VADERLANDSCHE LETTER OEFENINGEN
De hoofdbedoeling, om ons gemoed tot erkentelyke dank baarheid aan Gode, voor zyne liefde, in de Werken der Scheppinge, en vooral ook in het Werk der Verlosfinge door CHRISTUS, ten toon gefpreid; op te leiden, en eenen daar mede overeenftemmenden leevenswandel te BE | En Ede, ie w kd CHRISTELYKE GEZANGEN, 355 digen, wordt doorgaans in het oog gehouden. Hoewel, in een zo dikken .bondel, alles niet evenveel {choonheids bezit, °t welk in eene zo groote verfcheidénheid van onderwerpen nv ka kan- verwagt worden , hebben wy, nogthans, veele fraaie poëtifche gedagten aangetrof. fen, en de verfitikatie, over °t geheel genomen, vloeien- de gevonden. Dus de Kerkenraad der Zonfche Ge- meente mag gezegd worden, dank verdiend te hebben by allen, die, in een uur van ftille afzonderinge, heile zaam voedzel zoeken tot blymoedige Godsvereeringe, en het nut van den Openbaaren Eerdienst wenfcheén te be- vorderen, door gepaste aanleidingen ,-om het getroffen gemoed in boetvaardige of blymoedige klanken zich tot zynen ongezienen Oorfprong te doen verheffen. In eene zo groote verfcheidenheid , valt het doen van eene keuze ter proeve bezwaarlyk. Wy bepaalen ons daar toe by het Gezang, getiteld : | . Het heil van den Godsdienst. LOFZANG AAN GO De Te z U, God! oneindig, wys en goed, E k „ Almagtig Opperheer, „ Die, ’t geen Gy fchiept, verzorgt en voedt; ` „ Getrouw en tederlyk behoedt, vi, „ U zingen wy ter eer. | 2. y knielen voor uw’ troon in ’t ftof, l „ Tot U ryst ons gebed. SE „ Wy ftaamlen dankbaar tot uw lof, s» Ô Vader! die, in ’t hemelhof, ` » Steeds op ons fimeeken let. 3e ‚‚ Aan U, aam uwen dienst, Ô God! ‚‚ Zy fteeds ons hart gewyd, „ Gehoorzaamheid aan uw gebod a Verzekert ons het zaligst lot, s, Dat eeuwig ’t hart verblydt. $ 1“ * P » Bba & » Uw $56 CHRISTELYKE GEZANGEN, 4 » Uw dienst fchenkt leven aan den geest, „ Uw dienst kweekt altyd vreugd, ‚, Het oog, waarin men kommer leest, „ Het hart, dat moedloos, angftig vreest p _„ Wordt door uw’ dienst verheugd. - g, „ Als ons de wrange tegenfpoed, … Op haere doorne-paêù , „ Beklemde zuchten flaaken doet, „ Herftelt uw dienst op nieuw den moed „» En voert uw’ troost ons aan, | é. „Ja, zelfs in °t midden van de fmart, ` „ Stemt hy het vrolykst lied, ‚,‚ Terwyl in ’t fel beftreden hart, ‚‚ Offchoon door ramp op ramp benard, » Een bron van blydfchap vliet. (*). - r „ Hy wyst ons, op den weg van druk, en uw Zoon (f) ten voorbeeld aan, » Om, ftreevend naar het hoogst geluk , » Opdat geen wanhoop ’t ons ontrakk’, » Klem yvrig na te gaan. » Hy leidt ons, met een’ zachte hand, s» Op °t effen deugden - fpoor , „ Naar ’t eeuwig, hemelsch , Vaderland; „» Daar wagt ons °t onwaardeerbaarst pand, „ By ’t juichend Englen- Koor, 9. ‚‚ Daar zullen w’, als deeze aard’ verzinkt, » U (}) eeuwig hulde biên, i „» En daar, waar ’t lied der Englen klinkt, » Uw’ liefde en grootheid heerlyk blinkt, ‚‚ Daar zal ons oog U zien.” | Het (*) Is deeze uitdrukking uiet oneigen?@ Een bron vliet niet, mnr fbringt, of vloeit over. Het lastite denkbeeld zal, vaelligt, de Dicher arr peast gehad hebben: len kek | is it zal moeten zyn zyn’ Zoons Van God is toe m derden perfoon gefprokem, De Rec. a E - Ç}) Zonder reden, en tegen de regels, heeft hier ‘de Dichter een: wvergang gemaakt, van den derden tot den tweeden perhons, De Re | | CHRISTELYKE GEZANGEN. 357 ‚Het Gezang , getiteld: Menschlieyendheid ə diene ter =werdere proeve. i ; i. »» Hy, die in ’s naasten rampen deelt; » Hun {mart verligt; hun wonden heelt; » De traanen droogt, die de armoê fchreit, » Is `t beeld van de Oppermajefteit, » Hy flilt het angftig kloppend hart; » Verzacht der droeve weeuwen finart ; » De wees zinkt op zyn’ boezem neêr, » En vindt in hem een’ Vader weêr. 3. ‚> Hy is, door Godsdienst en door deugd, » Der aarde- en hemellingen vreugd ; » Hy draagt, met roem, de beeldenis » Van Jefus, die zyn Leeraar is, 4. » Die Leeraar gaf ons dit bevel: »» Doet aan uw arme broedren wel; »» k Zal u vergelden voor al ’t goed, »» Dat gy elendelingen doet,” Se » Gy zyt het, ô Menschlievendheid! » Die licht op donkre paden fpreidt; » Die de aarde met geluk bedeelt, » En in weestynen roozen teelt. 6. » De droefheid lacht, waar gy verfchynt. » Ge ontboeit het hart dat zorgend kwyne. » Dan heft de moed weêr * hoofd omhoog y » En dankbre vreugd blinkt in zyn oog. Ze „Geen Kerk -genootfchap bindt uw hand, » Dáár, waar uw heilig outer brandt, » Daar kent men geen geloofsverfchil; „ Daar zwygen twist en tweedragt (til, 8. „ Uw broeder ziet ge in ieder mensch, — » Hy lyde flechts, gy hoort zyn wensch; » Uw hart gevoelt hj en zyn vrg Eu teedre zorg wyst hem uw’ fchoote g TRDA 9e „ Wel- 358 CHRISTELYKE GEZANGEN, 9. ‚‚ Welzalig hy, die u bemint, „ En in het weldoen blydfchap vindt! „» Hy is de lieveling van God, ‚, En fmaakt reeds hier het zaligst lot. 10. „ Hem vlecht de Seraf voor Gods troon „ Een’ onverwelkbren eerekroon , „ Die, als de dood hem de aarde ontrukt, „» Gods Zoon hem op den fchedel drukt. II. » Hy, die in ’s naasten rampen deelt; ‚> Hunn’ druk verligt, hunn’ wonden heelt; » De traanen droogt, die de armoe fchreit , „» Is °t beeld van de Oppermajefteit. s -n Overdenkingen van JACOBUS HINLÓPEN, Predikant te Utrecht, over de volhardinge in Goed-doen , onze zeker- heid van de Zaligheid, het zien op Gods Belooning, en de witgeftrektheid yan het Goed-doen. Te Utrecht, by W. van Yzerworst, 1796. In gr. 8vo. 8r bl. D: eerwaardige HINLÓPEN vervolgt zyne uitgave van ftigtelyke Overdenkingen. Zo belangryk de onder- „werpen zyn, op den titel vermeld, met zo veel hartlyk- heids worden dezelve behandeld. Een geest van Gods- vrugt, en van opregte deelneeminge in het geestlyk wel- zyn en geluk der natuurgenoeten, is de heerfchende ka- raktertrek van ’s Mans fchryven. Gehegtheid aan een aangenomen zamenftelzel van leerbegrippen moge hem, nu en dan, leiden tot redekavelingen, welke, naar de meening van andersdenkenden, geen fteek houden; de ernst en gemaatigdheid, en. vooral ook de eerbied voor God en den Zaligmaaker , welke allerwege doorftraalen, zullen hun de gebreklykheden, welke zy meenen te be- fpeuren, ligt doen over °t hoofd zien. ‘Hoe zeer wy zelven dan ook, in zommige ftellingen, van den God- vrugtigen Leeraar mogen verfchillen, herhaalen wy „ egter, onze aanpryzing deezer Overdenkingen; in een uur van afzonderinge zullen zy met nut en tot ftigtinge kunnen geleezen worden. By BYDRAGEN, ENZ. — 859 Bydragen, tot bevordering van eene Algemeene Christe- lyke Kerk. Eerfle Stukjen. Te Amflerdam, by Wesfing en van der Hey, 1795. Zn gr. 8yo. 83 bl. | aast de voortplanting van waare Godsdienstkennisfe, op de echte, eenvoudige beginzels des Euangeliums gebouwd, is de bevordering van onderlinge Verdraag- zaamheid en Liefde de gewigtigfte bemoeijing, welke de pen eens Godgeleerden kan bezig houden. Wat men ook in ’t midden brenge, ten betooge dat de twisten en partyfchappen onder de Christenen te onregt op reke- ming der leere van curisrus gefteld worden; zo lang die partyfchappen ftand houden, zal het Ongeloof nict aflaaten van verdenkingen tegen den Stigter van den Christlyken Godsdienst , alsof deeze daartoe den grond gelegd hebbe. Met genoegen vernamen wy, hierom, het ntwerp deezer Bydragen, van welke de aanleg en uit- voering voor het henk: doelwit niet kwalyk is be- rekend. Gepaster bas onde daartoe niet gekozen worden. Indien de Voorftanders eener beredeneerde Ge- Iykheid, Vryheid en Broederfchap zich niet met bedrie. - gelyke hoop voeden, moet de nieuwe Orde van zaaken e hereeniging der Christenen kragtdaadig helpen bevor- deren. „ Zeker is het,” gelyk de Voorredenaar aan- merkt, „, dat het denkbeeld eener heerfchende Kerk een zekeren afftand baarde tusfchen de Gereformeerde en andere Gezintens der Christenen , die zeer ligt by de eerften een Geest van hoogmoed, en by de laatstge- noemden een Geest van jalourschheid en naaryver kon verwekken , waar uit juist de grootfte verwydering moest voordvloeijen. De fteen des aanftoots (vervolgt hy) is thands weggenomen 5 geene Godsdienftige ge- y voelens, geene aankleeving van een byzonder Kerkge- » nootfchap, geven thands recht van: aanfpraak op amb- s, ten en bedieningen, of fluiten iemand uit van dezel- » Ve.” Op deezen grond waagt hy eene pooging, tot. eene nadere vereeniging der Christenen onder elkander. » Niet (fchryft hy) dat wy- ons van deeze poogingen s» nu reeds den gezegenden uitflag zouden, durven ‘be- s looven, dat zodanige nadere vereeniging daar door ` s Wierde daar gefteld; neen! — - Het denkend en met s» oordeel leezend publiek is verre weg het geringfte in Bb 4 a getal 5 u 8ód BVDRAGEN, TOT BEVORDERING » getal ; en hoe (vraagt hy) zouden wy ons durven vermeeten , om alle vooroordeelen, vooral van den „ gemeenen man, die hier voornaamlyk de ónoverkome- ae fykfte zwarigheden opleveren, te boven te komen ? > Mogten wy zo gelukkig flegts zyn, van by verftandi- » gen die vooroordeelen, welke hun in den weg zyn, s» Op te ruimen, wy zouden ons reeds gelukkig genoeg » fchatten.” Een blyk van befeheidenheid ontmoeten wy in deeze aankondigingen, welke doen zien, dat de beraamers van dit Ontwerp daar mede niet zo drif- tig zyn vooringenomen , als eene menigte Planmaakers, die op een gewisfen uitflag eenen vermetelen hoop bou- wen. Voorts berigten ons de Voorredenaars, wat aangaat den tusfchentyd der uitgave van volgende Stukjes, hoe men gaarne “wenschte, denzelven niet langer te doen duuren dan twee Maanden, „ indien men ons met Ver- „ handelingen, Dichtttukken, Gefprekken, Brieven, of Berigten, volgends ons verzoek, gelieft te hulp te ko- men.” Daar wy het oogmerk deezer Bydragen als nuttig befchouwen, en de voortzetting hartlyk wenfchen, maaken wy met berg a gewag van die uitnodiginge ,. om aan dezeive te meer Openbaarheids te geeven. Te weeten, om den leeslust gaande te houden, heeft men verkozen, eene afwisfelende verfcheidenheid van behandelinge in agt te neemen. Dus wordt hier voor- eerst gefproken over de Algemeene Christelyke Kerk, in cene Briefwisfeling tusfchen Philantes en Euphranor. In eene Zamenfpraak ftaan Phileufebius en Charitas fil op den invloed der jonge Omwentelinge op den Gods- dienst van Jezusi Dat het Avondmaal des Heeren geen Seen Maaltyd, maar een Christen Maaltyd is, wordt in eene doorloopende Verhandeling bewezen. Kortlyk zullen wy, van ’t eem en ander, iets aanftippen. In den eerften Brief befchouwt Philuntes als zeker het gevoelen der zulken, die meenen , dat de Godsdienst van Jezus, van tyd tot tyd, zich uitbreiden, en de al- gemeene Godsdienst van den gantfchen aardbodem zal worden. Ook erkent hy, als eene bedoeling, en eigen- aartige ftrekking, der leere van Jezus, het aankweeken en bewerken van onderlinge eensgezindheid en liefde on- der de belvders. … Dan (zegt hy) van een geheel an- „, deren aard is de vraag, moeten alle Christenen tot » eene algemeene Kerk worden vereenigd ? moeten alle » byzondere feéten in het Christendom eens Geenen s IS EENER ALG. CHRISTEL. KERK. 361 a» {s dit het plan van jezus?” Dit komt hem niet aans neemelyk voor, deels, om dat, volgens de tegenwoor- dige orde der dingen, ondanks eenige meerdere Ver- draagzaamheid, de Seéten- Geest telkens wordt voortge. plant, en voor deszelfs vernietiging zich geen grond opdoet ; deels, uit hoofde van de verfcheidenheia der. menfchelyke bevattingen, gegrond op oorzaaken, welke altoos zullen voortduuren. Deezen voordragt befchouwt Euphranor, in zyn Antwoord, als tegenftrydig. Eens- gezindheid onder de Christenen, waaromtrent, als het natuurlyk gevolg der leere van CHRISTUS , beiden het eens zyn, en eene Algemeene Christelyke Kerk, zyn by hem woorden ván ééne betekenisfe. Het een moet met het ander ftaan of vallen; in dier voegen, dat, ten zy men zich de Christenen voorftelle als in ééne algemeene Kerk vereenigd, zy nimmer zullen kunnen befchouwd worden, als door dien band van wederzyvdfche liefde aaneengeftrengeld. In zyn wederfchryven dringt Philan- tes zyn gevoelen nader aan, dater altoos verfcheiden. heid van begrippen zal plaats hebben, om de bovenge- melde redenen, zónder dat zulks ten noodzaaklyken ge- volge hebbe, dat de onderlinge liefde niet zou kunnen geoeffend worden. In het flot des Briefs wordt eene nadere ontwikkeling aarfgekondigd. De Voorftanders ee- ner Algemeene Kerk zullen dezelve met verlangen te emoet zien, naardien, onzes oordeels, ZupAranors edenkingen meer voor eene algemeene mogelykheid plei- ‘ten, dan dat zy eenigen grond opleveren, dat de zaak zelve als uitvoerlyk kan befchouwd worden. In de Zamenfpraak komt Phileufebius voor, als met zwaarmoedigheid opziende tegen de gevolgen der jongfte ` Omwentelinge. Hy is bedugt voor een toeneemend On- geloof — voor de gevolgen der Vryheid van de Druk- pers, tèr aanrandinge der dierbaarfte waarheden. , Wie » weet niet (vraagt hy) of niet het lot der Franfche s» Geestelyken dat van onze Leeraaren wordt; dat men » hun verbiedt te prediken, hen weigert te befoldigen, » de Kerken fluit, en den openbaaren Godsdienst geheel » en al weert?” Van een ander gevoelen is Charitas, », Geloof my vry (hervat hy) dat ik, wel verre van. s eenig nadeel voor den Godsdienst uit deze omwending » te duchten, veeleer de grootfte voordeelen daaruit te 5 gen zie, en dat ik God op myne kniën gedankt » heb voor de omwending. iuist omdat ik ze bevoorder- Bb 5 » lyk 862 BYDRAGEN, TOT BEVORDERING „ lyk oordeelde aan het groote doel van den Euangeli. … {chen Godsdienst.” Dit tragt hy te bewyzen uit de voordeelen, welke voor een vrymoedig onderzoek, voor eene redelyke Godsdienstkennisfe, zullen geboren worden, Het ontflag van de Synodaale banden van Dordrecht, waar voor P. zo zeer bedugt is, befchouwt de andere geenszins als nadeelig; als hebbende hy die bepaaling , reeds voor lang, voor een der grootfte hinderpaalen in de bevordering van den Euangelifchen Godsdienst be- fchouwd, gelyk hy, op de bekende gronden, nader aan- toont; befluitende, dat men, door het toeftaan van vry- heid van denken en fpreeken, flegts wederkeert tot de eerfte grondflagen van het Proteftantendom, „, waare » van (zegt hy) de navolgende aanhangers zich zo verre » niet moesten vêrwyderd hebben, ik bedoel de grond- » leering, dat men in zaaken des geloofs van geen » menschlyk gezag kan of moet afhangen.” Nog eene andere zwaarigheid legt P. op het hart: „ de vreeze » dat men den Hervormden de Godshuizen , als aan » t algemeen toebehoorende, ontneeme, de Geestelyke >, kas intrekke, geen Predikant uit een publiek fonds » befoldige , alles tot ondergang der Gereformeerde s Kerk, die tot dus verre de heerfchende was.” Zon- der omwegen verklaart zich C. voor de onbillykheid van zulk een uitfluitend bezit; maar wil dat de Her- vormden, even als andere Gezinten, hunne eigen Leeraars befoldigen, onder het genot van een evenredig aandeel aan den algemeenen eigendom. Voorts maakt C. nog gewag van eene Algemeene Kerk, als het dienftigst mid- cl ter voorkominge van veele zwaarigheden, welke de Hervormden zouden belemmeren, indien zy, van den grond op, een Fonds moesten oprichten, ter bekostí- ginge van hunnen openbaaren Eerdienst. De Verhandeling , getiteld : Aet Avondmaal des Hee- ren, geen Selten Maaltyd, maar eene Christen Maaltyd , behelst verfcheiden fraaie aanmerkingen, dienftig om die ftelling als aanneemelyk te doen voorkomen. ,, Welke » tegenftrydigheid! (roept de Schryver) Gemeenfchaplyk » het hart in Lofzangen tot God te verheffen, gemeen- » fchaplyk den plicht van dankzegging en gebed uitte- oefenen, gemeenfchaplyk Gods woord te overwegen, » en door hetzelve gefticht te worden, — te geloo- s» ven in den zelfden God, ia den zelfden Zaligmaker , » in het zelfde Euangelie; — gezamenlyk jezus he ` 3) C= j , EENER ALG. CHRISTEL. KERK. 363 a» Heere te noemen, en met dat al niet gemeenfchaplyk 2» zynes doods te kunnen gedenken!” —— Het ver- keerde van deeze handelwyze., het ftrydige daarvan met den Geest des Euangeliums, en de nadeelige gevolgen, welke daaruit moeten voortvloeijen voor de zaak des Christendoms: dit alles wordt hier behandeld, met eene uitvoerigheid, berekend naar het plan deezer Bydragen. Ons beftek verbiedt de ontleeding deezer Verhandelin- ge, welker leezing wy ten ernftigfte aan alle vredelie- vende waarheidzoekers aanpryzen. Redevoering ter gedachtenisfe van STEVEN JAN VAN GEUNS, Matth. Z. beroemden Hoogleeraar p Genees- Mensch- Kruid- en Seheidkunde aan de Hoogefchool te Utrecht, enz. enz. Uitgefproken voor het Utrechtfche Departement der Maatfchappy Tot Nut van °t Alge- meen, op den 25 van Zomermaand 1795» in de Pieters Kerk, door deszelfs Medelid JODOCUS HERINGA , Eli- „za’s Z. Te Utrecht, by G. T. van Paddenburg en Zoon, 1796. In gr. 8yo. 114 bl ylen de Utrechtfche Hoogleeraar s. J. VAN GEUNS ` Matthz., een fieraad van alle Genootfchappen, van welke hy Lid was, hadt, by meer dan ééne gelegen- heid, blyken gegeeven van zyne hoogfchattende denk- wyze over de Maatfchappy, bekend onder de Zin- fpreuk: Zot Nut van °t Algemeen. Hy hadt nog meer gedaan 3 de loflyke poogingen dier Maatíchappye hadt hy met zynen gewoonen yver helpen bevorderen. Geen wonder dat het Uztrechtfche Departement fchikkingen be- raamde ter vereeringe der naagedagtenisfe van een zyner meest verdienstlyke Leden, zints Mevrouwe de We- duwe des afgeftorvenen de eere, om van wegen het Hoogefchool aan wylen haaren Echtgenoot ftaatelyk te gedenken, heufchelyk hadt van de hand gewezen. Jo- DOCUS HERINGA, Amptgenoot en Vriend des vroeg ge- ftorvenen, nam die taak op zich, en volvoerde dezelve; fchetzende VAN ‘GEUNS: » Zo als Hy door zyn edel ka- » rakter, en door zynen eerbied voor GOD en Godsdienst , » voor allen, die op Hem betrekking hadden, hoogstbe „ minlyk, en tevens door zyne witgebreide Geleerdheid, » en vooral door het aanleggen derzelve , ter getrouwe » waarneeminge van zyne moeilyke posten tot heil de 29 Let 464 Je HERINGA „ het Algemeen, voor de ganfche Maatfchappy onwaars .„ deerbaar was,” Uit alle deeze oogftanden vertoont de Redenaar den voortreffelyken VAN GEUNs in het waare daglicht, zo als wy, indien ons getuigenis iets afdoe, in gemoede kunnen verklaaren, in en van eigen erva- renisfe , welke ons ’s Mans veelvuldige voortreffelykhe- dens eenigzins van naby, deedt kennen, bewonderen en hoogfchatten. pl s» Maar (zal Vader of Moeder aicbe zeggen) „als men dan eens een vyandlyke Vloot zag aankod. 3, men, en het'tot een flaan kwam, hoe zou STEVEN » zig dan wel houden om geen kogel voor den kop te ; krygen? — Ik zal regt uit zeggen, wat my hier „van dunkt: dat ik, even als anderen, die voor de „terfte keer dat vreeslyk kanonneeren en} vliegen dier » groote knikkers bywoonen, angftig zou zyn, wil ik » niet ontkennen; maar ik zou ook moed vatten, wan- „meer ik, by het naderen der vyandlyke Vloot, con s zou bidden om ons de overwinning te geeven, om „ het leven van de Vlootvoogden, van my en van myne „ Vrienden, toch te willen fpaaren, en te geeven dat ’er „ weinig bloed vergoten wierd; dat Hy verder, indien „het my moest treffen, myne zonden toch niet. wilde » gedenken, en in genade myne ziel aannemen; dat Hy ` „ myne Ouders, Broeders, Zusters en verdere Naastbe- =, ftaanden, genadig lange wilde bewaaren , tot dat ik » hen allen in heerlykheid by Hem, den Almagtigen , » eenmaal mogt wederzien, enz. Doch ik zou moed » vatten op cops bewaaring, en in hope op overwinning ; „en konde ik dan iets toebrengen, om zonder veel „ bloedftorting eenige vyandlyke {chepen te vermeeste- „Ien, ik zou gaarn daar voor, kwam het ’er op aan, „een arm of been, Pik ik geloof, myn leeven willen » opofferen, daar ik dan ook nog myn troost had in de » preuk : dulce est pro Patria mort, het is aangenaam » voor °t Vaderland te fterven, en voorts in de hoop, » van hier na een eeuwig gelukkig leven te mogen lei- „den”” VAN GEUNs, van Doopsgezinde Ouderen af- lig, hadt, by die Gezinte, te Amfterdam, vergade. rende by het Lam en den Toorn, zich den Doop laaten toedienen. Onder de Byvoegzels deelt HERINGA de Ge- loofsbelydenis mede, by die gelegenheid afgelegd. Daar uit blykt, dat de Overledene geenzins inftemde met de hedendaagíche dus genaamde Aoegverlichte a Den om- trent den Godsdienst, maar veeleer, in eenige en, tot het zo genoemde regtzinnige overhelde, ’s Mans ernítige Godsvrugt blykt, zo uit het Opftel, als uit een Brief, in welken hy, ’s daags naa de plegtigheid, aan zyne Ouderen van de volvoering daar van kennis gaf. VAN GEUNS was niet flegts een Bloedverwant, maar ook de Vriend van onzen wiìitmuntenden Vaderlandfchen Dichter l l PIE 266 J. HERINGA, REDEVOERING., PIETER HUISINGA BAKKER. Die vierentachtigjaarige Gryzaart ftortte traanen, op het berigt des overlydens van zynen hooggefchatten Neef, Zeven maanden daarnaa bragt de Vrouw Weduw eenen Zoon ter waereld, Een blyk, zo wel van er voor den afgeftorveren, als van ongemeene leevendigheid van geest, in dien hooggeklom- men ouderdom, vertoont de Zroost aan de Kraamyrguws door den voortreffelyken Man zyner' Nichte toegediend. Der overneeminge waardig oordeelen wy, onder anderen, de volgende Coupletten: - » Zo daelde uw Echtgenoot, reeds vroeg , in ’t dal der Dood, » Maer laet zyn afkomst agter: =,» Dat teder telgje zy uw’s fcherpen leeds verzagter, » Welk, als een ander 1K, ontluikt uit uwen {choot, » Gelyk de Hovenier, als hy verdorren ziet, » Een puikboom, in zyn hoven, en » Zich vrolyk ’ zelfde foort durft wederom beloven, s» Nu hy een fpruitje ontdekt, dat uit deez’ wortel fchiet. » Verheug u, lieve Nigt! verheug u in uw fimart „ … Gods gunst werkt hier byzonder; 1 Til flegts het wiegkleed op, vertroosting ligt 'er onder; s» Een zagte balzem ook, voor uw verbryzeld hart, Een »» Wanneer een ftille traen , aen °t kwynend oog ontvloeid s s» Op ’t aanzigt rolt des jongen, » Dien kustge, zugtend , weg , terwyl ge, dus gedrongen s » Hem, in uwe armen knelt, of aen den boezem boeit, — »» Hier ’s waere winst by fchae: gy ziet des Vaders beeld , … Om uw verdriet te fusfen ; » Denk , datge uw Hartvriend zelf komt, op dielipjes, kusins » Als gy de onnozelheid de poesle koontjes ftreelt. » Denk, als in deeze drift de moeder zich vertoont, » Dat gy, niet heel verlaeten, » Drie waerdige Ouders eert, wier troost dan best kan baeten , s» Waer treurende eenzaemheid by zak en asfche woont.” Voorts ontmoet men nog, in de Byvoegzels, eene op- gave der Schriften, door VAN GEUNs uitgegeeven, of onder zyne nagelaatene papieren gevonden; alle getuige- nis draagende van ’s Mans arbeidzaamheid en uitgebrei- de kunde, in onderfcheidene takken van Weetenfchap- pen en Geleerdheid, Ge $. G. VOGEL, GENEES- EN STAATK. VERHAND. 367 Genees- en Staatkundige Verhandeling over de Oorzaaken, waarom zoo weinig Drenkelingen in °t. Leeven herfteld - worden. Door S. Ge VOGEL, Hertoglyk-Meklenburg fchen Hofraad, Leeraar en Openbaar Leeraar der Genees- kunde, in de Hoogefchool te Rostok, enz. Vooraf gaat een zeer merkwaardig Gefthiedyerhaal nopens een Kind. > te Hamburg, na verloop van een half uur, voor dood uit het Water gehaald, en gelukkig gered. Uit het Latyn vere taald. Te Haarlem, by E. W. Cramerus, Jun., 1795. In gr. 8yo. 100 b), | | D' Werkje ftrekt, voornamenlyk, om het nadeel van eene al te S iets haastigheid by de poogingen' ter hertelling der Drenkelingen aan te toonen. Bene fout, ` ‚die maar al te dikwils by deeze gelegenheid gebeurt , fchoon onwerkzaam talmen hier ook ten uiterften nadee- lig is. Het ware te wenfchen, dat by alle deeze geval- len een kundig éh verftandig Man telkens de beftiering had, daar het altyd het leeven van een Mensch raakt, — Den Schryver heeft het nimmer moogen gebeuren, eenen Drenkeling te redden, en hy klaagt over het ge- mis der daartoe vereischte noodzaakelykheden. In ons Nederland hebben wy veele: zeer gelukkige gevallen, zedert de opregting der menschlievende Maatfchappy tot” redding der Drenkelingen, met blydfchap en deelneeming gezien : en veelen onzer Leandgenooten hebben zich ’er op toegelegd, de vereischte kundigheden in de behande ling der Drenkelingen te verktygen., —— De gde §. van onzen Schryver, ook” anders niet zeer’ gepast en oordeel- kundig, valt dus by ons weg: het welk ook uit de vol- gende de S. nader biykt. Van Hamburg is ’er onlangs etne nadere Befchryving van gelukkige Gevallen uitge- geeven : het geval met het Hamburger Kind, op den ti- tel vermeld, is allezins leezenswaard. fn de volgenden gaat de Schryver voort, de beletzelen op te noemen, welke de hertelling doen misfen; en, fchoon deeze niet alle voor ons Land berekend zyn, zal men ’er egter verfchei- dene leezenswaardige en zeer nuttige zaaken ín vinden, De sde en 6de §., over de kenteekenen des doods, zyn byzonder leezenswaard, — In het vervolg geeft de Schryver eene Lyst der Middelen: en in de gde en vol-” genden verhandelt hy ‘het plaatzelyke van’ zyne kg l i P aa Sg 868 s,G, VOGEL) GENEES- EN STAATK, VERHAND, $ laats, en dat maakt het ftaatkundig gedeelte zyner Ver. andeling uit. In de 11de en volgende §. koomt eene nadere befchryving van de aanwending en het nut der hulpmiddelen. Het Werk eindigt met eene Lyst der Schryveren over dit onderwerp. De Vertaaling van Door in Leeraar op het Titelblad is ongewoon, en’ hier teutologie. | Nieuw Woordenboek der Pruisfifche Staatkunde , nagelas „ten door den Graave VAN HERZBERG aan. zynen Kweekeling. Gevolgd naar het Hoogduitsch. Alom, In gr. 8yo. 36 bl, Tbr vindt men een Woordenboek in zo weinig Blad- zyden begreepen. De Woorden, of de Afdeelingen, in deeze ZErfgift des Graaven VAN HERZBERG , Zyn niet te veelvuldig om ze af te fchryven, en dus onze Leezers te doen weeten , omtrent welke Onderwerpen zy hier van het licht des Graaven VAN HERZBERG zich, ter opheldering hunger Staatkundige Begrippen, bedienen kunnen, indien zy anders, om het te volgen, zulks nuttig , of A om ’er althans kennis van te draagen, noodig, oor. deelen. | Zie hier de Woordenlyst. A&iviteit — Alliantie — Aron- deren — Befchermer des Duttfchen Ryks — Boridsbreuke Contingent —— Convenientie — Demarcationslinie Demonftratie — Depot — Despotismus —— Duitfche geest — Diverfie — Evenwigt — Gua- rantie — Jacobyn — Kabinet Geheimen Land. ruiling — Manifest — Medeftend Mediateur — Obfervations af nn Preponderantie Redelyk- heid — Revolutie —— Ryks- Opperhoofd — Scha- vergoeding -= Verklaaring —— Vorftenverbond — Vreede. Door twee of drie Artykelen over te neemen, zullen onze Leezers den geest, die in dit klein Woorden- boekje heerscht, genoegzaam , zonder eenige byvoeging of opheldering, leeren kennen. s» CONVENIENTIE (al of niet gelegen komen; dienen s» Of niet dienen; ftrooken.) B » Dit Woord zou ik gaarne met gulden Letters in het s Woordenboek onzer Staatkunde ter neder fchryven. Wat o ZOU Pruisen zyn zonder Convyenientie!!! Conyenientie PRUÏSSISCHE STAATKUNDE, a'g is de kraclit, door welke de Pruisfifthe Magt zich onts wikkelde. Convenientie is de Talisman of het Tover- cyfer, waar door wy op avontuur uitgingen van den Silefifchen Roof af tot den afzonderlyken Vrede met de Nationaale Conventie, Laat by alle uwe onderneemin- gen dít gulden woord uwen grondflag zyn, In dit to- verwoord ligt de kracht van losmaaken en binden, en Pruisfen wordt daar door de Staatkundige Kerk. Voor » de wereld moet gy ‘er u niet zeer luid van bedienen, en ’t zelve zagtkens uitfpreeken ; maar uwe gefchriften moeten immer overvloeijen en glimmen van de woors den Eerlykheid, Trouw, Regtmaatigheid, Liefde voor » °S Ryks welzyn, en alle zulke ouderwetfche Vader- landfche woorden meer ; dewyl het anders de overige Mogenheden e'ndelyk mogt convenieeren, onze Con- venijentie paalen te tellen,” 5) DEMARCATIONS-LINIE (Linie van Affcheiding (*)). » Dit Woord zult gy bezwaarlyk in eenig ander Staat- » kundig Woordefiboek vinden. De verdienfte der toe- » pasfing behoort mede nog aan ons Kabinet. Wy weeten wel dat andere Mogenheden, na geëindigden » Kryg of na geflootene Ruilingsverdragen, grenslinien om haare nieuwe Bezittingen trokken; maar eene Des marcations- Linie , geduurende eenen gemeenfchaply- ken Ryksoorlog , te trekken, en dat niet om den vyand, » maar om de met ons verbondene Vrienden, den toe- » voer af te fnyden, hen in -hunne werkzaamheden te ə» hinderen, en hen rechtftreeks onder de grootmoedige $9 aats . (*) Dus noemde men eene Linie of Lyn, welke in 1498 door Paus ALEXANDER VI vastgefteld werd, om een einde ta maaken aan de twisten, welke ontftaau waren tusfchen den Koning van Portugal, joannes Il, er tustchen FERDINAND ; Koning van Castilie. Doof éeh middagslyn, getrokken ten Wes- ren van de Canarifche en øçores Eilanden, bepaalde men, dat alles, wat ten Westen van die Lyn was, behooren zou nan de Spanjaarden, en dat de Ontdekkingen, welke men ten Ocsten mogt doen , zouden toebehooten aan de Porsugêdzei. Een andere Scheidslinie: werd getrokken in 1534 ; tóen de Portu- geezen zich in Brafilie gevesigd hadden. Hier kan men over Bazien de - Geographia Reformata wan’ Vader > RICCIOG} (Pars taaler.) LETT, 1796. NO Je C (à 270 PRUISSISCHE STAATKUNDE. „ aanbieding van bemiddeling tot Vrede te dwingen, „ daar toe behoort een fcheppend vernuft; dewyl door „‚ deeze- aanbieding, en de tusfchenkomst van voorafge- s» maakte Grensbepaaling, het voortzetten van den Oor- s log onmo gemaakt werdt voor de Geällieerden; „> den vyand daarentegen den toevoer van leevensmid- „ delen en een vryen handel opengezet, en daarenboven „ nog een bekwaamen weg ontflooten werd, om de ver- s» bondene ee ei te vervolgen en afbreuk te s» doen. —- Ik weet wel dat onze voormaalige of ge- „» weezen Bondgenooten over deeze handelwyze zeer on- s gunftig oordeelen ; doch zoo zy zich de geringe s» moeite durven geeven over de afitamming des Woor . Demarcation na te denken, zullen zy bevinden dat » hetzelve afkomftig is van Démarquer, uitveegen, uit- >, doen, en dat wy niets deeden dan het geene de bete- » kenis van dat Woord medebrengt, te weeten, dat wy » den geest hunner verdere Werkzaamheid uitwisch- » ten, uitbluschten.” „REDELYKHEID. » Een oud Woord, waar door men pleeg te verftaan, „ Trouw en Vertrouwen , Deugdlykheid, Eerlykheid, » Opregtheid, Verbondspligt en zo voorts, gely zulks s» nog in de Woordenboeken der oude eerlyke „Duite » fche Vorften te zien is. By ons gebruiken wy het „» ten hoogften als Zand, ’t welk wy, als °t ons conve- s» nieert, de wereld in de oogen werpen.” ern Md aan de Reprefentanten ’s Lands van Utrecht, by het neemen van hun Befluit ter Affcheiding van de erk van den Staat, en Aanfpooring ter navolgings door THEOPHILUS, Ze Leyden , by D. du Mortier en Zoon, 1796. In gr. 8yo. 24 bl, D! Dankofer, of deeze Uitboezeming, is de geboorte verfchuldigd aan het Befluit der Reprefentanten ‚‚s Lands van Utrecht, genomen op , en overeenkomftig met, het Rapport der Commisfie ter Ontwerping van een Plan van Gelykheid voor alle Godsdienftige Gezintheden bin- nen die Provincie; welk verflag hier eerst medegedeeld wordt, ' i a | … De DANKOFFER, , 371 De Offeraar is geheel gevoel, en boezemt zyńe aandoe» ningen uit met dat vuur, °t welk de aart der zaake me- debrengt, | | Overeenkomftig hier mede is ook de Aanfpooring voor andere Gewesten om het fpoor der Stichtenaaren te druks ken. —— Hoort hoe hy deeze en inzonderheid ons Ges west aanfpreekt: … En gy, Volk der overige Gewesten s » en inzonderheid gy, Volk van Holland, datl het eerst in s» uwen boezem de roepftem hoorde, Scheidt de Kerk van s den Staat! Bloost over uwe werkloosheid, uwe laf heid s >» uw fchuldig ftilzwygen. Bloost van fpyt, dat eenig » ander Gewest u in gevoel en waardeering der regte » Vryheid overtreft, in het nuttigst gebruik deezer om~ » wenteling is voorgegaan. Bloost, dat gy niet flegts de » onbeftaanbaarfte bevoorregting zaagt voortduuren , maar zelfs verzekeren , dat gy het zaagt, en .... zweegt. » Bloost inzonderheid gy, die by uitzondering op den ti- tel van Vrienden der Vryheid , van Godsdienst , der Menschheid, aanfpraak maakt, over uwe flaaperige ons verfchilligheid , over uwe onmanlyke vertheid: Hoe ‚ zullen de rampfpoedigfte gevolgen van dezelven, die by hunne verwoestingen het onherftelbaare zullen Er De uwe harten met duldlooze knaagingen folteren, Hoe zal de waare Godsdienst, wanneer hy zyne plaats door dweepery en bygeloof ziet vervangen , of zyn weldaa- 9 dig licht door den verpesten adem van feétenyver en fcheurziekte benevelen, kwynen, verdooven —- hoe zal de Vryheid, als zy haaren fpeer door losbandig- heid ziet ontweldigen, en haaren hoed door vervolg- s» zugt vertrappen, u toeroepen —— eene kreet, waar „ van de nagalm tot in de eeuwigheid in pw hart zal s» klinken — ZIE DAAR UW WERK!” Verzameling van Stukken in de zaak van Mr. L.P. VAN DE SPIEGEL, geweezen Raadpenfionaris van Holland, Te i ns by J. van Gulik, 1796. An gr. 8yo, KI Pie > | pD: bundeltje Staatsftukken „ ’t geen, in een klein en overzienbaar tafereel , den Landgenoot voorlicht, °t een hier en daar, en meest buiten het bereik van ’t ge- woon gezicht, verfpreid was, moet hun welkom weezen 5 daar het hun in Kaat ftelt , om na te gaan, welk een loop de Á Cca | bee 472 VERZAMELING VAN STUKKEN. Eehandeling dier zo veel ze bege enn zaake genomen heeft, welke zich voor als nog verlooren heeft in eene Politique Custodie. Zonder eenig inmengzel of toevoeging worden ons de Staatsftukken, daar toe betrekkelyk, in tydorde, opgegee. ven. Als, in de eerfte plaats, het Rapport in zaak van den geweezen Raadpenfionaris VAN DE SPIEGEL. Waar in de Burgers B. F. VAN LIEBEHERR, VAN SONSBEEK en J- VERVEER , verflag doen van de volvoering des hun op- gelegden lasts. ‘Fot de vertraaging van welks volvoe- ring niet weinig toebragt, gelyk zy zich uitdrukken, „ het eindloos zoeken na de noodige Staatspapieren, wel- s» ke de zaak inlichten en hun arbeid bekorten moesten z a reden waarom ook, onder anderen, het Rapport zelve » niet dan ten deele kan voldoen; alzo aan de Commisfie » de toegang tot dezelve geflooten was, en zy, naa veel- „» vuldige nafpooringen vrugtloos pean te hebben, zich >, met gebrekkige Staatsftukken heeft moeten behelpen. „> Immers de toegang tot het Geheim Befoigne, het welk » dees tyd geëxteerd heeft en nog exteert (*), en `» uit welks Notulen en Decreeten alleen het beloop der » minifterieele verrigtingen van VAN DE SPIEGEL moest s» worden naagegaan (ten minften zo die Notulen en De- s» creeten aldaar voorhanden, en niet reeds zoek gemaakt, » waren,) bleef voor de Commisfie geflooten, en bor- >, néerde haare werkzaamheid tot het doorbladeren van s losfe en weinig zamenhangende Stukken , die tot de » zaak in onderzoek weinig of niets afdeeden. Ook „ ontbraken ‘er nog ter Secretarye van Holland verfchei= s de Secreete Refolutien van H. H. Mogenden, welke al- » daar anders altyd compleet bezorgd wierden; maar die » federt een geruimen tyd vóór deeze Omwenteling ag- s ter erik waren, en waarfchynlyk nog in fcriptis » by H. H. M. berustende zyn.” — - Klagten , her- haalde klagen, waar over wy niet hebben kunnen naa- laaten ons hoogst te verwonderen. _ Eer de Leden deezer Commisfie overgaan tot onderzoek van het gehouden gedrag Van VAN DE SPIEGEL, geduu- rende den loop zyns Raadpenfionarisfchaps , doen zy een voorloopig verhaal van ’t geen ’er kort naa de jongfte Omwenteling, omtrent zyne Demisfie, Arrefta- tie, _ (© Dit Rapport is gedagtekend 14 O@, 3795. VERZAMELING VAN STUKKEN, 373 tie, zo van zyn perfoon als papieren, Verhoor, en andere hier toe betrekkelyke omftandigheden, heeft plaats gehad. Dit is kort. , | Ee Breedfpraakiger is de voordragt van de behandeling der zaake van den Commis BERNARDUS PIETER VAN LELY- VELD, waar van, gelyk de Rapporteurs te regt aanmer- ken, » de minfte omftandigheid op zichzelven eungyk s is, en over het geval, ’t welk hun te behandelen ftaat, ə» beurtlings licht en duisternis verfpreidt.” Het verhaalde onderzoek ten opzigte dier beide Per- foonen geeft hun gronds genoeg om rondlyk te verklaa- ren, ‚‚ dat er wel degelyk materie is om een geftrenger na- » vorfching en onderzoek omtrent het minifterieel. gedrag » van den gemelden VAN DE SPIEGEL daar te ftellen.” —— Twee drangredenen perften hun deeze verklaaring. af, — » De eerfte het gehouden gedrag van den Commis VAN ‚ss LELYVELD fn het guestieus geval van den. ontcyferden » Brief ; en de andere de zeer gehazardeerde betuigin » VAN VAN DE SPIEGEL, dat Ay geene Papieren onder zic s» hadt, waar op van wegen den Lande eenige aanfpraak s» kon gemaakt worden,” Dit- wordt breeder ontwikkeld op eene wyze die de Rapporteurs doet vraagen of VAN DE SPIEGEL », met het gegeeven algemeene Antwoord vol- » ftaan kan op de aan hem gedaane byzondere Vraag: a of hy niet de noodige aanwyzing kon doen, waar die s» Papieren te vinden waren?” Ten opzigte van welke zy aanmerken, dat hy tyds genoeg in overvloed gehad hadt om alles in verzekerdheid te ftellen. EE Hier aan hegten de Rapporteurs een Schets van den tyd der Minifterieele Bediening deezes Mans, om te zien in hoe verre ’er- nadere gronden zich opdeeden om eene eftrenger naavorfching en onderzoek omtrent zyn gedrag aar te ftellen. Dit gedeelte is zeer belangryk en toe- lichtende voor de Vaderlandfche Gefchiedenis van dat dperk. ‚Het zou zich (dus laaten zy zich , onder „ andere, hooren, naa het ophaalen van veele bedryven „ deezes fchranderen doch bedrieglyken Staatsmans,) hac- a den wy de noodige inzage in *s Lands papieren, niet „ moeilyk vallen, aan te toonen, dat wy de zo fchreev- „ wende uitputting van Hollands Financieweezen alleen- „ lyk te danken hadden aan: het misbruik , dat VAN DE > SPIEGEL van de onbepaalde vrye dispofitie van *s Lancs „ penningen tot de fecreete zaaken gemaakt heeft. Schoon » Wy evenwel gelyktydig verzekerd zyn, dat wy geen l Ces a fpoor $74 VERZAMELING VAN STUKKEN, foor hier van zouden vinden in de Refolutien en s, Decreeten van Holland, al lagen dezelve allen: open „ voor ons. Immers heeft dit geen bewys van nooden, 3, dat dé vorm van finantieele directie, en het prayk „‚ in deezen gebruiklyk, geduurende het voorig Beftuur, s van dien aart geweest Zyn, dat de ftaat van ontvangst s en uitgaaf. niet mank kon gaan, en dat, ter fuppletie » van elk deficit, en tot goedmaaking der buitengewoone „ fchreeuwende uitgaven, die ’er plaats hebben gehad, a men gereedlyk de toevlugt heeft weeten te neemen tot de Generaliteits Ordonnantien, welke ten behoeve der Admiraliteiten , Oost- en Westindifche Colonien, a» als anderzins, ruimfchoots geflaagen en uitgegeeven » zyn gewórden, zonder dat de yverigfte navorfchingen a in de gewoone adminiftratie der provinciaale Financien 4 immer in ftaat zullen zyn, Met waare emploi daar van „s te kunnen ontdekken.” eN Met een wenk {laari zy het oog op °s Mans verdagt gedrag in Zeeland , en betuigen vervolgens , redenen te hebben, om rondelyk te verklaaren, „ dat het ged á van VAN DE SPIEGEL, geduurende den. ganfchen loop „van zyn Ministerie, als Raadpenfionaris van Holland 3, gehouden —— zo in het niet alzins obferveeren van zyrie Inftruêie, —— in de zaak der Brabantfche Re- » volutie, —— in, het inwikkelen van deezen Staat in ss den Franfchen Oorlog — in de daaromtrent geën3 s tameerde Negotiatien met Engeland en Pruisfen — » in het doordringen van de enorme Geldnegotiatien, die » fuccesfivelyk hebben plaats gehad, en in de ongeme- s fureerde verfpillingen van ’s Lands penningen , als in. het moedwillig verwaarloozen van *s Lands belangen, ss ten hoogflen Juspe za niet dire@lyk STRAFBAAR VOOR“ ý KOMT, > | resin} l Waar op zy voorts de openlyke verklaaring gronden, s) DÁT DE PERSOON VAN VAN DE SPIEGEL meer dán s Juspe —= gyn minifieriecl gedrag misdaadig — en „Hy in allen deele aan de Bataaffche Natie in °t alge- a meen, en aan het Volk van Holland in °t byzonder, ə REKENING EN VERANTWOORDING SCHULDIG IS, van al ’t geen hy, geduurende zyn Ministerie, of zelve ver- » richt heeft, of in zyne qualiteit heeft doen of laatet a Verrichten , en dat, overzulks , eene /rengere naavore ss ching EN RECHTERLYK ONDERZOEK van zyn minifte- s tiecl gedrag eenc zo presfante zaak begint te wotden, 35 dat 23 35 VERZAMELING VAN STUKKEN,” 37 » dat dit handleidend Rapport, met alle de daar toe re- » lative ftukken, ten fpoedigften mag gefteld worden in » handen van een, én dit zoo extraordinair, als hoogst- s» belanger yk, F-serie door deeze Vergadering fpeciaal te » benoemen Fiscus, gelast om eene FORMEELE ACTE van » befchuldiging tegen denzelven VAN DE SPIEGEL Op te » maaken, EISCH TE DOEN, en het recht van het Bataaf- s Sche Volk, by het Hof van Holland, tegen hem waar te nee- » men; terwyl inmiddels gemelde VAN DE SPIEGEL, uit » het Huis in °t Bosch, na de Gevangen Poort getranspor= » teerd, en in zekerder bewaaring moet worden: getteld.” Ten dien eigenften dage werd, in gevolge van een Be- fluit der Provifioneele Reprefentanten van het Volk van Holland, VAN DE SPIEGEL y uit het Huis in °t Bosch, na de Voorpoorte van den Hove overgebragt, en, op den 27 October 1795, de Burger JAN VALCKENAARy Hoogleeraar in de Regten aan ’s Lands Unîverfiteit te Leyden, tot Fiscaal in deeze zaak aangefteld. De Brief van deezen Fiscaal, welke hier geheel gevonden wordt, ias » dat het hem onder eerbiedige corre&tie voorkwam, dat » het verblyf van den Perfoon van VAN DE SPIEGEL, „op de Voorpoorte , buiten decreet van den Rechter, » niet langer zou behooren te worden geprolongeerd; te ‚ minder, daar de redenen van pore; die de Burgers » Reprefentanten óp den 14 O&. laastl. Het Befluit, van den 5 Jan. 1796, was, s, dat VAN DE » SPIEGEL provifioneel in eene Politique Custodie zou » blyven” De Committes van Algemeen Welzyn en van Algemeene Waakzaamheid, werden gevolmagtigd om daar toe der Vergaderinge , zo fpoedig mogelyk, eene ge- fchikte plaats voor te draagen, en werd aan deeze Com- mittes het Request ter hand gefteld, door VAN DE SPIR- GEL ingeleverd; en in deliberatie gehouden; by ’t zelve verzogt hy, onder aangebodene voorwaarden, ontflagen te worden; om daar op zo veel reguard te flaan als de plig- ten van den mensch, en de betrekkingen tot het welzvn Û Ge 4 van 376 VERZAMELING VAN STUKKEN. a het Vaderland, vorderden, en eenigzins konden ge- oogen. 