Van Brussel naar Karema : geschiedenis eener Belgische kolonie in Midden-Afrika
Engeland heeft dit volmaakt begrepen, en reeds bezit het langs heel den Beneden-Niger eene reeks van twaalf tot vijftien factorijen, handels-of land- bouwstatien, onder elkander verbonden door eenen wel ingerichten dienst van kleine stoomschepen. Het grootste getal dezer statien wordt bestuurd door verstandige, geleerde en eerlijke negers. De eerst te maken propaganda is buiten kijf de handelspropaganda, en de eerste missien, welke men moet daarstellen, zijn handelskantoren. Maar deze kunnen in een nieuw land niet met vrncht ingericht worden, dan onder de leiding van wetenschappelijke wroeters, de onderzoekingsreizigers. Wetenschap en handel : ziedaar de twee hefboomen, welke Afrika 104 VAN BRISf-EL FAAR KARHMA moeten hervormen. De eerste zal de wegen aan- wijzen ; de tweede zai ze openen. Want helgeen er in Afrika allereerst noodig is, dat zijn wegen, gemeen- schapswegen. En wanneer ik zeg hervormen, geef 'ik aan dit woord de breedst 'mogelijke beteekenis, zonder dees of geen bepaald doel te beoogen, zonder meer in 't bijzonder te willeii spreken van de exploitatie, debeschaving, de verchristening, dan van de afschaf- fingvan den slavenhandel of de uitbatingder natuur- lijke voortbrengselen. Afrika herscheppen, het is, in de bedrijvigheid der wereld een deel geven aan dit continent, ingesluimerd sedert het begin der tijden. Dit is voorwaar! eene groote onderneming, vvaar- voor elkeen niet anders dan belangstelling, sympa- thie en eerbied gevoelen kan. Zij zal lang en moeilijk zijn, buiten alien twijfel; maar zulk voor- uitzicht schrikt den wroeter voor beschaving geens- zins af. De geschiedenis is daar om te bewijzen, dat al de overwinningen, waarop de menschheid zoo rechtmatig fier is, haar langdurige krachtsinspan- ning en groote opofferingen gekost hebben. Wat de moeilijkheid uitmaakt van een werk, is er ook de grootheid van, Het zal Belgie alvveder doen stijgen in den eerbied der natien, die edelmoedige en krachtdadige hulp, welke het bijbrengt in het werk van Afrika. VAN BRUSSEL NAAR KAREMA 105 Indien het grootsche plan des konings de ondersteu- ning blijft ontmoeten, die het verdient, mag men volkomen zeker zijn, dat het eenmaal vrucht zal dragen. Iloewel de wetenschappelijke en gastvrije statien der Internationale vereeniging hoegenaamd geen handelskarakter dragen, brengen zij als vanzelf den landbouw en den koophandel aan, benevens de uitbating der rijkdommen van bosch en mijn. Het wetenschappelijk werk is slechts de inleiding tot handelswerk. Het bijzonder initiatief des konings heeft het eerste gedaan; aan het publiek, zich thans het tweede aan te trekken. Belgie bezit de dichtste bevolking ter wereld, en zijn stofFelijk fortuin is in evenredigheid met zijne natuurlijke voordeelen. Ons vo!k kan er op bogen, tusschen de meest gevorderde natien van Europa geteld te worden, en het is met reden fier op zijne verslandelijke ontwikkeling en bloeiende nijverheid. Het bezit, voor den uitvoer van den overvloed zijner producten, eene der schoonste havens van Europa, en het zal eene handelsvloothebben, zoodra het zulks ernstig zal willen. Bovendien bezit het hart en moed, want nooit is er te vergeefs een beroep gedaan op de zelfopoffering en de dapperheid zijner kinderen : iederen keer dat men tien Belgen gevraagd heeft voor een post van eer, hebben er zich honderd aan- geboden. Het heeft te huis, bij der hand, ahvat er Vau Brussel naar Karema. 8 106 VAN BRUSSEL NAAR KAREMA noodig is om le slagen en de stoutsle plannen zonder aarzelen aan ie vatten. Dat Beteie dus maar durve ! Dat het niet onverschillig blijve voor een vraag- punt, helwelk op dit oogenblik al de voortbrengende landen bezighoudt : het weze indachtig, hoeveel voorspoed en ware grootheid Portugal, Spanje, Engeland en Nederland niet te danken hebben aan de verre ondernemingen huhner kinderen, en het lette op den Congo. Indien Belgie wil, kan het daar ginder, tot zijnen meerderen roem zoowel als tot zijn meerder voordeel, eene der heerlijkste menschverheffende en handels- ondernemingen dezer eeuw tot stand brengen. Het werk is begonnen, het wordt krachtig onder- steund en verricht door eene keurbende van arbei- ders. Stanley, aan 't hoofd van een edit leger, zet de eerste houweelslagen in 't westen. Zijne reiisach- tige pogingen werden eindelijk met den besten uitslag bekroond. Hij heeft de zestig Livingslone- watervallen overschreden en zijne tent geplaatst op de boorden van het Stanley-Pool. De Belgische vlag wapport boven de poort der nieuwe wereld. Cambier heeft den eersten steen gelegd in 't oos- ten. Hiervoor heb ik verteld, met welken edelen ijver en welke onwrikbare volharding hij zich van zijne zending gekweten heeft. VAN BRUSSEL NAAR KAREMA 407 Tusschen deze twee punten, Vivi in 't westen en Karema in 't oosten, doorheen eene streek zesmaal zoo groot als Duitschland, vloeit de machtige Congo, reusachtigste stroom der wereld, de praehtigste baan voor de slroombooten van Europa, de groolste natuurweg van Midden-Afrika.. Langs zijne wonderbare oevers liggen werelden te ontdekken, zijn de edelste overwinningen te behalen, de meest verheven werken nit te voeren, de rijkste oogsten te verzamelen... Wie wil ze? EINDE. PLEASE DO NOT REMOVE CARDS OR SLIPS FROM THIS POCKET UNIVERSITY OF TORONTO LIBRARY DT Wauters, Alphonse Jules 439 Van Brussel naar Karema W3819. 