VADERLANDSCHE LETTER OEFENINGEN
By J. S 1791. _ d ge e D IN HO U D VAN HET MENGELDWERK, Tot Fraaije Letteren, Enfin en, Wieetenfchappen, westen befchouwende. aarneeming , wegens eene zeer byzondere, doch teffens allergevaarlykfte „ Inënting der Kinderpokjes. Door. 15 Verflag der Antwoorden , gegeevan op de Vraagen, voo Id door de Koninglyke Ketieteit es Landbeuws te a over de Uitwerkingen van de Vorst, in den Winter des Jaars MDCCLXXXVIII en MDCCLXXXIX, ten aanzie» ne der Planten en Dieren, Door Vader coTTE. _ 17 Eenvoudig Middel, om eene Electrique Battery, by der- zelver hoogfte belaading, voor. het breeken der Vlesfen, enz. te bevryden. Door den Heer j. REITSMA. ag J. sRuce’s Berigt , wegens den oorfprong van den Nyl, door hem ontdekt, vergezeld van eenige Aanmerkin- gen. ar De Inwoonder van de Planeet Uranus. Een Droom. 40 By het eindigende Jaar MDCCXC. Fr t. 1$ erhandeling over den voortgang der Ondeugd mir Mensc lyk Hart , en de Behoedmiddelen daar tegen. 49 Vervolg der Aanmerkingen , Waarneémingen en Genees- wyze van eene byzondere foort van Kinderziekte. Door 9 e ° 5 Leevensbefchryving van wylen MAXIMILIAAN STOLL, Raad van zyne K, K. Majefteit , gewoon Geneesheer van het Gasthuis der H. Drieenheid, enz. Uit het Latyn van den Heer jJ. EYEREL vertaald , door Dr. Je RÔBEL. _ 6o Lyst der Schriften, door den Hoogleeraar STOLL uitgegee- ven. 5 De oorzaaken van de overvloeijingen des Nyls natuurkundig nagefpoord. en ontvouwd , met Aanmerkingen over den loop der Regens in de heete Gewesten, Door den Hee 5. BRUGE. 66 D Befpiegelende Wysgeer; den Winter in de de ei , E * 3 De | „IN KO DD Berigt eener Reize na Mont- Rofe, door den Hoogleeraar DE SAUSSURE. (Vervolg van bl. 6og des voorigen jaars.) 71 Byzonderheden, betreffende eenen Aanhang, Geet: gehee- ten, té Patna, en het honden hunner Vergaderinge. 79 Verflag van de Mosques, en den open vaaren Eerdienst by de Turken. Door den Heer D'oHOSSON. ` 82 Waarneemingen op eene verzameling van Lichaamen ,` ge- plaatst in de Verwelfzels, toebehoorende aan de Minne- broeders en Facobynen, in Touloufe. Door den Heer op PUYMAURIN. l ` k ' 84 Jonas. Een Dichtmaatig Tafereel. 85 Zedelyke Bedenkingen. - 87 Vertoog tot afmaaning van Luiheid en aanpryzing tot ee werkzaam Leeven. 89 Weldaadige Stichting , ter bezorging van arme Zieken te Petersburg. : 98 Natuurlyke Historie der Smienten. Volgens den Heer pe BUFFON. IOI Brief van den Heer L. REYNIER aan den Heer DE LA ME- THERIE , over een Verfchynzel in de Gezigtkunde. h. Dr, ` - ` . r 11o Berigt, wegens den Berg Libanon, en de Bewooners van denzelven. Door, den Heer DE LA BILLARDIERE , ° D. ` II 3 Leevensbefchryving van den beroemden Schilder. GODFRIED KNELLER Bart, Volgens HORACE WALFOLE. 120 De Uitwerkzels van Nyd en Jaloufy , voorbeeld!yk gefcheest, - Eene Gefchiedenis. 126 De Nuttigheden en het Oogmerk der Dichtkunst. Door den Eerw., ROBERT -LOWTH. 133 Opgave van de voornaamfte Starrelysten , in vroegeren tyde opgemaakt , en verflag van die nu eerst onlangs. in °t licht gegeeven zyn. Door FRANCIS WOLLASTON , F.R.S. 145 Waarneemingen en vorderingen in de Starrekunde , ge- daan in den Jaare MDCCXC, volgens de opgave van den Heer J. C. DE LA METHERIE, ‘ 156 Proeve over de Voorzienings-regulen; Door den Heer r. VAN AKEN, Å. L, M. Ph. Dr: . 157 Zonderling , doch gelukkig uitgevallen , hulpmiddel voor ` , een I N H O U D “een doorgezwolgen Visch graat. Medegedeeld door Dr. * * %, 163 De Leute. | “164 Het Geld. 166 Zedeleerende Schets van de pooging om in Gezelfchappen - te fchitteren. 70 Zedelyke Bedenkingen. ij Regelen ter Beftuuring van den yver op den Predikftoel. e Overdenking over den Dood. 178 Eenige Aanmerkingen, nopens het Sal Seignetti en het Acidum Esfentiale Tartari. Door den | eer THEOD, ` UILKENS, Apotheker te Groningen, r83 Natuurlyke Historie van den Roeper - Eend. Volgens den Heer DE BUFFON. 187 De Wiskonftige zekerheid der Starrekunde aangetoond. Door Dr. M. HOUT TUYN. 189 Berigt eener Reize na Mont - Rofe. Door den Hoogleeraar DE SAUSSURE. (Vervolg van bl. 79.) DA Berigt wegens Oost - Tartarye, of de Crim. 2023 Opgave van de Scheld- en Vloeknaamen der Turken aan : andere Volken gegeeven. Door den Abbé pom ses- 208 Oorfpronglyke Brieven uit Spanje, dooreen Reiziger ge- fchreeven; behelzende de Gefchiedenis wan Den ALONZO, of den Edelen Kluizenaar. 209 De twistende Wysgeeren voor een onbevoegden Regter. Eene waare Gefchiedenis. 217 Een hoogmoedige Dame, naar verdienften behandeld, 219 Een Sprookje. Dichtftukje. 219 Gedagten over de Wysbegeerte , Godsdienst en Godgeleerd- heid, Door den Abbé LAMOURETTE. 221 Gedagten van eenen Leeraar , by het beklimmen van den Ptedikftoel. 223 Waarneemingen der Geneeskundige Ele&triciteit, in verfchil- lende omftandigheden. Naar het Engelsch van JAMES FER- GUSON, Door den Heer D. L. OSKAMP, Ph, Dr. en Med. Stud. 226 Byzonderheden , betreffende de ` Cantharides of Spaan/che Vliegen, in Sicilie. Door den Abbé pom SESTINI. 233 Waarneemingen over de Zuiker - Mieren , in eenen Brieve van JOHN CASTLES Esq. aan, den Luitenant- Generaal MELVILL, F. R. S. tevens ftrekkende om een middel tot derzelver uitrooijing aan de hand te geeven, en het Zui- t4 icr- ker- riet op eene voordeeliger wyze, dan gewoonlyk ge- {chiedt, te planten. 234 Berigt eener Reize na Mont - Rofe. Door den Hoogleeraar DE SAUSSURE. (Vervolg en Slot van bl. 202.) 245 Leevensbyzopderheden van den Berw. JOHN WESLEY 3 A. L. M. beroemd Prediker onder de Methodisten. Met Aanmerkingen over den oorfprong en de bedryven diene Aanbangs. , 254 De zonde van Overfpel , uit een bepaald oogpunt bes {chouwd , en het onregt, en de fchade, die men zyn Evennaasten daardoor kan aandoen en veroorzaaken', aangetoond. 262 Oorfpronglyke Brieven uit Spanje , door een Reiziger ger {chreeven; behelzende de Gefchiedenis van Don ALONZO , of den Edelen Kluizenaar. (Vervolg van bl. 217.) 263 Vergelyking van Lucas II: 2, met een berigt van JOSEPHUS. Door CHRISTOPH DANIEL LORENZ. 269: LAVATER’S herinneringen aan de Leezers van zyne Predi- katien. 273 Schets van het Leeven des Natuurönderzoekers, JOHANNES ANDREAS MURRAY. Medegedeeld door den Heer D. u. OSKAMP. ` . 276 Berigt , wegens de voortbrenging van den Borax. Door Va der JOSEPH DA ROVATO, 279 Opheldering van den Hoogleeraar DE SAUSSURE , over een erfchynzel in de Gezigtkunde. Door den Heer REYNIER ” waargenomen, 28a Gedagten over de wyze om het ontwerp van eene Algemeene Maat, waartoe by de Nationaale Vergadering beflooten. * is, uitte voeren. Door Vader COTTE. ‘ 281 Noodige Aanmerkingen van Doctor VAN AKEN , op het Wisķunítig Betoog der Starrekunde, door Dr. M. HOUT» TUYN geboekftaafd in het Mengelwerk, bl. 189. 284 Merkwaardig Berigt van de Schaapherders , een Volk in Abysfinie; nevens een verflag van een hun plaagend, tot nog onbefchreeven , Infect, Zimb geheeten. or den Heer j. BRUCE. 287 Wetenswaardig berigt van de Gebruiken en Zeden der Koe riacs, een fchattingfchuldig Volk van Rusland, aan de Grenzen van Kamt/chatka. Door den Heer op Les- SEPS. 291 Leeveusbyzonderheden van den Eerw. J. wesLev. Met aaf- merkingen over den oorfprong en de bedryven diens ` Aanhangs. (ervolg en Slot van bl. 261 ) 303 ‘ E KM d ‘Oorfpronglyke Brieven , uit I N H O U H De Gierigheid. Eene Idylle van den Heer D'ERLACH. art berigt 312 De Befchaaving, de Verbetering en Bekeering. der Neger- flaaven, op de Grost- Brittannifche Eilanden aange ree - Zen, of Redenvoerin over Lucas IV: 17>30.. BEILEY PORTEUS D. D. Bisfchap van Chester. 313 Het pynftilend vermogen van het Bismuthi. Door den Heer j. Re KLYNPENNINK , Stads Med. Doâor - te Nymegen. 350 Over het weezenlyk Galnooten - Zout van CAREL WILLEM SCHEELE. Naar het Hoogduitsch van D LORBNZ CRELL. Door den Heer D. L. OSKAMP. 333 Kennisgeeving , wegens een Verfchynzel, vetoorzaakt door eene foort van Mieren, ch LINNÆUS. bekend, onder den 336 Ke aarneemingen , wegens de Gretins , of de dieten rige M Landfchap Jallais in. Zwitzerland. Door den „Heer mi RICHARD CLAYTON, Bart. | 339 348 Oorfprongiyke Brieven, uit e door een een Reiziger Te Schreeven; behelzende de Gefchiedenis van Don ALONZO,. of den Edelen Kluizenaar. (Wervolg van bl. 267. d BE De troostlooze Vader. Eene hoogstwaarfchyniyke G : tenis. geht Anecdote van SPENER. , = 360 Berigt van den Eerw. R. C, C» RÜTZ. 360 Leer en Leewven moeten in een Predikant gepaard gaan. 36x Character van DODDRIDGE. Leeven van den Heer N FREDRIK WILHELM Tena. LEM, Dotor der H. Godgeleerdheid, enz. 362 PALLAS: OI a in Siberse bed der | ‘door den bepalen in 3/9 Leevensíchets en berigt der Schriften van den wydbe- ` roemden BENJAMIN FRANKLIN, L. L. D. 382 Byzonderheden van Bigorre, en van de Inwoonders deezes gedeelte vam het Pyrene nit Spanj Gebergte. 395 panje, Aen een Reiziger gefchiee. vens behelzende de Gefch edenis van Don aLonzo, of den Edelen Kluizenaar. (Wervoig en Slot van bl, 359.) A 398 nec- Í N. H, O U De _ Anecdote. 463 Verhandeling , over de fehadelykheid van , hét veragten van goeden Raad, ep." verfmaaden van welmieenende Ver- maaningen , uit leerzaame voorbeelden aangeweezen. AO Het Liquor Stipticus Looi, als een uitmuntênd Bioedftel- - pnd Geneesmiddel tegen alle Jooren van Bloedftortingen en onregelmaatige Bloedvloeijingen „bekend gemaakt, ~ aangepteezen „ en : met, eenige gewigtige Waarnesemingen , bevestigd in een Brief aan de Schryvers der Algem. Va- ‚der. Letterosf.:: Door dem Heer ANDREAS. JULIUS AUGU- TUS LOOFF, M D. 415 Befchryving van den Kangaroo, van „Nieuw Zuid Waes. - Door den Heer ‘WHITE. 429 ‘Verflag van het Leeven em de Schriften des. Eerw, RICHARD PRICE; D. D. L. L. D.. Befchryving van de Stad Larnic, op het Eiland Cyprus; . alsmede van de Gewoormten en Ze en der “tnwoonderer, Door den. Abbé MARITE 438 Gedagten over de waardy der Kerkvaderen en “bunde Schriften. Door GEORGE CAMPBELL. 446 -BELINDA , de gemaakte ‘Aandoenlyke. Ein Chiračter. 448 - Zedelyke. Bedenkingen: `. 452 Verhandeling, over de- fchadelykheid van het veragten van goeden „Raad, en het verfmaaden. van avelmeenende Vere “maaningen uit leerzaame voorbeelden aangeweezen. (Ver- Di van.bl, 413.) 455 eranderingen der Lugt by de Ademhaling, en de veort- brenging der dierlyke „Warmte, ontvouwd. - 'Door den - Heer G. SCHUTTE, M. D. 458 Ontdekt bedrog wegens de zogenaamde Pierre du Soleil , of . Zonnefteen. In eenen Brieve van den Heer pe LA SAUŠ- SuRE den Zoon, aair den Heere DE LA METHERIE. 464 Verflag van het Leeven en de Schriften des Eerw. R. PRICE. (Vervolg en Slot van bh 438.) 465 Aanmerkingen a Over de hedendaagfche Gewoonte - om, by het maaken van‘Testamenten, de Weeskamers , van de , beftuuring der Goederen van .Onmondigen ait te flui- 475 Oordeelkundi d Aanmerkingen, over het fchoone in de Beeld. ` houw-.en Schilderkunde; geduurende eener Reize, door het midden van Duitschland ‚ gemaakt door wylen den Heere FRANCOIS HEMSTERHUIS, Commies van den Raad yan Staaten; medegedeeld in eenen Brief aan den lleere CORNELIS PLGOS VAN ADISTEL Je CZe- > >+ 479 EN H O U D Eene Allegorie , door-wylen den beroemden Di. FRANK- LIN. '. -489 De Herfst. d WEN , , 494 Zedelyke Bedenkingen: - e, , 495 De Nacht. ee , 49 Waarneeuting var cene zeer verouderde Zenuwaiekte , ver- \d door byzondere toevallen, an vreemde verfchynze- jen, doch eiadeiyk geheel en al herfteld. : Door den Heer Cap, REÈNSING',.M. D EN ‚5oa Proëven , wegens het bevriezen van Kwikgzilver, te Peters- burg genomen. ‘Door Dr. CUTHRIE. , ©" . _ 509 Algénieen Deukbeeld van Siberie en desaelfs Inwoonderen. __ Door den Heer PATARIN. > Oe 518 Echte Anecdoten tot-opheldering van: de Geefchiedenis des Mans met het Yzeren Masker. . . 54 De vyandén des-Lichts. „Bes Vertekzel. Dicheftukje. 534 Brief van Mevrouw. var -.'. . aan -haare Vriendin D.s.. 637 Zedelyke Bedenkingen. T . 539 Een edenkwaardig Voorbeeld van :Vriend{chap uit de Hei- ~- deniche Oudheid „ vergeleeken met de Vriendfehap van ESUS CHRISTUS Zi 541 aarneeming van een vry grooten Steen, door den Stoel- g geloos. ` ON rn … -8544 Leevensbyzoriderheden van den Eerwaardigen JOHN PLAN: " STEED}; beroemd Engelsch Starrekundige. 546 Brief van den Heer gu. aan den Abbé MANN, over den ooriprong der Orezanen, ee 55E Algemeen Denkbeeld var Siberie, &n deszelfs Inwoonde- Io Door den Heep: PATRIN. ` (Wervolg en Slot van , 523.) "` dE So " , i 5 Eenige Byzonderheden van het Bezoek, door den Carien Mr. CLUER, gegeeven aan de Pelew - Eilanden, met de O. I. Compagnies gewapende Schepen, de Panther en de Endeavour , welken, op order van Bewindhebberen, uit Bombay zyn afgezonden, ter verder ontdekking. dier Eis landenj, en ter overbrenging van zulkeGedierten en andere Gefchenken , als nuttig voor derzelver Inwooneren , en aangenaam aan den Koning ABBA THULLE , konden weezen. Medegedeeld door den Heer R. ARRENBERG. 562 Belangryk verflag van het Volkscharakter , de Zeden en Gee woonten , der Zweeden, Volgens den Heer CATTEAU. 569 Brief van een Lid uit het Gezelfchap van T'wyfelaaren. 577 Een trek van buitengemeene Liefde jegens den Naasten. 583 Proeve , van eene nieuwe verklaaring van de Spreekwyze d e EN HO U D Poed in Zonden en Misdâaden ; welke men, althans vol- gens het algemeen gevoelen der Uitleggeren, één en an- _ dermaal in de Brieven van PAULUS vindt. — 585 Eenige byzondere Waarneemingen en. Proeven , omtrent de Kinderziekte, door Le eck Re Ce Chi» ` rurgyn l on van het Regi ven - den Heer Giona Bar. des Villates. … 595 Waarneemingem‘over de eigenlyk zogenaamde Nevelftarren. ` Door WILLIAM HERSCHELL , L.J D. F. R.S. 6o3 Ophelderende 'Aantmérkingen over de: gewoonte eeniger ' Oosterfche Volken, dat de. Vrouwéên zich met hunne overledene Mannen laaten verbranden; en van de Wet- ten dit wreed gebruik betreffende , en iets over de Godsdienftige Zelfmoorden in het Oosten. Door den Heer CHARLES MOORE. e, 605 Berigt van het Landverblyf en Huislyk Leeven des groo- dienfte, der ufferfchap , en bedorven Ka, | - 632 Verhändeling over de fchadelykheid van het veragten van goeden Raad, en het verftmaaden van welmeenende Ver- ` maaningen , uit leerzàame Voorbeelden aangeweezen. (Vervolg en Slot. van bl. 458). 33 De verlooren, doch wedergevonden , Zoon, Dichtmoaiig A Tafereel. ` d MEN- MENGELWERK, TOT FRAAYE LETTEREN, KONSTEN EN WEBTENSCHÁPPEN 3 BETREKKELYKe b Gu BESPIEGELENDE WYSGEER; DEN WINTER IN DR POOLS GEWESTEN BESCHOUWENDÉ, (Naar het Engelsch. ) + Saa Our infant Winder finki Dioefted of his grandeur, Jhould om eyé Afkonish'ed f heot into the frigid zone ; Where, fer velentlefs months, continiaal sich Holds der de aere coafle Be Bag téigh. | TAOMSON; Schoon bier de Wintèr heerscht, zyn heerfchappy word Hei Waneer ons oog zich naar des Aardbols Noofdpool richt Hier vest by zynen woon op overfneeuwde rotfen Ea bergen ys, gevormd vab opgekruide boren? Terwyl het (tormenbeir om zynen Rykstroon huile; En br zich in een’, nacht, een’ langen nacht, verfchatlt; En "rt zonlicht weigert aan zyn. huivrige onderdaanen e Geduurendé eene reeks van wisfelende maanen; Terwyl Zyú ftreng gebiėd àl d'áard tot Tiddrìing wekt, En ’t graauwe zwerk zyn troon tot een gewelf verreckt l Ne S; VAN WINTER: He Winterjaargetyde , waar in wy getreden zyn 7 ëi aga e dery van vervaardigen , welke opgecierd met de bevallige hoogzels van het Dichtpenceel onzes faargety- Dichters VAN WINTER, die den Engel/then THOMSON hiet in zo ge- MENG. 1791. NO, Le A kik ` T DE DESPIEGEŁENDE WYSGEËn; lukkig narvolgde, zo niet zomwylen voorbyftreefde , zeker baatc- bevalligheid zal hebben. ooo De Winter, fchoon niet fchaars in ’t opleveren van op- merkenswaardige verfchynzelen , in onze na °t Noorden grenzende Gewesten , vertoont dezelve op grooter fchaal , en ook andere, in die van de Noord-pool. Onder de voorwerpen , die geene onaartige en dikwyls eene fchil- déragtige vertooning opleveren , is de ruige Vorst, die aaf alles als hangen bet. en dikwyls figuuren vormt van eene. ouvergelyklyke fchoon- en fraaiheid. Elk plantje elk takje is bezct met ontelbaare gliaftèrende paarldroppen, of praalt als met zilvere randen geboord , of als zagt gepluimd , verre boven de kunst van het kunftigst Penceel. Hoe nader wy aan het Noorden kemen , hoe treffender deeze Win- tervertooning wordt. Meer dan Ryp, volflgagen Yzel, valt daar gemeenlyk ; een zwaare Regen- of Yzel-vlaag om- korst alles met Ys ‚en vertoont, als °t ware, eene verglaasde natuur, wonderlyk oni te aanfchouwen ; doch met gevaar ‚ vermengd, en dätwyls van verweestinggevolgd, Wanneer een fterke Wind aangierende, de zwaar met Ys belaadene Boomen teistert , geen kleine takken , maar geheeie en zwaare armen, daar van affcheurt: gelukkig indien een zagt dooiweer volgende, die glinsterende Wereld, by droppeu y doet verdwynen. . l Het Noorderlicht , by ons niet zeldzaam , is verder Noordwaards een bykans beftendig Winterverfchynzel , met veel grootfcher vertooningen. Op de Schetland Eilanden ; waar de Ínboorelingen de Noorderlichten den naam van Merry - dancers of Vrolyke- dansfers geeven , ongetwyfeld ter oorzaake van de {nelle en door elkander dwarrelende beweegings ziet men ze alle heldere avorrden, en geeven ze veel troosts in de lange Winter-nagten. Doorgaans ver- toont zich het Noorderlicht by de Íchemering , digt aan den gezigteinder , bleek van kleur of ligt geel: zomtyds blyft het, eenige uuren lang, in dien taat, zonder eenige merkbaare ‘beweeging ; waar naa °t zelve in ftroomen van fterker licht uitbreekt, verfpreid in kolommen , en langzaam verandererrde in duizend onderfcheidene gedaanten , en de kleuren verwisfelende van bleek geel tot hét donkerst rood. Dikwyls bedekt dit Noorderlicht-het geheele halfrond, en dan maakt het de fchitterendfte vertoomning. De bewetgin- gen zvn alsdan: verbaazend fnel , en de aanfchouwer ftaat verwonderd over de onbegrypelyk fchielyke gedaantvere wistelingen. - Dè -helderfte lichtítraafen komen te voorfchyn, WW dm op DEN WINTER, Ee, BERÖHOUWEN DP a wn virt zen , waar men vôorheen niets zag, en fchieten vaardig doot het lugtruim. Evenfchielyk is derzelver ver- dwyning, en zy laâten een duistefe ftreep agter zich, dijë kort daar nea weder op dezelfde wyze verlicht wordt , en verdwynt. Zontwylen heeft het Noorderlicht de gedaanté van zwaare kolommen , ain den eenen kant donker geel, gan den anderen kant zagt verdwynende, zo dat ze met het uitipanzel gelykkleurig worden. Niet zelden hebben zy eene trillende beweeging van het eene tot het andere einde , die aanhoudt , tot dat alles verdwynt: Met één woord , wy , die flegts de uiterfte einden zien van de Noord- dyke Winter-lugtíchynzels, kummen óns niet meer dan een flaauw denkbeeld vormen , zo van den glans als van de beweegingen, iu deeze hooger gewesten. In Siberie heeft men twee foörten van Noorderlicht. De eene vertoont Zich geregeld tusfchen het Noord-Oosten en % Oosten , -gelyk een helderftaande Regenboog met veele ticht-kolommen, uit denzelven afltraatende. Beneden gezen boog is eene donkerheid , door welke de ftarren met ee- migen glans heen fchitteren, De inboorelingen merken dit veríchynzel aan als een voorboode van form, — Fene andere foort begint met op zich zelven ftaande lichtftraa- len , eenige uit het Noorden , andére uit het Noord-Oosten: Dezelve vermeerderen allengskens tot zy de geheele lugt vervullen, en een glans vormen van kleuren als goud en edelgefteente: doch de daar mede gepaard gaande verfchyn= zels treffen de aanfchouwers- met ichrik € wänt zy kraaken 3 breeken ‚en maaken een geluid als dat van kunstvuurwerken. Het denkbeeld van een Ble@triken oorfprong is in decze befchryving zo fterk uitgedrukt, dat "et geen twyfel over- blyft wegens den oorfprong deezer vertooningen. De M- woonders zeggen } by die gelegenheden , dat "et een hoop dolzinnige menfchen voorbygaat. Elk Dier is met be- vreesdheid bevangen. De Jasthonden zelfs zyn dermaate ontfteld , dat zy op den grond nedervallen, én onbeweeg- Eyk blyven liggen, tot dat de oorgaak van dien fchrik Het Uifpanzel is, in Hadir Baay, des Winters hiet zonder fchoorheden. De lange Winter-nagt wordt vervro- t dor het Noorderlicht, °t welk duizend onderfcheide anfen ‘en kleuren verfpreidt door Het geheele ‘lugtruim , welk zelfs door het licht der volte Maan niet overfchee- neu wordt; de Starren vertoonen zich vuurrood, veêlvuls dig zyu daar ok de Byzon nen ‚ die een helderen San A cue 4 DE DESPIEGELENDE WYSGEER 5 e hebben, ryklyk voorzien met alle de kleuren van den Hee genboog- De Zon komt daar op, en gaat onder, met een langen kegel van geelagtig licht. | Treeden wy deeze barre Gewesten dieper in, wy ont moeten verbaazende voorwerpen, die den Winter op °t onts zaglykst aan het befpiegelend oog vertoonen. In de Yszêe; en boven al by Spitsbergen „ (het grootte van de groen bevroozen Eilanden, dus, of ook Nieuw Groenland , gehee+ ten,) zyn de gedaanten , welke het Ys aanneemt, aller: vreemdst. Dé oppervlakte van het Ys, °t welk uit Zeewa- ter zamenftolt , (want het Ys moet aan twee oorzaaken worden toegefchreeven,) is plat, effen, hard, dooríchy« nend, en kan op °t zelve gereeden worden. De grootite ftukken, of veldén , zyn verfcheide mylen lang; de kleindere dienen tot verblyfplaatzen der Robben, die "er zich zom- tyds by honderden op onthouden. De beweeging van de kleindere velden is zo {nel als die der ftroomen , welke ze medevoeren ; de grootere , zomtyds twee honderd Engel- ' fehe mylen lang en zestig of tachtig breed, beweegen lang- zaam. De Ysbergen en Ysvelden ten Noord-westen van Spits- bergen leveren de hoofdwonderen deezes Lands uit. De Ysvelden van Zwitzerland Íchynen ‘er niet by te haalen. Men telt "er zeven voornaame; doch die op een verbaazen- den afftand van elkander liggen : en ieder deezer vormt valeien van eene onbekende uitgeftrektheid, in een gewest in de binnenfte deelen geheel ontoeganglyk. De kleinfte heeft aan Zee een hoogte van drie honderd voeten , en elykt op den Esmaraut in kleur, Watervallen van ge- molte fneeuw ftorten op verfcheide plaatzen neder , en zwafte [teil opgaande bergen , met witte plekken, bepaalen , de zyden , en ryzen van agterén op, rots boven rots, za verre het oog kan reiken. By wylen breeken ’er groote brokken af, en {torten met een allerentzettendst geweld ig °t water. Een {tuk van die helder groene zelfltandigheid, afgevallen, kreeg grond op vier en twintig vademen waters, en ftak boven het water vyftig voeten uit. Dergelyke Ysbergen zyn gemeen in de | Noord-pool Gewesten: en aan derzelver af brokkelingen heeft * men de vaste Ysbergen, welke daar de Zeeën zo onveilig maakeri, toe te fchryven. ` De Vorst mag gezegd worden met deeze Ysbergen te fpeelen , en aan dezelve niet alleen een groowche, maar ook dikwyls de vreemdfte, gedaanten te geeven. Men heeft ge= ‘zien dat deeze Ysklompen de gedaante aannamen van een Goëtisch Kerkgebouw, met boogswyze glaazen en deuren „ en:at de ryklykheid. van optoot van die Bouworde; zamen- gevoegd , het geen men in. een Arabisch vertelzeh naanw-. łyks zou durven vermelden, uit kristal van °t fchoonst faf- fieren blaauw ; dan weder ziet men onmeetbaar groote platge- dakte Tempels , onderfchraagd van ronde doorfchynende hemelschblaauwe kolommen. —- Deeze Ysbergen zyn "tr werk van eeuwen, en krygen "es jaarlyks eene. vermeerde- ring van hoogte , door de ígeeuw en regen, die onmid- delyk bevriest, en het verlies, door het Bellen der zonpe& veroorzaakt, ruim vergoedt. —— Hoort hee onze Dicha Wer VAN WINTER dik bezingt: Het afgelegen oord „ door Erik t eerst betreeden, | X Bemgschte Groenland wegkt door barre zeldzaamheden A3 | My 6 ‚ DE GESRIEGELENDE WyGOEER } My vrugtloos na zyn kust; geen (Graat of baal, genoemd Naar Britiche Zeeliên , door bun moed en ramp beroemd , + Troonťmy thans westwaards heen ;’k zie, oostwaards aangetooger a V Spitsberger voorland reeds. Hoe blinkt bet my in de oogen, Daar 't in zyn langen nacht de vreemdûe meogling maalt, „Door 't vuurig noorderlicht en 't licht der maan beftraald! De Walvischvangst des Zomers in dien oord befchreen ven hebbende, vaart hy voort ` Maar buldrend Jaargetyde! uw akeligst gebied. „Ziet on de noeste vlyt der ftoute vischren niet. Het toont, by `t bljkrend ‘licht der vreemde hemelvuuren, Hoe aan de pool de meeuw den tyd zelfs kan verdupren z Een reeks van Alpen, die, van louter Ys gebouwd, Het donker gryze zwerk in gyne vaart weêchouckt ; Die, door het ftormgeweld verwoed van één gereeten, Of, dondrend, bier en ginds ten afgrond wordt gemeeten Hoe teomelocs de zee haar holle golven raolt, Bier wordt zy door den vorst beteugeld. en geftold ; Met welk een hevigheid Ze aanbruisch onder °t, formen, Hy weet haar baren fake tot Ysgebergt te vormen. Natuur fchynt zelfs verfteend in dees verlaajen ftreek, Het dierlyk leven, dat dit doodek oord ontweek, Wanneer * het Zonnelicht berëen de kim zag daalen, Vlood ver van bier naar ’t Zuide om zagter aêm te haalen. Ach! hoe rampzalig hy de hier, in °t Ys bezet, Zich met zyn ranke kiel den hertogt vindt ‘belet, En by het zinkend Jicht in ’t aakligst wee gedompeld, Terwyl een lange nacht hem ftormende overrompekt. Dit was het deerlyk lot van. u, die langs dees baan, (Wat dorst uw moedig volk, ô Neerland} niet beftaan!) Een doortógt naas ber Oost’ opfpgarden met uw vlooten , ‚Een onbekenden weg, ligt voor, altoos geflooten.. Ô Heemskerk! Barends: ô doorlugtig heldenpaar ! Uw wondre moed verduurde op Zembla al ’ t gevaar - ` Dat DEN WINTER , ENZ, BESCHOUWENDE. g Dat obit éen groote ziel deed fiddren. en bezwyken. " Op 't Maijen- Eiland rekte een zevental van Token,. Verfteend als marmer, zo veel tekehs dat uw kroost, - O Zeevaardy! gereed zich nood en deod getroust. Op deeze hooge Breeden , levert. de Sneeuw geen min zonderlinge verfchynzels op aan het Ys. In den beginne is dezelve hard en klein als het fynfte-zand , vervolgens geg- hoekig , naaldvarmig, kruiswys, als ftarren mét meer en minder punten, Gedaanten, welke afhangen van de ge- fteltenis des dampkrings; by zagt weer voegen zich de {neeuwdeeltjes zunen, en vallen by wokken neder. De lange Winternagt begint in deeze akelige Geweésten op den twintigften van Wynmaand O. S. Dan gaat de Zon onder, en vertoont zich niet weder dan omtgent den derden van Sprokkelmaand, Eene Tchemering, "rt is waar, bett "er eenige weeken naa het wyken der Zonne: dan, vol en Ter wolken en dikke duisternis, alleen door ber Nam icht en de Noorderlichten afgebrooken. De koude, klemt Áterkst omtrent Nieuwjaar , en de aannadering der, zonne wordt voorgegaan door de geweldigfte Vorst, Mat het begin van Lentemaand krygt de Zon meer haogte … de Vosfen vprlaaten de bolen, en de Zeevogels komeg, in groote menigte na de broed-plaatzen. De Zon Zaat, naa den derden van Bloeimaand O. S. niet meer onder, en het onderfcheid van Dag en Nagt is dan.in deeze hooge Noord che Gewesten verlooren. Wauneer de Zan, in den Zomer, op ’t hoogst is, heeft dezelve kragps genogg om, de teer. op % Scheepsdek te doen fmelten; dan met psa MaA haare kragt af: zy gaat vroeg.ouder. In [erlstmgaad. war Zy naauwlyks gezien, en als Wyigmaand ter helfte gekomen is, neemt zy, voor den even gemelden langen tyd afïcheid van deezen oord ;: de Baayen, vriezen toe, en de (trengé Winterbeerfchappy geemt eegen aauvang. -> > , Aard en grond zyn, als ’t ware „ aam de, beyroazene Ge- westen van Spitsbergen ontzegd. Althans het eenige, ’t welk naar aarde gelykt „ is ‘het gruis van, de bergen , losgemaakt door de winden of de fchuuring def watervallen van ger {molte fneeuw s waar bykomt het vergotte berg-mosch ‚cq de drek der vogelen , door dezelfde aorzaaken byeenge- hoopt. Deeze Kilanden beftaan uit iteen , niet ia Jaagen liggende , maar als In een vasten klomp gegooten Een berg is maar cen enkele Deeg, zonder {plceteu, dan op plaatzen , A A waar E) ` DE BESPIEGELENDE WISGEBRG ' waar. dezelve gefeheurd word. door. de ftrengheid--van: de, Vorst, die menigmaal berg{plytiogen en afltortingen veroor- zakt a met een gelujd als dat eng harden donders yer- ezeld, P De Valeten deezes Lands zyn met altoosduurende Sneeuw } geheel onsoeganglyk en alleen, ide ftrekking der Bergen; òf de leveren, ` Geen itroomen bewaté- 3 Bronheù ontbreeken "er, De water krygen of uit dé waterval- ‘in den Zomer, of uit holen ih smaakt. °° T deezen oord , voor. een korten le, met een fchaarfche hand , haare t deezer bergen. beelden , dat eenig [tèrveling zo aats van een korittondig verblyf deedt onzen beroemden yaco LEM BARENDS , an welken de even gedägt, op Nuva Zemblá. 1 nieuwen weg na China door ‘het. De Jurte liet et ’t leeven, ` Dit Wundfche Zeelieden ; die, uit vern KIT en MDCXXXIV ; om laèr den Winter wilden doorbreny van alle levensnoódwendigheden Jäàren vroeger, waren acht Ee. dat: Gewest gebleven ; gelükki= verzorgd , wisten zy cen gebouw e vervaardigen, en het teeven te > het volgehd Jaar komende, hun isfifche Zeelieden , bv toevat , aaf, en Jaare MDCEXLI,- gelaaten , es Jaareh, toen de aankomst var eerlyken ftaat verloste. "` . -7 „ niet lang geleden, deeze ónhers Bergzaame Eilanden „ondernomen tc bevolker. "5 Jaarlykg zenden zy "er Volk heen, om daar cen gehieel Jaar over te blyven, Zy hebben vastigheden op Spitsbergen en Kies ` ` b ~ eel DEN WINTER, ENZ, BESEHOUWEMDI $, ks gelegene platzen, en met wooningen , gefchikt, om ieder zes en twintig Man te huisvesten, Zy brengen, tof kevensonderhoud , met zich, gezouten Nisch, Raggemeel ep Wei vañ zuure Melk. Deeze. Wei is voornaamlyk huu drank , en zy bedienen er zich van in het bakken van hun Brood. Elke Hut heeft een Oven, die teffens tot een Kachel fient; het Brandhout neemen zy mede van Archangel. De utten flaan. boven den grond, èn zyn zeer warm. Zy koo- ken hun Visch met Water en Roggemeel, en dit is hun Winterkost, In den Zomer leeven zy meest van Vogelen en Eyeren. Zy gaan gekleed in Beeren-huiden , of in ‘die van Rendieren , met de ruige syde: ga het lichaam gekeerd. Hunne Bedden zyn ook van deeze vagten toegefteld. De Vosfenhpiden, die kostbaarder zyn, bewaaren zy als een ftuk van Koophandel. Behalven de Jacht, vangen zy „in netten , de Beluga of Witten Walvisch. Weinigen humer fterven door. de koude; doch menigmaal zyn de taonen‘en vingers bevroazen; want zy jaagen , trors het bare winters weêr. Zy hebben vryheid , om die verblyfplaats , na ’ vere loop. van één Jair, te verlaaten, of ’er te blyven, als den twee en twintigfteh van Herfstmaând een Schip, ’t welk uit Rusland nieuwe. Manfchap aanvoerde, vertrekt. De ftetke. beweeging „welke gy maaken, hun fpys, en de ververfching van den zouten, voorraad , door dezelve in Water te kaoken en, met Roggemeel te mengen; hun drank van Wei, en volflaa- ehe onthouding van geestryke dranken, zyn Zo vèele mids elen , tot weering van de.Scarbut, die de meeste Winter- overblyvers in deeze Oorden wegrukte. “Waar de Noord-pool Banden wt Europe, Afia en Amen rica, bewoand zyn , fchyner de ‘Inboorelingen, met wei» hige verfcheidenheden en enkele uitzonderingen, oen. ander. Geflacht van Menfchen, naar Kchaam en naar zicl. Hunne eftalte is van vier tot vier en cen halven voet hoog; hun air kort, awart en ruw. Hunne oogen zyn nauw gefpleeg ten, én zwart. - Zy hebbèn ‘groote hoofden, zwaare- kaake beenen , wyde monden , dikke lippen, breode borften ; dunne middels en fpillebeenen; het vel is donker. Door gewoonte klimmen zy op ’t gebergte als Geiten, en op de boomen als Inkhoorens. Zo fterk syn: ze van arm, dat zy een boog , die een Kloek Noorweeger. naauwlyks kan buigen, Det gemak fpannen ` vadzigheid ‘is hun heerfchend chae acter , nood moet hun tot Werken dryven; zy zyn klein- moedig en zeer aan Zenuwkwaden, onderhevig. IDeeze byzonderheden treft men aan be de Inwoonders van Fin- As mark 9) °. Qo ` "SE SESPIECHLENDE WIIGEEN 5 wé en Lapland, —— De Kusen teù Gosten van Æp shangel, tot de Rivier Oby, worden bewoond door de Samojeden ; een gellacht van Meníchen , zo kort als de Laplanders , doch veel morsfiger en beestaguger. Zy lee- ven deels van krengen. De meergemelde Dichter laat zich over hun dus hooren+ >-. Naby het woeste Grand, daar de Oby zyos vloeden “Ter naauwernood den vorst ontrukt door rästleos woeden, Vertoont het menschdom zich in zynen laagften fand, . Door 't-koestrend vuur der zon, dat me aan gebaomt en plant, Aan dier en menfchea kragt en wasdom ziet verleenen, ` Van achter hoog gebergt' fecht bier en daar- befcheenen, Leeft hier in holen, in een droeve duisternis; : „Het fyt gyn dagen by d'onaangenaamften disch, - Bedwelmd door fmeulend vuur, bedekt met ruige vachten ; % Schynt vreemd van. tederheên , die "e leevens wee verzachten, Het zoet der Maatfcbappy. ’t Verneeint om hol en kuil, Op `t gadren van de Lent’, bet brullen en gehuil Van it keerend Roofgedieste; op als de aonneftraaten Hun flaauwen wederfchyn verfpreiden door de daten, _ Gaan ay, door hongersnood geperst, met boog en fpeer . Langs "CC woeste veld ter jagt; op Veelvrapt, Vos en Beer. prea ‚ Van: deezen aart zyn , en in deeze omftandigheden bes vinden zich, de meeste Bewoonders der Neord-pool Landen, Met den diepflen eerbied vaor de befchikkingen der Voors gienigheid , vraagt men misfchien by zichzelven, waaram de goeddoende Schepper zulke jammervolle Gewesten tea aerblyfplaats gefchikt hebbe van een gedeelte.des Mensch. dyken Geflachts, terwyl een ander gedeelte gemaatigde dugtftreeken bewoont, een helderen 1 heeft, ovar- wloedige Oogften geniet, en van alle wenfchelyke aardfche Zegeningen tot zyn deel ontvangt ? Maar. goed en kwaad zyn dikwyls enkel berrekkelyke denkbeetden, en veel van “geen wy, aan den eenen kant geluk, eù aan den anderea kant elende, noemen, beftaat minder in de daad dau in bee grip. Onder de Laplanders , by vdarbeeld , is de lichaams- gefteltenisfe doorgaans aan de ftrengheid van de lugtftreek geëevenredigd ; zy Vinden in bunne Bosfchen , en D, de . uis BEN WINTER, RS. BESCHOUWENDE. A8 Ruden. pe Dieren, befchutzels tegen de koude, en zich gezegend m et het alleszins nuttig Rendier; hoe veele huns ner dringendfte behoeften worden door die Zegeningen op- woogen? Hoe treffend zingt hier van WINTER , als hy, Ee octlogzugtige Goethes en Scyten vermeld hebbende’. voortvaart; , Deeze oorlogsdrift en zugt na andere landverblyven Schyne eerder aan den aart dier Volken toe te fchryven,; - Dan aan bua koude lugt, of overfneeuwd gewest. ` Dit Matt aan Laplands kroost, 't welk daar-zyn wooning vest. Dat vreedzaam Volk ts ‘(chuw van woeste krygsrumoeren. ` Men zag het nimmer de ‘aarde ontfusten of beroeren. Geen drifcig zelf belang; dat nyd of hebzugt voed, — Geen dwaaze gloriezugt, geen wensch na overvloed, ` Verftoort de zagte rust van hun onnozel leeven, a Te vrede met het land hen door natuur gegeeven, Hoe fehaars het propken moog’ met oogbeteovrend fEhoom; ” Zyn ze aaa han bergen, aan bun formen zelfs, gewoon. ~ Het nuttig Rendier, by hun Hatten opgetoogen, ` t Maakt al den rykdom uit in hunne eenvoudige oogen. ? Het fchenkt bun fpys en drank, kleedy en huisfiersêa, ` En tevens dak en bed.” Natuur is Hgt voldaan. 5 Di tam en hislyk dier, 20 yvrig ‘als gbedaartig . | Leen aan ‘t gazeel zyn’ nek, op 's Meesters ftem dienstvaardig; Hy heeft, vol bygeloof, ber naeuw zyn wil vermeld, © `. Of “e vingge dier voert Brake de flc langs ’t glinstrend veld, En ffreeft, in sue vaart, het flaarend oog omtweeken, ` Ter vlucht, met zynen Heer, naar vergelegen ftreeken. Wy zien ook, als de Deeg diet Valk ter. baan verftrekt, Hen, over hals en haofd, met koestrend bont:gedeke, > Door reislust aangefpoord, langs heuvels, bergen, klippen, Als waar teen effen veld, op broëde {chaatzen glippen. Ze aanfchouwen, in het diepst van hunnen langen nacht, Een wonderbaaren dag, die hun verdriet vérzigt ` ` Door hen bet (poor ter Jagt eu ’t (chuwe wild.te toonen, Of ben te Kctiten naar de flaapteut hunner {choenen ; i OG D zé DB DESPIEGRLENDE ege tt I4 't blinkend Noorderlicht, dat zweeft langs hunnen trane Al fcbiurende af eh oan, met ongelyken glans; “ Zwerft door al °t ruim der lugt, en mengt in 't akelig duister Met Maans en Sterrelicht, zyn blikkerender luister. $ Zy hebben ook een Lente, en °t nadrend zonnelicht © > ` ` Blinkt uit bet neevlig Zuide, allengs hen in ’t gezichts De dageraad , eerst aanw, krygt daaglyks meer vermogen. ` Welk een verrukking boud bun zinnen opgetoogen … _ - Wanneer de rand der Zon voor 't eerst de kim beftraalt; … - Wat vreugd, wanneer haar Chef in vollen luister praalt ; Veel Maanden achter één, langs breede azuuren transfen, : ` Haar’ fchognen loopkring fiert met ongedoofde glansfen ; Ep Schoon ze in't (cheemrend West’ fchynt (chuil te zullen gaan, Terftond weêr opwaards eat langs de ejgen bemelbaan, Dan word der Vischren rei door 't bly faizoen gedreeven „ Om. over *t boog gebergt naar 't Nimiesch:Meir (*) te ftreeven, Waaruit een Waalem me, die Jong Ae. golven cols En door de koele lucht tot Nevel word geftold; Om daar een handelwinst te woekren uit de baaren, En uit de bruine Steur de verthe Kuit te gaaren. Zy keeren met dien buit verheugd naar Hut en Schuus, ` Daar Maagfchap of Gezin ben wacht by rt koestrend vuur.. Een beroemd Schryver hetft over dit (tuk eenige kew rige ophelderende bedenkingen: medegedeeld, welke wy hier. overnemen. „ Van het geluk en ongeluk onzes tepen- an woordigen Staats, komt een gedeelte voort uit onze agn= ` es . 93 doe- D e sdy ‘a i (©): De Heer ne MAUPERTUIS, naa fh zyn Werk , over de Gedaante. der Aarde, dit fchoone Meir en den Berg A'âmie, in Lapland, be. fchreeven hebbende, voegt.'er by: Van deeze hoogte hadden, » Wy gelegenheid, om, herhaalde keeren , de Dampen uit het Meir „» te zien opklimmen, door de Inboorelingen Haltios gehecten, » En welke zy voor de Befchermgeesten deezer Bergen houden. an Men hadt ons verfchrikt, door vertellin van Beeren. die. we dceze plaatzen geheel onveilig maaken; doch wy zagen er geene. » In de daad, het heen eer eene verblyfplaats voor Tovergor. an dinnen ep Men, dan voor Beeren,”. e e T ben Ainte, PNL. BESCHOUWENDE: LI vw doeningen ; een gedeelte uit onze 'begripjfen ; een ges an deelte is ons toegefchikt door de Natuur, en een ges > deelte fchikken wy onszelven meestat toe. Stellig ver- an maak knnen wy niet altoos verkrygen, en ftellig leed » niet altoos afweeren. Geen Mersch kan aan zyne Plan- p tadien de geurigheid byzetten. van de Indifche Lustho- b, VE A geene voorfchriften der Wysbegeerte zyn in aart, b» hem de aandagt van pyn en ongemak te doen afwenden. an Doch ontkennend ongeluk, % welk niet ontftaat uit het sn drukkend leed der rampen, maar uit het gemis van ges an DO, zal altoos wyken voor het geneesmiddel def res » denkaveling. | 9 Een der grootfte kunlten, om overtollige onrust van an Ons te verwyderen, beftaat, in zich te ontheffen van de wn gewoonte, om onzen {taat te vergelyken met dien van rs anderen, die een ruimer maate van de Zegeningen des a» leevens genieten, of wier ingebeelde leevensftanden van 9, rust en vermaak, misfchien , onder de Stervelingen niee an gevonden worden. Weinigen , zeer weinigen, vinden an Zich in eenen zo naaren Leevensftand geplaatst, of zy ae zien dagelyks Natuurgenooten nog elendiger, uit welker Ai pefchouwing zy mogen leeren zich in.hun lot te vera ha CU en.. 3 Ceen ongemak is min lyk te maaken door konsè » of vlyt, dan de ongenade der Jaarfaizoenen, en geent Ae verfchaft deswegen een gefchikter oefening, ten deezen an aanziene -voor den Wysgeer.. len Inbooreling van Ens s» geland, door Winterkoude huiverende, kan zyne.gene= an genheid voot zyh Vaderland verminderen , door met > Zyne verbeelding om te doolen in de Lustvaleien van an Aha, en te dartelen onder altoos groen geboomte , by y fteeds murmelende Beeken ; maat, indien hy zeng ge- vw dagten wendt na de Pool-Gewesten, en de Volken o am merkt , die een ‘groot gedeelte van het Jaar nagt he a ben, en verweezen zyn om Weeken en den js te brengen, omringd door Sneeuwbergen , zal hy wele n s» haast tot bedaaren komen, en, terwyl hy zyn vuur aan« » Rookt , of mantel omflaat, erkertnen., hoe veel hy » verfchuldigd is aan de Voorzienigheid, dat deeze zyne » wooning niet in Groenland of in Siberie beftemd hebbe.” De Banneling in ’t laatstgemelde Gewest, fchoon hy, im Noorden gebooren, en aan ftrenger lugtftreek , dan wy te draagen Hebben, gewoon zyn, voelt daar , ten deezer opzigte, eene verandering , die zyn Ballingfchap ferzwaart> - = hief ` $ H DE BESPIECEE: WYSG., DER WINTER ; ERE, BESCHOUWe. t iis ein sede hier zwerven: Ruslands. Grooten ; ` Verlaaten van 't geluk, fn ballingithap verftoten. 