VADERLANDSCHE LETTER OEFENINGEN
er (*) Het woord Alpe behoudt in dr Land, even als in het Duitsch Zwitzerland, de Celtifche en oorfpronglyke betekenis: het duidt aan een Berg - weide, | (+) Vader BECCARIA geeft in zyn Gradus Taurinenfis , S. 340, aan Mont- Rofe eene hoogte van 2212 Roeden boven het Obfervato- rium te Zurin, °t geen op omtrent 2340 Roeden, boven het wa- terpas der Zee, zou uitkomen. Onze meeting geeft er go Roe- den meer aan ; doch men hebbe op te merken, dat Vader BECCA- Ma alleen zelve den hoek gemeeten hadt, onder welken hy dien Bergtop van zyn Obfervatorium zag, en dat hy , wat den afltand betrof , zich geheel verliet op de Kaarten. Nu weet men, dat de Aardryksbelchryvers de toppen van ontoeganglyke Bergen door, gaans zeer by geval (een: het is, derhalven, zeer waarfchynlyk dat het verfchil onzer meetingen hier uit ontftaat; eene kleine dwaaling io den aflland van Tyrin en Jlont - Rofe is genoegzaam om git te verklaaren. NA MONT- ROSE, 23 Hier uit volgt dat de hoogfte top van Mont - Rofe twin- tig mylen laager is dan die van Mont-Blanc, en dus de tweede in hoogte van de Bergen tot deezen dag in de Ou- de Wereld gemeeten. Wy (leeten den nagt, in onze Tenten, op eene waarlyk aangenaame plaats. Wy waren gelegerd op een groen Veld- tapyt, ingellooten door de hooge Alpen , prykende met de fchoonfte Bloemen. Deeze Weiden eindigden in Ysvel- den, en liepen uit op de Rotzen van Mont- Rofe, welks hoo- kruinen heerlyk voor ’t oog gebrooken wierden, tegen het azuuren uitfpanzel des Hemels. Digt by onze Tenten flroomde een Beek met het frischíte en helderfte water. Aan den anderen kant was een holle Rots; onder dit befchute zel ftookten wy den Rhodondendron , het eenig Houtge= was, °t welk op deeze hoogte groeit: dit vuur diende om ons eeten te warmen, en ons van de ftrenge avondkoude te bevryden. De nagt was heerlyk ; en ik willigde te veel in aan t genoegen ‘van dien te befchouwen : want de koude veroor- zaakte my eene ongefteldheid , die myn loopen , in den moei- Jyken tocht van den volgenden dag, een weinig vertraagde. Deeze was , indedaad , zeer vermoeiende: wy beklom- men eerst (eltren van gebrooke zeer ruwe rotzen; vervol- gens gingen wy over eene fneeuwftorting die hard geworden wás, en zeer fterk af helde; met eenig gevaar ging deeze overtocht vergezeld; naderhand kwamen wy op Íneeuw, wel eerst gevallen , dan egter hard bevroozen aan de opperkorst , en fchriklyk door ’t af hellen 5 eindelyk werden wy opgehouden door losíe rotsbrokken, die van onder de voeten wegrolden , en in de handen bleeven als men ’er zich aan wilde vasthouden. Naa vyf uuren zo moeilyk klimmen, kwamen wy op eene hoogte, die wel tot Pie Blanc behoorde; maar egter de hoogíte niet was. De grootfte hoogte fcheen ons toe nog tusíchen de 30 en 40 Roeden ‘er boven uit te Gecken ; doch wy vonden ‘er ons van afgefcheiden door een diepte, waar in wy zouden hebben moeten nederdaalen, langs een aller- gevaarlykfte {chuinte harde fneeuw , en vervolgens weder opklimmen by eene nog ruwer fteilte. Ik was vermoeid , niet lustig; ik oordeelde dat dit klein getal Roeden die moeite en gevaaren niet waardig was, en ik wederftond myn Zoon , die wilde dat wy het zouden onderneemen. Wy zouden niets meer gezien hebben, en, indedaad, wy hadden reden om zeer voldaan te weezen over het gezigt, ’t welk de plaats, Waar wy ons bevonden, ons aanboodt, Onze Bedienden E 5 = haah `N 44 BERIGT KENER REISE haastten zich om de Tent uit te fpannen , een dekzel , noo- &ig voor myn Zoon, om zyn grooten bol te weegen: wy nae men daar eenige oogenblikken rust en wat voedzel, ‘t geen my volkomen herftelde, en de nodige kragt gaf om eeue vertooning, zo nieuw als zeldzaam „te befchouwen. Indedaad, de hooge Bergtoppen, welke ik tot deezer dag gezien heb, ftaan, op zich zelven, als de Erna, of zyn gefchikt op rechte lynen als Mont-Blanc, en dieng ter zyde ftaande hoogten. Doch daar zag ik Mont - Rofe zamengefteld uit een onafgebrooke reeks van trotfche fpìte zen, bykans gelyk aan elkander, die een grooten kring vormen, en in derzelver omtrek befluiten het Dorp Ma- cugnaga, de Hutten, de Weiden, de Ysvelden die ze om- ringen, en de fcherpe fteilten, die zich verheffen tot de toppen deezer groatiche Colosfen (*). Dan, het is niet alleen de zonderlingheid van gedaante, die deezen Berg opmerkenswaardig maakt, dezelwe is het nog meer uit hoofde van deszelfs maakzef. Ik heb bewee- zen, dat Mont-Blanc en alle de hoogten van die Keten , zamengefteld zyn uit verticaate beddingen. Op Mont: Rofe, tot op de hoogfte toppen, is alles horizontaal , of ten mees- ten 30 graaden hellende, _ __ Eindelyk onderfcheidt deeze Berg zich door de ftoffe uit 'welke dezelve is zamengefteld. ’t Is geen Granit in klom- pen, gelyk Mont- Blanc, en de hoogten die denzelven omringen; het zyn geäderde Graniten, en fchulfteragtige Rotzen van verfcheide foort, die dem geheelen klomp dee- ger verzameling van Bergen uitmaakt, van het voetftuk af tot de Woogfte toppen. Niet dat men daar-geen Granit in klompen geheel vindt; doch dit is louter toevallig, en on- der de gedaante van nieren, van aderen, of ook aan bed- dingen, tusfchen de bladagtige Rotzen inkomende. Men zal, derhalven, niet meer zeggen, dat de geäder. de Granit, Geneis geheeten, en andere Rotzen van die foort, niets anders zyn dan brokken van Granit, verza- meld (*) Vader Beccaria, van Turin, deezen zonderlingen Berg waarneemende, verwonderde zich over de verbaazende breedte van den top, dien hy op 3307 Roeden fchatte. Hy gistte dat deeze groote breedte beftondt uit de vereeniging van verfcheide hoogten, en dat het misfchien deeze menigte van toppen was, die "er den naam van Ro/e aan deed geeven. Gradus Taurinen- fis, S. 398. noot a. °t Geeft my groot genoegen , deeze ver: nuftige gising door waameeming bevestigd te hebben, ` NA MORT- ROE. ze meld en zamengefteld aan den voet van hooge Bergen ; dewyl men hier Rotzen van die foort ziet, welker hoogte, op zeer weinig na, de toppen der hoogstbekende Bergen bereikt, en waar men zich zeer verlegen zou vinden om plaats te ftelten. voor Bergen van Granit, welker brokken "er (offe toe zouden hebben kunnen verfchaffen: bovenal , wanneer men in aanmerking neemt, de verbaazende verzameling der muuren van een kring zodanig als die van Mont-Rofe. In- dedaad, het zou eene ontoeftaanbaare veronderftelling wee- zen, te ftellen , dat er oudtyds, in de daadlyke ruimte van dien omtrek, een Berg van Granit beftaan hebbe, en dat deeze kring het voortbrengzel is yan de brokken deezes Bergs. Want hoe zou Ter geen voetfpoor van deezen Berg overgebleeven zyn? Men begrypt wel, dat de top zich zou hebben kunnen verbryzelen ; maar het lichaam, het grond- ftuk ten minften, beichut door de brokken van den top rondsom dezelve opgehoogd, wat zou die hebben kunnen vernietigen? Daarenboven, de binnenfte wanden van den kring, fchoon zeer fcherp, zyn niet verticaal, zy fteeken van alle kanten binnenwaards , en de grond, het midden zelfs van den kring, is niet van Granit, maar van dezelfde natuur als de boorden. Eindelyk, wy hebben ontdekt, dat de Bergen, die den top uitmaaken van Mont- Rofe, zich buitenwaards tot groote afltanden uitftrekken , zodanig, dat derzelver verzameling een klomp vormt, onvergelyklyk veel ooter dan die het binnenruim des krings zou gevuld ebben. Men moet, derhalven , erkennen , dewyl alle verfchynzels het uitwyzen , dat er Bergen van bladagtige Rotzen beftaan , zamengefteld uit dezelfde beginzelen als de Granit, en die, even als dezelve, uit de hand der Natuure gekomen , zonder begonnen te weezen door zelve Graniten te zyn. aar ik keer weder tot Pie- Blanc. Wanneer men, van de hoogte van Pie- Blanc, de Bergen die den omkring van Mont- Rofe vormen, met elkander vergelykt, ziet men dat ze alle niet even hoog zyn, en dat ze eene zekere orde in de afneemingen volgen. De hoogfte zyn die wy gemeeten hebben , °t zvn onk die eigenfte , welke , daar te Lande , den naam van Mont- Rofe draagen ‚de andere hebben geen naam, of worden zeer verfchillende genoemd , ze zyn ten wes- ten van Pie Blanc; men ziet ook zeer hooge ten Noor- den van dezelfde Pie, van de zyde van Vallais; doch van daar na °t Oosten trekkende, van de zyde van Val. An- 24SCG, verlaagen zy beftendig, Desdelyks verlaagen zich, aan „6 BERIGT EENER REIZE aan de zuidzyde van den Kring, waarvan Pie- Blane een gedeelte uitmaakt, de Bergtoppen zich eveneens als aan Een kant van Jal- Anzasca , zodat de beide Bergketens , die deeze Valei omringen , eene voortduuring fchynen van die van Mont-Rofe. Men zou, derhalven, Mont- Rofe kun- nen vergelyken by een Raket, waarvan de Bergen, die Val- Anzasca omringen , de handgreep uitmaaken; de hoofdplaats van de Parochie van Macugnaga zal dan xe- legen zyn in de Raket, maar digt aan de handgreep, en de Weiden van Pedriolo aan het tegenovergeftelde einde. Nieuwsgierig om den binnen-diameter te kennen van den Kring, of van de ruimte deezes grooten Rakets, heb ik van Macugnaga den hoek gemeeten, onder welken ik den hoogften top van Mont- Rofe zag, en volgens dien hoek en de bekende hoogte van dien top, heb ik bevon- den , dat de horizontaale afltand van den top tot het Dorp 4515 Roeden bedroeg. Daar nu dit Dorp in den Kring ligt, mag men wel veronderftellen, -dat, indien de Kring zich daar agter uitftrekte, het midden van de dikte der muuren zich omtrent 500 Roeden agter het Dorp uitftrekt. Hier uit volgt dat de Diameter des omtreks, genomen op % midden van de dikte der muuren, omtrent sooo Roe- den of twee Mylen is. Het gezigt van Mont-Rofe is het eenige niet, °t welk men op Pie- Blanc heeft: deeze Pie- Blanc heeft geene hoogte boven zich, die het gezigt belet op de vlakten van Jolie, en deeze vlakten zyn naby genoeg, om ze on- derfcheiden te kunnen opneemen. Maar, geduurende den tyd dien wy daarop doorbragten , bedekte een blaauwe damp die vlakten, en een zwaare wolk vormde een gor- dyn, ’t geen ons dit gezigt bykans geheel benam: onder- tusfchen opende zich dit gordyn voor eenige oogenblik- ken, en wy mogten door de fpleeten iets aanfchouwen nu eens het Lac Majeur, dan eens de Tefin, naderhand de Navigliogrande ; maar wy konden, noch Milaan , noch Padua, noch eenige andere Stad van Lombardye in °t oog krygen, die egter, by helder weêr, Zeer onderícheiden zich moeten opdoen.. Het maakzel der Bergen, die ons van deeze vlakten fcheidden , heeft niets merkwaardigs ; de hoogfte is de Berg Tagliaferro. De gedaante is die van een fpitze pyramide, en de top is iets minder hoog dan Pie- Blanc ‚dan „egter, geheel zonder fneeuw, de groote fleilte der zyden laat wiet toe dat ze er op blyft liggen, EE Hét NA MONT - ROSE. eg Het gemiddelde, tusfchen twee waarneemingen met den Barometer door my op Pie- Blanc genomen, gaven daar aan de hoogte van 1594 Roeden. Wy bragten drie en een half uur op deezen top door, en dewyl wy de party koozen om dien dag niet na Macug- naga weder te keeren, maar nog eens onder onze Ten- ten te flaapen, hadden tyd om langzaam af te klim- men, en met oplettenheid gade te flaan den aart en ’t maakzel der Rotzen, uit welken deeze Berg is zamenge- fleld. De top beftaat , voor een groot gedeelte, uit geäder= de Granit in opgekromde bladen, en vol van groote cris- tallen Veldfpath, deels uit bladagtige Rots, dun, in vlakke bladen. Deeze Rotzen zyn gefchikt in bykans horizontaale laagen , doch die ondertusfchen eenigzins zuidwaards over- hellen. De kruin van Pie- Blanc ftaat bykans op zich zelve, maar het lichaam en voetftuk zyn ten Oosten en ten Westen eg aan de Keten van Mont- Rofe, en ten Noorden aan - een Berg, die diep in den Kring van Mont- Rofe fpringt : deeze Berg wordt fa Cichu/a geheeten, en’t is langs deezen, dat men komt in de Weiden van Padriolo tot op den top van Pie- Blanc, Dezelve beftaat geheel en al uit bladagtige Botzen, van welken eenige fchoon geäderde Graniten zyn, hard, en oa "tr witte trekkende; andere quarts Rotzen talk en yzeragtig, dikwyls vermengd met Schorl; men tre "er ook Potlood aan, Wy zagen er eindelyk eene bedding Kalkfteen, gelyk aan die wy te Simplon hadden waargeno= men, (sichen de laagen van Steen die men voor eerfte foort houdt. Alle deeze beddingen hebben omtrent dezelfde ligging als die van Pie- Blanc. De geäderde Graniten van deezen Berg, alsmede die van veele andere gedeelten van Mont- Rofe, befluiten in zich laagen van {choon , vast en ongeäderd, Granit: Wy ontmoet- ten zelfs groote brokken, van den Berg afgefcheiden , waar- van een gedeelte geäderde Granit was, terwyl het overige uit Granit in klompen beftondt. Maar wy aanfchouwden een nog veel opmerkenswaardiger veríchynzel; te weeten een groote Rots, welks midden zeer oogfchynlyk geäderde Gra- nit was, daar de twee buiteníte zyden uit geklompte Granit beftonden, °t geen ten bewyze ftrekt, dat, gelyk ik voor- heen reeds heb opgemerkt, geäderd of niet geäderd te zyn, voor toevalligheden moeten gehouden worden , van een en dezelfde foort van Rots (*). vol ol. (°) De Myuwerkkundige Heer Ac. wARNER betuigt, de y y8 BERIGT EENER REIZE Volgens de waarnceming van myn Zomm, is de breedte van Macugnaga 46° ai gon, Dewyl nu de hoogfic top van Mont - Roje gelegen is op 62° 48/ ten Zuidwesten van Macugnaga, en de afltand van dat Dorp tot dien top 4515 Roeden is, volgt daar uit, dat deeze top 2071 Roeden of 2° 10% ten Zuiden van Macugnaga ligt: waaruit, voor den top van Mont - Rofe , de breedte komt van 46° of 1o/, Wat de lengte betreft, het flegte weêr belette ons dezelve te bepaalen. Daarenboven zyn de Valeien tusfchen hooge Bergen beflooten, gelyk die van Macugnaga, niet gunttig voor waarneemingen van deezen aart: naardemaal deeze Bergen dikwyls de hemelfche lichaamen, welker waarnec- ming dient om de Lengten te bepaalen, voor °t oog vere bergen. Men ziet op de Landkaarten, ten Oosten van Mont - Rofe, een grooten Berg, getekend met den naam van Monte-Moro, dan ‘er beftaat geen hooge Bergtop van dien naam; maar wel een doortocht, die, in acht uuren wegs van Macugnaga , loopt na een Dorp van „allais , mr Jtaliaansch geheeten, Sal, Sofa, en in ’t Hoogduitsch , Sosf 5 van dit Dorp komt men, in zes uuren, te Eege, Men verzekerde ons, dat deeze Doortocht voorheen zeer veel gebruikt werd, dat het de weg was voor de Koopwaa- ren en de Postbooden tusfchen Zwitzerland en Italie, dat men "er nog de overblyfzels zag van een weg, met veel moeite vlak gemaakt; maar dat overftortingen denzelven on- bruikbaar gemaakt hebben voor Paarden, en moeilyk voor Menfchen: nochthans bedienen zich de Soldaaten , zelfs met zwaare vragten belaaden , van dien weg. De ligging is omtrent 7 graaden ten Noord-Oosten van Macugnaga. Berg, waarover dezelve loopt, maakt een gedeelte uit van den omtrek van Mont - Rofe. Daar is nog een andere weg van Mont- Rofe, die in elf uuren iemand brengt te Zer - Matt, een ander Vlek in Pak lais, waarvan wy vervolgens zullen moeten fpreeken. De naam van deezen Doortocht is Weisfe- Grat, welke zo veel zegt als Porte-blanche, of Witte Poort. Deeze ligt op 55 , r22- ħy een groot ftuk waare Granit in een klomp bezit, waarin rolronde Keifteenen zeer onderfcheiden zitten , en zelfs ee vry groot gedeelte van Geneisf of geäderde Granit; en hy belluit daar uit, dat or Genessf is, welke vóór eenige Granit beftsan heeft. Bohemifche Gefchlacht, 1785. P. 278. dei NA MONT - ROSÉ, Sg Graadeh ten Noord-Oosten van Macugnaga Ch: maar wordt zeer zeldzaam gebruikt van wegen de gevaarlykheid. Om hier door te trekken, moet men klimmen tot eere hoogte ver boven Pie- Blanc, en vier uuren lang gaan over een fchuinshangend Ysveld , vol diepe ípleeten. (*) Alle deeze liggingen zyn opgemaakt naar het Kompas 3 doch volgens de miswyzing verbeterd; deeze heeft myn Zoon waargenomen te Macugnaga, en gevonden 19° 32/, Ct Vervolg by eene nadere gelegenheid) BYZONDERHEDEN , BETREFFENDE EENEN AANHANG, SEEKS GEHEETEN, TE PATNA, EN HET HOUDEN HUNNER VERGABERINGE, (Ontleend uit de Afagtic Refearches.) e Heer CHARLES WILKINS ontdekte te Patna een Godsdienftigen Aanhang, die zich onderfcheidde van de Mufelmannen en de Dienaars van Brachma. Hem be- kroop de begeerte om denzelven van naderby te leeren kennen , en verzogt, in hunne Godsdienst-vergaderplaats toegelaaten te mogen worden. Zy betuigden, dat dezelve voor allen openftondt 5 doch dat hy de Schoegen moest uittrekken. Hy fchikte zich naar deeze gewoonte , en werd. met veel beleefdheids , in de Zaal, ter Vergadering ge- Schikt , ingeleid. Deeze was in het midden van een vierkant Gebouw, van vier andere Vertrekken afgefcheie ` den door houten Boogen, rustende op houten’ Pylaaren. Aan de Wanden, boven de Boogen, hingen Europifche Spiegels met vergulde lysten, als mede Schilderyen. Aan de {linkerhand , by het intreellen , is eene afgezonderde plaats, waar een Altaar (taat met een goud Laken bedekt , een weinig boven den grond verheeven, eenigzins in een hellenden ftand, Rondsom het Altaar ftonden verfcheide Potten met Bloemen , en Vlesfen met Roozenwater , ook drie Vaazen om de Aalmoesfen der Liefdaadigen te out- vangen. Op een laag Pultrum, naast het Altaar, lag een groot Boek, van gedaante als onze gewoone Folianten. Naa dat hy een lang gefprek gehouden hadt met twee Seeks, die nevens hem op °t Carpet nedergezeten waren, en toonden kundige lieden te zyn, kwam "er eene kennis- gec- Ba BYZONDERHEDEN , geeving, dat het middag, en het our der Godsdienstoefe« ning daar was. De Vergadering vlyde zich neder op het Carpet, ter Wederzyde van de Vergaderplaats , eene ruimte laatende van het Altaar tet het andere einde. Het groote Boek met het Pultrum werd, met eenige plegtigheid , van het Altaar, na het andere einde der Vergaderplaatze ge- bragt. Een Oud Man , met een zilver grvzen Baar knielde "er voor neder, met het Aangezigt na het Altaar gekeerd; aan zyne eene zyde zat een Man met een ktej- nen Trommel, en twee of drie met Cymbaalen. —= Het Boek werd geopend, en de Oude Man begon, op den maatflag van den Trommel, te zingen; by Ier einde van elk Vers, hieven de meesten der Vergadering een Choor- zang aan, by wyze van antwoord ; op aller gelaad was vergenoegen en vrolykheid te leczen. De Zangtoonen wae ren verre van onaangenaam, de maat was kort. Hy ver- ftondt , dat de (offe des"Gezangs beftondt uit een Lof- zang, ter eere van cops Eenheid, Alömtegenwoordigheid en Almagt. Hy fchiep een byzonder genoegen in de gebaa- ren van den Grysaard , en zag nimmer een gelaad, °t welk zo fterk inwendig genoegen uitdrukte; terwyl hy zich om- keerde, en van den een tot den ander wendde, als °t wa- re, om hunne toeftemming te verwerven , van die waar- heden, met welke zyne Ziel, onder het Zingen, door- drongen fcheen, —— De Lofzang, uit omtrent twintig Verzen beftaande, geëindigd zynde, rees de geheele Ver- gadering op, met het Aangezigt na het Altaar gekeerd, in een biddende geftalte, met gevouwen handen. Toen ftondt een Jong Man overeinde , en fprak met eene fter- ke zeer onderfcheide ftemme, en diepen ernst, een.lang Gebed uit; by zekere uitdrukkingen , hief de Vergadering ezamenlyk de ftem op, by wyze van antwoord, zeggen- e: Wa Gooroo! Zy Ímeekten om kragt, tot het bieden van wederftand aan de Verzoekingen , om Genade, die hun in ftaat Mogt ftellen om goed te doen ; om het Heil des Menschdoms in ’t algemeen, en Zegen voor de Seeks in ’t byzonder; en om de behoudenis van allen, die zich ten dien tyde op reis bevonden. In eenige gefprekken werd de Heer wengs gewaar, dat de Grondlegger van den Aanhang der Seeks , zekere NANEEK SAH WaS, die ‚ omtrent vierhonderd jaaren geleeden , bloei- de. Hy liet een Boek naa, door hem in verzen gefchreeven , ’t welk de Leerftellingen bevatte door hem gepredikt; deeze kwamen hier op neder; dat Ter maar één God is, die alle ruimte vervult, en alle ftoffe doordringt; dat ‘er een Dag van vergelding weezen zal , op welken de Deugd beloond , de Ondeugd geftraft zal worden. (De Heer wiLkins- hadt vere eeten te vraagen op welk eene wyze). In ’t zelve wordt oord, Dievery, en alle andere bedryven,: door de alge- meene ftem des menschdoms voor misdaaden gehouden , verboden, en maant het, daarentegen, de betragting van alle Deugden ten fterkften aan; doch, bovenal, álgemeene Menschliefde en Gastvryheid omtrent Vreemdelingen en Reizigers. De Leer des Seeks beveelt niet alleen eene alge- meene verdraagzaamheid ; maar verbiedt het twistredenen met lieden van andere Godsdienftige begrippen, Ì Indien iemand eene zuivere genegenheid laat blyken „om in kunne Godsdienstgemeeníchap toegelaaten te worden, gee fchiedt zulks gereedlyk. Als "er vyf of meer Seeks op eene plaats byeen zyn, fchoon onder den weg, zenden zy na de digestbygelegene Banketwinkel , en koopen een kleinen voorraad van een byzondere foort, Bāraf2 geheeten; dit Zuikergebak, in zuiver water ontbonden zynde, fprengen Zy iets van ’t zelve op °t lyf eù de oogen van den Aankomee ling; terwyl de meest kundige de voormaamfte ftukken der ' MENG. 1791. NO. Ae ~ F Ge- fr BYZONDRRH. WRGENS- EEN’.AANMANG > SEEKSCEHEETEN. Geloofsbelydenisfe opzegt, en van den Aankomeling af- vordert eene allerplegtigfte belofte, dat hy zyn leeven lang sich vast zal houden aan de afgelegde belydenis. Zy boo- den den Heer wiLkins de intrede in hunne Godsdienftige- Maatfchappye aan; doch hy bedankte voor die eere, zieh vergenoegende met hun Alphabet, " geen zy hem verzog- ten te bewaaren als zyn oogappel, dewyl het heilige Let- ters waren. De Heer wus ontdekte dat het weinig verfchilde van de Dewangari. De Taal zelve is een meng- zel van Perfisch, Arabisch en de Sancritfche Taal, met een tongval van deckt > °t welk eene foort van Hindoe mee is, of Mears, gelyk wy dezelve doorgaans noemen. VERSLAG VAN DE MOSQUES, EN DEN OPENBAAREN EERDIENST , BY DE TURKEN. (Overgenomen uit p'orosson's Hifi. de Emp, Othom.) Vv dag is, by de Mahomethaanen , de groote openbaare Ge- "T edsdag ‚ door hun tot hulde en dankbaarheid aan den Al- krhoogften beftemd , dewyl hy op dien Dag den Mensch ge- fchaapen heeft; doch kan dezelve alleen in de Steden, of in tegenweordigheid van den Sultan, gevierd worden, Men houdt den geheelen Dag niet voor heilig, "tr is alleen zo lang de Dienst in de Mosques duurt, dat het Volk den gewoonen ar- heid ftaakt. Nogthans houden zy zich niet, gelyk de Christe. nen, in ’t algemeen, te vrede met de Mosques, alleen op deezen hunnen Sabbath, te bezoeken; maar vervoegen er zich dagelyks, om het gebed, by hun Aemaz geheeten, op te zeggen. "Er heerscht de grootfte eenvoudigheid in hunnen Openbaaren Eerdienst, zo ten opzigte van den inwendigen Toeftel hunner Mosques, als ten aanzien van de kleeding hunner Imams en de andere Bedienaaren des Godsdiensts , die nimmer eenig Priesterlyk Gewaad draagen; nogthans kan niets ftaatlyker en eerbied inboe- zemender weezen dan deeze Godsdienstverrigting , volvoerd met de (tilfte en gevestigdfte aandagr. Niettegenftaande de eenvoudigheid van alie hùnne Tempelen, laaten de Mosques, inzonderheid de Keizeriyke, niet naa, doof derzelver groote uitgeftrektheid en hoogopgehaalde verwelven, verwondering te verwekken. De meeste Zyn vercierd met fchit- terende kalommen van Porphyr- of Marmer-fteen. De cieraaden beftaan enkel uit zilveren Lampen en kleine Lusters , fraai ge- werkt, omringd door nog kleinder Lampen en Struisvogel - eije- ren , waarop plaatzen uit den Coran met gouden letteren gefchree- ven zyn. —— Eenige van deeze Mosques, inzonderheid die van Sultan agmen, hebben gouden Lampen, ryk met Juweelen b ` a —' . om- VAN DE MOLQURS, EN DEN OPENFBAAREN EREDIENST DEE TORNEN, Aa omzet. De wanden pronken doorgaans alleen met Opfchriften in groote gouden letteren; men leest "er den naam van God AL- Lam, die der Propheeten, van de vier eerfte Khaliphs, en van de Imams HASSAN en, RUSSEÏN, Zoonen van ALY, Zy vertoonen ne Beelteuis af Schildery; de Wet, die Beeldhouw- en Schil» derwerk uitfluie, wordt aller{triktst gehouden, Drie voomaame voorwerpen doen zich in ale de Mosques der Mahomethaanen op. Vooreerst het Altaar Mihrab, "rt welk een holte of nis is van zes of acht voeten hong, mn den muur ge- houwen , aan 't einde des Gebouws, en tot geen ander einde ‘dient dan om de ligging van Mecca aan te wyzen. Ten tweeden , de Gaandery van de Mueszinns, Mahhfill Mueszinn, alkkoos ter flinkerzyde. van den Akaar, —— Zen derden, de Predikftoel , Kurfy, voor de Seheykhs die prediken, ftaat twee of drie fchreden aan de regterzyde van den Altaar. ' In de voor gaamfte Mosques, waar het prediken, Ahowhbe, by den plegtè- gen Dienst op Vrydag vergund wordt, en op de twee Feesten van Beyram, is een tweede. Predik(toel , Minnder geheeten, al- leen gefchikt vaor den Dienaar Khatib, die dit gewigtig werk verrigt. Deeze Predikítoel, die vyftien, twintig- of drie-en- twintig trappen hoog fe, paar gelange der hoogte van de Mosque, faat op eenigen afltand van den- Altaar, en altoos aan de flinkere band. De Keizerlyke Mosques, en die de Sultan zomtyda met zyne tegenwoordighetd vereert, hebben nog eene. Gaandery e Makhfdt Padifchahy , gefchikt om hem te ontvangen , en de Khas- edayls, de Heeren vàn zyn (aart, te plaatzen. Dezelve heeft, Ide allen, en is ter régrerzyde van den Altaar , tegen over den Predikftoel van de Khatibs, ,. By dag wordt de Tempeldienst verrige zonder Kaarsfen of Flambouwen. By de eerfte , vierde en vyfde Aamar, krygt men alleen licht van de Lampen, die. uit het dak nederhangeu, en de Kaarsfen by het Altaar geplaatst; deeze zyn doorgaans maar twee, een ter regter- en een ter flinkerzyde. van. de MiAArab , gefchon-= ken door de Stigters van de Mosques, Het ftaat egter den gode vrugtigen Mufulmannen vry dit getal te vermeerderen door altoose duurende giften ten dien einde te fchenken. Van hier hebben zommige Mosques vier, zes, acht, tien en meer Kaarsfen, ale toos ter zyde van de twee eerfke geplaatst ‚in een rechte Iyn, tangs den muur; het getal loopt, egter, nooit hooger dan achttien, negen aaa elke zyde van ’t Akaan., Ingevalle van bykomende gifs ten, doet de Oziqm Bafchy van de Mosque, in ftede van het getal te vermenigvuldigen, nieuwe en grootere maaken, uit de oude en nieuwe, in de gedaante. van Flambouwen zamengefteld, De Kandelaars zyn meestal van koper, weinige Mosques hebben zil-, veren; die van Ar, Sophia heeft er twee van louter goud: een droevig, gedenkteken van den buit in. ZZongarye. behaald , toen Bu- da, de Hoofdftad, in de handen viel van soLYMAN DEN I. Dit is althans het Volksbegrip , en het denkbeeld der Dienaaren die in, deeze Mosque den dienst verrigien. la vi - - A 64 VAN DE MOSQUES, EN DEN OPENBAAREN BERDIENST DER TURKEN. In allede Makhomethaanfche Tempels zeg geen zitbanken of ftoe- len; derzelver gebruik zou ftrydig weezen, za met de gewoonte deezes Volks als met den aart van hunne Godsdienstvenigtingen , die in buigivgen en nederliggingen beftaat. Grooten en geringen zitten, zonder onderfcheid, op matten of carpeuen , die een geheel jaar door in de Mosques leggen; dus treedt ‘er niemand in zonder Zyne overmuilen "e winters en zomers aan den ingang te laaten. Op hunne twee Feesten van Beyram on de Vaste, Ramazan , hebben zy geen openbaare Schouwf{pelen of Vermaakdykheden ; hunge Feestdagen, die flegts zeven dagen in ‚een geheel Jaar zyn, brengen zy in deftigheid en rust door, Han eenig. vermaak op die dagen beftaat in langzaam wandelen, tabak rooken, koffy drinken, en zamen te fpreeken over voorkomende onderwerpen. Veelen onder de Christenen zouden zodanige Carnivals gansch niet regtzianig vinden ; en indien deeze Feestdagen der Mufuiman- nen verre zyn van hunne goedkeurende bewondering te verdienen , ' veel min zouden. zy fmaask vinden in de Vaste van 3 taande de dertig dagen dat dezelve duurt, onthouden zy zich volftrekt , van zounen op- , tot zonnen ondergang , van allen vaede zel; zelfs geen drup waters. gebruikende, mmm a WAARNEEMINGEN OP DE VERZAMELING VAN LICHAAMEN , GE PLAATST IN DE GEWELFZELS, TOEBEHOORENDE AAN DR MINNEBROEDERS EN JACOBYNEN IN TOULOUSE, Door den Heer- pg PUVMAURIN, CUit de Hifloire € Memoires de l Academie Royale a Touloufe.) T” de Kerken , aan de Kloosters der Minnebroeders en Jacobynen J te Toulufe toebehoorende, :zyn eenige Graven, waarin de daar nedergelegde Lichaamen geene verrotting ondergaan. Men veronderftelt, dat de kalk, tot het bouwen der Kerken gemaakt, ter plaatze, waar deeze Graven zyn, gebluscht en langen tyd - bewaard is, Wanneer men deeze Graven ledigt, vindt men de Lykea onverteerd, zy worden in gewelven gezet, en ftaan over- einde tegen den muur. Aan het eene einde deezer vertrekken is een hoop Beenen, Armen en Hoofden, zo wel bewaard, dat ze eene plaats in het Kabinet eens Outleedkundigen verdienen, De Ingewauden, met de zenuw-, pees- en kraakbeenagtige deelen, zyn veranderd in eene zelfflandigbeid die naar vermole zemd hout gelykc, en, gelyk ’t zelve, vuur vats doch deeze vervalt tot ftof op het drukken met de vingeren: deeze byzouder- beid nogthans is toe te fchryven aan de doorvreetende myter. De Oogleden, Lippen , Ooren en Tong zyn wel bewaard; doch vere toonen zich , zo wel als de huid, gelyk droog en gefchrompeld leder 3 de Neus, Tanden en Nagels zyn nauwlyks eenigzins vere anderd; ber Brein is een geel poeder, naar zaagzel zweemende , Zon- € WAARNEEMINGEN OP DE VERSANECISG VAN LICHAAMEN, ENZ. fe zonder reuk of. (maak; in eenige zyn de groote Zenuwen en Bloedvaten nog geheel: de Beenderen behouden derzelver vast- heid; doch zyn zeer ligt, en de groot deezer Mummies , (want zo mag men, ze noemen,) hn. vyf vbeten en vier duimen boog, woogen uiet meer dan twaalf ponden Troys gewigt. kundige , dan deeze verzameling van Dooden in derzelver- onder- fcheidene geïsanten. Schrik, Pyn, Wanhoop, Hoop, Gerust. heid en Vertrouwen, merkteltefen -veeler- Gelaad, . Dé me weezenstrekken, zyn mismaakt ep teelyks doch daar worden "Sr gevonden die eene Bedaardheid en’ Gerustheid aanduiden , welke het troostryk denkbeeld inboezemen , dat-voor-allen het uur des Doods geen tydftip:1s van Benauwdheid of Sehrik. - —:- * Men verhaalt, dar de beroemde maurerTuIs, die een jaar vóór zya dood gich te Zoulonfe onthieldt, menigmaal een bezoek aflei in deeze Verzamelptaatzen, "tr geen hem doorgaans het overige van dien dag zeer emftig en peinzend :muakte. Deeg de.zamen. trekking van het vel des sangezigts aan eenigen deezer Doodéh ecn glimlachend gelaad geeft, vroeg iemand, die geestig ' wilde Zyn, aan MNUPERTUIS, „ Waarom deeze Dooden lachten?” mee Om de Leevenden, gaf MAUPERTUIS hem cen antwoord, Ee | JONAS "` (Dichtmaatig Tafereel.) sn =e = De Donder bromt, de Blixem fchitterr, ën alle de Winden verheffen zich om (red tégens elkanderen ; —— de fchufmende Raaren worden omhoog gedreeven , ze otttblooten den bodem der Zee, en —_— ryzen tot aan de wolken, — de dood nadert. —— ‘Nu zien de Zeelieden met afgryzen op hunne voorheen bedreeven daaden terug —— liun moed verffaauwt ; ef verkeert in eeú wanhoopigeu fchrik — hunne harténr fmelten weg van angst ep Vrees, — ‘Maar — geene traanen’,- geene gebeden, kunnen den ftorm doen bedaarer. Zy werpen kunne fchatten in de diepte —— zy ontlasten hun, fchoon ryk gelan- den, reeds zeer befchadigd, Vaartuig; en —— rekenen de hoop van beboudenis met de opoffering’ eener kostelyke laadinge niet te dour gekogt. Dan, ach! de ftorm blyft dermaate woe- den, dat de hoop op redding door geen fchatten te koopen Zye ‚Na vatten zy den beevenden Propheet, en ftorten hem, om zig zelven te behouden, neder, in het ziltige nat, == Hy am de golven (roomer, met geweld over zyn hoofd, 3 | en d 86 , . Jaai- -: .. Ome finiten zig te famen. — Hy wardt onder de doeden _ gerekend. ‚Maar — de groote Beftierder der Wereld ziet van boven, uit den hoogen Hemel, met een gaedgunftig „Qog op hem neder, bedekt zynen knegt met syne genadige hand, mm en beveelt de- woedende Natunr zig te fillen. Hy belast de baaren vreedzaam plaats te maaken voor zynen knegt, pf hem fchadeloos in. eene zagte omhelzing te wentelen, — Hy breidelt de Monfters in de diepte: de Monte blyven eer- biedig op eenen afltand van Jonas; hun trek tot voedzel zwigt, ec terwyl zy hunnen prooi zien. — - Zy aanfchouwen den vreemdeling — en fpeelen rondsom hem, Zonder hem nadeel! toe te brengen. —— "Er gebeurt eindelyk een hem geheel be- ‘waarend wonder, De Heer der Natuur zendt zyn alvermo. ‚gend bevel in de diepte, en raept eenen zeer graoten Visch. Het ontzaglyke Gedierte komt op ket oogenblik, ‚met eene vreeslyke vertooning, te voorfchyn, = Het fpri op van blydfchap, en doet, met zyne magtige tuimelingen , Zee fchudden, zo dat het geklots der baaren Hemel en Aarde doet ‚daveren. — Het kleurt het opgeworpen zand en het rondsom hem ftuivend water, met zyn bloedkoleurig uiegefpooten vogt — ‚en dreit over zwaare golven naar de verafgelegene ftranden, Gelyk eene Aardbeeving , wanneer de opgeflooten lugt worftele , om een uitgang te vinden, de Aarde doet geapen , en beer mid- ‚denpunt bloot legt, even zoo {palkt de Visch het ontzaggelyk „gevaarte zyner kaaken op. ——— De Propheet befchouwt de fpelonk met verwondering; emme hy meet, op het oog, des Diers monfteragtige tanden, die recds van verre zigtbaar zyn, ‘Uf, =— en — (laat , in eenafchrikkende vervoering , zyne verbaas- de oogen van de eene naar de andere zyde. Intusfchen flokt hem het vervaarend Dier eensklaps in zynen Balg, en de Propheet vindt zig oogenbliklyk gehuisvest in eene groote ruimte, die hem ter donkere fchuiplaatze verftrekt, en hem veilig de rollende „golven doet klieven. , - … Van zynen eerften treffenden fchrik eenigermaxte bedheki-, zendt hy vuurigé fmeekingen ten Hemel, meer bedaard, vertrouwt hy op Gods hoede, ——— nu hoort hy, onbe- Schroomd, den Noordenwind loejen, en de Zeebasren klotzen z vry van vrees zweeft hy in den Visch over de vloeibaare Wan terbergen heenen, of —— {tort met denzelven in de fieilfte „diepte, daar de ftille wateren zich nimmer beweegen; —— daar de Bergen der Aarde hunne grondvesten hebben, en de hellen de Heuvelen, in eene vreesfelyke fchaduw, of flikdonkere duise ternis, liggen. Hy ademt daar nooit dieploot reikte, en =—» zweeft, met den zwemmenden Visch, gerust langs de paden deg oods. - | Twee wonderbaariyke nachten en dagen doolt hy dus door Bosfchen van koraal en zanden; maar, ten derden dage, za als de dageraad de Bergtoppen met zyne fchuinfche ftraa- len vergult, en op de baaren fpeelt, klimt het Zeemaufter uig de wë Jonas $ de diepte, verheft zich op de oppervlakte der wateren, nader het ftrand, en ontisst zich vau zynen dus lang geherbergden Gast, died hy op het drooge uitwerpt. 1790. ee EEDELYKE BEDENKINGEN: al men met geduurig klagen, met een onophoudel: genor, Zen lot kunnen EA ons fonen oen Di ig ge daat aan ons vertoonen , als wy, door tegenheden aangevallen; de handen flap ben hangen, en niets doen dan geftadig klagen ? = min door gered, als een Kranke Be Deepen, — Hy, die een last ts heift van deszelfs gewigt. Eene nder veel gefteen of ongeduurzaamheid, eyn lyden. Dan een Kranke ìs verpli te bedienen. — Even op diezelfe ngunftig lot tragtente verbeteren, met m te wénden, om alles by de hand te dert, en tot dat oogmerk dienen kan. zich zo veel boven den anderen laten worden allen in eene natuurlyke evene Geen rang, geen ftaat, geene heere h, als hy zyne intrede in de Waereld uet minder vry dan de ander: By 1 elkanderen volmaakt gelyk =— het fchepzelen —_ het beneemen van reng Naastens vryheid — — bet onderdrukken van zynen Evenmensch — bet invoeren van Slaverny , is eene verkragting van de Natuure wet. — Deze lykheid word nog veel klaarder gezien by zyn dood. — d neemt in eens alle onderfcheidine weg: — Hier is de Heer gelyk aan zyn Kaegr: — Onderdaan eet aan zynen Koning — en de Tiran gelyk am zynen Shaf. - Het gaat niet altoos door, dat ber natuurlyk kwaad hier in deze Gewesten het zedelyk volge. Deugdzamen hebben wel eens e worftelen met de bitterfte tegenheden; met finertelyke rampen; met drukkende ziekten en kwellende elenden; terwyl het den Godloozen wel, terwyl het hem voorfpoedig, gaat. Dan het is nochtans veelal ‚ja een natuurlyk gevolg van het pleegen van wan. bedryven „dat ze tydelyke rampen en tegenheden met zich fleepen. De Godloozen brengen hunne dagen veelal niet ter helft, erer ze jn die' nog te worftelen hebben met de treffendfte elenden. Een losbandig leven put gewoonlyk de kragten uit, verteert vleesch en gebeente, en doet den mensch) veelal, arm en be- soid, vroeg ten grave dalen, Het H PS ZEDELYKE BEDENKINGEN. Het Geheeläl is een allerontzaggelykst gevaarte, on ik geloof piet dat ‘er iemand zyn kan, die, het zelve met eenige oplettend- heid betragt hebbende, zich. niet moet verbazen, en jn verwon- dering als wegzinken over de grootheid van deszelfs Maker ? Men verlustigt zichzelven in deze overdenkingen! em Het Heelä! is een toneel van wonderen, in alle welke men een aantal van bewyzen ontdekt, voor de alles te bovengaande oneindige Magt ; voor de ondoorgrondelyke diepte der Wysheid; voor de onnafpeurlyke wegen der. kennisfe van:den oneimdigen Schepper ; die te wonderbaar is, om door een eindig vernuft volkomen ge- kend.te worden. == Het Geheetët is:eerte onsitputselyke bron , die de fcherpzienfte Natuuronderzoekets nimmer zullen uitpute ten, nts Oneindige Schepper !. wat ayt gy groot, die een Werk gewrogt hebt, dat "a men{chen. vernuft zulk een’ ryken voorraad van befpiegeling verleent! - . Uit voorgaande misflagen: leert de mensch , wanneer hy op- dettend genoeg is, best ene gebreken verbeteren ; dan geene beter dan die van anderen zyn in ftaat om ons te leeren, en tot voorzigtigheid op te fpooren. Want, uit eigenliefde, gebeurt het dikwyls , of dat wy onze.eigen misflagen nièt bemerken, of dat wy, al worden ze ons door anderen onder °t oog gebragt, te weinig edelmoedigheid bezitten, om ze dadelyk voor misflagen te erkennen. Wy bedekken niet zelden onze gebreken , en wekker goor onze misflagen het harnas aan. Hoe menig wel opgepronkt hoofd is van een jammerlyk flegten inboel voorzien! Welgepoederde lokken zyn geene bewyzen van een fraai vernuft. ——— Eer'zou men de dikverwarde hairbos(en houden- kunnen , als tekens van verwarde herzengeftellen, s——o Het piepend en huppelend Saletpopje, het hooiligt Jonkertje, met zynen verwarden bol en met zyn vlasbaardje, loopt in een lugtig zomerkleedje , al zingende , trippelend , over ftraat ; is zo vief of levendig, dət men ieder oogenblik verwagt dat hy zal gaan viiegen. Zyn verftand is even vlug en ligt; bet heele manneke weegt geen aasje zwaarder dan een ligte pluim; en, even gelyk een danzende mug om de kaars vliegt, kan men hem heen en weer zien fpriogen en danfen om de mooi opgee fchikte Salet-Juffertjes. Dit doet hy veelal om zap viefheid te toonen, met zyn fchitterend gewaad te pronken, en met zyne witgepoederde vlerkjes rondom her Jufferfchap, en:langs de trot- Sche, pronkende en. lagchende Coquetten, te vliegen „ én te Ba, derwieken, ’ l C. Ve Da G, s e A — MENGELWERK, TOT FRAAYE LETTEREN, KONSTEN EN WEEBTENSCHAPPEN 3 BETREKKELYKe VERTOOG TOT AFMAANING VAN LUIHEID , EN AAN« , PRYZING TOT BEN WERKZAAM LEEVEN:; De ziel des Luiaards is begeerig ; doch daar is niet: maar di ziel der Vijtigen zal vet gemaakt worden. $ALOMO4 (Naar het Engelsch. j m de Luiheid af te randen, en een werkzaam Leeveù „aan te pfyzen, zal ik aantoonen , dat een ledig Mensch , in alle opzigten , dwaas en misdaadig teffens handelt. Uit drie voorname gezigtpunten ftraalt ons dees ze waarheid in de oogen. — Hy leeft niet voor cop „== y leeft niet voor de Wereld, —— hy leeft niet voof zich zelven. _ Hy leeft niet voor cop. De groote en wize Schepper doet niets te vergeefsch, De minfte opmerk- zaamheid moet een ieder overtuigen, dat hy tot cenig nut êinde op deeze Waereld geplaatst is. "e Menfchen näm raagt geen merktekens van nietsbeduidenheid of verwaars ozing. Hy is, aan het hoofd der Scheppinge , hier bes heden geplaatst, bedeeld met een grooten voorriad vatt bekwaamheden en vermogens. De Rede fchenkt heni de ewigtigfte ontdekkingen wegens zyne befteinming , dë penbaaring breidt dezelve uit en bevestigt ze, daar des zelve hem onderrigt, dat hy gefchikt is, om , by trappen 3 tot eene hoogere Volmaaktheid op te klimmen, en eert danzienlyker rang onder de redemagtige Weezens, eeninaat te bekleeden. n de Mensch, in zulk een (tand , zò on - derfcheiden, zo bevoorregt, zo begunftigd doof de hand Zens Scheppers , denken dat hy verfchoonelyk. ie, ak hy na geen vordering (taat, geen nuttig &iridë, ziclt voorflelt, en`tot riets anders leeft dan om in vâdzighieid Zyne dägen té. Iäaten dfrollcn, onder het gebrui vat % BENG, i7Gis NO. Ae ` G > gerit go = VERTOOG. geen de aarde hem, nevens de Dieren des Velds, ople- vert? — °t Beftaan is cen heilig pand; wie ’t zelve dus misbruikt en verfpilt is ongetrouw aan den Schenker. Ziet rondsom u, ’t Heelal is vol leevens en bewecgens. Werkzaamheid is, om zo te fpreeken , de gefteltenis der Natuure. Niets ftaat fti. De Hemelfche Lichaamen, en wat op Aarde en in de Wateren is, beweegen. Zou dan de Mensch, te midden van dit woelig tooncel, alleen le- dig blyven? Voegt het hem alleen bedryfloos te weezen, daar hem zo veel te doen ftaat, daar hy, in veelerleai op- zigten , zyn eigen natuur kan verbeteren, de Eer- van GoD,.zynen Schepper, bevorderen, en zyn aandeel tot het algemeen goed toebrengen? Naauwlyks is Ter eenige aandoening in het Mensehlyk Hart natuurlyker of algemeener, dan de bewustheid dat men rekenfchap aan Gong verfchuldigd is. Die bewust- heid kan de fnoodfte niet gcheel uitroeijen: bykans alle Volken femmen zamen in het geloof, dat er een tyd te komen ftaat, waarin de Almagtige over zyne Schepzeten , als Regter, zał zitten. °t Voorgevocl hier van werkt in elks boezem. ’t Geweeten heeft reeds cen geregtshof op- gerigt, waarin, by voorraad, het aanftaande vonnis wordt uitgefprooken. Dat wy ons dan zomtyds in ernftige over- weeging voor die Regtbank plaatzen , en overweegen , welk eene Verantwoording wy zullen kunnen:-gecven van ons drag, aan Hem, die ons in eenen Proefftaat gefteld heeft. a Ý ftelde u,” mogen wy ons verbeelden, dat de te Hartsregter ons toevoegt , „ Ik ftelde u in eenen fand N as waar gy veel gelegenheids vond tot bedryf, en het maa- an ken van vorderingen. Gy hebt uw pligt geleerd en ge- əs kend. Gy leefde, omringd van anderen, die gy nuttig as hebt kunnen weezen: Ik fchonk u gezondheid, tyd, an En veele andere voordeelen. Waar zyn de vrugten van an de Talenten u verleend? Wat goed hebt gy et mede an gedaan voor u zelven? Wat goed aan uwe Natuurge- a nooten ? Hoe hebt gy beantwoord aan uwen leevens- an ftand en beftemming op de Wereld? Toon eenig blyk „s dat gy niet geheel vergeefsch beftaan hebt!” — Laa- ten zy, die thans geen werkzaam leeven leiden, die een last voor de Aarde zyn, bedenken, welk een antwoord zy op zulke ontzettende vraagen zullen geeven. 