VADERLANDSCHE LETTER OEFENINGEN
't Wte 2omer, en fchoon, in dien cyd, de Kooplieden te Lmieny Mn dan tegenwoordig, gewoon \varen om op Buiteih' fflaatMi htin verblyf te ncemen , hadt myn Oom , die Beer lyk was, ^en Buften by HarnmerfmUhf werwaards by metisai ¥fy- Aags, vertrok en tot het bqgin der volgende week bleef. Het H^nm 4^ hoety en myn Moedefi dio moit mede oi to^ ten TAN CAKOUNA MCmcOMElY. 575 ten ging* tniar in Lmdm gdaaten werd om met de Oppaster ▼an hec Huis te eecen » verbeddde zich, dat zy zints ecnigc da- gen onlu^tig was door gd>rek aan buitenlugt: ongerust door dat denkbeeld, nam xy, toen de Famflte na Hammerfnrith ge* reeden was, een huuffoets* om haar na de Pooit van ifyk* Pork te katen brengen. Schoon de Zon reeds daalde» hadt dezelve nogkragts gcnoeg om haar het waodden zeer moeilyk te maakcn; want zy hadt my, op dat ik te minder zou vermoeien, op den arm genomeoi Zy zag hec volk na Kenjm^m O^dem gaan : zy floeg mede * dien op, en een weinig bezogt gededte van dezelve in, om te minder gezien te worden. Hier ging zy , door vermoeid- heid en harteteed afgemat, op een bank zitten, en, my tegen den boezem drukkende, beweendezy, met een vloed van traa- ncn , nict zo zeer haar eigen lot dan wel bet lot van het Kind van haar overleeden douglas, wiens naam zy menigvoud her» liaalde, afgebrt^en door fnikkoi, die duizend tedere naage. dagtenisfen van hem, en knellende vreeze voor my, haar af- perften. Uit deezc mymering van vrugtkwzen kommer , werd ty opgewekt door de aannadering van een Heer, omtrent der- tfg jaaren oud.die na haar toetradt, en, met veel heuschheids,. nogthans met niet weinig vuurs , vroeg , of baare ong^legenbeid van dicn aart was, dat by dezelve kon verzagten of wegnce* men? Myne Mocdcr, onthutst door dceze aanfpraafc van een vreemd - Heer, recs op, en poogde liaare ontfteltenis te bcdekken, en ha:!re traancn te verbergen ; zy bedankte hem met een afge- brooke ftem voor zyne belecfdheid; hem verMkeixsnde dat zy aileen vermoeid was door de hette, en na huts meendc te gaan- Dan hy liet zich zo gemakfyk niet afzetten. Hadt myne Moeder hem op 't eerfte gezigt getroffcn als eene zeer fchoonc jonge vrouw, hy was nog meer verrukttoen zy fprak, en hy, te midden van de verlegenheid , wairin zy zich bevoiidr, zo veel ongemaakte zedigheid als haruorlyke bevallig- hdd onidekte. 't Was te vergecfsch dat zy hem Imeekrc haar te vcrlaaten ; hem beruigi?nde , dat zy, in een verafgelegen ge^ decltc van de Stad, by een Broeder woonde, in wiens huis zy geen vreemd Heer kon brengen , en dat zy zich over zyne oppasfing zeer verl^cn vondt. Hy wifde niet vertrekken: maar my op zyn arm necmende, drocg hy my tot buiten de tuincn, en my toen aan myne Moeder overgeevendc, Iiepty =^4ieenen, om, zo als hy zefde, een koets te krygen. Myne Moeder, die beefde, zonder te weeten waarom, over eene belecfdheid , die zy nict fcpn beantwoorden , ging haarcn w<^ ^n hoope van deeacrt Heer te onigaan ; doch zy hadt teen honderd fchreden af^egd, of hy was haar wcdcr op zy. ie^ en nam my andcrmaal op den arm, en, ondcr voorwcndzd, Qq 4 dat 576 fAANDOENLYKE LOTGEVALl«EN dat by geen koets. kon krygen, waar hy geweest w»,(docb Uat wy *er waarfchynlyk wel een zouden ontmocten oi>ia bet voorrwandelen 0 J^aaldc hy haar over om zo Jang voorticfao: kort daarop was 'or een koecs, gccn huurkoets, gelyk hsvst, giCgeeven hacjc le gaan haalen; maar een op welkc tet'wapa van DOUGLAS, en dat van ecne aanzienJykc Engelfche Faraiw, ftonsit. „ Daar zeide by , ftilhoudcndc toen dezclvc oprecdi, „ daar is een koets , die u en die Jieve Engcltje aan uw im „ zjd bezorgen. Gy zult my, vertrouw ik , do cer niet weg^ „ ren om u te vergezellcn, op dat dez«lvc my vervugcDs aan „ myn huis mag brengcn." : Andermaal wendde myne .Mocder piles aan, wat zy i^t dai zou kunnen diqwcn, om haaren nieuwen Vriend al cckeiiftt van ceil bewys van opleitendheid , 't gccn haar aU een in veTl> genheid bragt. Hy wilde na nicts hooren , cn de orif: ZMicr aanhouding bewoog liaar» ondanks aile daar legen in^ebragce zwaarighedcn, in zyu koeti te ftappcn, waar zy my opluar fchoot nam, cn hy ging naast haar zittep. Hy pwgiic toen haarc z-gtbaaije bckomincrdheid ic verzctten , door een ge- jprek over 't dagelyks nieuws; dit decdt hy op ccnon zo innee- mendcn cn bevalligcn trant, dat dc ontlleltenis myner Moeda allcngskcns ,bcdaj\rde. De verzagtendc toon van Vriendlchap, van Meddydcn, wclkcn zy in vccle maandcii nict geimJ tiadt, vonck inganj^ in haar hart. Wannccr hy oiigcvoo'/^ tec geiprek van min aangulegene zaakcn g(;vvcnd hade op laare oow ibndigheid, vlocidcn de iraancn over haare wangen, haar hart wcrd . vertederd , en zy bclcqdt . d,4*czen Vrecmden Heer, dien zy Diet langer dan CQn uur gekend bade , de ongduW:.ge onze- kerhcid van haaren locftand, de ilaadjykc elcnde wdkc zy leedtj en de bue^nnfmcrte, die haar gehcel te nederdrukie ali zy bcd^t dat zy my niets anders kon nalaaten dan armocde, ^icnstbaariicid cn ..mogciyk afhangciykbeid * bitterder i die een van l^ide. : Onder het doen dcezer b^jkcntcnissfe h3di zy den naa;n vatt liaare Tamiiie, en 4ie van haaren Vadcr, g<> jiocmd. . Ja»" vie! haare . Bcfchermcr.jiaar in dc redcji, „ Ik boor. .„ de^toen^ik uwe aJJecnrpraak bQlv.istej;de , den naam van ix-u- „ GLAjs, Ik l^m, 'er, ook van piyrie. Mocdqr was ^ DOUG AS : deeze. onifbmdighcid , gevwgd by de Ijartvcrovcrea- de Ichoonheld vap de bedroeiU^,- wier uitboqpciningen ik at „ liiistcrde, maakte myne nicuwSgierigheid onu'edcrftaanbair; „ gevaarlyke njcuwsgierigheid ! Oil) aan dezelve te voldoeo, „ heb ik , zo ik vrees , de rusi^ triyns leevens opgeofferd." Om niet te laiigwyiig te worden, dceze Heer hetuigdc hy gchccl vcriiefc} was op ,de jonge Weduwe: ai fchoon^ ;er op ftondt, dai; ^by van iuJk'^^n wild cn barefi»fchiinpi{ . * deck- ViLll CAtpLlNA MQNTOmiSIV 577 dertkbedd zou afftappen,. verklaarckfjiywdat hy het cen of^an-i der middel zau uitdcnkeii:.on) zicb bekead te <inaak)cn .by luar Broe(ier ; dewyl hy onnK^yk , zonder. haar.'^te, sien , koa leevcDv moeite. b^woog, zy / hera te vcrttfekken cn , zondcr imyjj© er <}es verWf geyraiagd te bcbbeaji W!as Ay den yolgiendeii ^ag ivcdcr by haar , : en Xwam clkep dag .tQC;dat de FamUib weder. vao bujten gekomen iwas. Ymxilgpns wisj hy bee zd tan )te leggeii, dat; by bionw .weimg kisnais tnet myn Oom maaktc.en van h^tten - middagm^l geqcKHligd vvcrd,: tiqrwyl noch by nocli zyne Vrouw ieis in 't.fliin(te.verfl3Qeddeft wn. dp reden» waarom hy de yriend.fcl>apLt^deeaei>hai2e ernftfg isogt, waren zy zeer in hun fabik, .en 'c ftffletda huo virots, j&t..«n riecr van zo ved rpngs zlch aan bun I50 Jiei fql^gen gef),j eni.fteeds .ii> zyne gefprckken betopnde, hoe veet.hy. qsh hadt mec.de ionerlykt^^waarde der noi^gep, diet zfch P|^'/dea jUandel'On drukkCjti^ighedQnjtoel^JiJeii. ' .f. : :i>pch. do opleii;{(»iihf*d / /welkQ hy^jiwo, royne . Tante . mooit betooncn.^ en- de wwige.:.gelegeiibdien "Qm- myne Moeder w atei. xjf met haar tfi . fpreeken> -welte by deeze wyze van be^ tfoeken voorkwamep „ , vi^en: bem mqeiiyk;.- Eiodelyk , .naa langen tyd met zichzclven gcworfldd* te.bebben j hefloot. by test t€. waagen haar' ^yf^/^v/^2se^^iykcn^:l»e^t^ncJ [hrfgoi te Jesgcn. Waarlchynlyk wtsc byrcedsv dat by Jjaar^ btrt ao ^ in^no; ii*ri hadt, dat mynft:Maeder# wk* ^e;flprbaar mogt.vQOfr fcbryvren,, niec bcftand -zpu wieezea^itt zyne voorflagea te wor derftaan. : . .. ■ ' ■■;•> :Mcc ecnige modte gelegbnhdd btkomen bebbende om myop l^edcr ie ipreekon « I'QrkUarde by iixiU dat hy -zich :Ver9ekerd Jdoliit boo zy nietronkundig kon woezen' van .zyne vuurige en onwedcrftaanbaare- Liefdei^ dic^iki!^•/vacgde hy. 'cr.ntt^p 'i/misfchien nooit,n2ocs( plaats gegeeii^ihcbbcn; maar, belaas! vnn.hct eerfte <oog)soblijc af, dit ik Ui2agi.was myq iiiart ge- ^/heel het uwe ! lemyl dat hart roy/fieedsHde. beiHoozpowaar- ^,heid :herinnerde>:;\vdlDe ik: u roudborftig moot verkiaarea. ^♦•.Ik ben getrouwdl.Jk ben niet flegt genoeg.om u te bcdrie- ^♦.gen; raaar hflor, wat ik' tcr vergoelyfcing van myn^gedrag hcb in te bren^en, eer dat.gy my tcr wanlioop verwyst^?'. De verontwaardiging»met wcike wgrne^ Mf)eder deeze.•ycl^dM- •cing hoorde» cn de^ppoguigen baars'j'Minnaars om. dicjto d^o^ . bcdaarcn , bchoef ' i .ik . fliec te: vcrraeWeff. ' Eindriyk ffta^ir verkreegen b^^ende, dat zyzog lufsteiw na."C:geen, w -tB zyncT verlchooniiige te zeggen baci»,verhaajde by.bWt .<jat by-,, wcinig roeer;ditn twintig jaareoro^cj zyndp, om nsyne Fa- -xsilio genoc^n te gecvcn, getrouwd was» .^an de Eri\;(y>^me •,van eene cdeienen .ryke FamiJie^ leelj* en mfsmpakii van pei- . ujoiu met ^rie-^arthetd ongemaklyW^worden door haaie •.-engczondheid »enjd9 bcwustbeid var\ twdl^.yMlvuidige gebcekea; Qq5- zy zjr was daarenbpvaD van de iIlmnaangeQaatiiile zeden. Urn dm drie juren fleet by een volib^ rampzalig leeveQ* met ceoe tittlsvrouwey wier kwudaanigbefd alie meddyden, an* ders ain hure nattiurlyfee gebrdcen verfchuldigd , uftdoofite; toen kreeg zy de kinddnidae van d« Oegtfte foort; docfa tf doorworiblde d$4zt kwaal, so gafcMkt om een feorai wtg te neemeiit en nMks verlies een segeti voor beideo zaa gs. weesc eyn. Geweldif» vlaagen van vallende ziekte bleefca hair ledert by^ m dee2»t mtc vernieerdetwde bevigbdd, nige maanden aangehouden hebbende, hadden haar gcted be- fOoM van het wclf^ i^erlbnd, t geen ty immer biiat, en dndeiyk in voikomene krankzinnighdddoea wvallen. In ivtt* ten ftaat zy nu, amts de laacfte ee( faaren > amder venndnng bleef. In deepen tooftand meitte hy tictizeiven, (bhoon debn. welykBband nier nMtlg kon verbrooken worden* aan.als daad- lyk ongctrouwd, en in vryhdd om tfo Ymt aan te btoden aat het bemlnntiyk voorwttp, 't wetk fact thans geiieel befit: hoewet de harde omfhndigMd* door hem terroeld , het voot hem onmogelyk maakte haar den rang aan to bledan* waaria hy haar anderzins eou wiHen plaatzen ;eei> rang waanan tj m vad eci« ssou gedaan habben. Ik was toen in de atmen myner Moedar, fay nam my leder in de zyne, en sortd^i ^ Spreek voor mv» h'e¥« carouiva! by ttwe Moeder. Ach , vemiurw dac dieA>aar en oiiveri>iddd^ >, hartyZeg haar, dat zff om uweni wil, een veiblyf^ferfaaie* t, ongefcliikt voor u beiden , en de befcherming aanvaanJe van ^ Man9;die voor caiiolinA) all voor zyn etgat Kind, zai ^ aorgen'\ > Hy ging heenen, en liat een papier ag- ter, waarop 1^ al het voorgemelde gefchnBeven hadt; becul- .gttide dat ^ eerfte werk zou wezon my te beaoroen* iMen avond keerden myn Oom en Xante , die den gebedeo ^ mtgeweest waren, woder t'bufa, en het geviel dat myoe Tame* die altoos* ong^veelig en row was hi: haai« bejegen£^ gmy mynci Moeder op ecne meer dan gewoone biize wyit behanddde. Haat» Breeder, die, by to^fal, of door eentge kundfiirhap weTke by gekieegen hadt van de bezoekeo zyner Lordf^hap; fprak tot haar op een fchampercn toont verwoet haar dat 2y nu reeds meer dan twaalf ma^nden hem tot last geweelt was; met bygevoegde raadgeeving»om te onderftaan of Ey nfer ergens'eene plaats van GeteU^iapsjuflisr, of Gonveroao. te^ asou kunnen bygen,* 'er koeltjes aaohegtende» dat hy, hi ^dat eevfll,8oig voor my zou draagen,en my by i^mand befld- len , tot dat (k oud genoeg ware om myn nood te winnen. ' Eer ea boogagting voor de gedagcenis haan Bgtgenoots batf> den in het hart van ihyne Moeder een tweeftryd verwekt, dte door deeee onmenscttyke behandeling in 66ns^ndigde. Asn den eenen Jcant ovarvloedf met den Manf -dteasy seeds ^ 57^ IcoiiMe dm sy wist» en eene 2ekefe btzotgng van een Kindip • geen zjr altervuurigst Uef had; aan ^ anderen kam, ar«e Doe^^ afhangdykfaeidt en veiagdng, b&ar kind van faaar af« gefcheurd , en zy zclve in een diens^aaren fiaat. Het onderichdd wass le groot; ging na Imare kamer, en. Sonder lenger qp bet ftuk te denken, fell^eer aan LoM W/EnsEtt den Toigeoden dag verliec haaie ongunftfge en baatsugtigi filoedvemanten; xonder bun eenfg terigt van haaient wege l*". laa»n» en trok vervolgtns met syne LorAchap na Poryr. ft kreeg eene Mad voor my, alle$, wat Lfefde m Overvtoed kotw den opleveren, fdionk liy myne Moeder » en wy woonden in een fraai hois op de otvert vtin de Stim, in een luistenrolien fiaat, die egter haar niec gdukkig kon maaken. Steeds bewust van de onvoege^lieid hmtt omflandfglie* den» kon xy nfmmer de droef^tlghef d , weike liaar vermeea* terde , oveminoen , fchoon zy aomcyds dagt » 4at een Opgter van DOUGLAS te be2orgen en ep te voeden^ gelyk zyn Lor(9bhap( met de tederfte beaoigheid my deedt , een |;ro(Ker betoon van boogagcing^ voor hiaren o^eiiedcn Man^ dim dUt sy my gelaaten hadt in den beboeftrgen en afhaiikdyken flaat, aan welke de medoogenlooae Gierighefd myns Oom my sou bloot^ geAdd bcbben. f)e twee Zoons, weike 17 by syne Loiidfchap kveeg^ deal« den in haare moederlyke ledeiwd, sonder dat deeze mj^ waards verminderde; en terwyl de uiterfle zorge iroor hunnt opyoeding gedmagen werd , zo nis 2y oud ^enoeg waren oni onderwys te ontvangen, had Ik de beste Leertneesters* die mert in Pafjr kon vinden, en met die voordeden kreeig ik vro<^ kennis aan meest alie EuMpifcke taalen. Lord rBVENSGT, die M veel van my hfeldt> ais ware fk zyne eigene Dogter geweest ^ en wiens genec:cnheid tot myne Moeder door den tyd niets fd 't minde afham » sag myne vordenngon met het niterfle genoe- gen , en ftreddc zioh met het denkbedd, dac by my eens in eenr voordecdigen Itand zou plaatzen ; fcheon de omflandi^d vtt myne Moeder t Cdie, (bhoon men haar in f^4inkryk met aHe bo* leofdheid bcjegcndCt wel bckend fhmdt de Bgtg^oot v^n Lofe rsvENSET nict te wcesen ,) voor my ook in dat Land niet daa nadedig kon zyn. De wercid noemde my fchoon, en ik had eene opvoeding ontvangen, zeer verfchillehde van die door* gaans aan de jonge juffrouwen in Parys gegeeven wordt. Op den dag dat ttt veertien jaaien gieworden Was, kwam Lord PSTENseY by my , als Ik b^zig was. met my aan te klee« den om een bezoekje te ontvangen, 't Wdk te dler gelegen^ herd onthaald zou worden ; hy wenschte my gelok met myneQ jaardag, en gaf in myne hfeind een Banknoot van dtnfeend von. den ilerlings; amende: „ Neem dit aan, myne Iteive CAao- I) UNA ! als eon gering bewys van mym gen^genhekt voer 1 |Sa AANDOmrKE LOTGEVALLEir ^ u. /. Gebrutk. het toe uwe kleinc uitgaven, en wca ymdbtri ^•d^t ik niet «al nalaaten, verv«jjgens, voor u te zorgen, arer- ecnkQniftjg met de opvoeding, welke.gy ontvangen bebt, eo ^ waaraan-gy za Ipflyk bt^ntwoordt.". 1 Ik pntving deease edelmoedige gift op zulk eene wyie ^8 myi betaamde. HoJaas! myn .wddo^nder ging, eenige wce- Ifen daar naa«;ia SngeUmdy en ik zag bem nooic \>ree& £en zoo* darling voorgevocl van ons naakend ioc.druktc myne Mooder, ^ maakte haar. giehe^l onluscig. Zy. kon niet denken aao 't bat(ie vaarHrek vaa zyoe Lordfchap,; en by* die \eeSdem bsar 1^ believen eo te verpligten, fteide .van tyd tot tyd sjroe reis Vit, toe berl^^^d^ brieven van de zodanigen aan wdkctihy de- bezorging zyner gpQs}eren badt aaobevQleny beni droogcn toi bet. iimrek. Zyne t\y^ Zoons, de een tteii da ander .twaalf jaa- ten oud> waren. toen. op . een kostfchool in^ Engelmid, ea hy Moofde myne, Mocder, baar» by zyoe wcdcrkofnst, op hk gezigc^.y^n- dceze. n^are Kindcrea ce zullen oinbaalen ; .ea ^ by, zo ras dc. zaiken, welkcr bezorgiog hern in Enge. knd riepen^ hi pr^k. iwaren, de tcfug reize zou aanneenien. ,..Toen by rwqagegaan was flortte myne Moeder in eene diepe zwaargeestigb^^^^^ .i]uar wy meeist altoos alleen by elkandcr warcn, Pprak zy menigm'aalen van de lotgevuUen haars ieevens» ^ -vcrielde: my iijte ^^ondcphedeor iiie ik voot u . bcb opge- b^ai^. Zy vroeg my» of ik .bet iiaar koo vergeev'en» dat zy in eqn Iceven^M^dringewikkeld wat f die« hoc ook dezdve mogc Ml /c oog .'des Heinels, ip dat der Wer^d my aan yeel vcrwyts 9pu blootdellcn. Ver^MrfsQh iincekte ik haar, dat xy uit baiire.-^d^en .wilde verbannen alle aannierkingen, die ]M»nden .(Ir^cn om baare gezondbcid > vooi^ ons alien zo dier* ^aar»;;te -Q^ercnyncn. Zy kwam 'er geduurig wedei op, baare tedere ^^kenis leedc zigtbaar. — Naa dfkt hord psvensey, die gewoon geweest was elken Ekstdag tcv fcbryven^ omtrent zes wceketi weg geweest was» cegen wy. gc^n brieven m^r van hem. Eenige dageo laag» ftFecid<2 mw}^ Aloodcr zich nx^t hot defikb^Id , dat dit opbou- 0^ der Brieven epkel daaraan toe te fciicyven was , dat by isich op weg bevondt, om. ons door een onverwagte t'huis-' te verrasfen: dan liaare hoop bezweek , en maakte plaats vgor de koip7p)erlyk(Tp vrees, epn .vrpes die maar al le gegrood bcvondqn, w^ard. f. Wy .zat^..of) een morgen h^_eHcandcr, wanneer ^ fcbie* lyk gcraas ya^r.kncgts op het voorplein ons. ontzette. Ik (lond op, om te verneemen was 'er gaans was, en, de deur opencnde, llondi, ik verfteid, op bet gezigt van myne twee Broeders en b^n Ck(MveiTl?ur, die zyn besf gedaan hadt, om dit fcbidyk in- fiuivep i^beletten* .De arme Jongens, my ziende-, borllen uit traaJWVf^riepoi. 9, Ajcb Ciuoi-IJVA ! niyu Vadcr »'» Zy licpeiL ^ ' my VAN CAROLINA MONTGOMERY*. S%i my voorby, en wicrpen zich in de armen van hunne Moeder, die, geheel verfchrikt, geen vermogen hadt om te ,vraa§en na 't geen zy haar fchielyk vcrtclden. „ Och Mama! onze Papa, ortr „ ze Papa , onze waarde Papa is doodl" Zy liebben.ons „ hcrwaards cot u gczonden — — zy hebben hem van ons „ afgenomen, en alles wat het zyne wast" :: De Gouverneur, die veel agting voor myn Moeder hadt» poogde de Kinderen van haar weg te neemen ; maar zy hieldt ze in haare armen, tcrwyl zy, met cen opflag van haar oog» dien ik iiimmer zai vergeeten , en met "de ftem der beklertidfte droefheid zelve , vroej;, wat die allcs te beduiden hadt? Die waardige Man verhaalde daarop , dat Lord pevensey op een xyner Landhuizen aangetast werd door een koorts, en daar^ iiaa cenigc dagen zieklcggens , overleeden was; dat diens Broe«i der, Erfgenaam van den Tyrel wordcnde, terftond bczit genonaen hadt van alle diens gocderen, en iastgegeeven om de twee ioi>» ge Hecren terftond na Frankrjk te bczorgen, en hun den naam# dien zy tot hicr loc gedraagen haddcn , te oninecmen. Met .veei wederzin voegdc de Gouverneur 'cr by, dat de tegenwoordigo Lord PEVBJvstY ten oogmerk hadt; om, binnen weinig dagcm zich ten dcezen huize te vervoegcn , om da juweclen en andero kostbaarhcden , zynen Brooder tocbehoorende , tot zich te nee- men, .f Geen traan ontrolde de oogen deezer ongelukkige Vtouwi gccn zugt ontglipte haar boezem. Zy verzogc my de. anrii knaapjes tot bedaarcn te brengcn, die nog rondsom haar hin- gen; fchreiendc om hun Vadcr.. l^y Waagde over zwaarc pyn in 't hoofd, en vcrlangde na bcci re' gaan. Carolina, fprak zy, tcrwyl ik aan haare bcdfpondc zat,'* •, Ik zal m'slehien binnen weinig uurcn gebragt. zyn in diea „ ftaat van behocfte, uit wclken hot niogelyk beter was.d* „ ik nimmcr vcrlost geweest ware. Doch uwe Brooders I Voor „ hun bon ik angftig bckommerd! De handelingen van diji „ tcgcnwoordigen Lord pevensey geeven my. weinig 5rond,oij^ „ te hoopen dat *er in Erigeland een uitterften wil befWat, welkb „ hun verzekert van de ruime voorzicningen , die \\un Vader „ hun loedagt. 'Er zyn in cen kistje, door Mylord agtergei „ laatcn, vcrfcheidene Papicren , wclkc hy my zeide van aange' legcnhcid te weezcn; doch ze zullcn my ontnomen wordeni „ Z'>nder het draagen van onmidJelykc* voorzorge. Zend der- „ halvcn om den Heer Montgomery, en Uver hem dat kistje over." SSl AASDOENLYKI LOTOSV. VAN CAR0US4 MONTGOBmr. Zy dndemgtte my omtrent dien Hetr verder. Ik bad to nooit gezien, fchooa hy een Vrieod was van Lord rrrsii^T. Ik haastte my om haare bevelen uit te voeren. Myne boodfcbap ontvangen liet^de, vloog hy na ons huis; en , io ftedens •en Man te zien op Boedelzaaken afgerigt, gelyk ik verw^^ zag ik een jong Heer van omorent zeven en twintig jaaren in hec Unitbrm van een der Schotfche Regimemen door den Komi^ van Frankryk in dienst gehouden » naa dat de zaaken buns M€»- ters onher/idbaar verlooren waren. Hy badt eeoigen tyd in een wydafgelegen Landfchap in bezetting gewoest; doch, van w- fe, aan wylen Lord pevenset vermaagfchapt » en by deeseo in hoogichring zynde , hadt by beftendige bnefwisi^ding mec ben gehouden , en was zync vertrouweling ^trent zyne oogoKiken aiet myne Moeder» myne Broeders, en royzclve. Ik kan u den peHbon van Montgomery niet befchryven. Stat my toe te zeggen, dat zyne weezenscrekken fijner waren dan die van zyn zoon, wclk hem anders zen* wel ^ykt, Zyne vuurige deelneemingen in de belangen myner Moeder ; eeoe manfyke tederbeid, welke hy oncdekte toen hy onze verl^enbdid ¥eniam» en de moeite» die hy zicb fteeds getroostte om alles TOor ons te doen , waren kragtige beweegmiddden voor roy cm hem te bewonderen en boog te agten. ik hieid bem voor bet edelaartigfte van alle menlchelyke weezens ; in eenfge wew ntge dagen overtuigde iiy my » dat hy «I die voorkeiv verdkn. dtf welke myn nog jong hart hem toekende. Ct Fervolg ter naaste gdegenhtid.'y ANECDOTE VAN PIERRE BATLK. (Ui$ ha Frantch.') J^e Geleerde bayle , die, in zyne wyduitgeftrekte Werkcn, » •■^veel over de Llefdc en deVrouwen gefchreeven hceft,engeen. ^ns op de voordeeligile wyze , was » indien wy op den Abbe p'oLivsT mogen afgaan » ten eenigen tyde niet ongcvodig voor gcen men doorgaans Liefde noemt » en moest deswezens ved Ijftftaan. ■ Terwyl hy in de Wysbegecrte te 55pJ£» leslen gaf, werd hy verlfeTd op de huisvrouw van den Heer ji/rieo, oen Proteftantsch Leeraar^ en vondt een wdgevalfen in baare oc^n. De Academie van Sedan vemierigd zynde « moest de Heer jurieu bet Ryk rufmen. Bayle zou zidi gaarnefnjFfOBlb- pyk hcbben nedergezet, veeic beweegredenen drongcn hem dair toe; doch de fchoone oogen van Mejuffrouw jURiEcy deeden den Wysgeer belJuiten zyn Vadcrland te verlaaten. Jlodtnte, wcr. ANEGDOR VAN HBtlB Mhttm* g^i ^rerwaanis by haar volgde, koo dien gemeenzaameii oauncgao; nlet lang zien > zonder oogunfiiff daar over re oordeelen. Men beduldde juribu dnddykf d^t by, die zo veal io bec.Boek der Opcnbaaringe sas, niec opmerktt wat in zjn Huis omgingi Een Edelman trdi:t in sulk eeo geva] den D^en, een S%ks- gdeerde vangt een Pleitgeding aan , een Dichter verwem zich met een Hekdrchrfft ; dan dSs Heer juried verklaarde lATLit voor een Ongeloov^n, en bewerkte, dat by ontzet werd van bet HoQdeeraarfcfaap In de Wysbegeeite en de Gefchiedkunde, k welk men ten 2ynen beboeve bem badt opgedrai^en. ZEDBLTU aSDENKlNOZN. I^en ontmoet , in de zamenleving, maaral te veel nien(cben, die dver alles willen oordeelen, of bun de zaak bekend zy dan niet^of dezdve zich bevind binnen den kring bunner kundjg. heden, of bun b^p te boven fiyge; of bun de zaak aangaai . dan niet ; of zy in een zeker geval al of niet cegenwoordig ge«> weesc zyn , en de omflaudigheden^dle ?er mei verzdd gfngea^ lecht weeten of nfet ; die in alle zulke gevallen echter huQ dgen oordeel weeten te doen gelden , en eens anders gevodeii tegenfpreeken of afkeuren ; zoekende zicb een regt aan te ma* tigen, om, alleen maaff )ufat over een zaak te tennen oordea- len. — Dit is een lastig foort van lieden 9 dat zich vroeg of laat by anderen in den haat brengt. Een menscb » die z/^ door eigenliefde vervoerd word , dat by altoos volftrekt befltaran wil ; en als by zulks met geene bondige en ovcrtuigende reden doen kan, (gelyk dat den meesten tyd gebeurt,) bet zdve zoekt iiit te werken, door zyn party te overfchreeuwen ; (want zulke menfchen zyn doorgaans geweldfge barde fcbreeuwers;) zodanig een tqgenfpreker van Profesfle, by mag in 't cerst by onkundige menichen voor een Orakel gebouden worden, *t zal Van gecn langen duur zyn: men zal bem dra leeren kennen« en als een man, die magtig verveelt » alletwege fchuweo. Zulk een kan even min in de zamenleving op den duur biyyen behagen, als iemand die, met alhes wat hy hoort, ipot; en^ hoe emib'g het 00k zy, altyd in een befpotteiyk daglicht poogt te ilellen; dien 't (potten zo eigen is, dat hy nfmmer een em- flig discoers voeren, of een eraftig gen>rek vol kunne bouden. Zodanig een fpotter moge veel gewelds maken, een groot ge* fchrceuw bouden , en een onmatig gelag laten hooren ; hy moge wanen met zyn verftand te pronken, en zich verbeelden, dat ieder hem , daarom , voor een vemuft van de eerflen rang zal bouden : hy zal evenwel eerlang bedrogen uitkomen. Het kan niet misfen of by verveeic weldra; men wil *er op den duur nice ■niet meiJe verkeercn, fchuw hem, «n liat hem k(rit«dm Ven. '• — Onophoudelykb tegenfprekers, dio alcooswioi dai htin oorded nict flegts gelden, maar Eileen ge]d^ 2i;efi Spotters, d!e bun werk maken, om ilobk and^ redoes an fpptten, ftaah gevofglyk Werin met elkanderen gelyk, <kt2f in de zamcnievfnj fpoedig^ vetveelen, en wekira van dkg^ fchawd wotden. Eeti leder, die hen inaar wat beeft leeren k^iihen, houd hen voor tie lasrig: in de verkccnng, en fchuwt hen t& meer, om dat ze, zo wel de een de andcr, niet zeldin menfgi^uld^ ^anleidinge geven, tot veelcengcffd- dige twisten en oneeniglieden. Het' zyn. aneeit VcaaOebde bewyzen^ dtc op gcnoegzant ptjn- denrusten; en zuike bondigc bewyzen vordert een rcdclvkve- zen, dat van de voortreffelykheid zyner natuur boven betrede- looze overtuigd is, met het hoogde rcgt, van hun, die pooeen te ovenuigen. — ^ Door dcze tog allecn^ laat de verihiKi^ zief ^zich tot de omhelzing van dezelve iiefgen. — Bviicn dat, is '^r gecn cnkd middd om haar tot de pmbelzing ecnlger flelHng te bewegen. Geweid kan dwingen, maar niet ndgca — <5eweld doet bokken, maar overreed geeiizins. Gewd4ba Oaven make», — ^ maar derft alle beweqpreden van ovenm- glng. — — De zagte Rede beflrst,cn gecnzins dwii^Iandyof geweid. — - Zulk een beftaan is natuurlyk aan eene vrydcn. kendfe zelfftandighdd ; en haar zo eigen , als de uit^TQ(»iad efgen is aan alle-Lighaamdyke en Stoff'dykc Wezcns. BYVOEGZEL. nPot de Bedenkingen over/de UitgeJlrektJieid van HetLA, in ons Mengelwerk^ bladZi 507 9 behoort de vojgende uiiiri- ding cn verbeteri.ng, Reg. 3 — 7. , . De afftand der Zonne van den Aardkloot , wclkc fl^ on- fevaar 20 niillioencp mylen bedraagt, vi^annecr men Atf/f^, ofbyna 27 millioenen, wannecr rrqn HoUandfche of Franfcbc, Zee- Mylen neemt van twimig in een graad , of 29 milUociKn, volgcns DE LA LANDEi in mylen van vyfenty^intig in ceb graad, ais wanneer dic afAand maar i7| miilioenen. buitfcbc mvicn, va» vyftien in een graad, zo\x bedraagen. M E N G E L W E R Ki tot FRAAYE LETTEREN, KONSTEN EN WBETEI^SCRAPPErf BETRERKELYR. VERHANOELING OVER OB PLIGTRN ^ WRLRB WY ONS ^ Z^LVZH EN ONZEN NAASTEN VERSCHULDIGD ZYN^ UIT RRAOTE VAN HEX GRBOD; „ GY ZULT UWEM „ NAASTEN LIEFHEBBKN , ALS U ZELVEN;'' In onze laatstvoorgaahde VerhJihdfelIng hfebberi wy jict cerftc en het grpotfte Gebod , ' nanientlyk : ^, God ^ boven al lief te hebben/\onS ter bcrpre^eling voorge* fteld,ende2e ryke en tfcVens aangcnaipe ftoffe ceriweitiig; uitvoerig overwogen ^ — Thahs haddeh wy voor^ dnze aandagt te bepaleri tot bet tweede G.ebbd , daar. aan gelyk, Gy zult uwen Naasten iiefhebbcn als ti ielven/' 't geeil onifiiddelyk ons, eigeh welwezen , en dat van onzeh Evenmensch , met al deszelfs beilryke gevolgen betreft ; wclks geWigt Dozc ctnftigfte aandagt Overwaardig is. • De Schepper der Natuui-, de Almagtige Vonher Vaii' 'tHeclal, heeft, met de wysfte inzigtert , alle zyne Scnebf iiilen iugefchapen eenen zekeren trek 'van zelfbebpud; en hierdoor ecn meerdcren of mindercii trap van EigetW liefde; waardoor elk wezen zyii geluk bp het dog tieeftj^ en zyn eigen heil pobgt uit te werken. — — Overcenii k^mllig hier mede vordert het Gcbbd, Gy ziilt mvfetf Naasten lief hcbben als u zelveifl niet fleats de uitSe* fening onzer pligtcn iegens den Evenmenscji, tnadr 't f£ te gelyk een bevel, dat onmidddyk opzigt hecft jtOt.ofis eigen welzyn, en het uitoefenen van die EigenUefdcJ welke wy orts zelven fchuldig zyn; even als of net Ge-^ bod luidde : „ Mensch , hebt u zclvefl lief, en uwca Nansten even als u zelven/' ^ ' Uit hoofde van dit Gebod is ieder mensch derhalvetf verpligt , in de ecrfle plaats , iich zelven lief te heb^, ben; zich vuurig te beminneh: dat is, zyn;,tigen heil op alle mogelvke, redelyke, wyze te bewerkdn! Dit iar een pligt, Welken de groote Wetgcver van aili iyne f*) Zie boveh bWi. 443 - 448. V. DEEL.UBKMLW. NOi 14.- ' R f ' ondtfrdarten aWordcrt.** Hpt is tog waarlylt niet ^enoqf, ^lyk dt verdere ovcrweging nader toonen zal, dezcrf ijcek van zelfsbeminaen „ die geneigdbeid tot zich zd«« ven, in zich te befpeUrcn; 'er zyn gevallen, in wdkca •a nienfchen Eigenliefde opgewekt en aangevuurd mod wwdra. — ^ Men behoort tfcs dit Gebod te befchoa« wen, als een gebod, dat regtftreeks zyne betrekking op onli irelven hccft; even als of dc Wet beval: „ God zult^g^r btenrinneii al« het hoogfte goed boven a1: roaar naast God s^tilt gy m zelven liefhcbben. Gy 2yt de tweede, dit irt tafinierking komti — ^ deze tigcn- Ijefde^ welke gy omtrent u zelven rooet oefenen^ is m onyerwydelyke pligt,dien gy niet uioogt verwaarloozen. — — Dan deze ^elfdc lietde iult cy ook oefe^en aaa vwcn Naasten ; cn wel in dien zeltdea trap , als gy xe Ultoefent omtrent u zelven." ; Naar laid van dit beVel is bet dan onze onvcrmyde- Ifeke pfigt , dies aan te wenden , wat. redclylterwyzc on* geluk .b^vorderlyk is; — ^lles» wsrt ens voordcd, genoegen , of heil lean aanbrengen. — '■ — Uit dien hoof- de dan mag'; men de Eigenliefde billyk nannierkeo alt deri gf6nd, den oori^tong van alle on^e wci-kzaamhc- dcn., van alle onze bedryven; — — en vooral van a/Jc ouze zedelyke werkzaamheden , van alle onze zcdelyke- goede.<3aJcn; — all den eerftfctrdryfveer^ die den mensch tt)t wcrken aanzet. — — En , in der daad , indicn wjr door ecne w!ire iti jieetie valfche Bigenliefde gedrevcji ^jQrden, dan zal bet ook niet misfen^ of onze zcdclykc bedry<^efl zullen het kef)inefk dftigen 'van deugdzaam^ vas ^edclyk , goed. — — DQjOl)perfte Wetgcver zal, cnkan Qokrtfi^^t ahdtrs, dfezel^^ dan met zyne ^oedkeuring be- l^ropnen ; terwyl de mensch ihmiddels, inwendig, ont- w(5rd het flreefetid genoegen zyncr medcbcwost- Bcid dat Ifiy weldoet , en beantwoord aan zyne beftem- inngj — aan dat alw>fs bogmerk van Hem^ door w\ea By is g^vofind gewordeh. Zie daar de eerftc dryf- Veer van alle onze werkzaamheden , dc bron van het ^^edelyk gjoed ; de welbeftierde Eigenliefde., de grond van , menfchen deugdzamc h;ifldeliflgen. — '■ — tlot is nog- lihans ver' van. daar, dat. men dien eerllen trek, die ingc- {phapen neiging tot zich izelV'eh, als ^ene deugd , eene yrugt van *s menfcben akker. zou aan te meVken heb- bcn. . Het is zo, de pigenliefdc word fcbandelyk ttiisbfdikt^ de mceste menfclicn beminnen niets, dan zich zelven^ — behai-tigcn geen ding drlf tiger, dan hunne eigen be- langen. - Dan het zy vcrre van my , dat ik zuIR eene vcrkeerde EigenUefde 2011 p<x)gen aan te viiuren, of de fchadelykheld , de Verkeerdheid , van dczelve , liiet zo\i erkennen , af keuren , ei> integende^l de pogingcn der zulken pryzen,. welke dezelve nf^ct kragt Van redea tegengaan, — - Miuir de Eigcttliefdc is een gefchenk van het Opperw^en, en kan dus nict andcrs dan in haren grond goed zyn. 't Geen zynen oorfprong heeft van onzen Maker, i« vet af van fchadelyk, van verdei'- ftlyk, te wczen. Af wat bns van dien kant tjiekomt, is ons met de beste oogmerken en wysfte fn;^ig^:8ft gefchorf- lien. Indicn de Groote Schepper redclyk^* wezens had gevormd zonder EigenUefde; ik bid u, welke fchep-i Zeis zoude de menfchen dan gewcest zyn ? wat «ori h«i in w^fkzaamheid gcbragt bebben? Zy hadden den redtf- ioozert dieren geiyk geweest; want hebben'gezieri'^ riat dc Eigenliefde de cerfte drVfVeer is, \vc?ke den mensdi in bcwegirrg brengti — ■ — waarlyk zy het nfi-f , Welke afie lofFelvke daden tiitwerkt? Men doet 'anderen ,wel, men bemint zynen Ev€ninen5ch.. - — Mairr ii^t Awelk een brbn fpruit dit allcs^ vo<>ft ? -Grett??? th ^eene andere, dan uit die der Eigenliefde;* waM 'met nan aA«» •dcrea wsLte-doen^ ocfeni mert^e^v'wlyk ck •grootfte^PjU ggi VBRHAMDELINC OVER DE FLIGTElt genliefdc. Als men regelregt tot zich zelveu konrf* word het veelal eene verkeerde tigcnliefde : maar flaat men integendeel dezcn omweg in, om tot zich zelvcnic komen, dan word ze eene beminnelyke deugd, welgp- vallig aan God en allc menfchen, terwyl het geluk, dat men dan voor zich zclven uitwerkt, oneindig uitgebrci- der is, dan als men langs den kortften weg regelregt tot zich zelven gaat. Zo zyn 'cr duizende geval- Icn, dat men zyn eigcn voordeel, zyne eigen behflgcns opofFert aan die van^zrnen Evenmensch ; of dat men tiles , zelfs zyn dierbaa 1 even , opoffert aan 't welrya van het. Algeraeen, aan de belangcns der Maatfchappy, waarvan wy Leden zyn ; terwyl 9 met die ai , de ini- korast lecrt, dat het alleen de Eigenliefde is, welkc ons tot dusdanige loffelyke daden aandryft; alzo ons eigen geluk het gevolg dezer edelmoedighcid zyn moet. „ Maar , zegt men , als ,de drift van Eigenliefde tocb ingefchapen is, wat komt het dan te pas, den mensch door een uitdrukkelyk gebod tot het bevorderen van ZNn eigen welzyn te noopen.*' Dan, heeft deze drift geene beftuuring noodig? mo^ ten onzc neigingen niet gelcid worden? en zyn 'er nict eene mcnigte gevallen , gelyk ik zeide in 't vervolg de- zer Verhandeling te zullen doen blyken , waarin u'el degelyk onze Eigenliefde moet opgewekt worden. Hoc roekeloos gaat de mensch veelal niet in duizend en dui- «end gevallen omtrent zyn leven, zyne gezuudhcid,zya tydelyk en zyn eeuvvig geluk , te werk ? Wie kan 'er on- kundig zyn van ontelbare omftandigheden » waarin men menfchen baldadig met hun eigen leven heeft zien fpe- Jen; uit enkele brooddronkenheid zich aan de oogfchy- nclyklle gevaren zien blootftellcn? En wat waagt men niet voor geld — voor eene geringe belooning? 'Zyne gezondheid, die dierbare aardfche fchat, word aan zo vclc gevaren blootgelleld, dat het waarlyk te ver- wonderen is , hoe zoramige menfchen eenen enkelen dag dien kostlyken fchat kunncn blyven genieten. Hoc vele flaven der wellust verdartelen bunne gezondheid; xnaken zich voor den tyd ongelukkig ,^ en voor de eeuwigheid rampzalig! Hoe noodzakelyk is het, t» van hoe veel belang, zulke menfchen by hun eigen ffeluk te bepalch , en het vuur van ware Eigenliefde in bun op te wakkeren? Nog eens, hcefc deze drift geene leiding, geene be* ftuu- OMTRENT ONS Z£LV£N EN ONZRN NAASTBN. 589 ftuuring noodig , ten cinde , zy niet uitfporig werke ^ tea nadeele van het algcmeen , of ten nadeele van eeni- ge byzondere perzoonen. By voorbeelcj, wanneer ik, onder fcliyn van 't algemeene welzyn te bedoclcn , het wel^yn van het zelve ondcrrusfchen opofFer^ aan my» jie eigcne belangen ; of , wanncer ik myn geluk bouwc op de puinhoopen van 't verderf van mynenEven^ inensch. Het is ecne verkeerde , eene verderfe- lyke Eigenliefde , als ik , ten koste van 't algemeca wdzyn,myn eigen voordecl , eigen grootheid , gehcel ei- genbelang bcooge- Als ik de Maatfchappy in wanorde brpnge « oai myne byzondere oogmerken te bereiken, Als ik mynen Naasten vervolge , bena* dcelc, en hem de Maatfchappye onwaardig kenne, al- Iccn, om dat ik , langs dicn weg, my zelvcn fterl^ ma- ke , en myn eigen geluk bevorderc ? Is zulk eene Ei- genliefde niet fchadelyk, niet ten uiterften verdcrfelyk, in alle hare gevolgen , en rampzalig in haar uiteinde ? Hierom moet het Gebod tusfchen beide komen, en de Wetgevcr gebieden : „ Bemin u zelven , oefen dezea pligt uit in die oorfpronkelyke volmaaktheid , als de- ceive u van my gcfchonken is." Ja , heefi deze drift geene beftiering , geene leiding, gcene aanvuuring noodig , en kan het niet noodzakelyk ^yn , den mensch tot Eigenliefde op te wekken ; — daar men zo menigvverf ziet, dat de zondige Waereld-* ling zyn eeuwig welzyn uit het oog vcrliest? Waar zal men (lerkpr of verniogendcr drangredcn vinden , dan in de Eigenliefde , om den mensch zyne verkeerdheid te doen zien , en hem zyn waar geluk te doen hoc^g fchat- ten ? om hem van zync dwaasheden en dvvalingen te rug te roepen , cn hem de ware wysheid. i — ; — Hcc ontccrt hct geflagc van Redclykc Wezens, opgewckt tc moeten . worden tot ecn drift , ten cindc ich voor gevallen te hoedcn , waaryatl al 't orcrig chcpzcl den onoverwinnelykften afkeer heeft. Hct raneert in der daad ons geflagt de Eigenliefde ic fiioeten aanvuuren, ten cinde de mensch, in vcrtwy- feling , zyne handen nict bezoedele , met zyn eigcn blocd. Doch waar vind men fterker \Vapcnm- iing tegen dit gevlockte kvviiad, dan in de Kigenlicf- dc , en zngt tot Zelfbehoiid ? Mogelyk zegt inen , het is even deze zelfde drift, wclke den mensch pis ccn dryfvccr verllrekt , om hem tot zulk ecne af- fchuwelyke wandaad te bcwe^cn. • Dan , zou dc Eigenliefde iemand immermeer knnncn aandryven , tot Zo gcwcldig een llap; om ecu band le verbreken , waar- yan de natuur cen afgryzen en doodlyken afkeer hceft? zulks is voorwaar niet mogelyk: hct is vceleer hct cc- tvro^^t cencr uitdooving , cener geheele uitblusfinge ocr E.ede ; hier door alleen vervalt de mensc^ tot dit wan- oopig bcfluit; de Eigenliefde, zo ze niet gehecl uitger doofd ware, z6\i het fterkfte Wapcntuig geweest zvn, om hem tegen dit fnood bcftaai) , te beyeiligen. 'Ea |loe gclukkig is die kragt voor 't Menschdom ! Hicr ^pof zyn de gevallcn yan wf^ede zflfmoord zecr zrfd- ^" ■ zaam. OMTRBMT ONS CELVEN KK ONZSN NAASTEN. 2aatn ,'de drift voor 't Zelf behoud , de Eigenliefdc, ftclt den Menscti gemeenlyk als door ^en genocgzaam boU werk, tegen zulke gruwelen, in veiligheid. Gf- lukkig is dcze drift zo algemeen en iterk , dat ze met geenc mogelykheid overweldigd en vernietigd kan wor-* den, dan alleen in zulke menfchen , wier Redeligc tea eenemaal is uitgedoufd , en die niet anders zyn aan le merken , dan als u'tzinnigen , als Lieden , die bun verftand verloren hebben. Fcrvolg cn S/at , by dc ctrftc gekgenheid.') J I . I 1 ■ ■ f H I ' f( J4IDDEL TEGEN HET PODAGRA, UIT EEN BRIEF VAH PEN H££E 5Ci'DAM0ua , Lid yoTi lia ParUfnent wtgius ds Stad Hcrcfortx uit j. p. blu- WEnuach's Medicinifche Blbliothck; Dcrdc Dccl ^ bladz. 360, OVERGENOMEN EN VERTAAX-b DOOR JACOB VAN DER HAAR. V6(Jr*T)yna tien Jaaren , wlerd ik , in den onderdom van 46 Jaaren , van een ligten aanval van Chira^ra^ aan de regterband , aangetnst. In December van •t volgende Jaar, kreeg ik een hcviger aanval in beide handen en voetcn , waaraan ik tien niaanden het bedde hield. Zints dien tyd kreeg ik het Podagra die Jaaren, cn byna op denzclfden tyd , doch altoos mtl mcer geweld ; zo, dat de laatfte "aanval , in December ^7^3^ vyf maanden duiirde, zonder myne handen, voe- ten en kniecn, te konnen gebruiken. Gedunrende dit toeval , kreeg ik , onverwagt, een vifite van een Vricnd, dien ik in Jaaren niet gezien had , en vreesde , dat by » als een martclaar van 't Po- dagra^ altoos te bedde lag. — Tot myner verbaa- 2ing zag ik hem aan , als ziilk een frisch, gczond, fterfc'Man, als 'er , misfchien , weinig in Ehgeland zyn; cn vernam tevens,dat hy, zims drie Jaaren, aldus ge* weest ware ; als mede , dat hy- alleen by my kwam, om my zyn hulpmiddel, het welk in Zwvclm^ Hr bellond, mede-te dcelen. Rr 4 In j9i& MDDKL TEGEN HET PODAGRA. In de voorgaande week, . had ik 't genoegen,myj •Vricnd nogmaals te zien. Zitits vyf Jaaren,ge. noot hy een beftendjgc en volkpmen gezondheid: — ^ . tbans zcidc hy , dat iemand zyncr bekenden,die zo kra« pel was gewQrdcn, dat hy, zints vcrfcheiden Jaaren,^ huis had moeten biyven, en met een Podagrirchc Knob- bel. Tophus^ of Kalkbuil, bezet, door een aanboadajd .gebruik van Z^avtlwater^ recd3 in ftaat was, zonits eenige mocijelykheid, tc gtlan en te ryden; en diC de ifoJ>hus thans ook zeer was verminderd. Na dat ik , met verfchcidcn Artzen , over het gcbraik van dit Water geraadpleegd, en vernomen had,daiik het, zonder het geringfte nadcel, kon gebruikea , \a« -£qn ik , zonder tusfchcnpoozen , d^ar niede in Mi) 1784, twaalf i^aanden lang. treduiirende deezeft tyd , en by koud wcfir , kreeg ik ligte aandoeningea van Podagra ; welke my toch nlet in huiis hieldea, pog in de gewoone bewcegingen eenigzins hinderden. ^l!et de aankoiust van het warme weflr , naam- lyk, in 't begin van Juny 1785, dagt my, het te mo- gen waagen , het waterdrinken voor eenige maanJcn op te fchorten , zo als ik deed ; maar nu , zints vier dagpa, begin ik wederom; en d^nk daarmede, toe den aanftaanden zomer , voort te gaan. Toen ik ecrst met dit Water begon , bemerkie ik* ^ai het de Pis en de Uitwaasfeming bevorderdc ; ca nog meer den buik zagt open hield ; en , na dat ik het* drie of vier maanden gehrnikt had , kreeg 5k zuBc ^en groote ondasting onder de Oxclen\ dat ik tny t^ee- maal daags raoest verfchoonen: — — dit duurde vol- komen drie maanden. Ceduurende dien tyd be- vond ik my volmaakt wel , vrolyk ; en . heb , als nog , het vergonoegen , het zelfde te ondervinden. Ik inoct nog zcgujen , dat ik, in myn gewoone levensw7- ze, geen verandering maakte. Heden , terwyl ik niy vieije , van deeze fchriklyke aanddening , geheel be- vryd te zullen blyven , i§ myn gezondheid zo volko- men, als ooit voorheCin. Zic daar alles wat ik ray, wegens deez^ omftandig- heid,weet t^ heriqnereq. Zo gy my gelooft, uw Vrieud zal , door 't gebruik van dit ccuvoudig middel, extu ^ulk een goed erlangeii, als ik althans zelf geiiiet. " ^k b.ei^. — Getekeud SCUDAMOUR. MIDDEL TEGEN H£T PODACRA. gf% Middel tegen het Podagra. Men doe iiw pond (♦) zuivere Zwavel (dat is gc- in«ene geheele /wavel) tot een fyn Poeder gemaakt, in een aarden Pot , en giete daarop vier Bourgogne bottels kookend water, (dat is genoegzaam honderd en tvvintig oncen:) dit laat men vier dagen, met flegts de ^wavel twee of driemaal daags om te roeren , Ilaan. Ten einde des vierden dags » giet men het water af , het welk nu bekwaam voor het gebruik is : van dit Water drinkt men alle morgen , ddn uur voor 't on- byt , een half pond. Buiten het omroeren des ^wavels , behoort het vat wel toegedekt te zyn. - Oiinodig is het , voor- of by het gebruik des Waters, cenig Gcneesmiddel te gebruiken , of verandering in de ievenswyze te maaken. Aanmerking van den Heer Major burdett , t6 ' Car/sruhe. Buiten meer andere , is de Heer , te Berlyn , nog een lecvend voorbeeld van de fchoone uitwerking van het bovengemelde middel. By de omftandigheid van dien Man is , als iets byzonders , merkwaardig , (doch by Artzen , die in- en uitwendig Zwavel gebrui- ken, genoeg bekend) dat de Zwavel, of liever deszelfs Vitrioolzuur , zich door de porien der huid zo flerk uitwaasfemde , dat de zilveren Slooten van zyne knic- banden 'cr zwart door geworden waren. 