VADERLANDSCHE LETTER OEFENINGEN
„ \уааге u by uwe gezondheid! De Hemel geeve u een talryk „ Naakroost! God behoede uwe Kinderen, de vreugde еп roem „ van uw Geflacht (" | ` Zo lang eene Vreemde in de Haram is, mag de Egtgenoot er niet in kom.n. ’t Is de vryplaats der Gastvryheid, еп kan dezelve niet, zonder de gevaarlykfte gevolgen, gefchonden worden. Dit is een voorregt der Egyptijche Vrouwen, *t welk гу zorgvuldig bewaaren , en om eene zeer gewigtige reden zeer ter harte neemen. Een vermomd Minnaar kan langs dien weg in eene hem anders verbodene plaats komen; en is het voor hem van de uiterfte aangelegenheid, niet ontdekt te wor- den. Мег een gewisfen dood zou hy den mislukten aanflag moeten boeten. Liefde wordt in dit Land, naar de en hevig zyn, zo uit hoofde van de lugtsgefteltenisfe, als de hin- derpaalen , welke zy ontmoet , dikwyls door droeve treurtoo- neelen gevolgd. De Turkche Vrouwen gaan altoos, onder ’t geleide van Ge-- едепеп, als zy een lugtje ор den Nyi fcheppen, en zich ver- maaken met het gezigt van de bekoorelyke oevers dier riviere. In haare Vaartuigen зуп ftaaije en ryklyk vercierde kamertjes.. Fraai my- en aartig derwerk pronkt deeze Vaartuigen op ; en zyn Ze van andere te onderkennen , door de blinden voor de venfters neergelaaten , en de muzyk die ’er uit gehoord wordt. Wanneer zy niet kunnen uitgaan, tragten zy haaren opgetloo- ten ftaat zoo veel mogelyk ie veraangenaamen. Omtrent het ondergaan der zonne klimmen zy ор een terras, en genieten de koelte van den avondftond , by de geuren der wel bloemen; Zy baaden zich dikmaaf , en hebben als дап teffens de koelheid van het water, de reuk der wel-iekende planten , de frisheid der lugt, en het gezigt van een onbeneveld uitfpan-. zel, met duizenden van flonkerende йеп. De Turken doen, ten einde baare Vrouwen niet mogen be- gluurd worden. van de hoogte der Minarets , de openbaare uit- roepers van het Bede-uur. zweeren, dat zy bet verrigtende de oogen zullen fluiten; doch een meer en alles betekenende voor- Sorge, welke zy neemen, beftant daar in dat zy blinde lieden aanftellen, tot һе: verrigten van deeze heilige bezigheid. ‚ Zodanig is de doorgaande leevenswyze der Agyprijche Vrou- ` Wer. e ЭВ EGYPTISCHE VROUWEN. ‚ 973 wen. -' Haare ‘Kinderen ор te voeden ,: zich zelven onledig te houden met de bezorging der Huislyke zaaken , en in ’t mid- den van haar Gezin te leeven , maakt de hoofdfom uit van haar pligten. Bezoeken te geeven еп te ontvangen , waar in zy meesteotyd tot luidrugtige vrolykheid. overflaan, ор de Rivier te · vaaren , Onder de fchaduw der Oranjeboomen te wandelen , en de Aimé: te hooren, Zyn haare uitfpanningen. Zy fchikken zich met zo veel zorgvuldigheid op om haare kennisífen te ontvan. gen, als de Franjche Dames, wanneer zy in ’t gezelfchap van. Heeren -zullen verfchynen. Schoon uit den aart vreesagtig еп aagtzinnig, worden zy, ééns door drift- overmand zynde , door dezelve geheel vervoerd, еп gelyken dezelfde niet meer. Geen deuren, geen grendels, geen Oppasfers, hoe talryk en (cherp- ziende, wederftaan de ontftooke vlam; ’t vooruitzigt zelfs van een dreigend doodsgevaar belet haar niet, om middelen te be- denken, tot het voldoen van de beerfchende hartstogt, еп zel- den worden zy vergeefsch te werk gefteld. SMBEKSCHRIFT AAN MEVROUW DE МОРЕ , DOOR DE INWOON- DEREN VAN HET LANDSCHAP HUWELYKS-ELENDE, OP 1 ON /ERDAANIGST , OVERGELEVER u. (О het Hoogduitsch.) MEVROUW ! ' | Welke ook de natuur zy van uw Weegen, wy fmeeken U, op "т nederige , еей gunstryk oog te Паап op dit Land- fchap, wadr de arme Getrouwde Lieden zugten onder de har- de weten eener Heerfchappye, welke wy niet kennen ; doch die lets moet weezen , en ‘wy, niet zonder reden, weronderfielten , eene verborgene en magtige Godheid te zyn. Want, wy kunnen ens niet verbeelden, dat de Wereld, hedest ten d — de Wereld, zo befchaafd , zo verlicht, zich Jaat beftuuren , door een Niets, of door enkele naavalging. Neen. Gy, Gy zyt het, ontzaglyke Gezagvoerfter , die, door een fillen, maar onwederftaanbaaren, invloed, de hoofden hier beneden beftuurt : Gy zyt een daadlyk beftaand Weezen , een dier Weezens van een hooger rang , ат welke onze Dichters het lot der Menífchen onderwerpen. Kwamen Ter geene andere Zaaken in overweeging , wy zou- den in bekooring komen om U te voegen by de Schikgodine зеп, en U aan te merken als de Vierde dier ontzaglyke Zuste- ven. Uwe Begeerten zyn zo willekeurig en onbepaald als die жег drie zwarte Godinnen: de draad, dien gy (pint, is zo fen als die door de hand van ATROPOS gaat ; het knippen van uw Winaar is zo vreeslyk voor onze Beurzen, als die der onderaard- {che Goden voor ons Leeven. — Maar, behalven dat w weeten , dat gy ше kunt behooren fot een Gezin, ’ welk D | . 3 Zi 174 . м TEMEAKEHNEFES © - zich zo zeer’ kenrherkt ‘dod: eeft ofttefundertyk gedrag , Ma Gy- Hoor 'de eeuwige gedaantverwisfelingen, waar mede gy het Heelal vermaakt, Zullen wy ois wel weagtn Dn U eene plaats toe te fchikken, іп een zo haargcestig en Мак gezelfchap, waar gy uwe dagen met ongeduld en verveeling zoudt (ren, Het gezelfchap dier drie oude Zusteren, die, zints den tyd van HO- MERUS tot nu toe, in haar haveloos gewadd en finterige nagt- тиеп zitten, zonder ophouden fpinnende ет affnydende, kaa. тог behaagen aan eene gezwoorene Vyandirme v allen werk Haarer Sexe eigen. Wat uwe Sexe aanbelangt des kunhen wy niet twyfelen: uw Naam еп uw Châraêter beide wyzen het genoegzaam uit. Wy Zouden diensvolgens U kunnen plaatzen onder de Godinnen van den Olmus , tusfchen juno en venus; doch MINERVA ZOU zich des belgen, еп, daarenboven ïs het beden de niet méer , om den hemel mer nieuwe Godheden te bevolken. Ons blyft, derhalven, alleen over сеп Weezen te vinden van eene Middelnatuur. of van eene lugtgewestifche zelfftandigheid, welke eenige overeenkomst heeft met het Ryk der Grillen, де Beuzelingen, еп Het vervaardigen van Optooi. Wy hoopen U daar aan te' treffen, en dait met verfchuldigd ontzag eenig hul- de te kunnen toebrengen. ——— Wy befchouwen О, Me- vrouw ! als еспе TOVERGODIN , ёп zelfs als de Opperfte onder de Tovergodinnen. эс Is bekend, dat de goeddoende Tovergadir , zints lang, ontthrooud is, ел zeker geen Wéezen was gelchikter om haare plaats te vervullen дап Су, om dt Wereld naar verdienften te Tratten, By gevolge kan gansch Heelal uwe Toverfchepter niet. ontwyken. e Indien het kan gefthieden , dat onze oogen door bet dekkieed uwer toveryen heen zagen , zou onze nieuwsgierigheid zich wonderlyk voldaan vinden, met het ontdekken der midselens waar door het U gelukt alle hoofden van Kreek. te helpen, en alle flaaten te betoveren. ` Menfchén van аћегіеі (laat, van allerlei Charaâers, grooten en kleinen, welgemaakten em lely- ken, kloekzinnigen en Zwakverftandigen, zyn: aan uwen zegews- gen gekluisterd, ep volvoesen flaafsch uwe bevelen., De Grys- sart zelfs, by welken alle andere begogeling begint ор te hou» дсп, doet zwakke poogingen om U van verre te volgen. De arme, die bykans van gebrek in zyn. fchamele hut fett, fchikt en plooit de lappen, welke zyn geraamte dekken , op de best rhogelyke wyze , om aan uwen wil tevoldoen. Maar ’t- is vrugtloos ons door gisfingen af te matten, 'от uwe Toverfchikr kingen na te vorfchen : wy voelen de (mertlyke. gevolgen , ев dat is genoeg om ans te vrymoedigen tot het voordraagen van Wie Smeek{chrift. бб. 5 `. бу fechynt , Mevre“w! zeer vergramd tegen ons elendig Landfhap: de Wyze welke gy volgt, Їп ons ге: Amien, kandigt gen buitangewgohe matte van toorn wn, Бесе: kleine Met AAN MEVROUW DE MODE. 275 blindingen zouden wy draaglyk rekenen , en aanzien als eene vermaakneeming , welke uwer Mäjeftcit taekomt , of als een zagte kastyding , waar mede ’t U behaagt ons te vereeren. Maar ` dat de zaaken tot die hoogte klimmen als zy geklommen zyn, zulks is niet geëvenredigd aan het misdryf , waar аап wy ons bebben kunnen fchuldig maaken. Zedert lang hebben wy de pauwkeurigfte onderzoekingen gedaan na den aart diens mis- dryfs. kertjes, Sentimenteele Knaapjes, die zo veel geneigdheids be- toonen, om, naar de Letter, uwe willekeurige en veranderlyke Wetten, en uwe Geftaltverwisfelingen, te volgen: zendt deeze aartige, van zelfs beweegende Werktuigen, werwaards gy wilt, Zy 2 Пеп niet nalaaten U eere te bewyzen. Doch fpaar den werkzaamen Huisvader, en het Gezin, dat van dien: zweet moct leeven. Oefen uwe onbepaalde magt niet op onze lieve Vrouwen, die, lachende, zich kleedende, en wandelende, ons geheel inkomen verflinden. * Is niet dat het baar aan Huishoude. Iykheid en heilzaame inzigten ontbreekt ; neen, zy rekenen, by ийек, goed, als het de Keuken, de Dienstbooden. en hun- ` ne Mannen betreft: maar zo ras het de Mode, het Toilet, den Opfchik okt, is alles verlooren, de berekening gaat geheel an- ders тое, de Huishoudelykheid neemt eene andere gedaante aan, en een gansch verfchillenden loop neemen haare overleggingen. „ Zodanig iets, zegt dan de nieuwe Rekenkunde, moer weien die koste is nict bovenmaatig tot zulk een oogmerk, leert de nieuwe Wiskunde ; zonder dat te bezitten kan men іп geen gezelfchap komen , fpreekt de nieuwe Redeneerkunst: die Dame is zints zo lang reeds , ор die wyze, gekapt en ge- vn kleed geweest, fchoon zy ons їп rang niet overtreft, en het veel verfchilt dat zy haar Man zo veel ten Huwelyk aange- „ bragt hebbe als wy: wy Zyn, zo zeer als eenige andere Vrou- „ wen, Ter op gefteld, om de belangen van ons huis te beharti- » gen; maar dat weezen moet, moet weezen , en men hebbe a geene zwaarigheid te maaken , wezens benood'gdheden van » dien aart.” --— Dat een Man het onderneeme bewysre- deren van die kragt te wederfpreeken, dit hy enkel een fcha- duw van te onvredenheid laate blyken: de ondervinding zal hem welhaast berouw doen hebben over 2уле onvoorzigtigheid; hy wordt of overftag geworpen door de vrouwlyke 2сег overreeden- de welfpreekenheid , of hy beproeft de uitwerkzels der mis- noegdheid , welke by deeze de tong losmakt іп bi геге verwy- ten, en by geene het fpraaklid oenige weeken verftyft. 4 Uwe 376 ` BMBEERSCHRIPT Uwe Maiefteit is niet onkundig , dat de opgemelce onheilen de minfte zyn, die dit Dal der verwarringe verwoesten. Ge- ruineerde E milien, w-inhoopige Mamme", Vrouwen en Kinde- тел, dagelykfche Binkbreuken : deeze dingen ontuisieren de Jaarboeken uwer Regeeringe. ` ` Wy gelooven, derhilven, dat het belang uwer Majefteit zel. ve het medebrengt, dat de zaiken niet langer op dien voet voor ga:n. Uwe Staaren zullen als dan eerlang еспе woesty- ne gelyken , gy zult geene dan verzwakte Onderdaanen hebben, als gy vordert dat wy onze kragten uitputten voor het ten ein- de loopen onzes leevens. Want Бег is uwer Majelteit zeker be- kend , dat de meesten uwer Onderdaanen niet weezenlyk ryk ` ‚ жул, fehoon ‘er niemand onder hun îs » of hy geeft vaor, het te weezen; еп hy moet het althans in fchyn zyn Dit voorkomen van rykdom is thans zeer bezw arlyk uit te bouden: want, zon- der wel overtuigende en klinkeide bewyzen , ontmoet men gee- nen dan ongeloovigen ; cen kleed, ryklyk mer goud belegd , met an геге in ’t oogloopende cieraaden, cen goede keuken, on уе деге ‘fchitterende ‘toeftel, ftrekt alleen tot een half voldoend bewys in deeze hardgeloovige Keuwe. Om deeze redenen neemen wy, zeer onderdanig onze toe. vlugt tot U, 6 Tove godinne! met verzoek, da: gy uwe wet- ten verzagt, en het getal der Reglemenen, welke ons Land- fchap ove ftroomen, vermindert, Geef veel eer, Mevrcuw , een vast en duurzaam Del aan uw Wetboek. Verwek een bekwaam ` Man, ‘want wat is uwe ve`bo gene m gt niet in (ааг te wege te brengen?) een anderen TRIBONIAAN , die van uwe verflrooid :, veranderlyke еп dikwyls ftrydige, Wetten, cen gerege!d Tarek der Mode maake. Of, indien het uwe Majefieit niet be- haage, ons zo geer te begun(tigen als de /urken, de Lap aders en Kamtfchatkaars, dat het U dan ten minfte believe, de ver. anderingen te bepaalen tot dje of vier Jaarcn : ten einde wy tyd hebben, om de dingen by derzelver naam te leeren noemen, ze voor onze Vrouwen te koopen, de fraaiheid ’er van te bewonde. ren, оп te draagen zo als °t behoort. Door dit middel, zullen wy althans leeren ons te klecden, zon "er behulp van den Kleer, maker. °% 15 met de daad een bejammerenswaardige zaak, zyne eigene kleederen niet by nam te kennen. Niet leen grootmagtige Gezagvoerfter! zal uw belang maat ook uw roem winnen bv het geregeld plan, ’t welk wy, met alle nederigheid U danbieden: want wie is in flaat ooit ber vernuftige ván uwe uitvindingen , de fchoonheid uwer fchik- kingen, en het treffende van derzelver verfcheidenheid, te be. wonderen, еп met lor te vermelden, daa” alle de heerlyke ver- tooningen welke gy uwen Onderdaanen fchenkt, elkander met de fnelheld eens weerlich:s opvolgen, van voor onze oogen zis pagtgezigten verdwynen , of gelyk zyn aan de dwaallichtjes, die gitdooven op het oogenbl'k dat ze gevormd worden. .. Daarenboven zulicn uwe we: kzaambeden eene onft:rflvke ver- 7 maard. AAN MEVROUW DE MODE. 2717: Maardheid verkrygen, als ру de party kiest, uwe Vernieuwingen tot den tydkring van drie Jaaren te bepaalen: hier door zal ecn Cabinet de Meder, voor de naakomelingfchap, de gemak!yk(te en egte tydrekenkunde opleveren : dit Cabinet zal hoeden, prui- ken, mutzen, mantels, (сһоепеп, oorci.rraden, enz enz enz, bevatten, en oneindig beter, dan de bestbewaarde Gedenkpen- ningen, kunnen diegen , om de Jaarboeken der wereld te ontwar- геп. Als dan zal de groote Wereld gedenktekens Lebben van de wyze. waar op zy voorheen beftondt; als dan , die driejaarige Tydkringen met geen min pragts vieren, dan de Grieken hunne Olympiaden ; als dan, zal-zy niets toegeeven зап de fchrandere Mexzicaa: en , die de Eeuwen zo wel als de Jraren tellen, door behulp hunner knoopen. | Maar, wat zal ‘er, іп dit geval ‚ worden, van het ontelbaar ġe- ta} manlyke en vrouwlyke Werklieden, thans met zulk een on- vermoeiden vlyt bezig, in uwe Fabrieken? Wat het lot weczen der Frifeurs, der Marchands de Modes, еп van Galanteries „ enz. enz. enz, ? Ach! on:rust-U des niet, Mevrouw! uwe magt is onbepaald, uwe redmiddelen zyn oneindig, uw invloed kan niet faalen. Laaten alle lieden van dat Пар verhuizen, verzend deezen na de zedige Japanners, andere by de logge Chineejen , eenige na de nog bykans onbekende Monoëmupi; daar zullen ту, gewapend met uwe Toverroede, ontelbaare Aankomelingen aanwerven, беп wyd veld ре vinden, voor hun yver en behendigheid. Vaorwaar, wwe Eer vordert die Volken niet voor altoos onthceven te laaten van uw juk. Doe hun c'ndelyk uw yzeren (сер:ег voelen, en geef, terwyl gy daar uwe Heertchappy uitbreidt en oefent, eenige verademing aan uwe goede Eur- ревзпеп, bovenal tot vertroosting der Мапосп, die op ’t punt ftaan, dat zy hunne-inkomften geheel verzwolgen zien, in den draaykolk uwer alles aantrekkende en medevoerende Toverkragt. эс Is met het brandendst ongeduld, dat wy het oogenblik onzer verlosfinge verwagten, en dit te meer, daar wy uit het beloop der zaaken kunnen voorzien , dat ons geen ander Jop dreigt, дап, om zelve de fpinrokke op te vatten, om onze Huisgezinnen niet geheel te zien ten gronde gaan. Hoe weinig Bou deeze arbeid aan onze Baarden, aan onze Pruiken, voegen ! Eindelyk, Mevrouw! fmeeken wy U, een genadi te flaan op-onze Dogters, die reeds het hoofd beginnen ор te fleg- ксп, ef den invloed uwer betaveringen te gevoclen. Wat zel er van haar worden? Wat zal ier worden van haare Ouders , wier fnkomften feeds afneemen, en U, als eere laate gurist, verzoken, dat zy, al vallende еп opfiasnde, bun leeven ten einde Brengen ; еп, indien wy, om hulde te doen аап uwe М jefteit, onvermydelyk een Ken eerlyk Bankroet moeten maa- Ken, dat ons dan genadiglyk vergund wordt, het niet, dan naa onzen dood, te . К, Deeze g nst van uwe Majefteit verzogr hebbende , blyven wy uwe getrouwe еп bykans Z'Seeum Onderdaanen. 4 A an 278 DAGVERHAAL LEE Aan de Uitgeevers der N. Alg Vaderl. Letteroefeningen. MYNE HEEREN! | » He volgende Stukje las ik onlangs іп den Ffprit der Foure » naux, die het had overgenomen uit деп Engelfchen Un’. „ verfal Cenjar. Ik hebbe my van het zelfde recht bediend, „ еп van den Franschmun ontleend, het geen hy den Em, gelschman fchuldig was. Gelieft gy het te plaatzen in uw Mengeiwerk , het is Zeer tot uwen dienst. Naar dit flaaltje „ te oordeelen, wenschte ik, dat wy wat mcer van doeze Aan- „ tekeningen van ELISABET WOODVILLE hadden, dan het ver- an haal van eenen dag. „ Een pat Aantekeningen hebbe ik ‘er bygevoegd, welke » gy kunt behouden of verwerpen, naar welgevallen.” Ik ben, met waare achtinge, Uw Beftendige Leezer, М. 6. РАСУЕКНА Л, (*) VAN ELISABET WOODVILLE (t`, NADERHAND GEMAALIN VAN EDUARD DEN ÎVden, KONING VAN ENGE. LAND, DOOR HAAR ZELVB GESCHREVEN , VÓÓR HAAR. EERSTE HUWELYK. - Eene uitmunde Les voor de Schoonen der tegenwoordige Eeuwa MAANDAG. ochtend , ten vier uuren opgeftain, от GATHARINA de koeiën te helpen melken. '- Ten zes uuren ontbeten. Ten zeven uuren, ben ik, met de Hertogin myne Moeder, d na (*) ОЁ het іп die tyden gebruikelvk geweest zy, bv perfoonef van aane Sien, diergelvke Degverhaalen te houden, weete ik nier, Koning + DUARO de VI was het gewoun op raad zyner Vooad.n. ef her eeen men van zyn Dagverhial heeft, is te vinden іп de Arntheutieks Stukken achter С. BUR- NETS Historie ает Reformatie van Erreeland. Te recht is deeze Gewonn, LG daor veele Zedekuûsdige Sclhiryvers arngeprezen. ` СЇ) ELisAnET vrooDvrLtr was de Dochter van Sip RICHARD WOONDVILLKE, On JAQURLINA VAN LUXEMBURG, cene Vreuws van ееп zeer алтјепук geiirt, waaruit Koningen en Keizers zyn voorts gefprooven. Deeze was іп ecrite huwelyk getrouwd geweest aap den Iei- 10ge van BRDFORD, van waar zy in dit ftukje nog de Hertogin wordt. сспості. Heer tweede min was А. моор тт, т, by welken zy, behal ven andere kinderen, rursAurT kroes. — ELISABET werdt dooe hare Ouderen uitgehuwelykr aan denzetfden Sir јЈонм GRAY) vau wel- ken zy fpreeke. By deezen шап had zy twee Zonen THOMAS ез RL- CMARD. Zy verloor hem ju. de oorlagen tesfchen de huizen van jonk en van LANCASTER, watrin һу her ‘Mieldr iner ‘de haa'steem ide риту. Wanneer EDUARD de РУ; die uit het buis май JURK Was, der гелес- stie V А. KH VAN ELISABE? WOODVILLE. 2769 та bereden ор het pléín gegian, blwaat wy aan ‘acht- en twin- atthen, 20 т .ппеп als vrouwen, ten eeten hebben gegeven. № heb ROGIER ftrengelyk bekeven, om dat hy zich misnoegd had getoond, dat wy hem lieten wachten, en het middagmaal koud worden. 7 , Tén пеп битеп hét middagmaal gehouden... JOHN GRAY,- сеп der geenen , die ons gewoenlyk komen zien. y is een zeer heusch Jongeling. Maar wat raakt dat my? dn Eene deugdzdame Dochter moet zich geheel overgee= ven aan de oogmerken haarer Ouderen. —— Jorn is een klee ‘eter. —— Hy heeft verfcheide maalen my met genegenheid aângez'en. , ` , Ten drie vuuren is het huis van den armen R-RRRTSON, door ееп toeval, їп de ash gelegd. —— Јони би\ү Поер an het gezelfchap Yoòr , eene Intekening, ten voordeele van den агтеп bedorven Doer, (е doeh , ей gaf zelve, tot dat goede oog- merk, wel vyf ponden flerling (4). Memorandum. ——— Nooit (been hy my zo beminnelyk als іп dit oogenblik. — Nooit {опа zyn gelaat zo inneemendé. `. ` ә Ten vier uuútêèn ber gebed: а Ten zes uuren, hef gevogelte eeten' gegeven. - Ten zeven uuren , dischte men het avondmaal ор. =-=} Het ongeluk, den armën ROBERTSON overgekomen , is oorzaak geweest, dat wy den avondmaaltyd zo la:t:hielden. `` ` „„Welkeen treffend onderfcheid tusfchen het charaêter der Vrouwen van aanzien van dien tyd, ер dat van onze Vrouwen naar de Моде,” ringe meester wierd, werden zyne goederen verbeurd verklaard, By een hezoek , het geen de Koving, іп het jier 1464, afleide by de Hertoginne van BRUFORD, wierp zich Ehifabet aan 2%пе voeren, ош! hem tot. mede. Iyden met baare kinderen te beweegen.. EnuARrD Verliefde op haar, en ne andere kans ziende om haire gunst te verwerven, trouwde ze, niet. tegenftaande de Graaf van warwick in Frankryk voor hem handelde Over een huwelyk mer BONA van SAVOIE, (1) Eene aanmerkelyke fom in die dagen. JERS! AG VAN DE AFGEZONDERDE VIER EN VEERTIG JAARIGE ZELDZAAME LBEVENSWYZE VAN HENRY WELBY, Schildknaap, in de Stad Londen. De edele en braave HENRY WELBY, Schildknaap, was geboor» tig мап Lincolnshire, һу erfde een onbezwaarden Baar van meer дап 1000 Ponden fterling Piai a inkomen. Zyne Let- en -voleindigd hebbende, bragt hy eenige jaaren in buitenlandfche reizen доог. Ву zyne wederkomst betrok hy zyn Vaderlyk Landgoed, leefde zeer gastvry, trouwde eene Dame, hem іп rang gelyk , by welke hy eene Dogter had, die, mee тупе volkomene coeftemming, haare hand. gaf гап Sir Coste: PHER HILLIARD, in Yorkshire. en | | эе SELOSAAME LEEVENSWTZS Den овдегдот van veertig jaaren юни hebbende, in eme. | leevenswyze. die hem geagt by de Ryken, aangebeder by de- Armen, en bemind by allen maakte, gebeurde het dat een jone ger Broeder, met wien hy eenig verfchil hadt, hem in ’t open veld ontmoette , еп een pistool op Вет wilde affchieten ; doch het kruid brandde gelukkig van de pan. Denkende dat het al- меп gedaan was om hem fchrik aan te jaagen, ontwapende hy den Aanvaller, en nam het pistool mede, in diep gepeins na huis keerende; doch, by ееп nader onderzoek, het pistool met fcherp gelaaden vindende, bragt zulks zodanig een diepen indruk by Lem te wege, dat hy terftond het vreemd befluit nam, om zich ge. heel van de wereld af te zonderen , een Бейш, waar aan hy zich sa het einde Zeng leevens vasthield. | ‚ Ну kogt een zeer fchoon huis in de Gru'ffrset, by Crippelegate, en kromp zyn grooten (toet van bedienden tot zeer weinigen in; bet buis tot zyn oogmerk vertimmesd hebbende, verkoos hy drie kamers voor zich zelven: een om té eerten, een tweede om te m, een derde om in te fiudeeren. Оему! deeze vertrekken ест de ander volgden, ging hy, als zyn сегеп door een oude Meid op tafel gebragt werd, in zyn Slaapkamer, en was in deeze wat te verrigten. dan begaf hy zich in zyn Studeervertrek ; zich daar onthoudende, tot dat alles gereed was. Buiten deeze ver- wekken kwam hy nooit, па dat hy ‘er eerst in ging, eer hy ‘er, naa een vicr- en veertigjaarig verblyf, dood werd ui In al dien tyd zag zyn Schoonzoon, zyn Dogter, zyn Kleinkind, gyn Broeder, Zuster, noch eenig Bloedverwant , jong, noch oud, ryk of arm, zyn aangezigt, uitgenomen de oude Meid ELIZABETH „ geheeten. Zy alleen maakte zyn vuur, zyn bed, bezorgde zyn ee- ten, en fchikte zyne vertrekken in orde. Zy zag hem maar zeld. zam , en nooit dan іп gevalle van de hoogfte noodzaaklykheid ; piet meer d:n zes dagen voor бет, ftierf zy. Io al den tyd zyns opgefloten leevens , ат hy Visch noch Vleesch; 2упе fpyze beftondt meest uit Havermeel-Pap : nu en dan їп den somer gebruikte һу cenige Salade : en wilde hy op een Feestdag . zich eens anthaalen, dan beftondt het onthaal in ’t doir van een ey, het wit ргсе Че hy niet: brood gebruikende, nam hy het bir- nenjte alleen , geen kors’ a'toos; zyn drank beftondt uit dun bier, поб": бпзлкте ћу wyn of flerke drank. Nu en dan, nam hy cen'ge maagverfterkende confituuren, ook zomtyds Koemelk , die zyne ELIZABETH uit het land, warm, vande koe haalde. — Niettegen- Rrande-deeze hoogst fobere leevenswyze voor zich zelven, hieldt een welvoorziene tafel voor zyne Dienstbvoden,en was ‘er al. tyd overvloed от een Vreemdeling of een Landhoevenaar. die eene noodzaaklyke boodíchap ten zynen huize hadt, te onthaalen. de Hy liet alle nieuw uitkomende Werken voor zich koopen: doch die gefcuilftukken betroffen, lag. hy ze, even ingezien beb- bende, ter zyde, zonder ze immer ie leezen.. - ©: Op de hooge Feestdagen der Christenheid , als Рамугйей еп am і | | - EAR HENRY weree, ав dere, Bet hy zyn tafel dekken met alle Spyzen, wejke het Jaarge- ` суде medebragt, en dezelve ruim van wyn voo:zien, als zou hy ` ееп gastmaal houden. Сор gedankt hebbende voor zyne weldaa- den, deedt hy een Server voor,en lange linnen mouwen, die tot over zyn elleboog reikten, aan: fneedt het vleesch fchotel naa fchotel , en liet bet een voor, het ander паа, wegbrengen by arme : buuren, tot dat de geheele tafel ledig was : wederom gedankt heb. bende , deedt hy zyn linnen af, en liet het tafelkleed wegneemen : dat deed һу op die dagen "e middags en °з avonds, sonder ooit een brok van alles te proeven.. Wanneer iemand огЬе(сһаата aan zyn deur aanklopte, om iets te vraagen, werd hy niet terftond geholpen ; maar weggezonden; doch als hy uit zyn kamer, die op de ftraat uitzag, eenig ziek, zwak of gebrekkig mensch ontdekte, liet by dien naaloopen, om hem verfterking en verkwikking te verleenen: еп was 2упе gave geen beuzeling, die alleen den dringenden nood verligtte; maar de beweldaadigde kon ’er veele dagen van leeven. Hy deedt , daar- enboven, onderzoeken , welke Perfoonen in zyn buurt yverig wa- ren in hun Beroep, ел zich met veele Kinderen bezwaard vonden , zo dat hun yver niet toereikende was, om een genoegzaam on- derhoud aan ’t Huisgezin LS verzorgen: аап deezen deelde hy mil- de liefdegaven uit, geëvénredigd aan hunne behoeften. Naa vier- en veertig jaar deeze levenswyze geleid te hebben, ftierf by op den 29 Oâober 1636, іп den ouderdom van tachtig jaaren ; Ву zyn ovenyden was zyn hair en baard zo lang id, dat by, veeleer, een Kluifenaar uit eene Wildernis, de in- woonder van een der Volkrykfte Steden, gel (mm nnn | ZEDELYKE BEDENKINGEN. | De Landman komt nader, dan de Stedeling, aan de eenvou- .wige natuur: dan zal men hem ‘daarom gering chatten, of minder gelukkig achten? Zal hy beneden den Stedeling gefteld moeten worden, om dat hy op het Land woont; еп, om dat hy minder van die dingen bezit, welke eene dartele wellust voortteelt > Zal een Landman, от deze en meer an- dere redenen, zich beneden den Stedeling plaatzen ? = Kent men op het Land minder wellust . men (maakt ‘er ook minder deszelfs wrange vrugten. In de Steden krielt het van be- driegers, waar door men ор de listigfte wyze misteid word. —— Maar het vermaak van buiten overtreft zelfs de verbeelding. Men kan bykans niets zo krom, of zo verkeerd e dat niet, door. den eenen of den anderen, kan verdedigd wor- den. Ik heb honderdmalen gevoelens ftaande hooren houden, en met yver verdedigen, waar уап de eenvouwige natuur der zaak het tegendeel leerde. Wie anders, dan. een dwaas, of ten minten een Man van nie 'wigheden, zal eene opvatting zy- пег Voorvaderen, wier gegrondheid bevestigd was door ево al- D Ss “ар ~ . | afs ZEBELEKE KEDENKINGEN. tergelukkigfte PruCtyk, afkeuren, en eene andere invoeten, wier uitvoering ongelukkig flaagt ? Geen Schryver, of- wie hy ook zyn moge, zal iets in de swaereld brengen, ten zy hy eene zekere dolis cigenliefce be- zitte, of door eerzucht en eigenliefde daar toe bewogen wordt. Dan, deze eigenliefde en eerzucht is geenzins габ. baar, indien zy haren grond hebbe in het algemeen welzyn. Wie een waar Vaderlander wil- zyn, en voordeel aan de goe- de zaak tocbrengen , die moet niet maar doldriftig. veortg an, met alles te willen doo.zctten, °t Zy, volgens gronden van bij Iykheid of niet; ’t zy miet of tegen regt en reden. 't Zy met af tegen het genoegen van het Algemeen; ’t zy het de gemeen: rust beware, of dezelve verftore. Niets verzwakt eene party meer, дап da: men dezelve weet te verdeeien — En ’ is te verwonderen, dat men dit zo zelden wil begrypen. Al te groote drift heeft menige goede zaak in den grond, en ‘onherftelbaar, bedorven. — De kwaade party, veel listiger dan de goede, znait geduurig z.den van tweedragt onder de ‘goede party; Zaden, die ‚als het onkruid onder de tarwe, fchie- lyk opwasfen‚-het goede koorn verdrukken, en de verderfelyk- fte vrugten voortteelen, Niets maakt meerder magt, dan de eenstezindheid. Geen ding verzwakt fierker, дап ver- ‘deeldheid. — Wie de kunst bezit, om te verdeelen. bezit meer geflepen Staitkunde, dan die Styfhoofdig op zyn Пок blyft faan, en het zelve wil doordringen , а! zou het ook ten kosteder goede party wezen. — 15 het niet een inmengzel van dwaasheid, eene nieuwigheid te ondernemen met gevaar van de bedaardfte gerust- heid te verliezen in Plaatzen, alwaar alles vredig en gerust is? Wie zal een verbroken rust herftellen? Wie zal de gemoede- теп, die eens van elkanderen verwyderd zyn, weer. zamen brengen ? Wie de verdeeldheden doen ophcuden , welke "e ‘ontftaan zyn? Men kan door één eenige driftige en опЬейгрте daad, in ееп enkel oogenblik , meer afbreken, dan men dikwils door duizend goede bedryven in ftaat is, weer op te bouwen , weer tc herftellen ; vooral, wanneer de tegenp°rty loos genoeg 45, om ‘er gebruik van te maken. —— Ну, die veel wil uit- werken . moet veel van zyne eigene belangen aan de goede Zaak kunnen opofferen, en de laatfte ‘nimmer аап de сегће. Ну, die veel wil uitwerken, moet nimmer de voorzigtigheid uit ket oog verliezen. Een onvoorzigtig , doldriftig , mensch zal zelden їп zyne oogmerken flagen 5 of, indien hy ze noch- gans met geweld doorzet} zal hy cht meer gevreesd dan mind , meer gehaat dan aangebeden maken; еп de liefde «des Volks, eens verloren hebbende , krygt men dezelve , laat men doen wat men wil, nimmer weer om. Niets kan halen by de daden van een voorzigtig Man. -Zulk een mensch beichoued de bedryven, welke hy onder- neemt , voor by daar mede eenen aanvang maakt, dezelve - - D eerst ZEDELYKE BEDENKINGEN. ``- 283 eerst van alle kanten; hy overweegt alles, wat ier uit zou kun- nen voortvlocijen, еп, voor dat: у iets ter uitvoer brengt, leeft eerst alle derzelver gevolgen overwogen ` От din in zyne Gogmerken wel te flagen , voorziet hy eers: іп de beletzels , die zich tusfchen beiden zouden kunnen werpen, en alle zyne oog- merken verydelen Zulke теп(сһеп flagen doorgaans zeer ge- lukkig іп alles, wat zy ondernemen; en geen wonder , want iedere zaak, elke onderneming, loopt geregeld af, even, als of ze natuurlyk piet anders zyn konden, Меп ontmoet "er gene tegenkantingen: alles is geregeld , alles is orde: alles loopt af in rust, їп vrede. Hier en tegen baart de beftiering van een on- voorzigtig Man , niets anders, dan verwarring, Onrust, ongenoe- gen , twist, tweedragt en onverzoenelyke vyand{chap.. Al wie het voortreffelyke, het anwaarde.rlyke der Vryheid, tot in hare allerminfte, tot їп hare geringe, omftandigheden, niet weet te waarderen, die vervalt veelligt tot de kruipeudfte Sla- verny. Als men de Vryheid niet genoegzaam kent, de Ware Vryheid, дап kan men dezelve ook nimmer ор hare reg- te waarde fchatten; men word wel dra omtrent haar onverfctil- ` lig, en deze onverfchilligheid fmeed de kétens van®laverny , " waarin men, eer men ’t weet, geklonken word. Alle Overheid, die regtmatig, naar de Wetten en Voorrechten een Volk beftiert, buiten eenigen dwang of geweld, vestigt de Liefde des Volks op onwrikbaren grond. Het Volk eerbiedigt dan zyne Overheden als Vaders, als Liefderyke Vaders en Verzor- gers. Zy eerbiedigen hunne Overheden, zy beminnen zy waar- deren hen zeer hoog, en niets agten 2у zo dierbaar, dat zy niet voor hun veil hebben. Getrouwheiden Standvastigheid zyn de vaste Zuilen, waar op de Regering van zulk eene Overheid ge- vestigd is. Daarentegen loopen zy, welke ber Aolk wil- jekeurig regeeren,deszelfs Wettenen Voorregten vertrappen, zy, zeg ik, loopen ieder oogenblik gevaar, van uit hunne Waardig- - heid geftooten te worden; ten ті ften verliezen zy alle achting en liefde, en worden voorwerpen van veragting, van verfmading en haat Het Volk vreest hen; maar hoe? niet als waar- dige Regenten: maar als Onderdrukkers en Dwingelanden. с. V. р. G. ж ж ж ae LUCHTS. LUCHTSGESTELDEEID тх AMSTERDAM, MEI, 1787. Ва: Tb: Wind. Ber: Th: Wind. :8. 5 15 zw.R VER udonk. 19— 7 zafzwe Re D {= dre wolken 29—11 бј: о А. D п 417 ч. donker —1! gjdotiker betr, — ` 19. D tr. 2; dange R bete. —k afwolkie H So, helder и fwolkig R.H b. 29. ‹ a12|zw. wolk. R. H Ь.®!- b H i 4 D H sfbetr. H Alt, betr. о. belder wl wei 7 E dee — — ! iets R. wolkig ` — ` {= : а|Зопкег iets R. =! 4 s Dt ais, ber. H i bes , SN =i зет. — 59 мүр EES кайр Ch 2|donker betr. — 6-a! 49 albert, 294 — 8-5] 54 Н 10-2] 47 afz beer. ——10-7| 49 3 — ias эў. оо 58 21— — 8-0) 50 1— 39) 51 aa, beider sig — 59 з|пемег = rii bin _. dek elt eech en a8. 114$ 5358 Th. den 13 mid. ru. 67. это. ө 17 паш. 4 ue 59 mid. бот 23 'ѕшо то u. бб. bs Be, den 19 nam. 40. 28.5.6 50 iÈ MENGELDWERK,; TOT FRAAYE LETTEREN , KONSTEN EN WEETENSCHAPPEN ВЕТКЕККЕ ҮК. | WYSGEERIGE PROEVE OVER DEN SMAAK. (Overgenomen uit Dr. oppe Bro on the IntelleQua]} Powers of Man.) р" Vermogen der Ziele, waar door wy іп ftaat zyn om de Schoonheden der Natuure , en van alles wat uitmuntend is іп de Fraaije Kunften, te bezeffen en te genieten , wordt sMAAK geheeten. Ons uitwendig zintuig van Smaak , door ’t welke wy de verfchillende foorten van voedzel onderfcheiden en proe- ven, heeft gelegenheid gegeeven tot de overdragtlyke toe- pasfing dier benaaminge , op het inwendig Vermogen der Ziele, door °t welk wy gewaar worden wat misvormd of gebreklyk is, in de ondericheiden voorwerpen, welke wy efchouwen. | Gelyk de Smaak van ons gehemelte , fchept dit Ziels- vermogen genoegen іп deeze , en vindt onaangenaamheid іл andere dingen 5 ten aanziene van veele is het onver- fchillig of twyfelagtig; hebbelykheid , zamenvoeging van denkbeelden , én heerfchende begrippen , hebben ‘er veel invloeds ор. Deeze in fr oogloopende overesenkomften, tuse fchen деп uit- en inwendigen Smaak, fpoorden de Menfchen, door alle eeuwen heen , aan, om , in alle of de meeste taalen der befchaafde Volken, den naam van het uitwen- dig Zintuig toe te voegen, аап °t Vermogen, om het fchaone met genoegen te onderfcheiden, en ’t leelyke met wanfmaak te verwerpen. In het handelen over dit Vermogen , als eene verftandi, ge Bekwaamheid der Ziele, zal ik eerst eenige aanmerkine gen maaken over deszelfs natuure, еп dan over de voore werpen, welke zich daar aan aanbieden,. 1. In het uitwendig gevoel van Smaak worden wy door rede en opmerking geleid , tot het maaken eener onder- fcheiding tusfchen de aangenaame gewaarwording, welke wy gevoelen, en de hoedanigheid in het voorwerp, ’t geen IL DEEL, MENGELW, NO. 7, у zulks с86 WYSCEERICE PROEVE zulks veroorzaakt. Beide draagen zy den zelfden naam, en 't is, te deezer oorzaake , dat niet alleen het gros des Menschdoms , maar ook de Wysgeeren , zulks ondereen verwarren, De aandoening , welke ik gevoel als ik een fmaakiyke vrugt eet, huisvest in myn ziel; doch ’er is eene weezenlyke hoedanigheid іп het lichaam , ’t welk dee- ze aandoening veroorzaakt. Deeze twee dingen draagen, in de taal, den zelfden naam, niet van wegen eenige ge- Iykheid in derzelver natuure : maar om dat het een ееп teken van het ander is, en ’er weinig noodzaake in ’t ge- meene leeven is, om dezelve te onderfcheiden. ` Wanneer wy cen fchoon voorwerp voor onze oogen hebben , kunnen wy de aangenaame ontwaarwording , daar door іп ons veroorzaakt , underfcheiden van de hoedanig- heid des voorwerps, TC welk die ontwaarwording te wege brengt. Wanneer ik een fchoon Muzykftuk hoor, °t geen my behaagt , zeg ik , °с is fraai, °t is uitneemend. Dit fraaije, dit uitneemende, berust giet in шу, maar in de Muzyk. Doch het vermaak , my daar door gefchonken, is niet in de Muzyk , maar in my. Misíchien kan ik niet zeggen wat het in den toon is, ° geen myn oor ftreelt , elyk ik niet kan zeggen wat het in een fmaaklyke vrugt iS, °t geen myn gehemelte gevalt: doch er is iets Zoda- nigs in een fmaaklyke vrugt, еп ik noem het lekker, er is een hoedanigheid in den Zangtoon, welke my bekoort, en ik noem het muzykftuk fraai, uitfteekend. Dit behooren wy te meer in aanmerking te neemen: de- wyl het de mode geworden is onder de Hedendaagíche Wwysgeeren , om alle onze gewaarwordingen tot enkele aan- doeningen te brengen in den Perfoon die gevoelt, zonder toe te (taan dat er iets daar mede overeenkomftigs is in het Uitwendig Voorwerp. Volgens het leerftelzel deezer Wysgeeren , is er geen hette in ’t vuur, geen fmaak іп een lekker beetje : de hette en {maak huisvesten alleen in den Perfoon , die zulks gevoelt. Ор dezelfde wyze is ?ег geene {chaonheid in eenig Voorwerp , "rt berust te eene- maal m den Рег(ооп die het bemerkt. De taal en ’t algemeen gevoelen der Menfchen weder- fpreeken deeze befpiegeling. Zelts ғу, die ze omhelzen , vinden zich verpligt eene taal te voeren, welke daar tegen aanloopt. Dezelve heeft geen grond, wanneer men ze toepast op de hoedanigheden der lichaamen , en zy. derft dien ten opzigte van de fchoonheid der Voorwerpen, of eenige dier hoedanigheden „ welke de goede Smaak ge- waar wordt. Maar , OVER DEN SMAAK. 287 Maar, (сһооп eenige der hoedanigheden, welken een goe- den Smaak behaagen, gelyken naar de hoedanigheden. der Lichaamen van den tweeden rang , еп overzulks verbor- gene hoedanigbeden mogen genaamd worden ; dewyl wy alleen derzelver uicwerkzel gevoelen, en geen meer kennis van de oorzaak hebben, dan dat het iets is, door de Na- tuur gefchikt, om dat uitwerkzel te wege te brengen; is dit altoos het geval niet. Ons oordeel over Schoonheid is in veele gevallen meer verlicht. Een werk van Kunst kan zich ісһооп voordoen aan den onkundigften , aan een kind zelfs. Het behaagt; doch һу weet niet waarom, Voor iemand, die het ten vollen kent, en bemerkt hoe elk deel met een welwikkend oordeel gepast gemaakt is , tot het bereiken van het be- doelde einde, is die Schoonheid geene verborgenheid meer: hy bevat het volkomen , en hy weet waarin het beftaat , zo wel als hoe het hem aandoet. о. Ten anderen mogen wy aanmerken, dat, fchoon al- les, wat wy door ons gehemelte proeven, aangenaam of onaangenaam , of onverichillig is, ег nogthans onder dat aangenaame eene groote verfcheidenheid is, niet alleen in trap; maar ook in foort. En dewyl wy geene gellachtnaa- men hebben voor alle onderfcheidene (oorten van Smaak, onderfcheiden wy ze door de lichaamen , waar in wy dene zelven aantreffen. | | Ор gelyke wyze zyn alle de Voorwerpen van onzen in- wen igen Smaak fchoon of leelyk , of onverfchillig; eg- ter is er eene groote verfcheidenheid in het Schoone niet alleen in trap; maar ook in foort; de fchoonheid van een Betoog, de fchoonheid van een Dichtftuk, de fchoonheid van een Gebouw, de fchoonheid vau een Muzykfuk, de fehoonheid eener bevallige Vrouwe, en vecie andere, wel- ke wy bier zouden kuunen optellen, zyn verfchilende foorten van Schoonheden : еп wy hebben geene naamen, om dezelve te onderfcheiden, dan де naamen der verfchil- lende Voorwerpen, tot welke zy behooren. ` Naardemaal ‘er zulk eene verfeheidenheid is in de foor- ten van Schoonheid , zo wel als іп de trappen , moeten het niet vreemd vinden, dat де Wysgeeren onder- fcheide Stelzels omhelsd hebben in deeze te ontvouwen , en "є geen daar toe behoort, op te tellen. Zy hebben vee- le juiste aanmerkingen, des betreffende, in "С midden ge- bragt; doch, door de zugt, tot het geen zy het enkclvou- dige noemen, vervoerd, hebben zy het tot minder begin- 2 ze D 288 WYSGEERIGE PROEVE zels gebragt den de natuur der dingen wil gehengen ; ee, піве byzondere foorten van fchoonheden onder ’t oog bet, bende , zagen zy de andere over * hoofd. Er zyn zedelyke fchoonheden zo wet als natuurlyke ; fchoonheden in de voorwerpeu onzer zinnen ‚ en in die onzes verftarrds; in de werken der Menfchen , еп іп de werken van сор; in onbezielde weezens , in dieren, еп re- delyke fchepzelen ; in e Menfchen lichaam, en in zynen geest. Er is geene weezenlyke uitmuntenheid of ze heeft haare fchoonheid voor het wel onderfcheidend oog, als het zelve uit een gepast gezigtpunt ziet; en het valt even bezwaar- lyk, alles wat tot fchoonheid behoort op te noemen , als еспе optelling te maaken van "е geen waarlyk uittteekend is. 3. De Smaak’ van ons gehemehte mag het kiesch en vol- komen heeten, wanneer wy Ímaak vinden in dingen , ge- fchikt tot voedzel onzer lichaamen , en wanfmaak in din- gen van eenen tegenovergeftelden aart, Het duideiyk ‘oog- merk der Natuure, in ons dit Zintuig te geeven, is, om ons te doen omderfcheiden , wat gefchikt is om door ons gegeeten en gedronken te worden , wat niet. De Dieren worden „ їп de Кепте huns voedzels, alleen door hun Smaxrk geleid. Door deezen gids beftuurd , kiezen zy het voedzel , doot de Naraur voor hun beftemd : zelden, zeer zefden ‘tasten zy mis, dan in gevalte zy door fellen hon- ger gedrongen, of, door kunftige toebereidzelen , misleid worden. In Kinderen is de Smaak doorgaans gezond en onbedorven , en van de eenvoudige voortbrengzelen der Natunre hebben zy den minften Smaak in het gezondfte. Op dezelfde чуге moet onze Inwendige Smaak kieschst en voltmadktst gerekend worden, wanneer wy Smaak vin, den in: dingen, die ber voortreflykst zyn in hunne foort, en wanfinaak in r geen daar mede ftrydt. Нег oogmerk der Natuure is hier niet minder blykbaar. Altes wat uit- muntend is heeft eene weezenlyke fchoonheid; iet БеКос- relyks, ’t geen ?г zelve tot een aangenaam voorwerp maakt voor allen , die het vermogen bezitten om dat fchoon te kunnen onderkennen ; ей dít vermogen noemen wy een GOEDEN SMAAK, ` d . ' ' lemand , die:, door eene ongefchiktheid in zyne ziels- vérningens „ of door kwaade hebbelykhèden , een fmaak gekreegen heeft іп ’t'geeim ‘waarlyk ‘geene voortreflykbeid bezit , mismaakt of gebrekkig is , heeft een RWAADEN SMAAK, even als ‘hy aie'liever doovekoolen eet, dan ge- zond voedzel. Gelyk Wwy moeten toeftemmen , dar de i =- maa OVER DEN SMAAK. 28) Smaak van het gehemelte, іп dit geval, bedorven is, zo moeten wy ook erkennen, dat, in het andere, de Smaak der ziele, bedorven is. 