Vervolg van Mr Johan Van de Water's groot plakkaatboek s'lands van Utrecht : Van de vroegsten tijd af tot het jaar 1805. Door Mr C.W. Moorrees, en Dr P.J. Vermenlen. 1
Die President ende Raiden sConinex tUtrecht deursien hebbende tvoirsz Compromis ende Ver- byntenisse, hebben tselve bevonden te wezen wet- telick ende dyenende tot eendracht, rust ende wel- varen van de Staten ende Ingesetenen van dese Stadt Utrecht, ende hebben die van de voirss. Raide over zulex, tot versoeck van de Prelaten, Ritterscap ‚ende Regierders voirsz., voir zoo veel in hemluyden is, voir heur ende heure gemeen suppoesten tselve | geaggreert, geapprobeert ende geaccepteert, aggree- ‚ren, approberen ende accepteren by desen. Actum ‚ut supra. 3. RESOLUTIE der Staten van Utrecht, waarbij de Deductie wordt goedgekeurd en vastgesteld, ter kunner verantwoording, aangaande den intogt der Franschen in de provincie en stad Utrecht, opgemaakt. 5 December 1672. (тон de iterative lecture van de deductie, by de Heeren Haar Ed. Мор. Gecommitteerden, vol- gens resolutie van den 11. Junij jongstleden opge- stelt, is naar rype deliberatie daar over by de res- pective Leden en haar Ed. Mog. gehouden, deselve bij alle eenpariglyk geapprobeert ende gearresteert, en vorders goetgevonden dat die bij den President heert en den Secretaris onderteekent in de Secretarye sal werden bewaert, omme ter gelege- ner tijt aen de Но, Mo. Heeren Staaten Generaal : en de Geunieerde provintien te werden toegesonden en gecommuniceert, en sijn de opgedachte heeren Gecommitteerden voor haar moeite in desen gehadt en ondervonden, bij haer Ed. Mog. bedankt, luydende deselve deductie van woorde tot woorde als volgt: De Staaten van den Lande van Utrecht, in er- varinge komende, dat verscheyde Luyden buyten de Provintie, door onkunde ende verkeerde infor- matie, niet al te wel gevoelen van het geene dat omtrent den intocht van de fransche Macht inde Provintie ende Stad van Utrecht gepasseert is, ‘hebben goetgevonden, omme deselve te disabu- seren, bekent te maacken, hoe de saecke sich toe- gedragen heeft. De Provintie van Utrecht heeft sich van tijdt tot tijdt tot maintien van de Unie ende diergekochte Vryheydt boven andere geevertueert. | In de Lasten by de ordinaris еп extraordinaris Staaten van Oorloge vervai, is niet alleen by haer Ed: Mo: gemeeulyek van de eerste geconsenteert, maer door effective lichtinge en aanbestelde wer- vinge de intentie van den Staat volkomentlyck ach- tervolgt. De Compagnien ter besoldinge van haar Ed: Mo: staande, sijn noyt een Maand ten achteren geweest, oock verscheyde selfs voor den tijdt meermalen be- taalt, ja nu laatstelijck de soldyën by avance, ende selfs veele tot drie Maanden toe verstreckt. ` ` De Penningen, tot soo groote en menichvuldige extraordinaris equipagien ter Zee, zijn op desselfs quote in baren gelde, verre boven verscheyde an- dere Provincien, successivelyck gefurneert enen w m = а — a me ч rs ++ п у wm CG se М !# лг э э a DA SH o. a ч te 'SLANDS VAN UTRECHT. Waar toe boven de ordinaris middelen en in- komsten van de Provintie, mitsgaders excessive lichtingen van penningen op interest van tijdt tot tijdt gedaan, verscheyde nieuwe schattingen zijn in- gevoert, ende de oude door verbeteringe ende ver- hoginge tot meerder sommen gebracht; alles by de Gemeente met goetwilligheydt en in stilte, doch met overgroote beswaernisse g п, alhoewel de pennmgen soo tot de soldijen der Militie, als tot de saecken ter Zee, buyten de Provintie wierden gevoert ende geconsumeert, ende dat de Ingesete- nen, van Negotie en Traficque versteken zijnde, occasie hadden, omme de versondene of an- dere gelden wederom in de Provintie te konnen trecken. Dat oock veele jaaren aan den anderen geweest zijn zeer slechte gewassen, en lage prijsen van graanen, daar de Provintie uyt bestaan moet. Haar Ed: Mo: considererende, hoe veel den Staat daar aan gelegen was, dat deselve by haare Vy- anden en Naburen, door het aanhouden van een aansienlyck aantal van Militie redoutabel wierde geacht, hebben in den Jaare 1668, als op de cas- satie ter Generaliteyt wierde geinsteert, voor haar opinie doen inbrengen dat alle de Compagnien als doen in dienst wesende, onder een gevoegelycke reductie behoorden te worden aangehouden, ende geenige van dien Als eenigen tijdt daar na de Provintien goet- vonden meerder Militie te werven, hebben haar Bd: Мо:, om geen occasie tot retardement van ’t selve te geven, tot tweemalen toe zich laten per- suaderen tot het aannemen van een staat van Oor- loge, waar by de Zee- en Landtsaacken metten anderen vermengt wierden, omme te gemoet te komen aan de andere Provintien, die hare Con- senten daar aan accrocheerden, alhoewel het, selve voor haar Ed: Mo: was een saacke van seer be- denckelycken en pernitieusen gevolge, en % welck sedert den aanvanck der Unie by de Bontgenoten san de niet equiperende Provincien noyt was ge- vergt, of by de selve toegestaan. Op den 26. October 1670 hebben haar Ed: Mo: aan haare Gecommitteerdens ter Generaliteit gelast, omme onder verscheyde andere considerabele poin- ten, tot securiteyt van den Staat dienende, ор ` nieuwe wervinge en reeruteringe van Militie te urgeren. Breeder by de Missive hier achter ge voeght N°. 1. Ende nu onlanex apprehenderende de gedreygde, onheylen van den Staat, hebben al wederom op den 28. November 1671 haar aangeschreven, sulcx | ernstelijck by de Bondtgenooten te versoecken. Als mede op den 5. en 18. Januarij 1672. Ende hebben noch laatstelijck op den 28. Martii , 1672 haar Ho: Mo: serieuselijck gerecommandeert, dat doch een merckelijcke meerder wervinge by de handt mochte worden genomen, omme de aan- , naderende swaricheden onder Godes genadigen ze- gen te konnen tegenstaan. Ende dewijle den Staat вап de conservatie ende , udenisse van de Rivieren den Rhijn en Yssel soo merckelyck was gelegen, ende dat de Provintie | ende Stadt van Utrecht gehouden wierden te we- sen weerloos en van geene defensie, en by gevolge | onmachtigh om haar selven te bewaren, of andere | VzrvoLe Ura. Рів, L т. Bork. m. Tir. 1. Deen. 253 Bondgenooten te konnen decken, hebben haar Ed: Мо: continuelijck, ende van tijdt tot tijdt by haar Ho: Mo: ende den Raad van Staaten, soo door Missiven, als extraordinaris Deputatien aangehou- den, ten eynde de voorsz. Rivieren mochten werden gebenificeert, ende soo veel doenlijck van meerder water voorsien, selfs daar toe iculiere confe- rentien aanbiedende en houdende met de Provin- tien daar by meest geinteresseert, Haar Ed: Mo: hebben vorders eenige Jaren suc- cessivelijck met grooten ernst versocht, dat de Ste- den en Fortressen aan en omtrent den Rhijn en Yssel gelegen, in hare Magazijnen, Fortificatien en anders, van alle Oorlogsbehoeften en Militie be- hoorlijck mochten werden voorsien. Ende als haar Ed: Mo: bevonden, dat haaren goeden yver daar omtrent ten dienste van den Staat, geen behoorlijke ingressie quame te vinden, hebben aan haar Ho: Mo: mitsgaders den Raadt van Staaten, by Missiven in dato den 24, Novem- ber 1670 (№. 2) ende den 26. Januarij 1671 (N°. 3) respective, daar over gedoleert, ende verklaert dat sy by ontstentenisse van dien selfs voor haar eygen securiteyt ten besten van den Staat souden moeten vigileren. Als sijn Hoogheydt in Januario voorleden, door Utrecht passerende, de constitutie van de Rhijn en Ysselstroomen, en der Fortressen daar aan en omtrent gelegen, mitsgaders der besettinge van dien haar Ed: Mo: hadde gecommuniceert, is by haar op den 11. derselver maant aan den Raadt van Staaten geschreven, en op ‘t serieuste gere- commandeert, dat de voorsz. Fortressen wel ende behoorlijck mochten worden versorgt, ende alle imaginabele middelen by de handt genomen tot bewaringe van de gemelte Rivieren en Vestingen dienende; vertrouwende dat als dan uyt de boven gelegen Provintien, door behulp van der selver Stroomen, het gedreygde gevaar soude konnen werden afgeweert. Haar Ed: Mo: vast stellende dat de voorsz. Ri- vieren in haar regardt als Voorborgten en cenigste Fortressen moesten werden geconsidereert, hebben sich teenemaal van haar Militie laten ontbloten, en alle de selve tot haare en des gemeen Lands defensie derwaarts versonden, niet tegenstaande so considerabel aantal als doen promptelijck by haar betaalt wierde. Ja hebben niet een eenige Compagnie in haare Provincie behouden, veel min het aantal, dat, vol- gens de Lijste van besettinge by de Bontgenooten gearresteert, haar was toegevoegt, en zelfs tot ex- ecutie van Politicque beveelen nodigh. Waar en boven haar Ed: Mo: tot het fortificeren en retrencheren van den Yssel van tijdt tot tijdt een groot aantal van haare Huysluyden hebben aangeboden, en op de eerste ontfangene Ordre van haar Ho: Mo: eenige honderden van de selve, met schuppen en spaden voorsien zijnde, aanstonts af- | gesonden, omme tot het voortsetten en opmaken van de wercken aan de gemelte rivieren geem- ploieert te werden. Sendende vorders een seer groot aantal van hare Borgers, ende den agtsten Man uyt de Landtsaten der Provintie (die sy al eenigen tijdt te voren op Wapenen hadden gestelt), mitsgaders alle hare 64 mas ama 254 VAN DEN STAAT EN Waartgelders, omme aldaar tot dienst van den Staat te werden gebruyckt. Alle welcke Volckeren onder verscheyde Com- pagnien gerengeert, volgens ontfangene Patenten, versonden zijn binnen Schenckeschans, Nimmegen, Doesburgh, Zutphen, en diergelijcke plaatsen, die men vertrouwde de eerste en hevighste attaques subject te wesen. Boven dien zijn verscheyde van de voorsz. Steden met Kruyt, Lonten en andere Crijgsbehoeften van tijdt tot tijdt by haar- Ed: Mo: voorsien. Onder anderen hebben haar Ed: Mo: noch, in 't laetst van Januario 1672, tien duysend pont Bus- kruyt, en tien duysent pont Lonten binnen Does- burgh afgesonden. Noch in 't laatst van May, als de sake nu tot de uyterste bekommeringe wierde gebracht, acht duysent pont Buskruyt binneu Schenckeschans. Hebben oock op den selven tijdt aan de Stadt Nimmegen tien duysent pont Kruyt uyt hare Ma- gasinen laten volgen. Waar naar noch daar en boven op ‘t spoedichste en sonder tijdt verlies twintich duysent pont Bus- kruyt binnen deselve Stadt per asse hebben doen brengen. Terwijlen haar Ed: Mo: continuelijck besich wa- ren omme de voorverhaalde Steden en Sterckten met soo veel yvers te versorgen, hebben deselve meermalen, soo door Missiven, ende laatstelijck den 28. May en den 3. Junij 1672, als door par- ticuliere instantien van bare Gecommitteerdens ter Generaliteit, doen aenhouden, dat haar Ho: Mo: ende den Raadt van Staaten, in die tegenwoordige bekommerlijcke constitutie van tijdt en saacken, tot Utrecht ofte tot Aarnhem hare residentie wilden nemen, omme soo veel te spoediger en te krach- tiger op alles de behoorlijke Ordres te konnen stellen. Wanneer op den 2. Junij 1672, des Sonnen- dags, de Fransche Armee den Rhijn by het Tólhuys gepasseert zijnde, de bovenplaatsen aan Rhijn en Yssel daar door benauwt, en het Leger van den Staat genecessiteert wierde af te sacken, en sich herwaerts te begeven, hebben haar Ed: Mo: ten dienste van de Armee, op den in Junij 1672, wesende Dijnsdag, op 't versoeck van de Heer Veldt- Maarschalck Wirtz, aanstonts en in aller yl, door den Commis Martini, naar % Leger, uyt der Staa- ten Magasijn doen brengen 1000 spaden, 500 schoppen, mitsgaders 200 houwelen. Gelijck mede op de eerste kennisse die haar Ed: Mo: van het gebreck van Vivres was toegekomen, tot subsistentie van de Militie soo veel broots heb- ben doen backen, en soo veel kaas verschaffen, als de Backers en Kaaskopers der Stadt Utrecht ten spoedichsten konden opleveren. Maar het Leger haastiger afkomende, als wel wierde, en ор Woensdagh den Su Junij 1672 niet boven de Stadt Utrecht, gelijck haar Ed: Mo: gaarne hadden gesien, maar beneden dezelve sich posterende, de Borgerye door het voorbarich vluchten van eenige voorname Persoo- nen ende hare goederen ontroert zijnde, apprehen- derende het onverwacht overgaan van soo conside- rabele Forten en Steden, het afkomen van des Conincs victorieuse Armee, alomme gespargeert DE SOUVEREINITEIT wordende, datter verraat in % Landt was; de swack- heyt van de Stadt haar selfs bekent zijnde, ende de verscheydenheyt van Religie oock diversiteyt van gedachten causerende, hadden die bekomme- ringe opgevat, dat een qualyek voorsiene Armee in een Stadt, die by sich selfs niet te defenderen was, een ongemackelijcke en seer schadelijcke in- legeringe soude komen te doen. Haar Ed: Mo: ten selven dage des naarmiddags verstaande, dat sijn Hoogbeydt omtrent een half uur buyten de Stadt, in °t Leger by de Rodebrugge sijn Logement hadde genomen, hebben aanstonts uyt het midden van hare Vergaderinge ses Heeren mmitteert, omme noch dien selven avondt sijn Hoogheydt te gaan begroeten, ende te represen- teren de ongelegenheyt, waar in haar Ed: Mo: ende de Magistraet der Stadt Utrecht, vermits de ont- roerde en ontstelde gemoederen van de Borgers en Inwoonderen der selver Stadt, sich bevonden. Mitsgaders omme met de Heeren Gevolmachtig- den te Velde, ende sijn Hoogheydt te overleggen, wat in die conjuncture van tijden en saken, tot geruststellinge van de Gemeente, en tot securiteyt van de Provintie te doen stonde. Gemelte Heeren Gecommitteerdens hebben ge- rapporteert, dat Sijn Hoogheydt den Heere Prince van Oraengien de Tronppes van den Staat hadde ghecampeert beneden de Stadt Utrecht, langhs de Vecht, aan den Daalschen Dijck, en dat op den volgenden morgenstondt by Sijn Hoogheyd ende de Heeren Gedeputeerdens te Velde soude worden gedelibereert wat diensaangaande, ende vorders met de Armee stonde te ondernemen. Ten selven daghe is al wederom tot voorzorge en subsistentie van ’s Lands Militie, nu aan en be- neden de Stadt leggende, geresolveert soo veel broodts en kaas aen haer toe te senden als eenich- sints te bekomen was, ende dat tot dien eynde alle het broodt, + welck ten huyse van de Backers wierde bevonden, ende het gene over dagh ende nacht konde werden gebacken, alsmede alle het bier dat in de kelders van de Brouwers gevaat lagh, mits- gaders een groote quantiteyt van kaas, tot alle Kramers op te soecken, derwaerts soude werden affgesonden, alles tot merckelijcke duysenden mon- terende. Des anderen daaghs, wesende Donderdaaghs den “w Junii, is goet gevonden, door gemelte Gecom- ' mitteerdens Sijn Hoogheydt voor te draghen, dat haer Ed: Mo: vertrouwden het seeckerste, en oock het eenichste middel te wesen, omme de ontroerde ‘gemoederen der Gemeynte tot rust en stilte te ‘brengen, indien Sijn Hoogheydt hem in Persoon ‚binnen de Stadt beliefde te vertoonen. | Waeraen by Sijn Hoogheyd soodanigh is gede- fereert dat hy geresolveert heeft noch dien selven ‚dagh sich binnen de Stadt te begeven. Alwaer Hy, vergeselschapt van de Heeren Ge- committeerdens te Velde, nevens de voornaemste ‚Hooge Officieren, en verdere Suite, met soo groote acclamatie ende toejuychende genegentheydt van de Borgerye ontfanghen, ende sijne komste ende presentie van die operatie ende succes is geweest, dat men bemerckte, dat de gemoederen van de Ge- meente tot ruste en stilte sich schickten, ende 18 ‘daer ор aanstonts naerder by haer Ed: Мо: op de ЕУ rer te A + D SLANDS VAN UTRECHT. т. Bork. п. Тіт. т. Deer, 255 defensie ende bescherminge van de Stadt serieuse-{ Maar geduyrende deselve deliberatien, ende al- lijek ende yverigh gedelibereert geworden. eer sijn Hoogheyd te rugge was gekomen, zijn de Sijn Hoogheydt omtrent vijf ишеп des naar- | Heeren Hop, van Sevender en Slingeland, haar middaghs ter Vergaderinge van haar Ed: Mo: ge- | Ho: Mo: Gedeputeerdens, die Woensdagh den "hs komen zijnde, heeft geremonstreert, dat met een ` te vooren van Utrecht naar den Haage vertrocken ongeresolveerde en onbestendige Borgerye, een ` waren, wederom alhier aangekomen, by haar heb- Stadt tegen een machtige Vyandt niet wel konde | bende de resolutie, die op haar rapport by haer werden gedefendeert. Ho: Мо:, tot het brengen van ‘з Lands militie in Ende daar op positive antwoort omtrent de wil- | de Provincie van Hollandt, was genomen, luy- ligheydt ende bestendigheyd van de Borgerye af- | dende als volgt. gevordert zijnde, is by de samentlijcke Leden van Staten, naar dat Colonel en Borger Hopluyden in Extract uytte Resolutien van de Ho: Mo: een van haar Ed. Mo. Vertreckkamers door sijn Heeren Staaten Generaal der Vereenigde Hoogheyd daar over gehoort, ende de Heeren van Nederlanden. de Vroedschap inmiddels oock vergadert waren geweest, alle eenpaarlijck geresolveert soo veel Jovis den “m Junij 1672. Militie, als by sijn Hoogheyd ende de Heeren Gedeputeerden te Velde nodig soude werden ge-{ Is gehoort het rapport van de Heeren Hop, van oordeelt, in de Stadt te ontfangen, het uytterste | Sevender en Slingeland, haar Ho: Mo: Gedeputeer- daar mede te wagen, ende onder Gades genadigen | den, jongst geweest hebbende tot Utrecht, waar op segen goed en bloed tot het laatste toe ter defen- | gedelibereert zijnde, is goetgevonden ende verstaan sie van de Stadt op te setten. dat de Heeren hare Ho: Mo: Gedeputeerden ende Van welcke resolutie aanstonts aan haar Ed. | Gevolmachtigden te velde, ende den Heere Prince Groot Mo. door den Heer Bevermingk by missive | van Orange, als Capitain Generaal over de Legers kennisse is gegeven, ende ‘tselvige des anderen | van den Staat voor dese jegenwoordige expeditie, daags door den Heere Raad Pensionaris ter ver- | zal werden aangeschreven, dat deselve het Leger gaderinge van haar Ho: Mo: ingebracht. van den Staat sullen brengen in de Provintie van Sijn Hoogheyd, naar dat de gemelte resolutie | Holland, ende aldaar by een houden, ende naar tot defensie van de Stadt met soo animeuse en | geene Guarnisoenen versenden, ten ware de abso- eenparige overeenkominge van de drie Leden van | lute necessiteyt anders quame te vereisschen, ende Staaten was genomen, is des anderen daags, we-| dat de gemelte Heeren Mop, van Sevender en Slin- sende Vrydagh den "e Junij, des ochtens wederom | geland ten spoedigsten naar het voorsz, Leger staan ter Vergaderinge van haar Ed: Mo: met de Heere | te reverteren” Ripperda Tho Beurse Gedeputeerde te Velde, er-{ Haar Ed: Mo: des Vrydaags voorsz. en alzoo ten schenen. selven dage, op den naarmiddagh kennisse van de Ende heeft naar gedaane aanspraak вап de | gemelte Resolutie bekomende, hebben hare Ge- samentelijcke Leden gelieven te vragen, of deselve ` committeerdens aan sijn Hoogheyd ende gemelte еп particuherlijck de Heeren van de Stadt, noch | drie haar Ho: Mo: Gedeputeerdens aanstonts afge- waren van die opinie ende genegentheydt als des ` sonden, omme te versoecken, dat vermits de Bor- avonds te vooren was geresolveert, ende daar op ` gerye nu volkomentlijek tot tegenweer was gemoe- rondelijck verklaart zijnde dat men niet alleen by ` dight, de voorverhaalde Resolutie buyten executie de voorverhaalde resolutie persisteerde, maar krag- ` mochte werden gehouden. telijk in hetselve voornemen was versterkt, door ` Ende alsoo sijn Hoogheydt ondertussen aan den de couragie en goede wille ten dien fine in de Secretaris van haar Ed: Mo: hadde verclaart gere- сі кун en inwoonders der Stadt bespeurt wor. salveert te zijn, de Stadt ende Provintie van Utrecht e, heeft sijn Hoogheyd vervolgens gepropo- | met sijn aanwesende Leger te willen byblijven, in neert dat men aanstonts behoorde te resolveren | gevalle de voor verhaalde haare Ho: Mo: Gecom- de bemuerde Weerd ende vier Voorsteden der Stadt ` mitteerdens tot het geven van sondanige elucidatie, Utrecht af te branden; ende dat daar toe by de interpretatie ofte surcheantie in reguard van de Regeeringe noch dien dagh de noodige ordres ` voorsz. haar Ho: Mo: resolutie, konden werden ge- souden moeten worden gestelt. disponeert, maar anders gehouden te sijn deselve Ende daar op gemoveert zijnde, dat hetselve ` te achtervolgen soude wesen van een difficile en dangereuse exe-| Hadden haar Ed: Mo: Gedeputeerden goet ge- cntie, en veele swarigheden was implicerende, heeft | vonden aan de gemelte Gecommitteerdens van haar sijn Hoogheyd gelieven te seggen, dat sich naar | Но: Mo:, uyt vreese deselve mochten vertrecken, het Leger soude begeven, om aldaar met de Hee- eerst hare commissie af te leggen. ren Gevolmagtighden te Velde, en de Generaals ` Deselve haar Ho: Mo: Gecommitteerdens vervol- van de Militie, 't geene diens aangaande was voor- ` gens dan instantelijck wesende versocht, en haar gekomen, naarder te overleggen, ende dan noch | voorgestelt sijnde dat de resolutie op haar rapport dien voormiddagh of even naar de maaltijdt ter ‚was genomen, als uyt den Teneur van dien was vergaderinge van haar Ed: Mo: te sullen reverteren. | blijkende, ende sonder twijffel op een præsuppoost Gelijck oock de Heeren Gecommitteerdens van en informatie dat de Borgerije alhier ourustich en de Stadt mede aangenomen hebben, alle het geene tumultueerende was bevonden, еп weygerich eenige voorsz. de Heeren hare. principalen te communi- militie in te nemen. ceren, ende diensaangaande naarder gelast ter ver. ` Dat het selve nu was verandert, ende niet al- ‚ gaderinge van haar Ed: Mo: te sullen wederkomen. | leen de Borgerije in rust gebracht, maar door sijn 256 Hoogheyds presentie geencourageert еп teenemaal gemoedicht, ende dat men geresolveert was het uytterste goet en bloet tot dienst van den Staat en defensie van de Stad en Provintie te waagen. Ende dat men daaromme soodanige Bontgeno- ten, die sich altijdt getrouwelijck tot dienst van | 1 Gemeene-best hadden geëvertueert, soo plotse- lijck niet behoorde te verlaten. Echter haar Ed: Mo: Gecommitteerdens geen ander antwoort hebben konnen bekomen, als dat het aftrecken van s'Lands militie haar Но: Мо: positive last was, dat sy haar in geenen deelen konden inlaten om yetwes daar omtrent te veran- deren, ofte eenich temperament toe te staan, seg- gende dat sy niettemin de swaare constitutie van de Provincie wel considereerden en beklaagden. Ende is deselve alsdoen te gemoet gevoert, dat haar Ed: Mog: wel konden bespeuren de intentie te wesen omme = Lands militie op den bodem van Holland te brengen, en door innundatie ende in- vloeyinge van wateren sich te verstercken; blij- vende door dat middel Holland geconserveert ende de Provincie van Utrecht t'eenemaal afgesneden. Waar naar haar Ed: Mo: Gecommitteerdens, naar verwisselinge van verscheyde redenen op het voor verhaalde subject met sijn Hoogbeyd gehouden, van de selve mitsgaders van de aanwesende Hee- ren Gedeputeerden te Velde afscheyt nemende, naar toewenschinge van alle heyl en zegen over ’s Lands Wapenen, hebben verklaart, dat haar Ed: Mo: sou- den kt wesen soodanige middelen by de hand te nemen, als sy onder Godes genadigen Ze- gen souden oordeelen de naaste en sekerste te we- sen, om soo veel mogelijck de totale ruine van de Provintie en Stadt van Utrecht te konnen voor- komen. Ende dat sy verhoopten dat geene van de an- dere Provintien sodanigh van de Bondtgenoten soude worden verlaten, als aan haar Provintie | door de bovengemelte haar Ho: Mo: resolutie te- genwoordigh wierde gepleegt. Ingevolge van de voorsz. resolutie van den “he Junii, is den Ze, wesende Saterdaags, des nachts voor of ontrent Sonnen-opganck de gantsche Ar- mee voorts van de Stadt van Utrecht afgetrocken, naar dat de Artillerye en Amonitie, dewelcke by 't Leger voorhanden was, al op den "e Junii uyt de Provintie ende van de Stadt van Utrecht waren weghgesonden. Daar en boven noch medenemende een mercke- lijcke quantiteyt Buskruyt, welcke haar Ed: Mo: op de Kruytmolen buyten de Stadt Utrecht gekoft ende betaalt hadden; blijvende deselve alsoo t eene- maal geabandonneert. Haar Ed: Mo: hebben op haar instantelijck ver- soeck, vermits de voorseyde haar Ho: Mo: resolu- tie, soo veel niet konnen obtineren, dat de vier Regimenten Ё haarer repartitie staande, en op haar territoir aan ende beneden de Stadt van Utrecht gende, binnen dezelve gesonden ende haar tot defensie gelaten mochten werden. Naar dat nu het geheele Leger van de Stadt van Utrecht was afgetrocken, en de Provintie quam te verlaten, haar Ed: Mo: alsdoen vergadert we- sende, zijn daar op by den anderen gekomen, ende de Vroedschap der Stadt aldaar en Corps mede VAN DEN STAAT EN DE SOUVEREINITEIT versocht en erschenen zijnde, is gedelibereert, wat in de tegenwoordige bekommerlijcke en perplexe constitutie van tijdt en saacken, tot dienst van 't Gemeenebeste der Provintie en Stadt van Utrecht te doen stonde. Ende is alsdoen haar Ed: Mo: geduurende hare deliberatien alomme voorgekomen, dat de princi- paalste Collegien der Stadt en Provintie betuych- den, gelijck oock de Borgerye met een gemeen overeenkomste en yver betoonde van gevoelen te zijn, dat men in soodanige constitutie als de Pro- vintie sich als doen bevonde, behoorde en schuldigh was, воо veel doenlijck, door besendinge aan den Coninck van Vranckrijck te voorkomen de totale ruine van de Provintie ende Stadt van Utrecht, als wesende van de Bondgenooten ende derselver Mi- | litie verlaten, ontbloot van Amonitie van Oorlogh, ende de Borgerye en ingesetenen tot defensie van de boven Quartieren versonden, behalven die geene, die sich in grooten getalle uyt de Stad oock noch hadden geretireert, de оуегїге sonder de Militie en sonder eenich ervaren Krijgs Officier tot tegenweer zijnde onbestant, en sonder eenigh secours of hoope van dien, volkomentlijck van de anderen afgesne- den, ende oversulex ten proye van de Vyanden lt. Soo hebben haar Ed: Mo: de geallegeerde rede- nen ende motiven daar toe dienende overwogen, ende geoordeelt het dienstigste te wesen, op het gevoeglijckste te voorkomen de gevreesde onheylen van massacre, plunderinge ende diergelijcke, ende te versorgen % geene ten meesten dienste van de Provintie ende Stadt van Utrecht in soodanige ex- tremiteyt door haar soude konnen geschieden. Ende alsoo alle de inkomende tijdingen mede brachten, dat des Conincks Armee het dorp van Amerongen albereyds soude wesen ge , ende dat de Heeren Gecommitteerdens te Velde haar Ed: Mo: versekert hadden, en oock een con- stant en gemeen gevoelen was in ’t geheele Leger, (dat den Vyand alle uuren voor de Poorten van de Stadt konde wesen, ende dat men geene eene nacht daar tegen versekert was, hebben haar Ed: Мо: eenpaarlijck goetgevonden twee Trompetters naar Amerongen aan den Coninck ofte den Ge- neraal, die des Conings Legers soude commande- ren, af te senden, den eenen langs de kley over ‚Wijck, en de andere over Zeyst langs het sand, ‘op dat den eenen deselve missende, den auderen ' hem mochte aandoen. Een van die Trompetters tot Amerongen, of daar omtrent, des Conincks Troupes niet vindende, is te rugge gekomen. Den anderen sonder naarder last te halen voort- ‚gereden zijnde, en onderwegen des Conincks voor- troupes ontmoetende, is van de geene die de selve commandeerde, voortgesonden. Ende heeft in dier voegen, buyten haar Ed: Mo: intentie, sijn Majesteyt tot voor Doesburgh gaan vinden, еп op den “den Junij een Paspoort en escorte bekomen, omme Gecommitteerdens van de Provintie te konnen afhalen. | Welck Paspoort niet vorder dienende, heeft t ‘haar Ed: Mo: goet gedacht te committeren eenige ‘Heeren, omme Sauvegarde voor de Provintie en | Stadt- van Utregt te bekomen, met die hoope, dat FER o HS ep epes emer a #- e ee E. SG =- ps + eN A 'SLANDS VAN UTRECHT. 1 Вовк. п. Tir. т. Deer. 257 inmiddels de surcheantie ofte afwendinge van sijn ` "e Junii, wesende 's daags te vooren, eer haar Ed: Majesteyts Wapenen, op des Generaliteyts Com- Мо: resolveerden, omme een Paspoort te laten ver- missie en Resolutie van den % Junii 1672, van soecken, tot Utrecht zijn gekomen, omme vorder de Koningh mochte werden geobtineert; wesende | naar sijn Majesteyt met sijn Leger voor Doesburgh haar Но: Mo: Gedeputeerden ten dien fine ор | leggende, te vertrecken. den "ш Junii van Utrecht vertrocken, en al sulcx De Stadt Aarnhem was op den ue Junii naar ten selven dage als haar Ed: Mo: Gecommitteerdens | weynigh dagen belegeringe aan den Koninck van derwaarts gingen. | Vranckrijck overgegeven. Haar Ed: Mo: hadden ter selver tijdt dooreenige Ор den “w Junii heeft de Stadt van Thyel uyt- Gedeputeerdens gemelte haar Но: Мо: Gecommit- gesonden omme Sauvegarde te versoecken, en op teerdens voor haar vertrek doen begroeten, en Іа- den "— Junii deselve geobtineert. ten representeren den bekommerlijcken staat, waar, Ор den "— Junii hadde de Magistraat der Stadt inne sy haar bevonden, ende dat sy van alle hulpe, Wijck insgelijcks al Sauvegarde versocht en be- ontbloot zijnde, genecessiteert waren en geresolveert | komen. hadden, omme Sauvegarde van den Koninck van, Amersfort wierde op den "e Junii door den Vranckrijck te doen versoecken, ende dat eenige, Marquis de Rochefort ingenomen. Gedeputeerdens ten dien fine gereet en op haar, Ende des anderen daags den "e Junii hebben vertreck stonden. Dat de Steden Aarnhem, Amers- desselfs Troupes Naarden bemachticht. fort en Naarden, in handen van den Vyand al ver. vallen waren, en verscheyde andere in staat omme ; die haast te volgen, recommanderende vorders de interesse en voorsorge haarder Provintie, die soo grootelijx aan de surcheantie van des Vyauds wa- penen was gelegen. Gemelte haar Ho: Mo: Geeommitteerdens appre- hendeerden alsdoen hooghelijck in reguard van hare aanbevolene commissie de onbegrijpelijcke successen van de wapenen der Vyanden, met hoope nochtans dat де saacke omtrent de conservatie van % reste- rende, door goede voorsorge buyten wanhoop soude werden gehouden, ende hebben alle ‘t selve op den "u Junii aan haar Ho: Mo: gecommuniceert, uyt- wijsens de Missive, waar van de copye hier achter gebracht wort N°. 4. Haar Ed: Mo: hadden oock by missive van dato den “h Junii, hier mede copielijck achtergevoegt N°. 5., aan de Staaten Generaal al bekent gemaackt, wat conduicte by haar in deses tijds ongelegent- heydt wierde gehouden, om hare plicht omtrent : de Bontgenooten daar mede te voldoen. | Als haar Ed: Мо: op Чеп Ze Junii, omtrent de middagh, eerst resolveerden om Paspoort van sijn Majesteyt te versoecken, was al op den *n Junii daar te vooren de Stadt van Aarnhem belegert en beschoten. ; De Regeeringe der Stadt Wijck hadden den sel- ven “а Junii haar Ed: Mo: bekent gemaackt, dat des Konincks Troupes omtrent Maurick aan de overzijde van Wijck in de Betuwe wierden gesien. Gelijck oock ten selven dage het Leger van den Staat, op kondschap dat den Vyand tot Ameron- gen aan t Wielsche Veer was doorbreeckende, seer ` schielijk naar Utrecht afgesackt, en des anderen daags aldaar aangekomen was. In de Stadt van Wageningen was ook al op, den %ь Junii Sauvegarde gekomen. Ten selven dage tegens den avondt van gelijken | in de Stadt Rheenen. | Ende hadden oock haar Ho: Mo: ор den selven | De Stadt van Utrecht daar door van vooren en ten wederzijden zijnde besloten, gelaten in voorige toestandt van onmacht door het verbrengen en posteren van 't Leger van den Staat in Hollandt, versteecken van alle hoop, die noch eenichsints op de militie van den Staat mochte overich zijn ge- weest, ende niettemin noch al verwachtende op een goeden uytslach van d'een of d'ander der voorsz, deputatien — is den Marquis de Rochefort met sijn byhebbende Leger op den "e Junii, we- sende Donderdagh, van Amersfoort naar Utrecht - afgekomen, ende heeft, volgens notule by de Hee- ren der Stadt Utrecht ten selven dage daar van gehouden, door een Overste sijn aankomste aan den eersten Borgemeester doen bekent maecken, met aansegginge dat hy voornemens was, met sijn byhebbende Troupes in en door de Stad te trecken. De Vroedschap daar over geconvoceert sijnde, heeft naar overlegh van alles, en insonderheid van den staat, daarinne sy haar gepræcipiteert vonden, geresolveert twee Heeren uyt den haren te com- mitteren, omme Hooch-gemelte Heere Marquis ken- nisse te geven, dat de voorseyde Deputatien aan den Koninck van Vranckrijck waren afgegaan, ende dat men alle uyren den uytslach daar van te ge- moet sach, ende dat derhalven wilden vertrouwen dat sijn Excellentie de Stadt van in en doortocht soude willen verschoonen. Diens volgende gemelte Heeren Gecommitteer- dens vertoogen en in ‘tkorte gereverteert sijnde, alsoo sy den Heere Marquis tot by het Cruys Gasthuys, 'twelck omtrent een pistoolschoot van de Stads poorte gelegen is, met sijne Troupes ge- avancheert vonden, hebben haar Е. Е. ter verga- deringe van de Vroedschap gerapporteert, dat met sijn Excellentie waren versproocken, dat het Leger sijn marsch buyten om soude nemen, ende dat | alleen hondert Musquettaires du Roy binnen de Stad ingenomen souden worden. Waar op sijn Excellentie met de voorsz, hondert Musquettaires in de Stad gekomen sijnde, heeft dag, op voorstel van de Provintie van Holland, | sich in persoon naar het Stadhuys begeven, ende al aan den Coninck gecommitteerd de Heeren van | onder het stellen van de ordres tot billetteringe van Gendt, de Groot, van Odyck en Fek, omme te | де voorseyde Musquettaires, de Portiers met haare versoecken openinge van de conditien, waar op sleutels doen ontbieden ende deselve in de Raad- sin Majesteyt de stilstant en afwendinge van sijne | kamer van haar afgevordert en naar sich genomen. apenen soude believen toe te staan. |. Des anderen daags, wesende Vrydagh den "n Welcke haare Ho: Mo: Gecommiteerdens op den ` Jann des naarmiddags, sijn haar Ed: Mog: Ge- Veuvoig Urn, Рав. I, 65 258 committeerdens uyt het Leger van sijn Majesteyt VAN DEN STAAT EN DE SOUVEREINITEIT Toonende haar Ed: Mo: alomme in haar zielto- te rugge gekomen en hebben gerapporteert, dat | genden еп stervenden Staat, haare getrouwigheyt sy het versoeck van Sauvegarde voor de Provintie | en yver, omme tot het uyterste in den Band der en Stad van Utrecht ingevolge van haar Ed: Mo: resolutie gedaan hebbende, den Heere de Louvois, primier Minister van sijn Majesteyt haar hadde te gemoet gevoert, dat den Koninck niet gekomen was omme Sauvegardes te verleenen, maar om Ste- den en Provintien te conquesteren. Ende dat sijne Majesteyt haar selfs hadde doen aanseggen, dat sy een keer terugge souden doen, omme naarder ende volkomender last ofte pouvoir van de Heeren hare principalen af te halen. Waar op haar Ed: Mog: vernemende dat hare verwachtingen van geen succes waren, door dien alles ganschelijk quame te ontstaan; ende consi- dererende dat de Stadt van Utrecht by sich selfs (hoewel nu oock albereyts geoccupeert zijnde) al- leen niet bevoeght was voor de behoudenisse der Kercken ten platten Lande, ende de exercitie van de Gereformeerde Religie door de geheele Pro- vincie, conservatie van de Provinciale Collegien, inclusie in de tractaten door welgemelte haar He: | Mo: Gecommitteerdens van wegen de samentlijcke Bondgenoten te maacken, ende de vordere soo hooge en importante Interessen van de Provintie by het geaccordeerde, hier kortelijck naarvolgende vervat, te versoecken; hebben haar genoodsaackt gevonden eenige Articulen te ontwerpen, en door gemelte Heeren Gecommitteerdens op haar Ed: Mo: naam aan sijn Majesteyt te doen voordragen. Den volgenden dagh den “hs Junij zijn voor- verhaalde Heeren Gecommitteerdens wederom naar sijn Majesteyt vertrocken, ende den "hs Junij des avonds gereverteert zijnde, hebben haar Ed: Mo: bekent gemaackt, dat sijn Majesteyt daags te voo- ren den "ы deser aan de Provintie, ende dersel- ver ingesetenen onder anderen hadde geaccordeert. Dat de exercitie ofte oeffeninge van de Gerefor- meerde Religie, gelijck deselve tegenwoordigh wert geleert, de Academie en de Scholen sullen blijven geconserveert. Dat de Regeringe van de Provintie, sulx die tegenwoordigh geconstitueert is, sal blijven by de- selve forme, ende by de Personen, die deselve te- genwoordigh bekleden. Ende dat de Privilegien ende gerechtigheden van de drie Leden van Staaten, ende van de Stadt en Steden in hun geheel sullen blijven, Unie te willen verblijven, geduurich hare gedachten gevest houdende op het geene hare Ho: Mo: voor ende ten besten van de Unie ende samentlijcke Bondgenooten souden komen te handelen. Uyt alle het voorverhaalde Кап volkomentlijck werden afgenomen, dat haar Ed: Mo: niet voorba- rich, maar door de uyterste nood geparst zijnde, eerst Р. voor hare Gecommitteerdens ver- socht, en daar na door de selve de geaccordeerde Artikulen geobtineert hebben. Ende dat oock niet de Provintie haar selven, maar in effecte en metter daad de Bondgenooten door het aftrecken van alle de Militie van den Staat, de Provintie van Utrecht aan den Coninck van Vranckrijck hebben overgegeven, apparentelijck om grooter onheylen ende meerder swarigheden | van den Staat te voorkomen, ende om de Provin- | cie van Holland ende de andere te conserveren. Willende haar Ed: Mo: vertrouwen, sulcx ge- schiet te zijn, met die intentie en hoope, dat door | de conservatie ende behoudenisse van Hollandt dese | verlatene Provintie wederom soude mogen werden herstelt. Gedaan te t'Utrecht den vijfden Decembris | 1672. Gaspar Schade, vt. Ter Ordonnantie van de Heeren Staten voornoemt. С, у. d. Poll. COPIA. №. 1. Hooge ende Moogende Heeren. Wy hebben in onse Staats vergaderinge ten dien eynde expresselijck beschreven, gelesen en rijpelijck | overwogen de Missiven met baare bylaagen door U Ho. Мо, ende den Raad van Staaten aan ons sedert eenigen tijdt herwaarts gesonden, ende daar uyt wel konnen oordeelen, dat in dese onsekere en | баке» conjuncture ten hoochsten nodigh is, dat den Staat sich stelle in postuer ende be- quaam make, om te konnen voldoen aan d'Allian- tien ende Ligues met andere Potentaten opgerecht, ende om af te weren de swarigheden die de selve ter occasie van dien soude konnen overkomen. Heb- ben derhalven geresolveert voor ons Provinciaal | advijs te consenteren in de versterckingen van 'sLands Militie te voet en te peerd, conform den voorslag by den Raad van Staaten den 22. No- Dat het Hof van Justitie ende alle andere Amp- | vember 1669 aan U Ho. Mo. gedaan, vermeynende ten ende Officien оће Bedieningen door de geheele Provintie sullen worden gecoutinueert in de Per- sonen, die deselve tegenwoordigh bekleden. Dat alle schulden, lasten, capitalen en renten van dien, op de Provintie, Stadt, Steden en Com- muniteyten staande, sullen blijven gecontinueert ende betaalt werden. Dat de Provintie, Stadt en Steden van Utrecht niet sullen worden geplundert, nochte gehouden zijn het selve af te kopen, ofte worden gebrandschat. Dat de Provintie van Utrecht, Stadt of Steden van dien niet sullen worden gebracht onder een particulier Heer, Dat boven desen allen, de Provintie van Utrecht sal werden geincludeert in sodanigh tractaat, als de Co- dat om veele redenen de recruteringe behoorde voort te gaan, ende te worden begost voor het midden van de aanstaande maant November nieuwen stijl, ende de wervinge aangestelt voor den eersten Januarij daar op volgende, ende dat tot defensie van den Staat niet alleen de ie over den Yssel, door het benificieren van den Neder-Rhijn, ende andere middelen, soo veel doenlijck, behoorde te worden belet еп difficiel kt, maar oock de Fortificatien van alle de sterckten, op de fron- tieren en op den gemelten Yssel gelegen, ende vooral van de Stadt Doesburgh naar vereysch ge repareert, ende in goeden stant gebracht, mitsga- ders van bequaam ende suffisant Canon, Amunitie, Vivres en allerhande nootdruften voorsien. Ende ninck met de Staten Generaal zal komen te accorderen. | dewijle men in den laatsten Oorlogh tegens den is EEE -mna RG В 'SLANDS VAN UTRECHT. Bisschop van Munster eenigsints heeft konnen af- | nemen, hoeveel de Stadt Deutecom is te conside- reren, als konnende strecken aan den Staat tot een voorburgh van de Steeden op den Yssel, ende aan den Vyand tot een sedes belli, soo na aan de selve, dat die mede mochten worden gefortifi- ceert. Ende dat oock de Huysen Keppel, Ulft, Wildenburg en andere, in aansien van hare seer | avantagieuse situatie, mochten werden sterck ge ` maackt, of anders derselver wercken geslecht ende soodanigh gestelt, dat niemand lichtelijck sich daar van tot nadeel van ’t Landt soude konnen dienen. Ende alsoo om alle het selve uyt te voeren veele 1. Boek. u. Ter. 1. Deer. 259 gedaane resumptie, ende met behoorlycke reflexie op de consideratien voor desen by haar Ed: Mo: daar op overgelevert, niet eenmaal behoort te wor- den gearresteert, ende daar na in alle sijn poincten achtervolgt. Wy souden oock van opinie wesen dat de res- pective Collegien van de Admiraliteyt daar toe be- hoorden te werden gehouden, dat U Ho: Мо: Placaten rakende den ophef ende betalinge der convoyen en licenten punctuelijck deden observeren, ende tegens alle fraudateurs van deselve rigoureu- selijck procederen, ор dat haar Ed: Mo: inkomsten daar door grootelijex werdende gebenificeert, de penningen sullen worden gerequireert, willen wy | Provintien te minder mogen werden lastigh geval- vertrouwen dat U Ho: Mo: sullen besorgen, dat | len of beswaart met het geven van extraordinaris de Provintien niet alleen promptelijck opbrengen ` subsidien, tot verval van de equipagien in tijdt de defecten van hare quotes, in de consenten al- reede daar toe gedragen, maar oock op nieuws genoegsame extraordinaris petitien door den Raad van Staaten mogen werden uytgeschreven, by de Bondgenooten geconsenteert en tijdelijck betaalt, ende omme te betoonen dat wy niet blijven in gebreecke, hebben wy, hoewel veel meerder als verscheyde andere Provintien op de voorsz, posten hebbende voldaan, last gegeven dat in de tijdt van veertien dagen onse volle quote in de posten tot de fortificatien, mitsgaders een goede somme in minderinge van de anderen, in baren gelde aan den Ontfanger Generaal sal werden getelt, ende van de Bontgenooten daarinne werdende gevolgt, het volle rest mede in % korte gesuyvert; ende en wijlen ter Zee te doen. Gelijck wy mede gantsch raadsaam ende dien- stigh souden oordeelen, dat hoe eerder hoe liever de Coningen van Sweden en Denemarcken mitsga- ders andere Geallieerde of nabuyrige Princen tot onderhoudinge van goede intelligentie en vriend- schap mochten werden besonden, ende daar toe geëmploieert persoonen, voorsien met de noodige qualiteyten. Eyndelijk zijn wy ook van voornemen om onse ‚Huysluyden en Opgesetenen ten platten Lande te stellen op de wapenen, met soodanige ordre, dat deselve in tijdt van noodt souden konnen werden gebruyekt, ende souden wel wenschen dat U Ho: Mo: konden goetvinden, sulex aan de andere Bond- sullen oock altijdt bereyd zijn, om in de vordere | genooten mede te recommanderen, dewijl kenne- te doene Petitien te bewilligen, ende van tijdt tot | lijck is, wat dienst van deselve in een schielijck tijdt ons contingent daarinne te furneren. Ende overval tot besettinge van sterckten ende andersints omme dat alle metter daat te konnen presteren, soude konnen worden getrocken. hebben wy onaangesien de swaare ongelegentheyt, Ende wy hebben goetgevonden tot bevorderinge die onse goede Gemeynte en Huysluyden door de ` van alle het hier voorverhaalde, de Heeren onse neeringhloosheyd, mitsgaders schaarse gewassen ende slechten prijs van de graanen, eenige jaren aan den anderen (God betert) heeft gedruckt, alrede Gedeputeerden ter Generaliteyt te belasten om onse goede intentie met alle convenabele officien en de- voiren in U Ho: Mo: vergaderinge, ende by de vast gestelt den ophef van eenige importante nieuwe | Leden van de Provintien aldaar comparerende, middelen, ende onder deselve meest soodanigen, ! voort te setten ende te secunderen. Ende is onser bedunckens te verwachten, dat den Staat sich tij- die de kleyn vermogende niet sullen raacken, ende | hebben oock geresolveert, om naar vereysch pen- delijck komende te armeeren, hare frontieren van ningen te doen negotieren, ende op interesse te | alles te versorgen, ende alomme soo veel mogelijck , lichten. goede ordre te stellen, hare Geallieerden miet al- Wy moeten U Ho: Mo: in bedencken geven, of | leen sal geven contentement, ende een prickel en niet dienstig soude zijn, ten eynde den Raadt van Staaten bequamer mach wesen, om wel en spoc- diglijek te effectueren al ‘tgeene van haare toe- sicht ende directie dependeert, die voorsieninge wierde gedaan, dat іп dese conjuncture altijdt ten minsten de helfte van het Collegie in den Haage present mochte wesen, ende op dat sulcx te beter by haar Ed: Mo: soude konnen worden gepracti- seert, de verpachtingen van de Generaliteyts mid- en andere buyten Commissien van geringer ‚ Бу de Comisen waargenomen ende verricht, aanleydinge om van gelijcken te doen, maar oock daar door onder de genadige bestieringe des Al- derhoochsten, voor onheylen en swarigheden wesen bevrijd. Ende was onderteeckent: W. v. Velthuysen. COPIA. №. 2. Hooge en Mogende Heeren. In antwoort van U Ho: Mo: missiven van de 24 en 29. deses, rakende de betalinge van onse quotes in vijfhondert duysend guldens tot het gie- ten van geschut, ende van veertigh duysend gul- dens tot het maken van Affuyten ingewilligt, sal dienen dat wy in minderinge van de eerste post al voor een geruymen tijt een goede somme heb- ben gefurneert, ende ook wel geneegen zijn, om promptelijck de reste van dien, nevens ons con- tingent in het andere, alsmede in de fortificatien en magasijnen te voldoen, soo haast wy sullen sien dat by de andere Provintien van gelijcke werde gedaan ende den Raad van Staaten daar toe be- | quaam gemaackt, om in de Garnisoenen niet alleen genoegsaam Canon, ende Affuyten te konnen be- stellen, maar oock de Fortificatien op de Frontie- ren in behoorlijcke reparatie te brengen, ende de magasijnen van alle nootdruften te voorsien, ende dat voor al in dese conjuncture eenmaal den Ne- der-Rhijn en Yssel, tot de soo noodige defensie van den Staat met meerder water mach werden | gebeneficeert, gelijck wy alle ‘tselve nevens andere Poincten, breder by onse missive van den 26. Oc- tober 1670 hebben gededuceert, en hadden wel verwacht, dat op den inhout van deselve soo veel reflexie by de Bondtgenooten soude wesen geno- men, dat ten minsten eenige penningen onder den Ontfanger Generaal souden wesen gebragt, ende de nodichste wercken tot verseeckeringe van den Staat begost, ende daar toe konden en behoorden na onse opinie voor al gefurneert ende geëmploveert te worden die penningen, die de respective Pro- vintien op de lopende extraordinaris staat van Oor- j VAN DEN STAAT EN DE SOUVEREINITEIT Neder-Rhijn en Yssel, mitsgaders de reparatien van de Fortificatien op deselve, alsmede de behoorlijcke voorsieninge van de Magasynen mogen worden on- dernomen ende voortgeset, ende oock de Stadt Dentekom gefortificeert, in welcken gevalle wy ons in % opbrengen ende betalen van onse respective quotes op het uyterste sullen evertueren ende an- dere Bondgenooten, om van gelijcken te боеп, met ons goet exempel trachten te animeren. Maar konnen oock U Ho: Mo: niet verbergen, dat by ontstentenisse van dien wy beswaart souden wesen verder betalinge te doen, ende veel сег onse ge- dachten moeten laten gaan, of wy niet onse pen- ningen door andere wegen, tot soo noodige werc- ken soude konnen laten gebruycken. Hier mede etc. 