boschjes, Dccze velden vonnea ccne zagthelleiuie viakte, welkc zich iiitftrekt tot dca voet der rotzen van Monf - Ro/c j die den omtrek uiioaa- •ken van deezc bevallige (Ireekv Dan \vy haddeo reden ora weinig voldaan te zyn over de gastvrybeid der Bt» woondcren:«nietnand hunner wilde ons huisvesting vcr- leenen; wantrouwend , weinig aan vreeoideiiagen e^ woon , en misfchien ontzet over ons aantal , weigerdca de Hcrbergiers zelvc ons in te nccmcn. Wy (toodefl op 't punt om ODze tenten te fpannen , en eene viak- te tot ons verblyf te kiczen , wanncer de Pricstcr, wien ik myne brieven van voorfchryving vertoondc, aan vcrfchcide Perfoonen in de Valei , doch die tot ons ooge- luk allc van huis warcn, ons een aanvangclyk verU^ gaf , en aan den voornaanillen llerbergier , anion MAZiA DEL PiiATo, die op ccu uiyl afftands van bet Dorp woondc, een brief fchreef, Decze haalde hem over om ons te ontvangcn. Die Herbcrg was elf dagen lang bet middclpunt, waa^ in wy van onzc omzwcrvingcn tc rug kwamen: wy yonden 'er ons wel gehuisd ^ docli badden geene audcrc Lecvcnsmiddelen , dan die wy van Fanzon dceden ko- men want de Inwoonders van Macugnaga^ en de Pr/estcr zclve, gebruiken nicts dan Meikfpyze en Rog- gebrood *t welk men zes maanden op een jaar in voor- raad bakt , en *t gcen men niet dan met een byl aan ftukken kan krygcn. (♦) De Herbcrgier del prato heeft my verzogt, de ReizK gers , die ten oogmerk hadden na Macugnaga tc gaan . te wittijcent dat zy hem vooraf zouden fchryven, om legen dia tyd voorraad op te doen, en alles tot hun onthaal gswl ic maaken. (V f^eryolg hier naa.^ • GEWOONTBT^ EN Z£D£N DER OUDB PfiRSEN,BNZ. 561 OPMERKENSWAARDIGB GELYKVORMICHEID TUSSCHEW A>E G*WOONTEN EN ZEDEN Dl.R DUDK PKRSCN, EN DIE DER iil^DENDAACSCilE ABVSblMERS. {Vtrvolg van en Slot bladz. 44'!.) ZeUlzaam werden de Koningen van Abysfinie gczien door hunne Onderdaanen. Justinus zcgt, dat dc Pcrfiaatien den perfpon huns Konings verbergen , cm den eerbied voor zyne' Majefteit te vermeerd^rcn. En was etfne wet van deiocrs , KoJiing der Meden^ dat het mcmand zou vryftaan, den Koning te zien : w«lke fchikking zo oud- was als de tyd van semihamis, van wiens Z >on wiNVAS,men verhaalt,dat hy in zyn Palcis cenen hoogetl oudcrdom bcrcikt Iiecft, zondcr dat men wist, hem ooit buitcn 't zclve gczien te hebben. Deeze ongcrymde gewoonte lag den grond tot veele misbruiken. In Per fie bragt dezclvc twee. OfBciers voort, die den naam drocgcn van *s Konings O 'gen ea Ooren,en dc gevaarlyke bediening waarnanien, ik meea gevaarlyk voor den Onderdaan , om voor hun Souve- rain te zien en te hooren. In Jbysfinie ^ h ttn Oi" ficicr, *s Konings Mond gcheeten: want deeze van nie- mand gezien wordende, ipreckt hy in den derden per- Ibon : Hoort , wat dc Koning tot ii zegt / de gcbruiklyke aanvang van alle Koninglyke bevelen in Abpfinie \, en 't geen volgt , heeft de kragt van ecne Wet. In denzelf- den ftyl begint josEPurs cen Bevelfchrift van cyuus , Koning van Pcrfic gyrus, de Koning, zegt" — en gewaagende van het bovel van cambY4>es, „cambyses» de Koning, zegt/* Esdra fchryft: „ zo zegt gyrus, Koning van Penie*' ; en nebuchadnezar zegt tot ho- lofeknes: Dus fpreelct de Grootc Koning , en Hear der gehcele Aarde." En was dit waarfchynlyk de oorfprong der Edidten ^ toen het fchryven by de Vpr- ften weinig in gebruik was , en 't zelve by de Onder- daanen wemig verftaan vverd. ^ Staatlyke. Jachtpartyen 'waren altoos in gebruik by de Koningen van Jbysfxnic en Perfie. Jn beide de Koning- ryken was het een misdryf voor een Onderdaan , het Wfid t« trefFen , v65r dat de Koning zyn Spfeet 'er 00 fcworpen hadt. Deeze ongerymde' gewoonte Virerd dbor Pp 5 ar- $6z GEWOONTSN EN ZBI^EN DftJt QUW PBRIftlfp ARTAXBRXES LONOIMANUS , in hct CCnC tfjgcfchlft, door YASous DEN GROOTEN, in hct andere, ecm met den aanvang der voorgaande ecuwe , verniecigd« De Koningen van Abjsfinie zyn boven allc Wettcn verheeven. Zy ^yn de opperften in alle Kerklyke ea Burgerlyke zaaken ; het Land , en de Pcrfooncn Iiuimcr Onderdaanen, zyn even zcer hun eigendom; en elk In- booreling is hun gebooren flaaf ; draagt hy een hoo- gcr rang , 't is door *$ Konings gift ; want zyn imstt Bloedverwanten hebben , hierin , niets vooruit« *t Zelfde grecp in Perfie plaats. Ahistotbles ooemt de Perfifche Veldheerep en Edelen, Slaaven vaa deii grooten Koning. 'Er zyn verTcheidc foorten van Brood in AhjsfinU^ tit onderfcheide Graanen bereid^en die ook, in hoeda^ nigheid , zeer vecl verfchillen. Dc Koning van Mjiji* me eet Tarwenbrood ; doch niet vnn allerlei Tanva .gebakkcn , maar allccn van die in het Landfcbap Dcm^ b£a groeit ; daarom 's Konings Voedzel gebeeten. — Pe koningen van Perfie aten ook Tarwenbrood, ge/j-fe HERODOTUS zcgt ; doch van ccne byzondere ibort, zq als wy uit strabo leercn. 't Is altoos de gcwoonte gewecst der Koningen van AhpfinU , cn 't is het nog , om zulk een aantal Vrou* wen tc neemeii , als zy verkiezen : decze zyn daarom alle geene Koninginncn ;onder haar was 'er flegts eecc, die byzortder als Koningin word nangcmerkt , zy drocg dc Kroon op *t hoofd , en werd Itcghc achectcn. ■ Even zo leezcn wy,dat, in ahasubros estbee beminde ,die genade in zyne oogcn gevondcn hadt,mcer, dan 4c andere Dogteren , en dat hy een gouden Kroon op haar hoofd zette. Josephus berigt ons , dat, wannea ESTHER voor- dcn Koning gefteld was , hy zich zcer oyer haar voldaan vondt ^ haar tot zyne Egtgenoote aannam, en, als zy, in *t Paleis tradt, een Kroon op \ hoofd druktc. Of deeze Krooning der Kofiinginne kU Tan hct Staatsbeftttur aai) ba;ir in Hfcrfic opdrq^, %19 Die DER HEPSNDAAGSCUK 4BVSS;[NISRS« 563 in jlbjs/inic^ vinden wy in dc Getchiedenis nict aange* tekend. 'Er is ten ^bysfinifchen^Yloxt een Officier, sbrach MASSERY geheeten \ die den ganfchen nagt de wagt houdt, voor de poort des Konings; pn, by het aanbree* ien van den dageraad , met een Zweep flaat , om de wil- de beesten uit de Stad te dryvem Die zweepflag is pok voor den Koning het teken, om op te ilaan, en pp zyn Regtcrftoel plaats te neemen. In Pcrfie vondt men iets , daar aan beantwoordcnde. Vroeg in den morgenftond , tradt cen Bediende in 's Konings Ka- jner , met deeze woordcn: Sta op, 6 Koning! en bo- gcef u ter bezorging dier zaaken , om welken te be- 5, zorg€n Oromasdes u befchikt hceft/' Nooit ziet men den Koning van Abyfinic wandelen,of zyn voct buitcn zyn Palcis op den grnnd zetten: wan- neer hy van het paard of den muilczel , up vvelkcn hy rydt , afllygt , ftaat 'er een knegt met een voetfchabd gcrecd , en plaatst denzelvcn voor 's Konings voetep, Hy rydt in zyn voorkaraer door Jot voor den Throon^ tot den Stoel in zyn Tent geplaatst. Athkneus vermeldt ons, dat, in PerJk^At Koning, buiten zyn Paleis, nimmer den grond betradt. Zccr dikwyls fpreekt de Koning, in Aby^fxnU^ zelvc het vonnis uit, over hoofdmisdaaden. 't Wordt voor een gunftigc regtfpraake gehouden: dewyl, die van een Koning , gclyk claudianus zcgt , tpoct ^yn Pif^tr ad fanas^ad pramia vclox. Nicmand wordt door dcn Koninir in perfoon , wegcns zyae eerftc misdaad, vcroordeeld, of het misdryf moct van eenc vcrfcliriklvke natuur zyn, Ills : Vadermoord of Heiligfchcnnis, Over 't algcmeen wordt het Icevcn en de vcrdicnilcn dcr gevangcncn op* ewoogcn tegcn hotr pnmiddciyfc geplccgd misdryf, zo at , indien zyn voorgaanfd gedrag meer verdienftem heeft voor den Staat dan hy geoordeeld wordt door zyn tegenwoordig misdryf daaraan nadeel toegebragt te hebben , het een tegen over het ander gefteld , en de bcfchuldigde doorgaans vrygefproken wordt , wanneer de Souverain allcen oordcelt. Herodotus pryst dit als een grondregel de'r Konin* gen van tcrfie in hoofdmisdaaden , bykans met dezclfde woorden , als wy het gebruik dcr .Koningen' van Abys^ ftnU Ipefchreeven , en geeft 'er ecp voorbceld van op. Pariu; liadt SAifPOCfis » eea van 's j^onings Rcgtcrs, ver- 564 GBWOONTEN EN ZEDEN DER oaOE PCRSSfTy veroordeeld om gekruirfgd te word en , wegens omiroo- ping, dat is, om dat hy voor geld een valsch oordcd geftreckcn hadt. Reeds hing cTe. overtreeder aan bet kruis , wanneer de Koning , by zich zelven overira- kende hoe veel gocde dienlten deeze Man voorheen m het Ryk gedaan hadr , eer hy dit ^^iiig misdryf plecj- cic, bevel gaf tot het verlcenen vpn vergiflcms. De Koning van Perfie werd , op alle zync Tocbten^ vergczeld door Regters. VVy vinden bv herodotl-s, dat , op den Tocht van cambyses » tieii der voonwamfte Egypunmiren door deeze Regters tcr doodftraffc vcr- inreczcn wicrdcn , voor ieder Ptrftaan door het volkm HUmpbis gedood. Zes Regters vergezellen altoos dea Koning van Mysfiriic na de Legerplaats , en voor b\tt worden de RebcUen in 't veld gevat, tc regtgefteld, en oniniddelyk gevonnisd. 'Lieden'door den Koning ondcrfcheiden , uit gOTSt,of ivegens ecne oponbaare vertigiing, worden, in beidedc Koningryken , begiftigd met gouden ketenen , zwiw- den , en armringcn. Deeze hoirdt men in Abjsfinie voor- naamlyk als bclooningen voor Krygsoverften. Poncet ontv}ng,cchtcr, van vasous den oRooTEN,een gouden Kctcn. Op den dag v66r den Slag van Scrkraxta kreeg ayto engrdan ccn zilveren breidel , een zadel bedekt met zilveren plaaten , van ras michabl , en , *s aronds naa den Veldflag, vend ik my Vereerd met een gouden Keten van den Koning, naa myne verzoening met GURRRA MASCAL , die , om * zyne dienften op dieti dag gedaan , met ruime inkomflen werd befchonken: het gefchenk was een uitgebreid Landfchap, met veele rykc Oorpen , hem aangenaamer , dan een enkcl Eer* teken. Een Vreemdeling van Aanzien , byzonder die zo red ▼oorfchryvens hecft als ik had , en geen geld beliocft, of van dag tot dag door het Staatsbeftuur moct on- derhonden worden , ontvangt doorgaans een of meer Landgoederen , om hem, 't geen hy behoeft uit te le- vcren , zonder dat hy noodig hebbe den Koning of de Staatsdienaars , over wat hem ontbreekt, aan te fpreeken. MuHA YAsous , Prlns van Shoa , hadt een groot Ko- ninglyk Landgoed Emfras , hem gegeeven om hem de benoodigdheden voor zyn tafel te verfchafFen; een tn* der m Karoote , om hem ^vyn te fchenken ; een Lam}* goed in Dctnbca y 's Konings eigen Land , tot Tarwe; eo s BN t\B DER HBDBNDAAOStfffi: ABV«8INI£RS\ 565 en ecn in Bcgetndcr , tot katoen voor de Weeding zyner dienaarcn : en meer andere. Naa dat ik in 's Konings dienst getreeden was, had ik de Landgoedercn die behoorden tot de post , ,;Wdke ik:bekJeedde, en. een O^csh gcheeien, waaria de hroai nen van den Ny/ ontfpringen ; 'er ftonden omtrent achi? ti^n huizen'i de Koning hadt my dit op myn eigen veiv zoek gcgeeven : want ik zou een .betpr liebbep kUBU?W krygen om ray van Honig te verzorgen , alzo ik^ nooit meer ontving dan twee groote potten , zo . bitter jSat ik ze nict' kon gebruiken. Ik betoonde my een ^ngt Heer , cn zogt my niet te verryken door dfc opbreiigin- gen der Landgoederen ; en dit ging te minder , dewyl •ik onder my, als myn Luitenant^ ecji Bevelhebber over de. paarden had , wiens gedagten meer fpeelende ojp Jcrufalcm en het HeUige Graf, dan. op eenige voorttee^ len , welke hy in Abyiftnie kon behaalen, doordpaUes , wat de inkomften betrof, nauw te leiten. Thucydides onderrigt ons, dat themistoclbs groia* te gaven van artaxerxes, Koning van Perfie^ ontving, als hy zich te Magncfia nederzette,; de Koning hadt hem die Stad voor Brood , Lampfacus voor Wyn, cn JMyuns voor andere Lcevensmiddclen, gefchonken* AxHENiEUS voegt -V twee by, te victi^nx Pali^ceffis en Pcrcope^ om hem kleeding te ^verzorgen. Dit is nog heden ten da^^e juist het denkbceld' . ia Ahysfinic , wanneer zy begrypeij dat zy ecn Man van rang onthaalen; want Vreemdelwgen, die *er berooid komen, en onder. hun- opizwerven^ zonder,naara en cha- racter of mlddfilen om te .be (latin , gelyk de Qriekenxn Abysfimt , worden altoos als Bedelaars ontvangen , cii als de zodanigen laat .men ze loopen.^tot dat de honger hun ^anzet om icts tbr hand tQ.nepmen tot .verzorging van de. nooddruft; of zy door laage kuiiftcnaaryen en ftreeken weetert in te dringen tot -eenige postcn; maar geen ecr, geen vcrtroujven, verwerven zy; althans. ge? beurt dit'zcer zeldzaam. Wanneer in Ahy»fime eefl gevangen^ tef doodftraffe verweezen is, wordt hy niet weder in de gcvangehis gcbragt;(dit houdt men voor virreed,) inaar onmiddelyk weggevoerd om de ftraf te. ontvangen. -Abba sai^anja^ de AcahSaat^ werd door den Koning^ op^ den morgen, dat deeze Gondar inirad , by zyne wederkomst vaa Tigr^y veroordeeld ^ en onmiddelyk opgehangen , in bet^ 566 OEW00NT£N SN Z£OXIf DBR KBSU, gewaad van een Pries ter, aan een boom by deniiffan van 's Konings Paleis. Chrbmatior, firoeder mdS Ovcrweldigcr socjnios, werd denzelfden morgengwp: 200 Ook GUEBRA DBNOUEL , RAS MICHAkLS Scl»» Boon , en verfcheidc anderen , terftond na bet uitTpiedci van het doodvonnis. — Oil was o6k het gebniik dei Pcr/dfiy gelyk wy by XfiNoraoN, en nog duidelykerb? DioDORus, vindea opgetekend. Een der Doodftraffen in Abjsfinic is het Kruis, 5oc/- Kios verwees arzo, Byn Mededinger, die oio kyted de toevlugt genomen hadt tot phinbas , Koning via Falasha , om buiten de Lcgerplaats gekruizigd te wot. den. Artaxbrxes liet naman dezelfde flra&efemDi aandoen, en aan 't kruis hangen tot hy den geestsar.* En poLYCRATES Van Samos werd , naar het berigt van ctCERO, gekruizigd op last van oa-fixis. Praetor va DARIUS. Een tweede Doodftraf is het leevend villen. Oatdeeze barbaarfch6 Strafoefening nog (land houdi in Aijsfinie^ blykt uit het lot van den ongelukkigcn wooshula; in den Veldtocht des Jaars MDCCLXIX , toen it in ABysfinic was , gevangcn genomen: hy flrekte in (ficr- voege ten llachtoffer aaii de wraak van de fchoone ozoao BSTUCR, die, hoe goedaartig cn mcnschlievend ook in andere opzigcen , geene andere verzoening voor den dood haars Egtsgcnoots begeerde. Socratrs verli«/f, dat de Ketter manbs^ dp bevel des Konings van terfii^ leevendig geviJd wierd. volgens procopius, bcval pa- cuRius deeze ftrtfoefening bacicius aan te doen. Ea AGATHiAS vermeldt, dat ze nachoragbs trof, msn Majorum , naar de oude Wijze. Steeniging, dat 'er de dood Op voigt , is een dcrde iDoodftraffe in Abjsfinic^ Voornaaralyk wordt dccxcticn Vreemdelingen , Franktn geheeten , ter zaake van den Godsdienst aangedaan. Dc Catholyke Prlesters , die men daar , in deeze laatfte tyden , ontdekt heeft , werdca dood gefteeni^d , hunne Lichaamen liggen nog in dc ftraaten y^n Oondar^ op de pleinen of ledige plaatzeu, bedekt met de hoopen fteen , hy de ftecniging op hui geworocn. 'Kr zyn drie van deeze hoopcu by de Kcrk van Ab^o ; aHen Franciscaancr Monniken bedckkende; en , behalven dteze , eene kleine Pyramidc boven 't lA ^an een Jon$:eling , die , nevens hun, het lot der Sccfiii- ^ing oudcrging, omtreht het ecrlte Jaar der Kegceriiire van M inX BCIt R£0«NDAAGSCHE ATCSS»IBR8. 567 ^au DAVID DEN IV. Decie Jongeling was ccn der vict Zoonen , door een der Franciscaancr Monniken verwekt by ecn Abysfinifchc Vrouwe , ondcr de regeering van oysTAS. In Ptrfic , indicn .wy op ctbsias afy mbgen, werd' pagoRasus, op last des Konings , dood gelleenigd: dezelfie Scbryver tckent aan» dat phari«?a- CYAS, eeii derMoordenaaren van xerxes , deeze dood^ llrafFe lecdt. Onder de zwaare flraffen in Abysftnie mag 00k zeker geteld worden , het uitfteeken der Oogen , eene wreed- held , welke ik , geduurende myn kort verblyf in Jbjs* finic^ raaar al te dikmaal zag volvoeren. Dit Oogen uiN fteeken , wordt doorgaans den Rebellen aangedaan. Naa de llagiu'^g' bp het Urydveld van fagitta^ werden twaalf Oppernoofdeh van pagan calla gevangen genomenr door RA& miOhacl; hunne oogen werden uitgegraaven , en' ry vervolgens verweezen om van gebrek te fterven iti e^h diepe valci , benedcn de Stad. Verfcheiden Ge- vaitgdnen van eenen andcren rang, Edellieden van lu grc\ ondergingen 't zelfde lot. Geen hunner fticrf onder die bewerking , of ingevolge daar van , fchoon het op de ruwft^ wyze verrigt wierd, met een yzeren tang. ■■■ XfcNoPHON tekent op, dat dit een der ftraffeh wa« by CYRUS in gebruik : en ammianus marcellinus verhaalt , dat sapor, Koning van ftrfit^ arsacbs , door hem gevangen genoroen, op een Kasteel floot, naa Irem de oogen te hebben doen uitgraaven. * De Lyken der Mlsdaadigeren op de openbaare wegen, (jm verraad , moord en geweld , worcfen in Abjsfinh zeldzaam begraaven. De ftraaten van Gondar zyn be« ret met brokken van hunne overblyfzelen , deeze doen db wilde beesten by menigte in de Stad komen , zo ras het donker is : weshalven men by avond bezwaariyk kan iiitgaan. De Honden zyn gewoon ftukken menfchen- Vleesch op 't voorplein en in huis te fleepen , om ze laet meer gerustheid op te eeten. Dit (lotldt my zeer tcgen ; maar het werd zo dikwyls herhaald , dat ik hun in 't gerust bezit dier brokken moest laaien. Wy Iceren uit quintus cortius, dat darius, bevel gegeet ven licbbcnde, om charedamus met den dood te ftrafr fen ; doch dat hy nadcrhand , 's Mans onfchuld ontdsk* kendfe ; de volvoering trngtte te ftuiten : maar te iaat;: dcviryl de hals dcs qngelukkigen re^ds was afgefneedcn; 5^8 C€WOONTSN Elff Z£I>E N DER QUDE FEMEH) dan, ten teken van berouw, (londt de Koning beiD ea Begraafenis toe. Nook vegtcn de Abysfiniers by nagt; dit ftojiiiogbn vast by de Fcrfiaancn. Niettegendaaode/ de AbjsfmUn van 20 oaden tyd£| cn zo nauw.^ met de Egjpunaaren verbondea wara, fchynen zy nimmer gebruik geraaakt te hebben van K pier of de Papyrus ; niaar do gewoonte gevolgd dfir tcrfiaanen , om op Pergament te fchry ven , geiyk zy rot op deczen dag doen. In Panhia was desgelyks, na^r hct onderrigt van plinils, het gebruik van Papier gc heel onbekend; en Icboon men oiitdckte, dat de P«j- rus in den Euphraat^ naby ^^A>'^<^?// jgroeide , eencphnt van welke zy Papier konden maaken , bleeven zy Ikfcr onveranderlyk by liunne gewoonte , 0111 bunne leuas op de lloiFe te wee ven , van welke zy bunne kicederea naakten. Daarenboven be^lienden zich de Pcrfiaam van PerSatnent ; am 'er de gcdenkwaardige zaakcn op aan te fchry ven, en hebben wy waarfchynlyk bier aan dank te wceten, dnt zo vede van hunne gebruikeii , lot deezen da.^.bewaard zyn. 1)1'»dokus siculus, van a£- siAS rprcckende,, fchryft, d*t by al!e dingen bevesiigdc uit de Koning'yke Pergamenten zelve, die 9 in gtvdgt van zckere wet, alle in orde gefchikt warcn, cjj iwifcr* band aan de Griekcn werden mcdegedecld. . Uit deeze groore gelykvormigheid in gewooorcn fas- fchen de Perfiaanen t\\ Ahysfifiiers^ zou ik, de gcwoo- ne wyze , om over deo oorfcrong dcr Volken te oor- deelen, volgende , vrylyk bcfliiiten , dat de Abjsfinicrs eene Volkplanting van de Perftdcmtn warcn ; doch men wect zr'cr wcl, dat dit ftelzel geen grond alt^»os hcefr. De Gewoonten, vermeld, als alleen byzonder eigcn aan PerjU , waren gemecn door geheel het Oosten ; en gineen vcrkx)rcn , toen deeze Landen overloopen en ver- mccsterd werden dopr zodanige Volken , die bunne ei- gene barbaarfche Gewoonten invoerden. reden, wanrom ons zO veeJ van de Ptrfiaaufchc Gewoonten overgeblecven is, hebbe men daar aan toe te kenum, rfat ze befchreeveri , en dus zo ligt aan veranderini? nict enderheevig, waren^ derzelver aanbeveeling aan Perga* iD&nt bragt 00k toe tot de in (land blyving. Oe G^ fchiedenis , diq van deeze oude en beichaafde Vollea gewaagt, heeft onseenige overblyfzels bewaard van hun- ne Zeden , ongefchonden van de vernielingen des tydis om- £N DIE D£R HBDENDAAGSCMR ABYSSINIERS. 569 overgebleeven : terwyl Ahpfinic \ met niemand in oor- log, of aHeen in ei^en land kryg .voerende , de oude ^^-^eden behouden heeft , wclke hot getneen hadt met ge-. heel het Oostcn , en die alleen in de andere Ryketi verlooren gingen door den inval van Vreemden ; eeri onheil, Abysfiuic nooit overgekomeh , zo verre de Ge^ denkfchriften reiken. CHARACTER. DBS TEGENWOORDIG REGEERENDEN ; KONINGS VAN ZWEEDEN. ' COntleend uit de Cltaracters and Anecdotes of tJie Court rf Sweden^ dit jaar in JEn^to/i^i- uitgegeeven.) (*) De teginwoordig^ rcgeerende Koning van Zwee/len wordt , in 't algenrecn , geliouden voor cen dtit? beminnenswnarciigfte en ge'meenzaamftc Vorften van Eu* ropa. Hy bezit de verwdnderlykc gaaf om aller harten in te neemen.* Zyn openbaare ommegang is vol gcest; beleefdheid , en oplettenheid om ieder te voldoen: in 't byzoader fpreckt hy met de hartlykhcid eit eenvoudig* heid van een Vriend ; hy deelt gunstbevvyzen ult met cene biykbaare zelfvDldocning, en vvect te weigeren zon- der ongenocgcn te veroorzaaken. Zyne gocdertieren- b^id ftcunt op zyne ftcrke groote aandoenlykheid vati gcfteltcnisfe , wclke hem tot nog (f) nimmer toeliet den dood, of cene fchandelyke ftrafle, iemand, hem in pcrfoon bckcnd , aan te doen. Menigmaal heeft hy ge^ wenScht , dat hy nimmor in de noodzaaklykhcid mogt komen om zulk eene daad van gcftrengheid uit te* oefe«* nen : dcwyl de herinnering daarvan hem ongelukkig zoii maaken. Men mag zeggen, dat hy zyns Vaders Hart; cn *t Verftand van zyne Moeder, gecrfd heeft. Was hy gebooren in den biirgerrang , hy znu zyn fortuin ge- niaakt hebben als Staatsman of als Geleerde. Zyne kun- digheid iri de Gefchicdentsfeni en in de Staatkunde^ is ver-* (♦) Dit Werkje zai by den Drukker. deezcs, J. Tntma^ m het Nederduitsch vertaald, wordcn uitgegeeven. (1) Men bedenke hicr , dat hcJt Werk , waar uit wy deeze Characterfchets ontleend hebben, in den aanvang deezes Jaars fs In 't licht ge^eeven. ' V. DEEL. MENGfiLW. N. 13. Qq 57^ CHA&ACTKR verbaazend; zyne openbaare Aanrpraaken, op itljkp dagen , en by andere gelegenheden , hebben een ^uNf* deren klem en iraaiheid , zulk een Spreeker mvifi it verfcheidene Taooeelfpelcn , door hem oolaogs i«r het Zwccdfchc Tooneel vervaardigd , hebben een rykW in derzelver Zamenilel^ en eene zuiverheid in de ZetU* leer » die den Vorst en Wetgeever uitwyzen; en nto tegenftaande alle moeite door hem aangewend, om met aTs Opfleller bckend te worden , was het welhusr geheim meer , dat men die Tooneelllukken der peone van zyne Majelleit liadt dank te weeten. Schoon thans een erkend Schryver » heeft men nog niet opgemerkt , dat liy ooit iets had van de jaloaij omtrcnt andere Schryver^. Ik breng deeze aanmeiti^ in 't midden; dewyl net geen de Franjchen gcwoonzji jaloufic dc metier te noemen, dikwyls, de verbeeveotte aielen bekruipt. Zelfs de laatst overledene Koaing vat Pmisfcn^ een der grootfte Mannen deezer Eeuwe, ^ liiet vry van dit zwak ; men weet dat hy den RomtiS van Z^udcn nooit beminde , en ik vernioed te mogefl. yeggen , om geen andere reden , dan cm dat by zyn Neef aanzag als zyn Medcdinger in Vcrmaardbeid. Maar dat hy zyn gevoeligheid zo verre zou hebben gaan, dat hy, in zyne MemoircSj rechtllreekibbe laste^ taal tegen zyn Neef uitfloeg , zou ik om de eer van FRBDBRiR DEN II gaarne onmoeelyk agten. ft veet doch , indien dat Artykel, waar dc Koning w Zvudcn befchuldigd wordt met een verraad om de Dcenfche Vloot te verbrandcn , weezentyk door de hand zyns Ooms gefchreeven is ^ moet bet de uitvinding zyn via fen gediendig Hoveling, om den ouden Monarch in cen verveelcnd uur te vervrolykcn i want Ik boorfc Boch in Dtencmarkcn^ noch in Zwecaen^ iemand dieter iets van wist, en 'er is geen rede waarom het DttnfcU Staatsdicnaarfchap dit ten dien tyde zou verborgen gt- houden ^hebben ; ook is *t niet moaelvk peweest zolk een beitaan uit te voeren zonder Medepligtigen in Ztu- den , en ^t zou zeker niet lang een gehein> gebleeveo zyn: nooit werd Koning gustavus ftrenger beoordeeli door zyne eigene Onderdaanen. « , Eenigen hunner laaten nooit af aUe gel^nbedco ^ te grypen, om zyn gedrao: te wmken, of ten kwnte te duiden. Meest fchryven zy hem mangel aan Op* niet door welke handen regtheid toe. Ik kao bet niet op my aeemen te ver- klaren , dat dit gelieel ongegrond gezegd wordt : loaar vast gaat bet , dac men , onder bet Volk » nimmQr daar van hoordc , dan naa den Ryksdag van den Jaaxe MDCCLXXVHI. VeelgroDds is ^er cm te gclooven, dat zulks ontftondt uic de befchikkingen toen op den Brandewyn gemaakt. Niet weinigen, uit de vertegen- woordigers van den Boerenfiand , hadden lust , om dis vryheid van bet Brandewyn-ftooken ,tcn byzonderen go- bruike, te verwerven. Verfcheide keeren hadden 2y op *c punt geftaan om gehoor by den Koning te vraagen^ t^n emde dit voordeel te mogen eriangen ; doch eenige lieeren , die hunne goede dienften beloofd hadden tot het verkrygcn daarvan te zullen aanwenden , en wel wisten, dat de Koning het verzoek niet zoude toeftaan, haalden hun over, om voor tegenwoordig die zaak te laaten berusten: want dat de Koning veel liever uit gen beweeging hun dit zou vergunsen ; zulks gaven zy ^€Qr , was het obgmerk van zyne. Majefleit. , Onlangs hceft men hem verweeten ecn te pote cSpaa^zaamb^ld in kleinighcden , en eene te kleinc in giroote zaaken, Dit , gcloof ik , is een zeer algeniewc misflag by Lieden van hoogen rang : groorc kostcn, doorgaaps ii* ^et openbaar pedaan , geeven voWaen/flg 9^1 hunne. IVotsheid ; doch , wanncer 2y kleinc uitp- vctt doen , zien zy dezelve aan als ilrekkende tot vtr- •korting hunner middelen tot grootere. , Veradr befchuldigt men dcczen Vorst van eene groote :gctnecnzaamheid met jonge Hecrcn , veelcn deczer wot' ^n trots en vcrvvaand, zichzelven als Lieden vin veel 4>eduidcnrsfc-aanziende , om jdat het den Koning behaagt »iet hen'ite boerien; en op cenen' geitieenzaamcn voet tc behandelen. Miiar men moet bekeiinen , dat icmand, ai6 gezelfchap noodfig heeft' te zyner urtrpanning , naa -veel arbeids , jonge Hecren, tot dat oo^nroerk vecl gc- fchikter vindr , dan oudc Staatsliedcn ; en kunncn zom- mige jonge Heeren dit gunstbetoon' hiins Souvcrains iiiet ' ontvangen , zondcr zich daarop te vecl te laten vo^rftaan , is bet zeker hiin misflag , en zy zullai ook- nienjand dan zichzelven daar door benadeelen. Het aller opmerkenswaardigfte in 't Character van d«n Zwctdfclien Koning is , zyne leevendigheid van airt , en daar uit voortvloeiende Werkzaamheid, Hy flaapt zcer wo- (♦) By het vcrmeldcn vnn dcczen opgepeeven Rcgel, Icuibied wy niet nalaaten , de Leezers onzes Mmgtlwerks te uTfli naar eene zeer juJste Aanmerking, daarop gcmaakt • in ee« Aantekcning des keurigcn Vertaalers van dc Nagclaaten We^ van PRSDEJtiK D£N II 9 op het Voorbengt dicns Koniogs » XLVII. DES KDNINOS VAN ZWB£1>EN. 573 wemig , cn km met gemak , c|e.:grootfte vcrmocienhrcn uitharden. Hy belt , derhalvcn, natuurlyk over totcen bedryfvol leevenf , en de Ooriog' isou 2yn element zyn. Slaagt by daarin gel.ufckig , dan gal hy niis[fchien eefie-* andiere; carel di£'  vanZwdf-? bcInTigtigcri deezen Charac^^ ' AANDOENLYKB LOTGEVALLEN VAN BdEViOUW CAROLINA MONT- . GOMERY. . r f . . \ (Uit 'M Engelsclh) . - f» Fen Verb2eal van^^Lotgeviailen. zo. ZQnderling, treffend ci| I«crzaamr .•al w^is .het ooX^jehpel vcrcicrd, zal onzen ,9 Leezereii, ^pt wyuVQrtrQuwei)^- bebaagen, Zelve kom^ vqcm: jn ETH8U»jaE» - oi 4ht Rfpluj^^if tjte Lak^^ h Novel, 'iy 93 Mrs. cHARLotti: .jmiih; ei^ Meyrouw Montgomery woi;^C ff ingcvoqrd ai^^ v,vT^n^dendc haarQ rLcx^vcnsgcrcbiodonis jaf^ 99 ETHELiNDE CHftSTERV^LLfi « (jc .{jeldlo dcr Romsn^ OR.doezx: tf wyzc." ....... ; ... Myn Vad^r-va? >n ScJutland gfehoorqp,, en van tet edel.jQj^ flacht van douglas. Hy was cen jongQr firocder /MUoCCKMI. jpnger ftum , cp trouwde zeer yrpog aw eenc ,Dame,!fcl)OCn V3.n .goed^ atkoin&r, zo belipefiig , ^Is zelve. , In.den. Jaajifi MDCCXtV, b^ypjDd^ ^y zicli oiider, diefzich by deo ongdy^: kigcn cAHEi/ .£DUA&D.,vervoegden» en fneiiveldQ. fo den flag ^y, Coiloden^ cn Jiet-, my, loen omtireni twiijiig maandeij. oud, .en ^q^ne We<4uw^t die niet nieer dan zevcntlea jaaren telde, g^J bcel afhangclyk .van dc gocdheid Z}ns V^idcrs, cn godompcld jn diepe droeibnisfc: jdoch, wanneer zy haar ongelukkig^ We^;« kind in de.armen nanjii.het eenig, gcdenkrekea baar pvei^4)je5* ven van een Maa). zoi tedqr door ba^r bemind , greep zy pK^Niiiiar om tegen haar noodlot op to worflielai. M .?x Sebooq dc Vrede, cindelyk aan djc elendig land » g(q|i (an* gen tyd de zpcel der verwoe&tingi goweesc was, wQdergefii4|oa\ ken werd, vonden veele . Familien zicb gebeel V(ei;9ro)d{i ,eiR nieraand hade bykans meer gpledcn dan luyn Grooti|ader, dio^ het leeven ten nauwcr nood^ 'er afgebragt hebbcnde,.!^ i^VQ fleet in bet , bcm-enen van 't •yerlies v^n drie bpfi^ve -^^ooii^Y Oa 3 cn 574 AAXDOBHLVfZ LOIOBVALLEII en It bcfdioQwen tan cen grooc gedoelte «yncr Landgoedem, in de afche gelegd. TwaaH* maahden duuride dii !l^,en by liec». .llervende, het gering o^rfchoc zyner bezitangen aaazjn 6^mg over^^ebloeven Zoon » di^ een XBhyk Huisgeziu hidu Myne Moeder aagt of verbeddde zich ce zieot da^ by gnr- ne oniQaagen zou ' weezcn van het bezwaiir *t g^ 27 met haar Kind aan dit Huishouden' toebragt, en befloot na A^«M irekkcnY waar oen gul ondual verhoopce van haar 9gen Brocdcr, dfe tc Lmbi woonde. Zy b^af ach derwiards met my* op de goedkoopst mogelyke wyze, eiT werdtdoor kaaren Broeder, die zyn Adddom voor den Koopbaadd fm^ wisfcld had , met vriendlykheid ontvangen ; "doch eede vriend'- lykbeid van dien aart als eene ziei , bckrompen gewotdea door het deeds befchoiiwen van (chatton, betoont aan afhangdyke armen Zyne Vrouw, die zeer veel toegebragt had in bet verbeteren van zyn flaar^ overteedde 'hem, dat zyne 2Susteren Kind nict gevo^elyk in zyn Huls konden gc^Iaatst worden. de nabnurfchap werden ndgthans kamefs voor baar gduurdi en zy at by haan^n Broader. Doch de tweede maand was niet verfinseken in dceze levenswyzet of de ftmiadtjte wyte» op \velke zy van haaren Breeder behaAdeld wei^f en de kwaadairtige trotschheid van zyne VrouWe, deed baar aiJe de blt«erhedai fmaaken van de elenden der afhangelykhad. Uit '4kn am van een zeer aandoenlyk geftdl>-«D in een leeftyd wanncer alles gevoel is, vondt myne Moeder deezen toefhnd van dag tot dag ondraaglyker. Doch \yaarli«cn zou zy zich wenden? Zy hadt ^ne kundigheid 0^ ' ieis aanie vangen; en dcrfde 00k aile ipiddelen daar toe noodig. Zy hadt seen ketfdh' tn fn^fofn/, -^h In de wcreld geen Vriend, die W ton ' of wIMe helpen. Bykans de eerfte omdandigheid , dfe eemgen indruk op nqr IMlaaibo^ was, dat myne Moeder, in drRlvcrvoering van moch lykheid, my aan haar hare drukte, over my weende, mwfi tf de fbhim van haareh gefn^irv^den vwgxjls iianriep, om de dende van zyne Weduwc en van zyn Weeskiml gade le fhan. m die vrDege kfndschbefd is het no^am een Daauw overblyf. iel van eene nu cn dan wederkeercnde driflvervoems, of tret- fsnde omdandighcid , die voetftappcn in het gebeugen cverlaat. Ik kan my niets van myne vtoege kindsdiheid anden herinne* ven, tot ^at het tooneef groorlyfcs veranderfc, cn in myne kinderlyke oogen zeer veei verbercrdc. 