Biblia Sacra, dat is de geheele Heilige Schriftuer bedeeld in het Oude en Nieuwe Testament; deze uitgaef vervat alle de boeken van het Oude Testament die in den Hebreeuwschen tekst zyn
En toen hy nog te Ephra was, welk der fa- milie van Ezri toebehoort, 25 Op dien nacht heeft den Heer tot hem gezeid : Neemt uws vaders stier, en nog eenen anderen stier van zeven jaren, en gy zult Baals autaer breken, die uwen vader toebehoort : en den bosch, die rondom den autaer staet, zult gy afhouwen : 26 En gy zult den Heere uwen God eenen autaer maken, op het hoogste van deze steenrots, daer gy te voren het sacrificie op gelegd hebt : erTgv zult den tweeden stier HET BOEK DER REGTEREN, VIL nemen, en dien offeren tot eenen heel- brandoffer, op den tas van het hout, welk gy van het bosch zult afgehouwen hebben. ' 27 Gedeon dan nemende met zich tien j mannen van zvne knechten, heeft gedaen al- i zoo hem den Heer geboden had. Maer vree- zenfle zvns vaders' huis, en de lieden van | die stad, heeft hy het niet willen by dage doen, maer heeft het al by nacht ge- daen. 28 En toen de lieden van die stad des morgens opgestaen waren, zoo hebben zy gezien Baals autaer afgeworpen, en het boschken afgehouwen, en eenen anderen stier gelegd óp den autaer, die toen gemaekt was. 29 En zv hebben tot malkander gezeid : Wie heeft dit gedaen? En als zy onderzoch- ten dengenen" die het gedaen had, zoo is er gezeid : Gedeon Joas zoon heeft dit al gedaen. ' 30 En zv hebben tot Joas gezeid : Brengt voort uwen zoon herwaerts, dat hy sterve : want hy heeft Baals autaer gebroken, en het boschken afgehomven. 31 En hy 'heeft hun geantwoord : Zyt gy de wraekzoekers van Baal, dat gy voor hem stryden moet ? Zoo wie Baals vyand is, ster- ven moet die eer dat het licht van morgen opgaen zal : is hy God, zoo laet hem zich zeiven wreken over dengenen, die zynen autaer omgeworpen heeft. 32 Van dien dag voorts zoo is Gedeon ge- noemd geweest Jerobaal, om dat Joas ge- zeid had : Laet Baal voor zich zeiven wraek doen over dengenen, die zynen autaer om- geworpen heeft. ' 33 Aldus zvn alle de Madianiters, en de Amalekiters,* en de volken uit oostland te zamen vergaderd, en komende over deJor- daen, hebben zy hun heirlegcr gemaekt in de vallei van Jezraël. 34 Maer des Heeren geest is op Gedeon gevallen, en hy liet de trompet slaen, en heeft te zamen geroepen het huis van Abie- zer, dat zy hem' volgen zouden. 35 En hy heeft boden uitgezonden in ge- heel Manasses, denwelken ook hem gevolgd heeft : en hy heeft nog andere boden ge- zonden tot het geslacht van Aser en Zabu- lon en Nephthali, dewelke hem te gemoet gekomen zyn. ' 36 En Gedeon heeft tot den Heer gezeid : Is het zake dat gy door myne hand het volk van Israël verlost, gclyk gy gezeid hebt : 37 Zoo zal ik dit vlies met wol op den dorschvloer leggen : is het dat den dauw op het vlies alleen zyn zal, en in al het land droogte, zoo zal ik weten, dat gy door myne hand, gelyk gy gezeid hebt, Israël zult ver- lossen. 38 En het is alzoo geschied. En des nachts Gedeon opstaende wrong liet vlies uit, en vulde eene schelp met den dauw. 39 En hy heeft wederom tot den Heer ge- zeid : Laet uwe razende gramschap tegen my niet verstoord wezen, af is het dat ik nog eens tentere, begecrende nog een teeken in het vlies. Ik bid dat het vlies alleen mag droog wTezen, en dat al het aerdryk van den dauw vochtig zy. 40 En den Heer heeft gedaen op dien nacht als hy begeerd had : en de droogte was alleen in liei vlies, en den dauw op al het land. KAPITTEL VIL ALZOO dan Jerobaal, die ook Gedeon 'is, des nachts opstaende, en al het volk met hem, is gekomen by de fontein die ge- noemd wordt Harad. En het leger der Ma- dianiters was in de vallei aen de noordzyde van den hoogen heuvel. 2 En den Heer heeft tot Gedeon gezeid : Daer is veel volks met u, en de Madianiters zullen in hunne handen niet geleverd worden : opdat Israël tegen my niet glo- riere, zeggende : Ik ben door myne magt verlost. 3 Spreekt tot het volk, en roept uit dat zy alle hooren : Zoo wie bloode en verveerd is, die keere weder. En daer zyn er van den berg van Galaad weggegaen, en van het volk zyn er wedergekeerd twee-en-twintig dui- zend mannen, en daer zyn er maer tien dui- zend gebleven. 4 En den Heer zcide tot Gedeon : Nog is het volk vele, leidt ze aen de wateren, en daer zal ik ze beproeven : en van denwelken ik u zeggen zal dat hy met u ga, die reize ; en dien ik verbied met u te gaen, die keere weder. 5 En als het volk beneden aen de wateren gekomen was, zoo zeide den Heer tot Ge- deon : Die met de tong het water lekken, gclyk de honden plegen te lekken, die zult gy op eene zyde stellen : maer die met ge- bogen knien" drinken, die zullen op de an- dere zvde zyn. 6 Aldus zoo was het getal van degenen die het water gelekt hadden, werpende het met de hand in den mond, dry honderd man- nen : maer al de andere menigte had met geboden knien gedronken. ' 7 En den IlceV zeide tot Gedeon : Met de dry honderd mannen die het water gelekt hebben, zal ik u verlossen, en de Madiani- ters in uwe hand leveren : maer al de an- dere menigte keere weder in hare stede. 8 Als hy dan victalie genomen had, en trompetten naer het getal zyns volks, zoo gebood hy dal alle dé andere menigte des 10* HET BOEK DER REGTEREN, VIII. volks weggaen zmde naer hare tabernake- len : en hy heeft zich met de dry honderd mannen ten stryde begeven. Maer het le- ger der Madianiters was beneden in de val- lei. 9 Op den zelfden nacht heeft den Heer tot hem gezeid : Staet op, en gaet heen af in bel leger : want ik heb die in nwe handen geleverd. ' 10 Maer is het dat gy u ontziet alleen te gaen, zoo laet Phara uw knecht met n ne- derwaerts gaen. H En als gy gehoord zult hebben wat zy zeggen, dan zullen uwe handen versterkt worden, en dan zult gy vryelyker tot der wanden heirleger afdalen. Zoo is hy dan met Phara zynen knecht nederwaerls ge- gaen in de plaets der gewapende schild- wachters. 12 Maer de Madianiters en Amalekiters, met al het volk uit oostland, lagen verspreid in de vallei, gelyk eene menigte van spring- hanen : en "de kemelen waren ontellyk, gelyk het zand, dat aen den oever der zee ligt, 13 En als Gedeon daer gekomen was, zoo vertelde daer een zynen droom tot zynen naesten : en op deze manier vertelde hy dat hy gezien had : lk heb eenen droom gezien, en roy dacht dat een gersten brood onder de asschen gebakken wentelde, en in der Madianiten leger afkwam : en als het geko- men was aen' het tabernakel, zoo sloeg het dat, en wierp het daer neder, en maekte het effen ten gronde gelyk der aerde. 14 Dengenen daèr hy toe sprak, antwoord- de : Dat'is anders niet dan het zweerd van Gedeon Joas zoon des Israëlilen : want den Heer heeft de Madianiters in zyne handen geleverd, en al hun heirleger. 15 En als Gedeon gehoord had den droom, met zyn bediedsel, zoo heeft hy aenbeden : en is wederom gekeerd tot het leger der Is- raëliten, en heeft gezeid : Maekt u op, want den Heer heeft der Madianiters heirleger in onze handen geleverd. 16 En hy heeft de dry honderd mannen in dry deelen gedeeld, en hy heeft trompetten in' hunne handen gegeven, en ydele fles- schen, en lampen in hetmidden der flesschen. 17 En hy heeft tot hen gezeid : Dat gy my zult zien doen, doet dat ook : ik zal in een deel van het leger gaen, en dat ik doen zal, volgt dat na. 18 Als de trompet in myne hand geluid geven zal, zoo maekt gy ook rondom de le- gers geklank, en roept al te zamen : Den Heere en Gedeon. 19 Aldus zoo is Gedeon, met de dry hon- derd mannen, gekomen in een deel van het leger, als de waek van den middernacht begon, en als de wakers opgewekt waren, zoó begonnen zy met de trompetten groot geklank te maken, en de flesschen tegen malkander te slaen. 20 En toen zy rondom het leger te dry steden groot geklank maekten, en hunne kruiken" gebroken hadden, zoo hielden zy de brandende lichten in hunne slinker han- den, en met de regter handen maekten zy met de trompetten groot geklank, en rie- pen : Het zweerd des Heeren en Gedeons : 21 Staende elk op zyne plaets rondom der vyanden leger. Toen werd het gansche heir verbaesd, e"n al roepende en huilende zyn zy gevloden : '22 En nogtans bleven de dry honderd mannen staen hunne trompetten slaende. En den Heer heeft het zweerd in het gansche heir gezonden, en zy sloegen malkander dood, 23 Vliedende tot Bethsetta, en tot den oever van Abelmehula in Tebbath. Maer te zamen roepende de mannen van Israël, van Nephthali, en van Aser, en van geheel Ma- nasses, hebben de Madianiters vervolgd. 24 En Gedeon heeft boden uitgezonden over al het gebergte van Ephraïm, zeg- gende : Komt nederwaerts tegen de Madia- niters, en ondergaet hen de wateren tot Bethbera en tot de Jordaen toe. En alle die van Ephraïm hebben geroepen, en hebben hen ondergaen de wateren, en de Jordaen tot Bethbera toe. 25 En toen zy gevangen hadden twee vor- sten der Madianiters, Oreb en Zeb, doodden zy Oreb, aen den steen Oreb, en Zeb aen de pers Zeb. En zy vervolgden de Madianiters, de hoofden van Oreb en Zeb brengende tot Gedeon over de vloeden der Jordaen. KAPITTEL VIII. EN de mannen van Ephraïm hebben tot hem gezeid : Waerom hebt gy ons dat gedaen? Dat gy ons niet riept, toen gy ten stryde gingt tegen de Madianiters? En zy keven zeer, byna geweld doende. 2 Maer hy zeide tot hen : Wat heb ik kunnen doen, zulk als gy gedaen hebt? Is eene druif van Ephraïm niet beter dan het heele wynsnydsel van Abiezer? 3 Den Heer heeft de prinsen der Madiani- ters, Oreb en Zeb, in uwe handen geleverd : hoe had ik kunnen dat doen, datgy gedaen hebt? En als hy dat gezeid had, zoo is hun geest gezonken, waermede zy te voren te- gen hem opgeheven waren, ' 4 En als Gedeon by de Jordaen kwam, zoo is [hy daerover gedaen met dry honderd mannen, die met hem waren : en van ver- moeidhedc de vlugtende niet vervolgen kon- den. HET BOEK DER REGTEREN, VIII. m 5 En hy zeide tot de mannen van Soccoth : Ik bid u, geeft toch dezen volke, dat met my is, brooden, want zy zyn zeer magteloos geworden : opdat wy mogen Zebee en Sal- mana, der Madianiters koningen vervol- gen. * 6 En de prinsen van Soccoth hebben geant- woord : By aventure zyn alree in uwe han- den de palmen van Zebees en Salmanas handen, en daerom begeert gy dat wy uw heir brooden geven zouden. 7 En Gedeon heeft tot hen gezeid : Wel aen, wanneer dat den Heer Zebee en Sal- mana in myne handen zal geleverd hebben, en dat ik met victorie in vrede wedergeko- men zal wezen, zoo zal ik uw vleesch in stukken wryven met de doornen en distelen der woestyn. 8 En van daer opwaerts trekkende, is hy gekomen te Phanuël : en hy zeide tot de "mannen van die stede desgelyken. Dewelke hem ook geantwoord hebben, alzoo de man- nen van Soccoth geantwoord hadden. 9 Hierom heeft 'hy tot hen gezeid : Als ik met vrede verwinnaer wederom zal geko- men zyn, zoo zal ik dezen toren verderven. 40 Maer Zebee en Salmana rustten met al hun heir. Want daer waren vyftien duizend mannen overgebleven, van alle de scharen des oostlandschen volks, na dat er versla- gen waren honderd en twintig duizend strydbare mannen, die het zweerd uittrek- ken konden. 41 En Gedeon opwaerts gaende door den weg dergene die in de tabernakelen woon- den aen de oostzyde van Nobe, en Jegbaa, heeft de legeren dervyanden geslagen, die zonder zorg waren, en geen kwaed vermoe- den hadden van eenigen tegenspoed. 42 En Zebee en Salmana vloden, dewelke Gedeon vervolgende heeft gevangen, ver- stoorende hun gansche heir. 43 En wederkeerende uit den stryd voor den zons opgang, 44 Nam hy gevangen eenen knecht der mannen van Soccoth : en hy vraegde van hem de namen van de oversten en ouderen van Soccoth, en hy heeft er zeven-en-zeven- tig mannen beschreven. 45 En hy is te Soccoth gekomen, en hy zeide tot hen : Ziet hier Zebee en Salmana, om dewelke gy my versmadet, zeggende : Hy aventure zyn de handen van Zebee en Salmana in uwe handen, en daerom begeert gy dat wy uwen mannen, die vermoeid en magteloos geworden zyn, brooden zouden geven. 16 Hierom nam hy de ouderen van de stad, en doornen en distelen uit de wilder- nis, en wreef de mannen van Soccoth daer- mede, en mincerde ze al in stukken. 47 En den toren van Phanuël heeft hy ook omgeworpen, na dat hy alle de ingezetenen der stad verslagen had. 48 En hy zeide tot Zebee en Salmana : Wat waren het voor mannen die gy doodsloegt te Thabor? En zy antwoordden : Uws gely- ken, en den eenen van die was als eens konings zoon. 49 En hy heeft hun geantwoord : Dat wa- ren myne broeders, myn moeders zonen. Zoo waerachtiglykals den Heer leeft, haddet gy dien het leven behouden, ik zoude u niet dooden. 20 En hy zeide lot Jether zynen eerstgebo- ren zoon : Staet op, en slaet ze dood. Maer hy trok zyn zweerd niet iwt : want hy vreesde, aèngezien dal hy nog jong was. 24 En Zebee en Salmana zeiden : Staet gy op, en slaet ons : want naer den ouderdom heeft een mensch kracht. Gedeon is opge- staen, en hy heeft Zebee en Salmana dood- geslagen : en hy heeft genomen de sierlyke juweèlen en de kostelyke spanselen, daer men de halzen van de koninglyke kemelen mede te sieren pleeg. 22 En alle de mannen van Israël zeiden tot Gedeon : Hebt heerschappy over ons, gy en uw zoon, en uws zoons zoon : want gy hebt ons verlost uit de hand der Madianiters. 23 Tot dewelke hy zeide : Ik zal geen heer wezen over u, noch myn zoon zal ook uw overheer niet zyn, maer den Heer zal over u heerschappy hebben. 24 En hy zeide tot hen : Eene bede begeer ik van u : Geeft my van uwen roof de oor- ringen. Want de Ismaëliters plagten gouden oorringen te hebben. 25 En zy hebben geantwoord : Wy zullen u die zeer geerne* geven. En spreidende eenen mantel op de aerde, wierpen zy daerop de oorringen van den roof : 26 En het gewigt van de oorringen die hy begeerd had", was duizend en zevenhonderd sikkelen gouds, zonder alle de andere siera- den, en halsbanden, en purpere kleederen, die der Madianiters koningen plagten te dragen, en zonder de gouden halsbanden der kemelen. 27 En Gedeon heeft daeraf gemaekt een ephod, en heeft dien gesteld in zyne stad Ephra. En alle die vaii Israël hebben zich daermede ontzuiverd, en het is Gedeon met alle zvnen huize tot eenen val geworden. 28 Én de Madianiters zyn vernederd ge- weest voor de kinderen van Israël, en zy konden niet meer hune nekken opregtcn : maer het land was in rust veertig jaren lang, terwyl dat Gedeon den oversten was. 29 Aldus^is Jerobaal Joas zoon gegaen, en woonde in zvnen huize : I 30 En hy had zeventig zonen, die uit zyne m HET BOEK DER dy gekomen waren : om dat hy vele huis- vrouwen had : 34 Maer zyn bywyf, die hy had te Siehem, bragl hem voort oenen zoon, Abirnelech genaemd. 3-2 En Gedeon Joas zoon is gestorven in goeden ouderdom, en begraven in Joas zyns vaders graf le Ephra, van de familie van Ezri. 33 Maer na dat Gedeon gestorven was, zoo zyn de kinderen van Israël afgekeerd, en hebben zich onlzuivcrd met Baalim. En zy hebben een verbond met Baal gemaekt, dat hy hun God zyn zoude : 34 En zy hebben niet gedacht op den fleer hunnen God, die hen verlost had uit de handen van hunne vyanden rondom liggende. 35 Ook hebben zy geenc bermhertigheid gedaen met het huis van Jerobaal Gedeon, naer alle de weldaden, die hy den huize van Israël gedaen had. KAPITTEL IX. MAER Abirnelech Jerobaals zoon is ge- gaen in Sichem tot zyns moeders broe- deren, en hy heeft met hen gesproken, en met al het geslacht van zyns moeders vaders huis, zeggende : 2 Spreekt tot alle de mannen van Sichem .: Wat is u beter, dat zeventig mannen alle kinderen van Jerobaal heerschappy over u hebben, of dat een man heerschappy over u hebbe? Ook mede zoo aenmerkt, dat ik uw gebeente en uw vleesch ben. 3 En zyns moeders broeders hebben van hem gesproken tot alle de mannen van I Sichem alle deze redenen, en zy hebben i hunne herten geneigd naer Abirnelech, zeg- gende : Het is onzen broeder. 4 En zy hebben hem gegeven zeventig ! ponden zilvers uit den tempel van Baalberit. En hy heeft daermede voor zich gehuerd sommige arme en ongestadige mannen, en die hebben hem gevolgd. 5 En hy is gekomen in zyns vaders huis te Ephra, en heeft zyne broeders gedood Jero- baals zonen, zeventig mannen, op eenen steen : En Joatham den allerjongsten zoon van Jerobaal is te leven gebleven, en is ver- borgen geweest. G En alle mannen van Sichem, en alle familien der stad van Mello zyn vergaderd en weggegaen : en hebben Abirnelech koning gemaekt by den eikenboom, die te Sichem stond. 7 Hetwelk als Joatham verkondigd was, zoo is hy gegaen, en heeft gcstaen op den top van den iDerg Garizim : en met opge- hevene stem heeft hy geroepen, en gezeid : Hoort naer my, gy mannen van Sichem, alzoo dat u God hoore. REGTEREN, IX. 8 De boomen zyn gegaen dat zy eenen koning over zich zalven zouden : en zy hebben gezeid tot eenen olyfboom : Weest onzen koning. 9 Denwelken heeft geantwoord : Mag ik myne vettigheid verlaten, welke de goden en de menschen gebruiken, en komen dat ik onder de boomen mag verheven wor- den? 40 En de boomen hebben tot den vy gen- boom gezeid : Komt, en ontvangt het ko- ningryk over ons. 11 Denwelken antwoordde hun : Zal ik mogen myne zoetigheid verlaten, en myne overzoete vruchten, en gaen om onder de andere boomen verheven te worden ? 12 En de boomen hebben gesproken tot den wynstok : Komt, en weest onzen over- sten. 13 Denwelken antwoordde hun : Zal ik mogen mynen wyn verlaten , denwel ken verblydt God en de menschen, en onder de andere boomen verheven worden? 44 En alle de boomen hebben gezeid tot den wilden doornboom : Komt gy, en weest ons overheer. 15 En dien heeft hun geantwoord : ls het zake dat gy waerachtiglyk my tot eenen koning stelt voor u, zoo komt, en rust onder myne schaduwe; maer wilt gy dat niet doen, zoo kome er vuer uit den doorn- boom, en verslinde de cederboomen van Libanus. 16 Nu dan, hebt gy naer regt en zonder zonde Abirnelech over u koning gemaekt, en hebt gy wel gedaen met Jerobaal, en met zynen huize, en hebt gy hem wel ge- loond voor zyne weldaden, die voor u ge- streden heeft, 47 En zyne ziel in de perykelen gesteld heeft, om dat hy u zoude verlossen uit de hand van de Madianiters, 48 Gy die nu opgestaen zyt tegen myns vaders huis, en hebt zyne zonen gedood zeventig mannen op eenen steen, en hebt koning gemaekt Abirnelech zyner dienst- vrouwe zoon over de ingezetenen van Si- chem, om dat hy uw broeder is : 49 Hierom, hebt gy regtveerdiglyk en zon- der zonde wel gedaen met Jerobaal, en met zynen huize, zoo weest heden vrolyk in Abirnelech, en laet hem ook vrolyk wezen in u. 20 Maer hebt gy daer kwalyk aen gedaen : zoo kome een vuer uit hem, en verslinde alle de inwooners van Sichem, en de stad Mello : en daer ga ook een vuer uit de mannen van Sichem, en van de stad Mello. en verslinde Abirnelech. 24 En als by deze dingen gezeid had, zoo is hy gevloden, en weggegaen tol Rera : HET BOEK DER en is daer blyven woonen uit vrees van Abimelecli zynen broeder. 22 Aldus heelt Abimelecli over Israël ge- legeerd dry jaren. 23 En den Heer heeft eenen boezen geest gezonden lusschen Abimelech en de in- wooners van Sichem : dewelke begonnen hem te verachten, 24 En de groote misdaed van de moord der zeventig zonen van Jerobaal, en de bloedstorting van die te leggen op Abime- lech hunnen broeder, en op de andere prinsen der Sichemiters, dié hem geholpen hadden. 25 En zy hebben legen hem listige lagen gesteld op het hoogste van de bergen : en tervvyl dat zy zyne komste verbeidden, zoo deden zy rooveryen, nemende rooven van degene die voorby gingen, en het is Abi- melech geboodschapt. 26 En Gaal Obeds zoon met zyne broeders is gekomen, en voortgegaen tot Sichem. Tot wiens komst die van Sichem verkloekt zynde, 27 Zyn uitgetrokken in de akkers, verder- vende* de wyngaerden, en de druiven ver- tredende : en als zy gemaekt hadden dansen van zangers, zoo gingen zy in den tempel van hunnen god, 'en tervvyl dat zy aten en dronken, zoo vervloekten zy Abimelech, 28 Als Gaal Obeds zoon was roepende : Wie is dezen Abimelech, en wat is Sichem, dat wy hem dienen zouden? Is hy niet Jerobaals zoon, en die Zebul zynen knecht eenen prins gemaekt heelt op de mannen van Emor Sichems vader? Waerom zullen wy hem dan dienen ? 29 Och of iemand my dit volk onder myne hand gave, dat ik Abimelech van kant helpen mogt.^En er is Abimelech gezeid : Vergadert eene menigte van een heir, en komt. 30 Want als Zebul den prins van de stad de woorden van Gaal Obeds zoon gehoord had, zoo is hy zeer gram geweest, 31 En hy heeft heimelyk boden tot Abi- melech gezonden, zeggende : Ziet, Gaal Obeds zoon is te Sichem gekomen met zyne broeders, en hy bestormt de stad tegen u. 32 Daerom staet in den nacht op met den volke, dat met u is, en houdt u verborgen op het veld : 33 En ten eersten van den dageraed, als de zon opgaet, zoo overvalt de stad. En als hy met zynen volke uitkomt tegen u, zoo doet hem dat gy moogt. 34 Zoo is dan Abimelech met al zyn heir des nachts opgestaen, en hy heeft lagen gelegd omtrcnUSichcm te vier plactsen. ' 35 En Gaal Obeds zoon trok uit, en stond in den ingang van de stadspoort. En Abi- REGTEREN, IX. 229 | melech, en al het heir met hem, maekten ; zich op van de plaets der lagen. 36 En als Gaal het volk gezien had, zoo zeide hy tot Zebul : Ziet daer komt eene groote menigte van het gebergte. Dien hy antwoordde : Gy ziet dé schaduwen van de bergen gelyk menschenhoofden , en met deze dolmsf wordt gy bedrogen. 37 En Gaal zeide* wederom : Ziet daer komt een volk neder uit het midden des lands, en een hoop komt door den weg, die tegenover den eikenboom staet. I 38 Toen zeide Zebul tot hem : Waer is nu uwen mond, daer gy mede zeidet : Wie is Abimelech, dat wy hem dienen zouden? Is dit niet liet volk,' dat gy versmadet? Trekt mi, en strydt tegen hem. 39 Hierom zoó is Gaal uilgetrokken, en hei volk van Sichem zag het aen, en hy heeft tegen Abimelech gestreden, 40 Denwelken hem heeft vervolgd toen hy : vlood, en hy heeft hem in de stad gedreven : en daer zyn er zeer vele van zyne zyde verslagen, tot aen de stadspoort toe : 41 En Abimelech bleef te Ruma : maer Zebul heeft Gaal en zyne gezellen uit de | stad verdreven, en hy* heeft niet gedoogd I dat zy daerin blyven zouden. ' 42 Hierom zoo is het volk des anderen- daegs te velde uilgetrokken. Hetwelk als : Abimelech geboodschapt was, j 43 Zoo nam hy zyn heir, en deelde het in ! drv scharen, leggende listige lagen in de I velden. En ziende.dat het volk uit de stad j ging, zoo is hy opgestaen, en heeft ze over- vallen, 44 Met zynen hoop, bestormende en beleg- I gende de stad : en de twee andere hoopen, i loopende hei waerts en derwaerts over den velde vervolgden de wanden. 4f> Maer Abimelech heeft al dien dag lang de stad bestreden : dewelke hy heeft inge- : nomen, verslaendc hare inwooners, en hy ! heeft die alzoo verdorven, dat hy daerin het zout verstrooide. 46 En als zy dit hoorden die in den toren van Sichem woonden, zoo zyn zy gegaen | in den tempel van hunnen afgod Berith, I daer zy verbond met hem gemaekt hadden, en daeraf de plaets haren naem gekregen | had, dewelke zeer versterkt was. ! 47 En Abimelech hoorende dat de ingeze- tenen van den toren te Sichem al te zamen vergaderd waren, 48 Zoo is hy gegaen mei al zyn volk op den bei- Selmon en nemende eene byl, heeft hy eenen tak van eenen boom afge- houwen, en opleggende droeg hy dien op zyne schouder, en hy zeide tot zyne gezel- len : Dat gy my hebt zien doen, doet haestelyk ook. 230 HET BOEK DER REGTEREN, X. 49 Hierom hebben zy elk om het meest takken van de boomen gehouwen, en alzoo volgden zy hunnen leidsman. En omleg- gende de sterkte hebben zy die ontstoken ; en alzoo is het geschied, dat er van den rook en vuer gedood zyn duizend men- sehen, te zamen mannen met de vrouwen, ingezetenen van den toren van Sichem. .NO Abimelech van daer gaende is gekomen tot de stad Thebes, dewelke liy ook omleg- gende besloten heeft met zyn beir. ïM En daer was een hoogen toren in het midden van de stad, dacrop dat te zamen gevloden waren mannen en vrouwen, en alle de oversten van de stad, hebbende de deur zeer vast gesloten, en slaende boven op het dak van den toren, op de voorge- weer en. 52 Abimelech komende tot aen den toren, beeft vromelyk gestreden : en komende aen de deur, zoo arbeidde hy om bet vuer daeronder te steken : 53 En ziet eene vrouw werpende van boven een stuk van eenen molensteen, raekte Abi- melecbs hoofd, en brak hem.zyne hersenen. 54 En hy riep terstond zynen wapendrager, en zeide tot hem : Trekt uit uw zweerd, en slaet my : dat men by aventure niet zegge, dat ik van eene vrouw verslagen ben. En hy doende dat hem bevolen was, sloeg hem dood. 55 En als hy dood was, zoo zyn alle die met hem waren van Israël, wederom tot hunne steden gegaen : 56 En God heeft Abimelech geloond van den kwade, dat hy gedaen had tegen zynen vader, toen hy zyne zeventig broeders doodsloeg. 57 En den Sichemiters is ook wederom geloond dat zy gedaen hadden, en den vloek van Joatham Jerobaals zoon is op hen gekomen. KAPITTEL X. NA Abimelech zoo is er een ander leids- man opgestaen in Israël, Thola den zoon van Phua Abimelechs oom, een man van Issachar, die woonde te Samir, op het gebergte van Ephraïm : "2 En hy deed Israël regt dry-en-twintig jaren, en hy is gestorven* en begraven te Samir. 3 In wiens plaets is gevolgd Jaïr van Galaad, denwelken Israël regt deed twee- en-twintig jaren, 4 Hebbende dertig zonen zittende op dertig- veulens van ezelinnen, en waren oversten van dertig steden, die van zynen naem zyn genoemd Havoth Jaïr, dat is, de steden van Jaïr, tot op dezen dag toe, in het land van Galaad. 5 En Jaïr is gestorven ; en begraven ter plactse, die men noemt Camon. 6 Maer de kinderen van Israël doende tot hunne oude zonden nog nieuwe, hebben kwaed bedreven voor het aenzigt des Heeren, en zy hebben gediend de afgoden Baalim en Astaroth, en de afgoden van Syrien, en Sidon, en van Moab, en der kinderen van Ammon en der Philistynen : en zy hebben den Heer verlaten, en zy hebben hem niet gediend. * 7 En den Heer is tegen hen gram gewor- den, en heeft ze geleverd in de handen der Philistynen, en der kinderen van Ammon. 8 En zv zyn gepynigd geweest, en zeer verdrukt' achttien jaren lang, namelyk alle die over de Jordaen woonden in der Amor- rhiters land, welk is in het land van Ga- laad : 9 Alzoo zeer, dat de kinderen van Ammon over de Jordaen trekkende, verdorven Juda en Benjamin en Ephraïm : en Israël heeft groot verdriet geleden. ' 10 En roepende tot den Heer, hebben zy gezeid : Wy hebben tegen u gezondigd, want wy hebben den Heer onzen God ver- laten, en Baalim gediend. 11 En den Heer heeft tot hen gezeid : Hebben de Egyptenaers en de Amorrhiters, en de kinderen van Ammon, en de Philis- tynen, 12 En die van Sidon, en van Amalek, en van Chanaan u niet verdrukt, en altyd hebt gy my aengeroepen, en ik heb u verlost uit hunne handen? 13 En noglans hebt gy my verlaten, en de vreemde goden gediend : daerom zal ik mei meer daertoe doen, om u te verlossen : 14 Gaet heen en roept uwe goden aen die gy verkoren hebt : laet u die verlossen in den tyd van uwe benaeuwdheid. 15 En de kinderen van Israël hebben tot den Heer gezeid : Wy hebben gezondigd, doet met ons dat u belieft : alleenlyk wilt ons toch nu verlossen. 16 En als zy dit zeiden, zoo wierpen zy uit hunne palen alle de beelden der vreemde goden, en zy hebben den Heer God gediend : denwelken medelyden gehad heeft over hunne ellendigheden. 17 Aldus de kinderen van Ammon te zamen roepende, hebben hunne tenten nederge- slagen in het land van Galaad : en de kin- deren van Israël daertegen vergaderd. hebben hun leger gemaekt te Maspha. 18 En de prinsen van Galaad hebben elk tot hunnen naesten gezeid : Zoo wie van ons eerst begint te stryden tegen de kin- deren van Ammon, die zal een prins wezon des volks van Galaad. HET BOEK DER REGTEREN, XI. 231 KAPITTEL XI. ALDUS zoo was in dien tyd Jephte den Galaditer een zeer vroom en strydbaer man, een zoon van eene gemeene vrouw, die geboren is van Galaad. 2 Maer Galaad had eene huisvrouw, daer hy zonen af gekregen heeft : dewelke als zy opgewassen waren , zoo verdreven zy Jephte, zeggende : Gy zult geen erfgenaem mogen zyn in onzes vaders huis, want gy zyt van eene andere moeder geboren. "3 Dewelke hy vliedende en schouwende, heeft gewoond' in het land van Tob : en vele arme mannen en straetroovers zyn by hem vergaderd, volgende hem als hunnen prins. 4 In dien tyd zoo streden de kinderen van Ammon tegen Israël. 5 En als die zeer strengelyk den stryd vervolgden, zoo zyn de ouderen van Galaad gegaen, dat zy Jephte zouden uit het land van Tob nemen tot hunne hulp : 6 En zy hebben tot hem gezeid : Komt en zyt onzen prins, en stryd t tegen de kinderen van Ammon. 7 Tot dewelke hy antwoordde : Zyt gy niet degene die my haten, en hebt my uit myns vaders huis gestooten, en nu zyt gy tot my gekomen van noode bedwongen? 8 En de prinsen van Galaad hebben tot Jephte gezeid : Daerom komen wy nu weder tot u, om dat gy met ons trekken zoudt, en stryden legen de kinderen van Ammon, en dat gy zoudt zyn den prins van alle die in Galaad woonen. 9 En Jephte heelt tot hen gezeid : Is het dat gy waerachtiglyk tot my gekomen zyt, dat ik voor u tegen de kinderen van Ammon vechten zoude, in zoo verre den Heer die in myne handen levert, zal ik dan uw prins wezen ? 40 Dewelke hebben hem geantwoord : Den Heer, die dit hoort, zy een middelaer en een getuigen, dat wy onze beloften voldoen zullen. Tl Zoo is dan Jephte weggegaen met de prinsen van Galaad, en al het volk mackte zyncn prins van hem. En Jephte heeft alle zyne woorden gesproken voor den Heer in Masplia. 12 En hy zond boden tot den koning der kinderen van Ammon, die van zynent wege zeggen zouden : Wat hebt gy met my uit- slacnde, dat gy tegen my gekomen zyt, om myn land te bederven? 13 Tot dewelke hy geantwoord heeft : Om dal Israël myn land genomen heeft, toen zy uit Egyplcn kwamen, van de palen van Arnon af tot Jaboc en lot de .lordaen toe : daerom geeft my nudatmetvrede wederom. 14 En Jephte heeft door dezelfde boden wederom ontboden, en beval hun dat zy zeggen zouden den koning van Ammon : 15 Dit zegt Jephte : Israël heeft het land van Moab, noch het land der kinderen van Ammon niet genomen :• 16 Maer ah zy uit Egypten nederwaerts kwamen, zoo gingen zy door de woestyn tot aen de Roode zee , en zyn gekomen tot Cades : 17 En zy zonden boden tot den koning van Edom, zeggende : Geeft ons oorlof dat wy mogen door uw land trekken. En hy wilde hunne bede nietverhooren. En hy zond ook aen den koning van Moab, denwelken ook versmaedde passagie te geven. Alzoo bleef Israël te Cades, 18 En toog om van bezyde het land van Edom, en het land van Moab : en is geko- men tot de oostzyde des lands van Moab, en hy heeft zyn leger gemaekt over Arnon : en hy wilde in de'palén van Moab niet gaen : j want Arnon is gelegen aen de palen des | lands van Moab. 19 En Israël zond boden aen Sehon den koning van de Amorrhiters, die te Hesebon woonde, en zy hebben tot hem gezeid : Geeft my oorlof dat ik mag door uw land 1 trekken tot aen den vloed toe. 20 Denwel ken Israëls woorden ook ver- I smadende, heeft hem niet laten passeren I door zyne palen : maer hy heeft een ontel- lyke menigte van volk vergaderd, en is tegen hem gekomen in Jasa, en heeft sterkelyk wederstaen. 21 En den Heer heeft hem geleverd in de handen van Israël, met al zyn heir, en zy versloegen hem, en zy hebben bezeten al j der Amorrhiters land die in dat landschap I woonden, 22 Met alle hunne palen, van Arnon tot Jaboc toe, en van de woestyn tot de Jordaen toe. 23 Aldus zoo heeft den Heer Israëls God de Amorrhiters verdorven, toen het volk van I Israël tegen hen streed, en wilt gy nu hun | land bezitten ? j 24 Behoort u niet met regt toe dat Chamos uw god bezeten heeft? Daerom de landen welke den Heer onzen God verwinnaer ge- kregen heeft, zullen ook tol onze bezitting komen : §5 Ten zy dat gy by aventure beter zyt dan Balac Sephors zoon^ den koning van Moab : of dat gy moogt toonen, dat hy tegen Israël twist gehad heeft, en legen hem gestreden heeft, 26 Toen hy te Resebon woonde, en in hare dorpkens, en in Aroër , en in hare dorp- kens, of in alle de steden by de Jordaen, over dry honderd jaren. YVaerom hebt gy 282 HET ROEK DEK REGTEREN, XT1 binnen boo langén tyd niets begonnen te doen örtl deze landen weder ie krygen ? -27 Daerom ik zondig tegen u niet, maer gy doel tegen m\ kwalyk, beroepende my Tot Dnreglveerdigè oorlogen. Den Keer geve heden een oordeel tusschen Israël en de kinderen van Amnion. 28 Maer den koning der kinderen van Am- nion wilde naer de woorden van Jephte niet hooren, welke hy hem door de l)oden had doen /eggen. 29 Toen kwam den geest des lleeren op .lephte, en gaende rondom Galaad, en Ma- rïasses, Maspha ook Galaad , en van daer passerende naer de kinderen van Amnion, 30 Heeft hy den Heer eene gelofte geloofd, /.eggende : Is het zake dat gy de kinderen van Ammon in myne handen levert, 31 Zou wie eerst uit de deur van myn huis komen /ai, en my te gemoet komt, als ik met vrede zal wederom komen van de kin- deren van Ammon , dien zal ik lot een brandoffer den Heere offeren. 32 En Jephte is overgetrokken tot de kin- deren van Ammon, dat hy tegen hen stry- den zoude : dewelke den Heer in zyne han- den geleverd heeft. 33 En hy versloeg ze van Aroër af tol daer men komt te Mennith, twintig steden, en tot Abel, die al rondom met wyngaerden be- plant is, met eenen zeer grooten slag. En de kinderen van Ammon zyn vernederd van de kinderen van Israël. 34 En als Jephte wederom kwam te Maspha naer zvn huis, zoo is hem zyne eenige doch- ter te' gemoet gekomen, met bommen en dansen': want hy had anders geene kin- deren. 35 En als hy hacr gezien had, zoo scheurde hy zvne kleederen, en zeide : Wee my, mvne dochter, gy hebt my bedrogen, en gy zyt zelve bedrogen : want ik heb mynen mond opengedaen tot den Heer, en ik zal anders niet 'mogen doen. 36 Denwelken zy antwoordde : Myn vader, hebt gy uwen mond tot den Heer openge- daen,'zoo doet my al wat gy beloofd hebt, naerdien u wraek en victorie van uwe vyan- den verleend is. 37 En zy heeft tot haren vader gezeul : Verleent my alleen daer ik u om bid : Geeft my oorlof dat ik twee maenden mag rondom de" bergen gaen, en mynen maegdom bekla- gen met mvne gespelinnen. 38 En hy heeft haer geantwoord : Gaet heen. En hv heeft ze twee maenden lang laten gaen. En als zy weggegaen was met hare gezellinnen en gespelinnen, zoo be- weende zy haren maegdom op de bergen. 39 En als de twee maenden verleden wa- ren, zoo is zy weder by haren vader geko- men, en hy heeft haer gedaen gelyk hy geloofd had, dewelke had geenen man be- kend. Van dien tyd voortaen is het voor eene manier geworden, en voor eene gewoonte- onderhouden : 40 Dat de kinderen van Israël, als het jaer ! om-eloopen is, te zamen vergaderen, en beweenen Jephte des Galaaditers dochter vier dagen lang. KAPITTEL XII. EN ziet in Ephraïm is een iwistigen stryd opgestaen. Want die van Ephraïm over- trekkende legen den noorden, hebben tot Jephte gezeid : Waerom hebt gy ons niet willen roepen, toen gy ten stryde trekkende waert legen de kinderen van Ammon, dat wy met u hadden gegaen? Daerom zullen wy uw huis aensteken. 2 Denwelken hy antwoordde : Ik en myn volk hadden eene twistigc zaek zeer groot uitstaende tegen de kinderen van Ammon : en ik heb u geroepen dat gy my zoudt te hulpe komen 'maer gy hebt hel niet willen doen. 3 En dat ziende heb ik myne ziel in myne handen gesteld, en ben ten stryde overge- reisd legen de kinderen van Ammon , en den Heer heeft ze in myne handen geleverd. Wat heb ik misdaen, dat gy tegen my zoudt opstaen ten strvde? 4 Hierom, als hv tol zich geroepen had alle de mannen van Galaad, zoo streed hy tegen Ephraïm : en de mannen van Galaad hebben i die van Ephraïm geslagen, daerom dat zy zeiden : Galaad is verloopen van Ephraïm, | en hy woont in het midden van Ephraïm en j Manasses. 5 En de Galaaditers hebben bezet de pas- saeien van de Jordaen, daerdoordat Ephraïm wederkeeren zoude. En als tot die placts iemand kwam uit het getal van Ephraïm, vliedende, en zeide : Ik bid dat gy my laet doorgaen : zoo zeiden de Galaaditers lot hem': Zyt gy geen Ephrateus man? En als hv zeide : lk ben niet, 6 Zoo vraegden zy hem : Zegt dan Schib- boleth, welk beteekent een aer. En hy ant- woordde, Sibboleth : niet kunnende een aer met de zelfde letter uitspreken. Zoo grepen zy dien terstond en keelden hem daer aen denzelfden doorgang der Jordaen. En op dien tyd zyn er verslagen tweeën- veertig duizend van Ephraïm. 7 Aldus zoo is Jephte den Galaaduer, een regter over Israël geweest zes jaren : en hv is gestorven, en begraven in zyne stac. Galaad.. 8 Na dezen zoo is een regter in Israël ge- weest Abesan van Bethlehem : 9 Dien had dertig zonen, en /oo veie doch- teren, welke dochteren hy uitgesteld heeft, en mannen gegeven, en hy nam zoo vele huisvrouwen voor zyne zonen, brengende die in zyn huis. Dezen heeft Israël geoor- deeld zeven jaren lang. 10 En hy is gestorven, en begraven te Bethlehem. 14 En na hem is gekomen Ahialon van Za- bulons geslacht "die Israël regt gedaen heeft tien jaren : / 12 En hy is gestorven, en begraven in Za- bulon. 13 Na dezen is een regter in Israël ge- weest Abdonlllels zoon, een Pharalhoniter : 14 Die had veertig zonen, en van die dertig zoons zonen, rydende op zeventig jonge veu- lens van ezelinnen, en hy heeft Israël regt oedaen acht jaren : "lo En hy is gestorven, en begraven in Pharathon" des ïands van Ephraïm, op het 2rebers;te Amalek. KAPITTEL XIII. EN de kinderen van Israël hebben we- derom kwaed bedreven voor het aen- zigt des Heerën : en hy heeft ze geleverd inderPhilistynen handen veertig jaren lang. 2 Maer daer was een man van Saraa, en uit Dans geslacht, Manue genaemd, heb- bende eene onvruchtbare huisvrouw. 3 Derwelker een engel des Heeren open- baerde, en zeide tot haer : Gy zyt onvrucht- baer en zonder kinderen : maer gy zult ontvangen en baren eenen zoon : 4 Daer om wacht u dat gy geen en wyn of sterken drank drinket, en dat gy niets on- zuivers etel : 5 Want gy zult ontvangen, en baren eenen zoon, wiens hoofd geen schaers genaken zal : want hy zal van zyne kindschheid, en uit zyns moeders ligchaem een Gods ver- loofden Nazareus wezen, en hy zal Israël beginnen te verlossen uit der Philistynen hand. 6 Dewelke als zy by haren man gekomen was, zoo heeft zy tol hem gezeid : Daer is een man Gods tot my gekomen, hebbende een engels aenzigt, bovenmaten zeer ver- vaerlyk. En als ik hem gevraegd had wie hy was, en van waer dat hy kwam, en hoe dat hy genoemd was, zoo wilde hy my dat niet zeggen : 7 Maer hy antwoordde my dit : Ziet gy zult ontvangen en baren eenen zoon : wacht ii dat gy geenen wyn drinket, noch eenigen sterken drank, en dat gy niets onzuivers etet : want het kind zal een Gods Nazareus wezen van zyne kindschheid, van zyns moe- ders ligchaem, tot op den dag van zyne dood toe. R Aldus zoo heeft Manue den lieer gebe HET BOEK DER REGTEREN, XIII. 233 den, en gezeid : Ik bid u, Heer, dat den man nog eens komen mag, dien gy gezon- den hebt, en dat hy ons leere wat wy met dezen kinde zullen moeten doen, dat er geboren zal worden. "9 En den Heer heeft het gebed van Manue verhoord, en den engel Gods heeft zich we- derom zyner huisvrouw geopenbaerd, daer zy op het veld zat. Maer Manue haer man was met haer niet. Dewelke als zy den engel gezien had, "10 Zoo heeft zy zich gehaest, en is geloo- pen tot haren man : en gaf hem dit te ken- nen, zeggende : Ziet den man heeft my we- derom geopenbaerd, dien ik te voren gezien had. 11 Denwelken is opgestaen, en zyne huis- vrouw gevolgd : en komende by den man, heeft hy tofhem gezeid : Zyt gy die met deze vrouw gesproken hebt? En hy heeft geantwoord : Ik ben het. c 12 En Manue zeide : Als uw woord zal volbragt wezen, wat wilt gy dat dit kind doen zal? of waeraf zal hy zich moeten wachten ? 13 En den Engel des Heeren heeft tot Ma- nue gezeid : Hy moet zich wachten van al dat ik uwer huisvrouw gezeid heb : 14 En wat uit den wyngaerd spruit, dat hy dat niet ete : noch geenen wyn en ster- ken drank drinke, en dat hy ook niets on- reins ete :%i dat ik haer bevolen heb, moet hy volbrengen en onderhouden. 15 En Manue zeide tot den engel des Heeren : Ik bid u dat gy wilt myn gebed verhooren, en dat gy onVlaet voor u eenen bok van de geiten bereiden. 16 Denwelken den engel antwoordde : ls het dat gy my dwingt, zoo zal ik uwe broo- den niet eten : maer wilt gy eene heel- brandofïerande doen, zoo offert die den Heere. En Manue wist niet dat het een engel des Heeren was, 17 En hy zeide tot hem : Hoe is uw naem, op dat wy u mogen eeren, is het dat uw woord volbragt wordt? 18 Tol denwelken hy heeft geantwoord : Waerom vraegt gy naer mynen naem, die wonderlvk is? 19 Aldus heeft Manue gebragt eenen bok van de geiten, met natte offeranden, en Uy legde' die op den steen, offerende den Heere, die wonderlyke dingen doet : maer hy en zyne huisvrouw zagen het aen. 20 En als de vlam van den autaer opwaerts naer den hemel ging, 100 is den engel des Heeren in de vlam te /amen ook opgeklom- men. Hetwelk als Manue en zyne huisvrouw zagen, zoo vielen zy op hun aenzigt plat neder ter aerde, 21 En den encjel des Heeren openbaerde 234 HET BOEK DER REGTEREN, XIY. hun voorts niet meer. En terstond heeft Manue versteen dat liet een engel Gods was, ±1 En hv heelt tot zyne huisvrouw gezeid : \Y\ zullen de dood sterven, om dat wy den Heer gezien hebben. 23 Tot denwelken heelt de vrouw geant- woord : Had den Heer ons willen dooden, hv zoude de heel-brandofterandc en de natie offerande van onze hand niet ontvan- gen hebben , noch hy zoude ons alle deze dinjgen niet getoond hebben, noch ons de dingen die Toekomende zyn, gezeid heb- ben. u24 Aldus zoo heelt zy eenen zoon gebaerd, en hem genoemd Samson. En het kind is gewassen, en den Heer heeft hem gebene- dvd. 25 En den geest des Heeren begon met hem te zyn in de legeren van Oan, (usschen Saraa en Esthaol. KAPITTEL XIV. 