Soendasch-Nederduitsch woordenboek, op last van het gouvernement van Nederlandsch-Indie
(U) (Tf (U) \ klanknabootsend icoordje voor het ge- ^ luid van den buffet. (UKU)2W 6*~ <Lidtu)i\ zie ii ^Ts soorten. — o^^Q^n naam van een waar- sch'jnh'jk slechts in de verbeelding der inlan- j ders bestaande slangsoort. \ OJI nil 2 OJ) C"H 2 \ naam van een soort hagedis. jlq^ Verg. «n6J*\ de Soendasche benaming voor het diertje, dat de Javanen noemen : m(un2(r}^t)2(rj(umn^<-hz^ (U) (KT1 2 azn \ Holl. October. OJI OSY) 2 \ SB. een soort van borstlap voor kinderen, een soort slabbetje. OJI en OSY) OSY) fl \ zva. *<n^ hoofdluis, maar een platter woord. QJ) OSfl 2 OSY) fl \ zie op r) Mn/fw OJ) en OSY) OTU) fl \ SB. van verliefden en jong- gehuwden, ook wel van kinderen: stoeijen; op allerlei manieren met elkaar stoeijen. Verg . (*j>^2 anji \\ dJI OSYI 2 \ SB. zva. ap(ik\ maar onder de hoo- gere standen bezigt men door gaans het laatste. (U)QJ)9\ SB. veranderd, veranderen; anders maken. — ij> ^t^^^n tup zijn verstand verloren hebben, krankzinnig, dol. — w2ij)$(uykhiji^ lets veranderen, zoodat het anders is of er anders uitziet als te voren; iets wat men gezegd heeft wijzigen. OJI OJI 2 £ \ zoo zegt men soms in plaats van T /- (LJt en (Ul \ hetz. als ^^^a^ van de m^\ (U) OJ) <r\A fl \ SB. geen afstand kunnen doen, niet kunnen scheiden van iemand of iets; van iets dat .men begeert niet kunnen afzien. aj) en arm <U) en arm oa/i (to n\ zva. ojkuki* 6^k(Hyi^ zie bij <mw^ vleijen, vleitaal spreken; iemand vleijen om iets van hem te krijgen of opdat hij iets zaldoen.— <u«n twits vleitaal. - «sij«wg«w* pruts vleijer, pluimstrijker. Verg. en xnaj^n^onji^ xnamanats <OtL?{\ 98 gr (iJf art/1 9 \ SB. bereiden, van allerhande soort van spijzen; koken, eten koken . — tumm? ru ^ \ hetz. — irnatvioithiinnj^s spijzen, bv. de Kw<tm <ri(hnnKd\ klaarmaken, bereiden. — w^w^ im (Mj\ de gereedgemaakte (gekookt, gestoofd, gebraden,enz.) spijzen; spijzen, geregten. — c&niKhxjtM;?^ wel voor kok of kokkirt. — kind dat te veel heeft gezogen: de melk weer opgeven. (&j tntruiw cy o o (hU 2 (El 2 (IK 2 qiKl OJ) (ft (TUdJi ATI <n ChTI (HI ft \ OJj OTUi 2 (Lm 2 (HYt (I \ met (3^.ru 2 ju 2(^^2(^/1^ mvdsv. SB. van verbazing niet kunnen spre- ken; van verbazing geen mond opendoen. OJf onJI 2 (KW/J \ SB. geld (tioodig of nutteloos) uitgeven, moeten uitgeven; iemand geld of rijst (ah de iemand verstrekte host) kosten; gedeeltelfjk op, een eind heen zijn; iets er bij inschieten . — ,™ ru 2 m? 2^12 mi/} er bij verliezen, er zich uitgaven voor getroosten. Verg . ostkeiw CUf QTUl 2 cnj)n\ volg. den Reg. v. Tj. B. voor (t^(tui(um\ maar op Soemedang is Jiet als zoo- danig ong. — Wel bezigt men daar (ptruz <n/ruKum\ van een kind, dat steeds een vttUe veus heeft, steeds snottert. ajf arm (um \ zie (C) rht (tviw OJf (tUI (Ml ft \ (volg. Beg. Tj. en. K.) B. voor npasn^ maar op Soemedang SB. van een van jonggehuwden : van elkaar geen oogen- blik af kunnen. QJ) OTI (U) (Kl ft \ SB. zieh bemoeijen met iemand of iets; zich laten gelegen liggen aan iemand of iets; molesteren ; kwaad doen aan iemand. (Lm^cu^na^p hetz. en iets niet met rust la- ten (door er steeds met de handen aan te zitten) ooh in goeden zin, bv. ieder oogenblik gaan kijken naar en het noodige doen aande teveld staandepore; iemand of een dier niet met rust of vrede laten. — (prjajipiM2r:iis waar be* moei jij je meel; wat gaat het jou aan! (IJf (UI2\ SB. vleesch of gevogelte, klaarge- maakt met flo><^?\ en tal van andere krui- derijen. — (vmiui2\ van vleesch of gevogelte, bv. van een eend, oj)cui2\ maken. (IJf (L/f (HYt ff\ SB. naam van een gebak. Het is een hoelc, van *r n asn imjj gemaa/ct, croquant en ongeveer zoo groot als eeyi bord. (Uf (Ul OSY) n\ SB. vier. — ptuaSi&is vier avijf. — (pcunsntKiji met hun vieren; viertal. &Jf(U12\ zie bij ilw^^w OJf &fl 2 P \ SB. vuil, smerig ; ooh vuil, i. d. z. aj)<nxh\ 99 ij)<r) (E/i ruffs waarin dat woord wel eens wordt gebruikt van iemand, die bijv . met den meesten smaak van een smerig of verontreinigd bordeet. Voorts (zva. cmcmmiqw K.) ui<ij)(im %(hi\ de grootste vuilik; de grootste smeerlap. «/ .OJ) Oj(U)\ SB. bij, honingbij. OJf (UUI (KYI fj W 371 ? !LU .KYIJI \ Of in ? ;IU ^ 2 n-u*mji\ SB een wild nazitten, vervolgen; een bosch doorkruisen, afloopen, om een wild op te sporen ; — met zijn velen uit een ^lzS)S de visch trachten te halen of halen, met behnlp van ajakkans, een henrap of wa,t ook. (Uf (UUI 2 (&YI fj \ zie asninjt\ I. (Uf (UUI 2 (Ml fj \\ — 9-m(LU2 3Jiji\ SB. beplant terrein, met een werktuig, van onkruid zui- Ver e n . Perg . a:i n n iei asnjj w dJ) (UUI am fj \ SB. zich schuddend bewegen ; (van tanden: los staan. Rg.); in de weer zijn van velen, bv. om zich klaar te maken ; — verg. ^(m^nmw Voorts: heen en weer schud- den, van een boom, waar een badak in zijn loop langs schuurt. - <ci ?wojij? m cmjj \ of xn ? (but cfntonjis lets schuddend doen bewegen, aan lets een schuddende beweging meedeeleu. (UfOJ (&l\ SB. het verzorgen, het er aan doen wat noodig is. — (& g <rf w \ grond bewerken, bearbeiden, voor een aanplant geschikt maken; aan lets werken, om het in orde te brengen; iets in orde brengen. - xm^s* iiichnp wis repareren, in orde brengen, verbeteren, in behoorlij ken staat brengen; aan op sawah geplante visch de noodige zorg wijden, zooals door te waken teg en ge- brek aan water, enz . ; kunstterm voor: visch kerven, zouten en vervolgens droogen; ook voor: het vleesch, waarvan men rjth^i5i\ toil maken, snijden, kruiden, enz. — <o-n? Yjri{Liji(bn^\ mvdsv. — 9r.ig(qiz-iithmaiiji\ iets in orde brengen, enz. — II. ra?^o\ SB. met de handen aan iets zitten. — o*^<£/?*rti*<M^\ iets niet met rust laten, maar er onophou- delijk met de handen aan zitten. (IJf aj (&l ofXJI fj W - o?^hu|\ SB. knorren, brommen. *(ljf (El ^Jl 2 \ SB. tandeloos. Rg. Verg. <la ro^w (iJf (&l fj 2 (KYI fj \ SB. schouderbedekking ; epaulet, kwasten, - Verg. asniruxmafi\ en zie Jav . <o *-m i 77 &j /ji thrn i * aj)(Yj(&l9\ zie SiSii\ en ^m^mo?^ Verg. OJf (Ell (KYI fj\ SB. golf, baar; golven, baren. Verg. G^ruwys en rhi^inw^^w aj)(£>i2tnj)ji\ 100 aj>(ncm\ (Uf (El 2 OfX/l [f\ SB. van het. planten van pare: met te veel planten in een gat. Rg. voorts van het bepoten van hoema oftipar: met te veel korrels bangsal in een gat. — Verg. <**# CEJ} 2 \ S. <McmiE^/f\ jP. (sprekende tot een meer- ^^ derevan een minder e) < — oj)cp\ en astnEJnnjiaaji\ B. en BL. (van een meerdere) het zeggen, wat iemand zegt o/spreekt; iemandszeg- gen; ook zva. ncaiim^ — xmdi2\ S. owjap^ en (tj)(h>)(pnncKiji\ B. spreken, zeggen, praten. — (L-maon oji rL? (K/tapnr) (htjj \ mvdsv . — aj)CEJ)2aj) a ■ / / (EM xri txi fi\ IS. ajtcrviaji txp^n mj\\ en (uhm (cyntHi^ B. redeneren, zamen praten, praten met iem. — KMiEitccuMjis S (MCKiapnri ^N ook ^v\^ -r)(mjl\ B. met of tot iemand spreken; zeg- gen (tot iemand) . — (CM(£mti*m (hij \ S. mj\ <p ^n ? a£jl\ B. lets bespreken, over iemand vfiets spreken of redeneren ; zijn mond gebruiken om te spreken. — <£Jim<&i2\-S. <vi(Map\ B. ( <ct nrntEiigcKmon/js en (wyitpdnts zoomede wnjicui cc)\ mvdsv.) over iemand (een hep. pers.) spre- ken, vooralin ongunstigen zin; lets (een bepaal- de zaah) bespreken. — (pdagxnanp S. <^n^n^ m<mji\ B. woord; iemands woorden. — w?e? tKW(M9\ zoo maar wat heen praten. — (Lp&n ojir%KmaJ>\ zie bij (wnxmQJi\i~ aztdtuidtKnci&nmQ^ «S ^ 8. oqj) <p<& m&im^B. bij zich zelf zeggen. (Uf(nam\ daarn. <r)c™^ SB. ook, insgelijks, wel, wel is waar. — mw,o^o77*o/m^^ je zal wel kreperen. (Uf am2\\ — (uidcrms SB. prijzen, vleijen;m* kind in alles den zingeven. — <tparmaji<n/i\ bedorven door vleijerij, verwend, van een kind; — het er op toeleggen of zijn best doen om bv. als mild, braaf of knap, enz. te worden geprezen of wel bv. rijk te worden genoemd. (Uf cm (HI ff\\ — xmmnim^ hoffelijkvoor: iemand verzoeken te komeri, bv. om te assisteren als getuige, ook bep. uitnoodigen, tot bij- woning van een mmwi^w Verg. <xnif^ en (Uf en om (nJI f) \ SB. benaming van de ver- tooners van een soort kluchten, waarbij de 6^k(Kh \ en een soort groote urn ami myj \ worden bespeeld. Verg. ^-n^arnjw - ^2^cmru^^ als o^fm/n^N een voorstelling geven; ogel zijn van beroep. (Uf azn<>\ SB. zich bewegen, zich verroeren, een beweging maken; heen en weer schud- den, door aardbeving of wind.— KntKm$<Km*nji^ (U)<nxm%\ 101 (tj}(ncm\ lets heen en weer schudden, in beweging brengen. <U) en (VM P\ zva. xj)orj^w OJI (UTJ 2 \ SB. fakkel, toorts. — oa^m-n^ iemand of lets met een fakkel bijlich- ten. o OJ) ( (KT)2 cm fl\ SB. op Soemedang in: am am 2 (U)ccv2cmji\ de slechtste soort tabak, die in den handel komt. OJI (im asn n\ SB. buskruid. <U)(Ur)/)2\ SB. van vruchten, zooals m.^ ^ CJI ■ * nog aan den boom: mooi geel; van lets zooals bloemen: mooi of schitterend rood. OJ) (un fj am n\ SB. te zamen, gezamenlijk; op dit pas algemeen of allerwege plaats hebben, van lets, bv. van het oogsten van (Ui (Tf cm W — <p^crhaj)tricrh(M(Kiji\ SB. gebogen; herhaaldeiijk gebogen staan, zich buigen, zich herhaaldeiijk voorover buigen, zooals men doet bv. bij Jiet rijst stampen. de pare. <Ui (KTJ 2 P \ SB. daar komt bij ; 00k zva. urn cm onji \ immers. — «j> *™ * $ j5> ,uri ? ? N zva. ish 2 cm2nvijj\\— <&<M2%(U)(Kngqajii(cn\ met hetzelfde in den zin hebben, bv. als hij. j?*™?? ^2*0)2^ en en; beide en; zoo- wel . . als. <&(HY)2(Ut(K*12(V) (MJ \ SB; gebogen loopen. (UY)\ een voorvoegsel, het Jav. voorvoegsel iuns waarover men zie de Jav. gramm. § 150 en volgg. In plaats van (un\ ooh wel 6-*a\ en het laatste wordt ooh wel eens gevoegd voor sommige eenlettergrepige woordjes ; h'jv. voor <rj<yi(KTiji\\ (T)(Lm\ voor een vocatief: hoor! hoor eens! 0! och! (UYJ o\ uitroep van minachting of afheer of wel afkeuring: ba! foei! ajakkes! (T)(Un^\ toeroep bij het iemand iets geven of ter hand stellen: hier! zie hier! kijk! <n tun q <n tun q \ 102 <im^j)!tmji\ OJ (UT7 9 rn (tm O \ klanknabootsing van het hin- niken van een paard. <UT7(2 ^&asrj/)\ wordt verkl. met i^ruts en Q (U71 (§ ~&Q>JI fj W _ an im Gsim ^a. tuins zie bij (Kw£n\\ 0JH2 6 ^k(UUI<j\ SB. gapen, geeuwen. — iTiwdGMvnwys iets zooals een tut<fn of bilik, waar men* zich een doorgang door toil banen, een we;nig vaneen doen wijken, zoodat die ah het ware gaapt. OSft 2 (§ ^9\2 P \ zva. 65#.itqn\ I, (a.) maar platter. (UYI dp \ naam van een bamboesoort, en waarbij men nog weer onder Scheldt o. a. de tuntp™ !h]lhrH^ die in de bosscheu groeit, en de tun ^) arm rCi ojt^\ die oo k in de dorp en wordt gevonden. — ^?^j? ? tun np\ zie bij agiifoz^ en 7 s o„ 7 .. Q„ Zie 00 Ic mn xj cm &** s Oil cm cut \\ (UTJ &p (tW/f^ SB. rijst bolsters, zemelen. mam &^(W)[)\ SB. gestold van olie; van het a^a<na^^Has^jis en van een bloem: gesloten, f ook van de oogen: zich sluiten, digtgaan, geslot en , bv. als men zegt : w asn <n asn % Si g&ae^ (HI/ grn(Hi^e^7J)i(KJi,trLiania?)2{H7ic--.\\ Voorts : S. met (Kt(^i(r^nr\aMH<^\ B. <M<^cn> B. en (K7ia?itEM\ BL. terwijl tenorme^ een zeer plat woord is: slapen, slapen gaan, naar bed gaan. Mvdsv: ^G^r en wwt<n-i** (&<n tun e-^tQ goats fa fflV^&'wiB.KygjBtM^ BL. iemand in slaap brengen, doen inslapen; een kind max bed brengen ; iemand een slaapstede geven. u^^iMn(is7jM?\/pju{ij)vjajn^!Uian/}\\ als ge slaperig zijt, geef dan niet toe aan den slaap. - ^n^mnc^^i^on/j. door den slaap overmeesterd worden. — Nevens 6i*™?^N zie aid. bezigt men GA-rndTttm-mcajifr. en a 11 ^ 'Slfl l/n *~ ™>1 N met ilJ1 ^ V n {li1 ("2/1 ' B. zoo- mede (u ™? m.&i on /j x en iu ^ u) oj on ^ BL. voor .- slaapplaats, slaapstede, bed, slaapvertrek. (UT7 (IJ) (HTJ ft \\ — <vn tun, Z} am ^ schreeuwen met een eenvoudigen keelklanh, als bv. ons: hei- ei-eif om iemand te beroepen. — wjai^o %? °2/l N w^ar gew . .• >"n ? xn tun ay kngtm/f van een or oh: in deperiode zijn, die vooraf gaat aan <£nt MtnjtirntKi/is t, w. in die, waarin het kind, bv. terwijl het op den rug ligt en men er mee speelt, begint eenige klanken uittestamelen. (Cm 2 dJ) (Hun \\ __ tumijit&ionjis SB. ver- stomd, roerloos, als aan den grond gena- geld (van schrik), — stokstijf van verbazing. (ft (UT7 (isn 2PW — aci<n(vn<Lmi% hijgen v. ver- mn am (VI anh fci <mfl\ 103 O o nJti2(Higasn/i\ tun asn cut crri &n (hi/j \ zva. xm^ni-h^ x. Q O (UTKtm (W)fl\ SB. een aan een steel, zooals een vlag aan den stok, gehe:ht matje van gevlochten bamboe, om het vuur mee aan te waaijen. (UY) (HI \ SB. min, onaanzienlijk, laagS genieen, gering; smaad, schimp. — kmuthhis smaden schimpen. (S/cr. Idna, gebrekkig, onedel. Jav. Wdbk.) o (UTJ (HI \ naam van een boom,, oolc van zijn vruch- ten, een soort van bessen. — Jav. ^pj^ Mai. boenih. — ae<<nji<Hi~miHi\ de smalle wegen, die de hoema's doorsnijden; volgens som- migen ook wel voor dergelijke door hnrrmcHi^s loopende en overal toegang tot den aan- plant verleenende wegen. QJY) (HI (§ ^&k \ zva. <un riji (en ~/n xrtji w dm (HI \ SB. taak, hetzij zich zelf opgelegd, hetzij ppgelegd door een ander ; van een te bewerken sink grond: het gedeelte, dat reeds werd onder handen genomen door iemand, het stukje dat reeds gedeeltelijk door iemand werd bewerkt. — cc%mna<i\iet8 onder handen nemen of hebben; beginnen. Mien (HI \ SB. flauw, smakeloos, laf, door gebrek aan kruiderijen; zonder kracht, van het slaan met een ziceep, gooijen met een steen, enz. ook: lam, zonder veerkracht o/fermiteit van lets, zooals het politie houden. (tm 2 pi 2 asn ft \ S. o?w,^n B. het vrouwe- lijk schaamdeel. Zie ook nr^-nxnartj^ — amikiiMin^iZLjjx het oog van een naald. — (Lm?(hod(i^/i^p(to)(in2ihn/'js zie blj vmz *o ? jsn /j\\ «/ (UYJ (HI \\ — urn (ui mi ^n !hh \ in pantoenverhalen en dongeng , van loopen, zich voortbewegen, wan- delen: op het water; ook: zwevende. C^ / (UYI (Hi &S7 (Hl/l\ S. tun teni-n (mji\ B. iemands op een ojt» an (mjj\ of derg. voor hem klaargezet niaal of portie. ~ Verg . cKn^^iunthn/jw (UYI(H1\ SB. zoutaehtig, brak, van water. 6^k(K)s hetz. en (Bant, voor <un/tj»\\ K.) Jav : rq<L7i2ihn\ flauw of brak van putwater. O O O (UYI (HI 2\ (unihfiss of (&m\ maar het laatste niet tot meerderen, ten minste bij voorkeur niet, en ah men een vraag, door een meerdere gedaan, beuntwoordt met^neen" dan altijd ttmctm of <unQt\> neen; niet; niets; ook: eigenlijk niets, t. w. in antwoord op een vraag ah de volgende : ^wo^ilu^/m^^w?^ wat is er van uw verlangen? ,migarniunMt\ al maar door, onophoudelijk. — tkfi<ungnt§a\ zva. m <iui mi <Kn w 104 un thnoji/i\ M^N (L/n(Kl\ SB. een booze geest, die 's asYfj in de gedaante van een vurigen goudvisch, vurig kokosblad of vurige slang rondvliegt. Be mensch of het dier door dezen geest in zijn vlugt aangeraakt, moet sterven. OO o (UV(H12\ zie asnihagw (L/r)(Hl\ S.v>v><Mjr B. tand, tanden. — r SB. tand, tanden, van een zaag of ham; het scherp, de scherpe kant van een mes, sabel, en derg. voorts korrel zout, en^^m^ ook: een streep (deel van een duim). (Lm (HI 2 am fl \ SB. warm ; geen gevoel van koude hebben;lekker warm, flaw Jietlichaam. Verg . (ukhkmjjw — (citLmwdMganp spljzen op war men, warm maken. — (ummi^a^ lauw, dwz. bv . van water: tot dien graad van af koeling zijn gekomen, dat men er de hand in kan houden; of juist zoo warm ziJD, dat men er de hand nog in kan houden. — mn^iiasmiuLHM^\ benaming voor het tijdsverloop van 's morgens zeven tot acht tot het voorwerp maken, waarop of waar- aan iets wordt verrigt, gedaan, ehz. (tm (HI (Ul fj \ ofvnanajiji^ SB. het fepijt me; het spijt me maar; jammer. Verg. wm MiirLi/i\ en njm^ndW a uur of een weinig later. maar OJn (HI (Eft f) \ SB. zonder ophouden, al door, aanhouclend. — xnajn^^\ maar niet uitscheiden met iets; steeds maar doorgaan met iets: iemand of iets zonder ophouden (UT) (HI (M) fj \\ — MMKH-iM^ SB. eenvoudig; zooals het is; eenvoudig zonder grillen of kuren; eenvoudig en niet doordenken, zoodat men blijft hang-en aan den vorin. — ap ru ^ m xm (hi ajit£n ? i-m \ zoo zegt men tot ie- mand, doelende op een door hem ontvangen weldaad, en is dan de zin: ge moet die weldaad niet al te zeer dvereenkomstig haar wezen opvatten, als een gift die ge u laat aanleunen, neen, ge moet ze beschou- wen als een schuld, die ge moet aflossen. (LW (H)(M/j\ SB. de schil, de bekleeding van de bamboe; de scherpe zijkanten van ge- spleten bamboe; het stukje bamboe, waarvan door afkrabbing een der zijkanten vlijm- scherp is gemaakt, en waarmee na een be- valling de navelstreng van den moederkoek wordt afgesneden. — a^nr^ijit^mnM^p voile broeder of zuster. (Men meent, dat de placenta, na zooals het gebruik is, in de rivier te zijn geworpen, in het lichaam van de /noeder O r O v Cx) ^l 105 terugkeert en zoo dezelfde placenta tceer dienst doet voor een volgend kind) (UTI (HI 2 (§ ^fk 2 OTUI fl \ SB. zva. xm an (un rrup CJ ^i (UYI (HI nri\ echo; resonant. Kg.' ongebr. in de Preanger. — Verg . G^o ^ <lm *n,p -■ tunwiTiajt .vnji\ SB. weerkaatsen v. e. geluid. (UYI (HI n/l (Ml \ zie bij am»n\ II. CJ II (UYI (HI QJI fl \ zie <vn an Maw C) <JI am (MQJI ^#s(H)f)\ SB. soort handmolen, t. to. CJ ^i het werktuig, waarmee men de pitten uit de kapas verwijder t . — w mi w aj> ^ unj \ kapas, met behulp van zoo'n nmcHiit^^t^p ontdoen van de pitten. Zie ook fa^hs enG^waj^ am (HI OJI fj\ SB. laag, beneden, onder. — CJ *J< ■iji<l7im(ui^imtji\ voor wniand of tegenover iemand zich vernederen . — <xn a-m <ki<lh ^ji mji\ de mindere zijn, ten achteren zijn. — mxmiHiajlzarifi- iets verlagen, aan iets te kort doen, door een onwaardige hmideling ; zich zelf (te) laag plaatsen. jig. am (Hi w — (izitL<n(Ki\ SB. piepend en zagend ademhalen, zooals iemand doet, die engborstig, asthmatiek is; — reutelend ademhalen van cy een stervende, van daar xmtm<iMM\ op ster- ven liggen. — Verg. MMn^nosnj^ en<£itMamji^ (im 2 OTI (HI \ naan van een heester. Be vruchten worden geconfijt en (vervangen ooh wel de tamarinde in sommige spijzen. Rg.) am (HI \\ ihnjj(utichn\ SB. zitten, met de beenen regt voor zich uit ; zitten, met een of beide beenen regt voor zich uitgestoken. MyiajniNi cm i;n 2 (ti.i %\ zitten, met een been regt voor zich uit. — Hinajn!HiinjtiEji\ volg . sorn- migen zva. (hnjj(un(hn\ maar volg. anderen zva. uin cun <K7 aji r: iid<tu%\\ — ]QJ) (un an (ini 2 tm/j \ de bee- nen regt voor zich uitsteken. a/YI(KI(KYIfl\ ong. — arnvntpa™^ en jkikmi hi iky) \ zie bij an on am aw am 2 (HI (KYI fl \ onq . — ant xm % aft mi \ zie bij Gl <Ul ^ am (hp (KYI tYUi fl \ SB. bejammeren , be- treuren , spijt of berouw hebben ; jammer! 't is jammer! jammer is het • maar, dat. am (HI OSYI fl \ SB. aan wal komen ; uit iets zooals een Mil op den beganen grond ko- men . — (L/ncKi asn (Ld-n miji \ uit een sckip aan wal gaan of komen. — ^^^.u^^x uit een boot aan boord van een schip gaan of komen. — m<vnanasnj\\ zva. aa mi M<^hi an/fs iemand redden, helpen, uit verdriet, enz. • 106 IT- (c? mi an <&n 2 an^\iemand ofiets aan wal brengen of halen op den wal; fig. iemand uit een nede- rigen stand tot een hooger brengen; iemand helpen, redden uit verdriet, moeijelijkkeden of ellende. — Verg. ccnaqnasinjis en i&tM(isnj\\ d/n (to (U) \ SB. dorst hebben. Verg. (unrvt tun -jn tvm q w OJYI <*Q/j\ SB. vleesch- visch- of boterlucht; naar vleesch, enz. ruiken. /^ |\ SB. witte mierenhoop, de hoop aarde door witte mieren boven hun nest opgegraven. — ^^%^^(P)anrlalis Spreekio. voor: iets onmogelijks of onbereikbaars willen of verlangen. dL/n <yj \\ - xn (tm ^riiunn^\zva. azi cm 2 cm 2 <w 2 % <kw * (HTjj^ Oft) OTI CH \\ — Mi(^-najY)^rn\ SB. doorgaan met dat waarmee men bezig is, bv. pra- ten, en niet willen luisteren naar Jietgeen iemand zegt. — (Uia^ftyn^Tiajiorj^oNtezamen, maar ieder voor eigen rekening, werken . — (Lrn(nni(un(nni(unrricu^\ medemenschen. asn*rY)\ SB. zva. cijtit&w Verg. Mai. rCO^ en Jav. /vn^iw — (u tun ^n am ni \ over en weer, van zich af en op de schouders van den ander trachten te schuiven; weder- keerig trachten elkaar er voor te spannen. (un nrj^ I. — o^-ris SB. verbranden, er den brand in steken. — xnajn-n^ mvdsv. (een zaaJc, door twee ofmeerpersmien.) — voorts (ciajn-n(U)(hn^\ ooh mvdsv. en wel omde veeU vuldigheid van het cmajnnvs uit te drukken, bv . wanneer een per soon » twee of meer velden afbrandt. Mndelijk (cimnn^nrt (vkktji*. de mvdsv. als meer dan een per soon dat doen ; maar ooh zva. (Ei(imn^ny\\-*<H7t<un -n<u>^\ in brand geraakt zijn; in brand; in brand staan; ergens brand zijn. Verg. bij (t!3j1nrl!hC2Jls en (^n2m.2t^w II. naam van een goede houtsoort Volgens Eg. Tj. onderscheidt men: (imnri%n ia\ «^jjTj o ■ . a„ a/ (t^iihqn(Knji\ ajnr-n(EJizJj)\ iunrricm(LJt\ xmnrtoiriGEJis iimr-nin(E.i'~ri\ en (un^riaTnasriw (UT7 nrj 9 (UTJ 9 \ naam van een vogelsoort. K. (UU Of? *>? &^(M fl \ zie o^^^w (tm *>? 2 (U) (HH 2 (Kin \ zie ajm^nrnjf^ (UTinrjCUY) 9(Lm OTj'Tl (UY)2 9\ maar gew. ajnr-nca^imfn^htni2\ SB. buiten adem , hijgend. dJYI 2 ^n (K) fi \ SB. nauw, geen plaats; vol, met mensclien of goederen. — ajtajm'rtpioa/i^ in den weg staan, hinderen.— A^^goS*™^ pTopvol (met menscken of goederen); stampvol. 'il^r 107 OJYJ *Yf (HI fl\\ — xnaMTioojis SB. brandhout, m derg. in een bos of .bundel zamenbinden. — «"^'TJg» *u^ zitten, met de armen heengeslagen om de opgetrokken knieen. — aS^^jwi^ nA^aQt anjf sowev een kam geschoren worden. <n(UWcr)(Klfl\ 8.B. verbaasd, verwonderd; zicb verbazen (Jr. <J\j+*) — «"rr,'r> (ta/js mvdsv. (van meer als een pers.) (Un W] m *"*? W fl ^z^e "jtvn^tyi* (UYf <rH 01 ""yi <*&2 ^zie ^ tun 0^2^ OJY) (UI2 (U)2 <LM fj N sie (tint MdW/fw (UT) *>? ni \\ <majn>°i^ SB. neurien. K. (i/n (ncmcvi^ zie vftun^iw <un nri (ten [j\ Zva. rnwiw ajY)(*sn\ SB. goederen, goed, bezittingen (Skr. artha, rijkdom. lav. wdhh.) am a&l \ S. wasm^B. beteekenis, zin, mee- niDg, begrip, bedoeling; begrij pen , verstaan, vatten ; er mee of met lets te regt kunnen ; er verstand van hebben (Skr.arta). — ^™^ (u£aff»\ stommerik, onverstand, ezel.-- «*«&> 0f*n»Jn«s»^ S. <ciMitMp of «niunasntiMjfs B. begrij pen, verstaan, de meening of betee- kenis van lets vatten, verstand hebben van * t<5&. — Fan »rnvnastt\ ooh tKn<en<Kn\ B. (v.e. aunz.)— xnaJnaaKLiionp S. xn <un asn * m ^*.Mft ^ B. t^verklaren. — (CKtm asn tfn 2 (tnp 8. «n<unasnt ftltaojis B. lets trachten of zoeken te begrij- pen, te vatten em. — iuxnaa^S. oo«™?^n B. verstand, begrip; hetgeen iemand zich o verbeeldt, iemands opvattmg. — m^^oAJt ■xnxnaantas al goed ontwikkeld. — <q<MXM xncm-ZiumSns zich zoeken te ontwikkelen; verstand of begrip zoeken te krijgen van allerlei soort van zaken. — m^m«»««u ynrv>Ji(na£>\ want al wat men bij de hand nemen wil, daar moet men verstand van hebben. ajfj 2 (UI2 aSYJ n\ SB. van een weg.zva. Mcfa .isnftw Foorts van de treden van een trap : digt aan elkaar, en can iets, zooals een mat, een hoof ddoek, een samping, enz. bijzonder klein, * kleiner als gewoonlijk; oolc van postpapier, waarschijnlijk omdat de kleine man gemeenlijk slechts het folio schrijf papier lent. (Cm <§) am \8B. toen, toen ter tijd, als toen, op dat tijdstip. — **<ma"»-S«*^ °P dat tijdstip, op dat moment, te dier tijd. «*x van toen af aan, van dat oogenblik (Lmasntaj>/i\ wr 108 (wnojtt (&i/i\ af. — (uitrqzjHun'Yiasnvi tun equals dien zelfden dag nog. — (K/i (W2 (rj tv) (un^yi am \ op een en den- zelfden dag, op een en dienzelfden dag. — /K'nun^riasti\ of a itun^ri asn 6^*200^ VOOr het oogenblik, voor dat oogenblik. dm asr)2(*Ji ri\ Ef «n njn asn 9 oji^\ en «nasm(K.9a\ zie &/nn2<Mfl\ SB. zich doen hooren, geluid geven, leven maken; luid. vntnooji/js SB. stijf, niet te buigen; fig. onbuigzaam van het hart of gemoed. Voorts van iemands spreken of toon van spreken: hard, kortaf en stroef, afgebeten. - A n^^o^^N opvliegend; opstuivend van aard . — (iyne-nw i*? <m^ \ zva. <h\j\ fa <u cmw — Verg. <wr?»om\ Q dm °*? (Ml n \\ - Knam-riojij\ SB. hulp inroepen, een dienst vragen; ooJc zva. xnajiiBi^icma^ unun<v)(tJi^A{tM\ (volg. K. *n (un ni m ^iv, ^\ is een uitdrukking slechts gebruikelijk in de 1 eleefdheids for mule , waarmee de wall van de bruid den priester verzoekt de verloofden te trouwen; de formule luidt als volgt: 6^a O Q o a (Klfc1(iSt1<W(lJ)g(lj1l2(h/1^(HTJl\ H7I dm rri (hJI ^AdM \ OS}} dm €yi (M fl \ naam van een boompje en van de daaraan groeijende peulcrucht, die als toespijs bij de rijst wordt gegeten. dm niaJl2 (&) fj \ zie <un£jd ^nn dm en 09 (ui 2 (wi a w — c?nfl^,w?w|\ sb. fluistercn, tpefl uisteren. - ro^/w^^o?^*^ iets influisteren of toefluisteren aan iemand. a^ajn^'-najfi^i^im/iy zitten te fluisteren; za- men enz. — .M>TioMjnm7iM?M|\ hetz. en fig. in 't geheim te werk gaan. dm (IJI (Ui fj \ zva. <xi <u <u 2 (hi/jw Zie bij G-zaiu (ujiw dm (LA 2 (Uljj \ S. Majywp B. voor. — (£,mi tuig(L^\ S. <wi<uaAJi<HTji\ B. voor ; vooruit; naderhand, later. ^kuikui2(uij^\ S. wn ui aAAoan\ B. in den vervolge, voortaan, in de toekomst, naar voren. — (kw<umaiq\ zva. ^ium^ tut mn (Ui2 mi ^jiz (hn/j\ S. «J» (UCLVipiganp B.ookwel, maar niet goed <wKuiaAApianji\ zich bevinden of zijn voor iemand of iets; voor. — <nn(un<uit (ui^n(m/j\ *S, mti (l* (uuitjqi (Hijiy B. gaan staan, komen, gebragt worden, zich plaatsen enz. voor iemand of iets. - — drnuiaAjjHi »nji \ B. in opscl/rif- ten van brieven: aan. — (uiv(ug(u^n(U2cu/j\ S. (UKuitvyiho _? m^ naji \ B. zich bevinden, zitten , staan of liggen, tegen elkaar over; en, gevolgd door <£d\ tegenover iemand. — xn %m ha 2 am ~ji ™V & <E'1MJl(^ct^As B- wte voor zich hebben; n/mn (Ln/f\ 109 (unnicui^\ voor iets staan, zitten of knielen. — mm (u i aji^i an ^ito°\ den doocl te wachten heb- ben, den dood in het vooruitzigt hebben. — ihqjj xm (u ? hi ^i anjj \ ZVCI . xi vn iu ? mi ^iari/)\\ (Si aZi (L7i <ui 2 mi ~i an 7 n en dit icordt gevolgd door jlT.NN — Voorts {Hyjiuiiajig^s ook gesclirtven: iinn hz) (ui ? TJi/i \ met ^? .i/ii anji \ B. het gelaat wen- den, gekeerd houden, naar iemand of lets. SB. van kanonnen* gekeerd naar den vijand. — ) (tit Slicing iets voor iemand zetten of houden; lets be. een geweer {den mond) naar iemand toehouden. Maar de act. vorrn. schijnt Ofig . — Si a%ani 2jkjx.v'<u ? ,l?^ S. o £? <ki { (Utl (HI <Y) (in (Ml (UI OM (Hljj \ of «='» •- ' m ? m* 7/7 - ' :Kn m Mj) Qtonffs B. op de toekomst den ken, het toekomende bedenken. (UYI 2*71 0J)/)\ SB. een soort vischnet, een "ZJI ) Werpnet. Zie OOh <tvi(hi^ — in isrffuni^iaJij- wat men bezigt, opdat de *ri* >)<^\ zal zinken. (UYI ni (UI fl \ SB. het leven, leven, levend; in leven zijn; de levenden; voorts van een uur- werh loopen.— <m <u ah an mn -n (u/j\ levenslang. — fl3)(L?fTTjo^i»2^N iemand het leven laten; oo/t, met ucKLni^auiianri er nevens : iemand het leven schenken, levend maken. - *'»<i/mj (ui^ianjP broodwinning, middel van be- staan, bestaan ; levensonderhoud, vbedings- middelen. — :vnT*ijign~ris erweerbovenop vt\J s komen, het er afbrengen, het leven er af- i / n n s brengen. — ani^iwrn^i^niriiL^ zie o-jh&iw (UYI cll (UI fl \ SB. leven; kunnen leven, dwz. mi genoeg hebben of geen gehrek lijden, van iemand die vroeger gehrek leed: — van iets dat geplant is: tieren ; ook: er weer goed be- ginnen uittezien, van een herstellende zieke ; eindelijk nog toeroep, dien de loopers bezigm tot de paarden, om ze ami te vuren, aan te zetten, bv. als ze een hoogte voor zich hebben. (U77cyi(Ulfl\ 1. rnxmn^ojip SB. iemand met zijn tweeen 0/ velen te lijf gaan. Eg. — II. (dr. ^c ma) SB. letter. (UYI c>7 2 (UI (KYI fl \ SB. van menschen en die- ren: afgevallen. (UYI nrj (UI OSYI n\ SB. steel of pen in de in- djoek . — &™ ru ri ~rn *) m ^f N €en van z0° n haroepat vervaardigde schrijfpen, om, Ara- bische letters te schrijven. (UYI ^TJ (VJI (Efl n \ SB. iets wat men gebruikt om het geheele 1 chaam mee te bedekken of in te wikkelen; deken, plaid, enz. — fflS«i/»-n<w^?flSgj«5ii^ gewikkeld in een deken T 110 <^P (zittende of staandt)^ van iemand die ligt beztgt men <w> cut &i os».^\\ — ivndmn^ti^iBicHi^ iemand, bv. een kind, inbakeren. OJYI HJ (IJI \ zie «mm \\ angstig maken, bij het zien in een diepte, bij het omlaag zien, als men in den top van een hoogen boom tit, enz. Rg.) ooJc dat men den te verrigten arheid niet af zal kunnen (UYI OJjf 2 &JI \ SB. het benauwd warm hebben; j krijgen. puffen van de warmte. Rg. K. — Verg . j (Lm *Y) CEfl jj \ (Ar. {\ja) SB. wat niet vnn., vnaMgtvuw j m^ {^ ongeoorloofd, verboden. (Lm(nrna^: 2\ zie ^mio*^ a/nnri a&: asm fj\ zie^^a^w j aJn zie am d (Ei asnjiw ojyi turn geji asn n\ 2 (&l aSYl fl \ of <un<EA9snp eerbied, respect; aajmOMjix SB. plagen, storen; bal- j eer o/ eerbied bewijzen; zich eerbiedig dadige streken uitvoeren; er kwaad aan doen; stoeijen, stoeijen en plagen, niet met vree laten; plaagziek, baldadig. — (unaji2(u?(uu}/i\ mvdsv. — KnajritcuiifLiJianfis ook zva. xnniTKhgjj ? vtn^\ met iemand gekheid maken, voorts: iemand plagen, storen, het lastig maken, op onaardige of ondeu- gende wijze willen beetnemen ; iets niet met rust laten. — tun mn ? mi z hm ^n voorwerp waar men zijn spei mee drijft of van iemands baldadigheid. OJYI ni (UUf rjn (UUI fl \ SB. van pare : begin- nen te geelen; van vrue/den: beginnen te kleuren. K. (UI7 aw^ (UUI (£JI n \ SB, angstig worden of zijn, door angst bekropen worden, zich* gedragen, in tegenwcordigheid van een meerdere: o. a. door welvoegelijk te zittenen waar dat be/wort de fatzi? te maken: be- leefd, eerbiedig (Ar. £^ov^).-^,v^?«^ (o mn 2 ieji asn/j\ of aji2(Eiasn^\ zich eerbiedig gedragen tegenover iemand; iemand respec- teren, eerbiedigen. — (u<un2 0EJi(isn/i\ middel om van zijn eerbied te doen blij ken; eer- bewijs. — (U(um(Eji(is)i(hn/i\ wat om iemand eer te betoonen wordt gedaan c/daarge- steld, bv. een eereyoort. OJYI <rH (&l (UUI n \ SB. naam van de slinger- plant, die in het Jav. cnc£y\ wordt genoemd, en van welker vezels o. a. bindtouw wordt gemaakt. (UYI nr) (&l (&]t\ SB. naam van het opglasge- <unom\ 111 lijkende lichaam, dat men soms in de bamboe en wel bij de geledingen vindt. Mai. ajar ioeli. am om \ S. aji(ci(u>(M^ *B. prijs, waarde; het kostende van lets (Skr. arga). — cmmnnm <3^aiki^ SB. voor lets een verkoopprijs bepalen, bepalen wat lets moet kosten ; ooh: iemand den verschuldigden eerbied bewij- zen ; iemand geven wat hem toekomt, met het oog op zijn positie. Verg> (uiui^iG^^ihijiw am <ryi am \ SB. de borst. am (Ul 2 cm 2 § ^fis2 (to f)\ SB. bmten zicn zelf of bewegingloos van schrik of ver- bazing. — Verg. (L71^y>1^1ji72/l^ amaJlW xnaQtuts SB. knorren, brommen S van een hond, voorts dergelijk geluid maken van een hat, die zich boos maaht, ooh spin- nen van dat dier. — <ci»/& «ji <cj <nt/T van een hond knorren, en, van een /cat: een der- gelijk geluid maken tegen iemand of een dier. am nr? \ SB. garnaal . — vy* <wi «$» \ kreeft. am nri \ SB. vlam ; vlammend, vlammen, gloeijen, branden ; — van huisraad, gouden en zilveren voorwerpen enderg. glanzig; glanzen, blinken; van edelgesteenten : flonkerend; flon- keren, een glans verspreiden. - *jyi]jvi<ur>-h\ blinkend en schitterend ; flikkeren en schit- teren. — (un-nm^ stralend en flonkerend. Verg . <zi ~n im dnw — (Lva,n-n^n2(ynjj\ een vuur helder doen op vlammen. — 9sm<u^rr^s v. e. vuur: niet op vlammen. — J7inr]^}s mvdsv. van ^^ (T) am *>? N SB. glanzig, glanzend, blinkend; helder van water. — tmrfni-h\ mvdsv. j- Verg. w»tj?^ Om 2 <Y) <rW N ivn 2 tnni xn\qtKt^\ ? 11 (hi xm i vfti \ ooh wel &<unt«i~hs SB. daar blijkt het, dat; kijk! zie! daar waarachtig is het; bij slot van rekening. am^yi om (*J}\ of <un -rumors SB. aanslag van een walmende lamp, ooh aan hoohgerij. Rg. ojrtnrjcai ^amcrf^ «s?2\ zie mnn^fun^mn <n nn tun i % w (tm ^n ca qjj \ zie ^wjod^w am CHYi 2 \ naam van een vischsoort, die ooh (izn2cni2\ wordt genoemd. am (KYI (K) fj\ S. «&?<wm P. en B. <™<wi* B. asn<&\ BL. eten; voedsel. — ™<un*m^ S. ^jin P. en B. tununLmm(Mji\ P. " ™^ B. <*^ BL. eten, spijzen; iets eten',voorts SB. van een dier: vreten,opvreten, verslinden; van vuur: verteren. — cia/n-n !LV tn tK~H <HW \ 112 'i'T^T en MiTiah\ mvdsv. — xncuniKnjqiHiA\ an an (3^a-n^\ wuKina nnipi(Kjji\ enz. lets eten, lets als voedsel gebruiken. — tni(Lvanaiinan/i\ imam u)6^t.(hn/f\ enz. voedsel, spijze, spijzen. a.^i(unant6^d(Kii/f\ B. ^n^iivi?6M2iisn^\ BL. eten en drinken. ---:/.»■« aw <w^.^is voedsel en dekse I . am ni an an) anji \ an n ihn an \ enz. eten, voedsel gebruiken, in onbep. zin . nsn an 2 ar.h (ti d>n «V» am ani <n an on an ?\ fin ast- ^ en (ch}j f J1!/ • voor: vergeten dat men nooit volleerdis. ajt an mn^l art q\ oj <*-a in ^ un ynHiji\ zie rmgihnw ■ Verg . W^rix ??ah\ xTtazrrmnHn^ en an (un ori (ten ckyi \ (Ar. .JLoj^.^ — c^iua.n^an, *<§\ de wetenschap, die de doode mee- neemt in het graf en die hem instaatstelt tot hunnen antwoorden, ah hij wordt onder- vraagd; ze stoat tegenover de c^a^iamautaSn a Wni° anjps (UYiaj aw (Knasnjjs Ar. &uiL^, waar- heid. SB. het wezen van een zaak. — (un^fHiiamasn,^ ook : in waarheid, werkelijk, eigentlijk. am (ten (UUI OSYijj \ Ar. db&a> , verhaal, ge- schiedenis . - am am w'^ cma?i oji pde geschie- denis van Rangganis. (VH (HH (&)fj \ SB. regter; van een vrouw : geen wali hebben, trouwen zonder wali. (Ar. S\j>Jj— Verg. Jav. irn an, ^ ^ "H ^Lfl N ^Ar' r^' SB het Mohamme- daansche regt; regter; het priesterlijke ge- regt'—ook <?0;#«9 vonnis, straf. — wd^^n, vonnis, uitspraak, oordeel, beslissing. — xntur^^^p straffen, straf opleggen; ook hep. iemand hangen.— an *^'^£j an piemand vonnissen, veroordeelen, regten. — (uam ■/v^<fJ*3/N straf.— Siujj^iitE^^ iemand (een bep. persoon) tot vrouw hebben; de man zijn van iemand (een bep, persoon). (tm (hm(isnj\ (Ar. k^Xa.) wijsheid; Gods wonderbaar wijze en weldadige beschikking. (Lmvjasr)\ I. zva.6^aJ?t* — II. SB. het hart van boomen. (Lm asn\ SB. wat men berigt, zegt o/mede- deelt , ook wat aangeboden wordt aan een meerdere; mededeeling, aanbieding, ver- klaring; zeggen tot een meerdere. — mnasn (^(Elicrr}\ soemanga zeggen. — ajnasnruM ajbianjt\ zie bij arui \<&i twi an/f^ — (tm(tsn(pSixn\ kennis, berigten aan een meerdere, en zoo B.VOOT tri<EJi<ri'yittqjt(un2\\ — (un asnm aa*\ mede- 113 ?«5>l(tSM^\ deeling , verslag , rapport, verklaring; mededeelen, zeggen, verklaren, zich wen- den tot een meerdere. Zie ook m. <ut rut %w — Voorti vn<*snnri<mji'i B. voor .t>»i«i<ci/i^/\ en ook voor wm\ bestemd voor. — Maar tKntajnas^-n (Hijj\ wordt ook gebezigd. — <*>* vn^ anjf\ zie ™ vt an m w — ten (cm msn ^ Mjf \ zie *l* t *>* w — w *sw \ daarn. w mi <^n n^ <w &> *>n N of w isn ti ij> &a (isn \ 9fnasndSi(Kn<K9\ of <KW.t/n*sn<i%ixn(K<i\ ^inm^iKn / / , a / a* / a/nnsn\ ,f i o^/i m? Kfrn -n \ ook iei nrn itrniun asn mn «n G) / O jy / (ii\enz. zie <«ib»v\ — xiiunteriMndM^oj vaxy imtwp ieU aanbieden, geven, overgeven, af^even, aan een meerdere; het eerste ook B. voor ™*mt>nj^ lets laten, geven voor den i / ■ ■ 7 / \ gehoden prijs. — ^ini^-n^^r ook ^^ ■ *nm<>njs iemand (een meerdere) lets aanbie- den; iemand uitnoodigen; iemand (een aan- zienlijke of meerdere) verzoeken te komen, doen komen, bv. om een feed of ajidzn<HTis\ lij te wonen. Ferg. ci«in oasi^^g™™*™^ en Knasnnj9nSi(m^\ zie bij j^aow--- £»A/n«si^ ajiwivy of aju^i iemands zeggen in een bepaald geval; mededeeling; vraag aan een meerdere. — ty\Wxl ^» ""*»}* n* llffW* ~~ lutuni^nni^tihijfs ook .uaJnasyMtaajl* iets OHl mede te deelen, aan een meerdere. — *i«ij\ Jav. in siechts in geschriften; zeggen, spre- ken tot een meerdere. a (UYI OSYf (ISYJ fl\S. /rug rvii(M/i\tHTi am tE.i^iiM^ttn.p of tKrixmi>i7nt<M^iMj\ B. een veest laten, een wind laten. (UYI dSYI 2 (Ul fl\ SB. dakbedekkiDg , dak ; ook de bedekking van een padati. — :««■"» itniM/i\ een fmis, sc/imtr en derg. dekken. — en (un tin tcui ^ » an /f \ Jietz . — Zie 00 k &i m isnjj \ > i (Ei itsn ihi/j \ t~c <n m 2 (hi /J \ en (Vitvivi ^* opj w (UYI OSYI (EJI fl\ hetz. maar minder gebr . als <HnasniE.i/i\ zie aldaar. (UYI (iSTJ (EJI (UUI \ (Mai. ^jVi? JiUi.) naam van iemand, beroemd om zijn mildheid en gastvrij- heid. — Zijn geschiedeim wordt medegedeeld in de • Kroon der koningen" en in de *Boenga Rampej." O a o a (UYI (ISn (VHl fl \ Zie rhi xsrt xinji \s OJYI(&h\ S. M<QaaiM/i\ B. (voor de schuld it ca ssi — ' van een aanzienlijke) schuld in geld ofgoed. — irt xm »sh \ SB . van iemand geld ofgoed leenen ; lets op erediet koopen; aan iemand geld of goed schuldig zijn. — «5 ^ «s»» ^» ? ^ ^ , in- schuld ; wat men te vorderen of uitstaande heeft.— &ijnash»£iMji\ geld of goed leenen aan iemand; ie/s op erediet geven aan ie- 'W 114 (umtJitMjfs mand.- Snunaamfhton^iaai het leven benemen aan iemand, en daardoor doodschuldig Wor- sen. (£i<una£itK,ri2(Hi<un<n an clu (hn/j \ goedheid bewijzen aan iemand, en daardoor een zeker regt hebben op goedheid van zijn kant. — (UKunashn^igcH^p zva. £iamash»nrt9iHi/l^ — Verg. a O (1.71 IK) IKHjl \ efl KniHltfEt/jW <l/n(M/J\ of w>(mji*%"mji^ toeroep tot buf- fels, om ze tot staan te brengen of Ungzamer te doen loopenj — his! his! roepen tot enz. (Lril 2 (Ml fl \ S. het woord voor: den adem uit- o blazen, van daar: sterven, overlijden. — ^« Mjn?^\ dood, overleden; maar de uit- drukking is niet zoo ivelvoegetijk als ^^? ajitajtflw Zie 00 k bij Mntuwa^w tn dm (n(M\ SB. moeijelijk, lastig, bezwaar- Hjk; zwaar, van een arbeid; moeite; moeite doen, moeite hebben, zich moeite geven; ook: om de een of ander reden, bv. omdat men de lianden vol heeft, het, Mjv. het openmaken van een deur, niet of slechts hoogst be- zwaarlijk kunnen doen. d/n (M (HA fl \ SB. opbrengst, voordeel, baat, winst, nut, profijt ; nuttig ; loonen, iemand loonen; worts van een brief: de zakelijke inhoud en bereikt van iemands <st<"*»-^w»^\\ (Ar. VacL^). — omtiM^m&tnM 901^0^ Zljn doel bereikt hebben; zijn plan met goeden uitslag zien bekroond;geslaagdzijn. — m,u> (Hi^m&r\j\ wat geeft het? wat heeft men er aan? wat is het nut of het voordeel er van? (Siiunt&cnjiztKiji^ nut of voordeel van of door lets te trekken of te hebben; nut, nuttig. d/TI QJI 2 (Ul n ^ SB. rook, walm, stoom. Verg. (UYI (K/l (Ul f) \ van iemands gemoed of van de ge- dachten, die hem vervullen: boos, slecht. (Ar. (UYI (9JI 2 (&l n \ SB. zuur, wrang, verzuurd; onvriendelijk van iemands gelaat ofvoorko men; en van grond: door te lang te hebben gewacht, met dien te irrigeren of door langdurige droogte, minder goed ge wor- -Q den. — <unnr)aj)i(Ejyi mvdsv. — itoiajnth/tifpicKi/i zuur; voorts van iets, bv. een stuk van de een of ander stof: bespat, bemorst, in aanraking gekomen met iets zuurs. (UYI (Ul\ I SB. begeerte , drift (Ar. ^j*sb\ — (un(v>(m(ut^i\ toorn, gramschap; driften en hartstogten, begeerten en driften. ILeigenn. Eva. (Ar: ,tacw). '*r 115 t/n<o»n?^\ OJYI (t»\^.haard,kookfornuis. Verg. <m n*™* djYf (U)X\ a.MJON daarn. xn^^^^onjjs SB. een gedeelte van een Mmboe, bv. van een in (UYI <U) (fOlfl \ zva. *tyu<E?s\ ajn (u> asn n w — *3<i^<o«wf* SB. zva. ^ ^munp. (Op de vingers fluiten. K.) achten gespleten bamboe, soo'n achtste gedeelte, \ (un (U) asn verder splitsen met de hand of scheuren, na met een mes of £U»*^r een begin tehebben gcmaaM. Be zoo verkregen dunne reepen of latten gebruikt men voor .™<™N of vlecht ze tot bilik, of wel, door ze" in de lengte in een zeker getal deelen te splijten, maakt men \ er talis van. Op de beschreven wijze handelt men ook met (unt^nziw (Un(&\ SB. algemeene benaming voor een soort aardvruchten (knolgewassen). De varieteiten hebben ieder hun eigennaam.— ^Swru^ Zie 't.artAn2\ 11. lim£}Mfl&i<rE»\ of <mj®i«tS\ o. a. op Bandoeng en Soemedang : onze aard- appel; maar in sommige streken: aardaker. Verg. <&*<™ (UTYI 2(Tf(UI\ SB. rottan, rotting, waurvan tal van soorten. <nasr)(UI (MJ/ \ SB. dier, beest (Ar : e>^^)' OJYI <UI<rY)\ SB. vroegrijpend, van pare en van sommige gewassen en vruchten. (lM<jpi<Hn/j\ SB. alles voor zich begeeren, en niets gunnen aan een ander; zelfzuchtig. \ zie -Kn (ui asii \i (U7J £JJ OTiA n \\ — oiy/ion^N SB. van iets, dat lang is, zoo als een gantar, terwijl men die bv. in fads wil brengen, met een uiteinde ergens zoo mede in aanraking komen of zoo langs schuren dat het, hier de gantar, breekt. — m ^ivu^it ^vi ^tjs iemand (geen bedelaar), die om het een of ander vraagt, zijn verzoek op een smadelijke of grie- vende wijs, hetzij weigeren, hetzij inwilli- gen> __ x^unajiirQtM^ lets met iets, dat men als hefboom bezigt, opligten, loswringen. ^wruJxuuir^ rondloopen, omdai men niets om handen heeft; ook radeloos, wanhopend, bv. tengevolge van het verliezen van een kind. OJYf(Ul(Ulfj\ SB. hap, mondvol.— o<^™ xjyf happen {den mond vullen), een hap nemen.— "*^«yr een mondvol.— Ki«ynoo^.i^x iemand voeren, het eten in den mond brengen. - *a*^**Q*W ieU in den mond brengen of steken, ophappen. Zk ook Gny* - ^o^-& ?<£& tun(VKtbti$J»/i\ 116 tunmas *3f* zva. ajj<LiviA(Mfi<Kiittajis zie bij ^*^*^v maar met betrekking tot hadjat mag men het niet gebruiken. — iun o <& <kw \ d e <m #£> * &» ? <n^ % rijst, die, na terugkomst uit de moskee, de pasgetrouwde man zijn- vrouvv met de linkerhand in den mond steekt, terwijl hij naast hoar is gezeten en zijn linker arm om haar hah slaat. a n <UY) &J) OAJ) 2 (W) fj \ zva. 6ja*j)(lviimji^ zie bij a QJlOAQdM/IW (UT7 2 QJ) \\ — <zi!un9<ut\ SB. brieschen, snuiven van ten paard. — <um(unz(U}\ hetz. bij herh. — Si<vn ^7 ? o \ mvdsv. (van veel paarden). <L/naruifi\ SB. staat, toestand, gesteldheid; wat betreft, rakende, over, ter oorzake van (dr. VV ^). — !trrt(unirujf\ ter oorzake van, ter zake van, om reden. — itaa^ajntu/fy daar toch, immers, en toch, en datr ter- wiil toch; ook zva. /5*n?n^w — <unnA\ zva. oji dm (i/n irvta ^ tn (CM iYXJI n \ (hsAoaof oji ~m <rv^/fs zie bij G-s**a<M0 * (L/n (TLft. \ I- SB. een rijststamper II.- <un<nji(un<rvis SB, zekere hoeveelheid als een maat voor kanteh en haramaj. — (K^x/nn^iunirvisivatviiun twttvntwi enz. — Zie ook <wab\ en <*sntm<ru>ji* ifa 9 dfX/l \ SB. eerst, vooraf. — aQtru^^M/fy en nJng/rvt6^ipra^if\ hetz. — 9maingiru\ S. <tmcut «^»0/7x B. VOOr uit, VOOrop. — *Aa&n*<nn<H\\ S. iuiMOA^m\ B. de voorste, het voorste. — ^?,rtj^M?^\ niet gelijktijdig, maar de een na den ander. <ui tun ? iwnunt <rw \ om strijd, wie of de eerste of de voorste zal zijn; om het hardst, bv. loopen. — SKun?(rvt6-snHip iemand voorkomen, bv. in een gevecht, in het toebrengen van een slag of stool ; de eerste zijn, iemand voorgaan, voor iemand uit- gaan .■«§«)>»» trwG^* aa i hji . Ji mi \ vooruitloopen, iemand vooruitloopen. — <*™ (u(umnji6^(Hijj\ de achterste zijn, de laatste zijn; voor- komen of voorgegaan worden. — ^oA r S ,. a a O - / njiQ^A-tmccns of (fxa.j»»m tu tun t<ru6^i.oa urns VOOr- to J Co komen worden, bv. in het spreken of willen zeggen van iets, doordien een ander het woord neemt. — arn2M(u(Ltog<w>6^MQiM(Hiji\ te laat komen met iets, zooals een verzoek; achter het net visschen; voorkomen door iemand. aciayntnrvningart/1^ sick met iemand of iets het eerst occuperen; iemand het eerst onder handen nemen; iets vooruit of vooraf doen. — vnajntiwis zie aid. (Uti ftUf \\ — xn<un(njiahniao»\ SB, iets met iets verwisseien, verwarren. — al/><lS>S\ ver- •TT 117 n.inrutiM^\ ward, verwisseld; met elkaar verwisseld; J i i met elkaar verwarren of verwisseien . — ax tun trvurint anils Pas*- °>(iJi!twrii*<i)i(Kijs iets met iets opzettelijk verwisselen o/verwarren. j am cnJI \ tec. I. S. <&n-t^ P. en B. ,- »%}a<n\ BL. \ hoofd, SB. kop van een heest; handvat of j knop van een stok. Verg. n^^^w^w .-— | i vntnjiMxm^ of wr****^ OOrsprong of j | plaats van oorsprong van een rivier of j stroom. — amrLixziwi*^ plaats waar een hoofdplaats begint, warn- de eerste huizen staan; voorstad.— ^^"f^f **> hii TT (un^^Saoji" S. jjifn^iitHi^ B. hartkuil. ajnnJijouisna^jl^ zie*^™™ ->™J* - i^tl^'^x voorvechter. — ^n|^^r S. M-n^t^s P enB *»MKn<iQ*™^ B.L. hoofdeneind van een bed, rustbank, enz. oo^aan het hoofdeneind.- <£>vn^ (spreek uit met de h. te nauwernood hoorbaar, bijna pangoeloe) hoofdpriester van een distrikt; ook naam van het leesteeken a • — (UaTI^ ZVa. .L/KL/ipp .— *A*Y\Y*M\ daarn. ajuun^^^ hoofdpriester van een regentschap; hoofdpanghoeloe. — $|^"f S. jfi^r B- (vm een aanzienl^ke) li99en met het hoofd in de rigting o/gekeerd naar. II. m rui v SB. hnlptcoord bij het opnoemen van het aantal stuks van niet groote, ronde of nage- noeg ronde voorwerpen, zooals klappervruchten, mangga vruchten, enz. - am w $ i^ w ^ n^ \ twee manggavruehten. (UY) cnJI 2(hCI [f\ SB. terwijl mm be. zit in een bootje, in een rvjtuig, waarvan de veeren goed zijn, zich schommelt in een schommelstoel , enz. zich zachtkens op en neer of heen en weer voelen gaan; gewiegd worden. (Iff) <nJI\ I. SB. beneden, elk punt van een rivier en in nommige streken ook van het land, lager als dat, waar men zich bevindt . - otklot^ stroomafwaarts. — *£^n/n in a a a/ sommige streken zm. &* ^ »m ■* '> ' 1 * — ^ ™ *" N ook het lager eind van een tafel. — mm* Vu/kin de laagstgezetene. — <St?jx zie -fl ,^w — Verg. nm^iw II. Jr. eigenn. van een prof eet. De per soon, door de Soendanezen bedoeld met nnxm*&h»s wordt door de Javanen genoemd: (XrSrw.^r. j ;~+?sS\ ('l-Chizlr.), eigenn. van een heilige bij de Mohammedanen, en wel dezelfde ah Pinehas, zooals zij zeggen, maar door zklsver- huizing ook dezelfde als Elias en St. George. - Jav. wdbk.) 118 Igpi^x in d/n &\J) \\ aTi^nynrnjinionjiy SB. in de hoop itrnand (hem of hoar) verliefd te maken, er op loopen om door hem of haar gezien te worden. OJ (UY) OTU) 2 (HH/i \ SB. verwonderlijk, won- derbaarlijk. Rg. Verg. ^vn-riwpy CUT) (TU1 \ zie i/nttujw O (un 2 azi 2 asrj n \ zie £p*^ II. Q (Un arm OJI ,1 \ S. no^ B. wenkbrauw, wenkbrauwen. ◦ d/YI (tVI (U) \ zva . v) w un 2 inn aw Q S (UTI arm (Ui(U)\ SB. de maan is aan het op- komen, het wordt al helder in het oosten. Bv. 3^ * 2 un 2 tun ,ru a:i nj) \ in 2 (ui w <tm ariAcnJl fj\ Ar: V]^, geoorloofd, wat niet wvkmji* is; ook verlof, permissie.— ij>iunii\,iifL')2(Hiji\ iemand geoorloofd geworden, door huwelijk, van een vrouw of meisje; — van goederen. geld, enz. iemand geoorloofd te gebruiken. 