Beproefde middelen en ernstige raadgevingen voor allen, die hunne oogen, tot in eene hoogen ouderdom, gezond bewaren of het verzwakte gezigt weer versterken willen; mitsgaders een voorshift, hoe men zich, bij plotslinge toevallen aan de oogen ... zelf helpen kan ...
_ Spijzen , die moeilijk te verteren zijn, kun- nen, ook nog in een ander Opzigt, nadeelig voor de oogen are dewijl zij naamlijk ligtlijk hardlijvigheid veroorzaken „ waar door alleen reeds velen hun gezigt ten eenenmale verloren hebben. — Laat elk volbloedig mensch de proef maar eens met zich zelven nemen, en, bij den ftoelgang, mer veel geweld drukken ‚ bij elke drukking zal hij cen zwartachtig, of, zoo zulks "in het donker gefchiedt, een fehitterend net voor zijne oogen zien zweven; dit net blijft, gelijk meer dan een droevig voorbeeld mij geleerd heeft, nu bij zulke perfoonen, die hun gezigt vcel in- fpannen moeten, langer, ja wel geftadig voort- duren, en wordt, komt er nog de een cf andere nieuwe rede bij, ligtlijk zoo alle dat de oogen ‚Baal ‘hunne bruikbaarheid ten deele of geheel en al verliezen. Het komt er dus, wil men zijne oogen gezond bewaren, zeer op aan, dat men: 9. Daaglijks open lijf poge te houden, en liever, onverrigter zake, de beste ka- mer verlace, dan dat men, door her- haald drukken, het bloed naar de oogen drijve. ' Daar echter bij’ vele geleerden, en hen, die zittende handwerken hebben, een harde ftoel- gang eene zeer gewone plaag is, geloofik, dat, voor een aantal mijner lezers, eenige door de ondervinding beproefde middelen , waar mede zij dit ongemak ligt verhelpen kunnen, niet on- aangenaam zijn zal. Bii vele menfchen is, volgends mijrte opmer- kingen, een glas zeer koud water, des morgens terftond na het ontbijt, of des avonds onmiddel- baar voor men flapen gaat, wat haastig gedron- ken, toereikend, — anderen maken zich daag- lijks open lijf, door paardrijden of fnel te wan- delen. Zeer velen doen zulks, door hät een of ander minerale water, dat zij des middags onder den wijn mengen; een middel, dat, ses zomers vooral, in verfcheiden opzigten, zeer is aan te prijzen, zoo anders de perfoneele flaat van ge- zondheid zulks gedoogt. Anderen wrijven het weeke van den buik , op mijnen raad, tot her | C | zelf- — 34 — | zeltde einde, met warme doeken, en wel met het gelukkigfte gevolg. — Een enkel verzach- tend klijfteer, uit een afziedfel van malva of fa- lep beftaande, of een klijfteer van koud water, is de laatfte toevlugt in hardnekkige verftoppin- gen. | ec. Zorg voor de Oogen, bij avond en bij nacht. Er zijn menfchen, die er een bijzonder ver- maak in vinden, om, des avonds, uuren lang in het donker te zitten. Zoo lang de oogen geene bezigheid hebben , moge dit heen gaan, maar voor het 008g, dat zien wi/, kan naauwlijks iets nadeeliger zijn , dan, op eene zoo dolzin- nige wijze, op de fterkte en duurzaamheid van zijn gezigt te pogehen. Dan naderhand meer hier van; thands zal ik flechts, met een enkel woord, van die treurige opmerking gewagen; dat eenige menfchen zelfs, uit de fchandelijkfte gierigheid, en onder het voorwendfel „ als of het licht hunnen oogen een onaangenaam ‚gevoel veroorzaakte, zich enkel in geval van de hoogfte noodzaaklijkheid, van eene goedkoope en flechte kaars bedienen. De eerften verdienen zekerlijk, in eenig opzigt, medelijden; maar voor de laat- ften is het eene regtvaardige ftraf, wannecr zij hunne affchuuwlijke gierigheid, met eene ge- duch« duchte verzwakking van hun gezigt, moeten boeten. , ı. Zoo min her heldere zonnelicht dienftig voor de oogen is, even zoo nadeelig is het ook, wanneer men lang in het duis- ter verwijlt. Wij gevoelen immers, wanneer het licht, des avonds, plotsling in de kamer gebragt wordt, altijd zekere pijnlijke aandoening; — waren de oogen echter reeds zeer lang der prikkeling van het licht ontwend, zoo als, bij voorbeeld, het geval is bij gevangenen en bij dezulken, die ja- ren lang aan den ftaar blind waren (b), dan kun- nen zij, wanneer men niet zeer voorzigtig te werk gaat, door de cerfte indrukfelen der licht- ftralen, digdlijk voor altijd ftekeblind worden. Niets nn, u ns nen (2) In het jaar 1795 ligtte ik eenen man van 65 jaren, diezı jaren lang aan den ftaar blind geweest was, her vlies. ‘Hoewel ik het vertrek zoo donker als mooglijk hield, was ‚bem nogthands op her oogenblik, toen ik het vlies van her ‘00g ligtre, her licht zoo gevoelig, dat hij fterk over pijn ‚begon te fchreeuwen — Ik moest hem, na de kunstbe- werking, even als eenen blindgeborenen behandelen, en, met de uiterfte behoedzaamheid, zijne oogen trapsgewijs ‘aan het licht gewennen; en des ‚niet tegenflaande was het ‚den liıder, vier maanden na de kunstbewerking , nog on: mooglijik, om alleen over de ftraat ra gaan, offchoon hij, in een matig helder vertrek, het kieinfte fchrift zeer vaarı ‚dig las. Ga ‚Nies van dit alles befpeuren wij bij den over- gang uit eene heldere in eene duistere plaats; al ‚het onaangename , dat wij in zoodanig geval, ontwaren, is, dat wij, gedurende eenige oogen- ‚blikken, fchijnbaar blind zijn, tot dat de 008- appel zich allengs genoegzaam verwijdt, en dus het oog bekwaam maakt, om minder verlichte voorwerpen te befchouwen. Men ziet hier uit ligtlijk, welk eene verkeerde zuinigheid het is, wanneer men groote kamers flechts met eene en- kele kaars verlicht. — De oogen gewennen zich, vooral in de lange winteravonden, in dezen rui- ' ‚men onverlichten omtrek, maar ‚al te fpoedig ‚aan eenen graad van duisternis, die, vervolgends, . ‚elken morgen zoo zeer aflteekt tegen het licht, ‚dat van de befneeuwde ftraat terug gekaatst wordt, dat de oogen daarbij onmooglijk lang goed blij- ven kunnen. i Om die zelfde rede prijs ik mijnen lezeren ook altijd eene nachtlamp aan, ten minfte in de vrees- lijk lange winternachten, op dat ook de oogen der flapenden niet alle prikkeling van het licht mogen ontberen. Tor eene bekwame nachtlamp echter worden de twee volgende eigenfchappen noodzaaklijk vereischt ; indien dezen haar ont- .breken, zoo benadeelt zij her gezigt veel meer, dan de duisternis van den nacht. Voor eerst naamlijk mag de vlam van het licht nooit vlak in "her 0og fchijnen, maar dezelve moet, door eenen fcherm fcherm van groen taf, of op eenige andere wij- ze, van het oog worden afgehouden ;, — ten tweede mag zij den dampkring niet bezoedelen, wat helaas! bij de meesten, en vooral bij lam- pen, waar in olie gebrand wordt, het geval is. Onder alle foorten van nachtlicht verdienen zulke kaarfen de voorkeur, die uit zuiver wit ‚ wasch gegoten worden, verbaasd dik zijn, .maar _ een zeer dun pit hebben. Men zer ze in cene alabasterden of van wit half doorfchijnend glas gemaakte lamp, die men in eenen hoek van het flaapvertrek plaatfen of midden in het vertrek op- hangen kan, welke plaats haar het best, ter be- veiliging der oogen, dient. Voor hen, wier omftandigheden niet toelaten, om waschkaarfen te gebruiken, prijs ik eene an- dere foort van nachtlamp aan, die veel goedkooper is, als eenige andere olielamp, en welke, niet minder dan de bovengemelde waschkaarfen, aan alle de vereischten van een goed nachtlicht vol- doet. Men vult naamlijk een gewoon bierglas, voor een derde gedeelte, mer zeer fijn zand, begiet dit met water, zoo dat het eene vrij vaste masfa uitmake, en laat dan het water, ten hoogfte een vierde van eene lijn hoog, het zand bedekken. De overige ruimte van het glas vult men nu aan met gefmolten verkensreuzel, waar door men, wanneer her geftold is, een dun pir fteekt, dat Cg men a a Po] men in het zand vast maakt, en vervaardigd is uit cen takje van week hout, met booımwol over- trokken en in wasch gedoopt. 2. Ook de flaap heeft geen geringen invlocd op den welftand der oogen. | Wij zien toch, dat ieder lid of deel van ons ligchaam, wat wij aanhoudend en doelmatig ge- bruiken, fterker wordt, en meer gefchikt voor de werkzaamheid, waar toe het beftemd is. Men zal daarom ook ligtlijk begriipen, waarom een al te lange flaap, of volflagen werkloosheid van de oogen, met den tijd nadeelig moet worden. Bevindt men niet, dat de oogen, elken morgen, wanneer men bovenmatig lang geflapen heeft, inzonderheid wanneer hier nog eene hooge graad van warmte, door vederbedden verwekt , bij kwam, rood en zwak zijn, terwijl her geheele denkvermogen dan mede verflapt is? Noch veel fchadelijker echter 3. Is het voor het gezigt,; zoo men telkens te weinig flaapt. Hier van zien wij helaas! daagiijks de treurig- fte voorbeelden bij vlijtige en ongeregeide men- fchen: Ik zou cen aantal edele maar beklagens- waardige mannen kunnen opnoemen , die hun gezigt bijkans geheel aan her, welzijn van den ftaat en van hun huisgezin opofferden, en wel in dat denkbeeld opofferden , dat het arbeiden bij nacht, als de oogen er niet mede gemoeid zijn, dit * dir zintmig niet fchadelijk worden kan. Zij zei- ‘den naamlijk, verfcheiden nachten door, ande- ren iets in de pen, tot dat eindelijk, maar ge- woonlijk te laat, eene blijkbare ongefteldheid der oogen, hen aan den pligt herinnerde, om rust en uitfpanning te zoeken. TWEEDE HOOFDSTUR. Over het doelmatig gebruik der Oogen , in het algemeen. * 200 heilzaam een verftandig gebruik van her gezigt voor de oogen is, zoo naadeelig wordt daar voor veeltijds eene volftrckte werkloosheid van hetzelve. Een ontegenzeglijk bewijs voor de waarheid dezer ftelling leveren ons de meeste fcheelziende en kortzigtige menfchen op. — De fcheele ziet alle voorwerpen dubbeld, en men gelooft in her algemeen, dat het enkel eene ge- woonte is, waarom hij, met den tijd, de dingen rondom hem weer enkel begint te zien. Nie-. mand, zelfs de fcheelziende denkt er niet om, dat hij maar met een oog, en dienvolgends enkel ziet. Mer onderzoeke derhalve den loop van C4 het — 40 het fcheelzien flechts met alle naauwkeurigheid, en men zal bijkans altijd befpeuren , dat een fcheelziende, in het begin zijner ongefteldheid, om duidlijk en enkel te zien, het fcheele 00g telkens Auit; daar door verwaarloost hij nu het ongeftelde oog wel dra ten eenen male, en wel zoo, dat het eindelijk, door deze gedurige werk- loosheid, zijn vermogen om te zien in dier voege verliest, dat men hetzelve als blind mag aanmer- ken. ' De plotslinge en toevallige ontdekking van zulk eenen oogenflaap, (ik weet aan deze onge- fteldheid geenen gepasteren naam te geven, ge- lijk uit de wijze zal blijken, waar op men dezel- ve geneest, ) joeg reeds menig een, .in onbe- fchrijllijke angst, tot mij om raad en hulp; en deze was telkens geen andere, dan dat ik het ge- zonde oog alle dagen een paar uren liet verbin- dein, en den u op die wijze noodzaakte, om het onbruikbaar geworden oog tot zien te willen bezigen, Naar mate het gezigt allengs in het ongeftelde oog begint toe te nemen, blijft het goede 0og daaglijks langer verbonden, en deze eenvoudige behandeling wordt zoo lange voord- ‚gezet, tot dat ook het fcheelziende oog zijnen dienst weer verrigt. Bij kinderen en jonge lie- den had ik zelfs meer dan ecns het genoegen, om, door deze geneeswijs, tevens het fcheelzien weg te nemen, wanncer hetzelve naamlijk enkel uit — 41 — wit eene kwade gewoonte, of uit de ongelijke ‚werking der oogfpieren voordkwan. In het algemeen bemerkt men bijna doorzraälih ‚dat het eene oog, en wel meestal het regter, fcherper en beter zier en meer infpanning verdu- ren kan, dan het linker; maar bijzonder in het oog loopend is dit onderfcheid bij alle kortzigti- gen. Ja ik ken in de.daad verfcheidene men- fchen, die met het eene 00g eene- matige druk- letter, ten:hoogfte op eenen afftand van 7 of 8 duim, maar met het andere, op den afltand van even zoo veel voeten, dezelve lezen kunnen, en die daarom, wanneer zij van verre zien willen, het kortziende, en bijaldien zij een nabijzijnd voorwerp duidlijk wenfchen te onderfcheiden , het verziende oog toefluiten. Geven wij nu acht ‚op de kortzigtigen in het algemeen, dan zullen wij bevinden, dat een’ieder hunner, wanneer hij zonder bril leest, het boek of gefchrift flechts voor het eene 00g houdt, en dat zeer velen zich flechts van eene enkele lorgnet bedienen, der- halve het ongewapende oog geheel fluitende, tot het eindelijk in die werkloosheid verzinkt, wel- ke men bij de fcheelzienden ontwaar wordt. — Van daar komt het ook, dat bijziende menfchen zeer dikwerf in later jaren eerst fcheelziende wor- den; want her geheel en al verwaarloosde 008, volgt dan de bewegingen van her ziende niet meer, en Start levenioos op een cırkel punt. — 5 Ja — 42 — Ja bij zulken zelfs, die eene dubbele lorgnet ge bruiken, heb ik niet zelden opgemerkt, dat zij, wel is waar, met beide oogen wanen te zien, en nogthands op het eene, zonder dat zij het zel- ven weten , bijna blind zijn. Dit kwam enkel daar van daan, dewijl beide de lorgnetglazen hetzeltde brandpunt hadden, daar nogthands bij- kans bij alle menfchen, maar vooral bij kortzig- tige, het gezigtspunt in beide oogen zeer ver- fchillend is, en er, om die rede, ‘gemeenlijk zeer verfchillende brilglazen vereischt worden. Dewijl nu het eene oog, waar voor de bril niet ‘ deugt, ook belet ER om zich van zijn ver- mogen om te zien te bedienen, volgt daar op allengs en zeker die oogenflaap, weiken ik, bij zulke lijders, ook altijd op voorfchrevene wijze, met die verandering alleen, genezen heb, dat ik, na dat de herftelling geheel volbragt was, door middel van eene goede dubbele bril , het wederkeeren dier ongefteldheid belette. Uir deze proefondervindlijke opmerkingen ziet men gereedlijk, hoe ten uiterfte noodzaaklijk en heilzaam voor onze oogen eene gepaste bezigheid is: de eerfte en gewigtigfte regel echter, dien men, bij her gebruik van her gezigt zorgvuldig in acht moet nemen, is deze: 1. Dat men zijn gezigt, al is het ook nog zoo fcherp, en al fchijnt het nog zoo duurzaam te wezen, nooit te veel verge.. Maar - Maar helaas! denken de minfte menfchen, zoo lang het nog tijd is, aan eene verllandige fpaar- 'zaamheid in het gebruik hunner oogen,; — jonge bekwame lieden, door huislijke omitandigheden of eerzucht gedreven, zoeken werk op, waar door zij niet zelden de kragt hunner oogen uit- _ putten, en flaan gemeenlijk niet eer acht op wel- meenenden raad, dan wanneer de zwakte van hun gezigt zoo zeer de overhand heeft genomen, dat ‚dezelve volflagen blindheid nabij komt. Ja, ik zou verfcheidene veel belovende jongelingen op- noemen kunnen, die zich, enkel door het ver- waarloozen van den gemelden regel in 200 ver nutloos voor de wereld gemaakt hebben, als het nut, dat zij doen kunnen, van een middenmatig goed gezigt afhangt. Zeker zal menig een hier vragen: PREER zijn dan de onfeilbaarfte kenteekenen, die er ons van onderrigten, of wij onze oogen daadlijk misbrui- ken, en of het tijd is, om denzelven rust en uit- fpanning te geven? Want de. bijzondere gefteld- heid der oogen is, gelijk ieder weet, bij elk zer verfchillend, en de fterkte en duurzaamheid van het gezigt, hangt zeer dikwerf van de eigenlijke gefteldheid des ganfchen ligchaams af, weshalve ‚men ook niets zekers, ten aanzien der foort zoo min als der duurzaamheid van eenig werk, voor het welzijn der oogen in het algemeen bepalen kan. De een kan zich dagen lang met de be- fchon- fchouwing van voorwerpen bezig houden, die door het mikroskoop gezien moeten worden, zonder dat hij de geringfte verandering in zijn gezigt befpeurt, terwijl een ander daar en tegen, m eene dergelijke befchouwing van flechts een ur lang, reeds over zijne oogen klaagt. De teekenen, die er ons aan herinneren, dat her waarlijk tijd is, om op eene verftandige fpaar- zıaamheid, ten aanzien van ons gezigt, bedacht te wezen, zijn de volgende: A, Het brandpunt (focus ) van her gezigt, of het zoogenaamde gezigtspunt ( pundum diftindtae vifionis ) komt het 00g allcngs ‚ nader, dat is, men moet kleine voorwer- / pen nader, dan men anders gewoon was, ‚aan het oog brengen, om ze duidelijk ge- noeg te onderfcheiden. Deze verandering van het gezigtspunt gefchiedt menigwerf zoo plotsling en blijkbaar, dat men, na eene zeer hevige infpanning van het gezigt, die flechts weinige dagen duurde, vooral wan- neer er veel waken mede verzeld gaat,, kleine voorwerpen reeds eenige duimen nader aan het oog moet brengen. B. Men gevoelt fomtijds, maar vooral gedu- rende eenen aanhoudenden arbeid, die veel infpanning van het gezigt eischt, eene las- ‚ tige fpanning in den geheelen omtrek der oogen, die echter welhaast wer verdwijnt wan» wanneer men de oogen flechts weer een kwartieruurs rusten laat, en de oogleden (Juit. C. Is deze arbeid van zeer langen duur, ver- S ‚eischt dezelve niet alleen eene aanmerklijke infpanning van het gezigt, maar ook van den geest, zoo gaat de voornoemde fpan- ning gewoonlijk nog van eene merklijke warmte der oogleden verzeld, en van ze- ker bezwaar of zekere moeilijkheid, om de oogleden te openen en den oogappel te bewegen. Somwijlen beginnen de oogen, onder het werk, of ook, wanneer men een afgele- gen voorwerp naauwkeurig befchouwen wil, onwilkeurig te tranen, of worden zij ten minfte narter dan gewoonlijk. E. Men gevoelt, onder het werk of terftond 1 daar na, eene niet zware, maar bedwel- mende hoofdpijn, die, vooral in den om- trek van de wenkbraauwen , het gevoel, als van eenen drukkenden last, te wege brengt. Bijzeer blonde, jonge, volbloedige menfchen worden de randen van de oogen rood, en eenigzins dikker dan bij volkomen gezond- heid, terwijl de bloedvaten in her wit der oogen merklijk uitdijgen en zigtbaar wor- den. . G. Ein-. Eindelijk vertoont zich menigmaal een dunne nevel voor de oogen, de voorwer- pen mengelen zich, voor eenige oogenblik- ken, onder een, en men moet de oogle- den fluiten, dewijl er anders eene duize- ling opvolgt. Zoo dra men echter de oo- gen, al gefchiedt zulks ook in de’ naast- volgende minuut , weer open doet, ziet men ook al de voorwerpen weör duidlijk en onderfcheiden. Ä "Deze hoogst onaangename toevallen vertoonen zieh” wanneer men zijne oogen misbruikt heeft, bij jonge, fterke, volbloedige en zeerblonde men- fchen , veel fpoediger en blijkbarer , dan bij anderen, Hem, die deze waarfchuwende verfchijnfels in den wind flaat, en, des niet tegenftaande, on- bezonnen genoeg is, om de gezondheid van zijn edelst zintuig moedwillig te beftormen, zullen wel dra twee andere toevallen,, die nooit lang üirblijven,, voor zijn gezigt doen beven. A. BIHER Naamlijk fchijnt de omtrek van alle voor- werpen als met eenen rand omboord, ge- verwd met de kleuren des regenboogs. De voorwerpen bewegen zich menigwerf voor de oogen, en worden plotsling door eene zeer lastige fchemering bedekt, zeer fpoedig van boven naar beneden en omge- ’keerd, fehijnende daar bij in elkander te vlocijen. j Maar 1 Maat dezen toeftand der oogen kan men nog geene ziekte noemen; dezelve is flechts een mid- denftaat tusfchen gezondheid en ziekte, dien wij met den naam beftempelen van aanleg, geneigd- heid tot ziekte of opportuniteit, en die flechts eene zekere onbehaaglijkheid van het tot ziekte overhellend zintuig aanduid. — Gaat men nu niet, met de uiterfte behoedzaamheid, te werk, dan blijft ons deze ongefteldheid der oogen, deze zwakte van hergezigt, ons ganfche leven lang bij. Edoch geraken de menfchen helaas! in dit ge- val, ligtlijk op dwaalwegen, zeer dikwerf dezen aanleg tot ziekte, door allerlei prikkelende en zoogenaamde verfterkende middelen , in eene wezenlijke ziekte veranderende, terwijl zij zich van zulke middelen of vrij onbezonnen, naar ei- gen goeddunken bedienen, of onkundige, ja dik- wijls het land rondreizende oogartfen raadplegen , die natuurlijker wijze, in de hoop, van een paar dukaten te verdienen, bereidwillig genoeg zijn, oın de v0gen, die meestal, om te genezen, en- kel rust behoeven, met allerlei geheime midde- ten te beftormen. Thands is de vraag: hoe bewerkt men, op het fpoedigst en best, eene volkomen herftelling der misbruikte oogen ? Hoe verhoedt men op het veiligst het losberften eener ware ongefteldheid yan dezelven ? De veiligfie weg, dien eene langdurige on- — 4 ondervinding mij aanwees, is hier de vol- gende: A. Men fpare zijne oogen, ten minfte eenen tijd lang, zoo veel maar mooglijk is. Men verfta dit echter niet zoo, als of men her gezigt eensklaps en geheel van alle werkzaamheid berooven moest; want zulks kan, gelijk ik ftraks bewezen heb, even nadeelig worden, als verdere infpanning. . Kan men zich, uit hoofde van zijn ambt of van zijne huisliijke omftandigheden, evenwel niet aan allen aanhoudenden ar- beid onttrekken, zoo verwisfele men ten minfte, wanneer het mooglijk is, den aard der bezigheden en doe nu eens dit, dan weör iets anders. Men fluite, onder het werk, menigmaal de oogen , en make eenige beweging in het vertrek, of wat nog beter is, in de vrije lucht. Al kan dit flechts, gedurende eenige minuten, gefchieden, men zal er telkens het voordeel van befpeuren. ’ . Men zorge er voor, om de fappen, door. laauwe voetbaden, waar in veel keuken- zout gefmolten, of azijn gegoten is, afte leiden. | | Eene matige beweging van het ligchaam, door eene wandeling op het vrije veld, “ waar her 00g zich, in de geftadige afwis- fe» IR... feling van de aangename gewrochten der natuur, verlustigt, is’ een zoo voortreflijk middel tot uitfpanning voor misbruikte oogen, dat het den gemeenften man zelfs niet meer onbekend is. . Vooral echter is het noodzaaklijk, dat hij, die er zich eens van overtuigd heeft, dat hij te veel op zijne oogen heeft vertrouwd, ‚zich des morgens ter/fond na het ontwa- ken, des middags terffond na den eten, en des avonds bij her ‚kaarslicht, voor allen arbeid 'zorgvuldig hoede, die a van het gezigt vereischt. . Men wasfche en befproeije de oogen, bij dag, dikwerf met koud water. — Een middel, dat, hoe eenvoudig ook, in zul» ke gevallen nogthands altijd eene voortref- lijke uitwerking doet. — Dan reeds voor- heen heb ik aangemerkt, dat her baden der oogen met oogenbekers ten uiterfte na- ‚deelig is, weshalve ik herhaal, dat men de oogen enkel befproeijen moer, want op deze wijze alleen zal men zijn oogmerk bereiken, dewijl het water, zoo wel door eenen zich fteeds gelijk blijvenden graad van koude, als door de kleine beweging, die het befproeijen met het water veröorzaakt, eene heilzame en doelmatige verandering in het lijdend zintuig te wege brengt, .. D Ik „1% bedien mij, tot dat einde, reeds vele jaren lang; van zeker Douchbad, weik werktuig hier (te. Weenen ) zoo wel als btıiten lands, vol- gends mijne aanwijzing , met het allergelukkig- fte gevolg gebruikt wordt, wanneer men zijn gezigt te veel heeft gevergd, en waar van ik mij- nen lezeren, in nevensgaande plaat, een afbeeld- fel geef, zoo wel ten aanzien van ‚her werktuig in zijn geheel, als in doorfnede befchouwd, op dat zij het zich aahen mogen kunnen laten ma- ken. . Deze en machiene kan vahı blik of koper gemaakt worden; de warerbak F. alleen moet van tin worden gegoten. Dezelve bevat 5 of 6 pond water: De buis H. beftaar wit vier -Aukken, die met koperen fchroeven vast aan cen ‚gefchroefd zijn; op dat het water echter niet -tusfchen deze fchroeven moge doordringen, legt ‘men er ringen van nat gemaakt leder tusfchen. -Alle de bijzondere ftukken van de buis kan men, -gls het werktuig niet gebruikt wordt, tot zijn ‚gemak, in den waterbak bergen. | De ijsbak G. wordt met fijn gefloten ijs opge- suld, welks koude, door er, van tijd tot tijd, ’ keuken- of ammoniak - zout bij te voegen, al- ‚dengs nog vermeerderd wordt. — De kragt van ‚het fpringend water vergroot of vermindert men ‚met den fleutel E, Dering A, past juist in den ‚Fine B., en hondt het PER aan de ftolp C. vastr yast, wanneer men het ophangt. De lengte der ganfche machine is vijf voet Weener‘maat; men hangt dezelve z00 hoog in het vertrek op, dat hij, die zich baden wil, het hoofd niet zeer voor ‚over behoeft te buigen, dewijl dit anders eenen te grooten toevloed van fappen veroorzaken zou. Het gebruik van her koude water gefchiedt flechts trapsgewijs. Eerst bedekt men het hoofd met eenen doek, die in koel water gedoopt is; maar men laat dien flechts weinige minuten lig- gen, naardien dezelve zeer fpoedig de warmte van het ligchaam aanneemt. Dit opleggen moet dikwijls herhaald worden; nogthands heeft men zich wel in-acht te nemen, dat het ligchaam , op die tijdftip, Zich in geenen flaat van aanmerklijke uitwaleming bevinde, weshalve het ook zeer on- voorzigtig Zou gehandeld zijn, wanneer men iets van dien aart des morgens terftond na her ont- waken doen wilde. Na verloop van eenige da- gen begint men, het ganfche hoofd en de oogen met wat kouder water te wäsfchen. Op den agt- ften of negenden dag eindelijk gaat men eerst tot het Douchbad over, en dah fpreekt het van zelf; dat men, zoo wel ten aanzien der koude , als van de kragt in het fpuiten van het water, flechts ‚trapswijze opklimmen mag. Wie deze hier opgegevene regelen naauwkeu- fig opvolgt; zal wel dra het vernaak hebben 3 (dar hij gerust tot zijne bezigheden mag wedet« Fu Da kee« — 5 keeren; maar wie onvoorzigtig genoeg is, om andermaal eene' Zoo zware zonde tegen zijne ' oogen te bedrijven, mag nimmer weör hoop koesteren, dat zijne oogen ooit op nieuw die fterkte en kragte yonkeihsene zullen, welke tot arbeid, die infpanning vereischt, noodig is. De tweede, niet min gewigtige hapfäpet voor het gebruik der oogen in het algemeen, is deze: 2. Dat men, bij iederen arbeid, dezelve zij zoo weinig beteekenend, als hij maar wil, voor eene, zoo veel mooglijk, ge- lijke verdeeling van het licht zorge. Aan een open raam te werken, dat .tegen over eenen muur uitkomt, die door de zon wordt ‚befchenen , heet zijne oogen moedwillig beder- ven. Ik heb helaas ! reeds vele lijders onder handen gehad „ met de hevigfte en allergevaar- lijkfte oogontftekingen bezocht, die enkel hier uit ontftaan waren, en een aantal dier lijders bleef, offchoon ik de ontfteking genas, nog- thands, uit hoofde van de zwakheid hunner oogen, voor alle bezigheden, die eenige infpan- ning vereischten, hun leven laug, volitrekt on- bekwaaın. Het is daarom een regel van het uiterfte aan- belang, om, bij iedere bezigheid, het terugge. kaatlte of in een punt verzamelde licht zorgvul- ‚dig te vermijden; en hierom zijn alle age i 8 die van eenen fcherm voorzien zijn, gelijk die "yan SEGNER, ARGAND enz. volftrekt onbruik- baar, want zij befchijnen flechts een enkel voor- werp met een zeer geconfentreerd licht, terwijl al de overige voorwerpen geheel duister blijven. Is nü het voorwerp, dat:men bearbeidt, bij on- geluk , juist wit.of van eenen fchitterenden glans, dan werken de in een punt verzamelde en terug- gekaatfte lichtftralen zoo hevig op de oogen, dat zelfs het fterkfte zintuig zulks niet lang uithouden kan, zonder het grootfte nadcel te lijden, gelijk ik zelf ondervinden moest, toen ik mij, yoor eenige jaren, van de winteravonden bedienen wilde, tot het vervaardigen van cenige allernood- zaaklijkfte ontleedkundige teekeningen. Uit dezen regel vloeit natuurlijk de 9. de. voord, om naamlijk, bij zijn werk, niet te fpaarzaam te zijn met cen gelijk verdeeld licht. ’ Te veel licht kan men, vooral des avonds, nooit bij zijn werk hebben,; dan te weinig heeft men maar al te dikwijls, want de meeste men- fchen fparen geerne kaarfen, zonder er aan te ° denken, dat het kleine gewin aan talk of wasch, door verlies aan tijd en de menigvuldige rampen, die de gevolgen van een verzwakt gezigt zijn, we£r ‚duizendvoudig verloren gaat, terwijl het berouw over eene zoo ongerijmde zuinigheid naderhand veel te laat komt. — Men Shake! der- D3 hal- a — halve fteeds ten minfte twee, en naar getange vam den arbeid, dien wij verrigten, drie, vier ja zes kaarfen op eene rij voor zich; men lette er ech- ter zorgvuldig op, dat al de kaarfen fteeds van dezelfde lengte zijn, en de vlam nooit horifon- taal in het oog valle, maar zich fteeds hooger dan hetzelve bevinde. Branden de kaarfen allengs af, men behoeft ze immers flechts, door er boe- ken onder te leggen of op eenige andere wijze, hooger te plaatfen, en, in dat geval, fta ik er borg voor, dat menfchen, die het anders naauw- liiks.cen uur lang withouden konden, zonder een {martlijk gevoel in hunne oogen te ontwaren, dezen raad opvolgende, zonder moeite, uren achter een zullen kunnen werken. — In het al- gemeen prijs ik mijnen lezeren, ook bij den ge- ringften arbeid, dien zij, met behulp van een kunstlicht, vervigten moeten,‘ten minfte twee kaarfen aan; want waarlijk de befparing van cene kaars kan op verre na niet opwegen tegen het geen zij er, ten aanzien van hun gezigt, bij win- nen. Gegrond echter is de algemecne klagte ‘over de fmeerkaarfen; want, dewijl het pit niet behoorlijk geevenredigd is aan de hocveelheid van talk, flikkert de vlam en wisfelt zij te zeer af, brandende nu eens te helder en dan weär te duis- ter, zoo dat men de kaars alle oogenblikken fnuiten moct; ook werpt zij dikwerf vonken, dewijl het fmeer niet goed gezuiverd is en vele ’ | on- _— 55 — | Aue önbrandbare deeltjes bevat, om nu nier van ans dere gebreken te gewagen, die juist geene be= twekking op her gezigt hebben , maar welken men. echter nimmer bij 'goede waschkaarfen be+ fpeurt. Zekerlijk zal menig een mij hier tegenwerpen, dat men de Argandfche lamp -doch, met zeer veel nut, bij nachtwerk gebruiken kan, zoo men den fcherm maar: geheel en al weglaat; want daar door ontwijkt men al de gebreken, die men „bij de. kaarfen, altijjd meer of min hefpeurt, men krijgt-eene zeer fterke, ftil en evenredig voord- brandende vlam, en het licht is mede op. deze ‚wijze vrij gelijk verdeeld; dezen echter verzock ik, eene der hoofdeigenfchappen van een gocd kunstlicht niet uit het oog te verliezen, naamlijk daar in beftaande, dat er de dampkring niet door verontreinigd worde, wat men bij geene olielamp verhoeden kan, die op de tafel flaat, en gevolg- lijk een behoedmiddel tegen den: oliedamp mist. Ik. BE IE ° Ik. wil-nogthands der Argandfche lamp hare nuttigheid geenszins geheel en al ontzeggen; ik zal integendeel, in her vervolg dezer Verhande- deling, nogbijtwee gelegenheden bewijzen, dat de verlichting,, door middel der Argandfche lampen, in fömmige gevallen, ver de voorkeur boven el- ke andere verdient ; alleenlijk wenschte ik de- zelve van de tafels der zoodanigen, die bij het licht werken moeten, geheel' en al verbannen te Ziehen to 75300.) „tiskulv © De vierde regel beftaat' hier in: | 4. Zij, die zeer aanhoudend' met het hoofd en de oogen werken moeten, behooren; ook dan zelfs, wanneer zij, van natuur, a met de beste oogen begaafd zijn, menig- werf, zoo hun werk. .hen dit anders toe- ‚laat,mer‘zitten en ftaan aftewisfelen, om "den te 'grooten toevloed der fappen te vermijden. | Dat 'toch‘niemand mijnerlezers dezen raad, die geheel en al op de ondervinding gegrondvest is, verwaarloozen mogt en.datbovenal fchrij- vers en geleerden dezen: regel naauwkeurig! op- volgden! dan houd ik ermij wel van verzckerd; dat zwakheid van gezigt wel dra flechts onder. de zeldzame rampen, aan hunnen ftand verknocht, behooren zou, daar dezelve, tot hier toc, cen der algemeenfte gevolgen huner ylijt is. De groo- te voordeelen, die men,; door zulk eene-handel- Di 5 wijs, — wijs, ten aanzien der gezondheid varı het ganfche ligchaam, behaalt, wilik hier geenzins ophalen , daar zulks mij te ver buiten de palen mijner te- genwoordige verhandeling 'voeren: zon , terwijl andere groote en ervaren artfen: hier .over reeds nadruklijk genoeg Bernie. en he heb- ben. Dir oogmerk bereikt men zeer ge ‚er eenen fchrijflesfenaar,: dien-men op.alle tafels zetten,, en, naar goedvinden, hooger of lager makem kan; men zie ndenzelven ,, op. de 'bijgevoegde Plaat, Fig. IU. 'en IV‘, terwijl ik verzekeren kan, dat ik 'eenen zoödanigen reeds ‚> met het grootfte nut, gebruik, niert alleen, om: er op te fchri ijven, maar.ook om te teekenen. “ Zie hier'den vijfden regel: | ‘5 Hij, die van de natuur ‘met bruine of | zelfs zoogenaamde zwarte oogen bedeeld is, moet vee] zorgvuldiger omtrent het gebruik van zijn gezigt te<werk gaan, dan zulke menfchen ; dien blaauwe .of graauwe oogen hebben. te ‚die, verfcheiden.jaren lang, den zoo ten Kae verfchiliende: graad der fterkte van’ het gezigt bij een groor zamtel menfchen', naauwkeu- rig gelieft op te merken, zal. eindelijk de onte- genzeglijke bevestiging der ftraks. gemelde waar- heid niet mindery.ıdan ik bevroeden; hij zal, door eene zorgvuldige vergelijking var alle om- ftan- m 4 a R RE 3 . % | #andigheden geleid, zoo. wel als ik, durven ber weren, dat granuwe en blaauwe oogen, de ove- rige omftandigheden alle gelijk ftaande, veel meer infpanning verduren kunnen, dan bruine of zwar- te, en dat zelfs de fterkte, fcherpte en duur- zaamheid van het gezigt in’de naauwfte betrek- king tot de verfchillende kleur van de oogen ftaat, en wel in diervoege, dat derzelver bruik- baarheid, in her algemeen, inet de bleekere kleur van den oogappel toencemt, en integendeel , met de donkere kleur afneemt, zoo dat, bij voor» beeld, donkerblaauwe oogen reeds veel minder infpanning van het gezigt verdragen kunnen dan ‚graauwe, bruine oogen veel minder dan donker- blaauwe BRAND Diisi | . Het is niet minder cene algemeen bevestigde opmerking, van wier zekerheid’elk zich ligtlijk kan overtuigen, dat men voor eerst, onder hon- derd menfchen met zwarte oogen, 'naauwlijks’ een herr aantreffen zal, die volmaakt te Vrede is mer zijn gezigt, ten tweede, dat oogen van cene donkere ‚kleur zeer dikwerf en ligt aan den zwarten ftaat onderhevig zijn, waar van die’ van 'eene ligtere kleur, ook wanneet de omftandigheden, die er aanleiding toe geven, volmaakt. dezelfden zijn, daar voor vecl:meer bewaard blijven. ü r Daar er nogthands geen regel zonder 'witzon- dering is, zal men ook nu en’dan menfchen met blaauwe of graauwe oogen vinden; die, reeds ” van — 60 — van hunne geboorte af, zeer zwak zijn en zoo omgekeerd; — maar zulke voorbeelden zijn en blijven fteeds zeldzame uitzonderingen en veran-, deren niet het minfte in het geen ik beweer. Het gebruik van fchermen voor het licht of de oogen, zelfs wanneer men flechts fpeelt, maar vooral bij den arbeid, is reeds zoo algemeen in- geworteld, dat ik het ten hoogfte noodzaaklijk keur, om naauwkeurig te bepalen, wanneer men eigenlijk zulke fchermen in de daad behoeft, weshalve ik, als eenen zesden regel dezen vast- Relsisii:: | 6. Dat de zoodanigen alleen eenen fcherm behoeven,. die fterk uitpuilende oogen hebben, met dunne wenkbraauwen en ooghairen ; | Want dezen kunnen het, zonder eenen fcherm voor de oogen, naäardien de natuur hen de noo- dige befcherming onthouden heeft,..bij eenen ar- beid, die veel infpanning kost, in een fterk licht: niet lang uicthouden, zonder hunne, oogen zeer te benadeelen. De glinfterende fchermen van groen gevernist pergament echter, ‚die men ge- woonlijk overal verkoopt, zijn zoo geheel ftrij- dig met hun oogmerk, dat ik elk, die zulk eenen oogenbederver in zijn huis heeft, hartlijk bid, om dien, zoo fpoedig mooglijk tegen eenen te verruilen, die: van groen taf gemaakt is; zulk een toch kan, in voornoemd geval, alleen de oogen — 61 — oogen met de daad befchermen, dewijl hij geene zware -fchaduw over het aangezigt verfpreidt, , maar het licht flechts in zoo verre verzacht, dat het met de lichtftralen, die van het voorwerp, het welk men bearbeidt, in de oogen worden teruggekaatst, beter ftrookt en aan dezelven ge- evenredigd is. Buiten deze onontbeerlijke eigenfchap moet de fcherm ook nog die hebben, dat dezelve zoo ligt als mooglijk zij; want zware oogfchermen ver- oorzaken ligtlijk hoofdpijn, en kunnen dus, ook in dit opzigt, nadeelig voor de oogen worden. Men maakt ze daarom het best met karkasdraad van vrouwen mutfen. Van de beste lichtfchermen zal ik, in de twee- de Afdeeling dezer Verhandeling, breedvoerig Spreken. De laatfte regel, dien ik mijnen lezeren, als eenen der gewigtigften, wat het gebruik der oo- gen betreft, ten fterkfte aanbeveel, dewijl jonge lieden dien zoo zeer verwaarloozen, dat men er zich zelfs op beroemt, denzelven overtreden te hebben, is deze: 7. Men vermijde, om ooit eenig voor- werp, van wat aard ook, bij fchemer- avond of maanfchijn, naauwkeurig en aanhoudend te bezien. Wanneer men echter, bij zoodanig licht, leest of fchrijft, maakt men zich aan e... aati de onvergeeflijkfte dwaasheid fehul-, = ‚dig, die zieh zelve altijd vroegtijdig ge= noeg beftraft. . Men komt mij maar al te Aiköeiki klagen, dat her gezigt hoe langs zoo zwakker wordt; het: welk men daar wit wil afnemen, naardien men anders in de fchemering zeer goed lezen en. fchrijven kon, en zülks nu niet meer kan. —— Velen wilden mij naaüwlijks gelooven; dat iets van dien aard; al gebeurt zulks ook nier altijd, de oogen: benadeelen kan; en dat het onvermos gen, om bij fchemeravond te lezen,; geenzins het gevolg was van. het afnemien des gezigts; maar dat de zwakte van her gezigt her gevolg was eener zoo dwaze onderneming;; niet weini- gen echter van. deze ongeloovigen moesten er hard genoeg voor boeten ; dat zij aahı mijne dringende vermaning geen gehoor gaven, maar den welftand hunner oogen aan eene ijdele bes wondering van hun fcherp gezigt opofferden. Zeer fchadelijk kan het mede voor de oogeti worden, wanneer meh, dikwerf en lang achter een, bij nacht in de maan kijk. Men heeft ver+ fcheidene voorbeelden, dat fterrekundigen,; die de maan des nachts, lang achter eetl, door ver= rekijkers zonder gekleurde glazen ; befchouwd hadden, voor altijd var hün gezigt beroofd wer- den; ja men behoeft flechts in eigen perfoon de proef te nemen; en. de maan, vooral wanneer $ vo vol is, eenige minuten lang, met het.bloote 00g; t® befchouwen,- wanneer men terftond cene lastige fpanning, een onverklaarbaar onaangenaam ge- voel in de oogenzal befpeuren. — Zeker zal menig een hier vragen, waarom men ‚dan de maan, bij dag, uren lang: kan aanzien, zonder er ‚het min+ fte bezwaar van te befpeuren? Dit is echter nijns bedunkens, niet moeilijk te begrijpen; bij dag is her maanlicht niet geconfentreerd, want dan fehijnen ook al de voorwerpen rondom en neven haar ,.ja.zelfs de dampkring kaatst als dan een blaauwachtig licht terug, zoo dat het liche dus zeer evenredig verdeeld is. Nu weer men immers, dat de oogappel zich zamentrekt of ver- wijdt, naar mate het licht fterker of flaauwer wordt. Bij dag gebeurt alleen het ceerfte, en ‚ daar door wordt het overtollige licht terug ge- houden en de grond van het oog flechts met een evenredig verdeeld licht bedekt. Bij nacht daar en tegen is het met dit alles geheel anders gele- gen; want de ongelijke verlichtte voorwerpen, die zich, met te groot onderfcheid van licht en fchaduwe, bijkans naast elkander bevinden. wer ken zeer ongelijk en onevenredig op het oog, en moeten dus, ontegenzeglijk, het zij op hetzelf- de oogenblik, ofallengs en van tijd tot tijd, ge- heel tegenftrijdige werkingen doen op het geftel van het 00g. — Dat dit, vooral wanneer her menigwerf gebeurt, eene grootere of mindere & Lk ito« ftorenis ten aanzien van de bewerktuiging, ver- oorzaken moet, behoeft geen nader'bewijs, zoo dra men flechts op de verfchijnfelen acht geeft > ‚die, uirt (oortgelijke oorzaken, bij andere deelen van het dierlijk ligchaam ontftaan, bij voorbeeld op hitte en koude. | DER- bi; DERDE HOOFDSTUR, Over het verfrandig gebruik. der Oogen, iA berrekking tot verfchillenden ouderdom Ontelbare voorbeelden van ouders en oppas= fters van kinderen kon ik aanvoeren, die menig» maal bij dezelven , reeds..in de eerite dagen na "hunne geboorte, den grondflag leggen tor\eene ongeneeslijke zwakte van gezigt. Evenwel feilt 'men hier bijna doorgaands üit enkele onkunde; want wij zijn de werking van het licht op onze oogen immers niet alleen gewoon, maar 'ontwa= ren zelfs zeer duidlijk deszelfs heilzamen invloed: hoe zal men hu van vrouwen, die maar zeldzaam over de oorzaken der onderfcheidene verfchijns felen rondom zich willen of kunnen nadenkeii eifchen of verwachten , dat het haar, zonder eenige aanwijzing, invallen zou, dat, voor het arme kleine fchepfeltje, elke lichtftraal eene ge: heel nieuwe prikkeling verwekt; en dat iedere ongewone, hevige prikkeling ook eene zect hes vige uitwerking doen moet? — Vader, groot= moeder of tante wenscht het jonggeboren wigtje te zien; men brengt het dus, zonder het. minfte kwaad te vermoeden, nabij het venfter of zelfs in een helder en licht verirek,. De kleine begint u R NuUz ftu, wel Is waar, erbarmlijk te fchreijen, ınaar kan niet zeggen, wat hem fcheelt, en nu ftelt men alles te werk, om zijne fmart te verzachten „ terwijl men aan de ware rede, de prikkeling van het licht naamlijk, waar aan men hem zoo on- voorzigtig bloot ftelt, niet eens denkt. — Is de familie der kraamvrouw bij ongeluk zeer groot, dan moet het arme fchaapje deze pijnbank daag-- lijks meermaalen doorftaan; want de vrouwen vooral doen geerne onderzock „ naar wien het kindje wel het meest gelijkt, en zijn gefchrei om hulp blijft zoo lang onverhoord, tot er zich eindelijk eene aanmerklijke zwelling en roodheid der oogleden vertoont, met een geele fliim, dat in menigte uit de oogen vloeit en ze geftadig be- dekt. — Dan ftaat men verwonderd en verbaasd, hoe een kind, van zeer gezonde ouders geteeld, zoo vroeg reeds door fcherpte in de fappen ge- kweld wordt. Een der dwaasfte vooröordeelen beitaat nog boven dien hier in, dat men meestal het vertrek, wazg. waär in de kraamvrouw ligt, Zeer donker maakt; naardien men gelooft, dat. her’ licht voor de 00* gen van de moeder nadeelig kon worden, vooral wanneer zZij cerie zeer moeilijke geboorte door- geftaan heeft, terwijl men tevens het jonggebo- ten, reeds in de eerfte dagen van zijn leven, in eene heldere kinderkamer brengt: Wie kan eene zoo ongerijmde handelwijze, zonder zich te er- geren, aanzien? En evenwel vindt dezelve nog gewoonlijk bij allerlei klasfen van menfchen plaats. Ook gedurende het tijdperk, dat later op de geboorte volgt, geeft men, in het algemeen, nog te weinig acht op alles, wat de oogen van het jonggeboren nadeelig worden kan. Zoo ge- beurt het, bij voorbeeld,, waarlijk maar al te dikwijls, dat er; boven de legerftede van het kind, een glinfterend voorwerp, een fpiegel, een zakhorologie of iers dergelijks hangt, wat her kind, bij zijn ontwaken, meestal vtij lang, met een ftarend 00g, befchouwt. Gefchiedt dit nu alle dagen flechts een reis twee drie ( want bij- aldien zulke jonge kinderen door honger noch eenig ander ligchaamlijk gebrek gekweld wor: den, fcheppen zij een bijzonder vermaak in het befchouwen van glinfterende ligchamen,) zoa verkrijgen wel dra, wanneer de fpiegel, of wat yoorwerp het anders zijn mag, boven hun hoofd hangt, de fpieren, die de oogen opwaart bewe- gen, of, hangt zulk een glinfterend voorwerp N E a aad Bi ss aan de zijde hunner wieg, de zijdfpieren der 00- ‚gen zulk eenen hoogen. graad: van zamentrek- kingskragt, dat de oogen binnen korten tijd, zich beftendig naar deze of gene zijde keeren, welk gebrek fcheelzien heet. — Zoo men nude oorzaak yan dit gebrek niet fpoedig, ontdekt en de wieg niet vroegtijdig genoeg verzet, op dat het kind genoodzaakt worde, naar een tegenovcr- gefteld punt heen te zien, dan blijven de oogen geftadig: in deze rigting,, en dus onvermogend, om eenig voorwerp fegt wit te befchouwen; zulk een mensch zal als dan alles van ter zijde bezien. moeten, wil hij het duidlijk onderfcheiden. Klaar- lijk blijkt hier uit immers, hoe ten uiterfte na- deelig zulk een gebrek van het gezigt voor het gebruik der oogen zijn mdet, en dat hetzelve her ganfche gelaat misvormt, behoef ik niet eerst te | bewijzen. Die zelfde gebrekige rigting van den 00 gappel wordt ook niet zelden daar door veroorzaakt, wanneer men zeer kleinen kinderen zulke voor- werpen, die zij geerne zien, zeer digt voor den neus houdt; een misflag, dien oppasfers van kin- deren zoo menigvuldig' begaan, dat uitzonderin- gen hier waarlijk iets zeldzaams zijn. In dit ge- val wordt dan de zamentrekkingskragt van de fpie- ren, die de oogen naar den neus draaijen, fom-. tijds tot, eenen Zoo..hoogen graad vergroot, dat zich een aanzienlijk gedeelte des oogappels in den binnenhock van het 0og verbergt. In- — 69 a -Inmiddels zijn mij, in de loopbaan' mijner praktijk, verfcheiden gevallen voorgekomen , „wanneer ‚dit binnenwaart draaijen der oogen, door een klein puistje op den neus, veröor- zaakt wordt; want zoo haast zich.iets vreemds op. den neus bevindt,zien immers zelfs bejaarde menfchen geftadig daar heen; war moet men dan niet van kinderen verwachten? Voornaamlijk zal dit, bij het begin van eenen melkuitfleg, ligt- lijk en dikwerf plaats, vinden, bij welke onge- gefteldheid zich niet zelden eerst puistjes op den neus en op de wangen vertoonen. — Het eenig- fte middel, waar door, volgends mijne onder- vinding, dit gebrek des gezigts , zelis wanneer "her reeds vrij verouderd is, kan verholpen wor- den, beftaat hier in, ‚dat men een ftukje ftijf traf, dat glans heeft, in dier voege aan de flapen van het hoofd vast maakt, dat het tegen de oogen opftaat,; want men zal wel dra befpeuren, dat het kind zich moeite geeft, om naar het nieuwe voorwerp, dat zich aan den buitenhoek der 00- gen bevindt, te zien, en dat de oogen, op deze wijze, hunne verkeerde rigting allengs weer ver- laten. Maar gelijk de kinderen ons menigwerf, iu andere gevallen ‚ foppen, zoo kan het ook ‚hier ligtlijk plaats vinden; want mij zelven was het een paar maal, dat ik dit middel aangeraden had en men mij verzckerde, met de ftipfte naauw- keurigheid daar van te hebben gebruik gemaakt, BE 3 vol- — 11 — volftrekt onbegrijplijk, waarom toch dit gebrek,, na verloop van eenen geruimen tijd zelfs, in het minfte niet wijken wilde. 