Soendasch-Nederduitsch woordenboek, op last van het gouvernement van Nederlandsch-Indie
o flSTl «T1 \ SB. blaUW of ZVa. xm nr\<wi <m asnjj\ hemelsblauw. Verg. cutpiwijiw (E7JCT1\ /. <am\ SB. iets, bv. het sirihspeeksel, met den mond spuiten of uitspuiten ; ook zva . °3n&* ^ iemand enz. — «a -n6^anj\ n mvdsv. {bij herh.) en een vechthaan bespuiten uit den mond, met water, niet slechts herhaal- delijh onder het gevecht, maar ook, zooals dat behoort te worden gedaan, iederen morgen. — Verg, <cj<oj*rrA\\ — (EAnnthi2(hnj\ gekauwde pcnglaj, bij wijze van bezwering, met den mond spuiten tegen de wanden en deur van een vertrek ; voorts iets, bv. liet water, waarmee men den mond heeft gespoeld, uit den mond doen spuiten of uitspuiten. — //. ajnarn-m SB. collectieve benaming voor zehere hoeveel- heid van diverse gedroogde kruiden, die na op een bepaalde wijze te zijn bereid, waarna ze met <h:<uz<ea\ worden benoemd, bij wijze van medi- cijnen worden gebruikt. /tTJl^TlX — ^"rjp ook <xn<unTi\ S. mxm.<*£\ B. zich reppen, zich haasten; iemand of een dier vervolgen, achterna zitten; zich iemand of iets achterna spoeden; ook zva. <o«*r <woti^\ en de intentie hebben iets te doen, zich iets ten doel stellen, ergens; zich ten doel stellen, de intentie hebben ergens heen te gaan. — ((E/inTirrl^ en (C"cr|rrl'>jp S. an ccn nrtcuk \ B. mvdsv.). <xmrnT^<un(&(njt\ geen omhaal van woordeno/geen onnoo- dige woorden gebruiken, bv. in den brief dien men schrijft. — m(tmni(crir~n\ S. Knxm& Krn*£\ B. komen, met spoed komen. — woj7i\ S. (Kn(cr/<S?\ B. achterhaald, inge- haald; veroverd, overmeesterd , bereikt; ook zva. (Kh(8i\ en ook was het geworden of werd, in bv. ^<utt'n<ctf'r)fls>i^\ of wel (LmarncKi<KWfcrinj,(&i'~n^\ en derg. Zoo ook fc<i (L^2(cncKnxrnn^(i^cL^(utas^K en daarbij viel de oogsttijd in. Voorts ^^^^^^^loas^ zva. kwam zijn vader te sterven; en oj) icn nznccrj ti jash \ omdat het uitkwam, dat. — G) ... O (Kn(CYjiiK(KnTJi(ui{\ zie bij (wiutqw — asmtKTKirv tin S. (isn (Hi (ten turn tik \ en x/naoiC^r}!!crn(iJianrin\ B. ook: niet in staat zijn of niet bij magte zijn iets te doen, bv. zijn opwachting te komen maken. — «|7iA?^\ met iets zich spoeden naar iemand of iets, willende hem of het nog halen, bereiken. — <utxmnr\\ SB. /ntm/n'- 797 het jagen. — <en(cn'Y*\ S. ^^^n jagen, ter jagt gaan. — a^tnjicuucnnris SB. jager. Verg . <iy?<niaDT)*o0\\ — ncnn^iimj^s SB. Ont- vlugte gevangene; ontvlugte of vregge- loopen dwangarbeider; ooh zva. ruamM^ van iemand. — xm ti arn -n w g (htji \ zva . xm^nt gcnt^ntdjitcKyis zie xnritnn\ J, — icw azn ni g tin chtji \ SB. nabootsing, namaaksel, nabootsingen van een of ander dier; maar ooh wel voor een pop of poppen, zooals soms bij een optogt worden rondgevoerd. Verg. bij amgn^g^ Jm 01 (Ell QTI *yi \\ (n&xnnis gt (&rnrvnn7u\ en GJicuir$i<Kiji\ B* m>&&r in sommige streken, <EjKui<$iaaji\ het mooiste of hoogste: geven, lets geven, schenken. — (cn^^xmirinis SB. geven, in onbepaalden zin. — ^ wri *n am cnx \ iemand trachten vrees aan te jagen. — <n<vnnni(EJ)<n(V)f\ roijaal. — <f\ (EJi/rj^iaM oo/f \ S. /^i(uiniihfi(Hia\ ook (Eftnnhrt(Hi^\ en g/hm ^mnthn^s B. iemand iets geven, met iets beschenken. <n<&Hnni(wi<Hiji\ SB. meegeven, elastisch; en van een merrie, die bij den hengst is ge- bragt: toonen dat zij gedekt wil worden, gedekt willen vrorden. — m^^^^n S. (unn*v)(niwi\ (Ui<LnrTriooji\ en (Uaji^cuna<yi\ JtS. F^i ga*e* gesehenk. — ajiajimiBi^-rKuvi one-*\ S. aJi(ui(W%(ine-~\ B* ZOOVeel als tt CO CO mij zal gelieven te geven of te schenken. <WKn(cm<nni&i2{M\ VOOT : azi(nxpnm'~n kntahaJHKn mvimm* in alles zijn zin krijgen; mogen doen en alles krijgen wat het hart be- geert. — ^tcurinKunanjis goedgeefsch, ge- vensgezind. — Verg. xmruxm^ — ^icn^nm <im(M^M2!cy'rii(Kj>ji> zie bij (p-naj)jj\i — Verg. ten in m (htji w am 2*>72\ /. &u-nt\ SB. zich spoeden. zich haasten, zich haasten, zich beijveren iets te doen, ergens heen te gaan of wel iemand of iets te bereiken . — (vu^wvig-ms zich be- ijveren of haasten deel te nemen, zijn deel- nemiDg te gaan toonen in iets, bv. in iemands vreugde of smart. — wrtxmgnig %oel voor <*mxm ~n\ zie onder arnn^w Voorts &nrrig\ S. (^n (LrnS\ B. jagen, op een dier jagen. — <EJii'yi9a:icmirvi/i\ S. (&rj cm ik <p Mtru/j \ B. Op herten jagen . — Als B . gee ft de Beg. van Tj. (EJKtJutm (Ejt\ en als P. (Micmtrujis zie echter voor dat laatste op amarrxn/ijiw en»? ^<kt^\ SB. op iemand of iets jagt maken, iemand of iets achternazitten. — (cnf-mtcm T)i(3aHiii\ dringende, pressante zaken. azntriii(Kntrr)t(vittto^,i<&i<*&<KTi(Hi/i\ het een of 798 (cnnri<sjdL(nJiii\ ander (eetwaren ofkleeren) voor mijn vrouw. *ai<v)(ijiqMi<Hii<-ng(vm9rn2tui2 tan N bekenden, kennissen, waar men zijn intrek zou kun- nen of behooren te nemen. Verg. am-nam-n <b) t imji w — II. (nn2-m\ SB. een uiting van verstoordheid, spijt, teleurstelling of wel ver- driet: 't is mooi! 't is wat te zeggen! kijk nu eens aan! en soms ook: het spijt mij nu Wel, dot. — En ficrn2rr)2tisti2(tzh\ in het Buitenzorgsche zva. xmirLit <5-sa<&?~»\\ Eg. K.). (UncHP\ gehr. en zva. ontsteking? — xmasn iKuni^ boesten met daarbij opgeven van bloederige materie. — ann vti nmdsnitai^Kini'-n^ ajnzcmjj^ zich zelf vrijwillig in bet ongeluk storten of gaan stortefi. CUT} (Ul 2 P \ SB. gezwollen, opgezwollen, dik, bv. van de wang, *bij Mespijn. (Un ^Y) P\\ — (m^!iinniqtt£ng(hn/i\ SB. iemand trachten op te fleuren, op te vrolijken; tracbten iemand zijn verdriet of smart een weinig te doen vergeten; door iets zooals bv. er op uittegaan, een ongesteldheid tracb- ten kwijt te worden. (E7I 2 (Ul 2 P \\ (i$2o?nd<uii%\ zie bij rj ityi <q im w (vmnrjo\ 0f Kn-r^unM^ SB. loon; betaling, voor iets dat werd gepresteerd of verrigt; werkloon. Hier en daar <znrnv °°k voor loondienaar, lastdrager, koeli; elders zegt men vrnTi^nmim/fs of wel ok a^,iE>i am nr\^xm<iriji\ en in plaats Van (iznnsntcmny^s Uever am asij xrn n^qajrKHifjw — t&tnriqiunaQ^ of «^ azrj ttj ^ vn MJI \ iemand als loon iets geven voor een arbeid of werk door hem verrigt; iemand een loon of be- looning geven; (den werkman) bet werkloon of maakloon betalen voor iets. — c^nri^m (htjj\ o/>«7)i7n-n^ffA?2^N wts tegen loon laten doen of te verrigten geven aan iemand. — Kmxmnrk^\ tegen loon, tegen een zekere betaling iets doen voor iemand. — arm ahum ajnni{\ van iets : verdiend met het een of ander werk te verrigten. — MjjMJi6^a.mvfni ttrn xrn nri $ o<n 2 (hn/j \ Werk ZOeken. - — (mnwji ^ ^ ? ajn&tHyi\ menscben zoeken te buren; koe- lies zoeken; maar (in het Buitenzorgsche zva. (^(LV}6^^fhnn^ni(hW(inin^^ithi2(^\\ K.). azn nri (§ ^&cnji n \ zie ^6^ruj\\ (UT) 2CY)2(3 ~&k (&l ^Jl W zie <cmrut(3^*(EJi^%^ KM (Ul 2 (§ ^&2(MI fl\ en xmnnug^go^w zie O rCi (Ml *77 CUYI cnjl \ SB . afgod , afgodsbeeld. (Verbasterd uit Prakrit bhaddra, Skr. bhat- i(vntm\ 799 tar a, de Heer. Prof. Kern. Jav. Wdblc.). — II. (cnni(uninji\ SB. collectief benaming voor de dieren, die verwoesting aanrigten ofschade toebrengen aan het gewas, aan gewassen en vruchten. Sommigen rekenen vogels en in- sekten niet tot de barahala. f(En(H}\ SB. goederen, schatten (Skr. dbha- rana sieraden , tooisel , Jav . Wdbk.). — m (t& ii:n tm \ zie bij *~n .ik w — <W) chtj) tazn an \ zie bij (UT) T) (HI \ Mai. durven, stout, stoutmoedig zijn. (IZY) *T7 (HI P \ ong. — awn cm ^iun anj^\ zva . ok <KTJ\ II. (V7) (Ul (HI (HY1/J \ SB. een soort groote handjoet. (UiJ CY) (HI (KYI yfl \\ — (ui(CYjnr}(Hi(^m^\ zva. ajiasn (W)<uvt{\ maar niet van menschen. (im 2^*1 2 (HI 2 (HH n\ SB. bont, rood, wit en zwart gevederd, van een hip. Verg. ojim(&i\ (ui<nam\ (ntMoriusasnji en ^ rut wiy)\\ — Voortti Kmirritam<Kriji\ ook: een mengsel zijn van roode en witte, van rijst. *T) (Hi asn n (mini (Hi asn n\ zie ^^«sr^NN ozn (nnr) (Hi2(rui n\ zie *7<cn^<rL^\ (tm c>? (Hi (ruins SB. vrijbuiter, zeeroover, roover, muiter; spitsboef. — <miu(njtni»atrviji\ schip uitgerust door muiters; met muiters bemand schip; roofschip. (EH 2cyi 2 (HI 2 \ SB. naam van een lekkernij, t.w. in een (qa^eLasnaLm^\ gerooste bang sal f(tbt osn (hn/jY die men vervolgens met behulp van gesmolten palmsuiker tot ballen doet zadmkle- ven. Iu geschriften wordt van geweervuur dik- wijls gezegd dot het was als ccnt^ntahts dwz. dot het geweervuur knetterde zooals bangsal onder het roosten tot borondong hnettert en knapt. — <KKcmnmahi\ borondong maken. Q (V7) (LH (hO (IU) [)\ en M(unaji(&rui/is SB. voel- baar ongelijk, niet plat, oneffen, van een uitgespreide mat, dehen of derg. doordien er iets onder raakte of werd onder geschoven. — Maar beide ook: liggen onder iets en de oppervlakte daarvan voelbaar ongelijk ma- ken, bv. van een of meer steentjes onder de uitgespreide samak. — Voorts nog, o. a. van den (Mlfc , zva. cmiucHitn^jiw — ajniuta<iinjijj\ is de mvdsv. van het ongebr. arn & <rujjw (UH (U) (HJI (YXJ1 ft \ en (Lnvm(ui(Hirui/i\ zva. xm um (hkw^ij en «nxm<uiiKi(njijf\ en gebr. als hetgeen oneffen maakt nog at groot is. Voorts <o? (wmm^\ zva. cmnricK) axAi^ van een erf; ook niet glad, ruw, als een gevolg van e-*x 800 trmj*™^ aSttaa^\ bv . van iemands gelaat. Grondv. (UY1 *>7 <K7 \ SB. van een veelheid van vruchten of bloemen, rood of geel van kleur: in al hun kleurengloed prijken aan den boom of struik. — Verg. oSkimw (m? (Lft (*J) CKYI ft \ Bant, voor o^m^^w K. (tm nrjdJJ aSYin\ SB. van net gelaat: let- terlijk een en al puist, vol met kleine puisten. (Vm2(U12\ Boll. borg. (Ml 2 *Y) 2 <mH (§ ~&k P \ zie (^nt<rui26^k(Et^i\\ am nj nj (Knft\ zie «^-n^w am^Y)ni asr)fj\ zie aS-n^w run nrj nr> asrj/j \ zie «m>%asnji% (VHl (n <rH 41 *>? (Mft \ zie vjxmnrfma^ajiw OZY) 07 CY) \ mvdsv . van het voorvoegsel »™ rh \ zie aldaar IV. (vmnrjcrj\ zie ^^ n. ( (izn (ten ft \ SB. redewoord voor «S a/w^ \ gaan zitten, zich zetten, bv. zoo maar op den blooten grond, 00k voor kn m<nri/i\\ — Verg. het vol- gende woord. (/KW (KYJft \ SB. klanknabootBend redewoord voor <"7&n en terug te geven met: plof. — 6-^fe *mjl\ n^erstorten, op den grond ploffen, bv. van een dier, zooals een geit of nog grooter viervoetig dier. am nrj (KYift \ S. uitroep: waar praat je van! ITf wat! KM (Lft (KYI ft \ plat voor (criajiw — Verg. <c9 am ni (KV1 ft \ SB. een groote batok, d. w. z. dat van den klapperdop ah het ware slechts een dekseltje is afgenomen. (UYJ HT) (KYI n w — aoo?T)M)|\ SB. een dier wegjagen, wegdrijven; 00k een dier jagen, maar dan beter Knmcmjiw (V71 nri (KYI ft \ SB. bedorven, verrot, vergaan, rot, rottig; versleten. — a^-n"-™*™^ mvdsv. (vmTitKv -ntKiisKUMm tun \ spreekw. voor : al leeft men 00k in onmin met een broeder of zuster, de stem des bloeds laat zich toch niet smoren. Het beeld is ontleend aan een djatihouten plank, die er uitziet als vergaan en inderdaad van buiten 00k reeds tot ver- rotting overging, maar die van binnen nog volkomen gaaf bleef. (Yl (UYi cn <ry) (KYjft \ luidruchtig zijn,babbelen: snateren. Eg. K. Mij van elders onbekend. rn (EYI 07 2 own \ SB. gevangenis, boei. — (UionxmnritMncKyi^ hetz. ami nit *o?^ \ 801 am t t? 2 am 1 9 \ (CY) 2 ^H 2 (KY) fj \ SB. erge graad van schurft? Ook die huidziekte, zich kenmerkende door diep invretende open zweren, hebben; voorts van den neus: een en al zweer zijn, lij of doer OJI T7 (LLi (Ul (Kl/IW ^V • O o (UT) (U) 2 (KY) \ zie «7nW/\\ s o' (Vffl (U) (KY) P\ arnihai%\ en <ct» t« *m isjm \ q/ .itw *m<isn/i\ SB. zegen, voorspoed; voorts, maar in dezen zin slechts het eerste en tweede, is het een woord om zeer hoffelijk te beteekenen : door den weldadigen o/zegenenden invloed van U; de toegesprokene kan dan zijn een aan- zienlijke of oudere, de Jteer of vorst (goesti), de djoeragan, de goeroe enz. maar ook wel de gelijke van den spreker. Eoenwel voor niet weinigen is rCrnun^\ zoo gehezigd, eenvoudig een hoffelijk of beleefd woord, dat zij ja, iceten hoe en waar te bezigen, maar waarvan zij den eigenlijken zin niet verstaan. Voorts wordt het gebezigd voor den zegenenden invloed van icmands voorbede ; en als uitroep: ge- luk ! gelukkig ! hoe gelukkig ! — Eindelijk ook voor heilzaam, gezond, van voedsel. cv urn mi tun nm/j \ of *m tun iisn/i \ hetgeen men van een onthaal, bv. een feest o/ offer maaltijd mee naar buis neemt. Het gebruik wil namelijk dat de terugkeerende gast van hetgeen er van het onthaal overschoot een gedeelte meeneemt naar zijn woning. — ki m run am/i^ lets als (irnMitmnsn^ meenemen naarhuis. — l> CY MnnmiKTi itsw (ht/i \ of mi xm !Kn % vn imji zegen, VOOr- spoed, geluk. [Ar. &j£ barakai of barakah). (IZY) 2 *"*? 2 (KY) 2 P W — oiTrn^rnz^afrou^ »nj?»o^\ in het Buitenzorgsche zva. mtu o-o icrnt^s (b). (UY) cr) (KY)(UU)\ zie irfxm&jnKMM\ bij oyiun&Jiw Q OZYj HT) (KY) CY) (KY) n\zva.6^(Ui(isr)j6^(ui(>m<Mji\ a en m iV7i'~n (hn iKnjjw — <x^(vm^i(yfnn-)iHi}n\ zva. ij7 o i^ ^ojis^n en fig. een land of plaats ten onderst boven keeren. Verg. het Jan. Wdbk. op vn irLiMnjiw (UY) 2 ^H (KY) 2 ^n (KY) fj \ zva . «&??«.* arn^\ van het gebruiken of handelen met iets, bv, met geld; ook (luidruchtig en ongepast vrolijk zijn. Reg. Tj.). (Un *>7 (1ST) fj \ I. SB. westen, west, maar in de Preanger slechts gebr. in 6^Km(m--n(isn/j\ westewind, en in tpukt&i'nasiijis de tijd dat de westewinden waaijen. — Ferg. Kniwdtajjw II. SB. naam van de epidemische ziekte, die soms heerscht onder de paarden. Ferg, wnicmiHi/ls en fuchtxmem^^ OZY) 2 **! (&n f) \ S. ^ct^-^v B. zwaar van 802 O a am z t? asnji \ gewigt. Maar SB. bezwaard of gedrukt worden, zich bezwaard gevoelen door het wigt, de zwaarte van lets; ooh door iets zooals bv. zijn werk. Voorts drukkend en zorgelijk, van een betrekking, omdat er een groote verantwoordelijkhtid aan is verbonden, zoo bv. van de betrekJcing van pakhuismeester. Verder kapitaal, van een zaak (regtszaak); en hangen, met het hart hangen aan iemand of lets. aSgniafnian/js al te zeer bezwaard, bv.van een pamikoel door de pannen, van een halm door de korrels, van een tafel door daarop gestapelde boeken . — aai am ? ti asnji \ S. <w 6^* (cmo5iif{\ B. (sprekende van een meerdere) hetgeen of datgeen waarvoor men moet zorgen, waarvoor iemand heeft te zorgen. — o co o voorts SB. van een last, die eerst niet heel zwaar was voor het gevoel van den drager, zwaar worden, bezwaren, omdat hij moe wordt. — <C7 aSi 2 a~r)2ni(isnthn/)\ SB. iets bez wa- ren, zwaar maken, verzwaren ; ooh fig. — O . a a~ O G) S aaiajm*riamaa/)\ zie <&im\\ — (cm "n dmg am \ en db\j «-/' CO a a O G) S • z • • o O ojjam^iaaiccmnanbtiiam\ zie OIJ <&iaai\\ — ami a£n*niasn-xkcm\ kunstterm van de pare, als ze rijp is en de oogst met een dag of vier, zoolang wacht men nog om de achterlijke aren tijd te geven tot geheele rijpheid te komen, — een aanvang Jean nemen. (ur)2cn asr)f)\ SB. muis, rat.— aSig^a *njj> 7W mol. (UH cY) (ISY) fl \ en tcnnmiasri^s SB. of wel twn a am on/i am -^i am aan \ en (^m n^m am (rut am _? am aan \ «U V (t>i, ->' !t(y (j (bl ^< van mien: in allerijl, uit alle magt, hard wegloopen. o (UT) (U) asn /f\ SB. moeijelijk te kloven, van hout, bv. can nangkahout. Rg. K. canni OSY) rj\ of a^a^ S. am am amy ^ B. ach- terste, aars, van een mensch; het eerste ook, maar dan SB. van een viervoetig dier, en het tweede, eveneens SB. ook van vogels. — a.7n tut q am «t) asnq \ bil, billen. — <3^A.a<ti(3^A.a, n <ci aj7r?iiisyi~m,v}\ spreekw. sijn. met die, welke aan het slot van het artikel am^i-^iaai^ is i; voorts bep. ook gebr. van een oud man, die nog naar de vrouwen kijkt. — o a O a • a ajn ni am i o \ Zie a^L? «-» ^ (M) nr) OSY) U \ zie bij octw (Un oji OSY) jj\ zva. (cntuasn/iw Rg. K. Maar volgens anderen: er moeite mee hebben, niet over weg kunnen, niet teregt kunnen met iets. 803 am T) asn oji twi\ u am id asn n \ SB. het vallen van den avond, het donker beginnen te worden; de avond.— (un-n-nasnp {Tj '. Soepena.) mvdsv . — (ui & a ten am -n asn/j \ zva . ojickiz ck.i znnni^ — ikh am T) *™^r door het donker of den avond overvallen worden. (un nri asn a \ SB. lijden aan de ongesteldheid van het scrotum, die hierin bestaat, dat genoemd deel doorgaande is opgezet of opgezwollen, welke zwelling met was- sende maan geweldig toeneemt, maar bij afnemende maan langzamerhand weer ver- mindert en wordt zooals te voren. Zoo in de Preanger en ook in het Buitenzorgsche. azr) nri nri asn 2 \ SB. voorheen, vroeger, eer- tijds. Verg. xmiumrviw azn 2 en nn en asn w -^^^^^^Aw^ of ^?^^-n^/^i7?<^/*^^^ SB. zaami pare, bossen pare, die men wil droogen, zoo plaatsen dat ze openvallen, dwz. ze op de Stengels zetten . Nad at de pare &° xm ? n m rn asn afrit (taj* \ dan ze oitt??^ ^tunasn of (Ei ztini^ asn \\ xneem ori^(r\as\)amap.a{i oj aLH nn^^asnam'tk^m \ met het aehterste bloot, van iemand wien men, terwijl hij ihigvjam\ het kleedje opsloeg, of we I bij wien dat laatste van zelf geschiedde, ten gevolge van ten asn asn cm/f \\ aTHcwmniinasn ibhi(ha(if:\ ook f£Ji2<n*Ynn asn 0ManaR\ ah 2 rrj <rh of met het hoofd naar beneden ge- houden wordt, het aehterste ontblooten. amgazn2vinr)oyasn(bvi<K)ji\ bloot, van het aehter- ste van iemand, die enz. Ook, maar slechts in sommige streken, naam van een struikje met eetbare vruchten, gelijkende op onze aard- beijen. — <si ? ^^n or) asn inn z (Hi ojli asn am oSi iui oji \ spreekw. zijn eigen schande of die van zijn bloedverwanten vertellen, openbaar maken. Q (un nr> asn cu) (rut \ Jav. o^oun en Bal. antawali, naam van een plant met geneeskrach- tige eigenschappen (Tinospora Crispa Miers). faZYIfrJl fj\ SB. loopen, leiden, van een toeg. (32? (Ml [J \ klanknabootsend redewoordje voor het plaatsen, doen of stoppen van iets in het water of in het vuur, am *9l (*Jlf]\ I. SB. ofS. ATn^aoiN B. bestemd of aangewezen voor; verwezen tot; voor; om; ook wel eens vertaalbaar met van den aard van. — lumam^)^^ zva. a.7wniM^\ om, voor. II. SB. lijn, rij, gelid; in het gelid \hetzij staande hetzij loopende); exerceerende . — <nxrn<n'~n (km \ 804 TT1<X ojKcn-n^N exerceeren, zich scharen; en van planten of gewassen: op een rij, op rijen staan. 111. SB. collectieve benaming voor de klank- teekens die men bezigt bij let sohrijven van let Soendaseh met Arabische karakters. Zie (un^i^s ( Verb, en Bijv.) asii & oafi \ <rj(ue^(iJi/j\ nn / / hukeac-.^ (ui &i(ui asnjfs ^^^n en «sni\\ (n (CH(n^n (Mfl \ SB. netjes, ia orde, alles goed geregeld ; en van Itet hart of gemoed: CY ZVa. <*Jn<nxn\ en o»onn\ (i7nn^nmriniaj)Ji\ mvdsv .- — <rj(^iriniajiji\ zoo dat de maat pre- cies gevuld is tot aan den rand en niets / CY\ meer, van me ten (mm j. — ^^^^7^-^*Oy/^ en aji(niEinn'-n(MJi\ zie bij oJiaJiw— a7i(rjiun^rrt(tjtjf\ naar orde en regel, van het z it ten van velen. — (niEjKn^nLttitnp ZVtt. (Hi asn mi 2 (hnjj \ nrjajn moj^^^n orde stellen op zijn zaken; de noodige schikkingen maken ter zake van lets. (VHcTJ(hJ)\ zie cnww (tn (UHM9\ of £n<8n\ SB. schoon, rein, zonder smet, onschuldig, schoon weg, schoon op ; zuiver, ook van winst. — vnncm (uiM^\ zich reinigen; ergens schoonmaken; den boel schoonmaken; zie ook bij 6^&y a^NV — oTiafncuiiSi^tuncmjis iets zuiveren, rei- nigen, schoonmaken; ook zva. ^^^r»^XN (Uic^iHnMaSiajicS)^ proper, zindelijk van aard. — <Knxm(£i$(un aaj^\ onschuld. CM] 07 (*JJ 9 \ SB. de spruw, waaraan kinderen soms lijden. am OJMWJ (Hl/j\ SB. niezen. arn 07 (uj asn n w — G^p-r^?*™^ zva. 6^* (Cn ni QJ] (ISY) n\ SB. niet of moeijelijk terug- tegeven redewoord voor <n^ni\ en, maar dan grof voor aS<2?w Ook zva. o«^n en er uitkomen, van de excrementen; voorts van een kind of het jong van een dier: geboren worden, het daglicht zien. — aSiamrr\aJiasnji\ van gelds tukken, ook van rijst, koffij en derg. vallen, glijden, glippen, storten uit den zak. — xnxPffnle^a^l/l^ bezigt men ook. — ro^-rjo^^^x geld, koffij, rijst enz. storten uit den zak. n (UTi 2TJ2 0V/I2 (ISY)/J\ zva. ^^^^^ — **" T .. r) a (i^gasndniddJigxsiijjs Zie OIJ ctTnu^gasn/lw — astintnt T)2(iJi2asnj^\ (Ciivrm'-n2ajii(^rijj\ en anxmi'mMi c&nzoajis zva. »?* <r:ijj -t^j «swyj \ xn xn^ tj ^ asn/l \ en O * a (vm W7^\ zi nri (Ui p <tm (to n \ zie «^ ui z w fl^-yjuiffoix 805 am \nrl(U) (Kl f)\ SB. het gedeelte van het erf, dat zich bevindt voor het huis. Verg. irvtnsnw am nj (U)\ 1. SB. beer, het dier van naam. II. SB. (mwnv)\ vergiftigen . j ((Knout <i\ SB. op stap gaan, vertrekken, heengaan, weggaan; bevelenderwijze: ver- trek. Ook, maar dan niet terugtegeven, rede- woord voor rt3?<&0\ ^<N77<isn^\ (HTjjams enz. — Verg. (un(NKi5n/j\ en <ki?<e/?.J?\\ De daar opge- geven B. vormen km men, met voorvoeging van am* (mji bezigen , willende beteekenen am z (*ji irv^ \ van een meerdere. — Verg, ook (S$,r^/NN (jun <n/)/j \ I. zva. (vnirvyiw — 11. SB. komen aanzetten, van een aantal personen. (V7) (LI crui P \ niet overal gelijk van dikte, van een tambang, ook van den navelstreng; voorts gekronkeld, van de siritmeri en van de darmen . Rg. K, Van <nn <ru ? ? a o (Un TJ OTUI (KYI I \ Zie tcntrhKKryiw (cnnrj cnjj (hh (to n\ zie «^^*™^ ccnm oriA (kyi (U) 2 00J 2 (Knn\ SB. wijd open en heen en weergaan, van de oogen. (Mr) on *>7 Orl oiXA \ ook xmt(qnnqirLi\ (Rg. keeft borelang) zva. ajinq^n^irdw (CH (U) (U) n \\ — tui(cnaji(u/i\ SB. de eerste, de voornaamste, de chef van een stel (»ji-m<z,u\ dansmeiden of vfnaMtarnji^ (tm 2 Orl (W) \ Holl. SB. borduursel. — emm* <ndji\ een kleedingstuk met borduursel be- leggen. (tm nrj cui (kyj n \ zie xm^nai^w (VW nj 2 (W) (Ml ft \ zie aznt&JHMjiw (UH ^Y) (Ul O/U) /} \ zie (cnwru/Jw (V7) nrl &J] (TUl fl \\ — 6^ginia/jiruji\ SB. uit zijn verband zijn geraakt, uit elkaar lig- gen, bv. van een boek, een kistje, een inge- stort huis, enz. — Voorts naar buiten komen, van de ingewanden, tengevolge van een wond in den buik; ook verschoven en door elkaar geschoven zijn, bv. van de boeken, die met behulp van een touw tot een pak zamengebon- den werden gedragen. — Verg. ajix^prum^^ azn m (ui am n\ zie xma^cm/iw (CY) eYl &£\\ (\jcwuz\ I. poet vkl. cmam(Zi<Hijl\ wapen: blijkbaar verbastering van oj^w Cohen Stuart. Jav. Wdbk. — am^\ Kw. o \ vkl. 0. a. met cm am (E/i cmj^\, J zva. (Uihmrri\ wapen. — <cnrnaKMfon \ benaming van de personen, behoorende tot het dienstpersoneel van den regent, en die belast zijn met het afvuren der kanonnen, ah die big sommige IITH^ 806 tun <li (utjl \ plegtige gelegenheden behooren te worden gelost. OS "7/^^ (nJ* fl N SBm V^0GE voor velden-> an' dere als sawahs. (W) 2 <rYl 2 d& 2 OfXJ) fj \ asn(cn2n^?^^2irLyj\ en <m ten 2 ni2 ,w? g (ruff \ zva. (tmTiajjti5nji\ «s// azrj'yitKj asn fj en (& ccn nrt oji asn/i \\ STT^V O/ aznae? (&i(§^k9\ of xm^^a^^ zie ^^ f (trnCUU) fj \\ — //rniiiwfm zie bij ncn2rhw (imajl 2(UU)jj\ SB. klein, nog klein, nog niet groot, van het kind van een aanzienlijke. QZYt frY) (Ul/)\ S. fri^rj-n^vntHTji^ ook cui7)&iSif\ B. aanverwant, aanverwanten, maagschap. (Ouders, kinder 'en , ooms en t antes, zooniede broeders en zusters worden niet begrepen onder baraja . ) (KKHnrmni oaji \ zie m m ikh w " J CO <-< (i^nriajvjasnn\ zva. o££.™ azrj *ri (uu) nrui a w ___ o*™^^™^ SB. op- wellen, opborrelen uit den grond, van water. ' (IZll <ryj (tQJJ QJU) (l W — Hbn^rnnKhnn(Lv)ji\ zva. (Ui <V>narn-f,<rLiMp (zie bij a?) iv> <uA } ook ZVa. a, a (hu (irn *>} (tan (uyi \\ O <vn cn (tan (uuin w — «i ^ -P, ^ ^ N sb. schieten door het zwerk, van den bliksem; ook rondvliegen, er uit vliegen, van de vonken , die uit een vuursteen worden gesla- gen. — tonamnri<^<uuiji\ vonken van zich ge- ven of verspreiden. s (El fj\ SB. benaming van ^ Q 2 (uu 2 (ems (het uit peujeum gedrukte sap) gekookt tot dat het mi (tn ^i rvi ff \ werd.) (in? 2 (Lfl 2 (El jj\ SB. rood. — *S?*5W^xde dooier van een ei — <lQ \ £i a£ \ oji z <e^\ gloei- jend, roodgloeijend ijzer. — asn <uji & oji m O a (?) , . . . a O (Hi fii:n 2 tu 2 <EA ~m .ui z ^ zie OIJ (S,^*<i5/n\ curm M2izi2rLi2iisn/i\ bruin, roodbruin, zooals bv. gintjoe. — o^ii^Mw^ rood worden van kioaadlieid of verlegenJieid; ook iets roodma- ken, roodkleuren, bv. de beginletters van de pada's in een wawatjan. (t^H (Efl ^^(Hl fj\ a^nr-n(Eic^ihnjj\ of^^^c~.a<i^\ SB. bedelen. (tm (Ul (Efl ^J) am fj \ dm ojt M^jicmjiw Zie voor {iMTn cut (Eji^imrj2 iho/f\ en (i^&7naj(EA^rm2(Hyi\ % (U (Bi~ujcm^\\ ((unam fj \ SB. klanknabootsend redewoord voor het neerleggen f^?^?^^ van een veel- held van voorwerpen. — Ook zva. w?mjm|\ en dan ook een veelheid, bijv. een aantal klappervruchten. Voorts klanknabootsend re- dewoord voor gQioQius en dan zva. krak.— ahi(uicrryi\ 807 o (en (uiarm\ am (ui Eindelijk nog beginnen, een aanvang nemen van <w^(im(3^(htji\\ — (3^A(iijiamfj\ daarn. 6^a iac7imyj\ veel, van werk. — (&t6^(&i(mt<HTji\ f tni((&iarh2(hnjl\ Ong?) ZVa. cioixrn (Ci(KmcHiji\ ZOO- mede bevelenderwijze: <3^*(foi arm m/}\ zva. n^naji wn9oaji\ met be trekking tot het a four en van kanonnen of geioeren. J) cm 0 \\ — (UKcnajicmp SB. iemand of een dier vervolgen, nazitten in alle rigtin- gen, overal nazitten. Ook: iemand over- stelpen met werk; en van een veelheid van menschen of van dieren zooals paarden, buff els en derg . opdringen, voortdringen ergens o o keen. aoaj)(U}amn\ lietz. — azi v:n (ui orn z im n \ ook (i7i(Vi(uicnig(hn/j\ een veelheid van dieren, bijv. buff els, voortdrijven, vooruitdrijven. — Ein- delijk (u? (O) (u <rr\£c ]rj (ki % \ maar eigenmagtig bepalen of zeggen hoe, wat o/hoeveel het behoort te zijn of te wezen, van een minder e en als een afkeuringswoordige wijze van liandelen. (cncnni am fj \ SB. proper, zindelijk zijn op lijf en leden. — <if/» .ra ^ -n cm <\ \ altijd er op uit zijn om conquetes te maken. <nazncr)ern/}\SB. lustig, vrolijk, opge- wekt ; pleizier hebben in zijn leven, o. a. ook van deft vogel in de kooi, die den gehee- len dag in beweging is en zich laat Jiooren. — Verg. (Lm<ncm J. (mi oj> crr)2\ SB. lange smalle sluijer voor het gelaat, met twee openingen voor de oogen, die door de vrouwelijke hadji's wordt gedragen tegelijk met de mcnAuui^ (Jr. %£%$ boerka; Mai. ook jJo bergoek). Verg. o (ZianaJ)^! en (Vl(tfr)(K)\\ dm<rY)2 cm 2 P\ zie <ro*<roi{* (vm ni 2 om 2 &n n w — ooi-ni^i^ SB. iemand binden, onverschillig hoe, maar niet &n(imM\ of xn€t)(Hna^a\i (UT)2 <H 2 cm2(W)/}\\ — mccm-rncmw^ ZVa. a^iurtnng(rm(i<njw o a a a „ „ „ „ am^n cm rut cmnw —<cta& -%<&<& ays SB. huiveren, rillen, een koude rilling over 't lijf krijgen; met de schouders die be- weging maken, welke men onwillekeurig maakt als men van iets huivert of wel die aantoont dat men er van huivert of rilt; ook in elkaar krimpen bij het eten of proeven van iets dat heel zuur is. — xmxm'ri <rrHiJinm(hn/i\ hetz. cm <_/< (tm *>! cm 0£?(nj) fl\\ — (Lnam^cmaKrvi/fs SB. iemand opstoken, opzetten bv. tegen verloofde of echtaenoot. tcn<~ni(cm\ 808 ftjl) (bWJI \ Om *>? 2 AST? 2 \ zie xmivngw Q Q Q a (UT) T) OZT) (tO fl \ en «n«m^xm<Kiim^\ Zie am 'CO am nri am asna w — *fl -^^ ss- ber" haaldelijk, voortdurend, ook in massa val- len, bv. van de viuchten van een boom; ook langs de wangen biggelen, stroomen, van tranen. Om 2 <rY) 2 Om 2 OSY) ff \ en Kncn9nitxmtasnjf\ SB. kraken, al krakende,- van een iuiam\ een bescliot en derg. bij het uit zijn verband wijken, breken of scheuren. — fxm ncntnittcngasn ^ \ loopen of zich heen werken door het kreupelhout, van een rhinoceros of buff el. XJ). — (Zjizniitcmosnjis knetteren, knappen, van de <Knasnimq\ bij het borondong maken. am nri am anJlfj\ SB. bij drommen komen aanzetten of opzetten; aan komen stroomen of wegstroomen, van een groot aantal per- sonen. OS Q ~ am amOJ)\ zie tfijaSw KH1 OfJ *>7 Q/l Om (tJJ fj \\ — ^i7W^'r)/^.imAv»(K^\ SB. zich laten aflokken of aftrekken van hetgeen men behoort te doen of van zijn werk; zijn werk in den steek laten om iets te gaan doen hetgeen op dat oogen- blik ten minste, onnoodig is. — Verg. tqcm^icci^w — Voorts zegt vader ofmoeder wel tot een ziek kind: &^*k)|?^^^^^ aQi x:h (^^^^xma^iHi^^^ajiz^ Zoo gebezlgd wordt x7Ynn<Ti<r)(in(ij)(mji\ verklaard met (Mam* (IJI (Hll 71 (Mi (Ml M1JI \\ KM m KM (UUI ff \\ — xnx7nrnn'nnaM/i\ SB. flik- keren als het weerlicht, van een sabel of sabels bij het uit de schee gerukt worden. am nri am (uui n w — <^'T7<i^^N $B. zacht, zachtvallend (zoo dat men dien niet ofslechts te nauwernood hoort), van regen. — (cia^n^ rtTn^uy/N ontbranden, van een hoopje buskruid, ook van het kruid op de pan een geweer. ( Km \ ook [Kh \ klanknabootsing van het geluid van de asnijuuriw / * G) ( am \ zie (^iiN\ —t & KJI CY}\ I. zva. xmtuw — 77. eenig goed of eenige zaak; iets; goederen. — xm-nicn'ri^ goederen, artikelen, diverse artikelen, din- gen. — ccnxm^i (n(HTj}\ van slechte kwaliteit, gemeen, niet veel zaaks. — ///. xmxm^^ zva. Krivfaianiiw — IV. wh\ Mai. (barang de of het een of ander. P.) voorvoegsel met behulp waarvan men vormt een werk- woord met algemeenen of onbepaalden zin. Bv. *09 xm^h tun (hti Mifi\ (im'~n<n(crnrn<~n\ enz. SlecJlts het voorvoegsel k?%ijgt den meervoudsvorm. — IVa. wordt (cnrh\ gevoegd voor telwoorden, om te beteekenen: ongeveer, nagenoeg, omtrent. (CH (Ul\ S. <moji\ B. met dat ; toen ; te zamen, tegelijkertijd. - «n im m ca anji (verg. vnMznkd otkhtjiY S. (hqjjciJi(ciim^\ B. zijn met iemand ; zich bevinden bij iemand; ook met iemand iets meedoen . — lEatumi <*nj\ \ SB. of S. miu\, B. iets doen te zelfder tijd dat een ander zulks doet, iets doen tegelijk met iemand. Maar onafhankelijk van elkadr , niet na gehouden overleg . — <& «m tu *<& ? aaji \ iets, zooals het afschieten van een aantal kanon- nen, tegelijk doen plaats hebben. Verg. onder f"n arn/jw — vm cun oji m (hn/j \ S. qjioji tuia7nm^\ B. gezamentlijk ; te zamen met iemand of ietsf in gezelschap van iemand, met of bij iemand zijn. — mihku xn <wt^\ zva. MM(utcci(hn/i\ en gebr. in brieven. Bij v. (hji no <u an (ho n.1 im <m jdinn asnjftcn tvut\ tegelijk of te zamen met dezen brief. AST? ni \ bestaat niet. rivi <im'-ri(Hi\ zie <xm ^ Ml inn _) arn v 'KH Tr7 \ zva. am <w > maar het is een dorpswoord. flSW cyi 2 \ is het Jav. (cn^-^hts groot, dat in het Patjitansche wordt gebezigd van een vmt&t ooflw — xm(£n<intnrr)t\ oStrrnftm^iiSN en (cm(Eit~Ji ccr)(qni2\ een zoogenaamde lange bebed, zonder asn ceji^ji <ru/i\\ — (uhawrigaz) an/] \ SB. benaming bij de Soendanezen van iemand, die onder een vermomming, met behulp waarvan hij een dier voorstelt, bv. een tijger, als kunsten- maker optreedt. — (Hiamajiajn^nifciimjjs een of meer bangbarongan een voorstelling laten geven. dm 2 CT1 \ SB. dag, in tegenstelling van nacht; ook het dagen, dag worden; de tijd dat het dag is; het midden van den dag, in tegenstelling van den avond en den morgen; en de tijd dat het geen ochtend meer is. — o as?i(irmrr)\ over dag. — tKn<cntrriKn<m,js op een tijdstip dat het reeds dag is; te laat; door het daglicht verrast worden; het dag- licht krijgen. — afat^n ajii<£n\ dag en nacht; steeds; zonder ophouden. — ^7?<i£»?n^\ het aanbreken van den dag. am nr) \ SB. voetangel ; scherp gepunte bam- boe, die schuin in den grond wor4t ge- stoken ; in het algemeen : alles hetgeen men bezigt (van bamboe, ijzer ofhout) om iemand of een dier te wonden, met dien verstande IT 810 (nm'-n x/n ojij^s dat het gebezigde den vorm moet hebben van een angel en geheel of gedeeltelijk ergens in of onder moet zijn verborgen of wel daar uitsteken. — imam^s ook: gestoken worden of gestoken raken door de stekels van een stekelvarken. — o ccn-h <o (mjjs een mensch of een dier met een boerang ver- wonden; ook een dier, bv. een wild varken, met behulp van of op een boerang vangen. (izn<rri\ I. SB. niet doorgaan, niet plaats hebben, niet geschieden ; voorts van eijeren : mislukken, niet uitkomen ; en van vrucliten: niet tot rijpheid komen. — Knrhr^TnVt)s z^e irvi d&nr) (hi \ onder trhiMnw — (E^2(U)cn^^n\ en iv,rid(cneri\ zva. asmpn^^n^ zie dat bij (V) <rj m\\ rtrfiflTn'T^o^N SB. de vrouw met wie iemand zou trouwen, maar die bij om de een of ander reden niet-trouwde. — II. (cn-n\ SB. zot, dwaas, onnoozel, gek. — wn-h\ mvdsv. <ET? 2 cyi \\ — xmt'ri(ctao^\ SB. er in zitten voor iemand of iets ; ook angstig, schrik- achtig, bv. van een paard. — Verg . <rjam CCYi 2 <rn 2 \ I. S. <i%(nji<u/i\ B. onwetend, oner- varen, niet weten, onbekend er mee zijn, in: a£nt(zrw<yid\ S. asn2(Lm(rvicujj\ B. jij, (ge, U) zult het wel weten, zult het wel het best weten; ook ik laat het aan het oordeel of inzigt van jou (U) over. II. cci(cm<yi2\ SB. in het groot koopen, opkoopen. (CYI ni cur) QJI ff \ SB. onrustig, buiten zich zelf, wild, vurig, geelectriseerd ; ook van een dier: onrustig, angstig, wild. — asriamii (Lmoj)ji\ mvdsv. (I?*) 2 *^l 2 CKYI 2 (Ml jl \\ — tvii-himitMji^ SB. te transporteeren (m/nasDObiKhnjis met de kluit uit den grond genomen of eenvoudig uit den grond getrokken jonge boom,pjes omwikkelen met kawoeng, kalapa of pisangbladen. mm nj (Ml (Ki w — cctjcn'r\ajiah\ SB. het lastig maken aan iemand, bv. van een kind aan vader of moeder of van een vrouw aan Jtaar man, door dan dit en dan weer dat te willen hebben; iemand uit zijn humeur brengen of maken. am nri <mi (ten ~ji am\0f<^^(^i^^^SB.tQ avond of morgen. Zamentrekking met ver- korting van xm^h IV. en a?n(Kn(Knji\ zoomede hat Mai. pagi, ochtend. — oj> cm «-rTam bezigi men in denzelfden zin. (EH 2 <ry) 2 (Ml 2 \ SB. muilkorf; ook halster; xmniccn\ .811 en het met zilveren platen versierde hoofd- stel, voor het Hjpaard van een vrouto. am *T7 am \ SB. tak, takken van een klapper- boom, Jietzij nog aan den boom, hetzij afge- vallen, en dan gerrieenlijk maar niet uitslui- tend, zulke die verdord zijn. Een enkele maal ook wel eetis voor tak, takken van den ka- woeng, maar dan vm ^h cm (tm <^w AS71 CUI 2 KH 2 P \\ — (SituiSd^ en an am tut Si^s zie bij <Qtvi2\\ — Aldaar ook StMdccms (tfnd(M/i\ en (MWM2<&2{(«n2(hnji\\ azncf)(Cl(*J) ^k(ma\ SB. driftig, opvlie- gend, oplpopend van aard. am (KYI f)\ Boll. SB. bok van een rijtuig. am 2 (KYI n \\ Zie voor vm*™™ vi \ w ? w m en Kmi<KriaSi2\ bij a£i<8>\\ — Verg. ook het Jav. Wdbk. op (tin rf tjU (hw/jw am cm \ Roll, bakje, SB. blaadje, presenteer- blaadje, schenkblad. am (KYJ\ SB. regel, vaste regel, vaste zaak; geregeld, vast ; voor vaste gewoonte heb- ben; het is een vaste zaak; iemands vaste werk. — xnxmiKn: vast zijn voor lets, bv. van een bediende voor het tafel bedienen ; zijn Taste werk hebben in iets; voor vaste ge- woonte hebben. — Kmxm<H^an\ hoofdza- kelijk, in de eerste plaats. — «7?a7>?^<wW<k^n iemand of iets voor vast gebruiken of be- zigen voor iets. am (KYI 2 \ SB. tabak (Port, tabaco). — owni (Ejti<ncn.<i\ een slechte soort tabak. — Zie ook am 2 (KYI \ /. S. (QcStuijis en £><&^ B- maar £!Q(u^J|^ dat niet op Soemedang: lusten; houden van iets; iets lekker vinden. Voorts van £l£!ruitha}(M/i\ SB. goed voort willen, gaarne of bet best groeijen op een zekeren soort grond. (rmM2m>\ mvdsv.) Zie ook tuiab rup <&)to™ <**<&.<** ^ den menscb aanvallen en bem verscheuren, gezegd van sommige die- ren, als te zijn hun aard. — <Kn<cnttH-n\ S. <™w (Q(uijl^en»™£>w^ ook »™<m£t^n B. belust zijn op iets; er op belust zijn om iets te doen.— * <Kn<njitKn<iQt<™\ of <™ ™ »™ ^Jf^ of wel <m niiKnaSitiMKjji^ enkel of enkel en altijd willen eten .— II. «&*^ SB. toenemen in iets; hoe langer boe meer; al meer en meer.— <&9*&<8,itii<Knjl" naderbij komende. — «n» o&*&™^ gaandeweg, van lieverlede. am(HY7\ SB. open, geopend; ook zicb ont- nucbteren na te bebben gevast. — ^^ <uo^n de vasten breken.— ^^n iets IT 812 ccm o^tn 2 mi/I\ openmaken, openen; open, geopend, van een kist ofkoffer, ook, ofwel opgeslagen, van een boek; voorts een lichaamsdeel ontblooten, blootmakeil.- (EJiMV(*Ji2rrii!Ci(mjis of (E/imh miicejI ^<ki^\ van zelf opengegaan zijn o/van zelf opengaafc, van een deur of dergelijke. — «ji/K7jj_^i(K7^N mvdsv. (bv. een boek op meer dan een plaats of wet meer dan een boek open- slaan.) — (EfiMnMn 2 mi^s of(M^(M<md(Kyi\ zva> Minns lets openen, opendoen. — danvmnais aan 't licht gebragt, ontdekt. — (uxjiMiim aj)(bvi{x:h(h.t)asnji\ middel om een schurk te ontmaskeren. — cm (ejimh oZivi (isnjfx middel te doen klappen. (tzn (HYJ \ I. SB. gewricht; geleding van een plant. Verg. mmw — ^vtimyiijimijis opschie- tende geledingen vormen, zooals de awi, kasb, tiwoe, pare enz. doen. II. Holl. SB. boek. Verg. Mnasn ecu aw (EY) 2 (HYJ 2 \ ong . — am 2 m 2 m* 2 s SB. mand, mandje op een voet, het fatsoen is dat van de w»i^\ maar de tcm mi t turns heeftgeen deksel. De rijst wordt er veelal in voorge- AST? 2 (HYJ P \ SB. ontloken, van een bloem. Verg. a S T*$N en (rv,arn^ — Voorts uitgezet, gerezen, van eten; en uitgedijd, gedijd, van iets, dat in het water werd gezet om te weeken. — * mi t an 2 ^ (&m (ten ^ \ zie bij ajiuMtfw (UY) (HYJ 2 (tO /) \\ — (EJitontaaii\ S. cciiniru/nru O o O a O -n ?^?N (EMUinrtiH 12 M1JI\ en (EjI CKJ1 ^ Mil 2 M1JI S B. terwijl (Enni tin 2 Miji ook hoffelijk is: iets ge- ven, afgeven, ter hand stellen, afstaan aan iemand of voor iets; ook S. (m<unxsri(i<Yi2 T o (uyi^ en MiiiarntKniknjis B. [sprekende tot een meerdere) iets geven, laten voor den geboden prigs. S (UYJ (HYJ \ SB. de vaste bestanddeelen in 6^ o (C12M1JISS (Yl OZYJ orj (HYJ \ naam van een vogelsoort, die zich in de sawahs ophoudt. — Zie ook bij afnajiss (UYJ 2 (HYJ 2 \ SB. metalen, gewoonlijk geel ko- peren kom. CCin (HYJ (HYJ \ naam van een zeevisch . K. azn (HYJ (KYI (HYjfj\ SB. opengespouwen, al of niet gekruide, geroosterde kip of ander vogel. — (MXTiiMWMntHiijis een vogel, gem. een kip openspouwen, uithalen, vervolgens met zout en kruiderijen inwrijven, maar dit wordt ook dikwijls nagelaten, en eindelijk roosteren. a (UYl (HYJ (HYJ (rUI/l \ ook Wei (cni^KYirujis SB. (en Mn\ 813 scmtKnasn/is S^ kleine, niet de gewone grootte hebbende, onoogelijke en veelal achter aan komeode (cm<n(th\ of wel ok cm i vrucht. \9b\j a Q fEY) (KY}\ en cuiazn,un\ B. met (irntrmaj)/j\ en cut 05} ^^ fob v-/f «rr7^7j?^\ er nevens of als nog wat mooijer woorden: hulde, eerbiedige hulde. (cumins xnxmarntujiji^ zva. KMjkaruw Bv. ojimt&ji *n asn tniccnMndrn °VM \\ — Zie VOOrts tnojixm \\ O O ' * . 7 .. (KJ) <EJI <> (tm (Kn 2 OJIfl \ eU <M (El y (Ul (C7 177? (HH ? (K,1 1 \ ZW Oil ca^ x>i> ^' err «st --' J m(&)%\\ — (Skr. bhakti, vereering.) a am (KYI \ 1. SB. feitelijk bewijs, bewijs; be- wezen, zeker, een feit zijn; het uitwerksel of gewrocht van lets. — Minuends bewezen, aan het licht srebraert. — o8u«^ het is een uitgemaakte of bewezen zaak; het bewijs is geleverd; op overtuigende wijze zijn gebleken of aangewezen. — ranixmo^ MJianjls bevonden te zijn in het bezit van lets; uitkomst; gewrocht. — ocucn^ShtiH^s iets bewijzen of bewaarheden; van lets het bewijs of de zekerheid leveren; lets constateeren door middel van proef of onder- zoek. — f<&majn<Hv\ bewijsstuk. K.). II. KTi"<r}\ SB. hebben, goed en wel hebben, gezegd bv. van de icinst op lets. (Skr. b/toekti, spijs, genot.) — <tai«m»ai\ in handen gekregen; genoten; opgegeten. — Verg. bij <sa<K?iw (tm (kyi 0SY)fj \ SB. hebbelijkheid,, gewoonte. (mi 2 (n (kyi fasYicKYj n \\ _ M^r^*™^*™^ SB. (in wanorde liggende; door elkander liggen wie mausendreck und koriander. K.) — Verg. tuasntrunM^ (tm (KYI 2(*Jl/)\ zie (cmww am (KYi asn Ml fj \ SB. frjne zemelen, waar- van ynen gebak maakt. (UYI (KYI ~z&\ SB. danser, dansers van beroep.-^- ' Gemeenlijk in gezelschappen tellende vier per- sonen, geven deze dansers hun voorstellingen. 2 (KYi (K/J ft \ SB. afgaan, van een geweer of pistool; digtvallen, digtgevallen zijn, van een tijgerval; van zelf digtgehaald, van een strik (& m <wji\ Voorts ten slotte, ten laatsten; en eindtoestand, dwz. de toestand waarin iemand of zoel een dier zich bevindt op een tijdstip dat het eindpunt is of als zoodanig wordt besctouwd van een - zeJcere periode. — (unrndoitumitwa^s van kinder en of dieren, die nog Mein zijnde, leelijk of onaan- zienlijfc van uiterlijk war en en die op het tijd- stip van volwassen zijn, er goed, fiinh uitzien: ten slotte een knappe jongen of een knap (UY) ten t <wn ^aoaji q \ 814 (una-fai Kmofncruifis W meisje worden of wel geworden zijn;goed teregt gekomen zijn en er flink uitzien. — volwassen zijnde, het verkeerde pad op- gaan en niet teregtkomen, van een kind dat men bedierf of te veel zijn gang liet gam. — Kna£t9<xnaj>^k<mji\ een geweer of pistool afschieten of afvuren. Verg . ^ am 2 (KYl ^JkdJVI P \ eTiow?. en zamengesteld uit de laatste letter grepen van ^ruiz^^n »™ ; \ ^ m n en tunoM^w Bij wijze van aardigheid zegt men wel niEJiiKixmta<n^AaAJi^\ t. w. de dne genoemde ingredienten : spaansche peper , trassie en zout. am (KYl (Ml (&1/1 \ SB. visch, bereid met zout en tamarinde. — «nKmam£l(EJi^\ van een visch of visschen xmiur) am (&iji maken. am (KYI arm fl \ S. xm^a^s B. zal, zou9 zullen, zouden, zullen moeten; nog niet afgewerkt, nog onder handen, in wording; benoodigd voor voor. Ook ciTniKmn^^ SB. net benoo- digde voor iets om dat te maken. — xmxmam <ru>^ SB. vrijen, aan 't vrijen zijn; ver- loofd zijn. — (Si(LmcHJiinji2pj(K}\ het zullen zjjn# (3^A.aM(Si(cniKn!ruitmar)\ wat inzitten of wat bij zitten, beloven, van iemand gezegd. am (KYl (YUl/l \ S. Mffl^N B. hetgeen men mee- neemt of wordt ineegegeven om op reis te gebruiken; teerkost, proviand, provisien, reisgeld. ca^n(^taruanj^\of^Mninaoo^\ S. (tnjjxnajntnp B. iemand iets voor de reis meegeven, reisgeld o/teerkost meegeven . — aSaQaQcnJiimJls S. to oji (Cimt im^\ B. alles Wat op reis en ook voor de reis wordt mee- genomen; proviand en geld. — mow ok aptayi^ s- wM«jfli^ B. hetgeen voor a$fi£niru/i« moet of zal worden meegenomen, en zoo ook voor reisgeld. — <bn.&» asn ^ji xm m (£)2onjl\ reisgeld. am (KYl (UU1 (KYl n \ houten zolen met hakken; men lioudt ze aan de voeten met beliulp van een in de breedte over de zool aangebragt reepje leer, waar men den voet ondersteekt. Jav. am 2 <KY1 2 \\ — xnxmz(Khi\ SB. een vorst ofrijk zonder voorafgaande oorlogsverklaringmet een leger op het lijf vallen ; iemand, bv. een distriktshoofd, met een inspectie van zijn distrikt op het lijf vallen, bv. van den resident, (cntazm<KiM\ stuitbeen. «a^N 815 iasn\ am asn/iw — ^1 am asn asnn \ zva. <*sh asti \\ — - Verg. azi(EJiasn/i\\ azn OSY) n\ I. SB. redewoordje tot uitdrukking van verwondering of bevreemding over lets dat zonderling of vreemi voorkomt of dat men zich niet begrijpen Jean of wel dat men niet verwachtle dat het geval zou zijn ; ook om hoorder of lezer op iets, dat men zelf ah . opmerkelijk bescJwuwt, attent te maken •• kijk toch ! zie! — Verg. ajiasnj^s en ®iflow II. SB. redewoord voor tumshds en wel om Jiet in eens afknappen te beteekenen: knap. Ook {Jiet WOOrd tmnananasn^tEidashg^ o o Bv . amimRJi ^fnasti qahm'~nam asne-^aji2asm\ &o),(Vi Mmwi/iw K.J, tn Offl asrj f)\ SB. in Jiet HollandscJi niet terug te geven redewoord voor xn<najnri<Ki\ .cnim enz. Jiooren, te Jiooren krijgen. AST? asn \ SB. gebakken steen, baksteen, met- selsteen. amamapamimjis groote vierkante tegel. — KmasTKhJinKFiamp of (uw)"\ metaleii buikplaat. Het geheele ceintuur, waarvan de metalen buikplaat het hoofdversiersel is, wordt, mits metaal zijnde, ook wel ajipi genoemd. GiJ OSTJ (1ST) \ SB. winst, voordeel, gewin ; ook zich bepalen tot ; zich moeten bepalen tot ; en zva. ok(8iw (Skr. bhdti loon. Prof. Kern. Jav. JVdbk.) azn asn \ SB. steen; gewigt. — amamasn\ edelge- steente, steen in een ring of derg. — am asn &^oo){\ oliesteen, waarop men bv. een schedr- mes aanzet. — a-masniuiajia^^Aonj-j^steeJi, waar op men iets, zooals bijv. m^'ci/w^fijnwrijft.- am asn am ^am \ amethist. arriruamasn\ kan- dijsuiker. — amasYiiJUEA^jj^ zie aJKBi-Jv* famasn6^A(^J)^am!m/j\ slijpsteen* amasnapatzs toetssteen. Rg.) — xn amain asn \ de plaats waar men marak afdammen met steen en. azr) 2 asn \ SB. de knol van een knolgewas. O a O / o O a am i asn oji oji arm <~n aaj \ zva . am rut am ?miim(ie:(iji\ zie dat bij amnjiw (tm asn \ ong. am am asn s SB. begeerig, belust; haken, hunkeren. — ^ am am am am \ belust- makend, verlokkend. a^amamam\ of aziam amasn6^i(HTji\ iemand door iets belust, begee- rig, tuk maken. azn asn \\ — xnxmas?i\ SB. met het been (bitis) slaan, een slag geven. — ojiru^amams elkaar met het been slaan. (tm asn \ SB. afgaan, van een geweer of pistool; knappen, springen, met een knai springen, uitbarsten, van een vuurspuwenden berg.; amasn\ 816 am g(isn2q\ met een slag barsten, van kastanjes in het vuu?\ enz. (Cn asn \ I. SB. demon, reus. (Skr. bhoeta, een wezen, inzonderheid een boos wezen). — ni ax (cnosn \ boetavorst. 