VADERLANDSCHE LETTER OEFENINGEN
Goede God! waarom hebt gij uwen tederbeminden Zoon tot ons in de Waereld gezonden, en al het fmertelijke van eenen fmaadelijken dood laaten verduuren? Om u, ô Mensch! Welk een tooneel van zalige genoegens opend zig voor uw oog bi; deeze gedagten! „ de Heer van leven en dood vernederde zig ‚› еп wierd u gelyk, ter uwer genadebewerking bij zijnen Godlij- an ken Vader!" Ное kunt gij dan nu nog omdwaalen in eene allerfchadelijkfte duisternis? Ja, zegt gij, ,, het willen heb ik an Wel, maar tot de volbrenzing daar van vind ік mij onbe- ‚> kwaam:" dit is geen voldoenend antwoord, — 21:0 рі) zwak en onvermogend, bij God is fterkte, alleen door een opregt Ge- bed, te bekoomen, en dit is u immers nog wel die mocite waar- dig, als waar door gij kond eeuwig gelukkig worden. Al wat om uwent wil gefchapen is, zal vergaan, — dog gij blijvt onftervtijk. Dat wij дап, door Gods genade, onze -роо- gingen aanwenden ter genietinge eener gelukkige onftervlijkheid ! ——- Лап deeze zijde van hct Graf is de genade nog te vinden, dog aan geene zijde legt het vonnis, een vonnis dat als dan onherroeplijk is, en dit is eene waarheid, welke ons door Gad zelven wordt geleeraard ! Hoe voorbeeldig is de af- ‚ togt (*) Met deze benaming bedoelt de Autheur den Schryver van een ge- acht Weekblad, den Menfchewrit t -€ehecten, ' тз $84 GEDACHTEN OVER VERSCHIEEEKDE ONDERWERPEN, togt van een Christen na zijn Memelsch Vadethnd! zijne Мае oogenblikken zijn de genoegHjkften ztjnes Levens; de doed is bij hem geen Koning der verfchrikking, maar een bode des Vree- des; hij vind zig ntet gekluisterd san de fchoonfchinende gee noegeüs deezer Waereld, aan aardíche fchatten of rijkdetnmen. ô Neen! God is het voorwerp van zijn lied, еп Jefus Christus zijn broeder en verlosfer wic dit traanendal; zijn veege mond juicht al ftaamelende en met afgebrookene verzugtingen de eeu. wigheid te gemoete; zijn laatíte zegen is aan zijne Näeuurgenoo- ten toegewijd. Hij ftervt als overwinnaar van dood en hel, en laat zijne nablijvende Vrienden en Bloedverwanten een leerzeam voorbeeld ten ervdeel, Gelukkig Mensch! mogten wij alen uwe voetftappen drukken, en de kroon uwer overwinning deelagtig worden! ——— Dog, laat ons niet wenfchen , maar agten erv- genaamen te worden van het Rijk der genade. Deor moeite en arbeid worden alle tijdelijke genoegens verkreegen, hoe veel te meer zijn wij den niet verpligt alles aan te wenden ter verkri ging van die zelisheid , waarvan de toegang ons door Christus dood , &ls op nieuw , is ontflooten geworden. Hoe dikwils zija wij bekom - merd over ons tijdelijk geluk; парт noch dag genieten wij rust, wanneer deeze of geene onderneeming ons toefchijnt ten onzen nadeele te zullen afloopen , terwijl de bekommering over ons eeuwig wel of kwalijk ziin geen invloed op òns hart maaken kan. En waarlijk dit verdiend bewondering. Ное kortítondig is de tijd, welke ons vergund wordt in deeze rampwoestijn door te brengen, en hoe oubeftendig het geluk , dat de Wiereld geevr? Order haar grootfte vreugd fchuilt een angel van bitterheid! Wek- gelukzalig is de Man, die zijne fchreden rigt naar de vooríchriv. ten van Godsdienst en Deugd, en zig onttrekt «an het gevaarlijk tooncel eener ijdele Waereld, want zijne wegen zijn lievtijkheid , en alle zijne paden vrede !! Houd апа verheeve Ziel! gij die uw fchreden rigt Naar "t voorfchrift van de Deugd, naar Godsdienst , tievdéen pfigt, Laat niemand, wie "t ook zij, u ooit die vreugde outrooven, "Want deeze vreugd gaat die der Waereld ver te boven. “Nog eens, —— houd апа, op dat gij niet te fchande wordt, En in den jammerpoel des afgronds nederftort! ——— De arme Heer VAN MILDENBURG , ôn Brieven, door den Pryheer VAN KNIGGE. Шеге Deel, met РІаағеп. Te Haarlem by к, BOUN ; 1791. Behalven het Voorbericht , 277 bladz. in gr. eQavo. H^: zo lu'dde de les van den ftervenden Vader, aan zyneu ZOON VAN MILDENBURG, Handel altoos , myn Zoon , braaf mtt de uiterfte naauvgezetheid, en altoos zodanig , als het een verfiane SAN XEtMOGE, LI past HERR. es Mah vaag; gen anl het i'in deese en geene wareh wéi gam, 7 walt жой neden dies ever ongeluk гс Haagen. Derce des hed indruk op den Zoon, en 't was hem waartyk ernst die ter herte te neemen, des hy dezelve ook сеп ftelregel van zyn gedrag hielde. Met dic.alies daagde by egyer.gemeenlyk flegt; fchurken len zotskappen gelukte het doorgaans beter: dan hy ontdekte ook dikwils, van agteren, dat hy zulks grootlyks zig zelven te wyten had, daar hy in reene geval niet recht verítandig, of omzigti genoeg, gehandeld had, en in een ander zyne braaf heid оро erd, of een. min of meer, verkeerden uitftap gedaan had. -ws it is , £o ver het eerfte Deel deeze Gefchiedenis brengt, het beloop van °t leeven van den Heer van Jédenburg ; in welks verdere ontvouwing de Vryheer van Knigge zig voorftelt , den Leezer opdverkzaam te maaken, op de wegen der Voorzienigheid met den Mensch, waartoe de Heer nen Mildenbarg , door zyne lergevallen , opgeleid werd. | » Hij word toch. ven hij miet kan beroofd worden , en die onaf hanglyk blijft van menfchen en lotgevallen." Wy hebben ons, ter oorzaake van het byzondere , niet wel kunnen wederhouden, van dus een weinig uitvoeriger gewag te weaken, van het algemeene beloop en het voornagme oogwit ven dessen Roman; dan zulks beneemt ons wat te veel ruimte, om nu nog bepaaldiyk op eer of ander lotgeval van van Miides- Burg ftaan te blyven. Wy zullen.dit des tot eene nadere gelegen- heid, als het tweede Deel te voorfchyn komt, uitftellen. Genoeg 2y het den Leezer, voor tegenwoo ig ; nog aan te duiden, dat I 3 e $86 VAN KNIGGE, DE ARME HERE. de Vrybeer van Knigge, ter bereikinge van zyn oogmerk, тузе Hoofdperfonadie in onderfeheidene gevallen inwikkelt, bec welk eene. reeks van gebeurtenisfen influit, waarin:eeme groote ver- fcheidesheid van Characters zeer veríchillende rollen (рееіс : im welk: alles de Autheur hec matuurlyke zeer juist navolgt, terwyl hy bet aangenaame en leerryke engedwougen hand aan haud doet gean. , | э EMMERIK, Naar het Hoogduitsch van ]. 6. MULLER, Zesde, , Zevende en Achsfte Deel, Te Amflerdam by A. MENS JANSZ 1790. Jg gr. Oâavo, | B’ onze laatfte melding van deezen leerzaamen Roman, (*) А) gewsagden wy van eene aangevangen reistogt, gefchikt om Emmerik Menfchen te leeren kennen ; ten einde hy, door onder- xindimg, ‘opmêrkzaamer mogte worden, om in de measchiyke zamenleeving ор zyne hoede te zyn, zonder egter tot meníchen- haat te vêrvalkea. Het berigt zyner reistogte, tot in het Achtíte Deel doorloopende , behelst eene reeks van ontmoetingen, die. eene groote verfcheidenheid van Menschkundige opmerkingen aan de hand geeven: terwyl dit verflag tevens doorvlogten is met een verhaal van deeze en geene voorvallen, die tot de gefchiede. nis van Emmerik betrekking hebben, en het voorheen gemelde meerder licht byzetten. Eindelyk zien wy Emmerik weder thiis gekeerd, in't burgerlyke tot een werkelyken ftand gekomen , en zelfs met eene aanzienlyke bediening bekleed; doch ook ia die omftandigheden vond hy dat genoeglyke niet, 't welk anderen daarin finaaken ; om dat zyn eerlyk hart er te dikwerf in gedwarse boomd werd, en zynegoedaartige inzigten er zo dikwerf in very- deld werden. Ook was hy, uiet tegenítaande de meerdere Mene fchenkenpis, welke hy op zyne reistogt mogte verkreegen heb- ben, door zyue goedhartigheid , nagenoeg als voorheen ‚ de fpeel- bal der zodanigeu, die 'er listiglyk gebruik van maakten. Een en ander voorval brengt ons dit ten leevendigfte onder ’t oog 5 en we zien hem, in gevelge hier van, ten laat(ten ingewikkeld in егп minnenhandel, daar bedrog en trouwloosheid hem ligdyk op den uiterften rand van zyn bederf gebragt zouden hebben De {сһоопе Adelaïde, van welker kuischheid hy zig verzekerd hield, had hem geheelenäl ingenomen; en de Heer Z * was hem een zo hartlyke Boezemvriend , dat һу op deezen volkomen vertrouw- de ; dan ziet, in beidea vond hy zig jammerlyk bedroogen. Dit ondervond hy, met eene gevoelige zielfmarte, toen hy het fehandlyke bedryf dier twee Wellustigen met eigen oogen ont- dekte, en zig door zyne kort aaaftaande Bruid en verrouwden Vriend zo haatlyk misleid zag. ——— Eene ontmoeting van die na- (*) Ne A Vad, Letterocf. У. De bl. 348. ]. 6. MULLER'S EMMERIK. 587 matüur:vervulde Zyn..hart met affcheik:, en-bragt weldra.te wee ge, dat ћу een onverzeelyk: Бейше name „> om: zyue bediening neder te leggen, on zyn verbfyf.: elders „ ін: een 'éfgelegefier eén. zaamer oord, daar hy geene listen: of Tapete vair (Goode Menfchen te dugen had, хе vestigen: Нег реке" hem eerlang Zen ont- flag te verkrygen; dat hem, op de убри паб wyzé, (ne dac men hem , als een recht kundig en doorëerlyk Man , aan den dienst des Vaderlands vrugtloos .gezogt gd e verbinden , ) ver, leend "werd. .——— Intusfchen was Æmmerik reeds wedergekeerd gewees naar 't Landverblyf , daar hy in zyue jeugd opgevoed. was ; :еп, Zyn ontflag verkreegem hebbende, vertrok:-hy weder derwaards om "ep beflendig'te verblyven, en ber Zille aangenzame Landleeverm. te: gemien, by het aa n gener wenfcliaty le. iet- veréenigiog, met de. Dogrer уар zytien;broaven Opvoeder. «=m In het geníche beloop deezer: €efehfedenisfe: van Zmmertk , heeft de. Héer „Muller. zyn bedoeNesbeftendig in 't-óog gehou- den; en ons ecde: voorueflyke fchets-gegeeven van eenen deugd- zsamen Jongeling, die zig, op eene byzondere wys, deor zyn goed hart aanbeveelt: doch , by. mingel van dé vereischte: be. hoedzaamheid, zig meermaals te leur gefteld, en daar door wel eens in gevaar, bevindt.. De hoofdles van goedhartig тайг tevens omzigtig te туп; en in de verkeering met de Menfchen den mid- delweg te houden, zo dat een voorzigtig wantrouwen ons niettot Menfchenhaät doe overflaan, wordt -hjer , onder het bekleedzel van een Roman, op eene leerryke en aangenaame manier onte vouwd en aangedrongen; 't welk dit Gefchrift eene voornaame plaats onder de leezenswaardige Romans overwaardig maakt. i j ' € Vu Poëtifche Mengelingen van het Genpotfchap , onder de Zinfpreuk: Oefening kweekt Kunst. 7e Amfterdam by. A. Fokke Simonsz. en |. J. Wolters, 1790. dn gr. 8vo. 112 bladz. Velsen het korte Voorbericht , zyn deeze Mengelingen de vruchten van eenen driejaarigen arbeid van zeker Gezelfchap , dat zyne eeríte Vergadering , op den eerften van Wiedemaand 1786, (doch, volgens het eerst geplaatfte Dichtftuk, den estten dier maand) heeft gehouden , en nog, met toeneeming van Kunst- yver en nuttigen vriendelyken omgang, blyft voort'uuren, Меп heeft by voorraad veertig ftukjes geleverd, doch het Gezelfchap , of Genoorfchap (want beide naamen worden in gemelde Voorbe- richt: verwisfeld) is voerneemens , om eerstdaags een diergelyk bundeltje, met Z#eoretifche Verhandelingen ever de Kunst, te laaten volgen ; alzo het van oordeel is, dat de Uitvoering flecbts zo veel als het ligchaam der Kunst, maar de Wysgeerige beöore ‘deeling, de Ziel derzelve genoemd kan worden. Indien dit waar is, dan kan men beweeren, dat het ligchaam der Dichtkuafte, eerder dan haare Ziel, op de Waereld уег(ёреепеп is: wart | Ae, 5% РОВТЦОНЕ MENGRAINAS Se Homerus ging vóór Aristoteles, gelyk -eegíte .Dieliterg- der- Waen reld vóór de Wysgeeren gingen, die humne Gukken beóordee» den, en "et Wysgeerige regelen van afleiden. De Wyshegeere is zo min de Ziel der Dichtkunde , als de Dichtkonst. hee lig. chaam der-Wysbegeerte is: in een goed Dichter hebben zy wei altoos verband met elkander, doch zo ineengefimolten зуп zy Meb . , ` Over, 't'gehee] genomen, verdienen deeze Knsangenooten die aanmoediglag op hungen weg. Schoon zy geene Meesterinkken, in деехев , leveren, vindt шеп er ook geen geheel fukken in, Mrolyke Frans alléen zouden wy cer geheel anverfchidig , den vrolyk, noemen; en indien die onveríchilligheid: dem grond moet maaken yan zyne, Vrolykheid , dan firyd ze mee de. > die wil dat wy anderen. zullen, doen, det. wy wenfchea dae aee ons ge(chiede, Ook de Dronkaerts Zedalesn, bladz, тоо, zouden wy niet gearme' voor onge.Zedeleen omhelaem. Dmagiyke is de. Woordípeelende Satyre , bledz. 93, gewyteld: Afme vreueé over ket draagen der menigvuldige. Linten, de Hellandfcha Sufers y welke wy als eene. Proeve hier medsdeelen. Als ik de fchoone kunne, aas ‘hoefd ,'aan barst en handen, Мер Linten zie geferd , dan juicht myn. hart van vreugd; Dan roep ik.vrobyk. uit , ter lefde van de deugd: Hoe [nood onze cenw ook. 2y., '& verderf ligt toch aan banden. \ - ALGEMEENE VADERLANDSCHE LETTER-OEFENINGEN. Het tweede en derde Bock van moses ; [gemeenlyk] Exodus , en Leviticus. Naar "t Hebreeuwsch. Met korte Aan- merkingen. Door v. VAN nAMELSvELD. Te Amfterdam by M. de Bruyn, 1791. In gr. oélavo. G“ de eerfte proeve, en de vertolking van het Boek Genefis, een gunftig denkbeeld van den ondernomen arbeid des geleerden Vertalers, de afgifse der twee vol- gende Beeken, Exodus en Leviticus, zal dit zekerlyk niet weinig verfterken; daer de manier van uitvoering, gelyk aen 't voorgemelde, op nieuw toont, hoe nuttig dezelve Zy, ten rechten verftande der Dybelbladen. De Heer van amelsveld flaegt toch gemeenlyk gelukkig, in гупе oor- deelkundige keuze van den middelweg, dien hy zich voor- gefteld heeft, om, naemlyk, in zyne overzetting gebruik te maken van het Westersch taeleigen, zonder echter het Hebreeuwsch uit het oog te verliezen; waer door het oor- Ipronglyke іп zyne kracht bewaerd en te gelyk opgehel- erd wordt voor den Nederduitíchen Lezer; dien hy te- vens, door gepaste invullingen in den Tekst, еп àen *t flot bygevoegde korte aenmerkingen, verder behulpzaem is. Een en ander voorbeeld kan dit ten overvloede ge- tuigen, als men die ftalen vergelykt met onze gebruiklyke overzetting; welke, hoe voortrefyk ze ook anders «ges noemd moge worden, hier en daer moeilyker te vèrftaen valt, of meerder opheldering behoeft, om dat ze te veel уап 't Hebreeuwfche Nederduitsch heeft. ` Exod. П: 25 lezen wy Godt /арћ de kinderen Ifraëls aen, Godt kende [haer.] —— Duidelyker heeft van Hamelsyeld, met invulling: God zág de l(railiten [met ontferming) aan; God пат kennis [van hunnen nood. ] | ` Exod. XVII: 16 heeft onze gewoone overzetting , dat Mofes, een Altaer gebouwd hebbende, welks naem hy. noemde, de HEERE is myn banier, zeide, Dewyle de hant den throon dec HEEREN is, foo fal de oorloge des HEEREN tegen Amalek zijn van geflachte tot geflachte. Wel zo krach- tig, cn meer na ons taeleigen, meld ons deze latere ver- LETT. 1791. NO. I4. ' $8 ' ok 590 o +, VAN. HAMELSTELO teren goude fult ghyfe maken. Maer van Hamelsveld hee Nog zult pij voor deze tafel fchotels maaken , en koppen „ én Jclraalen en karnen, om wijn uit te fchenken , dif alles moet tij van fijn goud maaken, == ,, Wonderbaarlijk (zegt hy) an is dit vers mishandeld in de overzettingen. ==. In het an Paleis van Ifra&ls Koning was, als °t ware, eene ge: s, duurig weltoegeruste tafel, met zijn toebehooren van 95 fchotels , koppen, fchaalen, kannen, brood em wijn.” Weinig moeite zou het zyn , dit getal van voorbeelden te vermeerderen, en ‘er ook dergelyken uit de vertaling van 't Boek Leviticus by té voegen, dan wy oordeelen de bygebragten genoeg voor ons bedoelde; en zullen He- ver, om de eenzelvigheid te vermyden, den Lezer, uit des Autheurs Korte Aanmerkingen over Leviticus ntededee- len, het geen hy ons beknoptlyk, wegens de hoofüfoor- ten der Offeranden voordraegt, dat in °t nagaen dier ОЁ ferwetten van dienst kan Zyn. an De Offeranden: worden hier, (dus luiden zyne Aane merkingen,) aan de J/rgHitem niet voorgefthreven als iet ieuws. Van de oudfte tijden der wereld bewees het métischdonr , door onderfcheiden foorten van Offeranden , zijnen eerdienst aan de Godheid, ApAms 200115, KAIN En ABEL, ja ADAM zelf, gelijk waarfchijnli]k is, offerden feeds. ` Mhar de Wetgever ichrijft alleen de Bijzondere wijze van offeren voor, naar welke hij wilde, dat de Israëliten, bij dit voornaam gedeelte van hunnèn Kerk- ` plegtigen Godsdienst, zich gedragen zoudem.. „s De Offeranden der Hebrefn werden, of uit het Die. ren- of uit het Plantenryk genomen, en waren dus Dloedi- e of onbloedige. ——- De eerften waren in zekeren zin 2- en, brandofferen. of flachtofferen, om dat de Offerdieren bij dezelven geflacht, en of geheel, of ten minften voor '" — een géi биби таман, EI ige Liederen van’ pains, УНДАЙ en орде). deg He VAN. OPA rustend. Predikant т „Матевзйуќ, 144 van bet даи Watenfci "M : Züifngene: Te. poen e o . drecht. by де Leeuw en. Krap,,1795. Gase hes ди; Кы 180 bladz. In gr. oBayo. ЕЯ Ss a en зоа J Н..УАМ DER PALM. en zich byzonder toegelegd, op het navorfchen van den tyd wanneer, en de gelegenheid, by welke , David die Liedereü heeft opgeteld; van waer dan ook ‘voorts de daer nevens- aende enmerkingen , inzonderheid tot die omftandighe- den, betrekkelyk zyn. Tot een ftael van "e Mans eet. kundige uitvoering, die in meer dan één opzicht grootìyks ter ophelderinge van Davids ‘Liederen ftrekt, diene het geen zyn Eerwaerde wegens den vierden Pfalm aenvoert. » Ik moet, zegt hy, in mijne algemeene beoordeeling van dit Lied, verfchillen van. де meeste Uitleggers, die il heb kunnen vergelijken. Men:plaetst het zelve in den tijd van Davids vlucht voor Abfolom, en zoo één der tegels, die ik mij in de verklaring der Pfalmen heb voore gefchreven, ор de natuur ‘gegrond is, kan dezelve daar is niet t" hooren. De regel, die misfchien van eenig belang, is deze, s Davids Gezangen zijn altij Ko van zijn opregt, fterk gevoelend їч rampzaligen Vader verbeelde , d n nog- thans altijd geliefden Zoon onttro Vorst, door ondankbare Onderdanen vi "n man eindelijk, dien dit in zijne klim t viel, en die, naer het getuigenis der gewijde Historie , onder deze rampen gebukt ging, in den diepten weemoed weg- gezonken en gansch verbrijzeld was; als ik mij dit verte- genwoordige , dan moet de toon van alle klagten, in dezen tijd uitgeboezemd , onmiddelijk en verftaenbaer tot mijn hart fpreken , dan moet ik dezelve onder honderd anderen kunnen herkennen; ik moet fpaerzaem en omzichtig zijn , om Liederen in dit tijdvak te plaetfen, en de overeenkomst van eenige uitdrukkingen met Davids toenmalige om» ftandigheden , is verre na niet genoegzaem, om mij daer toe te bepalen. , э» Hier aen nu heb ik den vIERDEN PsALM getoetst, en het geen mij te voren reeds niet waerfthijnlijk toefcheen „ heb ik, na dit onderzoek , geheel verworpen. » De fpreekwijs vs. 3. Gij Grooten, hoe lang zal mij- ne eere ‘tot fchande zijn? heb ik acnĝonds zeer karakte- tiftiek gevonden: eene andere, еп zoo ik meen betere » vertaling drukt den zin derzelve volkomen uit: hoe lang , о Grooten! zal mijn roem mijn misdaed wezen? en nu wor den wij door deze uitdrukking terftond onbétwistbaer ver- plaetst in den tijd van Davids vlucht voor Saul, toen zija roem, en de toejuiching der meenigte, juist zijne nm * DH + OVER RENICE LIEDEREN VAN DAVID. sos daed bij den Koning, en de eenige oorzaek was van des, zelfs ialoezij » die naderhand tot woede overfloeg; men vergelijke flechts 1 Sam. ХҮШ: 8, g. En met deze ge- legenheid ftemt de ganfche aenfpraek vs. 3—6, veel beter en juister overeen, dan wanneer wij David dezelve tot Abíolom, en zijne fnoode medeftanders, laten inrichten, —— Vooral, wanneer wij mogen aennemen , dat het meervouwig getal, in deze aenípraek gebezigd > flechts eene verbloeming is van het enkelvouwige , en dat, door die Grooten, Saul alleen wordt gemeend, het Hoofd van alle Davids vijanden. Zoo fpreken wij ook in de famen- leving, wanneer wij b. v. op éénen bekenden perfoon het oog hebbende ,. ор eene veel betekenende wijze zeggen; d ken men/chen , die dus denken , dus handelen, of iets der- gelijks. David fchijnt meermalen deze eenigzins bedek- te en verbloemde zegwijze te gebruiken , en eens vrij duidelijk Pf. LIV: 5, daer hij, door die wreede Dwinge- landen, alleen of voornaemlijk Saul bedoelt.. ae Wat nu het bijzondere tijdftip van Davids ballingfchap aengaet, waertoe dit Lied behoort; het ongeduld van Davids tochtgenooten, in het zde vers uitgedrukt, over- tuigt mij, dat wij niet aen de eerfte tijden dier helden- wlucht denken mogen; en uit het 4de vers meen ik te Kunnen befluiten, dat David toen reeds een en andermael Saul door grootmoedigheid overwonnen, en tot bekente- nis van zijn ongelijk gebragt had. ——- Eindelijk moet het opze aendacht niet ontfnappen, dat in het 8íle vers уап de inzameling van Koorn en Most, en van de vreug- de des oogítes, wordt gefproken; hieruit gelooven wij de aenleiding des Lieds nader te kunnen bepalen. Het wa- ren thans de dagen vau den oogst, overal was vreugde; men zamelde het Koorn in, of men las de Druiven af, het Veldgejuich fteeg ten Hemel. Daervan werden Da- vids mannen getroffen, zij vroegen bedroefd aen elkan- der; wanneer zullen wij ook eens dat goede zien? daer wij nog al van huis en goea en akker verftoken omdolen. David bemerkte dit, en fchreef dit Lied, om zijne Lotgenooten te troosten met de Godlijke gunst; en zijne aenfpraek aen Saul is kunftig ingericht om hunne harten te verfterken, en hun vrolijke uitzichten in het toekomende te geven. Dit is de economie of aenleg van dezen Zang: waertoe de aenhef vs, a, die in een kort gebed beftaet, en het hoogst vertrouwelijk flot vs. 9, zich ook gemaklijk bren- gen laten,. Sea ` VEB. $^. , J- P-« SAVER РАЕМ — VER TAELEN Ge - . Foor den Zangmeester , ор. Neginoth. Davids Palm, ч Verhoor mij : er dt os e 5 o God ‘mijn il Gij eft mij dikwerf rulmte en angst 5 Опи u ‘fteeds en hoor mijn bee! ` E Ф | | 3. Hoe lang, о Grooten, zal mijn roem mijn misdaed " wezen? Hoe lang zult gij den laster beminnen, Den leugen aenmoedigen $ | 4. Erkent, gij weet het, dat Jehova mij verkoor, Hem tot een Gunfteling; Geen mijner beden lae. hij onverhoord. Grijpt u de woede aen, zoo zondigt niet, Uw Leger brenge n nagedachten aen, En kalme uw driften. Dm offert Offers der geregtigheid, En laet Jehova de uitkomst over, S AEN Vele zeggen: wie zal nog het goede aen ons doen zien? Verhef gij over ons, Jehova, awes aenfcbijns licht! Gij hebt mij'ineenigmael meer vreugde in "t hart ge- geven, 7777 7 Dan anderen genieten, — — | Wanneer zij Коога en Most in overvloed verzamelen. # + Tk leg mij neêr, еп (аер als in den fchoot des vredes , Want gij, Jehova, gij alleen, Zult me eens een zekeren gelukftaet fchenken. AENTEKENINGE N. ‚ 3 VS. 2. God mijn wreker. Eigenlijk, God mijner regt- weerdiging , die de regtveerdigheid mijner zaek kent, en voorzeker zult handhaven.. , VS. 3. Hoelang zult gij deg laster , enz. David had уап» den ten hove, die den: Koning ophitften , David laister- den, еп maer al te ligt geloof vonden, Zie 1 sam. XXIV: zoe en XXVE 19. 7 7 | / «^ Ka ` Gë -N e. 2 ‚22 VS. 4% OVER RENIGE LIEDEREN VAN DAVID. . 505 » YS 4» Men vergelijke І sam, XXIV: ar, 22, en XXVI 25, en men zal zien, dat Saul, bij zijue ziunen gijude, zeer wel Wist, dat fehova David heipen , en henj de overhand (chenken zou. Het was alleen de woede, de booze geest, die den Koming zoo geduurig tegen zijuen Schoonzoon opzettede. Derhalvem ípreekt David hiervan ook in de volgende verzen, en vermaent hem, hoe hij zich іп ‘де vlagen zijner zinneloosheid gedragen moest. ` s» VS. 5. Hét woord in onze Overzetting door weest be- roerd (bij mij grijpt u de woede aen) vertaeld, zegt eigenlijk eene heftige beweging van gramfchap en angst, die beide in Sauls kwael heetfchende waren. Om zich in die aenval- len voor zonden te bewaren, maedt David hem boven alles aen, zich дап niet te laten opftoken, maer door (Ше en rust zijne hartetochten te bedaren. Een heilzame raed voorzeker , maer die vruchteloos kon wezen, zoo hij hem daerenboven niet aenprees. » VS. 6. Verzoening en gunst bij God te zoeken, em hem de uitkomst hunner onderlinge oneenigheid over te te laten. Deze opvatting is niet willekeurig : Saul had zeker in vele tijden het Offer verzuimd, of zonder een opregt hart het zelve verricht. Nu vergelijke men 1 sAM. XXVI: то. Indien Jehova u tegen mij aenport , laet hem het Spijsoffer rieken, dan zal men genoeg Davids manier van denken, omtrent dit onderwerp , kennen. an VS. 7. Wie zal ons nog eens het goede doen zien? d. i Prize zullen voor ons eens betere tijden , die tijden omen , wa@rin wij ook Koarn en Most zullen inga- melen ? » Het licht van Gods aenfchijn is die vrolijkheid en hele derheid der ziel, die uit de verzekerdheid der Goddelijke gunst ontítaet , zelfs in de duistere oogenblikken. en VS, В, Davjd beroept zich hier op zijne eigen be- vinding, om zijne Fochtgenooten te bemoedigen, en hen te overreeden, dat dit befef van Gods gunst en nabijheid alleen genoeg is, om alle uitzichten op te helderen, en het hart meer te verheugen, dan zelfs de gelukkigfle oogst den Landman verheugen kon, | an VS. 9; De zekerheid van het vertrouwen kan naeuw- lijks krachtiger uitgedrukt worden, dan door het te ver» gelijken bij de gerustheid, waermeé men zich nederlegt, en aenftonds ipfluimert." too | EE 5.4 . , Je- қоб JESUS CHRISTUS, BE LEERAAR DER WAARHEID. jesus cumisTus, de Leeraar der Waarheid , was geen ` \Wolksbedrieger. Vertaald uit het duitsch. Te Utrecht by W. van Yzerworst , 1791. Behalven het Voorwerk з 83 bladz. In gr. ойауо. et onverantwoordelyke misbruik , dat zommige zoge- H naemde nieuwe Hervormers in Duitschland gemaekt hebben, van de ftelling, ,, dat Jefus Christus en deszelfs » Apostelen zich zomtyds , in "t verkondigen hunner Leere, » gefchikt hebben, naer de toenmalige Volksbegrippen ," welke ftelling door hen zo verre getrokken is, dat ze dien heiligen Verkondigeren der Euangelieleere , allezins, het voorkomen van volflagen Bedriegers geven, was de aenlei- ding tot het opftellen van dit Gefchrift. In het zelve word de volftrekte ongegrondheid , het zich tegenfprekende , mits- gaders het haetlyke en fchaedlyke dier buitenfpoorige denk- wyze, zo in derzelver aert als gevolgen, op het overtui endíte aengetoond , en ten ernftigfte aengedrongen. Het is des recht gefchikt, om de Belyders der Euangelieleere daer tegen te waerfchuuwen; еп dezulken onder hen , die . tot zodanige gedachten mogten overhellen, nog weder te fug te roepen. Eenvoudige Samenfpraken tusfchen twee goede Vrienden, zich noemende OUD en NIEUW LICHT. Over de algemeene еп welmeenende aanbieding van het Euangelium , en het Geloof in den Heere jesus CHRISTUS, als den grooten in- houd van 't zelve. Door С. vis , in leven Krankbezoe- ker te Rotterdam. Te Rotterdam by N. Cornel, 1791. Behalven de Voorreden, 218 bladz. In gr. octavo. neen vyftal vau Samenfpraken word hier de verfchillende denkwyze, ouder de Leden der Nederlandfche Kerke , over het opgeneemde Onderwerp , op nieuw nagegaen. Derzelver Schryver, die een Voorftander is van het zoge- naemde Oude Licht, en zich niet kan vereenigen met hun, die, naer zyne gedachten, een Nieuw Licht volgen, 't welk hy als ene foort van Dwaellicht aenziet, benaerftigt zich om het gevoelen van zyne party, en de daer voor aen» gevoerde bewyzen, te wederleggen; mitsgaders het zyne, als in Gods Woord gegrond, alle kracht van overtuiging ` by A G. VIS, EENVOUDIGE” SAMENSPRAKEN, 597 by te zetten. — Men heeft dit betwiste verfchiltuk, in de laetfte Jaren, reeds zo veelvuldig behandeld, en van zo onderfcheiden zyden befchouwd, dat het naeuwlyks.te wachten zy, daeromtrent iets nieuws te zullen lezen. En zulks is althans het geval niet in deze Samenfpraken, des dezelven van die zyde den Lezer niet kunnen aenbe- weten. Intusfchren is dit waer, dat de Heer Jis het one derwerp met alle gematigdheld behandelt , des zy, die nog lust hebben, om het geen deswegens , op nieuw „door den druk gemeen-gemaekt word, na te gaen, dit (tukje, hoe zy ook over dit verfchilftuk mogen denken, zonder kwetzing aen de ene, en met veel genoegen aen de an- dere туйе, zullen kumnen doorbladeren. té Redenvoering , uitgefprooken by eenen buitengewoonen Kerk- dienst, пе атвори de SCC te Parys, ter gele- genheid der voltooijing van de Grondwetten des Ryks , en dere zelver aanneeming den Koning, op Donderdag , den 13 van Wynmaand, 1791. Waar achter gevoegd ts eene Vertaaling, van het by die gelegenheid uitgevoerde Zang- uk, Te Duinkerken by Van Schelle, en Comp. 1791. 22. bl. in gr. $yo. {7° den Titel , aan het hoofd deezer Redevoering ge- fteld , kan de Leezer geredelyk opmaken , welke de aanleidende oorzaak , van het opftellen en uitgeeven dee- zer geweest zy. Schoon zulks op den Titel niet word ge- meld, is de Wel Eerwaarde MARRON , voorheen Predikant in de Kapel van H. H. Mog. te Parys, de Autheur, en Dr. c. ]. с. BACOT de Vertaler, van dezelve. Na dat de Redenaar tot een grondílag zyner Redevoe- ring de volgende woorden van den Zaligmaker: gy zult de waarheid ver[laan , en de waarheid zal = vrymaken, gelegt, en eene korte Voorafrede en Aanfpraak , beiden, naar de omftandigheden van tyd en plaats , gefchikt , gehouden heeft , gaat hy over, tot eene beurtswyze ontwikkeling „ van de volgende vier, zo belangryke, hoofdzaken : I. ,, De kennis der waarheid, en de vrije genieting vau an Ons zelf, zyn op eene gelyke wyze de behoefte van ,, Onzen Geest, en de wensch van ons Hart." Re ›› Elk deezer voorrechten is, door deszelfs weezen, » ten der middelen tot het dierbaarfte geluk, dat de ‚> Natuur ons verleend heeft ; en echter is dit geluk Ss 5 з niet "a «98 | MARRON.. a nist sfzonderlyk in het eene of in het andere; тамы ‚эз het is in de noodwendige vereeniging van beiden, " * 8. , Her geen ten deezen qpaichte waat is van den »› Mensch, alleen op zich gelyen aangemerkt, is hee an, Nog veel mees, ten ganzen der Meníchen , in dee s» Паах der Maatíchagpy befchouwd. De grootte gees s fels vau deeze, zyn puwertendheid en flayerny." - ‚> Eindelyk kunnen wy, in alle Черде betrekkingen , » de Voorzienigheid njet te veel danken, die door de s, vordering van ophelderende Kandigheden , uir hes an midden van ops al dig foorten wan werdrukking ‚ ээ. heeft verbangen, waar onder wy zuchteden, en id an derzelver plaats de heilzame beltiering der vrybeid an heeft gevestigd; een ftaatsgefteldheid , die juist zo ~ —,, zeer alle onze Rechten eerbiedigt , als zy gefchikt , is voor onze wgare belagen.” | |. Voor zo verre wy.uit de Vertaling oordeelen тореп, heeft de Wel Eerwaarde MARRON , in aanmerking genomen zyude het kort Бейек vag eene EWoope Redevoering, aan zyn voorgefteld Plan, in een’ Ls aan de waarde van het onderwerp geévenredigd , mep alle mogelyke nauwkegu- Të E: wet als de weinige A et geheele Stuk, zo wel als de wejnige Aantekeningen van den Vertaler ademen natuurlyk niets dan de à den de begrippen van het tegenswoordige Franfche Volk , К wanneer men nit dit oogpunt deeze weinige bladea fchouwt, zal elk, van wat Staatkundige denkwyze hy ook zyn mooge, dezelye met genaegen leezen kunnen: tot eene Proeve van des Redenaars ftyl en wyze van behandeling , verkiezen wy de volgeude trekken , door hem , aan hef flot deezer Redevoering , gebezigd: ‚, Franfcbeu, laat ons ons geluk en onzen luister ftellen an in bet gedenkwaardig tydílip , waarin wy ons bevin- > den. Indien de wanordens der Regeeringldosheid onzen an overgang van de verdrukking tot de Vryheid hebben kuns an nen bezoedelen ‚ laat ans bedenken , dat voortaan de an omweénteling geindigd is, en dat wy ons onder het gebied и der Grondwetten van den Saar bevinden. , Kom, fnoode Lasteraar eener edele ziel, die thans in eene beter Waereld een zalig lot geniet — lees en word fchaamrood! —— Kem, Vriend der Waarheid! die den ooten Man naar waarde fchattede, en geniet de vre e, dat gij u niet bedroogen hebt; — gij vindt hem Ochs zelven gelijk, — in den dood zo wel als in het leven, —— zo als gij hem wenschte te vinden. —— Kom gij, die het Christendom boven alles waardeert , die alleen door het zelve uwe gelukzaligheid zoekt! —— Gij die huivert bij het denkbeeld van Deist, Naturalist, enz. , als of de , naam u reeds kon befinetten, —— kom en lees — lees onpartijdig — zie in JERUSALEM den waaren , den fterk- geloovenden , Christen op zijn Sterfbed — leer van hem als Christen fterven !” De Zweedfche Apotheek, naar den tweeden verbeterden druk, uit het Latyn vertaald. Te Атјитдат by Ң. Keyzer, 1790. Ingr. 8yo. , 195 bladz. | e onbekende Vertaaler van deeze Apotheek heeft ze- kerlyk аап hun, die zig de tyd noch moeite niet heb- ben gelieven te geeven , om zo veel van de Latyníche Taal te leeren, dat zy dit Werkje zelve konden ver Р eenigen dienst beweezen; aan de Kunst zelve zien wy ech: ter niet dat 'er veel voordeel door aangebragt is; zommige daarin gevonden wordende Voorfchrifen verfchillen aan- merkelyk met die, welke hier gebruikelyk zyn, zo als by voorbeeld de bereiding van Mercurius duleis , enz. Men heeft agter aan eene Lyst van veranderde nazmen Sei voegd, ., BR.zWEEDSGHE APOTHREK. , . . бөг voegd, onder. elke -zommige, verbeterd , andere verflim- inetd zyn, ‘teti minfteù worden daatdoor de Voorfchriften der Geneesheeren zeer omflagtig gemaakt , zonder eenig ander: nut te doen, dan aleer dat dezelve сеп hooggeleerd ażazien verktygen. e | W'erhandelieg over. de. voortreffelykheid van de Operatie der © Catûra, volgens de manier der. Ouden. Ор nieuws in ‚ gebruik gebragt. en verbeterd door den uitmuntenden” En- t. gel/chen gelmeester P. POTT. Door y. BUCHNER, Heel- mester.. Te Amjierdam by Н. Keyzer, 1790. In gr. - '8yo. , 54 Байх. et'eenig oogmerk van den Schryver is, om, by het opereeren van de Cátaract, de door den Engelfchen eelmeester P. Pott verbeterde manier der depresfie boven die van de extracie , ten fterkften aan te pryzen. Men ziet uit het ‘beloop. van dit Werkje, dat de Autheur niets verzuimd heeft, om ‘alles, wat eenigermaate aan zyn plan dienftig zyn kan, op het aanneemelykfte voor te ftellen. Eh fchoon wy voor ons ‘daardoor nog geheel niet over- сора zyn, dát 2упе aangepreeze manier van de neder- drukkinge der Cataract die van de wegneemimg voor te trekken zy, erkennen wy evenwel, dat het Stukje zelve der leezing van deskundigen gansch niet onwaardig is. ` De zaak der Neperflaaven en der Inwooneren yan Guinéa; _ ingeleverd by het Gerichtskof der Gerechtigheid, van den -X Godsdienst en der Staatkunde; of Historie van den Hans del, en de Slaverny der Negers ; bewyzen van derzelver . Onwettigheid; Middelen om die te vernietigen , zonder de Colonie, of de Colonisten. te benadeelen, door В. J. FROS- SARD , Bedienaar des Heiligen Euangeliums , Secretaris der Koninglyke Societeit van den Landbouw te Lyon, enz. Ifie en 1 e Deel. Uit het Fransch vertaald. ° Hage by van Cleef, 1790. mn gr. 8yo. , 644 bladz. Т 'er eenig onderwerp , het welk de aandagt van alle Menfchenvrienden overwaardig mag genoemd worden, dan is het gewis de zaak der Negerflaaven. In dit Werk vind men alles byeen gebragt, het welk ten voordeele deezer waarlyk ongelukkigen kan en mag gezegd worden ; de Te- | Uoc ~ gen- вої m. т. тозуй, DY ZAR BEK RRHÉRSLAAVEN, Чриоцисы. De Vertaaling is vloëtbadr, en Jet sie wel. Эн vaar de Prind урп Je Spe . Leesboek уот de En iet. Mensel SL к. $e пакті” Ri de du ` Ведат by А... В. Sakes, 1791. ` | het Vr. io bladz. Doc 2 li “ ‚ Werk, | tige zaame ой gyn, dat roote e egt hy kunnen, uitgev: werkt. belsch ven ín vens te we dert, Arnee dags d k er imë Gen | 'oéri yan een ongemeen geduld van. een Kwikftaart, die. jon- gen Һай; Wadrùit hy eene les afleíd voor ongeduldige Kindervoedfters; en hieraan hegt hy eene korte befchry- ving van den Kwikftaart. - Dus op de Natuurlyke Histo» rie gevallen zynde, zo maakt hy vérder ook gewag vak de Padden, en yar een Wolk van Muggen, dat hem im: lei- - Boa ‚ RGC, BATH- > - ' leiding geeft, om het voorkomen van pe beeordee- lingen, Boor een naarftig onderzoek der zaken > aan te pryzen. Wel inzonderheid bedoelt hy, met betrekki tot de Padden, tegen te gaan, het geen men gewoon] voor waar houdt, wegens de gezworene vyandíchap der Padde en Spinne; V, uit kragt van 't welke veelen de vertelling van den ik, op wiens mond eene Pad zig vastgehegt had, welke eene Spin met haaren zou ‘dood geftoken hebben, voor eene onemftootelyke Waarheid aanneemen,,. . an Uit eigene ervaaring (dus laat hy zig deswegens uit) zal ik nu ten beste der goede zaak een paar woo zeggen, en door een voorbeeld aantponen, dat de voor- gewende vijandfchap, tusfchen de ‘Padden en Spinnen, niets meer of minder dan een verdichtzel is. on Ik heb zelv eene taamlijk groote Veldpadde gevan- gen, en in een ruim glas over de veertien dagen be- waard, om dezelve recht nauwkeurig te kunnen waar- neemen. Mijne Voedfterlingen waren over de grauwe evangene zeer verheugd , en onderhielden dezelve met liegen, en: voederdenze gelijk eene groene Kikvorsch. Reeds des anderen daags naa haare gevangenneeming, ving zij de Vliegen, die in ’t glas waren, happig op. Nu begon ik mijne Waarneeming met de Spinnen. к vong zes of agt groote Spinnen , zoo groot als ik 'er kon bekomen, en liet.ze alle op eens in het glas loopen, om nu te zien, welke het vijandelijkfte met de Pad zoude omfpringen. Ik dacht, ééne van de zes of agt Spinnen zal de Pad zeker wel fteeken. Maar zie daar , wagtte te vergeefs naar deze verfchijning. De Spinnen lie- en zeer vreedzaam rondom haar, en ook op haaren rug feen , en deeden haar geen het miníte leed, Maar eer ik "er ор dacht, ítelde de Pad zich in eene zekere overeind ftaande houding, en vong dezelven, eer 'er een kwartier uurs om was, voor mijne en aller aanwezig zijnde oogen op, en bevond zich daarop zoo wel, als na het ombrengen der Vliegen van den voorigen dag. » Dec- (*) Waarfchijnlijk is de Padde, door haar donker, fchuw gezigt, door haare lichtfchuwende levenswijs, dompig verbli;f , en den knoflookagtigeu reuk, welken zij verfpreidt, wanneer Zij gejaagd wordt, verdacht geraakt, vergiftig te zijn. Want da de Padden wezenlyk vergift hebben, fchijnt alzoo verkeerd te zijn, als de voorgewende antipat hie vusfchen deze Dieren en de Spinnen." \ DE VRIEND DER NATUUR: бо d ge Déezé proeven heb ik, meer dan tienmaalen, da. gelijks verfcheidene reizen herhaald, en alle de mij be- ende zoorten van Spinnen, de Huis- Kop- en Water- fpinnen opgevangen ‚ en met de Padde mede opgeíloo. ten, De Pad verüond dezelve allen, en wel ten uiterite happig, en de Spinnen lieten de Pad geheel onaangetast: Toen ik dit veertien dagen lang waargenomen bad, en het altijd bij het zelfde bleef, fchonk ik mijne Vliegen- en Spinnen- vreetíter haare vrijheid weer. ‚> Wanneer "et nu nog eenige vijandíchap moet plaats grijpen, zo heeft zij plaats tusfchen de Pad en de Spin, "maar niet tusíchen de Spin en de Pad. De Spinnen hebben geenen angel om te Пеекеп; gelijk de Bijen en Wespen; maar aan den kop twee dunne lange baaken, welke haar daartoe dienen moeten, om haaren roov, Vliegen of Muggen , daarmede vast te houden.” (*) [(*) De Waarneemingen van Rö/è/ met verfcheiden Spinnen en. ailerhande Zoorten van Padden , zo met de Spinnen aan te hit- zen, om de Padden te kwetzen, als met die beiden in vryhei te zamen te laaten , verzekeren ons genoegzaam, dat die zogee naamde vyandíchap een louter voorgeeven is. Zie ROSEL Not, Hist. der Infeâes. IV D. bl, 200.] | Quintus Horatius Flaccus, doer R. VAN OMMEREN, Kec- tof van Jiet Gymnaflium se Amfterdam. Te Amfterdam Бу P. den Henger, 1789. In gr. 8yo, 224 bladz. D: Heer viN OMMEREN, die het Am(teldamsch Gyme nafium tot zeet veel nut en eere verftrekt, heeft in twee uitmuntende Redevoeringen door hem in het Ge- nootfchap Concordia & Libertate, te Amfterdam, gedaan, den beroemden Q. HORATIUS FLACCUS, eerst als Mensch, en ten tweeden als Burger van Rome, befchouwd. Deeze beide Redevoeringen maaken, met en benevens een groot getal letterkundige en belangryke Aanmerkingen, of Aans - tekeningen, den inhoud uit van dit boek; in het welk men ор elke bladzyde zo veel geleerdheid als oordeel en ` vernuft gewaar wordt. [n een mannelyken en onopgé- fierden ftyl befchryft hy de geboorte, opvoeding, levens- wyze en het karakter van dien uitmuntenden Dichter, meestäl opgemaakt uit deszelfs fchriften , wiens geest men in deeze Redevoeringen vindt opgeflooten, Uit de- LETT. 17091. NO. 14. Tt - zeb боб QUINTUS HORATIUS FLACCUS zelve blykt, dat nonATIUs, de bekende guníleling van MECENAS, de menfchelyke zaaken meestäl met een waar wysgeerig oog befchouwd, en dien' weg , welke alleen tot een gelukkig leeven leidt, heeft ing n. Ten dee- zen opzigte moet men weeten wat het geluk van een Romein in die dagen uitmaakte; wordende door den Re- denaar dus karaktermaatig voorgedraagen. an Het hoofdvermaak van een Romein was te zien, op dat hij fteeds voor zijne werkzaame verbeelding ftof zoude hebben; en, wanneer hij koorde, moest het gefprookene ook dus ingericht zijn, dat zijn verbeelding hier uit haar voedfel kon trekken 3. buiten deeze aanleiding bleef hij werkeloos, en gevoelde niets; doch wanneer men zijne verbeelding en gevoel beiden in werking wist te bren- gen, alsdan was zijne ziel tot alles groots en buitenge- woons bereid ; alsdan werd hij een Tijrannenmoorder, een Afgodendienaar, een Held, of een ontfermend Men- fchenvriend. — De ganfche gefteldheid van Rome droeg kenmerken van deeze neiging; het Raadhuis, de Vier fchaar , het Leger, de openbaare Plaatfen, Tempels, Schouwburgen, beweezen op de luisterrijkfte wijze deeze algemeene geaartheid der burgeren; — deugd en on- deugd vonden hier een’ gebaanden weg om tot de har- ten te naderen; — de braave CICERO en de booze ANTO- NIUS, de befchermer der Vrijheid , en de gekroonde Gewel- .denaar, wisten zich hiervan met het gelukkigst gevolg te bedienen. De rookende dolk van rucRETIA fchonk aan Rome haare vriiheid ; de lidtekenen van eenen armoedigen Burger , de doorftookene boezem van VIRGINIA, redden haar van de heerschzugt der Aanzienlyken; en de bebloede tabberd van cæsar onderwierp haar aan een altoos duu- rende flavernij; (*) — het algemeenebest , het belang van den ftaat van het Vaderland , dit afgetrokken denkbeeld, . het welk bij het gros des Volks meest verwarde begrip- en, en dus eene geringe of zeer verfchillende liefde voorte rengt , was overäl zichtbaar onder de gedaante eener fchoone en gewapende Godin, welke niet alleen in de jon- e helden van Rome haare minnaars, aanbidders en be- chermers vond, maar welker Beeldtenisfen, Alcaaren en | em- ruisfens groofe FREDERIK maakt dezelfde Aanmerking omtrent het Volk van London; Oeuvres Pesthumes. L. 1. C. 1» (Amft.) 1789.) p. ar. n | eJ Je ROUSSEAU Emile. Тош. IIT. (Amft. 1762) p. 146, 147. 