Annales Academiae Rheno-Traiectinae
ANNA DR en ACADEMIAE RHENO-TRAIECTINAE. Ann. CIOIOLCCCC - CIOIICCCKY. LON PA ~ AU CN ON 8 ACADEMIAE RHENO-TRAIECTINAE Ann. CIOIOLCCCC - CIOIICCCKY. IODOCO HERINGA, ErisAE FILIO, RECTORE ACADEMIAE MAGNIFICO, GABRIËLE van OORDT, SENATUS GRAPHIARIO. TRAIECTI AD RHENUM, APUD OTTON. IOANN. vau PADDENBURG, Er I. van SCHOONHOVEN, ACADEMIAE TYPOGRAPHOS MDCCCXVII GUILIELMO I TOTIUS BELGII REGI, CAETER. CAETER. CAETER. ` PATRIAE PATRI, ACADEMIAE RHENO-TRAIECTINAE INSTAURATORI. ET AMPLIFICATORI, Pa di Phen: Traiectina, ex Decreto GUTI- po LIELMI I, Patriae Patris, Jenni riu ini- tiatios ' tiata est, die vi. Novembr. ann. “Giaiscccxv, Io poco Herinca, Elifae Filio, Rectore Magnifico: cuius initiationis hoc erat Pro- gramme. Q. D. F. V v i Q. D. F. IODOCUS HERINGA, E. F. ACADEMIAE RECTOR, LECTURIS SALUTEM ET OFFICIA? TED — Q EAN ͤ DU ED E M ‘ACADEMIA RHENO-TRAIECTINA, GUILIELMI IL REGIS OPTIME "MUNIFICENTIA AMPLIFICATA ET ORNATA , SUMMA CAERIMONIA EST INITIANDA, ET A ME, VERNACULO SERMONE, EST HABENDA OR A PO. AN TEMPLO CATHEDRALI, DIE ve NOVEMBRIS A. en | HORA DECIMA, eins BONARUM LITERARUM AMANTES, UT SOLENNIBUS HIS FREQUENTES INTERSINT, QUA DECET HUMANITATE, „ DD. Ho. uy vec to E F. II. ym $. II. - Huius initiationis quae caerimonia fuerit, lilius optime cognofei poterit; ex accurata defcriptione nii Viri doctissimi et amplissimi D. I. va Ewv cx, Curatorum Graphiarii. Haec igitur defcriptio hisce Annalibus inferta est, pag. 3-16. ex qua, qui Academiae Curatores, qui Professores cre- ati sint caeteri. EN. al | 5. IL. " lor Post decretam 4 Rege optimo Lectio ectio- mia, nostrae inflaurationem et amplificationem , num. . atque Academiae valvis opem fuit. SERIES LECTIONUM: UL. ACADEMIA RHENO - TRAIECTINA, et in hoc anno habendarum, hic Ordo in lucem editus est. atque Academiae valvis opem fuit. SERIES LECTIONUM: In DOCTA THEOLOGICA, THEOLOGIAM NATURALEM DOCET G. van OORDT, d. hujus, h. XI. lo wie DS Historiam ecclesiae affictam DOCTOR HUISMAN, dies lunes, mercurii, jovis, et veneris, hic Elctrum | Fundamenta interpretationis El. PAREAU, iisdem diebus, h. I. Fundamenta interpretationis N. T. I. HERINGA, E. F. iisdem diebus, h. XII. Loquendi formulas et appellationes Christi praecipuas, quibus D. Paulus in Epistola ad Hebraeos usus fuit, aut Epistolam eius ad Romanos, auctoris H. ROYAARDS, d. mercurii, h. XII. 20 Ioannis Apostoli epistolas et ER PAR: Iypseos capita interpretabitur I. HERINGA; E. F. diebus lunes; martis; jovis et veneris, h. VIII. In doctrina dogmatica docebit H. ROYAARDS, iisdem diebus, h. IX. Collocutionibus de locis theologicis vacabunt I. HERINGA, E. F. d. jovis, horis vespertina ab VII. ad IX. et G. van OORDT, die mercurii, horis pomeridianis vel vespertinis. Christianam morum disciplinam docebit G. van OORDT, d. lunes, martis, jovis et veneris, h. X. TIRATAN Praecepta gustii H. ROYAARDS, d. martis, h. XI. 1369 Exercitationes Oratorias ER moderabitur T. HERINGA, E. F. die Saturni, h. I. Officia nuntiorum Evangelii exponet H. ROYAARDS, d. mercurii, horis IX. et X. Puerorum doctrina Christiana initiis erundim exercitatio instituunt I. HERINGA, E. Eo die. Cordt, diebus et horis deinceps indicandis. Orationibus Sacris pronunciandis praeverunt H. ROYAARDS, d. martis, h. XI. I. HERINGA; E. F. hora commoda, et G. VAN OORDT, die mercurii, hora XI. Disputandi exercitationibus praesunt H. ROYAARDS, d. veneris, h. I. I. HERINGA, E. F. die mercurii, privatim: h. VIII. publice hora I. et G. van OORDT, publice eadem die ac Horas hic vero alternis hebdomadibus. Denique S. RAVIUS, lis propter aetatem rude fit donatus, iis tamen non caput quos consilio suo juvare poterit. In FACULTATE E. IURIDICA: docebunt Institutioe, Westenbergio duce, H. ARNTZENIUS, quater quis dierum hebdomade, h. XII. Pandectae, eodem duce, H. ARNTZENIUS; sexies per dierum hebdomadem, h. X. Ius naturae, C. W. pe RHOER, diebus lunae, martis, iovis et veneris, h. XI. Ius gentium et publicum C. W. ve RHOER, iisdem diebus, h. I. In FACULTATE MEDICA: Anatomia B. F. SUERMAN quater per dierum hebdomadem, h. IV. Anatomia 1 BLEULAND, quater, h. V. Pathologia B. F. SUERMAN, ter, h. N. Praxis medicina, cum institutione clinica, B. F. SUERMAN. Pharmacia, secundum Pharmacopoeam Batavam, vernaculo sermone, N. C. pt FREMERY, bis per dierum hebdomadem, h. III. Materiam medicam, sive Therapiam Sura Chirurgiam, cum institutione clinica, B. F. SUERMAN. SÜERMAN, quater per annum ENNE, h. X. y pi Ariem ohsterliciam et practicam I. BLEULAND ter, h. I. it Diätetikam, Medicinam politica et forensic N. C. pe FREMERY, bis, h. VIII. NU Denique M. VAN GEUNS; quamvis soluto docendi et agendi officio academico per aetatem solutus iam fit, partes tamen suas agendi facultate, honorifice integra sibi relicta, lubenter quidem aati pergebit, quando et quantum valebat videtur; In FACULTATE MATHEMATICARUM et PHILOSOPHIAE NATURALIS, docent Elementa Mathematicarum I. F. L. SCHRÖDER, d. lunae, martis, iovis et veneris, h. VIII, Mathesin sublimiorem I. F. L. SCHRÖDER, iisdem d. h. XI. E R R 3 Hydraulics et Pneumaticam. I. F. L. SCHRÖDER, iisdem d. h. IV. Physicam SS G. MOLL, iisdem, The L. a ni taka AM 5 iiadieeia de a das ite Physicam: rien a E L. SCHRÖDER, iisdem d. h. IX. Astronomiam primas —€—X 6. MOLL; iisdem H. ne Pa Masten ie ae Astronomiam theoreticam et practicam c. MOLL, iisd. d. h. III. Chemiam generalem et applicatam N. C. pe FREMERY, iisdem d. h. XI. E Botanicam et Physiologiam plantarum I. KOPS, diebus et horis deinceps indicandis. Etiologiam, cum Anatomia comparata coniunta, N. C. pe FREMERY, quater per diuerum hebdomadam, k, XII. Mineralogiam N. C. pe FREMERY, bis per diuerum hebdomadam, hora et solitudine commodam. Oeconomiam ruralem I. KOPS, diebus et horis deinceps indicandis. In FACULTATE PHILOSOPHIAE THEORETICAE et LITERARUM HUMANIORUM; docent: HARSEN LL E. ROSSVN, Emeritus, d. lunae et iovis, hora I. Metaphysicum I. T. ROSSYN, Emeritus, dies lunae, martis, jovis et veneris, hora X. | Moralia vitae felicis praecepta D. HUISMAN, d. lunae et mercurii, hora VIII. Literas Latinas A. van GOUDOEVER, d. lunge, martis, jovis et veneris, hora XI. Antiquitatem Romanam A. van GOUDOVER, d. mercurii et Saturni, hora IX. | Literas Graecas Ph. G. van HEUSDEN, d. lunae, martis, jovis et veneris; hora X. Historiam Poeseos Graecae: Ph. G. van HEUSDEN, d. mercurii et Saturni, hora X. | Antiquitatem Graecam- Ph. G. van HEUSDEN, d. mercurii et Saturni, hora XX. j Linguam Hebraeam I. H. PAREAU, ita ut eius Grammaticam exponat. d. lunae et jovis hora IX. eademque hora, d. martis et veneris, quaedam tractet capita Deuteronomii. Linguam Arabicam Y. H. PAREAU, d. lunae et jovis, hora XI. Linguam Chaldaicam et Syriacam I. H. PAREAU, uturus Altingii institutionibus, d. martis et veneris, hora XI. | Antiquitatem Hebraicam, ad ductum compendii Relandiani, I. H. PAREAU, d. lunae, martis, jovis et veneris, hora IV. | Historiam gentium Ph. G. van HEUSDEN, d. lunae, martis, jovis et veneris, hora XII. Historiam Patriae Bataviae Literas et Eloquemiam E. diebus Mercurii et Saturni, Bibliotheca Academica, in Aula D. Iohannis, tempestate aequa ab hora III. in Publico vivo ab hora II. in F. unicuique patebit. Die IV. "Origine 88 orationes s. fag aditiales Orationes" Nemo viderit, ordine habuerunt: S. Professores. Vir doctissimus et Cl. BERNARDUS Franciscus SUERMANN, Medicus, Docteur et Professor, die 10 Ianuarii anno MDCCCXVI. orationem dixit, de Magnetismo, quem vocant, animali, Veteribus incognito, nostra demum aestate invento, novum fortasse in physiologia humana lumen et salutare in Medicina remedium aliquando. Allaturo. Die xvii Ianuarii eiusdem anni, Vir doctissimus et Cl. Ianus Ricus Andeus, Docteur et Jurisprudentiae Professor, in Aedis suum ingressus est, dicendo, de maximo felicitatis incremento, quod Belgici Cives ex novo Legum Codice iure sperebant. Die XXII Ianuarii anno MDCCCXVI, Vir doctissimus et Cl. ANTONIUS VAN Gorp, Docteur Philosophiae theoreticae, Magister et Literarum Doctor, Literarum humaniorum Professor, dixit, de Antiquis Historicis cum Recentioribus comparatis. Die xxv Ianuarii huius anni, Vir doctissimus et Cl. Ioannes Frepericus Lupovicus SCHROEDER, Mathematicus Magister et Philosophiae Naturalis Doctor, Professor, orationem habuit, de maioribus corporum coelestium mutationibus, quotenus ex ipsis progessum hauserae in his corporibus formandis nobis suspicari licet. Die xv Februarii eiusdem anni, Vir doctissimus et Cl. Ianus Kors, Mathematici Magister et Philosophiae Naturalis Doctor, et Professor, in auspicio Professoris Botali Novi, de momenti Oeconomiae ruralis Belgicae in Academiis docendae, in vernaculo sermone, dixit, de momento Oeconomiae ruralis Belgicae in Academiis docendae. — S. V. Post initiationem Academiae, anno MDCCCXVII, SE. Professores creati sunt: Vir venerandus Abbatus Simons, Docteur atiarum candidatus, evocatus est ad docendas undique creatas curas. ‘eas Literas et Eloquentiam. 5 2. Vir Doctisf et Expertis: DANIEL. De: LIUS, Medicinae Doctor Amftelodamenfis , yo | caius est ad Medicinam docendam. | Quorum prior, Vir Cl. AbaMUSSMu NS postquam Philofophiae Theoreticie Magister e Literarum Humaniorum Doctor renunciatus trinae Chriftianae Interpres in coetu reforma- ‚esfet; die xxv. Martii ann. CISISCCCXVI. muntis i Juum ingresfus est, dicendo, lingua vernacula , de Vero Poéta (over den waren Dichter), Pofterior , Fir Cl. DANIEL, Dyrivs, an- no Academico proximo, munus fuum aufpic atd- | | rus erat. $. VI. ER hoe anno propofitae eat Quaesti- ones pro disciplinarum ſtudioſis in Academiis et Athendeis praemiis Batavis, pro praemiis reportandis e decreto (AH i dis ex De- Rr Gis Belgici, diei 2. Augusti us Ss. M Re- : 18, a Pro- 204 - 213. hae funt. N P UM | Propofitaes de: | THE- Kun THEOLOGICA Quaenam est Theologiae Naturalis in fe [pec tatae pracfiantia? Quid doctrina infuper diyi- nitus patefacta confert ad eam illuftrandam et firmandam? Quaenam denique eius est vis atque utilitas apud eos, qui religionis Gimme no- titia funt beati? | IUR Cache A. Quaeritur son ipfa. natura oblig gationis civilis liberam e patria migrationem civi permittat A Si vulgo permittat, quae fint exceptiones y qui- bus facultas illa migrandi coarctetur , ex Iure Público wel communi omnium Europae populo- rum; vel fingulari huius. illiusve imperii, repe- tendae? Quae porro praecipuae fint causae im- peditae illius libertatis? An tandem omnia iura et oficia mutua, et civis, qui iure fuo migra- vit, et patriae, quam dereliquit, post migra- tionem penitus intereant? | KEE MEDICA, * 2 -Breviter diftincteque indicetur modus et ras tio actionis nervorum , quaeque fint maxime pros babiles huius actionjs explicationes. MATHEMATICA Quandoquidem parallelarum linearum theoria a variis mathematicis, variis modis tractatur et nec tamen ulla methodus omnes solvit, quaeritur. Recensio et comparatio praecipuarum methodorum, quibus Geometrae, in primis recentiores, parallelarum theoriam explicarunt. Investigatio causarum, cur ade omnibus in hac re profecerint Mathematici, usque ad hanc rationem, redeundum est. PHYSICA. Quarvis multi Physici phaenomena magnetis explicare studuerint, eorum phaenomenorum causae ad hanc totam latent, Itaque proponitur isti veniens Physices: studiorum, ut ex una in alia, ut in aliam, comparent praecipuas hypotheses, ex quibus magnetis phaenomena explicari solent. Indicem phaenomenorum, quae facilius ex hac una hypothesis explicari possunt. Ostendent; quid accuratae perfectaeque magnetis theoriae adhuc desit. Quam vim habuerunt apud Romanos omne in res eorum politicas, bellorum civilium sепортbus. Adiiciatur hic disquistioni historiam Romanorum: characterismus. Quandoquidem explicanda haec erunt e domesticis maxime vite principum Romanorum, fontes historicos, unde haurerunt, in primis si igniscamus vitae Plutarchea. Quas ad quas hones erit respondentur ante diem 26, Januarii, 1817. Libellis, aliena manu scriptis, ad Senatus Academicus Secretarium missis, ut praemia reportata distribui possent, ipso die Academiae natali, qui futurus est, 26, Martii, illius anni. Die XXVI Martii ann. CISSOCCXVI. Vir No-Nobilissimus R. B. DE bilissimus REGNERUS BARTHOLDUS DE Geer', Geer, Rheno Traiectinus, Literum Theologiae Doctor Cand. primus in institaurata Academia nostra creatus. Theologiae Doctor creatus est, post feliciter et publice defensam suam dissertationem in Theologia, eius Historia et Vaticiniis. Die XXVI Martii ann. CISSOCCXVI. Vir Clarissimus Rector Cade. Propositus Hegring A, E. F., 3 Theolog. Doct. maiestatis munus, quod per quinquennium sustinuerat, deposuit, successorique destinato Lobelius Bleulandius, Med. Doc- tor et Professor, tradidit, habité solenni Oratione, quae his Annalibus inserta est, pag. 35. PE Gra- - XXII Crapivariorum Senatus munus: loco Ganriës-Lis van Oordt, Theolog. Doct. et Prof., post septennem eius functionem, in se successit Vir C. Hermannus Arntzenius, Jus. Doct. et Professor: §. IX. Athenaei Die xxur januarii ann. ciccoxcvi. Athera- naeum Harderortum Harderovicenses, solenni ritu, initiatum vicennale in- flauratio, Suit, Curatoribus, Veri soil aribus Nobilissimis I. H. van KinssereEen. A. C. W. Staring, tot den Wildenborgh. I. C. F. de Vries: Rectore Magnifico, B. Niethoff, Graphiario, I. O. Arntzenio, Professores, Hris Clarissimis, I. A. Lorz E, Theologiae Professor. I. O. Arntzenius, jurisprudentiae Professor. F. G. van Liphth de Dols, (npo ^ miae et Physiologiae Professor, F. Vos XXIII i; VosMAE R, Botanices, Chemiae et Pharmaciae Professor. | B. Niemann, Philosophiae Theoreticae et Naturalis Professor. | I. Amersfoort, Literarum Orient. Professor. | Gegereuvens, Liter. Graecar. et Latin. ut et Histor. Professor. | Rector h. a. Magn. B. Niemann, V. Athenaeum initiavit habitia, vernaculo Sermonem, solenni Oratione, quae his Annalibus inserta est, pag. 161. §. X. Novi Athenaei Harderoyensis Professoris Orationes I & novis Viri Clarissimi suas Orationes hanc ordinem ha- professoribus- buerunt, his Athenaeis Har- Die xxiv edlen; IOANNES ANTONIUS derovicensis Sabinus Lorze, pro Sacris Litteris. An vel Die xxiv lanuarii, Turoporus GERARDUS van LITH DE JUDE, de Studio Zoölogico, inter Batavos promovendo. — : Die xxv lanuarii, IACOBUS VOSMAER, de fugiendo Utilitatis studio in exploranda Natura. xxliw Die xvi lanuarii, SAÇOTUS AMERSFOORDT, de studio Literarum Arabicarum, variis post renatam in Europa doctrinam aeterna identidem variato. | : Die XXV Januarii, CASPARUS LACORUS CHRISTIANUS REUVENS, de Litterarum disciplina animos ad studia severiora et ad vitamin communem bile: ana e" T B XI. 55 Ordo 1 in 1 Harderovicensis Athenaeo si, hoc anno, typis non descriptus est, Harderovis ERRORES, SIC EMENDANDI. Pag. 36. lin. ult. moederpraat. leg. moederpraat, — 38.— 14. vrijgelaten, — vrijgelaten, — 43.— 19. Uitvoerders. — Uitvoerders. — 44.— 221. plaats. — plaats. — 101.— 5. haar' straalen. — haar straalen. — 114.— A. elapsi, .. — exacta. — 115.— suerat. — fuerat, — 124.— 14, 15. circa hoc tempus. — hoc fere tuue. 126.— 8, 9. tunc temporis, REDEVOERINGEN | EN | CD'DEPOHTSTUEEXEkENI| TER VIERINGE DER | PLEGTIGE INWIJDING HOOGESCHOOL TE GRONINGEN, op den 6 November , 1815. i BIJ HARE NIEUWE INRIGTING, UITBREIDING EN OPLUISTERING, DOOR ZIJNE MAJESTEIT DEN KONING DER NEDERLANDEN. Voor deze volgende redevoeringen werden uitgesproken, toen de Utrechtse Hogeschool, op die meer wijde voet, de 6e November, 1815. plechtig werd ingewijd. Deze Hogeschool was, op sergeant, in het jaar 1636, door de Regering der Stad Utrecht, volgens Octrooi, door de Staten van het Land van Utrecht verleend, en zulks in plaats van een Illustere School, welke reeds twee jaren vroeger bestond. Van die tijd af had zij gebloeid, onder het opzicht en door de zorg der Stedelijke Regering, die tevens in de kosten van onderhoud moest voorzien, uit Stads middelen te vinden. Te midden der burgerwetten van de jaren 1786 en 1787, te midden der rampen, welke vloekten in 1795 over Land en Stad kwamen, had de Hogeschool haar roem en bloei behouden. Doch toen, in 1810, deze Gewesten met langer waren bestand tegen den as Frenchoom van overheersting, welke zich destijds, uit Frankrijk, over het grootste deel van het vaste land van Europa, verspreidde, en het vonnis der inlijving daar was, toen moest deze Hogeschool weldra ondervinden, hoe onvereenzaam dwingelandij is met wetenschappelijke verlichting. In plaats van een Universiteit, waar de wetenschappen, in derzelfervolle omvang, aan wille van wetenschappelijk onderwijs werden gegeven, werden hier, opgericht een zogenoemde secundaire school, of school, waarin men aan kinderen, nadat zij hebben geleerd lezen, het eerste onderwijs geeft. Insgelijks werd bevolen, dat hier zonde komen een Lycée, of Latijnsche school in den franse stanaak. Deze beschikkingen werden, als gunstbewijzen en weldaden, aangerekend. Men weet waarlijk niet, of men zich meer verwonderen moet over de onkunde, dan wel over de onbeschamdeheid, waarmee soms bepalingen werden gemaakt, voor een Land, en een Stad, waar de inrichtingen tot onderwijzen in alle vakken en voor allestanden, zoo menigvuldig en goed waren. Het is onnoodig te zeggen, hoe zeer deze bepalingen een algemene en diepe verontwaardiging verwekten, voornamelijk bij de ingezetenen van Utrecht. … Gelukkig echter zijn zij nimmer geheelijk ten uitvoer gebracht, en heeft de Hoge School nooit opgehouden te bestaan, hoewel dit bestaan langen tijd zeer waggelend en wisselvallig was. Dank zij hier voor toegebracht aan de Stedelijke Regering, die niet opgehouden heeft de belangen der Hoge School voort te dragen; dank ook aan de Hoogleeraren, wier ijverige pogingen tot derzelver instandhouding niet vruchteloos waren; doch dankt zij vooral de goede Voorzienigheid, die de groote gebeurtenissen in Europa zo bestuurde, dat Frankrijks heerschap vennietigd en ons Vaderland weder herboren werd! Nu moet men zich verheugen in eenen anderen Forst, temidden onzes Volks geboren en opgevoed, en aan wiens voorouderen het Kaderland zoo vele voordeelen te danken had... Nu zullen allen aanvankelijk andere beginstellingen van regering doorgevoerd. Het doel was niet meer het willekeurige oppergezag van de Vorst, maar het grote welzijn van de ingezetenen. Weldra zullen ook de Vorst Zijn aandacht vestigen op de noodzaak van een welvarende en onafhankelijke economie. Zo zal de Vorst zijn volk in staat stellen een gelukkig en onafhankelijk leven te leiden, wat in die tijd nog een moeilijke opgave was. Het hoger onderwijs, als het ware middel om belichaamde en verlichting te verspreiden; men zag hem den raad inroepen der fundigste mannen, om de Scholen, voor dit onderwijs geschikt, op den besten voet te onderhouden. Ook Utrechts Hoogeschool kreeg al spoedig de verzekering van haar voortdurende bestaan. En, zodra was niet de vertragings uit den weg geruimd, welke een poging, om op nieuws de dwingelandij in Europa te vestigen, had aangebracht, of 's Konings Bevrijding, van den 2. Augustus 1815, omtrent de organisatie van het hooger onderwijs, vervulde den wensch van alle weldenkenden, en opende, ook voor de Hogeschool van Utrecht, een nieuw tijdperk van luister. Het is hier de plaats niet, om de heilzame strekking van dit bevel te doen kennen: zij is ontvouwd in de hierna volgende redevoeringen. Doch het gezegde is genoegzaam, om te doen begrijpen, met welke deelneming en geestdrift de dag is gevierd, van den 6. November 1815, op welken de Hogeschool, naar de nieuwe inrichting, plegtig is ingewijd. Een kort bericht, van het voorgevallene op, diezen dag, zat den lezers niet onaangenaam te zijn, en waarmaken kunnen, om te doen zien, in welk verband de Redenoeringen tot elkander staan. Op den dag vóór de plegtigheid, bij gelegenheid van de eerste akademische Leerrede in de Janskerk uitgesproken, nam de Heer Prof. G. van Oorde, uit 1 Kon. VIII: 560, 571, 582, aanleiding, om de vergadering, in welke zich bijna alle de Professoren bevonden, ook die tot het hervormde kerkgenootschap niet behoorden, ook tot een godsdienstig deelnemen aan het feest van den volgenden dag: waarna Hij de belangen der Hogeschool en het welgelukken van de aanstaande plegtigheid, in een opzettelijk dankgebed, den Altehoogsten aanbeval. De plegtigheid der inwijding had plaats in de Domskerk, die. hiertoe het gefchitfle was voorgekomen, wegens derzelver ruimte, zijnde | het (* Geloofd zij de HEERE die zijnen volke Israëls guste gegeven heeft, naar alles, dat Hij gefproken heeft! —— De HEERE onze God zij met ons > gelijk als Hij geweest is met onze Vaderen! Hij. verlate ons niet en begeve ons niet: neigende tot Hem ons hart? | | di 8 EOD RR BER 1G Le. / het. gewoon akademisch Auditorium te bekrom- pen, om het groot aantal yan aan[chouwers bij deze gelegenheid te bevatten. In deze kerk was, door middel van een planken affcheidfel, het woorfte gedeelte van het ruim, in hetwelk de voornaamfte banken zijn, van het overige afge zonderd; en, terwijl tot het. laatfle gedeelte de toegang aan een’ ieder was vri jgelaten ‚waren, in het voorfie gedeelte, bijzondere zitplaatfen ingerigt, voor de verfchillende autoriteiten, 200 civiele als militaire, gelijk mede voor een groot aantal Dames. In het midden van dit gedeelte., waren de zitplaatzen van Curatoren , Hoogleera- yen en Studenten, terwijl eene plaats voor het Orchest, ter zijde onder het Orgel, was inge- ruimd. ml M 5 Bij het begin der plegtigheid, des morgens vóór tien uur, waren de Curatoren, benevens de Profesforen en de Studenten , wier aantal veel grooter was , dan men in de gegevene omflandig- heden had kunnen verwachten, in de Senaatka- mer en het akademisch Auditorium , vergaderd * en begaven zich van daar, in flatigen optocht, door eenige ſtraten der Stad, naar de Doms- Arno E: : , „kerk, (» FOORBERIGT. 9 kerk, waar zij, bij hes inkomen, ontvangen „werden. door. eene keurige muzijk, zoo van het ‚or gels als van het wel zamengeftelde orchest. In de kerk bevonden zich reeds de verfchillende , zoo civiele, als. militaire autoriteiten: de Heer Gou- verneur der Provincie, de Leden van het Hoog | „Militair Geregtshof „ de Raden en Generaal- meesteren yan de e Munt, de Sraten der Proyin- Gie, de Leden der Regtbatiken van eerfien aan- leg en koophandel, Burgemeesteren en Raden der Stad, enz. PONCHER, bij de inauguratie, meer van Wolphaarsdijk, de eerste van hier volgende redevoeringen. Bij deze gelegenheid werd voorlezing gegeven van een Extract Resolutie van Zijne Majestät, houdende benoeming van Curatoren en Hoogleeraren, alsmede van een Extract Resolutie, houdende bepalingen omtrent de installatie der Hogeschool, en de eediging der Hoogleeraren, op dezen dag. Alle de aanwezige Hoogleeraren leden dan ook, hoofd voor hoofd, op de plegtige wijze, de eed, of de plegtige belofte, af dat getrouwheid aan den Koning, en hunnen pligt; waarna de Heer Rector nog eenen afzonderlijken eed aflegde. De benoeming van Curatoren en Hoogleeraren was, door Zijne Majesteit, op de navolgende wijze, geschied. Tot Curatoren waren benoemd: Jonkheer W. E. B. PONCHER, uit Nijmegen en Wolphaarsdijk. De Heer P. Ram. A. in Leiden. De Heer W. de Beaufort. Utrecht. Tot Voorzitter van de Stadelijke Regeering van Utrecht. (thans Jonkheer W. van Heeckeren van Drontenburg.) En tot Secretaris werd de Heer D. J. van Eyck. Onder de Hoogleeraren werden verklaard Eminentel: de Heer S. Raaf, uit Leiden. M. van Geldern, uit Rotterdam. Voorts werden in hunne posten van Hoogleeraren bevestigd: De Heer H. Roovearts, in de Godgeleerdheid. De Heer G. van Oordt, in de Regtsgeleerdheid. De Heer C. W. de A. in de Wijsbekeer- en Letteren. Eindelijk waren tot nieuwe Hoogleeraren benoemd: De Heer J. R. de Bruijs, in de Regtsgeleerdheid. J. F. SCHEPER, in de Wiskunde, J. KORS, in de Natuurkunde. A. VAN GOGOEVER, in de Wijsbegeerte, P. WEILAND, in de Letteren. Alle deze nieuwe Hoogleeraren waren bij de plechtigheid tegenwoordig, met uitzondering van den Heer P. WEILAND, die zich gevoeld had gevoeld, wegens zijne reeds gepasten jaren; voor de eer der benoeming had hij bedanken; terwijl, in de NA der Geneeskunde, EENE LOO GELEERAAR PLAATS ALSNOG ONVERVULD REMIS GEBLEVEN. Nadat aldus, door den Poetisten van die reora ren, den Heer W. E. DE PERPONCHER, van wegen Zijn Majesteit den Koning, de Hoogecourt was geconfronteerd, en geinspecteerd; werd: de Rector magnificus, de Heer Jovocus Herbin CA, E. z.; verzocht een Redevoering te willen uitfpreken, op de plechtigheid van den dag toegespalkt voor het uitfpreken der Redevoering, en terwijl de Rector de katheder beklom, in de voorbereide het Orchest eenige muziekstukken uit. De witgeprokene Redevoering, welke in de Nederduitsche taal gehouden werd, is hier achter te vinden, en werd algemeen, ook welgens de voor. treffelijke naam van het grote genoegen aangehoord. A Na het einde der Redevoering en in de 4 y A= Juist een eeuw geleden, den 8. Nov vember 1715, was de Vader van den Voorzittenden Curator; de Heer JACOB ARNOLD DE PERPONCHER, als hoogleeraar in de beide Rechten gepromoveerd. Aan de muziek, zich op nieuw, deed horen, ging de trein van Curatoren, Professoren en Studenten, op dezelfde wijze, als zij gekomen was, ter kerk weder uit, naar de Senaatkamer en het Auditorium. Bij het uitgaan paradeerde een Detachement van de Stedelijke Schutterij, gelijk zulks, mede bij het inkomen had plaats gehad. Nadat men geferneerd was, kwamen vervolgens enige afgevaardigden uit de Studenten hun opwachting maken, zoo bij de Curatoren, als bij de Professoren; en het was bij deze gelegenheid, dat de oudste Student, de Heer B.R. de Geer, de aanpraken deed, achter de redevoeringen gedrukt. Te drie uur werden alle de Studenten, in één der zalen van het voormalige Paleis, door de Studie Regering ten blijk van haar welwillendheid in het feest van dezen dag, op eenen maaltijd onthaald. Vanwege de Curatoren was desgelijks een maaltijd bereid, in het huis van de fondatie der Vrouwe van Renswoude, hetwelk de Regenten dezer fondatie hiertoe wel hadden willen aanlaten, aan welken maaltijd de Professoren, benevens de voornaamste Ambtenaren en militaire Hoofdofficieren, ten getal van 49, op een prachtige wijze onthaald; en tevens, bij afzondering, dichtstukken, bij gelegenheid der zaal, luisterrijke herschrijvingen van Utrechtsche Hoogeschool gebracht, werden, sommige op dezen maaltijd, andere op die der Studenten, voorgelezen. Zij zijn hier achter, met nog anderen, afgedrukt. De lezing dezer stukken bracht niet weinig toe, tot vermaak des gezelschaps; gelijk mede, dat, bij het einde des maaltijds, de aanwezige gasten verrast werden met een Serenade, door de Studenten, bij fakkellicht, gegeven. Op deze wijze liep, met gepaste vreugdevlek, een dag ten einde, met welken de Hoogeschool van Utrecht een nieuw tijdperk was ingetreden. Niet alleen, dat zij, die zoo nabij aan haar vernietiging geweest was, zich nu herhaald zag, maar zij zag zich tevens, van een seculaire, tot een lands Hoogeschool verheven, en op goed van vreemdelingen en inlanders bezocht; ook in dit tweede tijdperk zullen haar, zoo wij hopen, geen leerlingen ontbreken, die even zeer de Hoogeschool tot eer zullen verheffen, als zij toebrengen zullen, om haar roem te vermeerderen. AANSPRAAK PRESIDENT CURATOR, MARSHAL SHEN AKADEMISCHEN SENAAT, EN DE STUDERENDE JEUGD. Haar geleerde Heeren, de Rector en Professoren van de Akademische Senaat, of daar toe nu bestemde. Edelbare jongelingenschap! uit de oorden van ons Land, herwaarts tot Utrechtsche Hoogeschool gekomen om aan Utrechtsche Hoogeschool De tekst eindigt hier. uwe Akademische loopbane aan te vangen; voor te geten, of ter voltooien .. | „Dor Caes) Doors Zijne Majestijd, onzen geliefden en geëerbiedigden Koning, met den zoo vereerenden als aangename last, begijnend, om deze Hooge School te inrichten; en zulks, op eenen, door Zijne Majestits Vaderlijke zorgen, vastgevestigden voet; en door zijne wijsheid en mildheid, zoo heilzaam als voor- deelig beraamd inrichting; zullen wij beginnen, met de voorlezing der Misiven 1 50 bij ons opvangen. | RE (De Heer Secretaris van Curatoren deze Misiven, inhoudende de aanvulling van Heren Curatoren en Professoren, enz. voorgelezen hebbende, vervolgde de Spreeker aldus.) Ingevolge de uitnodiging en bevelen in deze Misiven vervat, ons naar 's-Gravenhage begevend hebbende; werd ons, op den 31 Oktober de ere vergund, om in handen Zijne Majestit den eed te mogen afleggen, op de ons Zoo gunstiglijk toevertrouwde Ambtsbezetting. Klerkwaards te rug gekeerd, hebben wij, ingevolgens Art. 2., der tweede u voorgeleze Misivie, op den derden November, ons College aan deze Hoogge Doteerde School geconstitueerd, en daar van bij Misive kennis gegeven, aan den, Hooggeleerde Heer Rector, en den Academische Senaat. | -Dus vinden wij ons daam nu in staat geseteld en gewettigd, om over te gaan tot een nieuwe installatie van Utrechts Hoogeschool. Lang vervagend wij, ten aanzien van haar bestaan, in ontrustende vrees en dreigende onzekerheid. Thans is haar lot, door de goedgunstige bepaling van onze geliefden Koning, ten goede beïndelijk; en zij daar bij, tot meer uitgebreidheid, volkomenheid en luister gebracht. Het getal der Heren Professoren is vermeerderd, hun toestand verbeterd, het onderwijs, tot meer toepaslijk gebruik, gericht, en de kring der studeert, tot de promotie gevorderd, uitgezet. Door de Examina is voor de verzekerde leerlingen daadlijke vorderingen gezorgd; wijl dezelven den vlijt, of de nalatigheid hunner poogingen, aan den dag zullen leggen. Terwijl door het uitdelven van premies, een edel vuur van mededinging onder hen zal ontstoken worden. En hoe zeer, Hooggeleerde Heren! zal dit alles niet ook uw poogingen - aanvuuren? - Neen! dit behoeft niet. Be: Te E 20 ) Te sterk toch, te aanhoudend is uw ijverige bereidwilligheid, onder de ongunstigste, meest ontmoedigende, ja ook daadlijke opofferingen vorderende omstandigheden, gebleken. Maar het zal uw poogingen veraangenaamen, beginnen, van een goeden uitkomst verzekerken. Met blijmoedige vlijt derhalve zult gij nu arbeiden, om deze Hoogse School langzaam hoe meer te maken, tot een overvloedige Bron van licht, beschaving, volmaking, kundigheid en heil, voor de studerende Jeugd, voor de geheele Maatschappij. Door de Rede en de Wiskunde, welke laatste de praktische Redeneerkunst is, zult gij de verstandelijke vermogens van uw Leerlingen ontwikkelen, en regelen in derzelver uitboezeming en gebruik. Door de Bovennatuurkunde, die schoone — maar gevaarlijke Wetenschap! zult Gij „onder een behoedzaam beleid, hun den fleutel, tot het hoger onderricht; in de algemene „Wijsbegeerte, ter hand stellen. Door de Letteren; zult Gij hunnen geest beschaven, hunnen smaak vormen, hun hart vervullen met alle die fijne aandoeningen en neigingen der Menschlijkheid, die aan / ; (SHE) aan de Samenleving den fijnen, de bevalligheid het genoegen bijzetten. Door het Natuurlijk Recht en de Zedekunde, zult Gij hun leeren de plichten, die zij, omtrent elkanderen, omtrent hunne medemenschen, omtrent de Maatschappij, den Vorst en het Vaderland, te betrachten hebben; op dat ook door hun toe doen, rust, vrede, eendragt, orde en allerlei heil, onder de Menschen, heersche. Door de Natuur- en Sterrekunde, en aanverwandte Wetenschappen, zult Gij hen rondleiden door alle de Kiizen der Natuur, door alle de schitterende Velden der Schepping, ja ook boven de zelven hunnen vlugge sturen, tot Hem, die door dit enkel Bevel, — WORDERAANWEZIG! de Hemelen en alle derzelver Beersen heeft voortgebracht. Dus hen hebbende onderricht, in 't geen allen weten moeten, zult Gij vervolgens den Eenlen opleiden en bekwaamen, om in de verblijven van krankheid, lijden en SMART, hulp, troosten genezing te komen toebrengen; het zieltogen kind aan deszelfs weenende Ouders, de Ouders aan 't in tranen smeltend kroost te rug te geven; en dus, in het klaaghuis, dankzegging, vreugde en 't gejuich der blijde redding, te doen aanheffen. — Den Anderen om, als Pleitverzorger, des verongelijktens Recht aan den dag te brengen, de beschuldigde Onschuld te verdedigen, te doen vrij spreekken, te verlossen. Voor, uit de hand des geënen, die loert op haar leven, of op haar Eer, die nog zoo veel meer dierbaar dan het leven is! Of als Rechter, eenen iegelijk, met onpartijdige onkreukbare billijkheid; het zijne te doen geven, of te beoordeelen; rust, orde en veiligheid te doen heersen in de Maatschappij; en dus aan ieder ongehoorde genot te verzekeren van alle de voordeelen die men er in genieten kan. — Terwijl Gij, eenen Derden eindelijk, met oplettende en omzichtig onderzoekende zorgen, in den waaren Geest van 't Evangelie inleiden zult; op dat hij, naar de oorspronglijke bedoeling van deszelfs Godlijke Prediker, aan allen deze leer van troost, verlichting en zaligheid verkondigen; hunne stappen, bij deze zoo veel bevredigende leven-reizen, op den waaren weg brengen en handen en hen dus de hoop, de zekere verwagting, op de toekomende, alle, menschlijk besef te overvloegen, heerlijkheid, ontwikkelen. Zoo veel nut zult Gij stichten, Hoogbiedeleerder der Heeren en waardige Voorgangers deze Hooge School. Zoo veel voordeel, zoo veel heil zult Gij, over de veeleiving brengen! En zouden wij dan niet hartelijk bereidvaardig zijn, om, met onvermoeiden ijver, mee te werken, tot vervulling van deze zeer schoone, zeer verhevene taak? — Gij kunt daar des te zekerder van zijn, daar wij allen, die nu, door de gunstige bevestiging van Zijne Majesteit, ons, met het Curatorschap deze Hooge School, vereerd zien, eertijds zelfs kwartierlingen derzelve zijn geweest, en de lessen van onze beroemde Voorgangers hebben bijgewoond. Ja, ten sterkste zal de blijde en dankbare herinnering der aangename en nuttige dagen, toen door ons alhier doorgebracht, ons aanvuuren, om, met uw Hooggeleerdheid, op te sporen alles wat, tot welzijn en, zoo wij hopen, steeds toeneemenden bloei van deze Hooge School strekken kan. Zoo als wij dan ook vervolgens gaarne de tolken uw verlangens zullen worden, bij Zijne Majesteit, wiens zorg en ijver, tot bevordering van onderwijs en wetenschappen; en alle daartoe behoorende instellingen, zoo helder, in zijn zoo wijslijk, beraamde Wet doorstraalt; en dien wij, hier van mogen wij ons verzekerد houden, altogether genegen zullen vinden, om in de behoeften van onze Hooge School te voorzien, naar die, zoo milde als verlichte, bezorgdheid, welke alle de delen van die zelfde wet bezielt. En Gij, edelaartige Jongelingschap! van alle zijden herwaarts toegevloeid, blijft steeds in aandachtig, dat Gij de onmiddellijke Voorwerpen zijt, van alle de zorgen en bemoeienissen uw Voorzangers, en ook van de onzen. Want, gelijk Gij al reeds hebt kunnen hooren, ook onze namen zijn eens, op de Rolle deze Hooge School, aangeschreven; dus wij, hoe groot de afstand van tijd ook is, evenwel nog, in een „Akademisch verwantschap, met u allen staan. Weest derhalve van onze zorg voor uw welzijn en van onze hartlijke genegenheid: tot waardig volkomen verzekerد. | | Al ^ $ C s D Al het nut, dat hier gefticht wordt, dê vrugt van alles, wat Zijne Majeſteit hier heeft ver- ordend, al dat goede, dat uwe Voorgangers en wij bejagen, tt is alles voor u, ’t moet alles over u komen, 't moet alles uw welzijn bevorderen; 't moet alles ftrekken, om u te maaken, tot Mannen, 200 geacht bij uwe me- demenſchen, als nuttig in de Maatſchappij, in den Staat, in de Kerk, in alles, waar toe gij. immer moogt geroepen worden. Op de loflijkfte, wijze hebben reeds veelen van u, die hier tegenwoordig zijt, den Geest, welke bun vbezielt, aan *den dag gelegd!-Toen de Staat in gevaar was, toen 't Vaderland riep; hebben zij geen oogenblik geaarſeld. Offchoon | tot de loopbaane des Vreedes beftemd , heb. beng zij 't Zwaard des Oorlogs aangesteld, en zodat, naar 's Rijks uiterste grenzen begeven; gereed, zo de omstandigheden het vorderden, hun bloed te storten, op het Veld van Eer, ter handhaving van 's Lands Onafhankelijkheid, die enige vaste waarborg, van 't geluk der Volken! En heeft de gelukkige wending, door den God onze Vaderen, die zich nu geopenbaard heeft, ook onze God te willen zijn, aangebracht, deze opoffering voorgekomen; hunne bereidwilligheid, was dezelfde; zij deden, wat de gelegenheid hun toeliet; en meer te doen; is onmogelijk. Voortreflijk ondertussen, hebben zij zich, onder 't geleide van hunne dapperheid, aller achtung waardigen Voorganger, onderscheiden; door hun zedig gedrag, door hun liefde tot orde en ondergeschiktheid, en door 't houden van die strengste tucht, die alleen de opofferingen en werkzaamheden van den krijgsman, tot een zegen maken voor de Maatschappij. Wij vertrouwen het dus gerust, wat zij in het veld waren, dat zullen zij ook nu te midden onder ons zijn. Tot het beroep en de kunsten des Vredes weergekeerd, zullen zij dezelfde gehechtheid aan orde en goede tucht behouden. — En; dit vertrouwen wij even gerustelijk mijn Jonge Vrienden! die u thans bij hun zich komen voegen, ook gij allen zult met denzelfden geest bezield zijn. Tot bevordering en verzekerung van deze tucht, heeft Zijne Majesteit u allen, onder het aan toezicht van het tijdelijk hoofd uwer Voor-EM Voorgangeren, geplaatst. Hoort naar mijn raad, leent een gezeglijk oor aan zijn vermaningen, en volgt zijn bestuuringen op. Het zullen altijd de uitdrukkingen zijn, van de Vaderlijke toegenegenheid en liefde, van de niets, dan uw eigen welzijn zoekende: bezorgdheid. Gij bevindt u nu, — en verliest dit toch nimmer uit het oog! Gij bevindt u nu, in het belangrijkste en beslissende oogenblik van uw leven. Het staat aan uwe keuze, waar toe gij u begeef, waar aan gij u helen wilt. Aan die vlijt, die liefde tot orde en geregeldheid, en die nuttige oefeningen, die uw gehele leven kunnen gelukkig maken; — of aan die traagheid en zorgloosheid, aan die teugellooze losbandigheid, aan dat verzuim van al het goede, dat u, van de ene ellende, in de andere, stotten zou! Op dit oogenblik liggen de beide wegen voor u open. De ene nodigt, de andere lokt u, Ach! Wij bezweren u, bij alles wat u dierbaar is; doet de goede keuze; slaat den echten weg in! Zijne Majesteit heeft u denzelfde aangewezen, gemakkelijk gemaakt, met allerlei voorbehoedsmiddelen omringd, om er u op te houden. Volgt toch zijn Majestie's uitnodiging, neemt zijn hooge bevelen in acht, en volgt het verlangen van zijn hart, dat alleen uw welzijn wenscht, niet te volgen! Een omvang van studeerprogramma, welken bij eigen ervaring, bevinden zult, zoo wijselijk te zijn in gericht, dat zij, bij het licht, hetwelk zij, over elkander verspreiden, een volledig geheel van, ter toepassing, bruikbare kundigheden uitmaaken, is u voorgegeschreven; om u, bij een naaste en vlijtige beoefening van alle dezelfde, te brengen, tot de verkrijging van die Akademische graden, die voorwerp zijn van uw wensen, zoo als de bedoeling van uw zending herwaarts is. En denk niet dat u daarbij enige overtollige last is opgelegd. Bij ieder vak is alles zoo juist berekend, naar den eis om er den leerling grondig bekwaam en in de grootste uitgebreidheid nuttig in te maken, dat men er niets van kan overvloeden, zonder zichzelf, in den hoogsten graad, te benadelen. Alle de wetenschappen lenen elkaar de hand; en hier zijn telkens vallen gevoegd die gelden die in 't onmiddellijk verband met elkaar staan. Neemt een schakel weg, en de geheele keten is verbroken, en de verwarring blijft gebrekkig en onvolmaakt. Verwaarloos er dus geen van; gij zelfs zoudt u de vrucht van uw 'geheelen arbeid onthouden, en u de gewenschte bevordering onverkrijgbaar maken. De Examina, welke gij telkens zult moeten ondergaan, zullen aan den dag leggen, welke uw vorderingen zijn. Zij zullen doen zien, wat gij vlijtig behandeld, wat verwaarloost hebt; hoe ver, of uw nijvere vlijt, of uw onverschillig verzuim gegaan is. En bij de uitslag van dit onderzoek zult gij inzien, naar wat gij gezaaid hebt, zal u te hoop komen: Eer, roem, en bevordering; — of schande, berisping, en ten onverpoed in 't voorwerp uw bezieling. U, door verzuim den arbeid willende verlichten; zoudt gij zeggen, verlengen, verzwaarden, ja zelfs geheel nutteloos maken. Ten laatsten, om uw onderliggende metgevingen ijver te sterkere aan te drijven, heeft Zijne Majesteit premies verordend, voor diegenen die, over eenige op te geven stof, de uitsteekendste proeven van bekwaamheid zullen inleveren. En hij, die deze premies verdient mag, zal er niet alleen de onderlijke ere en roem van 't oogenblik voor wagen; maar Zijne Majesteit, begeerig om voor zijn Rijk, in alle vakken, bekwaam lieden te zien opkweken. Kenn, en die ook daadlijk in werking te brengen, heeft wel willen verklaaren, dat Hij, bij aanvraag tot ambten en bedieningen, op deze door vlijt behaalde premies, acht flaan zal. Met dit heuchelijk vooruitzicht - derhalve; zal de vlijtige beëindiger van de Academische studies zijn publieke loopbaan kunnen intreden. En met welke vreugd zullen wij u deze eereprijzen zien behalen, en uwen naam met welverdiende lof, in 't openbaar, vermelden! Spannen Gij, lieden dan nu alle uwen krachten in, om te vorderen in deze edele, 200 veel nut aanbrengende, 200 veel heil stichtende loopbaan! En dat de Allerhoogste de keuring van zijn zegeningen uitsorteert, over uwen poging, over die uwer waardige Leeraar, over alles wat, ter bevordering en bereiking van 't u gesteld doel, zal worden aangewend! — Dat vooral zijn zegen ruste, op onzen geëerbiedigden en geliefden Koning, dewelke deze Hooge School, door Zijn zorg voortreflijk ingericht, in eenen zoo allezins verbeeterden toestand, gevestigd heeft! Mogen Hij lang op dezelve zien vormen een reeks van uitmuntende jongelingen, de hoop hunner geërbachten, de fierheid der Maatschappij, de steun zijnes Rijks, de bevorderaars van deszelfs bloei, de getrouwe dienaren van zijn Koninglijk Huis en Geslacht! — Dat alle de leden van dat roemruchig Huis, in lengte van dagen mogen delen, in zijner Majesteit geluk! — Dat dit, onder zulke gunstige voortekenen, opgekomen Rijk der Meeiden door wederzijdsche toenadering van alle deszelfs ingezeten, door in een smelting van alle deszelfs delen, een onwankelbare vastheid verkrijgt! Ja, dat het, onder des Hemels zegen, het gelukkigste aller Rijken wordt! — En mogen ook ons Gewest, onze Stad, en Gij allen, onze beminde Lands- en Stadsgenoten! mede delen, in deze vooruitzicht, in dat Heil! Dit is onze oprechte hartenwenscher. REDEVOERING, PLEGTIGE INWIJDING VAN DE AKADEMIE TE UTRECHT, - BIJ HARE NIEUWE INRICHTING, UITBREIDING EN OPLUISTERING, OP LAST DES KONINGS .nost en DE DOMKERK, den 6 van Slagtemaand, 1815. DO Jopocus HERINGA, Extern Zoon, RECTOR DER ZELVE AKADEMIE. ] 15 HENEN MET ^ ris Weil ds e y REDEVOERING, Ue e PLEGTIGE INWIJDING VAN DE 4 erg qu E 1 UTRECHT, EERSTE NIEUWE WRITING, UITBREIDING EN OPLUISTERING: Eu An U, eeuwig, heilig God! Koning der koningen! weldadig Bestuurder van ons lot! Zij dit Feest gewijd! Gij geeft ons deze schoone dag, en stemt onze harten tot vreugde. Och! dat wij ze, U ter eere genieten, het Beier daartoe den Spreker en de Hoorders in deze Vergadering: en bekroon deze plegtigheid, met Uwen genadigen zegen! Het zij zoo!. Grootachtbare Heren! Edelmoedige Opzieners en Verzorgers deze Hoogeschool, in die betrekking vertegenwoordigende onze geliefde en geëerbiedigde Koning! Edele, hoogaanzienlijke, achtbare Mannen, die, in het Koninkrijk van Nederland, of in het Gewest en de Stad van Utrecht, bekleed zit, met verschillende waardigheden van tegeving, rechtspleging en bewind! Wijdberoemde Hoogleeraren, door 's Konings keuze geroepen tot dienst deze Academie! Veelgeachte Ambtgenoten! Weleerwaardige Bedienaren van de Christelijke Godsdienst! Brave Jongelingenfchap, een van onze Hoogeschool! Gij allen, eindelijk, die hier zit samengevloeid „om deel te nemen aan dit grote seculaire Inwijding Feest!” Om jullie uitgenoodigd, niet naar een bekrompen gehoorzaal, maar naar deze ruime tempel; om een redevoering te horen, niet in de taal der geleerden, maar in onze moedertaal. Het een zal zo, wel als het ander jullie, hoop ik, welgevallen zijn, en scheen te pas komen voor eenen Feestdag, als deze. Immers is de vreugde, en opluistering onze Hoogeschool een billige kost, tot vreugde; niet minder voor jullie allemaal, Burgers van Utrecht! dan voor ons, die een 'gedeelte uitmaken van deze Letterkundige Maatschappij. Wat aan geen Stad van het vrijgevochten Nederland ooit gebeuren mogt, dat viel aan Utrecht ten deel; gedurende een tijdverloop van ongeveer honderd en tachtig jaren. Een Hoogeschool, door eigen ijver opgericht, met eigen middelen onderhouden; door eigen gezag beziend, was de luister uw Stad, de roem uw Voorouderen. Zij verkreeg eenen rang, naast de aanzienlijkste Akademieën van het Vaderland, en wist dien voor ganz Europa, te handhaven. Zelfs de schokken der Volksbewapeningen, de orkanen der Staatsomwindingen waren, langen tijd, niet in staat haar omver te werpen. Eindelijk evenwel scheen, nu vier jaren geleden, het uur daar te zijn, waarop dit heiligdom der Wetenschappen zou deelen in de verwoestingen van Staten en Rijken, door den Overweldiger onze eeuw, onder Gods. 