Seder ha-inot le-tishah be-Av :bim kol ha-tefilot eha-minhagim le-yom zeh ke-minhag Ashkenaz : Ivrit e-Hollandit = Gebeden en Klaagliederen voor den Treurdag von Ab : naar den Nederl. Israël. Ritus : Hebreeuwsch en Nederduitsch : met eene historische inleiding
I : ^ V T T : >- It t : - : r ;)jn? 3'pfii Da'uTi Trthi inn i?p? vliv: V T J" - t ti: I V " <T : •• • -« .'ui ">13T jtno inft» 3*P!Sl • ♦IK • yh r\r\ nü *» Idt T TT T TT V T n^n HD ♦IK TT • 'lx T TT V *1« • 'IN T TT *1« • *1« : i:b n^n riD ^ik * ijnö^n nx ^^<n'^ nu^nn •• T : V V •• : T • - • : T : •• T T 1 ••: ■ T t * lynp e)pD2 liVJ^D T • : • •• •• : T : • •• T - ^■ 16 De kroon is ons van het hoofd gevallen, wee ons, wij hebben gezondigd! Daarom lijdt ons hart, desjvege verduisteren onze 17 oogen. Omdat Zions berg verwoest is en vossen er op rond 18 zwerven. Gij, Eeuwige, troont eeuwig, Uw troon bestaat door alle 19 eeuwigheden. Waarom zult Gij ons op eeuwig vergeten, ons 20 verlaten in lengte van dagen ! Het volgende vers (133T*n) wordl eerst door de gemeente gezegd en daarna, door den voorzanger herhaald. 21 Voer ons, Eeuwige, tot U terug, wij willen terugkeeren, 22 vernieuw onze dagen gelijk voormaals. Wilt Gij ons op nieuw verwerpen , oneindig door op ons vertoornd zijn? De gemeente en daarna de voorzanger herhalen andermaal: Voer ons. Eeuwige, tot U terug, wij willen terugkeeren, vernieuw onze dagen gelijk voormaals. Dit laatste hoofdstuk der klaagliederen, wordt door den Voorzanger herhaald. Kaarbij achter elke strophe het tusschenwerpsel ^^f (» Wee") en aan het einde van elk ters}"^ HTI HO "iw (*Wee, wat ia ons ovtt\iOiatü.\") tcordtingelaschi. 30 i^ï3 inè« nc^« DiTinn^i i^b: rrip' rypf2 irfij< riTja Dnp HDön:) i:n^ni : iina^n-nx r\s-n ü^sn i:^ nn-no 3 ^ •t: -t : V IV •■ T -: I- _ i" t :■■■ ^ :• >■■ : t i' - t t-'t v £J iJSjn-ij iJixi:; "?;; ; ^)^y -i'noa irvir lyn*^ tiDDS irb'D -^ ^ 17'LrD DHDi; : iraD Dn\"i:i;r i^ras*" DrN*° is[:n irn^j^ ^ r^ : "i3"ian sin *i3p yhrb ^'-i} ^"^^^^yi : DTp f x pils i:b o |. lii;? P;ï3 b^c^: : D];n niSijST ;:3p nbp; iiin;) bnip \ | : mn:! N*? D^ipT *:ö i^n: d"i'3 Dnc^ : nmn» n;^3 nSn^'^' ■^- IT : V j V' l": -!■■ : .: ■ -'tt: 't it _ ; j- t : v '•. : TT -^- • •).•: IT T \ J-T ■>'■'''■• T T I -■ : • I' yt ,.. ; ... ^.. ; )>-:•.• " • -. ; - T IT T r : • ».• i- 20 De adem onzes levens, de gezalfde des Eeuwigen is gevangen in hunne strikken, van wien wij zeiden: in zijne schaduw zullen 21 wij leven onder de volken. Jubel en juich, dochter van Edora, bewoners van het land Uz, ook aan u zal de beker komen, 22 gij zult dronken worden en ontbloot zijn. Gedelgd is uwe schuld, dochter van Zion; Hij zal u verder niet verdrijven; Hij bedenkt uwe schuld, dochter Edoms, maakt uwe zonden openbaar! 1 Gedenk, o Eeuwige, wat ons gebeurd is, zie en aanschouw onze 2 schande. Ons erfdeel is aan vreemdelingen toegevallen, onze 3 huizen aan heidenen. Vaderlooze weezen zijn wij geworden, onze 4 moeders zijn aan weduwen gelijk. Water drinken wij voor geld, 5 hout wordt tegen betaling aangebragt. Over hals worden wij 6 vervolgd, wij zijn uitgeput en rusten nimmer. Aan Egypte 7 reiken wij de hand, aan Assur om brood ter verzadiging. Ónze voorouders hebben gezondigd, zij zijn er niet meer; wij echter 8 boeten hunne misdaden. Slaven heerschen over ons, niemand 9 bevrijdt uit hunne hand. Met levensgevaar bekomen wij ons 10 brood, wegens het zwaard in de woestijn. Onze huid brandt 11 als een oven, door den verterenden gloed van den honger. Vrouwen 12 onteeren zij in Zion, maagden in Juda's steden. Zij hangen eigenhandig vorsten op, verschoonen het aangezigt van grijzen 13 niet. Jongelingen dragen molensteenen, knapen bezwijken 14 onder den last van het hout. Grijsaards zijn van de poort ver- 15 dwenen, de jongelieden van hunnen zang. Verdwenen is de blijdschap onzes harten, onze reijendans is in rouw verwisseld. 29 T -: V T ; <r • r - - _ V vv : t t : <t I av •• : -. •iT T i: v-:i- ; .. ; j- T <■ A" •• -"■•:• _i : I v v •• : - : D*pnï üi na"ip3 d*3öot n*3ri3 riii^jr n»N*3J nKcanoa^ II' -- ^- vT .:!• ; j' : I - T Av -: I ^ -: _ T r • : j - i" : Dn^i^D'pa ^^^\ mr n^3 d^^ htiy: nirina fan^^ i;;j-^ *nüKii;i-Di ixi ♦^ i;73n-'?N inio mo lé? isnp ndü i^dd^ : IT nr - \, T j- , r • - c T :I-"T •■ T _j •• T : -'T - \- j \, :• • • -—T • • ; VAT i" t: :• p D'bp : livp ^?r'•^ i:*o* in^d livp nip irnbrnn hd'pdd^ ^ «• 1- !•■ )• jr ' . I ^" T ^ : IT . -j- I ' j-l T A" I : \ v iv • IT :jt ^t : • - Iv T : -»• r iv - -att v : • • •• r i t ' als hout. Gelukkiger zijn zij, die door het zwaard zijn gevallen, 9 dan zij, die door den honger zijn geveld; zij die doorboord in hun bloed zwommen, dan die als veldvruchten verteerd 10 werden. De handen van liefdevolle vrouwen kookten hare kin- deren, deze strekten haar tot maal bij den ondergang van de 11 dochter mijns volks. De Eeuwige heeft Zijn toorn den teugel gevierd, Zijn toorngloed uitgestort. Hij ontstak een vuur in Zion, 12 dat het tot op de grondvesten verteerde. De koningen der aarde geloofden het niet, noch al de bewoners der aarde, dat de ver- drukker en vijand komen zouden in de poorten van Jeruzalem. 13 Wegens de zonden harer profeten, de misdaden harer priesters, 14 die het bloed der regtvaardigen in haar vergoten. Zij dwalen als blinden in de straten rond, met bloed bezoedeld, zoodat niemand 15 hunne kleederen durft aan te raken. Terug! Onreine! roept men hun toe, terug! terug! raakt niets aan! want zij vlugten en dwalen rond; onder de volken zeggen zij: deze zullen nimmer 16 eene woning vinden! De toorn des Eeuwigen heeft hen ge- scheiden, Hij zal niet meer op hen nederzien. Het aanzien der priesters hebben zij niet geacht, grijsaards niet verschoond. 17 Toen wij nog bestonden, versmachtten onze oogen naar onzen ijdelen bijstand, toen wij hoop koesterden, hoopten wij op 18 een volk dat niet helpt. Zij legden onze schreden lagen, dat wij niet konden gaan in onze straten ; genaderd is ons einde, vol zijn onze dagen; want ons einde is aangebroken, 19 Vlugger waren onze vervolgers dan de adelaars des hemels, op de bergen jaagden zij ons, in de woestijnen loerden zij op ons. T ■■ja nn-N-i : 'usra nusu' 'finiy fflrr nn'«i : "n n'TSJ °' T T • T r T :^ • VT : T • T-T - .T : T <:• T . IT ' T : J' T >J n2'2n ü^\*2''p^ ür\yj : Di^n-^^ 'b:; D:r:ni ^Dp \"i3'c^ : 'b'^; ^ T • - T T 11-: cT : • 1- T (.- T T :^v : - It «•• : • it t -"^ hrh ?nn : onn^ niryD3 nin* ':'id:i an^ n^-^n : Dnr::^ ^:x :° ... T |<.. . ,.. ... ^. »■..,- . vT : V : .»•-• T ■ T iT T I-.: - v" -: nj ^r^rm nD\sM33 D*N7D!:n onij^np*^ *:3 :mïin*75 = lin-'^x pil* ri*^'^ p3n : laTDS a*35;°*3 nbsS ^d^hd ■• ? ü')Tj;j2b D^SpN*n : Dn) ;;n* 'c^niD Dnp 1'7^?ü' D^*p^i>r x^vs -i S_ HD i':'n~K7i ;^ri"^Q? Jl?^3nn D'nD nxpra ^p;;"n3 fi^. £ n^ijD D^riöD h-ij; iD"ix dSi,»: in:; :V^q hnn: i^t : on* ^ T <- T Al- Wi " > T •»: IT : • >«- T IT t:- 59 leven. Gij, Eeuwige, ziet mijne verdrukking, o schaf mij regt. 60 Gij ziet al hunne wraakzucht, hunne ontwerpen tegen mij. Gij, 61 Eeuwige, hoort hunne la.stering, hunne ontwerpen tegen mij \ 62 De redenen mijner tegenstanders, en hun trachten tegen mij den 63 geheelen dag. Zie, hun zitten en staan, ik ben hun spotlied, 64 Geef hun. Eeuwige, hun loon, naar het werk hunner handen. Geef 65 hun hart aan krenking ten prooi, — Uw vloek op hen. Vervolg 66 hen in toorn en verdelg hen van onder den hemel des Eeuwigen. V, 1 Hoe is het goud verdoofd, vervalscht het edele metaal, hoe zijn de heilige steenen verstrooid over de hoeken van alle straten ! 2 De kinderen Zions, die kostelij ken, opgewogen tegen gedegen goud, hoe zijn zij gelijk geacht aan de aarden scherven, het handwerk 3 des pottebakkers. Zelfs draken reiken de borst, zoogen hunne jongen, mijns volks dochter is den gruwzamen ten deel gevallen 4 gelijk struisvogels in de woestijn. De tong des jongelings kleeft aan zijn gehemelte van dorst, kleine kinderen vragen brood, niemand 5 reikt het hun toe. Zij, die geurige spijzen genoten, vergaan op de 6 straten, de op purper opgevoeden omvatten mesthoopen. Grooteris de schuld der dochter mijns volks, dan de zonde van Sedom, dat in een oogeublik verging, waarmede geen hand zich moeide. 7 Witter waren hare vorsten dan sneeuw, blanker dan melk, hun gelaatskleur rooder dan 'koralen, hun gestalte dan saphier. Don- kerder dan zwart is thans hun gestalte, zij zijn op de straten niet 8 te erkennen. Gerimpeld is de huid op hun gebeente, droog Mi •27 rvb;r *3d : m^; ^^'? ^:ii< ^nni •^D^< nr *d : nxn n*S ':iii^ »'? c -S.^ 'iJDD^ i<m : nin^ni; nDV;:':i niprai \yDr^ nti^an: '^ •• T : <T • IT : - T ^ T : tI : - : ■• t : <t : _: - X'i T : IT T _ j I.T - • T : - T :<- "ir^ t - i" v • t - V. -:i" )t It tiv t « - t : it t j t : >.- t •• : : • r ) - r i''' * " " DH^ö ir^;r 1ÏÖ : D\"3i^n nnps ijo^c^n dis*di *nD : nSan "' ^ (.V • v r ^ T r -IT vhv: i," • : v r j- : it ■ : ir. j : (.; V : " : -'t : 1 • '^^ -ir r • (.t : v: II-: - ^- SJ • ■•■.*-■•■ \"'''" " «:iT IT- j— : I V • - • V T j !• • J J T : I : • • <tIt • :it:- • :;- t v - -j- ir r nj : 'mr^\> 'rrsrb ^y^^ oV^rn"'?»^ n^^o'^:^ ^7ip : ni*^nnn nino ^j !• 't : - : r T : - : v I : : r j- : - - r :at t v ,' i • : - ^i, ' **i:>£3i 'y^ 'yDi nai : XTn"7J< n"^Q^< :^^np^< dV3 nsnp » ^.• : - j" • -jT -; T : s- it ■ - t : k.- t I v jii ••• j : t : -It nj 85 Het regt des mans te buigen is tegen den wil des Allerhoogsten.i 36 Een mensch in zijnen strijd te krenken kan de Heer niet be- 37 geeren. Wie was het die zeide en het gebeurd, zoo het de Heer niet 38 heeft geboden? Dat niet kwame uit den mond des Allerhoogstea 39 het kwade zoo wel als het goede? Wat beklaagt dan de mensch zich 40 in zijn leven, de man over [het gevolg van] zijne zonden? Laat ons onze wegen doorvorschen en doorgronden en tot den Eeuwige terug- 41 keeren. Laat ons on^e harten met onze handen tot God in den hemel 42 heffen. Wij waren afvallig en wederspannig, daarom hebt Gij U niet 43 ontfermd. Gij hebt U in toorn omhuld en ons vervolgd, zonder 44 mededoogen gemoord. Gij hebt U meteene wolk omhuld, zoodat geen 45 gebed kan doordringen. Tot verworpeling en afschuw maakt 40 Grij ons te midden der volken. Alle onze vijanden openen hun mond 47 wijd tegen ons op. Angst en valstrik is ons geworden, verwoesting 4S en ondergang. Waterbeeken stroomt mijn oog om den ondergang vaa 49 de dochter mijns volks. Mijn oog traant onophoudelijk weg, zonder 50 verademing. Totdat de Eeuwige van den hemel nederblikt en ziet. 51 Mijn oog doet mijne ziel wee, wegens al de dochteren mijner 52 stad. Zij jagen mij als een vogel, mijne vijanden, zonder oorzaak. 53 Zij sloten mijn leven in een kuil in en wierpen mij met steenen. 54 Water stroomde over mijn hoofd, ik zeide: ik ben vernietigd! 55 Uw naam. Eeuwige, riep ik uit den onderaardschen kuil aan. Mijne 56 stem hebt Gij gehoord, wend \5\v oor niet van mijn smeeken om 57 verademing af. Nabij zijt Gij ten dage dat ik U roep, Gij zegt: 68 vrees niet! Gij Heer, voert het geding mijner ziel, Gij redt mijn 26 Kon : rnS sn*ü,::D 'ib'V^i inc'p n-n : ddic^ ^^dï:? :>; ... I,..- .TT^-- ■•• ■-- : I- l<-T .- ^ -.-T. I - T . ».T T ,. : • - T ; I : • «• T i t : - i," : t : • : • V.- • : • T • I T T I-.. <••:-- iT -:i- •>- : • \- : - • j- • : ' -,0 TOi 13X i?3X"i : HDiü \Tü^:i 'VSi: ü'^^:^:2 nirni : n3X3 ^^ "iibrn niDT : ü^Nni r\yj;h nnai ''»j;?-"idt : ninr^ ^nSnini u' : ■ -'T iT ^T -:i- .V,. : ;. : T t : it : i- v." :^- i, : 3 ^ non : Vmx p-^;; 'n'^-Ss* a^o^x hnt : *'ir£32 'S;r h^oti n^ u VT - • It : - 'T-: _ iT -: I- v. T \ ■'' • '"' ■*' ^ • ; v'^ir 'r'Ui *3 Din "ns 3*1:'* : viivia bi; s*::'^-'^ nnii? 3112 ^^ IT :■•■„: .<" : • ' \" ■)" " .: 's" • itI: • y \r • t ti-.- !«•■ • -> '~ '^'yi^x t>3 v^:n nnn k^iS : i:^\^-»i3 nn lii ■?» hij; j«^ ^^ .. j. -. ^ T : - - -"- •■ - : |. •. : \-;-- ■ • t • < 10 paden krom. Hij is mij als een loerende beer, een leeuw in zijne 11 schuilplaats. Hij omwoelt mijne wegen en verscheurt mij, maakt 12 mij tot ontzetting. Hij spant zijn boog en stelt mij neer als het mik- 13 punt voor den pijl. Het drijft in mijne nieren de pijlen zijns kokers. 14 Ik ben ten spot geworden voor al mijn volk, hun spotlied den ge- 15 heelen dag. Hij heeft mij verzadigd met bittere kruiden, mij vervult 16 met alsem. Vermorzelt mijne tanden met kiezelsteenen, overdekt 17 mij met assche. Mijne ziel ontzegt zich alle heil, ik vergeet het geluk. 18 En zeg: verdwenen is mijne zege en mijn toevoorzigt van den 19 Eeuwige! De herinnering van mijne ellende en mijne rampenis 20 alsem en bitterheid. Dat gedenkt aanhoudend mijne ziel en zij kromt 21 zich in mij. Daarmede troost ik mijn hart, daarop hoop ik: dat de 2^ genade des Eeuwigen oneindig is, dat Zijne barmhartigheid niet ten 23 einde is. Nieuw eiken morgen, groot is Uwe trouwe ! Mijn aandeel 24 is de Eeuwige, zegt mijne ziel, daarom hoop ik op Hem. Goed is de Eeuwige jegens hen, die Hem vertrouwen, voor de ziel, die Hem zoekt. 26 Het is goed, zoo men in stilte op de hulp des Eeuwigen beidt. Goed ^7 is het voor den man, wanneer hij het juk draagt in zijne jeugd; 28 Eenzaam zit en zwijgt, wijl Hij het hem oplegt. Zijn mond in 2^ het stof buigt, welligt bestaat er uitkomst. Die zijn kastijder '21 den wang biedt, zich verzadigt met smaad. Want niet eeuwig 32 laat de Heer hem aan zijn lot over. Want zoo Hij bedroefd heeft, 33 erbarmt Hij zich naar Zijne oneindige genade. Hij kwelt niemand 34 onwillekeurig noch bedroeft de menschenkinderen. Om onder Zijne voeten al de gekluisterden der aarde te vermorzelen ; 25 -S« "]) hiiö '}r\n-b^ nV^\ ddv n^^Dn bras nnin fi'-v ' ^ , T^b'):; usi^b]; '1*03 r?^ "m *ln^^ ^iö hd: niib d^dd " ;■ Ii?.n ^^.-^ ^'1^*1'^ pi?) ''-^^^ • ^??^ IH-^ \r^ ^'^.p'Prï''' I T : iT T j T : V." T I V - -■ : t : -.t vat v ■« ; it v" <". •'"q ' '• D^Sö nin*-cix DVD n^n it>^ 3*bDD ni)ö n^ria dvd «npn == -•• T iT : I - J : VT T j : • t • - : ";«• : tI : • IT • r : I • V.' • : • : j- • •.-_-: a* t : nc^3 n'?^ : DVn-^2 in* "nbn* ni:^* *3 ^^J : *iiN-Kbi ^ •t: «t' I- T VT Ij -:i- -j-.. t r ) -•- i : ^ T D*5c^rt:3 : n^<':>m ^iii tip"') ^'^r n:i3 : *niDv;r "i^i:^ n'ij;i ^ ^' - -: 1- : iT T : J IK •;- t ^t t it : - v" • • :^ : '>r\m: "i*3Dn ^*ï« n^pi n;^3 m:i : D'^ijr *nD3 *JD*c^in» I- : t :. -'■ = ^' *■■■ " ■' • ■■'■ """ ^"^ ''^. ■'"y " ■ ■ V" • *nb*n: nn:i3 *Dni yi: .: ^n-^fin Dn'i:^ jriii^xi p;rT^< *3 dS" ^- !• : • t : - T : <:-t r t • : i- t *-••--: r I '^ : •-• <• -■- D beek dag en nacht tranen stroomen, gun u geene verademing, uw 19 oogappel rustte niet. Sta op, weeklaag in den nacht ; bij den aan- vang der nachtwake, schud uw hart als water voor het aangezigt des Heeren uit. 34 niin-ip pivi 'p^i;^ t]t::;D '?r^? '^^'^''^^^ 'i^r^ p.^*^ "I?'^^ ■' : ■ T T IV jj ^T : - : • : 1 at t 1 -r t (.■• - : i t • : it : !_• -nD^iN* n*:: "i"n>*s* at: : onbx p^n-'^N* übsi: "lönc^nn Ti^ ^^ ? "9 p;>*"n3 rijpinp "^bnij^j "^rnpN* n;p oVf n; n^n -]^ -"- •■ T : :^T )r <t )•-•-. Iir t :• J- K" : " vt-, jr Dc^Ni lirr} ipni^^ "^-Ti '^y^;h^ yh ^b:: ipöD : cnnpi ^o ]Z -^pS c'f:^•D 'y rh'^p 'i"T2n*;u> n^rn nN*;n oVf it nr"?;; "T^s* nin* n'-^:^ : ii*sn i3s* vd inr^p'^ dt^h nr -in* iiv'>'3 ^ «■ - : - AT T -" : k" T _•■ Iv •• I' -'T- -■•.• -: T : V ^ <- ■ • ''■ f -n2 n!:in ^ins*"'?^ dsS pt^ : "inv pp Dnn dHx tS;; ^ - -■- AT -: V l,T • I J- T l'ITT I VUV t"" •• I ' " T il laten het hoofd ter aarde hangen, Jeruzalems jonkvrouwen. Mijne oogen vergaan van tranen, mijne ingewanden gloeijen, mijn lever wordt op den grond uitgestort, over den val van de dochter mijns volki?, daar kind en zuigeling onniagtig versmachten in de 12 straten der stad. Hunne moeders vragen zij : waar is koorn en wijn? als zij onmagtig versmachten gelijk verslagenen, in de straten der stad, als zij hun levensadem uitblazen in den schoot 13 hunner moeder. Wat zal ik voor u oproepen, wat u gelijk vinden, dochter Jeruzalems, wat met u vergelijken, o|)dat ik u trooste, joukvrouwelijke dochter Zions ; want groot als de zee leis uwe \\onde, wie zal u genezen? Uwe profeten voorspelden u valsch en bedriegelijk, zij dekten uwe misdaden niet open, om uwe afvalligen terug te voeren ; zij voorspelden u valsche en 15 bedriegelijk e profetiën. Over u slaan de handen zameu allen, die langs den weg gaan, zij sissen en schudden het hoofd over Jeruzalems dochter. Hij heeft zonder verschooning ter neder geworpen, den vijand IS over u doen juichen, den hoorn zijner tegenstanders verhoogd. Hun hart schreit tot den Heer.- de nniur van Sions dochter laat als een o 23 Sb m">^n:i j^n:i : rtnlri nsbüD S'pn risb j^^in n^^n»^ < I - ••':1T -"-T T IV T : VT T : - ^" • I VAT T " -■• ■ VT : 1:^X3 3pi^^3 ni^a*»! d^in* ^^öd iro* iint^ ij^ti^n ^^kn'::^* np -:i-- T^: • : <t • •• : : I-. ' " "^ ■> i '' '^ vt : it t t iv ' *^"is* n;n : inon ::^s*3 ^ö;^ p^ï na '?riN*3 pjjTnpnD '^a n - : ^vv- ATT : • I." ■ T .V ,: : " t " ' .. ^ ; . ^ j- . .._. I nin; npp inpb mp )y^ [^3 ddh^^t : rj^:^) n*:s*n niin* ^ I *jnx rar : [riDi ^bg 1t3^{"D;;D f xri nap^i ij^id ji^vn t ^ini bip n*niiüiN* nbin aHs-n^a Tiion lè^ipö n^<J inatD J ,:ir Iv T Av : : - _ ». •• - : • : • t I: • •"• • : : • • • - -.- • : - : . «T : - T ')•• ^ : vt :. i" : b^i:>3 nn'ï^'i ni'pD n^nn:^ nai^i nas* nni^i:^ pK3 li^aS T «VT : T : - T Av • : ^- • : J- • t ." t : I v t_t < : '' lüi^ pN*"? lic^» : nin^D run is*ïd-nS n^s^aro:! nnin r« ". • I vctt : >•' it :i" ' .». t ^ : it t v • : ^- t I -■•• rnx*? nnin D^p"::^ n^n di^kt'?;^ 1*35; ib;;n ri'^i*-nn »ip? I V T T <• Ia-- >. : it t - TT < ■.•; IV I • - —l : • met den grond gelijk gemaakt, het rijk en zijne vorsten ontwijd. gin Zijnen gloeijenden toorn heeft Hij afgehouwen eiken hoorn in Israël; Hij heeft Zijne regterhand voor den vijand terug ge- trokken ; in Jakob brandt een vlammend vuur, dat rondom ver- 4 teert. Hij spant Zijn boog als een vijand, Zijne regterhand staat vast als een tiran, Hij vermoordt eiken wellust der oogen, in de tent van Zions dochter stort Hij Zijne gramschap als een 5 vernielend vuur uit. De Heer is als een vijand geworden, Hij heeft Israël verwoest, vernield al zijne paleizen, verdelgd zijne 6 vestingen en op Juda's dochter jammer en klagt gestapeld, Hij roeide zijne omgeving alö een hof uit, verdierf zijne verzamel- 7 plaats. De Eeuwige lieeft in Zion feest en Sabbath der vergetel- heid prijs gegeven, en Hij versmaadde in Zijn gloeijenden toorn kouing en i)riesler. De Heer heeft Zijn altaar verlaten, Zijn heiligdom verworpen, de muren der paleizen geleverd in 's vijands handen; hun stem galmt in het huis des Eeuwigen 8 als op feestdagen. De Eeuwige heeft besloten de muren van Sions dochter te verderven. Hij heeft de snoer gespannen, Hij trekt Zijne hand niet terug van vernielen, laat wijngaard en muur y treuren, gezamentlijk versmachten zij. Verzonken in den grond zijn hare ])Oorten, te gronde gerigt en verbroken heeft Hij hare sluitboomen; haar koning en vorsten zijn onder de volken, zonder leer, ook hare profeten erlangen geene openbaring van den 10 Eeuwige. Zij zitten verstomd ter aarde de grijzen onder Sions dochter, zij nemen asch op hun hoofd, omgoi'den zich met zakken. 1 22 j "135 *3 ö'P?"i"^ \\3 vn *p33 3*;^o ünp 'pjsp pnv2 d*d I JT • : l> -:i-: vT : st ■ t •■ - : > ■=■■ t vt : I • t : ■• i- ] in^ö"0 nin^ sin pnv : on^rs ."n:"? d'7*;:^it nn^n v"iï n^ i ^dSh ninni \nbinn 'hi^:ir2 is*ni D\^;;p3 t^rii;^*^;^ ^nno g j ii;i:i "i^i^n *pn *:n'3 ^iitbn nan bnxQ^ ^nx^p : '2ü2 «^ -"- ' *i^x-^3 ^S' bn:o r*^< *:x nn:^: '3 ly^c^ : n\t:3 n*33 nnn n-o | -: T • ..-;!<.. • T -'T T V:!'.- r : IT "'T.", ■-"" " "-V-" T '-'-(.• T : V- -1 • -:i- T -"• : I •-• r : <t T iT t t , ^ |T - r • : 1,- : - -'^" '■ "TT : .^ p p« D^ü-iTQ ^'b'JT] p-irn^-nx *jn^| ' 1s^^3 yi;\ r\yi} -< 3 is van mij verwijderd, die mijne ziel verkwikt; mijne zonen zijn 17 verwilderd, want de vijand heeft de zege behaald. Sion breidt hare handen uit, niemand troost haar; de Eeuwige heeft de vijanden rondom Jakob ontboden, onder hen is Jeruzalem eene 18 afgezonderde vrouw^ geworden. Geregt is de Eeuwige, Avant Zijne woorden was ik weerspannig. Hoort toch, gij volken, allen, ziet mijne smart, mijne jonkvrouwen en jongelingen zijn in gevan- 19 genschap gegaan. Ik roep mijne vleijers, zij hebben mij bedrogen, mijne priesters en oudsten vergaan in de stad, want zij bedelen 20 om spijze, om hunne ziel te laven. Zie, Eeuwige, hoe wee het mij is, mijne ingewanden gloeijen; mijn hart keert zich in mij om, daar ik Hem weerspannig ben geweest. Buiten woedt het 21 zwaard, in huis de dood ! Zij hooren hoe ik zucht, niemand strekt mij ten troost. Al mijne vijanden hoorden mijn ongeluk, zij ver- blijden zich dat Gij het gedaan hebt. Brengt Gij den dag, door 22 U verkondigd, dan zullen zij mij gelijk worden. Al hunne snood- heid kome voor U, behandel hen, zoo als Gij mij behandeld hebt wegens al mijne misdaden, want mijne verzuchting is groot, mijn hart verkwijnt. n. 1 Hoe omwolkt heeft de Heer Sions dochter in Zijn toorn, Israëls sieraad van uit den hemel ter aarde nedergeworpen, en Hij dacht 2 ten dage van Zijn toorn niet aan de bank Zijner voeten. Zonder verschooning heeft de Heer Jakobs %voningen verwoest, in Zijne verbolgenheid de vestingen van Juda's dochter ter neder geworpen. 2i 3*irni nn:«3 ^<*^■D3 nnnir 'l^<T'•^ rnS^n nn^DD'Ss nn^n T JT - _ \r : V IV ;• - t t : v -< t r t, • • t <v : - : t t«t t :\s* D\sSö Tim nhnns* nnDT xb n^Sr^a nnN**:ü : n1^^* » I ^" ^ • T : •••-"• - T • -: I- T : iT .' t •■• : -'T t : •■. i t '\- T. --'T _ T I". *■' • ■ ■'' ' '■ .^ '■' T : «•• : «T V" ■ : J T I T ■ ■ -!■.•-•._ TT':* -'T • «T -: IT • T A"" --tl" T v- •• - -: I- s : iT V •/ ■'■ I: - : • t •.•:iv «t - t )it itIt- Ki':' : rhb)! ^n^n *3 nü^iim nin* nsn 1:^03 n^irn? 7Dj<3 ^ m'fbü Dnso : lös* jinn DV3 njn*. njin Ti^^x *) hb'^V rhüt^ ^:inj n1^^< ^j^^-^n h^ib n'c^i 'irnö n^-n"! ^nbv^ra T •• I • - T : T ■■'- • v: - : -:. •■<"q "t t av : • - ^- • ,* • ^* T - - j ;^T -j -.JT : • T : - T :. ' " : ' it t. v. - t I n^3s*"bD n^D : Dip 'pdix-k'? n^3 *i"T^< '::n: ^nb S^'i^'sn i^ ^in>^ T)! ny mn3 i^'i:'? n;;iD ^Sp «np *bnp3 ^i"it< T -: I •"- T -< AT r -> : •. v". v" t ^tIt • :!• : t -i t : -" • '^' <• •• T • -■• -! •.■-■•• '^ iT : - V- : ■ afgezonderde vrouw; al hare vereerders beschimpen haar, wijl zij hare naaktheid aanschouwd hebben; ook zij zucht en trekt 9 zich terug. Met hare onreinheid aan de zoomen van haar ge- waad dacht zij niet aan hare toekomst; zij zonk vreeselijk diep, niemand troost haar. Zie, Eeuwige, mijne ellende, want 10 de vijand gaat alle grens te boven! De vijand sloeg de hand aan al hare kostbaarheden uit; zij zag volken binnen haar hei- ligdom dringen, van welke Gij geboden hebt, dat zij in Uwe 11 vergadering niet mogten komen. Haar geheele volk zucht, ver- langt naar brood, geeft zijne kostbaarheden om spijze heen, om de ziel te verkwikken. Zie, Keu«'ige, en aanschouw, hoe 12 versmaad ik ben! Isiet u treffe dit, gij allen, die uwen weg gaat! Aanschouwt en ziet of wel eene smart de mijne gelijkt, die mij wedervaren is, waarmede de Eeuwige mij bedroefd heeft 13 ten dage van Zijn' brandenden toorn. Uit den hooge zond Hij het vuur in mijne beenderen, dat ze verteert, breidt een net voor mijne voeten uit, voerde mij achterwaarts, gaf mij der verwoesting te prooi, den ganschen dag slechts ^er•/,uchting! 14 Vastgeknoopt is het juk mijner misdaden in Zijne hand, ais ineengevlochten stijgen zij over mijn hals, mijne kracht is ver- lamd; zoo gaf de Eeuwige mij in handen, dat ik mij niet kan 15 oprigten. De Heer heeft al mijne sterken in mij ter neder gedrukt» Hij heeft een feest tegen mij uitgeroepen, om mijne jongelingen te verbrijzelen ; een druiveni)ers heeft de Heer in beweging gebragt 16 tegen de maagdelijke dochters van Juda. Daarover ween ik; mijn oog, ach mijn oog stroomt van water, want de Trooster et 20 D'i:3 ^nnn to-dSso nn^n oir \n3n T;;n -iid hd'l:^' i hd^x ^' • ^T - AT T : - : VT^ :iT t • -t - • t _ t t ^ -t ^: it -t •• .. -; I • •• : - I- T : - t ^" T V • ■ T ^V : I _ T - A T ^ 1.T : IT min nin^-*3 iV^ n^n\N* b\sn':5 nnv rn : nS-iD s^ni nüi3 •-- IT ^T : I- T T -•■.•: I : T <•■• t t it - >■ : v ïi"'mn t^ xv"»! : n:; ':sb *3*^ i^bn n^?*?"):; n^irc^a 2^-7;^ ^ S I V. • - I • ^ IT >•• : • ^- : j : IT T j-.- r i t av t : ■> - ^ - ^ ; j w-- ■: : ■ -• : IT • T - : T V T -'T AT T-: r T •■• ••. -: 1-. "= T V : t: T <••;•- T i: -'T :it ) i" i" : ' mx"i rh hv"^ r^^"' ^t^'i rxy^ ^^^'^ ö"ip 'iy)2 vn tc^ï^ T -'T T •• '^,. I <:■• : T - : -'t'^- j : ' vIa-.- •■ -•• (,T ^v. 1 Ach! hoe eenzaam zit zij daar, de stad, die zoo volkrijk was, zij is gelijk eene weduwe geworden, de heerseheresse over de volken, 2 de vorstin over landen is schatpligtig geworden. Zij weent bitter in den nacht, hare tranen blijven op hare wangen, niemand troost haar van al hare vrienden, al hare vertrouwden zijn haar trouweloos 8 geworden, zij werden haar tot vijanden. Juda is in ballingscchap gegaan wegens druk en zwaren arbeid, verwijlt onder de volken, doch vindt daar geen rust, al zijne vervolgers achterhalen hem, 4 te midden van rampen. Sions aa egen treuren, dewijl er niemand te feeste komt, al hare poorten zijn woest, hare priesters zuchten, 5 hare jonkvrouwen jammeren — het is haar zoo wee! Hare belagers worden verheven, hare vijanden genieten welvaart, want de Eeuwige bedroeft haar om hare vele zonden, hare kin- 6 deren gaan gevangen heen voor den vijand. Alle glans gaat voor Sions dochter heen, hare vorsten gelijken reeën, die geene 7 weide vinden, en vlieden magteloos voor den vervolger. Jeruzalem gedenkt in de dagen harer ellende en haars jammers aan al hare bekoorlijkheden, die zij in voormalige tijden bezat, nu haar volk in de magt des vijands is gevallen en haar niemand bijstaat; 8 de vijanden zien haar, zij lagchen om haren ondergang. Jitj het Namiddaggehed voegt men het volgende: Heer aller werelden! het is voor U openbaar en bekend, dat zoolang de heilige tempel stond, de mensch zijne zonden kon boeten, door het brengen eens offers, waarvan slechts het vet en het bloed werd geofferd, en Gij verleendet vergiffenis door Uwe groote barmhartigheid; thans heb ik [deu dag] in vasten doorgebragt, waardoor mijn vet en bloed verminderd is. Het zij Uw welbehagen, dat de vermindering van mijn vet en bloed, hetwelk op dezen dag van mij afgeleerd is, beschouwd worde, alsof ik het voor U op het altaar geofferd had, en neem mij met welgevallen aan! Mogen de reden mijns monds U wclbebagelijk zijn, insgelijks de over- denking mijns harten, U, Eeuwige! mijn Rots en mijn Verlosser ! — Hij, die eendragt in gindsche hoogten sticht, bchoude ons en gausch Israël in vrede! Zegt hierop: Amen! — Het zij Uw welbehagen, Eeuwige, ouze God en God onzer voorvaders! dat de heilige tempel, spoedig in onze dagen, herbouwd worde eu dat Uwe leer ons aandeel zij. Dt voorlezer zegt Xaddis. Na hel Avondgebed zet men zich weder op den grond en leest vj) kUigcndcn, trcurigen toon, Megilluth Echa. 18 n^ Sj; HDinsn mina mWnn nD"i33 ijd-i3 "rnTDN* ^ribxi. irrpx t'cs ••t: mv TT ▼; T' 'r.-.. • ' r.- •• tt t: "T 'iv . . . ». '. .t. .rt onn^iS n^sira ."t D>i>iiiS nnjnsi rriinüa nom rn hd^'.di nniü di^ï:^ ü''^ :■ IV t I •• T T : T t I IV - •• t: • T - : I" T • -: -: I IV T. : tv: it v I- t !•• -:t !•• v: »: iT T I- T I IV t : •• T : • - T T "^Sd ^iin nnj< *3 -Sddi n;?"SD3 )h'^2 nr^i^ D1U1 Di7ü^T D\''nT ü'm'y] n^nDi ; TT I IV : • TT T : •• T : o God! die steeds ons heil en onze toeverlaat zijt, Sela. Geloofd zijt Gij, Eeuwige! Algoede is Uw naam, en U betaamt dank. B/J de herhaling des geheds door den voorlezer, zegt deze : Onze God en God onzer voorouders! zegen ons met den drievoudigen. zegen, die in Uwe leer, door Uwen dienaar Mozes geschreven, eu door den mond van Aaron en zijne zonen, de priesters, over Uw heilig volk uitgesproken is, met deze woorden: ;/De Eeuwige zegene u en behoede u! De Eeuwige late u Zijn aangezigt toelichten en zij u genadig! De Eeuwige wende u Zijn aangezigt toe en verleene u den vrede !" In het Avondgebed: Verleen Uwen volke Israël eenen bestendigen vrede, want Gij zijt de Koning, de Heer van allen vrede! Dat het U vvelbehagelijk zij, Uw volk Israël ten allen tijde en ure met Uwen vrede te zegenen! In het Ochtend- en Namiddaggebed zegt men: Verleen vrede, gelukzaligheid, zegen, ge- nade, gunst en barmhartigheid aan ons en aan Uw gansch volk Israël ! Zegen ons, onze Vader! allen gezamentlijk met het liclit Uws aange- zigts. Want met het licht Uws aangezigts hebt Gij, Eeuwige, onze God! ons de leer deslevens, liefde tot deugd, alsmede regtvaardigheid, zegen, barmhartigheid, leven en vrede gege- ven. Het zij U welbehagelijk, Uw volk Israël ten allen tijde en ure met Uwen vrede te zegenen ! Geloofd zijt Gij, Eeuwige! die Uw volk Israël met vrede zegent. 17 ** Kin nnN*c^ nS lims* dhid ■»■: . T - T )t : I- -: . ■ •■ : ■• I" : TT T irnr'pj ^'iD^*ni i^p^pni irnn T - T )t : I- -: i:*n'7Ni ^i Kin T : I" -: * ^:^p'^ [30 i^l-n ni^* n^i nm nin'? ><in nns* T : _ T - * ^n^nn napJi ^'p nnia ^T3 DniDün )m 'p^r nnipön li^niop^; b'j;\ Dl* Sds??^ ^^d: S>;i rfy ^*nis*^iD3 Sj^i i:ojr 3ni; n;;-'?D3c^ n\niDiüi *2 DiDn * onnn npbi : nixninn T iDn-K*? *5 DnnDni ^^Dnn iSd'k'^ I- • ••-:-:. I IV -: - T • - •it-':t : Iv i x : l^^ d^')::^ Tön li^bD ^dc' DQinnn nn^n* 0^3 '^^^i . V T t : 'T I" : - I : • - : • : ) - t : • ; ^ ■• " • 7t^n nDX3 ^Dp^ ni< ib^n^i nbo ^ini* D^jnn 7D1 Wij danken U, want Gij zijt de Keuwige, onze God en de God onzer voorvaders, eeuwig en altoos. De rots tot steun onzes levens, het schild onzes heils zijt Gij door alle eeuwen heen; wij danken U en verkondigen Uwen lof — voor ons leven, dat van Uwe magtaf hangt, voor onze zielen, die U toe- vertrouwd zijn, voor Uwe wonderen, die ons dagelijks bijstaan en voor Uwe onbe- grijpelijke weldaden, die te allen tijde aanwezig zijn, — des avonds, des ochtends en des middags. Algoede! Uwe {Tertc'jl de voorlezer Modim zepi, zegt men met gebulcten hoofde: Wij danken U, want Gij zijt de Eeuwige, onze God en de God onzer voorvaders, de God van alle vleesch, onze Sche])jier en die van het heelal bij den aanvang. Lof- en danklie- deren zijn Uwen grooten en heiligen naam gewijd, omdat Gij ons het leven verleend hebt en het onder- houdt! Laat ons voortaan leven, onderhoud ons en breng onze bal- lingen in de voorhoven IJws heilig- doms bijeen, opdat wij Uwe wetfen in acht nemen, Uwen wil volbrengen en U van ganscher harte dienen, voor hetwelk wij U danken. Geloofd zijt Gij, God der lofzeg'i,ingen.) barmhartigheid heeft geen einde; Albarmhartige! Uwe goeder- tierenheid houdt nimmer op; van eeuwigheid her hopen wij oj) U! Voor dit alles worde Uw naam, onze Koning! gedurig geloofd en hoog geprezen, in alle eeuwigheid. Alle levende wezens zullen U onophoudelijk danken en Uwen naam met opregtheid prijzen, U, 3 Kl>NOTH. IG riviDi D\"2n"iD Snpi li^Si; nm) Din irn^.s* *^ libip vü*^ I T : • -: - : •• I- : !•• r •■ - : (•• -r: i" 1 - : T iT • -: - : • : - I" •• • i- t • : ""^N jSijbN* • iri3x nStij nii'3 ■•3 • iij3>n □Tï sra : ij3i;_ ^^ ijij; TT- I—- ' IV •• t': • viv !••-:-: '::- t •: r- t : - : 't : nptïT .-nï n:; bsD S'i*::i mis * n-^ï n;;3 n:iirn ^'' nnx* 't : TT •• T : - V TT •■ : :■ T -r; T - mi3;^n ns* d-lTht * on^ïjnm '^Nn'-j^ n*D>^n irnbs* ^* nïi T -:t V •■ T : T T • : • •■ T : • I : - : i" ••: t: •• ; ri'ins "^^pn T]2rM^2 Dn'psm '^xT::'* ^'i^^xi nn^3 n^anS I T : •• l- : T -: - : t t • : •• t : • ■• • : I i-.- •• • : • • ^p]; 'pNintr^ r\i)2v töh [V:;n'p ^nrn : mb 'inyy^ > • : T • : Verhoor onze slem, Eeuwige, onze God! spaar ons en ontferm U onzer, en neem ons gebed met barmhartigheid en welgevallen aan, want Gij, o God!, verhoort gebeden en smeeiiingen ; laat ons toch van Uw aangezigt, onze Koning! niet ledig terugkeeren. £{} het middaggebed zegt wen: Verhoor ons, Eeuwige! verhoor ons op onzen vast- en boetdag, want wij zijn in grooten nood. Zie niet op ouze misdrijven, verberg Uw aan- gezigt niet voor oiis, onttrek U niet aan onze smeelcingen; wees toch nabij ons bidden, laat Uwc goedertiereniieid ons troosten, verhoor ons, vóór dat wij U aanroepen, naar de belofte, ons toege/^egd: //Vóór dat zij mij aanroepen, zal lic vcrhooren; nog zullen zij spreken, en Ik vervul het reeds". Want Gij, Eeuwige! verhoort in den tijd van nood, redt en beschermt in alle tijden van nood en verdrukking. Want Gij verhoort het gebed van Uw volk Israël met er- barmen. Geloofd zijt Gij, Eeuwige! die het gebed verhoort. Scliep behagen. Eeuwige, onze God! in Uw volk Israël en zijn gebed; herstel den dienst weder in Uw heilig paleis, neem dan de offers van Israël en hunne gebeden liefderijken met welgevallen aan, en laat de eeredienst van Uw volk Israël U steeds behagelijk zijn. Dat onze oogen het mogen zien, als Gij in Zion met barm- hartigheid terug keert! — Geloofd zijt Gij, Eeuwige! die Uw heerlijk verblijf naar Zion terug brengt! 15 n-i3*T nï^x? nDins ji^ï^ni. avir^n D^prna ^jn^i? D^ba^iT'^i. nn XDD1 D^i;; rj3 iro^n 3np3 ^n1^< n:m • T •• • : T I - : • 1" T : I t : t •• ; nji3 ** nnx -inn -^^^ i^^ °'-""^ ^"^""^ pn nainS nino " ▼; T - ; T • • T T : t •• : ■iT T : T •• -: T -T V : TT : • : ^ '■' ■ ' -: v i" v: •»: •• - T IV : • T ••■'•. v: T ivT • : • t •• -: t t •• - : t : - ; t •••»: v : ?]öjrnN' "h'iT) ' onr n^u' mi:'-i^^i • mjrjS mi;S3M mS' nW mpi; I : - ■.- CT - 'T •■ : T I T • - : • , T I : - : * titt v t't -j • nspn "103 p>' |3"S]; * jvSj; npn |nj3 utti • annV bt^nu'^ nriiV ^3 • on^b^n Sj; ^j;d ^j;o DitSSh bj; ^sS ^sS * nSip jnn D'Se'm. ••^ üü: n^iTniV ^ivi ■ncN*3 * nntj3S Tnj; nn.v r\'3i * Hiiïn u'n*3 « • T T - •• T niT3i irs cniQ ^ nr\a "^ra * n3tn3 hmn* ni33bi • 3^3D r»v nain I . ,...,. ^ . I .,. T : v: V t: 't *iTT ; ^5 ^n^ii:'':? onn u^fpi TO>*n n"nriD ^nni; nn nDr-ni< Wil toch met barmhartigheid naar Uwe stad Jeruzalem terug keeren, en Uwe heerlijkheid er in vestigen, gelijk Gij beloofd hebt; herbouw haar spoedig in onze dagen, tot een eeuwigdurend gebouw, en herstel den troon van David eerlang binnen haar. (Bij het I^amiddaggehed zegt men hier Nachera). Geloofd zijt Gij, PJeuwige! die Jeruzalem herbouvi-t. 