Geschiedenis van het leven, character, en lotgevallen van wijlen Willem den Vijfden prinse van Oranje en Nassau / 2. XVIII, 610 S
y, niets anders overbl..f, om derzelver antwoord „ ter kennisfe van Z. M. te doen komen, dan „ om hetzelve te:zenden aan derzelver An bas- „ fadeur aan het Hof van Vrarkrijk, den Heer „> LESTEVENON VAN BERKENRODE. — Wij twijf- „ felen niet, of Uw Ed. Mog zullen ook dezen „ {tap approbeeren; en met ons b.grijpen, dat — „ een Vrije en Independente Staat als dit Ge- », meenebest, op eene enkelde weigering van een „ Gezant om het aan hem ter ‘hand geftelde s antwoord ter kennisfe van den Koning zijn » Meester te brengen, niet kon inmediaat van zijn » genomen befluit doen afgaan, zonder alvorens „ eere proeve te nemen, of het zelve aan dat »» Hof niet zoude aangenomen worden, wanneer »» het door Haar Gezant aldaar direct aangebo- s» den wierdt.” _ s» Het is miet zonder de uiterfte bevreemding, » dat Wij vernomen hebben, dat gemelde Am- „> basfadeur LESTEVENON VAN BERKENRODE van » Zich heeft kunnen verkrijgen, om niet aan den » last van H. H. Mog. te defereeren, maar op » verzoek van den: Heer GRAvE.pE VERGENNES, » Minister der Buitenlandíche Zaken, gp zich ge- „> NO- WILLEM pen V.. VI. Afd. 493 s, nomen heeft, om dit antwoord giet over te ges ss ven, maar alvorens nadere ordres af te wag- » ten, waar door zich H. H. Mog. thans in het » geval bevinden, van een nader antwoord op » voorfchr. Memorien te moeten geven.” >» Wij hebben ’ van Onzen plicht geacht Uw »» Ed. Mog. onder het oog te brengen, de fitua- » tie van zaken, en die gevolgen, die kunnen res » fulteeren uit eene precipitante Refolutie.” - 9, Volgens het Tractaat van 1674, zijn de In: s» gezetenen dezer Landen bevoegt, om zonder »» gemolefteerd te worden door de Engelfche Oor- s» logfchepen of Commisfievaarders, alle goede- » Ten, except Contrabande Waaren, vrijelijk met s, derzelver Schepen te mogen overbrengen ; zoo s naar als wan Franfche Havenen, en van de s eene Haven naar de andere. — Men kan niet » ontveinzen, dat de Kroon van Groot-Brittannien s, geenfints aan dit Gemeenebest gepreesteerd heeft, 3, het geene zij volgens het voorfchr. Tractaat vers s» plicht is: maar, om dezen niet te verre te ex- s tendeeren, zullen wij. yy bekend. — Hoezeer aldaar wel in het generaal » de regel van rij Schip, Vrij Goed, voor de „ Ingezetenen dezer Landen is erkend, worden „ daar van echter geéximeerd Scheeps-Ammunitien, » en word permisfie gegeven aan de Commisfievaar- » ders, om op fufpicie, Schepen met Oorlogs of s» Scheeps-Ammunitien beladen, op te brengen: „en zija ook wel de Schepen die door de Ko- » ningsfchepen, maar niet die, welke door Com- „> misfievaarders opgebragt zijn ontflagen: doch „ deze laatften eerst en alvorens onderworpen » aan een gerechtelijk onderzoek voor het Hof » der WILLEM pen V. VI. Afd 405 » der Admiraliteit in Engeland. — Dus kan niet » ontveinsd worden, dat H. H. Mog. niet heb. » ben gehad van hunne Reprefentatien dat effect, » dat zij reden hadden te verwachten, en dat ə» men dus bevoegd is, om de Refolutie van den » 18 November, indien zulks raadzaam word » geoordeeld, buiten effect te ftellen, en zich te » houden aan den Letter van het Tractaat, wan- » neer men zich gelieft te getroosten de gevalgen » die daar uit zullen kunnen en moeten refultee- ps Ten.” » Uwe Ed. Mog. hebben ook vernomen, de s demarches die door het Hof van Vrankrijk » Zijn gedaan, zoo in de maand December, als in » deze maand Januarij, en beide Memorien en » de explicatoire Nota der eerfte Memorie, die » door den Heer Ambasfadeur van Vrankrijk aan » H. H. Mog: zijn overgegeven: welke laatfte » Memorie tot Bijlage hadde ecn Edict, waar » van Wij denken dat geen Exempel in de His- » torie te vinden is, waar bij gan de Ingezete. » nen der Stad dmflerdam alleen, als cen ree a» compens voor derzelver Patrictiique fentimene » ten, wordt geconfèrveers voor derzelv-r Schepen » de Privilegien bij het Kaap-Regl ment van den » 26 Julij 1778 alle Neutral: Vlagsen gegeven, » Gis mede de excintie van 50 fols per Vat, zoo Cc 3 > op 406 LEVEN vawn » de Vaart als op de Cabotage, welke aan alle „> de Schepen van de overige Ingezetenen dezer s» Landen worden weggenomen; als of de Souve- » Tainen van alle de Zeven Provingien getoond » hadden, geene Patriottique Sentimenten te heb- „ ben, en dat dezelve nergens te vinden waren, „y dan bij de Regeering der Stad Amfterdam.” (*) » Wij houden Ons verzekert, dat Uw Ed. » Mog. deze odieufe diftinctie niet zonder be- » vreemding zullen hebben vernomen, en dat de- », zelve zullen begrijpen, dat het aan geen vreem p de Mogendheid, hoe groot, hoe aanzienlijk, en » hoe formidabel zij ook moge zijn, vrijftaat, » om die te maken ten aanziene van eene Inde- », pendente en Vrije Staat, die niets anders gee » daan heeft, dan het geene Haar volkomen vrij- » ftaat, namelijk: om voor een tijd, en maar bij »> provifie, te fuspendeeren de Protectie van ééne » Lak van hare Negotie, die zij door geen Trac- taat (*) Dzar HaArrem, naa dat Z. H. deze Circulaire deedt fgaan, hetzelfde voorrecht als Am/fferdam verkreeg, zoo behoort men dit gezegde van dien Vorst ook op die Stad toe te pasfen, te meer, daar Haarlem even dien rang boven Amflerdam werdt gegeven als dezelve in de Vergadering van Moland had, het welk door de Heer Kiurt ook is aan, gemerkt als een bewijs, det het Epicr cn de Memorin van Hollaud/che of komst waren, WILLEM pen V.. VI. Afd. 407 » taat of Verbindtenisfe met die-Mogendheid ver- » Plicht is te protegeeren. En dit is de waar- » achtige ftaat der questie. -De Republiek is » door geen Tractaat hug naamd verplicht, am o> goederen aan Franfche Ingezetenen toebehooren- » de, onder hare protectie te neméen: maar zij » heeft een Tractaat met Engeland, waar bij. » geftipuleert is over en weder dat in cas van s Oorl.g van eene der Contracteerende Mogend- >» heden met een Derde, de andere Contracteeren- ss de Mogendhcid met hare Schepen zal mogen ox transporteercn Vijandelizke Goederen, en dat sx de Regel Vrij Semer, Vrij Goep plaats zal. „a hebben , except omtrent de bij het Tractaat ge- s> Jperificeerde Contrabande Goederen. — > Welk zecht (vervolgt Z. H.) geeft dit Trac- » taat aan Vrankrijk om de Republiek te dwin- „ gen, om al het recht ‘het welk zij door dat Tractaat verkregen heeft, in den volften en »» uitgeftrekrflen zin te maintineeren? En om niet „> het minfte daar van, voor een tijd, vrijwillig niet te gebruiken, om het overige rustig en vredig te bezitten? — Zulks kan Vrankrijk nimmer met recht pretendeeren: en Wij laten het aan Uw Ed. Mog. oordeel over, of het is de Independentie van de Republick mainti- necren, als op de met een dreigement voorziene Cc 4 s Lie > 408 LEVEN van p Infiantien van Vrankrijk, goedgevonden words » daar aan te deferceren, en nu voor als dan » te refolveren, om de Refolutie van den 18 No- »» vember buiten effect te fiellen, en zoo ras als » de daar toe nodige Schepen in gereedheid zul- „> len zijn, de Schepen met Masten, Balken, &c. » onder Convooy te nemen?” _ De gevolgen uit eene diergelijke Refolutie „ te verwachten, zijn: dat Vrankrijk, ziende » dat zij op die wijze de Republiek kan dwingen „ om hare wil en intentien te volgen , daar van in »» andere gevallen gebruik zal maken als zij het » raadzaam oordeelt, en dat de Republiek daar » door gebragt zal worden, om van pas tot pas » Verder te gaan, en als een van die Kroon de- s» pendeerend Gewest te handelen, niet volgens » deszelfs belangen, maar volgens die van de ge- » melde Kroon, en waardoor de Republiek zijns » ondanks, vroeg of laat, misfchien genoodzaakt » zal worden aan dezen Oorlog deel te nemen, » en van deszclfs wijze en welberaamde Plan » van Neutraliteit af te gaan.” » Aan eenen anderen kant is te vrezen, dat » England, vernemende dat de Republiek ge- » Zint zij om de Houtfchepen te Convoyeeren , »> Wanneer daar twe in ftaat za! zijn, en zulks nu ə voor als dan heeft geretolveert; dien tijd niet w Zal WILLEM pen V. VI. Afd. 400 Ld „ zal afwachten, en een Esquader op de Kusten 5, dezer Landen zal zenden, om te obferveeren » al het geene dat in en uitgaat, en zich bij tijds » in gereedheid zal houden, om het Convooy »„ met de Houtfchepen te intergeptecren en te » attacqueeren, en dat daar uit eene onvermij- x9 delijke ruptuur te verwachten is, waar door de. . 3) Schepen van den Staat, en bijzonder de Co- » lonien zoo in de Oost- als in de West-Indien, s» in de waagfchaal worden gefteld, en aan het >» uiterfte gevaar geéxponeert.” >, De ongewapende fituatie van de Republiek , » zoo te Lande als ter zee, disfuädeert, om in „> dezen ietwes te precipiteeren, en om niet, dan » na dat men dezelve in ftaat van defenfie zoo =» te Lande als ter Zee gebragt zal hebben, te » refolveeren omtrent het verleenen der voorfchr. » Convoyen, zoo als Uw Ed. Mog. als dan zul- » len oordeelen, dat met de ware belangen van » dit Gemeenebest in het generaal, en van Uwe » Provingie en van derzelver goede Ingezetenen » in het bijzonder overeenkomstig is, en ten » dienste van den Lande zal bevonden worden „ te behoren.” i » Wij hebben van Onzen plicht geacht, deze » Weinige confideratien over deze importante en x Verre uitziende Materie, onder het oog van C c5 49 Uw 419 LEVEN van » Uw Ed. Mog. te moeten brengen, die Onze ‚> Zucht en ijver voor het welzijn van de Repu- „ bliek, en voor den grcei en bloei van deszelfs > Commercie, en in het bijzonder voor die van 3 Uwer Ed, Mog. Provincie, en de ware be- „ langen van derzelver goede Ingezetenen, Ons » hebben doen aan Uw Ed. Mog. fuppediteeren.” »» Waar mede &c.” (Was geteekend) ’s Hace EN 4 den 24 Januarij W. Pr. D'ORANGE, 1779. iN -Gewichtige-en belangrijke Misfive in de daad, die des Vorsten verftind en hart geene geringe ` eere aandeedt! Hoz werden de akelige gevolgen , door het in den wind flaan van des Prinfen wijzen en heilzamen raad, in dezelve op de duidelijkite wijze voorgefteld , weldra door de uitkomst beves- tigd! De klachten der niet begunftigde Kooplie- den in Rotterdam en andere handeldrijvende Ste- den, kwamen fpoedig ten voorfhijn: en daar de Staten van alie de Gewesten, vóór den 8 Fe- bruarij bij geene mogelijkheid gereed konden zijn, om de bedreiyde wrake door Conciliatoire middelen, of vriendnabuurlijke Onderhandelingen af / WILLEM pen V. VI. Afd. an af te keren, zoo floeg het Franfche Ministerie, niet alleen met de in het Epict opgehevene roe- de toe, maar maakte de flagen nog fiierpender, door op dep 27 April het Tottarir in het licht te geven; waar bij ,, boven en behalven de in ge- » bruik zijnde belastingen op de Koopmanfchap- » pen en Producten van het Gewas, de Visfche- »» rijén, de Fabrieken , en Commercie van de On- » derdanen van de Republiek, bij hunnen invoer » in de Franfche Havens, eene belasting gelegd 2 werdt van VIJFTIEN PCT. van hunne waarde. ‚> Uisgezonderd HAARLEM en AMSTERDAM.” Akelige uitzichten in de daad, zoo voor de on- bevoorrechte Handelfteden , als voor de Staten der onderfcheidene Gewesten, die zich alle deze be- fchikkingen moesten laten welgevallen, en bij dit alles buiten fiaat of ongezind waren, om hetzelve met gelijke munt, ten opzichte van den toevoer der Franfche Producten betaald te zetten! Bui- ten flaat, dewijl het hun bif gemis van Zeg- macht ontbrak om hunne Souverainiteit, en de handhaving der Rechten van hunne ingezetenen in het generaal te doen gelden, tegen allen die dezelven in eeniger manieren belemmerden» of ongezind, dewijl velen zich jeukerig betoonden, dat ook zij de voetftappen van Haarlem en Zm- fierdam drukken zouden, in het {temmen voor Cen 412 LEVEN van een ongelimiteerd Convooy, ,, Wie zoude (zegt de Heer Kruit, van deze klachten fprekende,) » in de Remonflransien der Kooplieden toen niet » verwacht hebben, een allerbitcerst beklag over sı den onrechtvaardigen, hoonenden, en de Repu- >» bliek vernederenden handel van den Franfihen s» Gezant, in het onderdrukken van de Naviga, s tie, en in het bedreigen van nog zwaardere be- >» lastingen, en de hier door te vrezene vernietie » ging van allen Zechandel? Maar neen! (laat hij ’er op volgen) ,, Hier flapte men over heen, s» en men werkte integendeel den Afgezant in de » hand. Men liet zich zijne bedreigingen weige » vallen, en gaf die aan de Statcn in de volfte » kracht op, zelfs veel flerker dan de Gezant 2» met voeglijkheid had kunnen en durven doen: ‚En MEN BEDIENDE ZICH VAN DIE DREIGEMEN- » TEN om den Staat te dwingen, om toch aan » Vrankrijk toe te geven; deszelft vorderingen in » te willigen; befluiten te, nemen tot onbepaalde » Convooyen ; en daar door met Engeland in s» RUPTUUR #8 komen, gelijk voorfpeld was.” Intusfchen liet bet Z. D. H. bij het fchrij- ven en afzenden van den zoo ftraks opgegeven brief niet b-rusten. De Vorst ziende, dat ’s Lands toeftand elk oogenblik verergerde, en al- les daar heen werdt geftuurd, dat het eindelijk op eenen WILLEM pen V. VI. Afd. » H. Mog. door geen Tractaat hoegenaamd zich s verbonden hebbende, om alle Takken van Com- 2» mergie zonder distinctie te protegeeren, . nie » mand het recht heeft om van dezelve te vorde- ss ren, dat zij Protectie verleenende, zulks aan sp alle Schepen zonder distinctie moeten verleenen ; » Zonder ‚aan derzelver voorzichtigheid over te » laten, om te decideeren, of zij in ftaat zijn, » alle takken van Commercie te protegeeren, en of zij in dit tjdftip het kunnen doen, zonder » gewichtige belangen in de waagfchaal te ftel- 3» len, en zich aan het grootfte gevaar te expo- s» neeren, ' » Ik ben dan van begrip, dat in dezen op » niets behoorde te worden gelet, dan op de wa- „ re belangens van de Republiek: en derhalven, „> dat alvorens eene finale Refolutie genomen wor- » de omtrent het Convoyeeren der Hourfche- » pen, geëxamineert werde de ftaat waar in dit >» Gemeenebest zich bevindt, zoo ze Water als » te Lande.” » Mijns bedunkens, convenieert niets meer „ aan deze Republiek, dan eene flipte en exacte » Neutraliteit’, onverminderd de Tractaten die »» zij met Buitenlandfche Mogendheden heeft. »» Maar 3 + v ~ WILLEM pen V. ZI. Afd. 415 » Maar ik denk, dat om dezelve met effect, en „ niet alleen tot zoo lange dat het aan een der » Belligeerende Mogendheden behaagd, om van ‚> de Republiek-op ecne dwingende en dreigende » Wijze te eisfchen dat zij partij kitze, te main- » tineeren en te handhaven, de Republiek in » Genen gewapenden Staat behoorde te worden » gebragt.” ‚ Dat daar toe noodig zoude zijn het Equi- „ peeren van ten minften 50 a 60. Schepen , waar s onder miet minder dan 20 of 30 van Linie; » ên het vermeerderen van de Landmacht tot een » aantal van 50 of 6o,oco Man: en, dat de s» Frontierplaatfen in behoorlijke flaat van defen- 55 fie behooren te worden gebragt; en de Maga- >» Zijnen met de vercischte Ammunitie van Oorlog » voorzien. — In welk geval ik van oordeel ben, „ dat de Republiek van alle de Mogendheden zou- 55 de worden ontzien, en niet verhinderd worden s» te doen, het geene aan haar volgens de Trac- s» taten competeert, of belet worden zoodanig te » doen en te handelen, als zij overeenkomflig met „ hare ware belangen zoude-oordeelen.” „ Derhalven oordeele ik, dat de Trouwe die » ik het lieve Vaderland verfchuldigd ben, van » mij vordert, deze Confideratien onder het ver- » licht oog van Uw Ed. Gr. Mog. te brengen , s en 416 LEVEN van » en naa Uw Ed. Gr. Mo. in bedenken te geven, » om eene Refolutie te nemen, ten einde door >> den aanbouw van een merkelijk aantal Sche- s» pen, bijzonder van Liniefchepen, de Zeemacht »» verfterkt worde: en dat, door de verhoging » der Maandgelden of Præmien, of door zooda- „ nige andere fchikking als UEd, Gr. Mog. en » de Heeren Staten der andere Provingien zul- „ len beter oordeelen, geëffectueerd worde, dat », het noodige Scheepsvolk gevonden worde om s dezelve te bemannen: en dat te gelijk door „ UEd. Gr. Mog. Confent gedragen worde in de » noodige Augmenttie, om die te brengen tot „ een aantal van 50 of 60,000 Man, en in de „ Petitie tot de Fortificatie Werken en de Maga- » Zijnen. „ Wanneer zulks, zoo door UEd. Gr. Mog. „ als door de Heeren Staten der andere Provingien » zal zijn gedaan, en dat deze verfterking zoo » van de Zee- als van de Landmacht werk(tel- , lig zal zijn gemaakt, denke ik, dat het tijdftip „ daar is, waar in de Republiek, als een indepen- „ dente Mogendheid kan refolveeren , om te main- 5» tineeren de Rechten van hare Ingezetenen vol- „ gens Tractaten, en fpegiaal dat van Marine „ van 1674 dezelven competeerende.” „ Maar, voor dat de Republiek in eenen res- » pec- WILLEM pen V. VI Afd. 417 3, pectabelen flaat van defenfie is gebragt, zoude 3, ik vrezen; dat eene Refolutie om alle Sche- 5, pen indistincte, volgens den letter van het » Tractaat, en voornamelijk Houtfchepen, onder 3, Convooy te nemen, van zeer kwade gevolgen ss voor de ware belangen van den Staat zoude » kunnen zijn, en de eer van deszelfs Vlag aan » affront zoude exponeeren.” » En derhalven ben ik van oordeel, dat bij » nadere Deliberatien zoude dienen te worden » gerefolveerd , dat de Schepen, beladen met >, Masten, Knieën, Krommers, zware Balken, » en diergelijke Houtwaren tot aanbouw van Oor- 3 logfchepen benoodigd, niet mede onder Convooy » Zullen worden genomen, tot dat eene Equipagie j van 50 a 60 Schepen, waaronder 20 a 30 s» van Linie, zal zijn in gereedheid gebragt, en 9» dat de Landmacht zal zijn vermeerderd tot s» 50 a 60,000 Manfchappen effective. — Doch, s» dat inmiddels, om de generale Commercie » van deze Landen zoo veel mogelijk te prote- » geeren, zonder de gewichtigfte belangen van »» den Staat in de waag{chaal te ftellen, de no- » dige Convooyen, zoo als zij geannongeerd wa- » ten, zullen worden verleend aan alle verdere » Schepen met geene Contrabande Waaren te- i, laden zijnde, op dat alle Takken van de Com- U, Deen. 50 450 — 12 = m GO m 300 e — 60 6 —— — 40 —— 270 — 12 —— — 36 — 230 — — 20 =a 150 —— 12 4 Branders 40 — 6 Advisjachten ~ 69 —— 2 Hospitaalfchepen 79 — 3 Bombardeergaljoots go mmm Dd 2 420 LEVEN van »» moeften verhoogt, en de Werving buiten > S Lands beproefd worden. — Een Generaal » Pardon aan alle Deferteurs was hoogstnoodig. — „ En om de kosten te vinden, behoorde even als ss in 1688, een algemeen Comptoir, het zij van » de Unie, of van het VERHOOGDE LAST- EN »» VEILGELD belast te worden. &c. &c.” En toen de Staten yan Holland daar over hun befluit op den 30 Maart uitbragten, fcheen alles met een gewenschten uitflag bekroond te zullen worden, {choon Amfferdam, cn op deszelfs vostfpoor , ook Dord, Haarlem, Delft, Leyden, Gouda, Rotterdam, Gornichem, Schiedam en Alkmaar, zich voor het ongelimiteerd Convooy verklaarden, tegens het advis van de Ridderfchap, en de Ste- den Schoonhoven, Brielle, Hoorn, Enkhuizen, Edam, Monnikendam > Medenblik en Purmerende. Dan, toen des Prinfen voorftel van den 10 Maar:, om 50 2 Go Schepen, en 50 a 60,000 Man in dienst te ftellen en te houden, daar na in deli- beratie kwam, bleek duidelijk dat men zich met een luchtbel vermaakt hadt. ,, Want (zeggen de Jaarboek-Schrijvers,) „, des Prinfen voorfiel » werdt flechts van eenige Leden der Vergadering s» goedgekeurd, terwijl AMSTERDAM en anderen » van gedachten waren, dat er geen gevaar van »» Oorlog aan de Landzijde was, en dus geen 2 drin- WILLEM pen V. VI. Afd. 421 » dringende nood, om de Landmacht te vermeer- »» deren. (*) Dat een Zeemacht van 50 of Go 2» Oorlog fchepen, in de daad voor de Republiek » nuttig zoude zijn, maar dat deze vermeer- » dering te veel gelds en tijds vereischte, waarom » zij oordeelden, dat het beter was, tot de ande- » re Provincien haar aandeel in de kosten der » Equipagie van 32 Schepen, welke op het einde „ des afgelopen jaars befloten was dadelijk vol- „ daan hadden, ZICH BIJ DIE EQUIPAGIE VAN » 32 SCHEPEN NU VOOR ALS NOG MAAR TE » HOUDEN, én de Koophandel en Scheepvaart te »» befchermen, volgens de befluiten den 26 Januari » bij Holland, en den 28 bij A H. Mog. geno- >», men. Zoo dat (zeggen die Schrijvers) de zaken » nog in denzelfden flaat blijven, namelijk dat > het (*) Op welke losfe gronden de zekerheid van het Va- derland can de Landzijde fteunde, is naderhand gebleken, toen Keizer Jozeruus de horens opftak, en men de Land- lieden bij gebrek van Soldaten tot den Wapenhandel dwong. Daer zijn ’er die wel meenen onderricht te zijn, dat Z. H, niet onkundig was, wat "er met de Barriere Steden in til was, En dit zoo zijnde, dan was de Augmentatie te Lande zoo noodig als ter Zee, Intusfchen is het eene fatisfactie voor de nagedachtenis van Z. H., dat onzen tegenwoordi- gen Koning, 60 Schepen en 60,000 Man Troupen onont- beerlijk keurt. i Dd 3 422 LEVEN van »» het befluit, om voor als nog geen Convooy aan „ het Scheepshout te verleenen, niet is herroepen. » Dat de Equipagte van 32 Schepen beraamd is. — » Dat ‘er nog geen bepaald antwoord aan het s» Franfche Hof is gegeven. En dat wegens » dat Hof het nieuw Reglement nopens de Hol- yy landfthe Schepen is afgekondigd en in werking » gebragt , met uitzondering van de Steden ‚, HAARLEM en AMSTERDAM.” Zulk eenen ongelukkigen uitflag had ook dit laatfte Vaderlandlievende voorftel, van den gedul- digen en te gelijk doorzichtigen Vorst! Wanneer het uit de Registers van den Staat niet duidelijk bleek, dat de eerfte Toongevers der Stad 4m- fierdam, zoo telkens, en wederom als nu, de lie- den waren, die ter opbeuring van ’s Lands weêr» looze Zeemacht een fpaak in het wiel ftaken, zou men het niet geloven kunnen, wanneer men daar mede vergelijkt hunne op andere tijden aan- gehevene klachten over de plaatshebbende Indcti- viteit, die zij naderhand opentlijk aan Z. H. te laste lagen! — Vierkant ftrijdig met de onweder- legbare gronden van ’s LANDs ERFSTADHOUDER , was een getul yan 50 a 60 Oarlog/chepen nu te veel! Het zou te veel tijds en gelds kosten! Hee was beter dat men tot 32 befloot. Men moest zich daar nu maar aan houden, en Koophandel ee WILLEM pen V. VI. Afd. 423 en Zeevaart befchermen! De Kusten beveiligen! de Zeegaten bezet houden! De Engelfche Rove- rijen op Zee beteugelen! De Colonien in veiligheid fiellen! &c. &c. Wie hoorde immer, bij het be- wust zijn van onmacht om in dat alles te voore ` zien, zulk een raifonnement? En met dat alles, zij die op die manier handelden en den boven- toon zongen, werden voor echte voorftanders - van ’s Lands Onaf hangelijkheid begroet, en om hun echt Patriottisme tot den Hemel toe ver- heven!! Heeft men, dit alles nagaande, geene moeite om kalm van ziel te blijven? Was het = wonder dat WILLEM pe VijrpE, vernemende hoe men over Zijnen nuttigen voorflag dacht, vol- gens eeh voor ons liggende Anecdote, op cenen veel beteekenenden toon uitriep: ,, Ongelukkig » Vaderland! Hoe wordt Gij, die weleer den , Evenaar van Europa in de handen hieldt, en » aan allen die het op uwe onafhangelijkheid »» toelegden de wet fieldet, door de Intrigues » van eenige weinigen die gij gevoed hebt, tot een fheelbal van uwe Naburen gemaakt, „ dat men zich als het te laat is zeer bekla- „gen zal” Laten wij nu overgaan, om te bezien welke ge- welddadige ftappen door het Britfche Cabinet, Dd 4 on- 953 424 LEVEN van ondanks den duidelijken letter des Tractaats van 1674, ter verzwaring van ’s Lands kommervols len toeftand ondernomen werden, De Ridder Yorke, fints eenigen tijd in onmin levende met vaN BLEIswijk, (die reeds in 1766 tot die geenen behoorde, die eenen toeleg vorm- den, op de befnoeijing van des Stadhouders Rech- ten, en op de uitbreiding van hun gezach) be- fchouwde den Raadpenfionaris thans als zijnen geflagenen vijand en grootften tegenftander, en kon niet dan met den grootften afkeer zien - hoe zijnen invloed, en dien van Zijnen Mees- ter, door die weg, dag op dag in dezelfde evenredigheid verminderderde, als dien van zij- nen medevrijer DE LA VAUGUION vermeerder: de. Woedende van fpijt over den trek die men hem te Zmfierdam gefpeeld had, in het on- wellevend gehoor weigeren aan het voorftel dat hij aan Renporp gedaan hadt, om over de ver- fchillen in Conferentie te treden, verzuimde hij niet, om het geene ’er in den Haage om- ging naar Londen over te {chrijven, om moog- lijk met de fterkfte trekken het gedrag van de vertrouwelijke vrienden zijnes tegenftanders af te fchilderen, en Zijnen Meester tot een ge- Guchte wraaakneming op dezelven aan te {poos | ren, WILLEM pen V. VI. Afd. 425 ren, (*) en dus duurde het niet lang, of H. H, Mog. werden van wegens het Engelsch Cabinet, met de hevigfte klachten over het provifioneel ge- nomen befluit van den 28 Januarij 1779, en over het gedrag van het Franfche Ministerie lastig ge- vallen, daar Yorke op den 9 April eene Me- mo- (*) Moocuyk (zeggen wij) want wij vinden hoegenaamd geen grond, om in navolging van anderen te verzekeren, » dat alle de vijandelijke flappen van het Britfche Cabi- » net, aan de hatelijke en leugenachtige oorblazerijen en 3» opruijingen van YORKE moeten toegefchreven worden.” — Dat hij, een Engelschman van eenen aanzienelijken rang zijn- de, en door een £8 jarig verkeer in de Republiek een ze- ker Crediet verworven hebbende, onverfchillig blijven kon, bij het geen hij daaglijksch zag en hoorde, was onmooglijk, vooral wanneer men het menfchelijk hart raadpleegt, bij hee ondervinden van wezentlijke beledigingen. — Het naar waar- heid bekend maken van ftukken en berichten, fpectee- rende de gebeurenisfen van den dag, was cen genoegzame drijfveer voor de Engelfchen, om in navolging van de Fran- fchen, dat alles te doen, wat zij KONDEN en WILDEN, en niet het geene BETAMELIJK en STROOKENDE MET DE INDEPEN- DENTIE VAN DE REPUBLIEK was. —— Het Recht van den flerkflen, en niet de Letter der Tractaten, of de voorge- wende zorg voor het conferveeren van ’s Lands Vrijheid en Onafhangclijkheid, kwam bij beiden in aanmerking. En hij, die den weiligen middenweg, die Z. H. en ’s Lands Staten bewandelen wilden , het eerfte wist toe te muuren, hadt cen aanmerkelijk voordeel boven zijnen Tegenpartijder, Dd 5 426 LEVEN vAN morie daar toe dienende overleverde, waar in hij onder anderen dus redekavelde. ,, Uw Hoog » Mog. zijn te zeer verlicht, om niet te voelen, » dat een vreemde Mogendheid , welke zich het : recht aanmatigt van een der Leden van hun- ‚> nen Staat, ten nadeele der anderen te beguníti- „ gen, met geene mooglijkheid een ander oog- „ merk kan hebben, dan tusfchen de Leden twee- ‚ dracht te zaaijen, en alle de banden die hun „ verbinden, te verbreken. — Dat zoo andere „ Mogendheden een dergelijk voorbeeld kwamen „ te volgen, de Republiek binnen kort in ligte „ laaije vlamme zoude ftaan , en aan eene geheele »» fcheuring zich zien blootgefteld. » Om echter alle nadeelige gevolgen voor te „ komen, had de Koning hem Yorxe uitdruk- » kelijk bevolen, H. H. Mog. van zijnen wensch » tot behoud der Harmonie te verzekeren: doch » tevens gelast ’er bij te voegen, dat niet kon » Afgezien worden van de uitfluiting, welke de », noodzaaklijkheid van eigene verdediging hem „ gedwongen had te geven, aan het vervoeren 5» van Scheepsbehoeften naar Vrankrijk, en met „ name van Hout tot Scheepsbonwing: ZELFS IN » HET GEVAL, DAT MEN HETZELVE ZOUDE WIL- »» LEN DOEN GELEIDEN DOOR SCHEPEN VAN OOR- » LOG. Het gegeven voorbeeld van eenige Le- » den van den Staat ten nadeele van anderen » te begunftigen, was een regelregte inbreuk op » de Unie en Onafhangelijkheid, en de Ko- » ning vleide zich, nooit in het geval te zullen s We- 428 LEVEN van » wezen om hetzelve te volgen, ten zij hij daar >, toe, door eene verkeerde infchikkelijkheid voor s de inzichten van Vrankrijk, gedwongen mogt +» worden, om langs dien weg fchadeloos te ftel- » len de Leden van de Republiek, die zoo veel » kwamen te lijden van de partijdigheid van zijne „> Vijanden.” &c. &c. Het laat zich zonder onze aanwijzing zeer ge- redelijk bevatten, dat het geven van een gepast , en met de Onafhangelijkheid des Vaderlands ftrookend antwoord, minder moeijelijk dan uit- voerlijk was, en dat daarom hetzelve op de lan- ge baan gefchoven werd; gedurende welken tijd Jollandsch meerderheid tot een onbepaald Convooy overhelde. Eene omftandigheid, die dubbel nood- lottig was voor de Republiek , dewijl Engeland al vast de Nederlandfche Scheepvaart door Kape- rijen, en Vrankrijk den Koophandel door zijne Uitzonderingen en drukkende Belastingen de fel- fte nepen toebragten, waar door de klachten zoo aan ’s Lands Staten, als aan Z. H., dag op dag herhaald werden, welken allen, de eene meerder „ de andere minder, niet alleen eene zichtbare ftrek- king hadden, om H. H. Mog. te bewegen, aan Vrankrijks eisfchen toe te geven; maar waar in ook duidelijk doorftraalde, dat men het agterblij- ven des befluits tot een onbepaald Conyooy, bij de Ove: \ WILLEM pen V. FI. Afd. 429 overige Gewesten, en de daar door veroorzaakte \ nadeelen, van de beide Oorlogende Natien on- dervonden wordende, grootdeels aan de denkwijze van dien Vorst toekende, het welk Hem van de, liefde van vele Ingezetenen beroofde, en daarom door den goeden Vorst met geene geringe aan- doeningen van {mert vernomen werdt, het welk volgens een aan ons medegedeeld bericht bijzon- der het geval was, toen eenige Rotterdanifche Kooplieden, ten vierden maale bij Z. H. komen- de, hem dit volgende, fchoon in degente termen, hoofdzakelijk toevoegden, om dat befluit door te dringen: — „ Onze Stad Doorr. Vorst! is door Zee- » vaart en Handel geworden dat zij is. De vlijt » harer Inboorlingen ; de aanhoudende arbeid van „ hare Inwooners ; de goede trouw van hare Koop- » lieden; en bovenal den zegen van God, hebben „ haar in Europa aanzienlijk gemaakt, en haren »» Handel wijd en zijd verfpreid! — let naburig » Vrankrijk , het bijgelegen Engeland zijn ’er ter „„ markt gekomen; hebben ’er hunne Waaren ge- » bragt, andere terug genomen, en door dezen » dubbelen Handel den Burger groote voordeelen »» toegebragt, en de Stad in ftaat gefteld om een » ZOO groot, ja, op een na, het hoogfte aandeel » in de lasten op te brengen. » cerneert, die weldaad van Uwe vriendelijke »» en gunftige hand ontvangen! Uw voorbeeld, », Uwe intergesfie zal veel vermogen! Een woord », van Uwe D. H. kan misfchien verfchillende » denkbeelden vereenigen! Een woord van Uwe ».D. H. kan misfchien Deliberatien in Refolu- » tien veranderen! Een woord van Uwe D. H. ‚ kan misfchien de Bondgenooten overtuigen, » dat Hollandsch Interest hun eigen en ware 33 In- 432 LEVEN vArn »» Interest is! Een woord van Uwe D. H: kati » de bedeesden moed geven! Door geld kan » Men zich in ftaat ftellen om gevreesde geva- » ren af te wenden! Het geld ontbreekt ons niet! » Een bloeijende Koophandel brengt nieuwe f{chat- » ten aan! En fchoon wij daar van thans verfto- „s ken zijn, is ons goed en bloed ten dienfte van » ons Vaderland, zoo daar door de Commercie _s en Navigatie kan worden gemaintineert! _ 5, Uwe Voorouders, Doorr. Vorst! hebben „ het fundament van onze Vrijheid gelegd! Ge- „ durende Hun Beftuur is onze Koophandel toe- 3» genomen! Door hunnen moed en zorg, zijn wij zelfs gerespecteerd geweest! Laat onze On- af hangelijkheid geduurende Uw Bewind niet worden verminderd! Laat onzen Koophandel gefoutineerd worden! Laten onze Schepelingen » tot U zeggen, gelijk eertijds aan Avcusrus » gezegd wierdt, Door U leven wij! Door U heb- » ben wij eene Vrije Scheepvaart! Door U ge- >» Aieten wij onze Vrijheid en Welvaart!” Dus fpraken en dachten deze Rotterdam/che Kooplieden , die deels door jalouzij, deels door het hand over hand toenemend ongenoegen, ge- boren uit een fchadelijk en ongegrond wantrou- wen, aangaande des Vorsten Vaderlandsliefde , zulk eene tale voerden! „ Toen zij vertrokken 3) WE- WILLEM peN V. JVI. Afd. 433 „ waren, (dus lezen wij in een voor ons liggend ftuk,) ,, was de goede Worst derwijze aangedaan, » dat Hij (in fubftantie) op eenen mismoedigen s toon, zich dus hooren liet: Welk eene ingewik- „> kelde belediging doet men mij niet aan, te ken- »» nen gevende, of het aan mijnen wil ftaat, om » °S Lands onheilen te doen voortduuren of ein- >» digen! Eén woord zou verfchillende denkbeel- s» den verdénigen, Deliberatien in Refolutien vers » anderen; de Bondgenooten van hun waar Inte- a> Test overtuigen, en de Bedeesden moed geeven! » Kan men onkundig gebleven zijn, dat zoo vele » uitvoerige Voorftellen, Memorien, Petitien, ə» Misfives, en Congiliatoiren niets vermogten | — » Hoe miskent en beledigd men mij door zulk » een discours, dat duidelijk bewijst welke voort- » gangen de verblinding en begocheling omtrent ’s Lands belangen gemaakt heeft. 434 LEVEN van Intusfchen, hoe juist en gegrond deze reflexien des STADHOUDERS ook wezen mogten, wanneer men het verzoek dezer Rotterdam{che Kooplie- den aan Z. H. gedaan bedaardelijk overweegd , dan ziet men, dat hetzelve grootdeels gefchiedde , om door het dadelijk befchermen des Handels, van de Vexatien der Engelfchen, en van de Be- lastingen der Franfchen ontheven te worden, doch dat zij zich wel zorgvuldig onthielden, om op de ongelimiteerde Convooyen aan te dringen, waar in zelfs de Collegien van de Admiralitei- ten als nog de grootfte gevaren ftelden, advifee- rende, ,, dat men door inftantien zoo te LONDEN „ als te Parijs beproeven moest de bezwaren „ opgeruimd te krijgen, en wanneer dat gelukte , „ als dan alle vervoer van zwaar Scheepshout „> buiten de Republiek te verbieden , tot zoo lange „ dat de bevorens voorgeflagen verfterking der Ma- „ rine dadelijk was geéffectucert, waartoe men » den voorhanden zijnden voorraad zelfs hoog- „ noodig had.” Dan, dien eisch om onbepaald Convooy bleef voor de Amfterdamfthe Kooplie- den bewaard, zoo als bleek uit hun Request op den 19 Mei aan H. H. Mog. ingeleverd , het welk ten gevolge had, dat reeds op den 24 Junij daar aan volgende, bij HOLLAND met 11 tegen 8 Stem- men (ondanks het advis zoo even opgegeven,) tot het WILLEM pen V. VI. Afd. 438 het inwilligen van Gat verzoek befloten werdt; en tevens goedgevonden, eene Circulaire Mis/ive aan de Staten der VI overige Gewesten af te zenden, ten einde hen aan te fporen, om in de- zen hun voetfpoor te drukken. Een ftap, die ecne rechtftreekfche ftrekking had om WILLEM DEN Vijrpen (die ftaande al dat twisten en cabaltee- ren, door een zwerm van vrijwillige en gehuur- de Paskwilfchrijvers op de openlijkfte wijze ge- lasterd en beledigd werdt) bij de Natie nog ver- der in den haat te brengen, ten einde Hem in het vervolg dies te gereder de teugels van het al- gemeen Beftuur uit de Vorftelijke handen te wrin- gen! Met is natuurlijk te begrijpen (zegt Profr- s Kruit) dat zulk eenen flap al den haat op > den halze des SrApnoupers brengen moest s INDIEN ‘HET BESLUIT NIET GELUKTE! Zn GE- á, LUKTE HET AL, zoo kwam. zoo zeer voor de belangen der Ingezetenen in de bres- Ee a fe 436 LEVEN van Se helden, werden bewonderd, toegejuicht, en tot den Hemel verheven; terwijl de Vorst in beide de gevallen voor het werk moest opdraaijen. Toen Z. H. dit uitgebreide ftuk onder het oog kreeg en gelezen had, kon Hij (volgens een ons gege- ven bericht) Zijne verontwaardiging en verbazing niet verborgen houden voor een zeker toenma- lig Hollandsch Lid van Regeering, die Hij voor een der voornaamfte doordrijvers van dat befluit hieldt, en deze hem beduiden wilde, DAT MEN DUS DOENDE VAN DE TWEE KWADEN HET BESTE GEKOZEN HAD. — ,, Gij, (dit voegde Hem de Prins, niet zonder eenige driftbetooning toe ,) » Gij, en de Heeren die over deze importante en x» beflisfende flap op die manier denken, mogen » zich flatteeren de beste partij gekozen te heb- » ben, maar ik ben van gedachten, dat dezelve ss U wel fpoedig berouwen zal, en dat onze Kin- » deren de gevolgen ‘er nog van zullen ondervin- 9 den. De Onzijpicneim, die wij boven alles in » het oog moeten houden, (en her veiligfte behou- » den kunnen, wanneer wij volgens het Advis » van de Admiraliteiten van den ty Met te werke »> gaan) wordt door deze flap met den voet getre- s» den, en wij worden Eenziypic. Het genomen » befluit, hoe witvocrig en beredeneerd het ook » voorkomen mag, is een famenftel van drogre- » de- WILLEM pen V. VI. Afd. 437 5 denen, dat op een lisfen zandgrond is neêrgezet. » Het is een Tafereel, alleen gefchikt om de veel » al onkundige en misleidde Natie in den waan » ie brengen, dat men in weinige weken in flaat » Zijn zal, om door behoorlijke Convooyen een » krachtdadige Protectie aan de Navigatie te » bezorgen, het welk men in zoo vele jaren niet » heeft willen effectueeren, en waar toe men nu » volflrekt buiten faat is, ten minften met dien s» Jpoed welke de op Convooy wagtende Schepen » behoeven, en recht hebben te vorderen. Wilk » cen naam kan men aan die mootje beloften » geven? Lk noem het niet anders dan een opzet- 9, telijke misleiding, ter betere bereiking van het » ware bút, die de verdeeldheden en klachten yer- s» meerderen moeten wanneer de beloofde Protec- s tie achter wege blijft, en dan zal het aan mij oo toegefchreven worden! Maar (en dit zeggende, wierd de Prins driftig,) „ Maar God zal te zij- 2» nen tijde het pleit beflisfen, en éénmaal zal „ alles wat nu in het verborgene gefthied opens » baar worden!” Dan, laten wij voortgaan! Het is hier onze taak niet om te vermelden, op welk eene wijze het Hollandsch befluit en de Circulaire Misfive bij de VI overige Gewes- ten ontvangen en beoordeeld werden. Genoeg is het te zessen, dat geenen derzelver het voet- Le 3 {poor 438 LEVEN van fpoor van HorrLanp volgen wilden. Van meer belang is het hier aan te flippen, dat het Fran- {che Cabinet hetzelve vernemende, terftond ge- reed was om de drukkende Belastingen, het groote fte deel der Hollanderen opgelegd, in te trek- ken, en allen met die van Haarlem en Amfter- dam gelijk te ftellen, waar van het op den a Julij door DE LA Vaucuion fchriftelijke ken- nis gaf. Immers het was bij die gelegenheid, dat de Af- ge- WILLEM pen V. V1. Afd. 439 gevaardigden der zoo evengenoemde lijf Steden, vermoedende dat de VI overige Gewesten een befluit tot het verleenen van onbepaalde Con- vooyen zouden uitftellen, tot dat men het over de Landmacht eens zoude zijn, of zich in een fterker ftaat van tegenweer ter Zee gefteld zou hebben; zoo proponeerden zij: ,, of men ook eent- » ge middelen zou kunnen aanwenden, om de » andere Gewesten te noopen, om in de onbepaal- »» Convooyen te flemmen.” Een voorftel, dat wel is waar, door de verwerping van de Ridderfchap ~ en de Gedeputeerden der dertien flemhebbende Ste- den niet. ingewilligd werdt; maar dat echter ten gevolge had, ,, dat DE LA VAUGUION op den » 31 Julij aan den Commisfuris van de Zeeza- s» ken bij eene Misfive te kennen gaf, DAT VOORT- $ AAN GEENE STEDEN DAN DE VIJF GENOEM- » DEN VAN HET EDICT ZOUDEN UITGEZON- 99 DERD ZIJN.” (*) en Dat (*) Wie hoorde immer van zulk eene handelwijze tus/c/en Leden en Steden van één Gewest, die door den BAND DER Unie met elkander vereenigd waren, en uit dien hoofde ten duurften verplicht om elkanders belangen te bevorderen? s» Men ziet ‘er uit, (zegt de Prof. Kiurr) hoe toen weinige » Steden of haare Afsevaardigden, indien zij maar eenige » anderen op hunne zijde hadden kunnen krijgen, gezind waren, om een fluk van dat aanbelang, als ONBEPAALD Ee 4. | "33 CoN- 7? 440 LEVEN vAN Dat deze maatregel, door het inleveren van nieuwe Klaag{chriften, en eene zichtbare vermeer- dering der verwarringen gevolgd werd, behoe- ven wij hier niet te vermelden. Van meer be- lang zal het zijn kortelijk op te geven, dat, daar de Staten der VI Gewesten in onderfcheiding van Hollandsch meerderheid , zich wit hoofde van ’; Lands weerloozen toeftand, tegen het ongelimi- teerd Convooy verklaarden, ‘er op den 21 October een Rapport ter Generaliteit werd uitgebragt , overéénkomftig het welke op den 8 November 1779 bepaald werdt: 1. Dat met den meefien fpoed een Esquader van 8 Schepen zou uitgerust svorden tot Convooy aan de Koopvaarders naar |. Vrankrijk. — 2. Een dito Esquader yan 8 Sche- pen, tot Convooy naar de West-Indiën. — 3. Een dito van 9 Schepen, naar de Middenlandfche Zee doch met deze bepaling aan de Scheepsbevelheb- beren, ,, dat zij hunne Convooyen niet zouden bes 9 TWA- > CONVOOY was, waar voor maar de ééne fem van Hol- „ land, en nog niet eens bij eenparigheid zich verklaard „ had, ter Generaliteit door te zetten.” — Was dat geen fpreekend bewijs, dat het met de zaaken toen reeds zoo ver gekomen was, dat eenige weinige fledelijke Regenten of Ministers beftean durfden, om met vertrapping van de Unie, Act gehcele Land aan hunne heerschaucht onderwor- Zen te maaken? WILLEM pen V. VI. Afd. aar », zwaren met Houtfchepen, of zulken die zware „ Masten, of ander zwaar Scheepstimmerhout »> voerden,” met welk befluit de minderheid van Holland verklaarde, zich niet te kunnen vereeni- gen, daar Dordrecht, Rotterdam, Schiedam en Alkmaar, hunne contra-aantekening referveer- den, en Haarlem en Amfterdam alles van de hand wezen. | Onder al dit harrewarren en twisten , lieten H. H. Mog. intusfchen de door Yorke gedane klach- ten en aanvrage om de bedongene Hulpbenden onbeantwoord, waar tegen de ZEngelfchen alle Tractaten fchorsten, en een nieuw Kaap-Regle- ment afkondigden, het welk de Kaperijen langs hoe meer deedt toenemen. Doch toen de beruch- te PauL Jones met twee door hem op de En- gelfchen veroverde Prijzen, in gezelfchap van twee Franfche Fregatten, ter Rhede van Texel binnen liep, en zijne gekwetfte gevangenen aldaar niet alleen ontfcheepte, maar ook Hij zelve zich al. omme in het openbaar binnen ’s Lands vertoon- de, en door velen toegejuicht en bewonderd werdt; zoo oordeelde het Britfche Cabinet daar over op nieuw te moeten klagen, en te gelijk op de terug- gave der door-P. Jones veroverde Schepen, ef het verleenen van de bevorens verzochte hulp aan te dringen, Dan, eer daar op eenig bepaald | Ee g ant- 442 LEVEN van antwoord gegeven werdt, liep op den 27 Decem- ber 1779-het gewapend Convooy naar Vrankrijk beftemd, onder bevel van den Schout bij Nacht Grave vAN BvLAND in Zee, het welk door den Engelfchen Vlootvoogd FieLping buiten Gaats opgewacht, en na eene onbeduidende verdediging overmeesterd, en als in zegepraal naar Engeland opgezonden zijnde, de zaken derwijze yan gedaan- te veranderde, dat den Evenaar geheel ten nadeele van de Engelfchen , en ten voordeele van de Fran- fchen doorfloeg, dewijl de Algemeene Staten om dat vijandelijk Bedrijf, niet alleen het verzoek om de hulptroepen finaal weigerden, maar ook boven dien, overeenkomftig het nader Advis van de Ade miraliteiten, tot het verleenen. van een onbepaald Convooy aan de Koopvaardijfchépen befloten , het i welk in Vrankrijk met zulk een blijdfchap en genoegen vernomen werdt, dat alle uitzonderin- gen en drukkende belastingen ten nadeele van den Handel der Nederlanderen, dadelijk opgeheven en buiten werking gefteld, en de uitzichten op het behoud van den Vrede hier te Lande langs hoe donkerder werden. (*) Het (*) Toen het gewelddadig-en onrechtvaardig opbrengen ven het Corvooy maar al te waar bevonden werdt, vere Oorzackte zulks niet alleen eene geweldige fenfatie, maar (200 als het gewoonlijk in zulke gevallen gaat) men fchreef” het WILLEM btn V. VI. Afd. 443 Het is uit de Gefchiedenis bekend, dat toen de tijding van het gebeurde tusfchen ByLanp en FIEL- het toe, aan het lafhartig gedrag van BijLAND en de oye- rige Bevelhebberen van de Fregatten, en daar BLAND eene geheime order vóór de ontmoeting van FæLDING , aangaande het Strijken der Vlaggen afgegeven had, zoo betoogde men daar uit het onderfteld verraad, bijzonder aan de zijde van den ADMIRAAL-GENERAAL. — De Vervolger op Wage- naar heeft zich veele moeite gegeven om dien argwaan te vermeerderen : doch zeer ten onrechte, wanneer men be- denkt, dat het een Donguichots bedrijf in BijLANp zou heb- ben mogen genoemd worden, wanneer Hij zich in een ge- vecht had ingelaten met den overmachtigen Brit. 4 dito — 74 ——— I dito = 6O = 1 dito SQ == 2 Fregatten === 30 =.. 2 dito = ee 444 LEVEN van FELDING te dimflerdam ruchtbaar werdt, zulks op de fterkfte wijze ontkend, en voor een valsch gerucht, met kwade desftinen verfpreid, gebrand- merkt werdt, naardien men aldaar onophoude- lijk verzekerde, dat de Engelfhen zoo iets niet zouden kunnen of durven ondernemen: eene han- delwijze, geheel ftrijdig met die van alle naden- kende en doorzichtige Ingezetenen, die zoo iets met angst en vreze hadden’ te gemoete gezien, het welk bijzonder het geval bij Z. D. H. was, die (volgens een thans voor ons liggende Anec- dote,) de eerfte mare, niet zoo als Zijne Hate- ren verfpreid hebben, met tekens van genoegen en vreugde ontving, maar integendeel met innige weé- benevens nog een aantal anderen en Kotters, die niet op- gegeven zijn geworden. — Was dit nu een magt waar tegen de Hollanders met hunne 5 Bodems zich behoorden te verzetten? Billijk was derhalven de uitfpreek der Leden van den Hoogen Zee-Krijgsraad , toen dezen bij Sententie verklaarden: Dat BijLanps gedrag in het rencontre met FieLpine gehouden, was geweest overeenkoinflig de regelen van voorzichtigheid, en van goede Soldaat en Zeeman- fcap &e. Z. H. approbeerde dit vonnis, ook H. H. Mog. maar het nam den argwaan niet weg, bijzonder tegen den ErreTADHOUDER, die om de historie met het Convooy, op eene oumenfchelijke wijze gelasterd, en in den haat bij velen gebragt werdt. 