VADERLANDSCHE LETTER OEFENINGEN
> Alle-de Staaten zyn zodanig gelegen, dat zy, hoewel „in minder of grooter maate, deel kunnen hebben aan » den buitenlandíchen Handel, en allen hebben ook op „ dezelfde wyze belang by den Landbouw.” Wy maaken geene Aanmerkingen. —— Dit Onder- werp is 'er het dagelyks voorwerp van, by den naden- . kenden en zyn Vaderland lievenden Nederlander: het wordt hem van alle kanten toegelicht. —- Wy flui- ten deeze Aankondiging met het flot des Werks. … Het s, Zal,” dus luidt ’s Schryvers affcheid van zyne Leezerss » aan hun ftaan, te beoordeelen, of wy te veel beloofden, - „toen wy hun een keurig ftelzel van egte praktikale » Staatkunde deeden verwagten. Volmaaktheid, wy her- > haalen het nogmaals, is in een werk van menfchen » handen niet te zoeken. Genoeg zoude het zyn, indien __»» men bevondt , dat de nieuwe Amerikaanfche Regeerings- » vorm nader by het volmaakte kwam dan een van die » geenen, met welken de Natien zig tot nu toe hebben » moeten vergenoegen. Men kon dan zeggen ig de ; l g 393 ete O. EN N, CONSTITUTIE; ' 597 s» Wetgeevers der Nieuwe Wereld ten- minftefi- eené » fchrede meer- gedaen hadden ter bereiking van het „> waare doel ‘der-Burgermaatfchappyen , het algemeene » geluk des Volks. Dic wenfchen wy den Amerikaanen te ondervinden , en wy wenfchen, dat die zelfde wyse » heid , welke hen, by het leggen van eenen zo fchoo= nen grondflag, bezield heeft, hen’ fteeds in het verder ii volmaaken van hun Staatsgebouw moge byblyven. J v 6 Fortunatos nimium, Jua fi bona norim ! dets over het Patriotismus, of het bevorderen van heb Welzyn des Vaderlands , tot Voorlichting van min kune dige. Burgers. Uitgegeeven door het Burgergezelfchap in de Oude. Pekel-d. Te Groningen, by T Oomkens s 1795. {n gr. 8yo, 16 bh =}, | 1 Ds niet onvoegzaame en onnutte handleiding voor Burgers, wien het aan tyd ontbreekt om uitgebrei- der Werken op te flaan. — Patriotismus, Nadeel van een Land; Voordeel van een Land; heilzaame Wetten; Ge- tykheid ; Aanftelling van Regenten; het maaken van Volkswetten; de Vryheid; de Adel; Onderwerping aan de. Wetten; Ondergefchiktheid; Nuttigheid van de Leer van Vryheid en Gelykheid ; Volksbeftuurders ; eene bloeiende Natie; herftel van Financien , enz. ; Bevordering van Gezondheid ; Volksverlichting , Volksbefchaaving ş - Volksverbetering ; Eendragt : deeze zyn de Rubricken, onder welke het loflyk Burgergezelfchap dienftig heeft geoordeeld ‚ ter kennisfe van het algemeen, te brengen, t geen, naar de meening van hetzelve, kan dienen om eenig licht te verfpreiden aangaande die belangryke On- derwerpén. Tot een ftaal diene, ’t geen wy hier aantref- fen raakende de Nuttigheid van de Leer der’ Vryheid en Gelykheid. „ Neemt de oorfpronglyke gelykheid der menfchen de ondergefchiktheid niet weg, even zoo min beftaat de waare vryheid in losbandigheid, wet- of zedeloosheid; °t welk uit de dae gegeevene befchryving van de vryheid van zelven blykbaar is. A Ja °t is ’er zoo ver daan, dat de vryheid, wel be- greepen, in tegendeel, een fterke /poorflag is ter betrach- ting van de wetten : immers de wetten van een vry volk CET. 1796. NO. I4. Tt maa- 598 IETS OVER HET PATRIOTISMS. maaken den algemeenen wil uit van het ganfche volk, of ten minften van het grootíte en beste deel des volks ; maar zulke wetten moeten natuurlyk veel gewilliger ge- hoorzaamd worden, dan wetten die buiten den wil , de toe- ftemming , of ppi ‚ des volks aan hetzelve wor- den opgedrongen! — In °t laatfte geval heeft er, op best, maar eene gedwongen of flaaffche gehoorzaam- heid plaats. » De leer der gelykheid en vryheid, wel De heeft nog meer nut. Ay, leidt den mensch tot nederigheid en menschlievendheid, ‘Trouwens zy weêrftaat toch de trotfche zelfverheffing, waar door niet zelden de grooten en ryken der aarde uit de hoogte op hunne overige na- tuurgenooten neérzien, als of ze wezens waren van ech veel pange oorfprong , foort , of maakfel. Door de omhelzing deezer leer, befchouwt de aanzienlyke zoo wel als de geringe, in ieder mensch, zynen natuurgenoot, zyn’ medeburger , zynen broeder; en dus verbindt zy de leden der maatíchappy, ja het geheele menschdom , naau- wer te faamen. — Verder. Deeze leer bewaart den ge- singen » zeer natuurlyk, voor Jaage kruipety, voor een’ flaaffchen geest, die allen edelen moed en veerkracht der ziel uitbluscht en verflapt: zy vuurt, in tegendeel, den denkenden geest ‘aan tot nuttige uitvindingen, zoo in op» zigt tot de noodwendigfte bezigheden in °t gemeene le- ven, als ten aanzien van kunften en weetenfcha Er welk alles de natuur der zaak leert, en door de ervaa- renheid veelal bevestigd wordt. » Gebeurt het echter, dat deeze leer, ten opzigt van fommige voorftanders van vryheid en gelykheid , zadeelige uitwerkfels heeft, hier van heeft SE het ftelfel van gelykheid en waare volksvryheid de fchuld niet, maar dit koomt hier van daan, dat deeze leer, of kwalyk begreepen, of van ondeugende menfchen fchandelyk mis- bruikt wordt.” Ver. G. PAAPE, VERANTWOORDING. 599 A Verantwoording van den Burger G. PAAPE, Lid van de geweezene Comintsfie tot Onderzoek van het Politiek en Finantiecl Gedrag der voorgaande Regeering, aan zy- ne Cominittenten de Burgers van Dordrecht, behelzende de Handelingen der gemelde Commisfie en derzelver Ont- dekkingen. In den Haag, by J. Plaat, 1796. In gr. 8yo. 282 blads. ` B’ het leezen van dit Stuk moet men twyffelen , of het wel beantwoorde aan den titel, Immers het geen ’er in gezegd wordt van de Handelingen en Ontdekkingen der Commisfie maakt flechts een klein gedeelte des Boeks. Men oordeele uit de volgende opgaave van den Inhoud. Vooraf gaat eene Aanfpraak aan de Burgery der Stad Dordrecht , gefchikt om den Schryver te bevryden van alle blaam, als of hy zich in den hem toevertrouwden post’ niet behoorelyk zoude gekweten hebben. Het laatfte dee- zer Aanfpraake zullen wy overneemen, als behelzende waarfchynelyk de redenen, waarom deeze Verantwoording wordt in het licht gegeven. … Eindelyk myne Medebur- » gers!” zegt de Schryver, zult gy ‘er uit zien, dat s onze Commisfieg na circa 32000 gulden aan ’t Volk ə» van Holland gekost te hebben, door het Provinciaal © Beftuur van Holland is gedisfolveerd geworden, om >, wat reden is ons niet gezegd, fchoon het voor u noch » my moeilyk valle om ’er naar te gisfen. —- Ten flot- ə» te moet ik nog dit zeggen; dat gy, het geen ik u hier » lever, niet hooger hebt aan te merken; dan als een » zeer klein gedeelte der befchreeven werkzaamheden van » de Commrisfie 5 en dat de fchuld , waarom ik u niets s» meerder lever, gansch niet aan my te wyten is; —= » dit zou ik gedaan hebben , myne Medeburgers! ingevallen 5» Wy niet, op hoog bevel van het Provinciaal Beftuur - ə» van Holland, te midden in onzen loop, waren geftuit s» geworden, en indien wy niet aan hetzelve alle onze pa- kel Lie hadden moeten overgeeven, enz.” , e groote Sg van den Schryver vindt men in de- zelfde Aanfpraak, bladz. IV, naamelyk: „Dat, volgens die », grondflagen die door geen waar Patriot gewraakt kunnen >» worden, genoegzaam alle de Leden, zo van de toenmaaś - | = Tta » lige „ lige (voor 1795) Staaten van Holland, Gecommitteer- „ de Riaden, Ridderfchap, als ftedelyke Regeeringen , a fchuidig zyn aan Staatswanbedryven, waar van zy, zo „°t my en myne geweezen Medeleden bettendig is voor- „ gekomen, ten minften de veroirzaakte {chaden moeten „ helpen boeten!” , Het eerfte gedeelte van het Werk is voornaamelyk in- gericht tor het bewyzen deezer Stellinge. Het is verdeeld in zes Afdeelingen, waarvan wy alleenlyk de opfchriften zulien opgeeven. I. Over het Oproer en deszelfs Bewer- kers en Uitvoerders, bl. 1. IL. Over de Omwenteling van 1787, bl. 49. HI. Over de zogenaamde gerechtlyke Ver- wolgingen tegen de Patriotten; Vonntsfen, Uitbanningen, enz. bl. 67. IV. log tegen Frankryk, bl. 89. VL Over de Gedragingen der Regenten en Ministers van het Oude Befluur, met betreke kins tot het Financieele, bl. 99. | Hierop volgt eene Aanfpraak van de Commisfie aan de Provifivneele Reprefentanten des Volks van Holland, by gelegenheid van het uitbrengen van derzelver gedeeltelyk raport op den rr January 1796: en daarop eene alge- meene Inleiding tot dat Rapport, In deeze Inleiding zyn, volgens de verklaaring van den Uitgeever , in een kort Berigt aan het hoofd der Aanfpraak geplaatst, …„ De » gronden , waarop de Commisfie tot Onderzoek in haare s» werkzaamheden bouwde, volkomenlyk blootgelegd.” En deeze waren (zie bladz. 115. enz.) Dat men onder- zoek doende naar het Finantieele en Politique gedrag der Rurin en Ministers van het voorig Beftuur niet moest volgen de beoordeeling volgens de gewoone rechtsgeleerdheids wetten en gewoonten; maar de bevordeeling, die men revo- duttonair zou kunnen noemen, Maar, wat is reyolu= tionair ? vraagt de Cömimisfie zelve, bl. 118. En het ant- woord komt kortlyk hierop uit, dat het is rechtvaardig handelen, zonder juist den omflag en vormen der rechts- geleerdheid en vastgeftelde wyze van procedeeren voor de ge- woone rechtbanken te volgen. — Dit laat zich hooren : maar, maar, zal, misfchien, ve eene of de andere flymgast zeg- en: is het niet te gevaarlyk den Rechter eene zo breede magt te geeven om enkel naar recht en billykheid, of | lie. | VERANTWOORDING. bor Îiever naar zyne denkbeelden van recht en billykheid, te vonnisfen ? En waar zal men, in deeze revolutionaire ty- den, menfchen vinden van genoegzaam volmaakte onpat- tydigheid , om, zonder eenigen anderen teugel, dus en- kel aan de infpraak hunner eigene gevoelens te worden overgelaaten ? —— Doch de Leezer zie zelve, indien het hem gelust, wat de Commisfie hier voor bybrengt. Na de gemelde Inleiding, volgt eene Lyst.der ingekomen Adresfen , Brieven, ens. van particuliere. Perfoonen aan de Commisfie, en daarop, bl. 257, enz. het eindigen der Commisfie, volgens Decreet van het Provintiaal Beftuur van Holland van den 28 Juny 1796. ER Dat men in dit alles veele weetenswaardige byzonder- heden aantreft, is zeker, Gruwen moet men van de voorbeelden van mishandelingen, den Patriotten in het Jaar 1787 aangedaan, welke hier voorkomen. Men zie, onder anderen, het verhaal aangaande eenen HENDRIK VOORBY, bl. 16, enz. Deeze en veele onrechtvaardigheden, in die tyden gepleegd, gedoogd of aangemoedigd, verdienen ge. wisfelyk gekend, en, waar zy bewezen zyn, geftraft te worden. —_ Maar na dit alles blyft nog altoos de vraag: Beantwoordt het Werk. van den Burger @. PAAPE aan zynen titel? | De Puinhoopen, of Befchouwing van de Omwenteling der Staaten , door woLNeY. Te Amfterdam, by M, Schale« kamp, 1796. Jn gr. övo. 160 bl. | D: naam van VOLNEY brengt iets aanpryzens mede, naa dat hy zich, behalven door andere Schriften (*), beroemd gemaakt heeft door zyne Voyage en Syrie @ en Egypte, pendant les Annes 1783—1785 Çt). En ftaat het a te- (*) Zeer onlangs is van hem in °t licht gegeeven: Sfup/ifca. tion des Langues Orientales , ou methode nouvelle & facile d'ap. prendre les Langues Arabe, Perfane & Turque , avec des Cha.» raĝeres Europiens, Paris, An [IL | (t) Veel van het voornaamfte uit dit Werk hebben wy onzen Leezeren medegedeeld in het Mengelwerk onzer Nieuwe Algem. Kaderi. Letteroef, IHE D. 2 St. bl. 24, 66. 134. 185. Eene ge- heele Vertaaling, door j. D. Pasteur, is'er in 1789 van uitge- Tt 3 ko. 6o2 VOLNEY tegenwoordig Werk daar mede in verband, blykensecne Aantekening aan den voet van bl. r, als opgefteld by de befchouwing der Puinhoopen in dat door hem bereisd Gewest. Allerwegen ook draagt het, bovenal in de bygevoegde Aantekeningen, blyken van den Oudheidkun- digen, den in die Streeken Bereisden Man. Voorts is het een Werk der Verbeelding, dic, fterk getroffen door de befchouwde voorwerpen, zich in vroegere Eeuwen te rug zet, den Tegenwoordigen Staat der dingen befchouwt;, en tot de Toekomende Gebeurtenisfen doordringt. Alles met veel vuurs gefchreeven: zo dat de Leezer zich uit- gelokt vindt om onverwyld den Befchouwer der Puinhoo- en in zyne vlugt te volgen, en de onderrigtingen, Ken: door den ingevoerden Schim medegedeeld, te hooren. = Wy hebben het althans met die vervoering geleezen, en veel, zeer veel, aangetroffen, dat onze toeftemming wegdroeg, daar de taal der Gefchiedkunde en die der Ondervinding fprak. Dan te meermaalen vonden wy ons genoodzaakt die toeftemming te weigeren, als het op daar uit ei enn Befpiegelingen aankwam, en bovenal wan- neer het den Godsdienst betrof : niet alleen den Geopen- baarden, maar allen Godsdienst, hoe genaamd. De vin- nige fteeken, op denzelven afgegeeven, lust het ons niet byeen te zamelen; en zal het even min ee ar ten aanziene van den Christlyken Godsdienst in °t byzonder, te toonen, dat hy denzelven geheel iu de oorfprongiyke Eenvoudigheid niet kent, en een ruim veld vindt om ’er tegen uit te vaaren, daar hy de fchandlvkfte Byvoegzels, de groffte Verdraaijingen, de fchreeuwendfte Misbruiken, voor dien Godsdienst zelven neemt. „ Wy herdagten, deeze brokken leezende, en by het ove- rige des Werks vergelykende, aan het zeggen van J. NEW- TON tegen den Vrygeestigen Dr. HALLEY. » Ik verheug » my waarlyk altoos, als ik u hoor fpreeken over de Star- » rekunde, en andere Wiskundige Weetenfchappen: de- » wyl dit een Onderwerp is waar op gy u bevlyuúgd » hebt; een Onderwerp °t geen gy door en door ver- » ftaat: maar gy moest over den Christ/yken Godsdienst komen te Zeyden by a. en ja HONKOOP. Zie onze Algem. Vaderl, Lesteroef. 1 Stuk, voor 1791, bl. 173. DE PUINHOOPEN. | 603 » niet fpreeken , want hebt u op de kennis daar van s» niet toegelegd 5 ik hes liet gedaan, en ik weet dat gy » er niets van verftaat,” - Met dit weinige zouden wy ons ten aanziene van dit Werk vergenoegen; dan wy ontvingen, dit reeds gefchree« ven hebbende, | P De Ruinen, of Overdenking over de Staatsomwentelingen. Door VOLNEY. An den Haage en te Delft, by Leeuwe en Roelofswaert, 1796. In gr. 8vo. 283 bl. ‚_ Hier hebben wy de Vertaaling van Les Ruines, ou Me- ditation fur les Revolutions des Empires, par Mr. vor NEY. Schoon de Vertaaling by Schalekamp , die tot het XIXde Hoofdft. loopt , het van deeze verre winne in cierlykheid en vloeibaarheid „is dezelve flegts een ftuk werk, zonder aanduiding van eenig Vervolg; of wy het van die hand te wagten hebben, weeten wy niet; doch twyfelen. In dit gedeelte komt vorNey’s minagting van allen Gods- dienst nog volkomener aan den dag, en ftrekt hetzelve om de Ongodistery, onder de gedaante der Oudheid= en Gefchiedkunde, veld te doen winnen; en allen Gods dienst, zonder ondertcheid, aan By- Waangeloof en Pries- terbedrog toe te fchryven.. Om eenig begrip van de fchikking deezes Wer ks te geeven, tot welks bezorging in de hand der Nederduit- fèhe Leezeren men zich dermaate bevlytigde, lust het ons, de Opfchriften der Hoofdftukken. af te fchryven, en zullen deeze genoegzaam zyn om van verre te doen zien wat zy in een en ander deezer Vertaalingen te wagten hebben. I. Hoofdft, De Reis. II. De Overdenking, —— II. De Schim. IV. De Verklaaring. -—— V. De Staat der Men- fthen op de Wereld. VI. Oorfpronglyke Staat van den Mensch. —— VII. sien rassen der Zamenleeving. VIL. Bronnen, waar wit de Rampen der Zamenleeying voortfpruiten. — IX. Oorfprong der Regeeringen en der Wetten. — X. Algemeene Oorzaaken van den Voorfpoed der Oude Ryken. — XI. Algemeene Oorzauken van de Omwente- lingen en Verwoestingen der Oude Staaten, XII. Les- ‘fen der voorledene tyden, toegepast op de tegenwoordige, -= It. Zal het Menschlyk Geflacht verbeterd worden ?_ —— XIV. De groote hinderpaal ter Volmaaking. —— XV. De nieuwe Eeuw, ——= XVI. Een Vry en Wetgeevend Volk. —— XVII. Algemeene Grondflag van alle Rechten en yan alle Wetten. —- XVIII. Schrik en Zamenzweering | Tt 4 der bof: `: VOLNEY r rA Tyrannen; me XIX. Algemeene Vergadering der lolken. ; Zo verre loopt de Uitgave by Schalekamp; in de an. dére luiden de Opfchriften. XX. Hoofatt. Mez Onder- zoek der Waarheid, —— XXI. Woorftel van Godsdienflige gegenzeclykheden. — XXII. OE en Verwantfchap der Godsdienftige Denkbeelden. Dit Hoofdftuk is in Af- deelingen onderfcheiden, welke wy ter meerdere bevatting hier moeten byvoegen. (1). Eerfte Stelzel. Oor/prong van het denkbeeld van God ; Eerdienst van de Hoofdftoffén en Phyfifche kragten der Natuur, (a) Tweede Stelzel. Zer: dienst der. Sterren, of Sabeismus. (3) Derde Stelzel. Eer- diens: der Tekenen, of Afgodendienst. (4) Vierde Steizel. Berdienst der twee Grondbeginzelen , of Dualismus.(5) Vyfde Stelzel. Geheimzinnige en zedchyke. Eérdienst „ of Ste/zel van ecne andere Waereld, (6) Lesde Stelzel. Bezielde Waereld , of Berdienst van ’t Heelal, onder verfoheinen Zinnebeelden, p) Zevende Stelzel. Eerdienst-yan de Ziel der Waereld, t is van de. Hoofdflof des Vuurs, leevensbeginzel des Heel. ak. (8) Achtfte Stelzel. Demi- Ourgóss Eerdienst van de Werktuigiyke. Wiaereld, of van: den Grooteri Werker. (9) Godsdienst van Mozes, of Eerdienst van de Ziel der Wae- reld, (You - pier). (10) Godsdienst van Zoroaster. (11) Budfvismus , of. Godsdienst der Sararieërs. (12) Brahmishug, öf [ndiaansch Stelzel, (13) Het Christendom, of de zime- beeldige Eerdienst der Zonne, onder de Cabbalistifthe of yer- borgen naamen van Clris-en, of Christ. en Jef -us, of Je- fus (De KNIH Hoofdtt, Eenaartigheid van het doel der Godsdienflen, — XXIV. Oplosfing van het- voorftel der tegenzeglykheden; >) o on aa | Wy gelooven om. *er dit nog by tevoegen, VOLNEY 's Ge- toofsbelydenis „als hêt dien naam-draagen mag, aan te treffen àn het naastlaatfte. Hoof dftuk ; als hy fchryft: … De kreet »» der veroordeeling, welke zich tegen alle nieuwigheden 5 verheft , begon aan te wasfen , wanneer eèn talryke j ‘bende van Menfchen, uit de rangen des volks en der 5, Wilden van alle Landen en Natiën, zonder Propheeten, „> zonder Leeraars, zonder Godsdienftig Wetboek, in het s perk (*) Die wordt opgehelderd door een Plaat der twee Hes melhalfronden . welke ten Op{chrift voert: Tafèreel van den Aftrologifchen Memel der Ouden, «tot Perklaaring der Gee freimenisfen van den Godsdienst der Perjen, Pooten en Christenen. DE RUÏNEN. 6og s perk voorwaards treedende, de aandagt der geheele ver- » gadering tot zich trok, en een hunner, het woord op- s» vattende, zeide: … » vs SCheidsmannen en Middelaars des Volks! Zedert den 99 5» aanvang van deezen: twist, hooren wy vreemde, en, ə- tot op deezen dag , voor ons nieuwe, verhaalen; ef s, > Onze geest, verbysterd en verward in, zo veele, de » s» eene verftandige, de andere zinnelooze, zaaken, welke 2 5» hy gelyklyk niet begrypt, blyft in onzekerneid en 2» twyfeling. Eéne enkele opmerking treft ons; zo 2 s» veele Wónderdaaden , zo veele tegen elkander over- » s» taande bybrengzelen, nadenkende, vraagen wy ons » s zelven: Wat ligt ons- aan alle die gefchilien gelegen? os s Wat hebben wy noodig te weeten het geen voor vyf à ə» s Zes duizend jaaren, in ons onbekende Landen, by men- » s>-fchen, die ons altyd onbekénd zullen blyven, gebeurd s sis ? Het zy dan waar of valsch , waar toe dient het ons » s» dat wy weeten, of de waereld federt zes of federt 2 +p/twintig duizend jaaren beftaa ; of zy van iets of van 2 » niets gevormd is, uit hoar zelve of door een Maa- s» s ker. die op zyn beurt weder eenen Maaker vereischt, » 1»: Voortgekomen zy! Hoet wy zyn niet verzekerd van 22.5 tgeen digt by ons omgaat, en wy willen verantwoorden 29,39; Van ‘t geen in de Zon, in de Maan, of in- de inge- 2» beelde ruimte, voorvallen kan. Wy hebben onze ei> ə» so. gene kindschheid vergeeten , en wy zullen die der əs s, Waereld kennen! en wie zal getuigen het geen nie- » s mand gezien heeft? wie verzekeren ‘t geen niemand * 29 59 begrypt? i : N » s» Wat zal het voorts aan ons beftaan toevoegen of s» 5» afneemen, dat wy ja of neen op alle deeze hersfen. s s» fchimmen zeggen? Tot heden toe hebben onze Vaders. ə» s CN wy, er zelfs niet'het eerfte denkbeeld van geha 2» » Cn wy zien echter niet dat wy ‘er daarom dige | ə» 5» minder Zicht der Zonne, meer of minder Onderhoud, » s» meer of minder goed of Kwaad, om genooten of ge- s» s» leeden hebben, » s» ZO Ce kennis daar van noodig is, waarom hebben ss Wy dan even zo wel zonder dezelve geleefd, als zy ə» s die ’er zich zo fterk over verontrusten ? Zo s» s» overtollig is, waarom toch zouden wy dan den last `s derzelve nu op onze fchauders laaden ? — — in zich 2» » tot de Leeraars en Godgeleerden vervoegende , zeiden 2» » ZY: Hoe! zal het noodig zyn, dat wy, arme en Tt 5 23 35 ON- 606 VOLNEY, DE RUINEN. „» s» Onweetende Menfchen , aller welker oogenblikken » naauwlyks volftaan tot de zorgen voor ons beftaan, » en den arbeid, waar van gy genot hebt, zo veel ge- » fchiedenisfen , als gy daar verhaalt, zouden - „> deeren ; dat wy zo veele boeken, als ons aan- ‚> haalt, zouden leezen, zo veele verfchillende taa- » s» len, in welke zy zamengefteld zyn, zouden aan- s» » leeren! Duizend jaaren leevens zouden daar toe niet s» Volflaan.”” ” _ In eene menigte van Aantekeningen, die, in de laatst- gemelde bbb A alle agteraan gevoegd zyn, vindt men het geftelde breeder ontvouwd. — Men denke nogthans niet, dat de Wapenen, door voLNEY gebezigd , om allen Godsdienst te beftryden, nieuw zyn. Verre van daar. Uit het Wertoog over ’s Waerelds Godsdienflen van den Engelschman ALEXANDER ROss, ter helfte der voo- rige Eeuw in ’t Nederduitsch door jos. sANDERUS vertaald, en van welke verfcheide Drukken voorhanden zyn, zou men reeds veel kunnen haalen; om van geene laatere Wa- gr van dat flag te fpreeken. Wie eenige Boek- en, tterkunde bezit, kent ze. Maar ook weet hy, hoe het niet ontbrooken hebbe aan Mannen, die daar tegen zich hebben aangegord, en gelukkig geftreeden. Wy willen, derhalven, te deezer gelegenheid, onze Leezers wel her- inneren aan eenen NOËssELT, EEN LESZ, EEN ROUSTAN 5 of, om alles kort byeen te vinden, en gefchikt om de groote hoofdzaak , wat het Christendom betreft, te ver- dedigen, De Baarblyklykheid van den Christlyken Godsdienst kort en duidlyk opengelegd, door J. BEATTIE, om van geene andere te fpreeken. — Wy oordeelen deezen wenk te noodiger 5 dewyl eene veeijaarige ondervinding ons geleerd heeft, hoe veelen greetig het Gif des Ongeloofs indrinken, zonder van het voorhanden zynde Tegengif gebruik te maaken, 3? Afkeer en Liefde, Tooneelfpel, door M. WESTERMAN. Te Amftet- dam, by P. J. Uylenbroek. Zn 8yo. 65 bl. | e lezing van dit Stukje heeft ons een uur van aangename uitfpanning verzorgd. Hetzelve doet eere aan het genie van den jeugdigen Schryver, dien wy met dezen zynen eere fteling gelukweufchen, en om verder in dit vak zyne krach- ten te beproeven alle aanmoediging waardig achten, —- - Karel # AFKEER EN LIEFDE, TOONLELSPEL. Het Weeskind , Tooneelfpel. In drie Bedryven, in Profa. Naar ` het Fransch Yan PIGAULT - LE- BRUN. Te Amfleldam, by Pe J. Uylenbroek. Zn 8yo. 105 bl. y Tet onderwerp voor dit Stuk is zo voortreflyk uitgedagt, H als kunig bewerkt. Het gevaar der zwakheid van eem oogenblik, het onzalig gevolg van het misdryf, wordt daarìn ongemeen levendig en nadruklyk gefchecst. Eene hartlyk- beminde Gade waagt het flechts eenmaal de tederfte verbindnis te fchenden, en eene agttienjarige deugdbetrachting is niet in taat de wroegingen uit haar gemoed te verbannen. Terwyl haar Egtgenoot op eene lange reize afwezig was, ontfangt zy de vrucht uit haren overfpeligen fchoot. Zy gevoelde hare fchuld; maar tevens gevoelende , dat zy Moeder was, kon zy z'ch van haar kind niet fcheiden, Zy ftelt het haren we- dergekeerden Man als een aangenomen Weeskind voor. Deze, op de deugd zyner Vrouwe volkomen gerust, wil niet alleen haren wensch niet tegengaan, maar eerbiedigt ook fliptlyk her geheim, dat zy van de geboorte van dit Weesje maakte, Hy neemt de zorge voor deszelfs opvoeding gewillig op zich, wordt in een zeer hogen graad zyn begunftiger en vriend; maar verlevendigt en vermeerdert ook fteeds onwetend de wroeging en de onrust zyner , zich fchuidig kennende, Gade, door de pa ? Re er 6o. HET WEESKIND, TOONERLSPEL. daden, waarmede hy, byzonder om haar te verpligten, hareg Zoon befchenkt. Juliaan (zo heette die Zoon) beancwoordde in toenemende jaren ten vollen aan de liefderyke zorg van zy- nen weldoenet, Door vlyt, verworven kunde en edels zeden, verkreeg hy de achting en werd de vreugde van diens gansch gezin. Maar hy werd tevens de vuriglyk- geliefde Minnaar van de Dochter van zynen Vriend en van haar, die hy níet als zyte Moeder kende. Schoon deze Dochter feeds door hare Ouderen aan een ander was toegezegd, maakt zich de onbe- vooroordeelde , gevoelvolle en deugdzame, Vader , op diens vrywilligen en edelmoedigen afltand , gereed de zuifche min vån twee onfchuldige harten te bekronen, Hoe verblydt hem het gedagte van daardoor het geluk en de vreugde zyner Gade ten 'top te zullen voeren ! Maar hoe verbaast en treft hare weisertng hem, en allen, die dezelwve horen ! Zy ziet her deugd- zaam*minnend Paar voor zicu geknield , em, overkropt van aan- doening, bezweert zy het, aan dészelfs dringende bede niet te kunnen voldoen. Hare aandoening , hare ‘afgebroken dub- belzinnige vaal, doet een vermoeden tegen haar opryzen, het geen de angftige vrees om eene nog vreeslyker waarheid te ontdekken haar belet te wederleggen. Hare vreemde halftar« righeid noodzaakt haren &gtgenoot geweld te gebruiken, en hare toeftemming volftrekt te vorderen. ` Dus tot het uiterfte gebragt, roept zy, in de yslykíte wanhoop, uit: , Neen; ik » zal Kr bloedfchande onderfchryven! zy beiden zyn myne kinderen !” i Bn ATA ” Het kan niet anders, of dit Toueelfpel, dat in zyn geheel de fchoonfte lesfen voor het verftand en de -gevoeligfte trek- ken voor het hart oplevert, moet, wél uitgevoerd, eene uit- nemende werking doen. „, Vrouwen, Vrouwen! mogt gy 'er „ vooral uit leren bedenken, hoe vernederend de misdaad zy, „ Alvoorens u er aan over te geeven!”’ i “i + De Weduwe en het*Rypaard. Een Dramatifche Anecdote; naar het Hoogduitsch van A. VON KOTZEBUE, Te Armflerdam, by dè Wed. J. Doll, 1796. In 8yo. 43 bl. D" Stukje heeft, volgens het op den rug van het titelblad gefteld kort bericht, zyn oorfprong te danken aan eene Anecdote, in 't gde Deel van de Annalen des Heeren ARCH*N- HOLZ, bladz. 425, te vinden. Hetzelve is zeker niet een van de gewigtigfte en fraaifte der Stukken van korzeBue. Een grillige Engelschman had Fullarton, zyuen Zoon, een fomme van tagtigduizend ponden naagelaaten ; maar by zyn Testament de zonderlinge Voorwaarde gefteld: nooit eene Weduwe te trouwen, en nooit een Rypaard te houden, . In gevalle van hes nies A DE WEDUWE EN HET RYPAARD, Gog niet nakomen deezer Voorwaarde, moest deeze Erfenis vervallen op eeven Oom van Fullarton, Ondertusfchen had deeze, in Braband, een vermeende Weduw getrouwd, en, uit barmhartige heid omtrent een Franfchen Emigrant, een Dier, dat voor een Rypaard werd opgegeeven , beleend, of gekogt. De Oom, agter deeze dubbele fchending van den Laatften Wil zyns Broe- ders gekomen, wilde hem van de Erfenis ontzetten; doch b de ontwikkeling bleek, dat de Vrouw, die Fullarton esaa kad , ‘geen Weduwe, maar de Egtgenoote van den Franfchen Emigrant, Valour, was, en dat het Rypaard, geen Paard, maar een Muildier, was. Dit alles wordt geestig, en niet minder fatyricq , voorgefteld ; doch, gelyk wy zeiden, het Stuk is, over het geheel, weinig iatresfant. Schooloeffeningen , of Handleiding tot de Nederduitfche Taalkunae, „én het Spellen, Leezen en Schryven , by Vraagen en dnt» ‚ woorden famengefteld,en met Voorbeelden opgehelderd, ten dieu= - fie der Stadsfchoalen in Haarlem. Te Haarlem , by j. j. Beers. „dn 8vo. 46 bh | | W y haasten ons,onzenLeezeren verflag te doen van dit klein, doch keurig, Werkjen, waar door de Infpeêtoren der Stadsfchooten te Haarlem zich wezenlyk verdienftelyk maa ken, niet alleen by hunne Stadgenooten; maar ook by allen, die eenig belang {tellen in den opbouw der Nederduitfche Taalkunde, vooral met opzicht op de Schooljeugd, voor wel- ke het leggen van goede gronden ten hoogften noodzaaklyk is, ——- Wy willei gaarne bekennen, dat ons, tot nog toe, geen Schoolboekjen in handen gekomen is, dat, duidelyker, en tevens: beknopter , de eerfie en voornaamfie gronden onzer Taale, op eene voor de jeugd varbaare wyze , voorftelt, dan dit. De voorbeelden, uit de nieuwfte Pfalmberyming, die hier den lof erlangt van eene goede fpelling te hebben, genomen, worden, woord voor woòrd, aan de in ’t Werkjen opgegeeven. regels, getoetst, en op eene leerzaame wyze aan het verftand der Leerlingen gebragt. Het leergraag lublicq , en elk die met blydfchap en deelne. ming de zaaden ter befchaaving der Natie in de opkomende jongelingfchap ziet ftrooijen, zal, mer dankbaare erkentenis. gok dit Werkjen, uit de handen van het Kunst- Mensch- en Jeugdlievend Haarlem, ontvangen; en: ‘er greetig, daar de gelegenheid dit toelaat, tot nut der Schooljeugd gebruik van maaken. Nieu. / ia J. Je SCHNEITHER, NIEUWE LEERWYZE, Nieuwe Leerwyze , om Kinderen, binnen zeer korten tyd, te keeren Leezen en Denken. Door j. Je SCHNEITHer , Kostfchool- houder te Leyden. Te Leyden , by D. du Mortier en Zoon, 1796. In 8yo. 80 bh D: kunst, om Kinderen , Zonder de gewooné wyze van fpel- len „te leeren leezen, heeft, zedert eenigen tyd,de dandacht van het denkend gedeelte der menfchen, ook in ons Vaderland, gaande gemaakt; meer dan één Vriend der Jeugd heeft zich daar mede bezig gehouden, en onder deezen ook voornaamlyk de, in deezen, verdienftelyke Burger SCHNeITHER. — Hy bevlytigt zich , in het hier aangekondigd Werkjen, (en hy kan niet nalaaten hier in, by allen, die zich hier van eenig begrip kunnen vormen, wel te flaagen,) om regelen en onderrichting te geeven, eintrent de leerwyze, die men in deeze kunst te volgen heeft - doch , hoe zeer wy ook van de mooglyk- heid en nuttigheid van dergelyken leertrant overtuigd zyn, kunnen wy echter niet ontveinzen, dat wy denken, dat ges fchreevene leerregels , zonder voor-daad, wy meenen monde- Iyke en proefondervindelyke onderrichtingen, verre de mintte Onderwyzers in ftaat zullen ftellen , om ‘van denzelven -met vrugt gebruik te kunnen maaken. Oudertusfchen is het hartelyk te wenfchen, dat deeze leerwyze hoe langs hoe meer bekend, en alsdan ook nagevolgd, moge worden. NA-.BERICHT,. pD eene vriendelyke hand, is ons onder ’t oog gebragt, dat Recenfent van de Chriístelyke Gezangen voor de Open- baare Godsdienstüefeningen, in zyne Aanmerkingen op het Gee Zang, LOFZANG AAN GOD (*), ten opzigte van den fweeden en derden perfoon, de meening van den Poëet, wegens eenige duisterheid in die Coupletten, niet wel fchynt gevat te hebben, = Recenfent bedankt den Zender voor de medegedeelde critiques; alzo hem, by nadere lectuure , is voorgekomen, dat dezelve gegrond zyn. Met deeze openhartige ver- klaaring , vertrouwen wy, zal de geachte Aanmerker genoegen neemen, i De Uitgeevers. (*) Zie boven, bl. 856. REGISTER BOEKEN zr SCHRIFTEN, Die in dit Stuk oordeelkundig tevens en vrymoedig vere handeld worden. Met derzelver Pryzen. A. | Acres van het Committé van Algemeene Welvaart, te Haarlem, aan de Nationaale Vergadering, over de Oorzaaken van het Verval en de Middelen tot Herftel der Vaderlandfche Fabrieken en Trafieken. Haarl, by F. Bohn, in gr. 8vo. f o» 12-0. 542 =— van het bovengemelde Committé aan het Provinciaal Beftuur van Holland, over het gebruik der Duingron- den, ten dienfte der Vaderlandíche Fabrieken. Haarl. by F. Bohn, in gr. 8vo. f o-5-8 54% Albrecht, ( Hk. Christ.) Proeve over het Patriotismus., Uit het Hoogduitsch vertaald, en met Aanmerkingen vere meerderd. Amft.. by Wesfing en van der Hey, in gr. 8vo. f 1-16-o, 498 Anglas, CBoisfy d’) Vertoog by de Aanbieding van het Ontwerp van Conftitutie voor de Franfche Republiek „ uit naam der Commisfie van Elven, Haarl, by F. Bohn, in gr. 8vo. f o-12-0 p | 547 Bertheleny ‚ Reizen van den jongen Anacharfis door Griekenland. Uit het Fransch door M. Stuart. Ude Deel. Amft. by F. Allart, in gr. 8vo. f 3-12-0 288 me am lide Deel, f 3-12-O 45 Batavus aan zyne Landgenooten, ter gelegenheid dat eene _ Nieuwe Conftitutie voor het Volk van Nederland wordt . vervaardigd. Amft., by M. Schalekamp , in gr. 8vos foss. sio Bir Poortugaet, (F.C. C den) Redevoering aan het Volk van Nederland, by gelegenheid van de Eerfte Verjaariig LETT. 1796. NÒ. 15e i Vy det en REGISTER der Dataaffche Revolutie, Amft. by P. F. Uylenbroek, in gr. §vo. f o-8-0 208 Bellamy, (F.) Gods groote Naam verheerlykt in het ge- vallen Menschdom. Rott. by F. G. Krap, in gr. 8vo. o-9 0 IOI Bericht, wegens de thans plaatshebbende Geneeskundige Inrichtingen, by de Nationaale Troepes der Bataaffche Republiek, enz. Leyd. by A. en F. Honkoop, in gr. 8vo. f o- 14-0 4go Berichten (Eenige) omtrent de Pruisfifche , Oostenrykfche en Siciliaanfche Monarchien , benevens zommige daar aan grenzende Staaten, IVde Deel. ’s Hag. by Z. van Clef, in gr, 8vo. f 2-8-0 ` 295 ( Eepige ) nopens de Euangelie Broederkerk, of . zogenaamde Hernhutters, getrokken uit een klein Ge- fchrift van A. G. Spangenberg. Dordr. by A. Blus/é „en Zoon, in gr. bad Perian | 577 Besfan, (F.) Plegtige Redevoering , over de nuttigheid en noodzaaklykheid om: te zorgen voor eene goede Op- voeding der Kinderen van minvermogende Ouderen , by een Vryheidminnend Volk. Goud. by H. L. van Buma en Comp. en F. van Son, in gr. 8vo. gong 207 Betoog, dat het Volk, onder welk eene Regeeringsvorm . men het ook moge befchouwen , in een gezonden zin, . niet gezegd kan worden de eenige wettige Souverain te zyn; enz. In gr. 8vo. f o-8-ọ l 267 Blau, (Th. van Brunsveld de) Herftelde Predikdienst , naa een tusfchentyd van byna zeven jaaren. Gron. by D Reinders, in gr. 8vo. f o-6-o 4C3 Boeren Weer-wikker; of aanwyzing van de aanftaande Lugtgefteldheid, uit eene langduurige Waarneemiug van den Barometer, tot nut van den Landman in den Hooi: . en Oogsttyd. Gron, by F. Oomkens en F. Dikema, in gr. 8vo. f o-2-0 580 Bonnet, (G.) De Heerfchappy van Jefus Christus, en de toekomende Herftelling van het Koningryk aan Israel, in eenige Leerredenen. Utr. by W. yan Yzerworst, in gr 8 vO. I= 10-0 iër Sopena mm Twee Redevoeringen, vertaald door ***** Student in de Godgeleerdheid te Utrecht, Utr. by W. van Yzerworst, in gr. 8vo. f 1-8-0 319 Bosch, (Jer. de) Lofreden op H.-G; Oosterdyk. Amf. -= by P. den Hengst, in gr. 8vo. f 1-0.0 126 Breu- REGISTER Breugel, (H, G. van) Phyfiologifche Verhandelingen over het Leerftelzel der Ontwikkelinge , en dat der Byge- boorte; zynde een rg zij der Nafpooringen aane gaande de Oönlogie, Dordt. by A. van den Kieboom, in gr. BVO. f O-1I4-0 535 Brinkman , (N; C.) Wed. C. van Streek, Grootheid èn Zwakheid van den Mensch. Amt, by M. Schale- kamp, in gr. 8vo. f 2-4-0 352: Britten, (De) aangeklaagd voor de Vierfchaar der Na- ‚tien. Lierzang.. Fn gr. 8vo. f 0-6-o 519 Bruin, (W.) Gemeenzaame Befchouwingen over den Godsdienst voor Ongeoefenden , ter bevordering van Godsdienttige Verlichting. Amft. by M. Schalekamp s in gr, 8vo. f o-8-0.- ' 277 Brune, (F. de) Het vereeuwigen van de Nagedagtenis der zulken , die zich by het Vaderland welverdiend gemaakt hebben, als de pligt van een waar Vaderlan- der. Amft. by H. Keyzer, in gr. 8vo. fo-12-o 286 Büchanan, (A.) Leerredenen over belangryke Onderwere en, met een aanpryzend Voorberigt uitgegeeven doot ‚ H. Viervyant. qde en laatfte Stukje. Amit. by M, de Bruin, in gr. 8vo. fo-16-9 oe 143 Buffon, (De) Algemeene en byzondere Natuurlyke His- torie, Aanhangzel tot de Historie van den Mensch. XVIllde Deel. Dordr, by A, Blusfé en Zoon, in gr. 4to. f S5-o-Q . 404 Bydraagen, tot bevordering van eene Algemeene Chris- Stelyke Kerk. ı1fte Stukje, Amt. by Wesfing en van der Hey, in gr. 8vo. f 0-18-0 | 359 Byl, (C.) Vertoog aan den Raad der Stad Amfterdam, - over de Vryheid zo als die thans genooten ìs en wordt by ieder Burger, in vergelyking gebragt met de ver- klaarde Rechten van den Mensch, enz. Amit. by C. Byl, in gr. 8vo. f 0-8-0 562 Byvoegzels en Aanmerkingen voor het XII, XIV en XVde Deel der Vaderlandfche Historie vån F. Wage- saat. Amit. by F. Allart, in gr. 8vo. f 3-4“ 445 Oomen XVI en XVlIlde Deel. f a-0-) 581 (“atechismus van de oorfpronglyke Inrichting eener Maat- - fchappy, en de Pligten en Regten van den Burger volgens. de Natuurlyke Staatkunde, Amt. by F. R. Poster, in 8vo. f o- 11-0. i … , 20 Chaubeausfire ; (La) hi Catechismus, of agnaten A Yy a ` van Republikeinfche Zedekunde, in Verzen gevolgd door N. C. Brinkman, Wed. C. van Streek, Ambt. by M. Schaleiamp. f o-4 O , 349 Cigan, ( 15 De Rhyn, of Reis van Utrecht na Franks tort, hoofdzaakiyk langs de oevers van den Rhyn. ade Suk. Haarl. by Æ. Loosjes Pz., in gr. 8vo. f o-18-0 | 8 Cook, ( F.) Reize rondsom de Waereld, Vertaald door F. D. Pasteur. Levd by Honkoop, Amft. by Allart en …’s Hag. by van Cleef, in gr 8vo. f 4-16-0 _ 384 Dgverhaal van de mislukte Onderneeming der Engel- fchen op Quiberon, door een Fransch Officier aan - boord van het Schip la Pomone. Haarl, by A, Bohn, in gr. 8vo. f 0-8 o ne 214 Dankoffer aan de Reprefentanten ’s Lands van Utrecht, by het neemen van hun Befluit ter Affcheiding van de ‚ Kerk van den Staat, enz. Lieyd. by D. du Mortier en Zoon, in gr. 8vo. fa 5-8 Et 370 Desfaur, (F H ) Het Vryheids - Feest , Divertisfement, - door P. G Witfen Geysbeek. Amit. by de Erven C, N. Guerin, in 8vo. f o-6 O | 268 Dumbar, (G.) De Oude en Nieuwe Conftitutie der Ver- eenigde Staaten van America, uit de beste Schriften in haare Gronden ontvouwd. IIlde Deel. Amft. by F. A. Crajenfchot, in gr. 8vo. f 1-16-0 590 Duval en Picard, De waare Heldenmoed , Toneelfpel, Door P. F. Uylenbroek, Amit. by P, F. Uylenbroek , in 8vo. fo 8-o 268 P A Ebeling, (C. D.) Aardrykskundige Befchryving van Ame- rica. De Vereenigde Staaten van Noord- America, byzonder Masfachufetts, Vermeerderd en verbeterd met aanmerkelyke Byvoegzels door den Autheur medege deeld. Ifte Deels ade Stuk. Haarl. by F. Bohn, in gr. 8vo. f-I-Io o | 261I Edwards, (B.) Burgerlyke en Handelkundige Gefchiede- nis van de Engelfche Volkplantingen in de West- Ine dien, Iide Deel. Haarl. by A. Loosjes Pz., in gr. 8vo. `: f 1-16 o 17$ Eigenzinnige, (De Eerlyke) Tooneelfpel. Uit het Hoog- duitsch, door D. Onderwater. Haar. by Æ. Loosjes Pz, in 8vo. f o-16-0 43I Emdre, (S. van) Het Godsdienftig-Huisgezin, in aange» naa REGIS TE RI ' maamé en leerzaame Gefprekken , tot- bevordering van _ Bybelkennis en Godvrugt, llae Deel. Utr. by- W. yan _Yzerworst, in gr: 8vo. f. 1=10 o 5I Emdre, (S. van) De Geographie der H. Schrift voor een ieder. gemaklyk gemaakt, door eene beknopte-en zaak- ryke Verklaaring der XII Landkaarten, weleer ontwôr* pen door W. A. Bachtene. Utr. by G. T. van Pada denburg en Zoon, en Amit. by G. Warnars , in gr. 8vo, f2-10:0 148 ama — Leerredenen over ’t Geloof, tot Bevordeting van Kennis en Gelukzaligheid, Utr, by W. van Yzerworst, in gr. 8vo. f 1-5-0- 398 Epistel van den. ouden Waereldburger Syrach , ak de Naätionaale Conventie van Frankryk. Alom, in gr. 8vo. fo-18-0 . 342. F. Fevcorer (W.) Bericht wegens het werkend vermogen van de Agua Mephitica Alcalina, of- Loogzoutig Luchtzuur water , op het Graveel, Steen „enz. -Door P. P. du Cloux, M. ’D. Leyd. by Le Herding’, in gr. ben f 1-0-0 279 Fremery. (N. C. de) Oratio de Ar&isfi imo , qur Chemia cum Phyficis Scientiis -conjungitur , Vinculo. Traj. ad Rhen. apud O. J. â FARIS; in Ati ~ 327 Gedachten over de rechte behandeling -van ` eenige Voor. naame Leerftukken van de Gereformeerde Kerk, eu derzelver aanwending in- het’ Gemoedsbeftuur. Leeuw. by C. van Sligh, in gr. 8vo. f 1-10-0 4 x m Van den voortreffelyken Cicero over den Göds- dienst, als Heiden en Wysgeer. Amit. by H. van Kes- teren, in gr. 8vo. f 0-3 O 489 Geysbeek , (P. G. WitJen) De Eer en Eerzugt der enfchen, 7 van de.belachlyke zyde: befchouwd, in eene boertige Verhandeling , voorgeleezen in. de Maat- fchappy Felix Meritis. Amite- by P. G. Geysbeek en G. Roos, in gr. 8vo. f @. 6ro . 24 ———— Hedendaagfche Olympus. By Dezelven. fo- gy 504 Gene (Christlyke) ‘voor de openbare: Godsdienstoe- feningen. Amft. by F- C. Sepp en pech C. de Vries en C. Sepp PFansz., in gre 8vo. f 2-4» 353 Girtanner , CC.) Verhandeling over de Venerifche Ziekte. Leyd. by A. en F. Honkoop, in gr. 8vo. f 3-0-0 328 Vv 3 Gra- ratama, ÊS.) Befchouwing van de Huislyke Stavern wijfen VE en de Uitwerkzelen. daar van op en Staat. Leyd. by A. en F. Honkoop, in gr. 8vo. f o-6-0 ; k o 41Q m = mmmn Zedekundige Verhandeling, aan welke. de Eerprys van het Stolpiaansch Legaat, in den Jaare MDCCLXXXXV , is. toegeweezen. Waar by nog eene Nederduitfehe Verhandeling over ’t zelfde: Onderwerp ge- voegd is. Leyd. by S. en F. Luchtmans, in gr. 4to. 1-8-0 | En 572 ole (H. L. de) Introduêtion a la Langue Frangoije. à Gron. chez N. Veenkamp et Fils, in 8vo. f 0-8-o 432 Greve, (E. F.) De Brieven van Apostel Paulus, uit het Grieksch vertaald, met Aanmerkingen. lte Deel. Amft. by F. Allart, in gr. 8vo. f 2-4-0 | 89 pfemeisved , (Y: van) Het Boek Fob, naar het Hebreeuwsch. AL Korte Aanmerkingen over het Boek Fob voor Onge- leerden. Amft.: by M. de Bruyn, in gr. 8vo. f 1-10-01 andleiding tot den Burgerwapenhandel, voor de Bataaf- - fche Burgermagt. ’s Hag. by Z. van Cleef, in gr. 8yo. 2-0-0 l , 508 Hemert, (P. van) Beginzels der. Kantiaanfche Wysgeer- te, naar het Hoogduitsch vryelyk gevolgd, met. Aantee keningen en eene Voorreden. Ifte Deel, Amft. by de „ Wed. F.-Dúll, in gr. 8vo. f 1-10-0 114 Henriquez, Brieven en Gefchiedenisfen van den Gemeene- bestgezinden, ter onderwyzinge-en voorlichtinge van de Bataaffche Aankomelingfchap. Rott. by C. van den ‚ Dries, in 12m0, f 1-5-0 | | 73 Heringa Eliza’sz., (Jod.) Redenvoering ter Gedagtenisie van S. F. van Geuns, Hoogleeraar in de Geneeskunde, enz. op de Hoogefchaol te Utrecht. Utr. by G. T. . yan Paddenburg en Zoon, in. gr. 8vo. f 1-8-0 63 Hinlópen , (F.) Overdenkingen over Lukas Xl: 13. Èb : 32, en den Staat der geftorven Geloovigen vóór den Dag des Oordeels, Utr. by W. van Yzerworst, in gr. 8vo. f 0-8-0 | 97 men mmm Overdenkingen over het Nut, °t welk wy, tot onze Verootmoediging en Verbetering, uit ons oor- deel over anderen trekKen:kunnen. Utr. by W. van Yzerworst , in gr. Bvo. f 0=5-O | 189 mn meren mn Overdenkingen over de Volhardigg in Goe E" i i f en, REGISTER doen, enz. Utr. by W. van Yzerworst,- in gr. 3vo. fo-6-o 35 Historie (Natuur- en Huishoukundige) der Honden. Dordr. by A. Blus/é en Zoon, in gr. 8vo, fo-12:o _ 404 mmm (Vaderlandfche) wervattende de Gefchiedenisfen der Vereenigde Nederlanden, zints den aanvang der Noord: Americaanfche Onlusten,en den daar uit gevolgden Oor- log tusfchen Engeland en deezen Staat. Ten Vervolge van Wagenaar’s Vaderlandfche Historie. Xillde Deel. Amft. by F. Allart, in gr. 8vo. f 3-12-0 205 pe en men XIVde Deel, f 3112-0 . 426 Huisboek, (Vaderlandsch) of de Verklaaringen en Belof- ten van den Stadhouder der Vereenigde Nededanden. ‚ vergeleeken met zyne Daaden ; meestal getrokken uit echte Stukken, enz. Door een Genootfchap van Lief- hebbers der: Vryheid. Ifte Deel, in gr. 8vo. f goo 27 mmm Tweede Deel. f 31030 | 157 — mm Derde Deel. f 3-9-0 328 Huishoudkundige Stukken, behelzende eene Verzameling van allerhande Waarneemingen, Raadgeevingen, Onte dekkingen . Uitvindingen van Werktuigen en Gereed- fchappen , betreklyk tot verfcheide Kunften en Wee- tenfchappen. Rott. by C. van den Dries, in gr. 8vo. a o10-0 | Oy ij, 16 Hulshoff, (A.) Kerkelyke Redenvoeringen. Eerfte Tien- tal. Amite by G. Warnars, in gr. 8vo. f 1-10-0 133 mn Ide Deel f 1-10-20 , EV et GS mame mene [kide Deel. f z}-10=0 EE 4753 m (W, van Oosterwyk) De Gefchiedenis van Jozef, voor Kinderen. Uitgegeeven door de Maatfchappy Tot Nut-van °t Algemeen, Leyd. by D. du Mortier en Zoon , en Dev. by F. H, de Lange, in 8vo, genegen $ l 407 : l i l | J. en L ; 3 aarboeken der Bataaffche Republiek, VIT Deelen. Amft. by Wesfingsen van der Hey, in gr. 8vo..f 14- ro | ennn de x> JOI Iets over de Rouwplegtigheden, door H, M. B .... te Groningen, ter verbetering voor. en opgedraagen aan haar geëerde Stad- en Landgenooten, Gron,:by. F. Oom- kens, in gr. 8vo. f o-6-0 , -563 =—— over het Patriotismus, of- het bevorderen van bet Welzyn des Vaderlands, tot Voorlichting van minkun- dige Burgers. a Ten door het Burgergezelfchap | v4 _ ia REĞCISTER = in de oude Pekel-A. Gron, by F. Oomkent , in gr, 8vo. f 0-4-0 nr j 597 Învloed (D2) der Godsdienftige Begrippen. Alom, in gr. 8vo. f o-6-0 , 169 Jongelingfċhap (Nederlandsch) aangemoedigd tot den Zee- dienste ’s Hag. by F. Plaat, in gr. 8vo. f SE S K. Kent. (Wabe) Patriottifche Catechismus der Zedeleêre voor de Burgeren van °t Bataafsch Gemeenebest, Amft. by Wesfing. en van der Hey, in 8vo. fo- E 6 Bman mma mmm Prometheus. Amft. by Wesfing en van der Hey, in gr. 8vo. f 1-16-0 516 Karel; of de dankbaare Voedfterling, eene origineele Hole landfche Roman, door- den Burger J. H. de V... 