Nederlandsch Tijdschrift voor Liefhebbers der Jagt und Visscherei
Indien bij de vogelen de tijd der rust stellig bepaald is, en de waarnemingen dienaangaande gemakkelijk te 143 makeii zijn, bieden ons daarbij de viervoeti^je bevvo- ners der velden en bosschen meerdere zwarighedcn aan , vermits voor hen de dag? meer voor de rust, de nacht tot bet opsporen van voedsel bestemd is. Hier zoude weUigt de vraag kunnen rijzen: of deze omstandij^heid in de inrigting der natuur, dan wel in de vrees voor den menscb, bunnen onvermoeiden vervolger, baren oorsprong beeft? Genoese is bet bekend, dat bij ben de dag zicb niet zoo slreng van den nacbt afscbeidt , dat de eerste gebeel en al der ruste oewijd is, en dat of een weinig ver- ontrust jagtveld , of korte nacbten , of knellende bon- ger ben ook soms aansporen om bun voedsel des daags te zoeken, maar evenwel veroorzaakt bet tijdstip van morgen en avond een geregeld wisselen van bet veld naar bet boscb, dat niet enkel zijnen oorsprong in de vrees voor den menscb of voor ander gevaar bebben kan. Wanneer wij meer in de bijzonderbeden afda- len, bemerken wij, dat bij bet berkaauwend wild, de berten en reeen, de zintuigen zoo scberp zijn, dat zij bun, ook bij dag, de meestmogelijke veiligbeid verzekeren. De zintuigen van bet geboor en den reuk kunnen des nacbts niets van bunne scberpte verliezen, maar zijn welligt door de stilte en koelte van den nacbt nog verboogd. Wat evenwel den gezigtszin be- treft , meenen wij bun een bijzonder vermogen om des nacbts duidelijk te zien, te moeten ontzeggen. Bij ber- ten en reeen, die ik des avonds op den aanstand zag, ben ik , wanneer bet duister geworden was , in liot open 144 veld, boven den wind en met voorzigtige schreden, dikwerf zoo digt aangekropen, dat ik ze bijna met de hand kon bereiken. Kan de natuur ook niet nog eene verdere bedoeling, dan alleen hunne zekerheid , gehad hebben , toen zij hun bij voorkeur den nacM aanwees om hun voedsel te zoeken? Is het niet mogelijk, dat zij bij nacht eene grootere hoeveelheid voedsel tot zicli kimnen nemen , dewijl dit alsdan niet zoo spoedig tot gisting overgaat , en de herkaauv^ing dus langer dan bij dag kan uitge- Steld worden? Althans voor het warme jaargetijde laat zich deze stelling aannemen , en in den winter komen zij zelden in de gelegenheid , zich door het rijkelijk ge- not van voedsel te overladen; zij moeten zich dikwerf, wanneer de jager niet te hulp komt , karig behelpen. Gelijk reeds hierboven is aangemerkt, neemt men bij de herkaauwende geen' zoo volmaakten slaap , dan bij andere dieren waar; daarom moet men den tijd der herkaauwing voor eene soort van rust hou- den, hetwelk trouwens den veehouders ook genoeg- zaam bekend schijnt, daar zij niet gaarne zien , dat men het vee in dien toestand stoort. (Wordt vervolgd,) AlLSiLSi. HET GELUKKIGE SCHOT. (Bene proere van jagerslatijn.) De jager Frans keerde , vroeger dan gewoonlijk , van den aanstand op grof wild huiswaarts. Zijn weg leidde hem voorbij een' waterkolk , die midden in het woud lag. — Op het midden des waters zag hij een klein , donker voorwerp , dat zich bewoog. Duizende menschen hadden kimnen voorbijgaan zonder dit op te merken ; doch Frans , wiens oog zoo scherp is , dat hij in stikdonkeren nacht op tachtig passen een* rammelaar van een moerhaas onderscheiden kan , be- speurde naauwelijks dit voorwerp , of hij zag dat het 146 eenc gewone, vvilde eend, en wel een woerd was. De bilks wilde liij toch afschieten, en daar hij zulk een geoefend schutter is, dat hij in warme zomer- nachten, voor zljn vermaak, de vle^rmuizen met ko- gels scliiet, legde hij aan , mikte eene seconde, en gaf vuur. — Hij zag duidelijk , dat de kogel bij de eend op den waterspiegel afkaatste; hij hoorde hem op den oever in een week ligchaam inslaan. In het denkbeeld , dat hij de eend gemist had , wilde hij mismoedig verder gaan, toen hij zag dat deze begon te fladderen — een bewijs dat de ruggegraad door een schampschot getroffen was — , zich langzaam ver- hief, en aan den oever dood neder viel. Een ander had om den kolk been moeten gaan, ten einde de eend te halen, doch Frans was in het watertreden zoo bedreven, dat hij den weg over de breede water- vlakte spoedig aflegde , en met drooge voeten den over- kant bereikte. Digt aan den oever lag de eend; eenige schreden verder een kapitaal hert, van 24 enden, morsdood: de kogel , op den waterspiegel afstuitende , was dwars door de beide bladeren van het hart gegaan. Van vreugde dronken wendde Frans het hert om, en zie! een dood haas lag onder hetzelve; in zijnen val had het den onschuldige verpletterd. »Neen ! dat gaat »te vcr !" riep Frans verbaasd uit , sloeg de handen boven het lioofd te zamen , en — eene houtsnip , die juist daar voorbij streek , worstelde tusschen zijne handen. 147 Hot is vreemd , dat de jagers sonis zulkc o'elii^ki^je en ongeloofelijke ontmoctingen liebben ; nog vreem- der, dat nog nooit ecn jager gelogen heeft. MEN XAN INIET TE VOORZIGTIG MET BUSKRUID OMGAAN. Een duitsche houtvester en een ambtenaar der do- meinen , die goede vrienden en buren waren , hadden tegen den jagttijd een vaatje buskruid ontboden. Bij de verdeeling werd de inhoud van bet vaatje in goed gedroogde wijnflesscben overgestort; onder deze be- zigbeid was de avond ingevallen , en de flesscben ston- den nog ongekurkt op de tafel. De boutvester scbelde om licbt. Op bet oogenblik, dat de bediende met bet licbt binnentreedt , staat bet vertrek in vlam , en doet zieb eene vreeseUjke ontploffing booren. De aanwezi- gen worden ter aarde geworpen; de boutvester om nimmer weder op te staan. De fijne kruidstof, die zieb bij bet overstorten van bet kmid in de kleine kamer had verspreid en rond- zweefde , had door bet licht vlam gevat , en die aan den inhoud der ongesloten flesscben medegedeeld. 148 r«OG EENE MISGEBOORTE. Volgens de nieiiwsbladen van het begin der afge- loopen maand Junij , werd aan den Helder , in het fort Erfprins, door een' kanonnier een jong haas gevangen met zeven loopers, waarvan twee aan het voor- en vier aan het achterlijf, en de zevende op den rug. Verslag van de Jagl en Visscherij, in de Pro\incie Gelderland. over 188S. gfr^^^S MEDEGEDEELD DOOR DEN HEER INSPECTEUR M"". E. A. JORDENSi A. Ja§rt. Hazen waren over het algemeen voldoende voorliaii- den. Nogtans was dit wild in die gedeelten van het gewest , welke overstroomd werden , nagenoeg geheel uitgeroeid. Groot was het getal hazen , dat verdronk of doodgeslagen werd. De patrijzen zijn daar ook veel door het water ver- nield. Wij hebben de jagt op hazen en patrijzen gesloten gehouden in alio gemeenten, welke beneden Lienden VIERDE JAARGANG. 11 150 en Tiel , Batenburg , Ilorssen en Druten gelegen zijn , met inbegrip der vijf gemelde gemeenten. Later heb- ben wij termen gevonden , de jagt in de polders Drempt en Zennewijnen tc openen. In de Geldersche Vallei , in de Lijmers en een ge- deelte der graafschap Zutphen was ook veel wild door de overstrooming omgekomen. Daar echter liet wild in deze streken zeer gemakkelijk weder aangevuld wordt van de wildrijke onmiddelijk aangrenzende Ian- den , hebben wij gemeend , de jagt op bazen en pa- trijzen in die streken te kunnen openen. Hetzelfde was bet geval met een gedeelte der gemeenten Olde- broek en Doornspijk , waar veel wild was omgekomen door een' zeevloed in den winter van 185*. Grof wild was genoegzaam voorbanden. Reeen zijn ecbter in de laatste jar en , en vooral in bet afgeloopen saizoen , zoo veel gescboten , dat dit wild in alle ge- meenten waar bet gevonden wordt , bebalve Apel- doorn , sterk verminderd is. De korboenders zijn in de gemeenten Ermelo en Apeldoorn sterk vermeerderd. Houtsnippen en vinken waren scbaars. De eendenkooijeu , in die gedeelten van den Tieler- waard en bet land van Culenborg gelegen, welke den geheelen zomer van 1855 groote waterplassen zijn gebleven, maakten goede zaken. 1^1 B. Yisscherij in de binnenwateren. De visscherij op de binnenwatereii bleef in den zelfdeii toesland als in vroegere verslagen is gemeld. Hot verdient editor opmerkino:, dat in de lage ge- deelten van den Tielerwaard en het land van Cnlen- bonj de visch ongemeen menigvnldig \vas , hetgeen men daaraan meent te kunnen toeschrijven , dat het vloedwater alien viseh van de streken, welke benedeh de dijkbreuken liggen , dns van Lienden af, naar bovengemelde streken gevoerd heeft , ahvaar hij als in eene groote fnik is bewaard gebleven. Daar de dijkbrenken in Maas en Waal gevallen >yaren , kon deze reden aldaar niet bestaan. C. Verleende ja^t- en visch-acten. De jagt- en visch-acten in 1855 verleend , vindl men opgegeven in den volgenden staat. iV Apeldoorn Arnbem Zalt-Bommel. .. Culenborg .... Doesburg Druien Elburg Elst Groenio Harderwijk. . .. Locbem Nijkerk Nijmegen Terborg Tiel Wageningen. .. Zevenaar Zutphen 38 opcenten .. ji* -;>- oi lo lo or "^ oi ^ ^ oi 1-0 ^ Ci 1-2 ^^ C5 >&=- O -1 00 -1 ^ O **. O OI(M C--I >t^- O OD 1>S kO 00 4^ Groole Jagt-aclen. oc i O k-S CT! *s- ^ ^1 l« C-'. ^ Cti *^ OM>£i O CM ^ O Ci oo2^ooo7'-^ooo*'.oc5J^ioc>ioo>-oai 0 0«OO^Oi:OOC?!0?!:j?C;t:0000000 B3 P -- 00 ^i ^ i>Q lo i^s o ^1 cj? o iti- o ^ o o a« o :o OCi^-*-^0s0ID'00  ^ r § Oi or. o o ki- hi* >.i* 1^ C>| b^ to Ol *^ lO '^ ^^ »o h^ Groole visch-aclen. o CO O O?. O to C5 -^ 00 O -1 OD -*• CO O O^ C5 >;^ 0?C?002CXOC^O CiO^OOC?-'. ooo^c;? 5S CO 1 ^ oc to to "^ Ci *> to CI o? to on to to C>1 ^ '^ ozccof'^^ccJ^^i^ h^toJ!>c^oc^o<:ooi § O? O? O^ O? OS C7S Ov. Oi Ot: O? oo oo o oo o oo r 00 *^ uiK >.=>. -.1 i.^ ^ ^.i". »0 4^ Ji- it>« to »0 "^ Cf5 «.^ to OCOtOtOMOOO^l>OOOOCC;^0?0020 Kleine visch-aclen ■>4 to to ^ O lO ^ ^ Ol Ci O C5 1^ 01 lO CO to Ol i-4 4s- oc GO OJ Ol Ot: CO '^ Ol O CO to ^ to  or. ^ Zjr. Oi ^1 lO Or. lO O CJ? O? O O tJ? O O OS tJ? O O! 163 Verzameling>. Groote jagi-aclen .... Regt ..../■ 8925,00 Zegel » 2677,50 Opcenlen. » 1017,35 Kleine » Regt » 20,00 Zegel » 6,0e Opcenten. » 2,28 Groole visch-acten . . • Regt . . . , » 1610,00 Zegel » 485,50 Opcenten. » 183,54 Kleine » .... Regt » 777,00 Zegel B 388,50 Opcenten. » 147,63 Geheel.../" 16237,80 Er blijkt iiit , dat het getal der verleende groote jagt-acten 109 minder is dan dat in het vorige jaar verleend. De oorzaak hiervan is in de omstandigheid gelegen, dat in een aanmerkelijk deel van het gewcst de jagt op liazen en patrijzen niet geopend is. Het getal groote visch-acten bedraagt 6 raeer dan in 1854 verleend is; dat der kleine visch-acten 48 meer dan in het vorige jaar zijn uitgegeven. De opbrengst van alle acten te zamen was ruim f 2000 minder dan in 1854. Er werden 1996 kostelooze vergunningen om te visschen uitgegeven voor het dienstjaar 186§, zijnde 238 meer dan in het vorige jaar. Over het dienstjaar 185 J werden 340 buitenge- wone magtigingen verleend , meestal tot het schieten van schadelijk gedierte. Sommige strekten om in gesloten jagttijd honden voor het wild in het veld te 154 brengen , eenigen "bin klopjagt op klein of grof wild te mogen houden , enkelen om fazanten te vervoeren. In 185| werd kosteloos registratie verleend voor 41 eendenkooijen en 51 duiventillen , hetgeen een aan- merkelijk verschil oplevert met de het laatst onder de vorige jagtwet verleende registratie, bedragende 61 voor eendenkooijen en 122 voor duiventillen. D. Boeten en confiscatien. De boeten en confiscatien , in 1855 betaald , en de uitgeleverde verbeurd verklaarde voorw^erpen worden in dezen staat gevonden. BEDRAG VAN Uitgeleverde ran MAANDEN. de boete in zake dc ■ap:t. boete in zake de vis- scherij. de confis- cation. het twee derde voor het riik. het een dcrde voor h. fonilP verbeurd verklaring onder vvorpen voorwerpen. Januarij. .. Februarij.. Maart .... April Mei Junij Julij Augustus.. September. October. .. November. December. 125 50 302 238 242 79 108 101 20 20 28 191 40 15 10 20 25 14 40 56 50 59 15 25 16 f:0 28 15 74 37 2 3a 46 62 50 50 50 25 10 45 80 50 05 05 83 59 211 158 167 66 88 76 40 50 52 166 99 35 66 98 67 69 01 66 01 68 41 30 105 79 84 33 44 38 19 25 25 83 67 01 65 34 02 33 31 99 34 99 42 een enkel jagt- geweer. een jagtgeweer., Geheel.. 1504 329 391 1221 93 611 07 Daai'bij moet nog gevoegd worden aan boeten wat de jagt betreft f 87,50, wat de visscherij aangaat 455 f 17,00 en wegens confiscatien f 11,40. Van die som- men was in der tijd verzuimd opg^ave te doen. De boeten overtreffen die van 1854 met f 773,50 , de confiscatien met / 148,55. E. Premi^n van bekeurlng'. De aan de bezoldigde en onbezoldigde opzieners der jagt en visscherij en aan andere ambtenaren ver- leende premie-mandaten voor gedane bekeuringen zijn als volgt : M A A N D E N. BEDRAG der verleende PREMieN. Januarij Februarij Maart April Mei . . • Junij Julij Augustus September October November December Hiervan werd uitbelaald aan bezoldigde opzieners der jagt ......... Aan andere  gedierte, Het gedood schadelijk gedierte , aan de burgemees- ters vertoond, en de daarvoor verleende premie-man- daten komen voor in den volgenden staat : 1 Augustus.. September. October. .. November. December.. Januarij Februari Maart..* April.. Mei. . .. Junij. .. > S : : ■ : T : 1 CO M. MO Wi-».M J\loervos/l,50 o o <-i «? p f= P ?r « re" g t5 CW Ul t>» O U» Rekelvos / 1,00 Niet volwasseii vos / 0,75 1^ i-k, c^ cu; ui JJlarler / 0,30 v\ ^ ^ Fluwiin/0,30 1 -iS^sIS:^ Bunsing/0,80 ^ Ct W O O »te» tn >^ Ilermelijn / 0,30 M- t>S >£a- 1-^ OS Wezel / 0,30 C3 l>5 C: 03 Arend / 1,00 C3C0O3 IC H-ktO:j«i-* Valk / 0,30 l>» 03 tc 00 c: ^ >^ >b. 00 Havik / 0,30 MOO§Oi-^lSwo:oc«MM Sperwer/0,30 ^\ o oo ic »->. c: CO 00 o; w ^ 00 Wouw / 0,30 'S Hi -A fcC> -A to W 00 L>» ijis Buizerd/0,30 hi s 85S8I SI E!SS§§ Het {jroote getal wczels in December van het jaar 1854 {jcvangen , 980 stuks, is in Januarij 1855 niet veel minder geweest , doch is van maand tot maand minder geworden , tot het in December 1855 slechts 157 34 stiiks bedroeg. Er werden 67 jonge vossen minder iiitgegraven en gedood dan in 1854. In sommige ge- meenten slaagt men er vrij wel in , dit schadelijk ge- dierte te vernielen. Zoo zijn in dc gemeente Heerde , waar vroeger vele vossen waren , er nagenoeg geene meer te bespeuren. De menigte van hazen , in de groote bosschen aldaar thans aanwezig , zijn er bet bewijs van. In andere gemeenten wordt bet nitroeijen der vos- sen boe langer zoo moeijelijker, door de uitgestrekte nieuw aangelegde dennen-bosscben , waarin zij zich veelal zonder bolen verscbuilen, en in elk geval, de bolen , waarin zij bunne jongen hebben , boogst moei- jelijk te ontdekken zijn. Bebalve de vossen, waarvoor van h Mei tot ultimo October premien verleend zijn, is er nog een aanzienlijk getal dezer dieren gedood tusscben 1" November en ultimo April, waarvoor geene premien gegeven werden. Het verdient opmerking , dat bet konijn , betwelk in dit gewest op vele plaatsen in eene zeer scbadelijke menigte werd aangetroffen , in bet jaar 1855 op de meeste plaatse zeer merkbaar verminderd was. Men scbrijft dit aan den strengen winter van 185| toe. Opzieners. In ons gewest zijn 37 bezoldigde opzieners , wier dienstijver en gedrag meestal lof, omtrent sommigen geen klagen en omtrent slecbts enkclen aanmerkingcn 158 verdienen. Op ultimo December 1855 wareii nog 225 onbezoldigde opzieners , ten verzoeke van bijzondere personen aangesteld, aanwezig. Een vrij aanzienlijk getal aanstellingen was vervallen, doordien zij niet in de laatste drie maanden van 1855 ter visering waren aangeboden. Van slechts weinigen der onbezoldigde opzieners (wanneer men de onbezoldigde opzieners in de gemeente Apeldoorn uitzondert) heeft de dienst der jagt en visscherij veel dadelijk nut. Verreweg het meerendeel laat slechts van zich hooren door het jaar- lijks ter visering aanbieden der acten van aanstelling. Van slechts enkele veldv^achters en andere , bij art. 37 der jagtwet genoemde ambtenaren , wordt eenig nut voor de dienst der jagt en visscherij waargeno- men. Nogtans zal de bewustheid bij de stroopers , dat al deze ambtenaren geroepen zijn om tegen hen te waken, ongetwijfeld bijdragen om de strooperij te beteugelen. H. Bekeuringpen. Er werden in 1855 553 relazen ter provinciale griffie geregistreerd , dat is 112 meer dan in 1854 en 54 meer dan in 1853. Van deze werden er 385 opge- maakt door bezoldigde opzieners der jagt en visscherij, en 168 door onbezoldigde opzieners en andere , b\j art. 37 der jagtwet genoemde ambtenaren. De relazen constateerden de volgende overtredingen : 159 Het jagen zonder acle , mecstal tevens zon- der schriflelijke toestcmming van den eigenaar of reglhebbende (art* 1 , 2 en 19 der wel) . 49 Het jagen op eens anders grond of jagt , zonder schriflelijke vergunning van den eige- naar of reglhebbende (art. 2 der wet) ... it Het jagen in gesloten jagltijd (art. 19 der wet) 39 Het liomen met schietgeweer in het veld builen openbare wegen en voelpaden zonder jagtacle , of in gesloten jagtlijd zonder buiten- gewone magtiging (art. 20 der wet) ... 44 Bemagtiging van wild met wildstrikken, of poging daartoe (art. 15 en 42 der wet) • . 94 Onwellig vervoer van wild (art. 28 der wet) . 16 Weigering van onderzoek der middelen van vervoer en der goederen die gedragen worden (art. 28 der wet) 6 Het komen met honden in het veld buileu openbare wegen en voelpaden zonder de ver- eischle jagtacle , of in gesloten jagltijd zonder buitengewone magtiging (art. 20 der wet) . . 35 Het lalen losloopen van honden zonder sle- pende kruisbungel , buiten de kom der landge- meenlen en de openbare wegen (art. 24 der wet) 7 Andere overtredingen op het sluk der jagt. 14 315 relazen, Het visschen zonder acle of kostelooze ver- gunning (meestal tevens zonder schriflelijke toestemming van den eigenaar of reglhebbende art. 1 , 2 en 19 der wet) 171 Het visschen zonder schriflelijke toestemming van den eigenaar of reglhebbende van het  . 507 relazen. Het visschen in geslolen vischtijd (art. 19 der wel) 8 Het visschen met verboden vischiuig , door bedvvelmende middelen , met strikken of har- poenen (art. 19 en 26 der wet) 18 Het visschen, terwijl het water met ijs be- dekt is , zonder toestemming van den commis- saris des Konings (art. 19 en 26 der wet) . 15 Het niet op de eerste vordering aan de be- ambten vertoonen der reeds genomene visch- acte (art. 1 en 42 der wet) 5 Geheel . . . 553 relazen. I. Vervolgringen. Aan deze 553 relazen is dit gevolg gegeven Buiten vervolging gesteld of aangehouden . 20 Niet vervolgd , ten gevolge van het betalen van liet maximum der boete , naar aanleiding van art. 51 der jagtwet 6 Niet vervolgd, ten gevolge van de verkla- ring van den eigenaar of regthebbende , dat hij geene vervolging verlangde, ingevolge art. 40 der jagtwet 16 Naar den officier van jusiitie gezonden ter voldoening aan art. 45 der jagtwet .... 8 Nog in behandeling , in I*'"'" aanleg ... 5 t » » » appel 6 Door den regter in 1"^*=° aanleg , appel of cassalie afgedaan 492 Geheel, . . . 553 relazen. 161 Definilief door veroordeeling aclitervolgd . 451 relazen. Definilief door vrijspraak of ontslag van regls- vcrvolging achlervolgd 36 De strafvervolging geschorst , naar aanleiding van art. 6 van lict welboek van slrafvordering. 5 Gelieel dcr behandelde relazen . . 492 Hoogor bcroep word aangeleekend van 30 vonnissen. Drienialen bevestigde de hoogere regler vrijspraak of ont- slag van reglsvervolging. Vijfmalen vernietigde de hoogere regter vrijspraak of ont- slag van reglsvervolging en sprak veroordeeling uit. Derlien veroordeelende vonnissen werden in appel beves- tigd of de daarbij opgelegde straflen verminderd of verzwaard. Drie veroordeelende vonnissen werden in appel vernietigd en in vrijspraak of ontslag van reglsvervolging veranderd, Zes vonnissen van vrijspraak of ontslag van reglsvervol- ging moeten nog in appel behandeld worden. Tvveemaal werd cassatie aangeleekend ; eens werd afstand van bet booger beroep in cassatie gedaan; eens veranderde de hooge raad een vonnis van veroordeeling in ontslag van reglsvervolging. K. Finantien. Opbrengst der jagt- en viscb-actcn f 16257,80 Opbrengst der boeten , na aftrek van bet i voor bet fonds der opzieners » 422i,93 Opbrengst der confiskalicn ...» 391,70 Gebeel der opbrengst f 17851,43 162 Uitgaven. Beiaalde premien voor gedane be- keuringen ...'.../ i 944,00 Betaalde premien voor gedood scha- delijk gedierle » 1405,90 Tractement van den inspecteur . » d 000,00 Reiskosten van den inspecteur , na aftrek der zegels . . . . » 193,09^ Tractement van 37 opzieners , k f 4,00 per week » 7696,00 Kleeding van 37 opzieners , a f 16,25 per jaar » 601,25 Onafgehaald geblevene jagt- en visch-acten » 122,31 Drukwerk en materieel , kleine ver- goeding voor gemaakte kosten en kleine belooningen aan soramige opzieners, enz., voor memorie . » Geheel der uitgaven. . . . f 12962,55^^ De zuivere opbrengst , in 's rijks- schatkist gevloeid , zal dus niet ver verwijderd zijn van eene som van f 4888,87^ Uit het fonds voor oude en gebrekkige opzieners der jagt en visscherij , hunne weduwen en weezen werd omstreeks f 2000 in 1855 aan daartoe in dit gewest beregtigden uitbetaald. -¥t-W- VERSLAG VAN DE JAGT EN VISSCHEEIJ, IN DE PROVINCIE UTRECHT, OVER 1855. MEDEGEDEELD DOOR DEN HEER INSPECTEUR Mr. A. G. J. BARON TAETS VAN AMERONGEN. WERKING DER JAGT- EN VISSCHERIJVVET. De werking der wet van 6 Maart 1852 (Staatsblad n". 47), is bij voortduring als gunstig te beschouwen. Het valt echter niet te ontkeiinen , dat eene herziening dier wet wenschelijk en noodzakelijk te achten is, dewijl de ondervinding heeft aangetoond, dat som- mige artikelen eene betere en duidelijker redactie ver- eischten, en ook sommige verbeteringen in de wet noodig zijn. In mijne verslagen van vorige jaren, 164 alsmede in oiiderscheidene aan den Heer Commissaris dcs Konings gerigte rapporten, zijn de meeste der piinten, weike verbetering vereischen, en die bepalin- gen , welke in de wet , naar mijne meening , zouden moeten opgenomen worden , reeds aangewezen , en het strekt mij tot genoegen, vele dier verbeteringen en nieiiwe bepalingen in bet , aan de Staten Generaal ingediende, gewijzigde ontwerp van wet aan te treffen. TOEZIGT OP DE JAGT EN VISSCHERIJ. De bezoldigde opzieners der jagt en visscherij heb- ben zich zeer goed van hunne pligten gekweten , zoo- dat zij in alien deele mijne tevredenheid yerdienen. Slecbts een der bezoldigde jagtopzieners, P. W. Dam- MERS, gestationneerd te Vleuterij heeft mij in de nood- zakelijkheid gesteld, om op zijn ontslag te moeten aandringen , tengevolge waarvan hij uit 's lands dienst is ontslagen. Door vele onbezoldigde opzieners der jagt en vis- scherij worden goede diensten bewezen en veel hulp aan de bezoldigde opzieners der jagt en visscherij , in de vervulling hunner betrekking. Door de overige ambtenaren , met het toezigt op de jagt en visscherij belast , zijn wel eenige bekeurin- gen gedaan, dezelve zijn echter van weinig belang, en de diensten door die ambtenaren bewezen, strek- ken niet tot beteugeling van werkelijke strooperij. Door de ambtenaren der rijks- en plaatselijke midde- 16b len zijn enkele bekciiringcn {jedaan , wegens het ver- voeren van wild ^n visch in verboden tijd. Naar mijne meenin{j zoiiden echter, bij een ijverig toezijjt die aan- halingen menig^viildiger moeten zijn, terwijl het op- merkelijk is, dat die bekeuringen zich alleen tot de stad Utrecht hebben bepaald , alhoewel op andere plaatsen ook wel verboden vervoer van wild en visch plaats heeft. STAAT VAN HET JAGTVELD EN DER VISSCHERIJ. De zeer harde winter van 1855 heeft eenen zeer ongimstigen invloed op de jagt en visscherij gehad. De jonge hazen zijn door de koiide en sneeiiw omge- komen, en, indien het jagtveld bij de opening def jagt nog tamelijk van hazen is voorzien geweest, is ziilks daaraan toe te schrijven, dat bij het skiiten der jagt in 1854, het jagtveld nog ruim van hazen voor- zien was. Vele onweders en zware plasregens hebben eenen zeer nadeeligen invloed op de patrijzen gehad; het ongiinstige jaargetijde van vorige jaren had reeds dien nadeeligen invloed iiitgeoefend , en het aantal patrijzen doen verminderen , zoodat na vele ongunstige jaren , alleen een zeer gunstig jaar den staat van het jagtveld zal kunnen verbeteren en herstellen. In de overstroomde gedeelten der provincie heeft het wild wel veel geleden , echter niet zoo zeer als te verwachten was , en er bestaat alle hoop , dat bij een gunstig jaargetijde de schade aan het wild geleden, in het jagtsaizoen 185f geheel zal hersteld zijn. VIERDE JAARGANG. 12 166 De zachte winter van 185^ is zeer gnnstig voor den wildstand geweest, en de verwachtingen voor het volgende jagtsaizoen zijn mede gunstig. De viscli heeft zeer veel geleden , tengevolge van den harden winter van 1855, en is op sommige plaat- sen zelfs gebeel uitgestorven. Bij de zeer sterke voortteelingskracht der vissclien is het echter te verwachten , dat deze nadeelige toe- stand der visscherij spoedig zal ophouden. Gedurende den strengen winter is het zeer moeije- lijk geweest de strooperij te keer te gaan , daar het wild alsdan zoo gemakkehjk kan gevangen wordcn. Veel wild is in verboden tijd verkocht geworden, waardoor het nut van het , door den Heer van Zuij- LEN VAN NiJjEVELT , lid van de 2e Kamer der Staten Generaal, voorgestelde amendement , om namelijk niet alleen het verkoopen maar ook het koopen van wild straf baar te stellen , voldoende gebleken is. Indien het koopen van wild in verboden tijd met straf werd be- dreigd , alsdan zoude niet in alle logeraenten , restau- ratien en koffijlmizen, en op de tafcls van zoo vele aanzienlijke personen in gesloten jagttijd wild worden opgedischt, dewijl men zoude terugdeinzen om zich zelven aan overtreding der wet schuldig te maken , en men tevens meer bezwaar er in zoude vinden , om , zoo als thans door het koopen van gestroopt wild, de stroopers aan te moedigen en eene straf bare daad, waardoor zoo velen in het ongeluk gestort worden , le bevorderen. 167 JAGT- EN VISCHACTEN. Voor het jagtsaizoen 185^ zijii uitgereikt : 295 groote jagtacten. 30 kleine » 175 groote vischacten. 394 kleine » waarvan de opbrengst, met inbegrip der zegelregten en opcenten, de som van f 8705,09 heeft bedragen* In het vorige jaar is de opbrengst der jagt- en visch- acten f 8622,16 geweest, zoodat eene onbeduidende vermindering in het cijfer der opbrengst heeft plaats gehad. Er zijn 310 kostelooze vergunningen om te visschen iiitgereikt; in het vorige jaar zijn 305 dier vergunnin- gen uitgereikt , zoodat de hoop , in mijn vorig verslag uitgedrukt, om het aantal dier vergunningen te doen verminderen, niet is vervuld geworden. SCHADELIJK GEDIERTE* In het jaar 1855 zijn vertoond : 1 moervos. 6 niet volwassen vossen. 3 marters. 1 fluw^ijn. 328 bunsings. 2 hermelijnen. 780 wezels 1^^ 168 1 arend. 108 valken 77 havikkv 499 sperwer;> 28 won wen. 19 hnizerds. waarvoor aan premien dc som van f 542,50 is uit- betaald. 2oo als in mijne vorige verslag^en is aanjjemerkt , wordt voor het viervoeti(j schadelljk gedierte, met nit- zondering der wezels, van 1" November tot ultimo April geen premie uitgereikt , zoodat veel , gedurende den winter gevangen , schadelijk gedierte op dezen staat niet voorkomt. In het vorige jaar zijn aan premien uitbetaald / 476,80, zoodat er in dit jaar f 65,70 meer aan pre- mien is uitgereikt dan in het vorige jaar. Het groot- ste verschil wordt in de wezels en sperwers aange- troffen; terwijl in 1854 466 wezels en 289 sperwers zijn vertoond, zijn er in het vorige jaar 780 wezels en 499 sperwers vertoond , uit welke opgave blijkt , dat mijne aanbeveling aan de jagtopzieners , om zich bijzonder op het vangen van deze , voor het wild zoo schadelijke dieren toe te leggen, behoorlijk is nageko- men. Zoo als reeds in mijn vorig verslag is vermeld , zal ook in 't vervolg den jagtopzieners door mij het vangen van sehadelijk gedierte bijzonder worden aan- bevolen , daar het nadeel , hetwelk door het schadelijk gedierte aan den wildstand wordt toegebragt , onbe- 169 rekenbaar is. Boven en behalve de vaii 's Rijkswegc voor schadclijk gedierte iiitgereikte premien, is voor vertoonde exters en raven ongeveer f 80,00 aan pre- mien uitbetaald, uit een door jagtliefhebbers daartoe daargesteld fonds. RELAZEN EN VONSISSEN. Gedurende het jaar 1855 zijn 268 relazen ingeko: men , welke meerendeels tot eene regterlijke vervol ging aanleiding hebben geseven, gedeeltelijk ook door vrijwillige betaling zijn afgedaan. Door de kantongeregten zijn in eersten aanleg 241 vonnissen gewezen , als : door bet kantongeregt te Utrecht 30 vonnissen , waarvan 27 veroordeelend en 3 vrijspraken; 9 ter zake van jagtdelict en 21 ter zake van visscherij delict, — door het kantongeregt te IJssel- stein 25 vonnissen , waarvan 24 veroordeelend en 1 vrijspraak ; 13 ter zake van jagtdelict en 12 ter zake van vissclierij delict; — door het kantongeregt te Maars- sen 34 vonnissen, waarvan 31 veroordeelend en 3 vrijspraken ; 21 ter zake van jagtdelict en 13 ter zake van visscherij delict ; - door het kantongeregt te Loe- nen 38 vonnissen , waarvan 30 veroordeelend en 8 vrijspraken ; 22 ter zake van jagtdelict en 16 ter zake van visscherij delict ; — door het kantongeregt te Amersfoort 66 vonnissen , waarvan 59 veroordeelend , 6 vrijspraken en eene schorsing der zaak ; 52 ter zake van jagtdelict en 14 ter zake van visscherij delict; — 170 voor het kantongeregt te Rhenen 23 vonnissen , waar- van 17 veroordeelend , 5 vrijsprakeii en eene schor- sing; 22 ter zake van jagtdelict en 1 ter zake van visscherij delict ; — voor het kantongeregt te Wijk bij Duurstede 25 vonnissen , waarvan 18 veroordeelend en 7 vrijspraken ; 24 ter zake van jagtdelict en 1 ter zake van visscherij delict. Van de door de kantongeregten uitgesproken von- nissen waren mitsdien 206 veroordeelend, 33 vrijspra- ken en 2 schorsingen. In hooger beroep zijn 33 vonnissen gewezen , 5 door de Arrondissementsregtbank te Utrecht, w^aarvan 3 veroordeelend en 2 vrijspraken , en 28 door de Ar- rondissements regtbank te Amersfoort, waarvan 25 veroordeelend en 3 vrijspraken, mitsdien in het ge- heel 28 veroordeelend en 5 vrijspraken. Zoodat van de 241 voor den regter gebragte zaken , slechts 5 defi- nitief door vrijspraak zijn getermineerd. --VHi^^^§^^?<K-^- YERSLAG VAN DE JAGT EN VISSCHERIJ IN DE PROVINCIE LIMBURG, OVER 1855. MEDEGEDEELD DOOR DEN HEER INSPECTEUR G. JANSSENS. A. JAGT. De wildstand was in 1855, over het algemeen ge- nomen , tamelijk bevredigend. AUeen werd daaraan eenig nadeel toegebragt door den geweldigen hagelslag, die in Augustus 1855 de gemeenten Thorn, Wessem, Linne, Heel, Herten, Horn, Haelen en Roermond teisterde en een groot aantal hazen en patrijzen op het veld doodde. Het grof wild begint zich in dit gewest allengs meer dan vroeger te vertoonen; althans werden in sommige localiteiten , waar men dit wild voorheen nimmer zag, in 1855 reeen aangetroffen. 172 De hazen waren in genoegzame hoeveelheid aanvve- zig, doch de patrijzen in de meeste streken van dit gcwest zeer schaars; waarvan de oorzaak is toe te schrijven aan de stortregens , die in de maand Junij IL zijn gevallen. Het waterwiid was menigvuldiger dan in 1854 ; inzonderheid de watersnippen waren in vrij groote menigte voorhanden. Het getal der in 1855 iiitgegeven acten bedraagt : 302 groote jagt-acten 14 kleine » waarvan het regt en het zegel, met inbegrip van de opcenten , hebben opgebragt f 6504,40. Voor de registratie van duiventillen zijn ook dit jaar geene aanvragen ingediend. Eendenkooijen en zwanendriften worden in Limburg niet aangetroffen. Het schadelijk gedierte is over het algemeen niet toegenomen; vooral het konijn is in de meeste streken merkbaar verminderd; het schijnt dat in den voorle- den winter, op sommige plaatsen, onder dit gedierte eene ziekte heeft geheerscht, die eene aanmerkelijke sterfte ten gevolg had. Gedurende het jaar 1855 zijn gedood en ter beko- ming van premien vertoond geworden : 38 moervossen. 23 rekelvossen. 55 niet volwassen vossen 61 marters. 173 151 fluwijnen. 166 bunsings. 2 hermelijneii. 617 wezels. 1 areiid. 41 valken. 42 havikken. 278 sperwers. 11 woiiwen. 1 buizerd. Voor al deze dieren werd aan premien uitbetaald eeii bedrag van f 533,25. Hct personeel der bezoldigde opzieners onderging geene verandering ; de standplaatsen dezer beambten en de gemeenten tot den kring van hun toezigt be- hoorende , bleven dezelfde als vermeld zijn in het ver- slag over 1854. Behalve de 11 bezoldigde opzieners, hebben 60 on- bezoldigde opzieners , alsmede de marechaussces en de verdere bij art. 37 der wet bedoelde beambten, het toezigt op de jagt en visscherij iiitgeoefend. De bezoldigde opzieners onderscheiden zich steeds door onvermoeiden ijver en naauwgezette pligtsbe- trachting; ook in de betrekking van rijks-veldv^achters beantw^oorden zij behoorlijk aan hunne roeping; aan drie derzelven werden door Z. M. gratificatien ver- leend, wegens goede diensten in laatstgemelde hoeda- nigheid bewezen. Ook van de zijde der marechaussee wordt op dc 174 jagt en visscherij een ijverig en aanhoudend toezigl iiitgeoefend ; onder de overige bij art. 37 der wet met liet toezigt belaste beambten , wordt slechts een klein getal aangetroffen , hetwelk op de strooperijen een waakzaam oog houdt en deze naar eisch bekeurt. Uit aanmerking van bet gering inkomen der bezol- digde opzieners, heeft bet Z. M. bebaagd, bij besluit van 4 January 1856 no. 140, de toelage dezer beamb- ten te rekenen van den 1 dier maand te verhoogen tot op f 5,00 's weeks. In bet dienstjaar 1855 werden op bet stuk der jagt en visscberij bij processen- verbaal 372 bekeuringen geconstateerd. De aard dier overtredingen was als volgt; Jagen zonder acte 60 Jagen zonder schriftelijke vergunning 31 Jagen in gesloten jagttijd 3 Het komen met schietgeweer in het veld buiten de openbare wegen en voetpaden , zonder acte of bui- tengewone magliging 13 Poging om het wild te bemagtigen door middel van wildstrikken 23 Onweltig vervoer van wild 3 Weigering van onderzoek der middelen van vervoer en der goederen die gedragen werden .... 4 Het komen met honden in het veld buiten de open- bare wegen of voelpaden , zonder acte of magliging. 56 Het laten losloopen van honden zonder slepende kruis- Transport 1 93 175 Transport i 93 bungel, buiten de kom der landgemeenten en de openbare wegen 15 Het vinken met slagnelten op zondag 1 Overtredingen van verschillenden aard op het stuk der jagt 1 7 Jagen op spoorsneeuw 2 Visschen zonder acte of vergunning 71 Visschen zonder schriftelijke vergunning 20 Visschen in den gesloten lijd 31 Visschen met ander vischtuig dan waarvoor vergun- ning is verleend . . . . , 1 Vervoer van visch in den gesloten tijd 5 Visschen , terwijl het water met ijs bedekt is . . , i Den visch door middel van keernetten den doortogt te beletien 5 Jagt en visscherij overtredingen geconstateerd tegen onbekenden 14 Totaal 273 Van deze overtredingen zijn geconstateerd : door de bezoldigde opzieners 175 » » onbezoldigde » 36 door de marechaussee 104 » » veldwachters 29 » » ambtenaren der rijks middelen 18 opgemaakt door de burgemeesters op de verklaring van getuigen , . 10 Totaal. 372 B. VISSCHERIJ. De toestand der visscherij is sedert 1854 niet verbe- terd ; over het algemeen kan gezegd worden dat hij 176 steeds kwijiiend is; alleeii de zalmvisscherij was tame- lijk voordeelijj. In 1855 zijn voor de visscherij uit{jeseven : 96 groote visch-acten 176 kleine » waarvan het regt en het zegel, met inbegrip der op- centen, hebben beloopen de som van f 1 124,88. Het aantal afgegeven kostelooze vergunningen be- draagt 159. Ten aanzien van het toezigt op de visscherij , gel- den dezelfde bijzonderheden , als met opzigt tot dat der jagt zijn opgegeven. Blijkens de vorenstaande opgaven beloopt de geheele opbrengst der, in 1855, in Limburg uitgegeven jagt- en visch-acten , zoo aan regt , als aan zegel en opcenten , na aftrek van het bedrag van vier onafgehaalde jagt- en visch-acten , de som van f 7577,25^ Het bedrag der door de ontvangers der registratie gedurende 1855 ingevorderde boeten , is f 741,50 en dat wegens verbeurd verklaringen f 81,52^. Aan de jagtopzieners , marechaussee en verdere be- ambten is , in 1855 , voor premien wegens gedane bekemnngen, uitbetaald f 1013,00. Het heeft den Koning, bij besluit van den 16 Janu- arij 1806 , n". 54 , behaagd , met wijziging in zoo ver van Hoogst Deszelfs besluit van den 24 April 1852, no. 86, de premien voor bekeuringen in zake jagt en visscherij, wegens overtreding na 31 December 1855 geconstateerd , te bepalen op : 177 a. f 2,50, wanneer de bekeiiring , zonder verzwa- rende omstandigheden , heeft plaats geliad bij dag, dat is minder dan een imr voor zons opgang en minder dan een mir na zons ondergang. b. /" 5,00, wanneer de bekeuring , zonder verzwa- rende omstandigbeden , beeft plaats gebad bij nacht^ dat is: meer dan een imr na zons ondergang en meer dan een unr voor zons opgang. c. f 8,00 , wanneer de bekeuring heeft plaats ge- bad met verzwarende omstandigbeden , waardoor ver- staan wordt : wederstand van den bekeurde ; feitelijk • beden tegen den opziener of beambte gepleegd^ of wanneer de bekeurde naar den naastbij zijnden officier van justitie of bulp officier van justitie moest worden geleid ; zoo mede wegens bet vangen van wild met , of bet stellen of in bet veld bij zicb bebben van wild- strikken. d. f 15,00, w^anneer de bekeuring beeft plaats ge- bad wegens bet aanwenden of bet in bet veld bij zicb bebben van tirassen. De bij de betrokkene afdeeling der provinciale griffie bebandelde stukken bebben , bebalve de dagelijksche briefwisseling met de jagt opzieners, niet minder dan 1376 bedragen. Hieruit blijkt dat de werkzaambeden wegens bet bebeer der jagt en visscberij eerder toe- dan afnemen* GEDACHTEN over het verstoren van vogeliieslen , en de bij dc jeugd bestaande iieiging'oni met dc \erzamelde eijereh le piijken. Het wordt aan de kinderen toegestaan , zicli tot uitspanning bezig te houden met het zoeken van vo- gelnesten, om daarna met de gevondene eijeren de muur of den schoorsteenmantel te versieren , nadat zij door het zoogenaamde uitblazen van hiinnen hi- houd zijn ontdaan, dat door het aanbrengen van kleine openingen in de uiteinden , door middel eener speld , en op eene daarvan te blazen geschiedt. Wanneer men hierover niet verder nadenkt, dan schijnt dit een onschuldig vermaak te zijn: die het echter bij ondervinding kent, zal zonder aarzelen moeten toestemmen, en ook de ervaring heeft het geleerd, dat er soms minder of meerder ernstige ge- volgen nit ontstaan kunnen , zoo bij de verklaringen 179 (lie men heeft af fe leggen bij ontmoetin{jen op cens anders grond, die gewoonlijk nict ten genoege van den zwakken uitvallen , bij de verstoring en beschadi- ging van voorwerpen , waaraan de een geen de minste , een ander de grootste waarde hecht, b.v. de nachte- gaal , de zv^aan en de door volksbegrippen bescliermde ooijevaar, als ook bij verschil over de vraag : of het eijeren van tamme of van wilde eenden betreft ? vs^aar- onder den landman nict altijd kalm blijft, tegenover den onbedreven stedeling, waarvan hij dikwerf veel last ondervindt, vooral onder kerktijd en andere als gunstig veronderstelde tijdstippen. Die dit alles bij ondervinding kent , zal almede toe- siemmen, dat er nog andere punten van beschouw^ing zijn , waaroratrent te waarschuwen valt ; te meer , daar er dikwerf ongelukken kunnen gebeuren bij het overspringen van sloten en het dringen door hagen , door de kans van te verdrinken of zich te bezeren , alsmede door het gevaar van uit boomen of van hoog- ten te storten. Zoo viel, in 1721 of 1722, van een gedeelte van den Mechelschen toren, een meisje, dat gelukkig met hare kleeding aan den unrwijzer , die juist middag wees , bleef hangen , ten aanschonwe der bevolking van de stad; welk meisje (*) den toren had beklommen, om door middel eener, door de galmga- ten uitgebragte plank nesten te bereiken. Hetzij nil de plank aan de handen ontsnapte, of de zwaarte op (*) Volgens tie overlevering licette zij Louise , en wijdile zij zich later aan clou Ilcer. Rei>. 180 liet uiteinde der plank overgcbragt , de kracliten der helpers overtrof, zij viel en hin{j nu voor de wij- zerplaat. Men ijst op het verhaal ; welk eene ontstel- tenis moet het niet veroorzaakt hehben, voor dat men hulp kon aanbrengen , hetwelk , gelukkig voor de patiente, cindelijk gebeurde. 