The Gaelic songster = An t-anaiche: no, Co-thional taghte do ain agus shean, a' chuid mh dhiubh nach robh riamh roimhe ann an cl
Q> 'hiJ^." \%. --::., -^fh #; ?<% THE GAELIC SONGSTER. — .f AN T-ÒRANAICHE: C0-^Iu0ual ^itglite ÙRAIN ÙR AGUS SHEAN, A' CHUID MHÒr DHIUBH NACH ROBH RIAMH R 0 I M H E A N N A N C L Ò GILLEASBUIG M A C-N A-CEÀ RD A DH. " 'N uair a sheinneas iad na h-6rain, Cu^ridh iad na h-eòin an crannaibh; 'N uair a theannas iad ri luinneig, 'S binn' iad na guileag na h-eala; 'S mùr is binne fuaim nan nìonas: Na ce.M pìob air thùs a' bhannail; Bidh a tùrn an làmh gach te' dhiubh, 'Sbidh a beul a' seinn na h-eakidh." (§ l a s 5 0 hj : ARCHIBALD SINCLAIR, 62 ARGYLE STREET; ROBERT M'GREGOR & CO., 45 BRIDGE STREET. MDCCCLXXIX. O -ìq.-o - THA AX T - Ò 11 A N A I C H E AIR A CHUR FO CHÙL-TAICE AN F H I 0 R L A S A I L G H À I D H E A L A I C H lAIN F. CAIMBEUL, ILE, MAR CHOMHARRA AIR fhÒghlum ainmeil air seann chainnt nan gÀidheal, AGUS MAR THAISBEANADH TAINGEALACHD AIR AN T-SUAIRCEAS,. AIR A' MHISNEACHD AGUS AIR A' CHUIDEACHADH A THA E NOCHDADH A THAOBH UILE CHUISEAN AR SINNSEAR; 1 LE MEAS AGUS MOR SPEIS AN FHIR-THIONAIL, G. mac-na-ceÀrdadh. 62 Sraid Earraghaidhhil ) Glaschl-, 1879. \ EOIMH-EADH ^jjjr'HA'N t-Oranaiche uis air a chasaibli le lànachd ciùil 'n a (ì^ chridhe agus le iomadh duanag thaitneach 'n a bheul. 'S e a rùn eùlas a chur air na Gàidheil anns gach àite 's am bheil iad a' tuinneachadh tuath is deas, an ear agus an iar, aig an tigh agus o 'n tigh. Air dha blii d'an bheachd nach cuir a ghnè, a ghiùlan, no iiii'ighioU bruaiUean air neach 'sam bith tha e 'n dòchas gu 'n seachainn e gainntir a' Bbàillidh agus beum-bàis a' ^lhinisteir. Tha e meallta 'n a bharail mur faigh e fàilte agus furan o gacli fìor Ghàidheal. Riamh o'n thòisich daoine air an gluasad le anail na bàrdachd air roinn a chur r'a che'ile, gheibhear 'n an cainnt bhlasda, bhinn, ge'ireais agus gliocas, fileantachd agus dràidhteachd. 'S i bìirdachd c'main an anma air a bheò-ghluasad troimh dhoimhneachd subhachais no dubh- achais — deòir an spioraid bliriste, agus g.'iire a' clu-idhe laiste — cainnt an duine 'n uair a's ge'ire inntinn, a's beothaile a chuimhne, a's fosgailtiche a thuigse, a's hiine a cliridhe agus a's blàithe 'aignidhean. Ann an goinih no ann an gean, ann an gruaim no ann an gràdh, breithneachaidh agus dealbhaidh an t-anam bàrdail, beò-laiste, smuaintean meamnach agus gnìomharan mòralach. Tha e cosmhail ris an iolaii' rìoghail, bhior-shuilich, an uair a dh' èireas i suas agus a sgaoileas i a sgiathan mòra air tuiltea(;h gaoithe. Chi stiil a' bhàird solus is beatha, gràdh is maise anns a' chruthachadh nàdurra. mhodh- annail agus spioradail, agus bheir i fainear nach'eil anns na buaJhaibh ROIMH-RADH. faicsinneach so uile ach clrillseannan is gathan a tha 'deàrrsadh a mach o 'n Ti sin 's e Gràdh is Maise. 'S i bàrdachd le'igh-spìosraidh nan aosdana a chaidh do 'n eug — beul-seanachais nan seann àbhachdais agus nan deas-ghnathan — carraig ailbhinn air am bheil smuain an cridhe agus gnìomh an làimhe sgrìobhte le peann iarruinn agus le roinn daoimein. Dh' iarrainn au t-Oranaiche fhàgail an làmhaibh nan sgrùdairean agus nan leughadairean gu bhi faotainn a mach air an son fdin, am buin no nach buin, cuid do na cliùthaibh a dh' ainmich mi dhasan. Thae'nceumno dhìi dealaichte o na co-chruinneachaidh a dli'òrain Ghàidhealach a chaidh air thoiseach air. Mar so choisinn e àite dha fe'in anu an eachdraidh agus ann an litreachas na Gàilig. Gun teagamh dh'fhàgadh againn mar dhìleab leis an duin'-uasal chliù- thoiUteanach sin Mr. lain Mac Coinnich, nach maireann, obair eir- eachdail agus fhiachail ann an "»Sàr Obair nam Bàrcl GàidhealarJi." 'San dòigh so thog e dha fe'in carragh-cuimhneachain maireannach. Is iomadh linn ri teachd, cho maith ris an linn so againne, a chuireas clach 'na chàrn. Gabhaidh obair do 'n t-seòrsa so ùine, saothair agus costus. Rinn mise na b' urrainn domh leis a' chungaidh a bh' agam, agus dh' fhosgaileadh mèin a's fhiach a rannsachadh agus a h-oibreach- adh gu dìchiollach, agus a tha mi an dùil, le cuideachadh chàird- ean, a phàidheas dhoibh-san agus dhomh-sa. Tha so uile 'nan làmhaibh- san; oir ma ruitheas an obair so gu maith agus gu 'n toir "Clanna nan Gàidheal ri guaiUibh a cheile" di-beatha di, misnichidh agus neartaichidh e mi gu bhi deanamh an Oranaiche anns a' h-uile dòigh agus seadh airidh air an àite a fhuair e cheana, agus a tha mi 'n dùchas a gheibh e fathasd, agus a dh' fheuchas mi ri 'ghleidheadh ann am meas agus ann am measg mo luchd-dùthcha. Feudar a ràdh aig an àm so, gu 'm bheil am measg nan Gàidheal thall agus a bhos ann an Gàilig, mòran do bhàrdachd eile a bu chòir a bhi air a cruinneachadh agus air a cumail air chuimhne. Tha mòran do na h-òrain agus do na laoidhibh Gàilig tuiUidh a's fada. Mar is trice, tha òrain ghoirid cosmhuil ri òraidibh goirid, saor o ath-aithris dhìomhain. Mur bhiodh cho eudmhor 's a tha ùghdair Ghàilig air son gach ni a dhealbhas agus a sgrlobhas iad fhaicinn clò-bhuailte, dheanadh Deasaiche tàrail, sgileil, fòghluimte, aig am bitheadh eòlas air fìor bhàrdachd agus comh-fhaireachdainn r'a gnè, le beagan sgrìoban d'a ijheann, iomadh hiinneag agus dàn ni 's re'idhe agus ni 's taitniche. Tha mi an dùil nach cuir faidead ROIMH-RADE. duanagan an Ora^'-aiche aileag air an neach a's giorra anail. Ged nach d' thixg mi anns a' cheiim so braigh-ghill air na chaidh roniham, thug mi an oidheirp air stiùireadli le faicill eadar Rudha-nan-rabhad agus Coire-nan-cuartag. Cò aca, a rinn mi ceart no ceàrr, dh' fheuch mi ris a' Ghàilig a litreachadh mar a tha i aii- a fuaimneachadh ann an ceìirnaibh air leth. So puing a tha duilich a h^imhseachadh gnn ceòhnhoireachd agus co-sheirm cuid do na h-òrain a mhiUeadh, oir is duail dìithchais, an t-im ùr a bhi a re'ir na bhithaich. Ged nach 'eil mise saor o mhearachdaibh clò-bhualaidh, fuaime no Utreachaidh, strìth mi ri ar cànain mhàthrail a chur a'n altaibh a che'ile cho snas-bhriathrach agus cho nàdurra 's a b' urrainn mi ; agus ged nach biodh gach ni a re'ir meidhean-tomhais nan tiolpairean, bu mhaith leam gu 'n cuimhneachadh iad an sean-fhacal — "Saoilidh am f ear a bhios 'n a thàmh gur e fèin is feàrr làmh air an stiìiir. " Dhioghluim mi ann an iomadh achadh. Thionail mi iomadh dias, seagal, eòrna, coirce is cruithneachd a riarachadh nan uile a re'ir an càil. Shaor mi iomadh gineil bhàrdail o a bhi air an adhlacadh ann an uaigh na di-chuimhne. Shàbhaileadh cuid eile dhiubh a bha air faontragh ann an duilleacliain bheaga, shuarach, o bhi 'n am biadh do na leomainn. Tha mic agus nigheanna a' chiùil lìonmhor am measg nan Gcàidheal — 3Ìol Oisein agus na FJinne — sliochd nan sonn. Orra so sheid a' Cheòb-aidh, agus thug anail bhlàth am màthar beò-aiseirigh air am buadhaibh. Phògadh iad le bilibh nam Fonn, 's dhùisg Teanga nan Rann iad gu seinn. Dh' òl iad uile a re'ir an lota à tobar fior-uisge na bàrdachd. Theirgeadh ìiine orm ann an labhairt unipa fa leth. Chithear mar itean àrda am boineid an Oraxaiche, òrain bhinne, bhàrdail, agus luinneagan grinne, geur-chuiseach le ioma fìor bhàrd. Còmhla riìi so, thionaileadh grunnan ro-mhùirneach, làn ciìiil agus aigheir, cuid mhòr dhiubh tha mar dhìUeachdain gun phàrantan, ach a shuain sinn gu càirdeil, teò-chridheach ann an cearb do blireacan an Oraxaiche. Tha mi a' guidhe gu 'm bi an t-Oranaiche cosmhui] ri sgoth-long eutrom, thapaidh, loma-hìn do raogha is tagha bathair — iùbhrach ghasda, chòmhnard a sheòlas troimh gach caol is camus — a shiùbhlas air gach locha is linne — a thathaicheas air gach ùig is òb — a thagh- aileas aig gach port is lamraig, gus, coimh-ionnan ri iadhadh na gre'ine, an cuir i cuairt shunndach, shoirblieachail, air an t-saoghal Ghàidhleach ROIMHRADn. gu leir. Tha 'n cuan fosgailte — tlia bhlrlinn beairtichte a' feitheamh beannachaidh agus brosnachaidh — tha na ràmhaichean an de'igh a h-iomram gu ionad seòlaidh. Feudar a nis a ràdh; — "An siu thJii- ia 1 na siàil shìthe, Gu f ìor ghasda, Shaor iad ua sea-ràimh-dheug', A steach tro' bacaibh, Sgathadh giad iad sios r' a sliasaid, 'Sheachuadh bhan-bhrdid. Dh' òrdaich Clanu RaonuiU d' an uaislean, Sìir-Pgiobaireau cuaiu a bhi aca, Nach gabhadh eagal ro fhuathas, No gu3 thuairgneadh a thachradh," Ann an aon fhacal, mu dheireadh, dhiarrainn air leughadairean a chuimhneachadh cho duilich 's a bha e niòran do na dàin so a thionail, an sgrìobhadh agus an clò-bhualadh gu ceart, — gu sònruichte an àireamli mhòr dhiubh nach robh riamh roimhe ann un clò, agus sin le fear a rugadh 's a thogadh am baile Ghlascliu. Bha e mar an ceudna ro dhuilich breth cheart a thoirt eadar na dòighean anns am bheil an t-aon òran air a sheinn, — mòran rann eugsamhail aig an fhear so nach fhaigliteadh aig fear eile ; agus a ris cò a rinn cuid diubh. Theireadh aon fhear 's e Dòmhnull Donn a' Ghlinne rinn e; fear eile 's e Ruairidh Bàn nan Cnoc a rinn e. 'X iiair bha nii làn chinntcach d, ainmean nan ùghdar chuir mi ris na h-òrain iad. Thug cuid do chàirdean còmhnadh agus teagasg mu na nithibh so, jigus tha mi a' toirt taing dhoibh, an duil aig an àm cheudna gu 'n gabh iad mo leth- sgeul mur do sgrìobh nù mar bu chòir dlionih a dh' aideachadh sin roimhe so. Do na h-uile caraid ionmhuinn — agus tha iad lionmhor — a thug còmlmadh dhomh le òran 's le luinneig, le ùine 's le peann, tha mi ag iarraidh a bhi toirt taing dhùrachdaicl; mo chridhe. G. M. .«*#itC:- "^;:$t^ CLAE-INNSIDH. A' bhean-chomainn, ... 462 A' choiUe-glmiamach, 313 A' chruinneag Ileach, ... 479 A' chuairt-shàmhraidh, 421 A Dhòmhnuill bhig, ... 45 A flileasgaich an fhnilt chraobhaich, chais, 38 A fhleasgaicli dhuinn, ... 289 A ghruagaich dhonn a' bhroillich bhàin. 31 A ghlinn ud shios, 407 A ghathan gre'in' a las tre neòil, 70 A h(5-rò, mo Mhàiri lurach, 186 A hò-ro, mo nighean donn, 15 A Lilidh glirinn, 6] A Mhàiri bliinn. ... 47 A Mhàiri bhòidheach. 378 A Mhàiri ghaoil, ... ... 346 A Mhàiri mhiog-shìiil, mheall-shuileach, 17 A Mhairearad òg, 's tu rinn mo leòn, ... 522 A' mhaighdean àluinn. 432 A mhaighdean òg nam meal-shùilean, ... 12 A mlmathan a' ghlinne so, 484 A mhic lain, nihic Sheumais, ... 131 A rùin, 's a ghaoil, na 'm faighinn thu, ... 11 Ailein duinn, a nì 's a nàire, ... 414 CLAR-INNSIDII. Ailein diTÌnn, shiubhlainn leat, . . . ... ...  leam, a rìbhinn liu'ach?... ... ... ... 29 An teid thu leam a Mhàiri ì ... ... . .  cuimhneachadh 's ga 'n iondrainn, ... ... 153 Biodh an deoch so 'n làimh mo rìiin, ... ... ... 173 Bithibh aotrom 's togaibh fonn, ... ... ... 485 Brathainn nan steud,  clia 'n f haigh mi, 380 C' àite bheil i anii am Muile ? ... 25 0' àite 'n cadail an rìbhinn an nochd ì 507 Cailin donn a' chualain reidh. ... 518 Casag an èisg, 301 CathAlma, ... 388 Cha 'n 'eil f eum anns a' mhulad, 3G0 Cha 'n òl mi deur tuiHe, ... 90 Chluinn mi na h-eòin, -217 Chunna mi na gruagaichean, ... 278 Chuir iad an t-sùil à Pilot, 150 Ciad fàilt' air a' Chomunn, ... 296 Cogadh no sìth, 2U0 1 Comhairle mathar d' a mac, ... 38G Còmliradh, Dmi-blmisgi-aig agus fear-turais, 321 Cruimaeag bhòidheach a' chùil bhuidlie. ..: 81 Cuach Mhic-'Ill-Andrais, 476 Cumha an t-seann Ghàidheil, ... 172 Cumha bràthar, 303 Cumha lonar-Ghàiridh, ... 221 Cumha Mhic-Leòid, ... 294 Dean cadalan sàmhach a chuilein mo rìiin, 517 Deoch-slàinte Chòu-neil Gàrdyne, ... ... 188 Dh' f halbh mo leannan f e'in. 340 Dh' fhalbh mo nighean chruimi, donn, ... 447 'Dìreadh a mach ri Beinn-Shianta, 404 Dìreadh 's a' tèarnadh nam bealaichean. ... 513 Do bheatha nuas o'n tìr so shuas, 224 DbmlmuU an dannsair, ... 109 Duanag a' chiobair. 239 Dùil ri Baile-Chaolais fhaicinn, ... 329 ; Duine bochd air bheagan mhart, 356 1 Dùthaich nan craobh, ... 481 Ealag Chamaron, ... ... 433 Eilein an Fhraoich, ... 417 Eilidh bhàn ChoLre-chnàimh, ... 275 Eilidh Chamaron, 368 CLAR-INNSIDH. Eireadli na gaisgicli threun', Ester Nic-NèiU, FàiU ill o, agus ho-ro èile, FàiU ill o ro, fàill ill o, FàiU ill o liill ù ill o, Fàilt' ort fe'in, a cliuthag ghorm, Fàilte Bhraid-Albainn, Fàilte dhuit, a's slàinte leat, Fàilte do 'n Eilean Sgiathanach, Fanaidh mo Mhàiri buileach o 'n tì, Fàsachadh na Gàidhealtachd, Feasgar Luain 's mi muigh air chuairt, Fhir a the'id thar a' mhonaidh, Fliuair mi naigheachd do bhàis, Fhleasgaich ùir, leanainn thu, Fios thun a' Bhàird, ... Fleasgach a' chùil duinn, Fuadach nan Gàidheal, Fuirich a rìbhinn j)hrìseal, phrìseal, Ged a rinn sinn dealach', Ged a tha mi 'n nochd 's a' chòisridh, Ged tha mi gun chrodh gun aighean, Gleann ChiU-a'-Mhàrtain, Gleann-da-ruadhail a' bharraich, Gobha mo chridhe, Gu 'm bu slàn do 'n mhaighdinn, Gu'm bu slàn do na giUean, Gu 'n togainn fonn gu h-aighearach, Gur bòidheach deàrrsach, ... Gur e mise tha fo mhì-ghean, ... Gur mis' tha fo mhulad, Gur moch rinn mi dùsgadh, Ha u rò mo nìgh'nag, Ho rò, cha bhi mi ga d' chaoidh ni 's mò, Ho rò, cha 'n 'eil cadal orm, Horò chaU èile, Horò, DòmhnuU Ciomaineach, Horò eileinich, ho gu, 54 68 446 235 475 139 343 201 218 258 471 209 3G3 232 283 307 461 426 259 74 141 167 419 524 349 156 412 304 243 254 350 70 508 8  meall-shuil, ... ... 194 Hìi o, tha mi tinn, ... ...  coill nan dearcag, ...  Ghlinneachain, ... ... ... 200 Marbhrann do GhiUeasbuig Mac-na-Ceàrdadh, ... ... 374 Marbhrann do Pheigi Nic-'Illeathain, ... ... ... 443 ]\Iarbhrann Forsair Clioir'-an-t-sìth, ...  mi 'n de,  184 Na brògan dannsaidh, 261 Na Teampullaich Ghàidhealach, ... 113 Na tulaichean, 117 Nach gòrach mi ga d' chaoineadh, ... ... 170 Nach muladach duine leis f e'in ì 469 Nàile, 's i mo ghaol-sa 'n rìbhinn, ... ... 130 Na 'm bithinn eòlach air gabhail òrain, ... 336 Na 'm faighinn gille r'a cheannach, ... ... 496 Ni mi duan do 'n gliruagaich bhanail, 86 Ni mi 'n duanag so le aoibhneas, ... 27 Ni mi òran le dùrachd, 51 Nigheanag a' chùil duinn. ... 337 Nighean bhàn an Achadh-Luachrach, 5 Nighean donn an t-sìigraidh, ... 199 Nighean donn nan re'idh-shùil. 391 Nis o'n chaidh an sgoth 'n a h-uidheam, ... 140 'N raoir chunnaic mi 'm bruadar. 94 0, cha cheil mi, ù, cha cheil mi. ... 276 0, cha 'n urrainn mi ann. 244 0, gur brònach m' anam fo sprochd. ... 251 0 ! mosglam-se le sunnd a's càil, 450 0, seinnidh mi mo dhuanag. ... 49 0, 's tric mo shùil air an linne, 370 Och horò! 'lUe dhuinn. ... 456 Och! mar tha mi, 's mi 'n am ònar. 101 Och! 's mis' tha cianail, fàilinneach. ... 520 Ochòin a Rìgh, gur e mi tha muladach, ... 410 Ochòin, cha taobh tuiUidh, ... 387 Oganaich an' òr-f huilt bhuidhe, 76 Og ùr a' chùil bhàn-ghil, ... ... 490 Olaidh sinn deoch-slàint' an oighre, C2 Ovsca. a! Bhaloon, ... ... 499 Oran a' bhuachaille, ... 493 Oran Chloinn-Gliriogair, ... ... 164 Oran deakchaidh, 353 Oran do bhàta,  ... ... ... ... 503 S beag is mò leam-sa ciod a their iad, ... ...  . . .  Chamaronaich, ... .. ... g3 Slàn gu 'n till na Gàidheil ghasda,  's mi g'a stiùireadh, ... ... ... 59 xvi. OLAR-INNSIDH. 'S neo shunndach leam m' aìgne, ... 89 So deoch-slàinte Ghàidheil ghasta, 161 So deoch-slàinte Mhurachaidh òig, ... ... 495 So 'n am shìneadh air an t-sliabh, 88 Soraidh slàn do 'n àilleagan, ... 99 Soraidh leis a' mhaighdinn, 75 'S trom mo cheum 's mi leam fhdin, ... ... 397 'S trom mo ghleus air an stùchd, 324 'S trom tiamhaidh mo chridhe, ... 396 'S uain' an ihòid f o 'n d' adhlaic iad, 299 Sud agaibh an deoch a dh' òlainn, ... ... 36 Tàladh lain Mhìàideartaich, 265 Teagasg Rìgh Artair, ... 465 Tliàinig sgeul o thìr nan Gall, ... 241 Tliàinig sgeula mo chruadail, ... 72 Tha dìirachd mo chridhe dhuit, 472 Tha ghaotli 'n iar cho caithreamach, ... 120 Tha mi trom 's duilich leam, ... 280 Tha m' inntinn sgìth bhi cuimhneach', ... 64 Tha midad orm, 157 Tha mulad, tha mulad, ... 92 Tha mo rùn air a' ghiUe, 190 Tha mo chion air an ògbhean. ... 151 Tha mo chridhe trom, trom, ... 281 Tha na siantan air caochladh, ... 502 Tha 'n dìl' air an athar, 347 Tha sgeul ùr air tigh'n do 'n bhaile. .. 40 The'id i 's gu 'n te'id i leam, 519 The'id mi ga d' amharc, ... 352 Thoir mo sli oraidh thar sìùle , ... 454 Thug mi gaol do 'n f hear bhìin. ... 382 Thug mi gaol do 'n t-seòladair, 182 Thug mi greis ann an armailt Dheòrsa, ... 147 Thug mi mo cheist dhuit mar cheile, 148 Thug mi 'n oidhche 'n raoir simndach. ... 79 Thug mi rùn, 's chuir mi ùigh, 366 Togaibh a' bhr atach , ... 237 Toirt m' aghaidh ri Di ìira, 293 COMHCHPvUINNEACHADH OE DH-ORAIN GHAIDHEALACH. BUATDH LEIS NA SEOID. Le Alasdair MacGriogaik, Maighstir-Sgoil an Dul, Apuinii a' Mheinuearaich. Faigheadh cliù o gach rannfhear, gu ceòlmhor 's gu binn, An Dubh-Fhreiceadan Gàidhealach a dh' àraich na glinn — Cuimir, fiiasgailteach, f inealta, slàinteil 's a' chom, Fearail, ceannsgalach, cruadahich, treun, agus trom. 'S gu robh buaidh leis na seòid ghuineach, gharg agus bheò, Chaidh do bhuiUsgein nam Franguch, mar ghaoith 'clol 's a' cheò: A's nach d'fheuch fathast cùl do neach riamh nach robh ]eò, Oir cha strlochd sliochd nan garbh-chrioch, a's annta an deò! 'S gu robh buaidh leis na seòid. 'S math thig breacan-an-fhèilidh gu lèir do na suinn— Osain gheàrr air an calpannaibh dòmhail, geal, cruinn ; A's iteagan dorch' air slios gorm-uidheam cheann, Sud i èideadli nam blàr, 's cha bi 'n tè fhada, theann. 'Sgu robh buaidh, &c. 'Sceart a labhi-as iad cànain na h-Alba o chian, ^Ear a bha i aig Fionn a's aig Oisian gu dian ; Clia do ghluais ehum na tuasaid, 's a chaoidh iad cha ghhiais, I (lun ani bolg-fiieadain mheur-thollach, fliuaimneach 'n an chiais. 'S gu robh buaidh, kc. OlìAIN Cha tearc gàbhadh a's àit às an d' thàinig le buaidh Gaisgich chalma na còmhraig, 's nan diùth-bhuillean cruaidh; Roimh gach diomhanas, sògh, aighear, 's aoibhneas a thagh, A bhi 'dionadh an saorsa, an duthcha, 's an lagh'! 'S gu robh buaidh, àc. 'S iomadh deuchaiiin a fhuair na fir àrdanach, bhras. Bho'n nach gèiUeadh dhiubh lànih, 'so'n nach tionndadh dhiubh cas, Bho'n nach fheudadh gu'n caochaileadh an dualchas n' an cleachd, Leis an d' fhàgudh gun sàmhladh an sinnsir 's a' ghleachd. 'S gu robh buaidh, ttc. Mar a bhlàth-rahadainn shàmhraidh, iad ciùiii aun au sith, Ach mar gheamhradh nam beann aca, searbh aun an strìth ; Sgaiteach, gruamach, a' Inaithreadli nan iiàimhdean le feirg, 'G an cas-ruagadh 's 'g an sguabadh a àraicilih dearg ! 'S gu robh buaidh, àc. Cha'n'eil ùine ni 's mò a' ruith dhasan nach gèill ; Bidh, mar dhearbhadh, corp marbh, gu 'm bu ghann e de chèiU ; Seachnadh 'n tì leis nach feàiT guin an èig, na bhi slàn, Casadh riusan a suas, 'tha cho millteach a's dàn ! 'S gu robh buaidh, ic. Mar is gairge an nàmh, mar is cruaidhe an cath, 'S ann is airde 'n siu iuntinn luchd-thrusgan nau datli ; Tha 's an dòruinn a' fàs anam niòr dhoihh air fad, Leis an reub, leis an mill, 's leis an cUxoidh iad gun stad, 'S gu rol)li buaidh, &c, 'S i so'n fhìrinn gu dearbh, air gach seòl agus dòigh, 'S ga co' dhaingneach' gu dilinn, bidh \k Fontenoi; Sud an là a thug ainm dhoibh air tùs anns an fheachd, Bha an arm uile-dhìleas do'n Righ 's do gach reachd. 'S gu rol)h buaidh, àc. GIIAIDIIEALACIL Och! chaiclh 'n sàrnch' 's au leònadh ; bha'n ceiicl cliarraid teth, Oir aig l^iconderogii, gu'n chaili iad an leth ; Na sheas, bhiiadhnaich le còiuhnadli na dh' aom gu ro glirinn; Rinn a' chomhstritli ud Eiogliail iad, 'nuas feadh gach linu ! 'S gu robh buHÌdh, &c. Rinneadli gniomhara leò anns gacli tir chum an deach', Bhios 'n an ioghna, 's nam uiiorbhuil', gu bràth do gach neach ; Cha leig air dearmad au saoghal, an treuntas gu sior, 'M feadh bhios spèis agus mòr-mheas do shaighchiireachd fliìor ! 'Sgu robh buaidh, &c. Ach co cheòlraidh no 'n teangair is òirdheirce th' ann, 'S nrraiun innseadii mar 'bhuadhaich 's an Eiphit a' chlaun ! Luaidh ueo-ghann, gathau-lanu, sleaghan-chranu, cbaidli gu luath 'M fir do-cheannsach' do chàch, o na h-àrmuinn o thutith ! 'S gu robh buaidh, ifec. As ua gàirdeanaibh lùth-chleasach, fèitheach, ghrad leum, Goimli a's bàs a chuir uiilteau o chainnt a's o fheum ! Ghabh na laoghaich 's an àm mireadh 'n-searbh-chMth a's couu, 'Dol troinih dhìiiutean a's àr-chlosach nàimhdean le foun ! 'Sgu robh buaidh, ttc. 'S glan a dh' eirich am buaireas air còmhlau an àigh, Oir le lèir-sgrios cliaidh Frangaich a bhualadh guu bhùigh ! Thuit gach aon air au làr dhinbh, 'ii a shèimh-chadal buan, 'S thug na Gàidh'I leò an sròl aca nall thar a' chuau ! Mar so buaidh leis ua seòid ghuineacli, gharg agus blieb, 'Theid do bhuiUsgein nam Frangach, mar ghaoith 'dol 's a' cheò ; 'S nior fheucli iad an cùlthaobh do'n dreani nach bi leò, O, uior striochd iad gu sìorruidh, a's aunta an deò ! 'S gu robh buaidh leis na seòid ORAIN 'SI MO LEANNAN AN TE UR. 'ìS i mo leannan an tè ùr, 'S guirme sùil 's is caoile mala, Tè gu matla gu 'n tig an gùn, Dli'fhàg i m' inntiiin tìu\saeh. 'S ged nach 'eil mi paiJt' de stòr, Dheanainn seòl, a ghaoil, air d' aran : Mharbhainn hreac air linne lòin, 'S damh na cròic 's a' bhùiridh. 'S i mo leannan, etc. Tha rao chridhe tiu'sach, tròm, M' inntinn cha tog fonn ri ealain, Tha lionn-dnbli orm fo thuinn, Mo nighean donn an t-sùgraidh, 'S i mo leannan, etc. Tha do chneas mar shneachd air lòn, Muineal rò-gheal mar an canach ; Cas is deise 'thèid am bròig, Nach dean feòirnein 'lùbadh. 'S i mo leannan, etc. Tha do ghruaiclhean mar an ròs, Beul is bòidhche shèideas anail, Mala chaol mar ite an eòin, Ruisg is bòidhche 'dliùineas. 'S i mo leannan, etc. Ged a bhithinn feadh nam beaim Fad na h-oidhch' gun tigh'nn gu baile, GUATDHEALACH. 'S i mo choii-e fhèin bhiodh ann, 'S mi gun bhann, gun chùnihnant. 'S i mo leannan, etc. Saoilidh mi n' uair tliig an oidhch', Gu'm bi caoimhneas dhomh 's a' chadal, Ach 'n uair dhùisgeas mi o m' shuain, Glacaidh buaireas ùr mi. 'S i mo leannan, etc. Ged a bhithinn-se cho òg, 'S gu 'm b'e 'maireach tùs mo latha, 'S mi nach trèigeadh gaol na h òigh, Air son diomb luchd-diùrrais. 'S i mo leannan, etc. Am bruadar chunnaic mi 'n raoir, Mi bhi sìnnt' ri taobh mo leannan ; 'S tha e geur a' tigh'nn am chuimhn' — Chuiri'n cèiU dhomh diùrrais. 'S i mo leannan, etc. XIGHEAN BHAN AN ACHADH-LUACHRACH. AlR FoNX : — " The girl 1 left behind me." A dh-aindeoin taobh ga sèid a' ghaoth, 'S ro chaomh leam fhèin bho thuath i, Oir 's ann tha tuineadh renl mo ghaoil A dh'fhàg mo shaoghal truMgli dheth. Tha m'inntinn trom, gun fhonn, fo phràmh. 'S mo chridhe làn de bliruaillean, 'Scha cheil mi nach i ghoid mo thàmh, 'N tè bhàn tha'n Achadh-Luachrach. j ORAIN Aii lonar Ghàrraidh air Di-màirt, An comunn àrd nan uaislean, Gu'n bheachdaich mi do mhiog-shuil bhlàth, 'S an deàrrsadh bha 'n ad ghruaidhean, Gu'n bhuail mo chridhe uair no dhà, Le meud mo ghràidh do'n uau-gheal, 'S bha leam flièin uiar reul measg chàich, 'N tè bhàn tha 'n Achadh-Luachrach, 'S ann aig coinnimh an Tigh-Mhaoil, A rinn. do ghaol mo bhuahidh, Le'd mhiog-shuil ralieallach sheaHas caoin, An gnìiis gach aoin gun smuairean : 'S ged bha teagasg briogliail, slàn, Aig Mr. Lamler uasal, Bu gheur mo shùil air ùrìa gràidh, N' tè bhàin tha 'n Achadh-Luaclirach. Fhir a dh'imicheas 'san àm, An àird do 'n ghleann air chuairt bhuam, Seinn au luinneag ao gun fheall, Ma chi thu uio gheall an uaigneas. Innis di nach fhad mo là, Mur faigh mi tràthail fuasgladh, Bho 'n tè mheallach, chlanuach, bhlàth, Tha 'n tàmh an Achadh-Luachrach. Ged a tha mo stòras gaun, Gun chrodh, gun chrann air chluaintibli, Gu'n leughainn dhuit-se iomadh cainnt, Gu'm b' eòl dhomh 'm peann a ghluasad ; 'S gun seinninn luinneMg dhuit 'na thrà, 'S cha bhiodh mo ghràdh fo smuairein ; 'S gu'm fòg'radh uiulad cian gach là, 'N tè bhàn tha 'n Achadh-Luachrach. GUAIDHEALACH. Gur e a mheudaich dhomh am pràmh, 'S a dh' fhàg mo chadal lu.iineach, Gur goirid gus an dean mi fhàgail, An t-aite am bheil mo luaidhse. As ged a shiubh'lainn-se gun dàil, Dh' Atii^tralia air cliuaintibh, Cha Jeig mi às mo chuimhn' gu bràth, 'N tè bhàn tha 'n Achadh Luachrach. MONADH DHRUIM-UACHDAIR. Ged a thàinig mi'n tir so, Clia'n fliad 's miannach leam fantainn, 'S nach faic nii niu 'n cuairt dhomh Gaol suairce nio leannain. 'S nach faic mi, etc. 'S inighean muilleir so fliuair mi, 'S, a righ, bu shuairc an taobh leab' i I 'S i nighean muilleir, etc. Tha mo chàirdean an gruaim rium. Ciiionn nach d'fiiuair mi leat beairteas. Tha mo chàirdean, etc. Ged nach d'fiiuair nii leat stòras, Fliuair nii mìjran de tli'achd leat. Ged nach d'fhuair, etc. 'S ged nach d'fhuair mi leat feudail. Fhuair mi cèile mhath chadail. 'S ged naeh d'fhuair, etc. A' dìreadh Monadh Dhrnim-uachdaii-, 'S tric a luatliaich cii 'n t-astar. A' direadli Monadh, ctc. onAiy 'S tric a leig nii mo sgìos dhiom, 'S tu, ghaoil, sìnnte ann am bhreacan. 'S tric a leig mi, etc. An àm dol fodha na grèine, Agus èirigh 's a' mhadainn. An àm dol fodha, etc. 'S mi gu'n rachadh leat an cunnart, Far nach cumaiann mo chasan. 'S mi gu'n rachadh, etc. 'S mi gu'm fuilingeadh bhi'm priosan, Tri mìosan rè 'n earraich. Ged a thainig mi'n tir so, Cha 'n fhad 's mianuach leam fantainn. HO RO, OHA BHI MI GA D' CHAOIDH. Ho rò, cha Ithi mi ga d' ohaoidh ni's mò ; iNJa thrèig thu mise cha lugh'd orm thu ; Na'n tigeadh tu fhathast, bu tu m'aighear 's mo rùn, 'S na'm faighiun do litir gu'n ruigiun thu nunn. Tlioir an t-soraidli, ceud soraidh, thoir an t-soraidh so uara, A nunn tliuu nam porta thar osurtich a' chuain, Far an d'fliàg mi mo leanuan, caolnihala gun ghruaim, 'S gur cùbhraidh' leam d' anail na'n caineal 'ga bhuain, Ho ro, cha bhi. etc. 'S 'n uair ràlnig mi 'n cladach bha m'aigne fo phràmh A' cumha na majghdinn is caoimliueile gràdh, 'S 'n uair ghabh mi mo chead di air feasgar Di màirt, Gu'n deach' nii 'n tigh-òsda a dh-òl a deoch-slàint'. Ho rò, cha bhi, etc. GHAIDHEALACH. '8 e so aii treas turas clliomh fhèin a bhi falbh, A dh-ionnsaidli na hiinge, le sgiobair gun chearb, Le còmhlan math ghillean nach tiUeadli roimh stoirm ; 'S na'm biodh agam botal gu'n cosdainn sud oirbh ! Ho rò, cha bhi, etc. Ged thèid mi'n bhàl-dannsaidh, cha bhi sannt agam dha, Clia 'n fhaic mi tè ann a ni samhladh do m' ghràdh ; 'N uair dhìreas mi'n gleann, bidh mi sealltaimi an àird, Ri dùthaich nan beann, 's a bheil m'annsachd a' tàmh. Ho rò, cha bhi, etc. Mar dhealbha na peucaig, tha'n tè tlia mi sealg, 'S 'n uair clii mi an tè sin tha m'èibhneas air falbh ; Mar ròs air a' mheangan, tha 'n ainnir 'n a dealbh, 'Sged sgàineadh mo chridhe, cha'n innis mi h-ainui. Ho ro, cha bhi, etc. O R A N DO BHAILLIDH lAIN CAIMBEUL, NACH MAIREANN, A BH'aNN AN ARDFINEIG AM MUILE. Le a Mhnaoi. AiR FoNN : — " Baintìj Davie." Rùn mo chèik^ air a cheaini, Air a cheann dubli, air a cheann dubh, Rùn mo chèile air a cheann ; 'S b'fheàrr gu'n robh thu'n raoir leinu. 'S ann an Ile fhuair thu d'àrach, (Fuaim na tuinne ris an Airde,) Air do chuartachadh le càirdean ; 'S cha b'e 'n gràdh a sheargadh. Rùn mo chèile, &c. ORAIN 'S nioch a bhitheadh tu air ghhiasacl Aig an t-seilg air feadh nani bvuachan, Leis a' ghunna, co bhiodh suas riut ? Sùil mo luaidh neo mhearachdach ! Rùn mo chèile, &c. 'S iomadh latha thug mi spèis dhuit, Mu 'n d' ghlac mi do làimh o'n chlèire, 'S cha b'e càch ri 'm bithinn rèidh ; O, b' fheàrr thu fhèin mar cheanna-bheairt. Rùn mo chèile, &c. 'N uair a thigeadh tu le d' bhràitlirean, 'S Uilleam aoibheil Bhaile-Mhàrtainn, B'e mo dhùrachd suidhe làmh riut, 'S shruthadh tàbh o d' sheanachas. E-ùn mo chèile, &c. Tha t])u iriosal a's uasal, 'S tha thu treubhach mar bu dual duit, Ann ad oighr' air iomadh buaidh, 'S ann tha thu 'd dliuais gun mbeang leam. Rùn mo chèile, &c. Tha thu foghainteach mar BhàiUidli, Buidhinn cliìi o Earraghàidheal, Cà, bheil aon a lionadh d'àite, Lc d' innleachd pàirt neo-cliearbach 1 Bùn mo cheile, kc. Ann ad dliachaidh tha tliu còmhnard, Cridheil, suairce, 's e do dhòigh e, 'S ioma h-aon a' suidhe gu d' bhord, Le'n uile dhebin bheir dearbhadh. Rùn mo chèile, &c CtIIAIBHEALACE. '3 ann an raoir a bha nii brònacli, Gu 'n d' fheucli na h-ìoghnagan ceòl rium, Bha do bhàta 'diìiltadh seòlaidh, 'S thugna deòir mo chainnt uam. Rùn mo chèile, itc. Seall thu Sìne Chill-an-Aillean, 'S Mac 'llleathain Bheinn a' Ghàidheil, lad ga d' choimhead mar is àbhaist, 'S cha d' rinn càch au dearmad. Rùn mo chèile, &c. 'S a nis o 'n tha thu sàbhailt còmhl' rium, Biodh'maid aoibhneach mar is còire, 'S gu ma fada bhios tu beò dhuinn, 'S dò gu mair sinn taingeil. II ùn mo chèile, àc. 0 R A N G A O I L. A rùin 's a ghaoil, na'm faighinii thu, Gur h-ann ri d' thaobh a chaidilinu, A rùin 's a ghoil, na'm faighiun thu, An raoir a bhruadair mi troimh m' shuain, Mo luaidh a bhi a' labhairt rium. A ruin, etc. Gu'n d'thàinig smal air beachd mo shìd, ZNÌu'n d'fhuair mi ìdn' air labhairt riut. A rùin, etc. Lìon do buadhan mi gu luath, An uair a fhuair mi sealladh dhiot. A rùin, etc. ORAIN Do mhiog-sliùil dhonn, a's i ro loinneil, 'S mala chaol 'cur flath oirre. A rùin, etc. Do chalpa bòidheach, meamnach, seòcail, Ainneamhag chòir 's na fearainn thu. A rùin, etc, Do ghruaidh mar chaorann, slios mar fhaoileann, Thig o' thaobh nan cladaichean. A rùin, etc. Galar cràidh nach tuig fear slàn ; Tha mise làn gach latha dheth A rùin, etc. A MHAIGHDEAN OG NAM MEALL-SHUILEAN. A Mhaighdean òg nara meall-shùilean, Gur h-òg thug mi mo ghealladh dhuit ; Na 'm faighinn thu le toil na clèir, Cha'n iarrainn sprèidli no earras leat. Sgrìob a tliug mi 'n bhaile so, Cha robh an sgrìob ud aithreach leam ; Air a' mhaighdinn tha mi 'n tòir, 'S cha chum an t-òr mo leannan uam. A mhaighdean, etc. Do ghruaidh clio dearg 's an caorann leam, Do chneas cho geal 's an fhaoilinn leam, 'S iomadh mais' a th'air mo leannan, 'S bòidheach, baiiail, aoibheil i, A mhaighdean, etc. Chaid'linn air bheag aodaich leat, Ged' b'ann air euall an aonaich e, — 6HAIDHEALACH. Sneaclid a' taomadh oirnn a nuas, 'S o thaobli an fhuaraidh thaobhainn i. A ndiaighdean, etc. 'S nia tha thu 'g amharc sìos orm, 'S gu bheil mo storas ìosal leat ; Chumainn aran riut a's bainne, 'S cha bhiodh gainne sìthne ort. A mhaighdean, etc. Innsidh mi mar cliuala mi, Mar tha gaol nan gruagaichean, Mar shruth bras a' ruith gu cas, Gun toir e greis 's gu'm fuaraich e, A mhaighdean, etc. Their cuid de dhaoine còire rium, Nach 'eil 's a' ghaol ach gòraiche ; Ach 's iomadh fear is fheàrr na mis', A tha gun fhios fo dhòruinn leis. A mhaighdean, etc. 'S mur a bheil e'n òrdugh dhuinn, Cha chuir an saoghal còmhhi' siun ; 'S ge b'e fear a gheibh air h'iimh thu, Guidheam slàint^ a's sòlas dha. A mhaighdean, etc. SEINX, OCH HO RO, SEINN. Seinn, och ho ro, seinu, Seinn, och ho ro, leannain, Seinn, och ho i'O, seinn. 'S gur muladach tha mi, 'S mi air àiridh chruidli bhainne. Seinn, och ho ro, kc. ORAIN 'S gur mnlaideach sgìth mi, 'S mi leam fhin an tìr aineoil. Seinn, och ho ro, ctc, 'Cha b'ionnan 's mar bha mi, M an do dh-fhàg mi Bràigh Raineach, Seinn, och ho ro, &c. Le'm phiuthair 's le m' bhràthair, 'S cead bhi 'manran ri 'm leannan. Seinn, och ho ro, &c. 'S tric a bha mi 's tu 'sùgradh, 'S cha b'fhiù leat ach ceanal. Seinn, och ho ro, kc. Ann am bothan an t-sùgraidh, 'S e bu dhìmadh dha barrach, Seinn, och ho ro, &c. 'S e bu leaba dliuinn luachair, 'S e bu chluasag dhuinn canach. Seinn, och ho ro, ctc, Seinn, och ho ro, Ruaraidh, Bidh daoin-uaisl' air do bhanais. Seinn, och ho ro, &c, Seinn, och ho ro, Thormaid, Fhir nan gorm shùilean meallach. Seinn, och ho ro, etc. GHAIDHEALACH. 15 Làmh a stiùradh am bàta, 'S muir a' gàirich m\\ 'darach Seinn, och ho ro, etc, 'Sjtu gn'n stiùradh i dìreach, Troimh Chaol Ile 'n a deannaibh. Seinn, och ho ro, etc. 'S tu gu'n stiùradh i tiorara, 'S muir a' mire ri 'darach. Seinn, och ho ro, etc. 'S ged nach bi mi ga innseadh, 'S ann an Ile tha mo leannan. Seinn och ho ro, etc, 'S ged nach bi mi ga raidhtinn, Thug mi gràdh dhuit's mi'm leanabh. Seinn, och ho ro, etc. AN NIGHEAN DONK A ho ro, mo nighean donn, 'S ann ort fhèin a dli' fhàs an loinn, Dh'fhàg e acaid ann am chom, An gaol cho trom 's ghabh mi ort. 'S i mo ghaol an rìl^hinn òg, Dh' fhàg mi 'n Ile gorm an fheòir, 'S ged bu rìgh mi 's au Roinii-Eòrp', Cha bhithinn beò mar faighinn i. A ho ]-o, etc. 16 ORAIN 'S na 'm bitliinn-se mar eala bhàn, 'S gu 'm bithinn math air an t-snàmh, Mu 'n tigeadh moch-thràth Di-màirt, Bhioclh f hiosam c' àit' an caidilinn. A ho ro, ctc, 'N uair a chruinnicheadh an sgoil-danns' B' ait leam fhèin na chithinn ann, Maighdean donn 's cir chrom 'n a ceanii, A' cumail thall a camagan. A ho ro, &c. 'S bòidheach, sìobhalta do ghnùis, D' aghaidh, mhìn-gheal mar am llùr, Leig mi dhiom na bh' ann am dhùil, A's thagh mi thu, 's cha b'aithreach leam. A ho ro, itc. Ged a shiùbhlainn thar an tuinn, A's fichead bliadhna thoirt air luing, Bidh tu tric a' tigh'nn am chuimhn', Le meud na suim a ghaljh mi dhiot. A ho ro, àc. Dheanainn sgrlobhadh dhuit le peann, Dheanainn treobhadh dhuit le crann, Dheanainn sgiobair dhuit air luing, A chruinneag dhonu nam meall-shuilean. A ho ro, &c. Na biodh cìiram ort mu d' lòn, Glieibli mi 'm sgiobair air luing mhòir S 'n 'uair a thogar a cuid seùl, Le m' dheòin cha bhi thu 'd Ijhanaraich ! A ho ro, *Ssc. GHAIDHEALACH. Thèicl mi bheinn nan stùc 's nan si'òn, 'S na coireachan 's am bi an ceò, Le m' ghnnna caol nach diùlt do'n òrd, 'S a leònadh damh nan cabar dhomh. A ho ro L^c. 'S tric a dh'eirich mi glè mhoch, Maduinn chèitein, cheòmhor, fhliuch, A dhol a shealg a' choilich dhuibh A chhiinnt' a ghuth 's a' chamhanaioh. A ho ro, ctc. Fhad 's a chì nio shuil-sa ghrian, 'S i ri deàrrsadh air an t-sliabh, Air tè ùr cha bhi mo mhiann, 'S gur mùirneach, miaghail agam thu ! A ho ro, itc. ORAN GAOIL. RIXNEADH AX T-ORAN SO DO MHAIRI NIC 'lLLEATHAINN, ANNS a' MHORAIRNE, AGUS I AIR DOL DO DH' AMERICA. Le Ailein Mac-an-Leigh. A Mhàiri mhiog-shùil, mheall-shuileach, Cha trèiginn fhèin air cheannach thu ; 'S cha'n 'eil mi sgith ga d' leannanachd, Ged 's fhada fuireachd bhuait mi. Gur fada leam an ràidhe so, Gun neach ni prìs a' ghàire rium, O 'n dliealaich luchd a' mhànrain rium, 'S a dh' fhàg iad thar a' chuan mi. A Mhàiri mhiog-sliùil, kc. 18 ORAIN Is tu mar bliraclan fior-uisge, 'S e leum air uisge lìomharra, — Sin agaibh mar a chi sibh i, 'S i measg nam mìltean gruagach. A Mhàiri mhiog-shùil, kc. Do ghruaidhean tana, mìn-dearg Mar ròs air chrannaibh dìreach, Sùil chorrach is glan lìonadh, Fo mhah\ ghrinn gun ghruaimean. A Mhàiri mhiog-shuil, &c. Tha thu uasal, iriosal, Cha 'n fhaicear fraoch no frionas ort ; 'S do ghaol cha 'n fhàg mo chridhe-sa Ged 's tric a' dol thar chuan mi. A Mhàiri mhiog-shìiil, ctc. Do chùl donn, bòidheach, camagach, 'N uair chìreadh tu e chasadh e, A' ghrian ag òradh dhathan air 'S a' mhaduinn 's e mu d' ghuaillean. A Mhàiri mhiog-shùil, &c. 'S gur binne bhi ga d' èisdeachd Na 'n fhiodhal 's i fo 'teudan, Na ceòl na cuilc a' leughadh 'S tu bleodhan sprèidh air buaile. A Mhàiri mhiog-shùil, &c. 'S gur math thig sìoda 's làmhainean Do rìbhinn nam bas bàn-ghealki, Meur ghrinn thu air an t-snàthaid, 'S tu 'n seòmar-àrd a' fuaigheal. A Mhàiri mhiog-shùil, &c. GHAIDHEALACH. 'S tliu rnar eala bhàn-ghil A bhiodh air lochau fàsail ; Gur fhada ni thu deàrrsadh, 'S do chruth 'cur àill a's snuaidh ort. A Mhàiri mhiog-shùil, kc. 'S e Rìgh-nan-gaol* a thàlaidh mi, 'S a chuir a thaobhadh Màiri mi ; 'N uair shaoil iad bha mi gràineaeh oit, Bha m' inntinn hin de luaidh ort. A Mhàiri mhiog-shùil, &c. BANAIS MOR CHAMAROIN. Seisd : — 'S coma leam co bhios às na thèid ann, Co bhios as na co thèid ann ; 'S coma leam co bhios jis no thèid ann, Thèid mise gu banais Mòr Chamaroin. 'Nuair thàinig a' chuideachd 's a shuidh iad mu'n bhòrd, Chunnacas duine 's e 'tighinn na'n còir, Bha poca 'n a achlais a's bata 'n a dhòrn, 'S e daonnan ag òl air Mòr Chamaroin. 'S coma leam, etc. Bha thu na d' bhlaster aig Mac-Ille-Mhaoil Mu'n d'thàinig thu thairis a gearradh nan craobh ; Gur iomadach caileag a luidh thu ri taobh, Mu'n robh thu air thaod aig Mòr Chamaroin. 'S coma leam, etc. * Cupid. ORAIN Mii 'n d'thainig thu dh'fhuireach a choille Nèill Ruaidh, 'Cha bhuaineadli tu mòine 's cha cheann'cheadh tu gual, Gur h-iomadach cabar a leag thu le tuagh, A chumail an fhuachd o Mhòr Ohamaroin. 'S coma leam, etc. Bha Lachaun a' Choire "na shuidhe mu'n bhòrd, A' glaodhaich le sogan a's botal 'na dhòrn, "Deoch-slàinte a' ghaisgich bu mhath leam a h-òl, Bho'n rug e air s^DÒig air Mòr Ohamaroin " 'S coma leam, etc. Nuas dhuinn am botal 's cuidich am bòrd, Cupaichean, flataichean, pailte gu leòr, Cuir thusa am brot air a' cheann ud de'n bhòrd, 'S bidh 'n fheòil agam fhein 's aig Mòr Ohamaroin. 'tS coma leam, etc. Na'm faicinn do bhanais 's gu'n chiinninn a' phìob, Cu'n rachaiun ad choinneamh gu ruig Dal-a-chrì ; 'S ged bhithinn tighinn dachaidh gun duin' ach mi fPiìn Cu'n dannsainn leat ruidhle mu'm falbhainn, 'S coma leam, etc. Càirich an leaba 's e fada 's an oidhch'. Tha'n t-àm dol a hiidhe bho'n ghabh sinn ar boid, 'S bodachan sgiobalta seinn os ar cionn "Bu chinnteach mis a Mòr Chamaroin." 'S coma leam, etc. GHAIDHEALACH. 21 ORAN GAOIL. 'S cailin thus' a's buacliaille mise, Chailin òg, nach stiùir thu mìì \ 'S cailin thus' a's buachaille mise, Chailin òg i hìiiribh o. Chailin òg nach stiìiir thu mi? Chaidh mi 'shuiridh air nighean Righ Eir Lnn, Chailin, etc. Dh'iarr a' chailin ni nach b'fheudar. Chailin, etc. Caisteal air gach cnocan grèine, Chailin, etc. Muileann air gach sruth an Eirinn, Chailin, etc. Cat air 'm bi tri fichead earbull, Chailin, etc. Thug i mionnan, bòid, a's briathran, Chailin etc. Nach sineadh i a taobh ri m' chliathaich, Chailin, etc. 'Nuair chuala mi na briathran gàbhaidli. ' Chailin etc. Chaidh mi dhachaidh mar a b'àbhaist, Chailin, etc. Thug mi 'm luidhe bhliadhn' ach ràidhe. Chailin, etc. Thùinig a' chailin donn am fhaicinn, Chailin, etc. 22 ORAIN Dh'fhiosraich i ciod e mar bha ini. Chailin, etc. "Cha'n'eil mise ach tùrsach, cràiteach. Chailin, etc. Falt nio chinn 'n a dhuala làmh rium." Chailin, etc. Dh'èirich mis an là-'r-na-mhàireacli. Chailin, etc. Bho'n b'e ceann na bliadhna acli ràidhe ; Chailin, etc. Chaidh mi mach gu cìd na sràide ; Chailin, etc. Rug mi air caman 's chuir mi bàrr leis. Chailin, etc. Rug mi rithist 's chuir mi dhà leis. Chailin, etc. Thàinig a' chailin donn taobh blia mi. Chailin, etc. Dh'fhiosraich i ciod e mar bha mi. Chailin, etc. "Math le caraid, olc le nàmhaid." Chailin, etc. Chrom i ceann a's rinn i gàire. Chailin, etc. Mur lìhitheadh dhomh gur bean mo mhàthair. Chailin, etc. A's te eile mo phiuthar ghràdhach. Chailin, etc. Dh'innsinn sgeul do dh'fhear nam mnàthan. Chailin, etc. OHAIDHEALACH. 23 Pàirt dliiubh tha gu beulach, breugach, Chailin, etc. A's cuid dhiul)h tha gu niodhail, beusach. Chailin, etc. O R AN LE GA.IDHEAL ANN AN New Zealcmd. LuiNNEAG : — Trin àrin a ho ro, Irin àrin a ho ro, Irin àrin a ho ro, Mo ghaol air Marcus Lathurna. Tha e àillidh, flathail, òg, Gun mheud-mhòir, gun uaiU, gun spòrs ; B'fheàrr leam e gun bhonn de'n òr, Na prionnsa mòr le palaisean. Irin àrin, etc. Ged a gheibhinn leth an t-saogh'], 'S prionnsa rìoghail bhi ri m' thaobh, B'fbearr leam tàndi am bothan fraoicli, Le fear mo ghaoil an Lathurnach, Irin àrin, etc. Ciod e dhomhsa palais rìgli Mar bi ann leam rùn mo c\\y\\ B'fheàrr gu mòr na bhi 'm bhan-rìgli, Bhi m' bheanag chrìon an Lathurna, Irin àrin, etc. Do shliochd Dhiarmaid tha mo ghaol, Sliochd rìghrean bha'n tìr an fhraoich. 24 ORAIN 'S tha fuil co uasal 's th'anns an t-saogh'l, A' ruith an aodann Lathurna. Irin àrin, etc. Thàinig fios a nall thar chuan, Gu'n robh Rìgh Phrmsia rium an gruaim, Airson mi idir bhi 'toirt suas, Ri Marcus uasal Lutharna, Irin àrin, etc. Chuireadh fios le mòran spìd, Gu'n robh e 'n aghaidh lagh na rìo'chd, Mi phòsadh neach ach mac o rìgh, 'S mi leigeil dhiom an Lathurnaich. 