Proeve van taal- en dichtkunde;
Geborgen, zie Bergen. Gebroken gezicht is goed gezegd. oogen niet te pryzen. IL 13. 14. (218. 219.) Gebruik van ^re^^» is niet mach- tig het gezag van welgeftelde Regelen te doen wankelen. IL 350. (35<^0 Gebruik (het dagelijksch) van fpreken een blinde leidsman in *c bepalen van 't recht gebruik der woorden. L 3o6« (i3<^0 Ga. REGISTER. SS Gebruineerd. L 417. (188.) GüBULT, gebuUe rug^ blaugebul' de (d. i. gebuUe) rug , hoogge- bult e zee. IF. 57. (237O Gëbundeun. f. D. bundelken. !• 37-(ï30 Gedaan S^xï) zijnde, zie Abl. ABS. Geducht (Waard) zie Waard. Gedelfde, voor gedolven. III. 22p. (538). Gedierte. 1. atf. (9.) Gedommël. zie O. Gedorst, nu gedurfd, z/e Dur- ven. Gedrag, zie Daar. Gedragen, zie Baar. Gedregen. zie Verslbgen* Gedurfd, zie Durven. Geen dan^ niet ah. zie Dan. Geen in Gien veranderd, zie Le- nen. Geen verkeerdelijk voor niet %^^ brulkt. III. 309. (559.) Geen fraai herhaald in verzen. I. 64. (24.) Geene. deeze en geene^ zie Deeze. Geene i. DIE. L 9^. ((J20.) Geeraard. III. 366. (592.) GzzST. Melody doet den geeit in V oor verdrinken, zie Verdrin- ken. Geest opgefpannen by Vondel 9 by andere ingefpsnnen. I. 127, (49) Geest. 2!^^/^^» aan denzelvea coe« gefchreven. II. 295. Gefluit. I. 371. (624.) Gegaan zitten, zie Infinitivuü OBLIQÜÜS.' " • GtGRAASD. I. 157. OJ3.) Gegraveerd. I. 418. (188.} Gehaald. I. 157. (63.) Gehakte Groente kwaalijk ge- nomen voor fFarmoei. II. 434. (393O Gehard I. onkwetsbaar , ook ge* wapend , zonderling gebruikt voor bedektelijk onder zijn kie» deren gewapend. III. 133. (500. 501.) Geheeten. zie Heeten. Geheugen» en geiibügnis onver* fcbillig gefchreven. II. a€Q. (318.) Geheven. III. 212. (531. 53a.) Gehoefslaagd. zie Hoefslag. Gehoofd, van \ Verb. Hoven ^ gehuisd en gehoofd. I. 157. (Ö30 Gehoord, zie Ablat. Abs. Gehoord hebbende, zie Ablat. Abs. Gehoorzaam, zie Zaam. Gehorzamegheid i. gehoorzaam* heid. I. 58. (2^.) Gehuisd en gehoofd. I. i 57. C<^3) Gft- 56 REGISTER. Gehuwelijkt aan den Oorlog* UI. 72. C4700 Gejaagd, zie Jagen* Gejagen. zie Jagen. Gekerfd, zie Kerven. Gekliefd, zie Klieven. Gekloofd* zie Kloven* Gekloven, zie Kluiven. Gekluifd. zie Kluiven. Gekomen. III. a8o. (557-) Gekrijgd i. geftreeden. III. 242. (543O Gekrikkrak van de mast» zie Krak* Gekrioel der Mieren, het Ge- woel der Menfchen by 't zelve vergeleken. II. 359. (360. 361.) Gelaakt. I. 164. (6^.) Gelaat, zie Gelaten. Gelach (onbezorgd) zie Onbe- zorgd* Gelakt. I. 163. (66.) Gelaten, Werkwoord, zich gela^ ten , niet gelaten alleen, worde zeer wel by veinzen gevoegd ; is een uitwendig gebaar, ver- fchillende van het inwendige gemoed* Hiervan *c aanzicht ge* laOt , eigenlijk alle uitwendige gedaante. Hiervan weder gelo' ten, gelatenheid^ zich gelaten , flellen , dragen , niet alleen een uiterlyke, maar ook inner- yke flilte van den mensch be- teekenende , zelden van de RtO' tightidy meest van de Lijdzaam* heid gebruikt. II. 539. 540* (445.) lijdzaam en gelaten; gelatig^ zo goed niet ftls ge* laten. 541. (446.) Gelaten. Dé W* zie Gelaten W. W* Gelatenheid, zie Gelaten* Gelatig. zie Gelaten* Geleden* zie Voorleden* Geld. Handvol geld of geldt, zie Handvol* Geld beteekent niet alleen ge- munt geld, maar ook alles wat men bezit , baar geld i. enkel geld. II. 477. 478. (414.) zie ook Bar* Gelder wanneer een Hertogdom geworden. I. 487. GfiLDPRACHERY* zie PrACHEN. Gelegen liggen, zie Leggen. GELEGEN ZIJN. zie Leggen. Geleid. II. 380- III. 150. (369. 508.) Geleide* met fijns felves geleide i. met zijn eigen volk, niet zelf in perfbon. II. 194. (287.) Geleiden het lijk. zie Lijk. Geliggen in V kraambed f kin* derbed. zie Kraam* Gelijk voor Dan. I. 292.(130.) 't zelfde als Als. aid. (130.) Geujk (te) zeöT verkeerd, om*c rijoi REGISTER. 57 Hjm 9 voor ieurt om beurt» II. Ï26. (261.) Celijkaardigubid. I. 419. (635. (526.) Gelyken. zie Galik. Gelyken iemand^ en naar iemand gelyken. lil. tLS7' C54P0 Gelyken iemand i. iemands ga- ding, lir. £2o. (5530 Gelykenis waarin verfchilc vën overdragU III. 368. (5930 Gelykenis » kwalijk uitgedrukt. I. 145. 146. 379* 3S0. II. 56. 57- (57- 58. 168. 169. 2370 Gelykenis (fraaie) va'n gezang, rnarenfpel en dans. III. ^ö. . (4750 Gelykenis. Onvolkomen -zin in een gelykenis. 1. 145. (57. 58.) 380-382. (168. 169O Gelykenis. zie Waterbrrg. Gelofte, zie Bedelofte. Geloofbaar en Ongeloofdaar. •c zelfde als geloovelijk en ö«- geioovelijky welk laaide gemee- ner, doch 't eerde be^er. I.479. 480. (ai 2.) Geloofwaardigheid, zie Ge. Geloofzaam. zie Zaabiu Geloot, zie Lot. Geloot, niet Gelot^ Panic, van Loten. I. 157. (63.) Geloovelijk. zie Geloofbaar. bfiLOT, kwalijk voot Geloot. I. -157- (<J3) Gelot voor Geloot, zfe Lot. Geloveren. zie Laveren. Gklvid. woorden om hec zelve nateboocfen gezocht. II. 34. (228. 229O Geluid (de venriengingvan*/tf^r «n dof) kundig uitgedrukt. IL 105. 106. (254) Geluid wordt door de ooren in» gedronken. II, 176. Gelukzalig, zie Zalig. Gelukzaligheid, zie Ge. Gemaal, huisvrouw, anders Gema« tiN, zo ook E^emaal. f. D. Gemahela^ d. i. Gemale. IL 148. 142. (269O Gemaal van eene vrouw, zie Ed* DIN. Gemahela. f. D. zie Geaiaal» Gemale. zie Gemaau Gemalin, zie Gemaal. Gemaun. zie Bodin. Gemeden, zie Myden. Gemeenschap der meeste taleii grooter dan zy fchijnt , en waar* uit dezelve ontlla. zie Taal. Gemeente , met een meerv. W. W; lIL5.(45iO Gemerkt, zie Ablat. abs. Gemerkt hebbende, zie Ablat. Als. Gemijo. zie Myden. Genaam. zie Aangenaam» M C^ 58 REGISTER. Gbnamig. zie Aangenaam. Geneiim. H. D. zie Aangenaam* Genehmhalten. H. D. zie AaN' / GENAAM. Geneugte, zie Genoegte. Geninden i. zich verftouten^ ook wei ondernemen. I. 502. Aant. . (0. Genitivus der woorden Fader en ^r^^df^r eertijds ó^s Vader ^ des Broeder , niet des Vadert , des Broedcru IL 194. Aant. 199. Aant.. Genitivus worde niet wei door het k. w. en aan van met deszeJfs Cafus gehedit, I, 383. (170.) der^ myner enz. poétiTcherdan y an de, van mjne enzw9^.(i70.} Genoeg (vry) zie Vry. Genoegte en Geneugte verwis- feld. III. 85. Aant. Genoegzaams, zie Zaam. Genorien. zie Abu abs. Gepeepen. I. 370. (164.) doch afgekeurd. 371. 372. (624.) Gepeesd , gepeesde boog. zie Pees. Gepijpt. 1.370.(164.) Geplompt. lil. 107. 108. (490. 491.) Gepoujst. zie Ge. Gepolysterd. zie Ge. Gepoogd. III. 286. (559.) Geprezen (waard) zie Waard» Geraagd, I. 158. (63.) Geradraakt rad, zie Rad^ Geraden raad. zie Raad. Geredoert, kwalijk voor geeedw II. 449. C400O Geredend. zie Trompetten. Geredeneerd, zie Trompetten. Gereed geld. II.476— 478. (414* 415.) Gerucht 9 voor kwaad gerucht. III. 194. Aant. Geschachel. II9 115. Aant. Geschakeerd. I.' 417. (188.) Gescheept. 1. 158. (63.) Gescueno, niet zo goed als^«- fchonden. zre Schenden. Geschil flis/en. zie Slissen. Geschoffeerd. I. 418. (188.) Geschonden beter dan gefchendé zie Schenden. Geschoren QVaartf) zie Waard. Geslaagd en geslagen. I. 163. (6<J.) Geslacht, of de famengedelde woorden wei altijd dat der en- kelen volgen. I. 123. C41O GESLACHT(onzydig).vele woorden van 't zelve worden door *t aan- nemen eener £ vrouwelijk, II. <53. (239.) Geslacht. Om 't Manl. van \ Vrouw, en Onz. in de gebo- gen Naamvallen te onderfehei- den,een -45pö)?r^/ gebruikt. II. 541. (44(5.) Gfi- Ü* k REGISTER. 59 Geslacht van een Naamwoord wordt niet bepaald door de be- namingen van/^i/f'/*. Moeder^ Zoon , Dochter enz* aan de zaak , door het zelve betekend , gegeven. I. 218* (94.) Geslachten der Naamwoorden door onze eerfleTaalbeminnaars verwarloosd. L 153.154.(61.) Geslachten der Naamwoorden alleenlijk olc bet Lidwoord de oT den te kennen. L 206.(88 ) Het gezag van Hooft omtrent dezelven gering. 207. (88. 8p.) Geslacbtlijst door den Heer Huy- DECOPER beloofd /waarvan niets komt. I. 253. en Aant. Geslachtwapencn 9 eenijds by • de Koningen ontbeerd, nader- hand door dezen en andere Vorilen aan de Edelen ge- icbonken » eindelijk door ieder zich toegeëigend ; hun oor- fprong. n. 238. 23p. (306.) byzondere Devifen ter onder* fcheiding van byzondere perfo- nen van een gedacht enz. ne- vens dezelven aangenomen, ald^ (307.) Gesmeten» zeer hard en oneigen gebruikt voor gefmeed. H, 39. (230.) Gesnor, zie Snorren. 0«8PE£LD, I. 158. ((^3.) Gespeet en cEsprr. L l6i. en verv. (65. 66.') Gestarnte (famenvloeiend.) zie Zeilstar. Gestëenweegt. I. 164. (66.) Gesteld, zie Abl. Abs. Gesteld zijnde. III. 319. 320* (5740 Gesteldheid van perfonen of za* ken hoe te befcfaryven. L 352, ('550 Gesternte onder de Goden ge- rekend. I. 26. (9.) Getallen by de Dichters door fraaie omfchry vingen uitgedrukt. I. 315- 316. ylanf. (139.) GETRACtrr. III. 284. (552.) Getreeden. I. 158. 1(451 (63« 202.) Getreft. zie Treffen. Getroffen, zie Treffen. Getrompt, zie Trompetten. Geuoch i. gevoeg 9 commodum. n. 371. Aant. (JT) Gevaar ontvaren^ met gevaar varen , gevaren doorvaren^ Letterfpeling. 1. 104. 105. (40.} Gevaat en gevat. I. 59. en verv. (63-66.) Geven een fchop met den voet. zie Voet. Gevlooten, Gevloodbn. il 4 10. 411.- (383.) Gevraagd, zie Vragen. Il 2 Q^ REGISTER. Gevracen. zie Vragen. Gevrijd, gevreeden. IL 5* 341. 243- Cai5- 543. 627O Gew.^aid. zie Waaien. Gewaaien. zie Waaien. Gewagen, zie Wegen. pEWAN , Weefgetouw. I. 284. Qewand van V fchip* zie Ver- wandelen. Gewas , niet Gewaschy te fchry vea. L 448. (201.) Gewasch. zie Gewas. Gewassen 9 v/7» zelfgtvfaifen. zie Zelfwassen. Cewegen. zie Wegen. Gewei. L 136. (53) (^EWENSCHT LandgewciLtX^ Land- GEWESTE. Gewest (licbaamlooi.) zie Li* CHAAMLOOS. Gewest (Nabatiieesch.) zie Na- DATHEESCH. Gewoel der Menfchen by *t Ge- krioel der Mieren vergeleken. IL 359- 3^0. (361.) Gewoel (lichaamloos.} zie Li- CHAAMLOOS. Cewoogen. L 273— 275- (aai— 223.) pEwooN ZIJN en Plegen famen- gevoegd. IlL 15- (4570 CewoüdI. Geweld. L 281 ..(125.) ^EZAMEMJK* zie pB^EN* Gezamentujk. zie Order. Gezang, fraaie gelykenis van Ge- zang» Snarenfpel en Dans. UL 70. (475-) Gezang. Aangenaam gezang of muzijk fraai een banket ; dub- belzinnig een banket van noten genoemd. IL 293. Gezeid, gezegd. IlL 15. (457.) Gezel. *t Vrouw, van dit woord Gezel/e y niet Gezellin. L 481. (ipo.) Gez^le. zie In Terminatie. Gezelle. zie Gezel. Gezelle beter dan Gezellin, zie BODIN. Gezellin, zie Bodin. Gezellin maakt een wanklank ia een vaars. L 420. niet dit woord, maar Gezelle 't Vrouw, van Ge-- zei. 49 1. Gezellin, zie In Terminatie. Gezicht Qehroken,^ zie Gebro- ken. Gezicht, ^r^^/i^» voorst Geziekt. IL 297. Gezicht *t vermogen , de daad van zien» en 't geen gezien wordt. III. 6i. yfant. Gezien, zie Abl.ads. Gezin met een meerv. Werk- woord. IIL 4. 5. (451.) Gezocht. IIL 285. (559.) ^EZONp. dikwils met zaug vetr ^ E G I S T E H. ^hfeld t en onverfchillig v^ ziel en iichum. IL 164. (225.) Gezond • weivaarende naar *c lichaam ; foniijds betrekkelijk op *c verfland en oordeel. lil. 329. (577.) Gezond hart voor Welgemoed* aid. Aant. ook fanu% by de Lat. van de ge- zondheid des verdands* 330. C577O Gezond voor zalig naar de ziel, waarom Gezondmaker voor Zaligmaker. 330. (577. 578.) Van Gezond^ fanos. Ge- zonden, Werkw, vaarwel zeg- gen, by eenen fchry ver voor- komende , mogelijk een flecbte vertaling van. valer e^ als Gezond- maker voor Salyator, 329. 330. Aant. Gezonden. Werkw. zie Gezond. Gezondmaken. zie Gezond* Gezonken worden. IIL (5i. (471-^400 Gezoogd en gezoogen. L 163, 1^4. (fis* <56.) Gezweeaien , gezwijmd. IIL 242. (543.) Gezwind, zie Zwindelen. pH. deszelfs oud gebrnik in \ begin van woorden. L 351. Aant^, (y) Ghecleedt (fnoödelic) tegen ghecroent me f eren en gforicn xef\M. zie Snood. Ghecrc^nt fnéf eren en glorien tegen fnoödelic gheckedt ge^ Held. zie Snood. Gheroqite is Geruchte. IL 373* Aant. (/) GuY (dy). zie Infinitivüi OB14* QUUS. Ghrom. zie Groom. Ghroom. zie Groom. GiEN voor geen. zie Lenev. Gierigheid , zinnebeeldig ve^« beeld. IL 361. O^^O Gy. dikwijls herhaald in Vaarzen^ I. 64. (24.) Gy. kwalijk uitgelaten. IL 44^ (39^0 ^^^ ^ gebruikt, aid. GisLiGEN. zie Verslegbn. Glas , Meerv. Glazen ^ hietvaa 't verb. Ferglazen. L 157. ((Ja.) Glas op glas stapelen. I. 50. (20.) Glaucvs. een groene baard hem toegcfcbreven. L 44. (16.) Glinsterig. zie lo. Term. Gloed (Zee van) zie Zee. Gloeiende, niet Gloeiendig te teg^ gen, ook is gotóghedig^vmt' van ook gloeyig. I. 265. 266. (117. II 8.) Gloeiendig. zie Gloiende. Gloeijig. zie Gloeiende. Gnokken. zie Nokken. QoD. Als men fprcekt van Jupi- H 3* ler f 6% REGISTER. ler, Apollo enz. hem niet een- TOttdtglijk God le noemen, maar GoJ /fpoi/o , Jupifer enz. of Oeciics Je God, Eertijds die Mam gemeener gebruikt. Mis- brnilt , *c welk de Franfchen van dit woord maaken. 1. 145. (57.) >Sz. (60.) Cod. Oudtijds dus gefchreven. I. 78» yiofit. Naderhand Godt. ^2. (31.) reeds voor Vondel. jlaiit, in meesc alle talen vier* lecterig. 83. (32.) en daar* era ook by Vondel Godt ge- fchreven. aid. by de Italianen en Eogelfcben drieletterig. aid. en S4. (32.) In alle oude Duitfche boeken is God^ niet Godt. 84* ^32.) Zonderlinge reden waar- ore P. BoDDAERT Godt fcbreef. 85. /lant. God. Vondel overal met die woord in de weer. II. 31. God. Meerv. Goden. Hiervan 't Verb. Fiergoden. I. 157. (<>3.) God eigent zich den naam van God der Goden toe* L 7^. God de betere Natuur genoemd^ waarom. I. ip. (7.) God. zie Lot. God der goden, naam, door on* ze Dkbteri verlceerdelijk aan Jupiter gegeven. 1. 68. en volgg* (26. 27.) by de Heidenen dus nooit genoemd. 70. (27.) De^ ze gaven dien naam alleen aan den waren God. 71. (27.) dien zy van de andere Goden on- derfcheidden.iaA/^/i volgg. (28.) Menfchen gcbootfeerd naar de gelykenis der Goden. 7$. (29. 30.) GoDE. zie Lot. Goden, de Herren onder dezel- ven gerekend. I. 2^. (9.) GoDEN(Heidenfche) in de vertaling van een Heidensch Schryver ' geen ongoden , te noemen IL 324. (344O Goden moet men geen tranen toefchryven , 't welk echter van hedendaagfche Dichters, zelf van Vondel , gefcbiedt. I. 357. 358. C'57* 158.) ftortten echter id groote droefheid een vocht de tranen gelykende. aid. Godendom beteekent altijd aüe de Goden. IL 485. (41^0 Godheid. Godheden van den berg numina montis» wat anders dan Berggodinnen ^ Oreades. L 113. (42.) ieder plaats had zyoe byzondere Godheden, ^ii/. Gods Beeld. I. ys. (29.) Gods (Liefde} zie Liefde. Godt voor God. L 88« (32.) , God- Register. <f3 OoDVRucHT. zie Vruchten. CuDVRuaiTiG. zie Vrucbtem. GoE voor GOED. L 87. (33.) Go&i) voor bekwaam» IL 406. 407. (380. 381.) Goed , door wegwerpiog der d GoE. L 87. (33) GoEDAikRD. Zie Aard. GoEDELijK, bensgnus. Hiervan kflo by verkorting zijn Goelijk. I. 149. jtani., GoEiujK , voor teiL naasten by. I. 149. Aant. Goelijk, Aanminnige Bevallige Schoon. |. 148. (58.) deze be- ceekenis keurde de Heer Huy- DEC0PE& eerst te ruim. 149 en volg, (59.) doch gaat van dit gevoelen ^.ald.Aant. Goelijk b veraard van zijn (lam, is Gaelik; Goelijk o[ Goeilijk ge- bruikt voor f en naasten b^y even als kwalijk voor naauweJijks. Goelijk kan ook een verkor- ting van goedelijkf benignus, zijn. aU. Goelijkheid , Aanminnigkeid ^ Bevalligheid e Schoonheid. I. 148. (58.) De Heer Hüydeco- . PER oordeelde eerst dit woord van enger beceekenis. 149. en . y^4r« (59O doch gaat van dit . gevoelen af. aid. Aam. Go£M. zie GooM. Golven (blaauwé). 1. 47. (18.) GoKZEN. zie Sissen. GOOM of GOEM. F. D. GOUMA VÊ . acht^goomoïgoem nemen. Hier- van ons Bruidegom. II, 205. d^. en Aant. Gomen , achtue* men e üegomen. 206. Aant., GoTis sorta. f. D. zie Vr€7GV- ten.. Goud, eenijds Gold. I. aBf, C125O Gouden is van Goud. IL 332-^ 33<5. (348-351.) Gouden Zon. III. 112. (492.) GouMA. F. D. zie Goom. Graafgeding. zie DiNCEff. Graag in Grage , om 't rija t veranderd. II. 174. C279.) Gradus Comparativus. I. 2515» Gradus Superlativus. I. 202. (8d.) Graf, Meerv. Graven, komt vaa^t Verb. Graven. I. 158. (63.) Grage voor Graag, zie Gkaax;. Gras. Piepen aan 't zelve coege- fchreven. zie Schuifelen. Gras. biervan Grazen d. i« imt- den in V gras. I. 391. (174.) Gras. De Weftenwind doet liec zelve ultipruiten. II. 535. (444O Gras. Meerv. Grazen. Hiervan 't Verb. Grazen, l. 157. (63.) «4 REGISTER: Cratulari. Lat* zie Verwande- LEN. Graven , Verb, niec van Graf^ maar Graf viui Graven. L 158. (63.) Grazen 9 Verb, van Gra%j Gra- zen. 1. 157. (63.) Grazen, zie Gras. Grieksch. zie Taal (Grok- scue). Grypen. een ftier grijpt men by de hoornen , een paard by den neus , een varken by de horftels 9 een fcAaap by de yafhf. zie Vacht. Grilling (kille) niet te veroor- deelen als een herhaling van woorden van eenen lilanlu L 362. (160.) Grobm. zie Gb:oom. Groen H^atervea. I. 45. de Hs» fshen te recht groen vee ge- noemd. 47. (18.) Groen , als eene eigene Levrei der Zee 9 \ Groen der zoute Zee^ Groene vlecht van Arethufe, Groene tuiten der Zeenimfen, Groene baard van Glaucu^, Zeegroene mantel van Ache- lons. Groene rug van Nereiis, */ Groene zeenat^ en Groene oogen en hair der Véchtnim- fen. I. 44. 45. (i6. 17.) Grom. zie Groom.. Grommen» de taal der beeren. U 314* (138O ook brommen: 315.(138.) Grond (grondelooze), dikwijls ert op verfcheiden wyzen voorko- mende uitdrukking. III. loj. 104. (4S8.) Zee van de dich- ters grondeloos genoemd. 44; (488.) Grondeloos diep^ groh» delooze baren f grondelooze zee, omfchryvlngen van 'c woord a/grondt Gr. /f by f us ^ d. L zon* der grond. aid. (488*) Grond I. het onderde van Iets. Grond der aarde het binnende derzeive » fomtljds ook haar oppervlakte » dikwijls enkel grond genoemd , als *t laagfle dat men ziet : zo heet ook de vloer van 't allerhoogfte vertrek in *t Huis grond. II. 402. (3 1 8.) Grondeloos, zie Grond. GROoft (lillend) ingewand. Ut. Z^9* (593O Groom , kroost i nakomelingen, navolgers. Grom, puer^ Lat. jonge. GhroM» GuRooM , ingewand van de visch ; Groem , 't zelfde aU Groom. 359. 370. (594O Grootheid en fnoodheid tegen een gedeld. zie Snood. GrootmoeRp voor Grootmoeder i heeft Vondel niet geftoten. L 124. (48.) Grootscu. REGISTER. 65 tiROOTscn. zie Preuts. Groot (^zoo) als, zie Zoo. GaooTVAêR , voor Crooh'ader^ Güardar. Sp. en Iml. zie War- beefc Vondel niec geflocco. I. moes. 124. (48.). Gunst, zie Vaag. IL H9 een inzetlecter. zie Voorle- den. Haage. il 438. (395-) Haal. zie Hal. Haalen, haalde, gehaald. L Ï57- (<530 Haan is begrepen in Hoen. IL 4op. (382.) Haar. zie Zijn en Haar. Haar pnn* pofejfivum. zie Zijn. Haar Dat^ of AbL van Zj. zie Zy. Haar onnoodig gebruikt. III. 49. (4^90 Haar, by verkorting '£r. II. 167. (267.) kwalijk voor zich ge- bruikt aid» Haas. aan depzelven pennen toe« gefchreveo. IL 451. (401.) kwalijk. Haastende, zie Levend^ Haastig, zie Levend. Haat, opfchrifc van een der kas- fen in 't vertrek waardig of WAARD van 'c Rijmmagazijn* L 185. (76.) Haat. zijn haat trouwen. zJê Trouwen. Ha GE. de kap op de kage hangen^ I. 113. Aant. Hair flisfen. zie Slissen. Hair (gr(?f ») de Vechtnimfen toe- gefchreven. I. 45. (16.) Hairen Qblaauwe^ van Cyane. L 4?. (18.) Hak. zitten op de hal^ken of 9pde hielen , voegelyker van loopen- de dan van vliedende dieren gezegd. IL 129. (263.) Hakkelaar, zie Hakken. Hakkelen, zie Hakken» Hakken i. aan Pukken houwen^ het Frequentat. Hakkelen ei- genl. aan kleine ftukjens hah» ken , oneigenl. ftamelen , dewijl een Hakkelaar de woorden aan (lukjens hakt. IL 4(>9^ (41 lO Hal of Haal. hiervan *t Verl?^ Halen. l. l57vC^30 Halen, Verb, van Hat o{ HaaK L 157. (<53.) I Half. 66 REGISTER. Half. Ha/f een men$ch en Half een paard, zie Menschepaard. Halfceten voor halfgegeten. !• 120. (46.) Halfman. Ilf. 177. C5>50 Hallef. II. 82. C246.) HaLLIFMANSCH PAAfiD. ZIC MEtf- SCHEPAARD. Hals (vatten om den) zie Om- ij elzen. Hal5D4sch. zie Tasch. Halsstarrig of Halssterrig en Sterhalzig, oh{linatu%^ durat cervicis ; hetzelfde ais ster- JiiG , sTARRio, eigenlijlc flijf^ vet-pijfdj hard^ waarvan ster- RiGHEiD , alles van sterren of STARREN d. i. yerftjvtn; ster* REN, starren 9 sterogen ook wel STAREN , fterrende ogen » ocuU rigentes. Halssterk voor . Halssterrig geen goedDui^scb^ zelfs niet voor flerkhalzig ^ zo min ais Moedkloek voor ktoek- moedige oï Hoofdflijf voot flijf' hoofdig. U. 167—169. (276. Halssterk. zie Halsstarrig. Haustsrrig. zie Halsstarrig. Hamay. zie Hammeie. Hameid^ zie Hammeie. Hamete. zie Hammeie. Hammeie , hameidè , hamaj , ^A me^Ci /flmey^oom^ sooiAmejdef flag of fluitboom. Hit s^SKr (505.) Hand. Leveren in Imnden. zie Leveken. Hand. zie Verwandelen. Hand i. macht» geweld» in hand of in handen hebben^ ot hou- den » in zijn macht hebben of bouden» leveren een (lad of land in iemands handen, III. 183. (517- 518.) Hand. de handen zingen toege- fchreven. II. 295. Hand. de Hand eener vrouw trouwen » fnaie uitdrukking. II. 32. C227. 228.) 't famenvoegen der rechterhanden in de trouw nooit overgeflagen. 33. (228.) Rechterhand trouwen, aid. (328.} Hiervan Handftag^ an- ders een woord van droefheid» van de trouw gebruikt, aid. (22SO 2ie ook 308. (337.) Handekijn. I. 35. (12.) Handelbaar, zie Handig. Handgetrouwe. zie Handtrouw. Handgeweer 1. dat men in de hand voert. IL 104. (253.) Handig, zie Behendig. Handig, zie Levend. Handig i. die een zaak wel weet ae behandelen; handelbaar^ \ geen makkelijk te handelen is. , hec eerde » gelijk ook behen- REGISTER. ^7 dig , fomtijds in den zin van 't lasnfle gebruikr. Dit in Poë- ten niet te mispryzen. II. 365. (364.) Handigheid, zie Behendig. Mandschoen waarom Want. IL 409. (3Ö2.) Handslag. zie Hand. Handtasting. II. 308. (337.) III. 72. C475O Handtrouw , 't zelfde als trouw, of de voltrekking van de huwe- lijks plechtigheid. If. 308. C337O ook voor troui^'helofte by bandtasiing genomen, aid. Alle verbin tenisfen by hond- tasting kunnen dus worden genoemd. Hiervan *c Bv« Handgetrouwe* aid. Hand vol. zie Handvol. Handvol, Manipuius. Handvol ///V;, onnatuurlyke uitdrukking. I. 442. (19B.) dit woord dik- wils van zaken niet met banden te vatten gebruikt, aid. en 443. (158.) WordCjgelijk ook de hand yul/en^vzn *i inzamelen van graan gebruikt, a/d, en 444. (198.} By de Dichters beteekent hec weinig, aid, ontleend van din- gen, die met handen te mecten zijn, ^\$ Handvol bloeds\ gcids^ füid^ voiks, aid. en 445.(1 99-) verkeerdelijk Handvol gefchre- ven , Hand vol gefds best ia twee woorden 445, (199.) be- teekent ook fomtijds veel. aid. zo ook yiiist^ Zakt MondvoU 446. (200.) Deze onderfchei- ding van beteekenis aan de uit« fpraak ce onderfcheiden. aid. /lant. Wagem voly het tegen* overgetlelde. aid. Handvol ea yitistvol tegen malkander over- gefield. 4.47. Qioi.^ Handvpllen oobepaalddijk een groote me« nigte. old. Hand vullen, zie Handvol. Handwerk hanteren^ Letterlpe- ling. I. 106. (40.) Hangkl. zie Verwandelen. Hangen den mantel op of om den tuin, I. 112. Aant, de kap $p de hage, aid* Hangends U00F08. III. 152. (500.) Hanteren. zie Verwande- len. Hanteren Handwerk , Letter* fpeling. l. 106. C40O Hard (het) d. is. het harde t.w. het vaste land. Het hard m^ der de zolen hebhen \, het vaste land onder de voeten hebben. Geheel iets anders is het hart onder de zolen hebben d. 1. geen moed hebben. Hieruit blijlu het onderfcheid tusfchen \ % d en \ 68 REGISTER. aid, Aant. Hardigu£1D voor hardheid. LsS. ILift&EM* £ng. Zle N£iitHURKEN« Uarssj^. zie Hart. \hsLT y, by de Ouden doorgaands Ooz. doch dikwils Vr. hiervan ter harte. II. 158. (473.) IIart. zijn bare uitfshreien. zie . UlTSCUREIfiN. Ha*t of Hert, Cgr^ Gen. ObJi- quus eertijds Harsfen. H. D. Herzens. II. 371. Aant. ((r) Bart (Yzer£n) zie Yzer* Hart. zie Hard* Hart (GEZo^D) zie Gezond. Uartk (van gantscher} zie « Naamval. Have , Opei , Subftantia, I. 17. • .,jiant* i2. Jout. Have (varende) roerende goede- 'ren. zie Varen. Haveloos, /ordidus^ komt niet van Havenen , smr van Have , eigenl. inops. h 17. Aani. i8. Havik, voor een* havik op den tuin werden aangeziiend»u voor een* verfpieder enz. I. 113. Jant. Hebrex., derde pcrfoon van *c £nkelv« van den Tegqnw. tijd heit voor h^eft. II. 374. Herben niet te lierbalen. L 473.) (205).) Hebben het fchooner. zie Schoon STAAN. Hebben het hard en *c hart on* 4er de zolen , twee fpreeltwy- zen van zeer onderfcbciden bc- teelcenisfen. z\& Hard en Zool» Hebben in hand of handen» zie Hand.. Hebbende, zie Abi^at. abs. UEBRKêRiN. zie BODIN. Heeft begonnen , niec beginnen te doen. III. i8o« en vevv. (558. 5590 Heeft willen doen, heeft be* hooren te doen. enz. IIL 2Óo« a<Si- (5590 Heelloos , dat niet te heelen Is , een twyfelachtig woord. 1. 35($« Aant. Heelzaam t. dat de macht heeft van heelen of genezen , anders Heilzaam. I. 355. 35Ö. (157O en aid. Aant. Heen (j^mi) \ zelfde aU van Her. I. 171. 172. {fi^.') Heen. zie Heenestebven. Heenerek&en. £en woord be- kwaam om een fchichcigen loop en fnelle vlugt uictedrukken. IL 130. en Aant. (263O Hesnesterven , Wegfierven ; beefi en weg \ zalfde» fteryen zon- REGISTER. 69 zonder gedachtenis na te laa- ien , nadrukkelijk van veele menfchcn door een zelfde toe- \Sl\ fneuvelende. III. 260— 263* (550» 55 «O ^^^« 2V'»» ^^g zijn , dus ook in die beteekeois Henedrjyen , HeentuimeUn , Heenftorten. De woorden in Menen famengedeld eertijds ^ overvloediger. 261. 262. Aant. H££N£VilAJl£N. IIL S04. (ssii.) He&r i. Man^ II. 153. (370. 371.) Heer {yfaah$i)\iti zelfde als Mfar- her Qivan waar, I. i68*(68.^ Heeren is Goden. I. 322. 223. (96. 970 Heerin. zie Bodin. Heerlijk, prcuti en heerUjkm zie Preuts* Heeromnes. zie Alleman. Ueekvaart. zie Varen» Heerwage.. Naam van het Zeven* geQecnte by de Duitfchers* I. 25* Aant» IIeeten , Imperf. Iliet (hoewel men ou legc Hiette^ oï htetti) Panic, gehetten. L 306. 307. (13^' Ï37) Ileeien^ gtheeten^ Hictcn tvigehieten^ 't zeJfde, doch niet in deftigen ftijl in gebruik. 309. Aant. IIL 20. (459.) Heffen, ///>ƒ, geheven^ nktAef /^» ge/iffi, Wtflk by de nieu- we Dichters (bmdjds gevon- den wordt. III. 212. (531.) heft of hefen echter fomtijda by ou^en gevonden. 313. 2 14* (53i- 53*0 en Aanr. Deel- woord altijd geheven, aid. Hegel, zie Leggen. IIegen. zie Leggen. Hegenen. zie Legg^. Hegge verfchilt van tuin^ fchui* fingi muur. L 11 2* Aan f. Heid. de woorden , in dezen aic« gang eindigende» hadden oud- tijds EiDEN, nu eden, in *c Mv* L 9^. (35O fommigen fchiy- ven HEIT. a/d. Heiden, zie Versoiooien. Heidenen noemden JupiJer oooic den God der Goden. 1.70.(27.) gaven dien naam alleen aan dea waren God. 71. (27.) dien zy van de andere Goden onder- fcheidden. aid. en volgg. (2l(.) Heil. zie Liggen» Heilandin. zie In Term. Heiligschenders 9 gezegd van vrouwen , zo ook Befchut^ ten van vrouwen gebruikt. IIL 74- (47tf) Heilloqf. zie Klimop. Heilloos zonder heil^ verkeerde- lijk met eene enkele / gefchre- ven, Hei loos d. L zonder hei; zo ook Zieioos voor Zielloos^ I 3 Bui" 70 REGISTER. f Brcidehos voor Breidelloou IL 147. 148. Ci69.) Heiloos. zie Heilloos. Heilzaam, zie Heelza^im. HeiiNo of Heinde en ver is nab^ en ver, tls twee cegengeflelde zaken byeengevocgd ; worde ook gepaard met omtrent 9 hec zelfde a!s ky is hier hen noch êmtrentf voor hein d o£ heinde d. f. ty noch omt rent. IIL 216^ 2i«. (233.) Heir, zie Here. A. S. Heiuspits. Hl. iy2. (522) Heit. zie Heid. Hel. zie Helder, Heldenmoed, niet Heldemoed ^ koppel woord , famengefteld uit Helden, Gen. van H^ld^on Moed. 11. 332. (348.) Helder. Heldre plekken of helle f lekken meermaals by des He- taëls gebruikt ; doorfchynig voor kelder. UI. 232. (54^0 -^^«'* Helle, ter helle varen, zie Va- ren. Helmteeken van Kupavo een Liverei genoemd. IL 248. (311.) Help Goon! voor helpt Goon! \U 201. (289. 632 ) IkLPFN, Iinperf. oudtijds Halp^ fui\uijds ook Holp9 dit laacde bisier dan hulpy en het tegen* Woordjge hielp, II. -5. 76. 77. /fant. ^243.) Hem. zie Hv. Hkm , yfcc. Sing, van Hv. zie Hy. Hem noch leevendb , hem re* geerende y KuhKt. abs. III. 323. 324. (576.) Hemel, ten hemel varen, zie Va- ren. Hemel, aan den zelven niet wet een zweet en van benaauwdheid toegefchreven. 11. 65. (240 ) Hemel, te recht een blaauw veld genoemd. I. 4^!. (18. 19.) Hemelheeren , Hemeigoden. I. 222. (97.) Hemelsch voéR. zie Vorder. *s Hemels heldre plekken. III. 232. (540.) Hemelteicenen. of Vondel we! gedaan hebbe dezelven op eene rj te plaatzen. I. 226-^229. C98. s>90 Als een fluier der Natuur befchreven. 228. ^990 Hemus Oeagrius. zie Orfeus. Hen voor Her, of van her ^ van hier 9 't zelfde als van Henen of van Heen. l. 171. 172. (69.) Hen noch omtrent, zie Heind. Hen , /fcc. pi. van Hy. zie Hy. Hen en Hin, Callina^ wordt bei- de by de Ouden en by ons ge- von- i \ REGISTER. 7' vonden , door verwisfeling der E en 1. Henhet wijfjen van den /laan , niec IIoen , die de naam van *c geflacbc , en zo wel de k/7an als de hen, II. 408—410. (381. 382.) Hen, vierde Nanmval , Hun derde en zesde. I. 239. C105.) onderfcheid en grooc fieraad onzer taaU 240. (105.) voor Vondel niet in ache genomen , velen gebruiken altijd Hen. old. Aant. Hen voor Heind. IIL 21 8, (533 ) Henedryven. zie Heenester- VEN. Henen C^an) \ zelfde als van Hen, I. 171. 172. (6p.) Henereis, het derven, zie Ver- huizen. Henereizen, flerven. zie Ver- huizen. Hengelen, zie Verwandelen. Hengsel, zie Sel Term. He:«nc en Hinne verwisfcid. I. 475. (210.) Henwig A. S. zie HoNig. Her veranderd in Hen en Henen. I. 171. i;^aé, {6^.^ Herberg. \ Lijf dus genoemd, zie Verhuizen. Herbergen in een dadelyken en lydelyken zin. III. 158. Aant. Herbifolis. zie Warmoes. Herderstassche. zie Tasch. Here. A. S. by ons Heir , Extr^ ei f us ^ Ktmb. Oer , praelium^ be Hum. Hiervan Arminius^ Herman^ Heerwagen, Zeven- llar. I. 25. Aanf. Herhaling (fraaie) van iemands naam. zie Naam. Herhaling (fraaie) der woordjeos En, Noc/i, 7>, O/, Aan enz^ in verzen. I. 62—66. (23—25-^) Herhaling van *c KoppelwoorJ £«, voor lydende Dcelwoor- Uen, fraai in een vers zonder fnede. 1. 341. 342. ona/J. Aant. (i5«. 152Ó Herhaling (onnutte) J. 48oii (213.) Herhaling (driedubbele) H. i(Sw (219. 220.) Herhaling van dezelfde Letter- greep vermijd. I. 2(5p. (119.) Herhaling (kwalijk luidende) L 23Ö. (403.) Herhaling van woorden van ge- lyken klank te vermyden , doch met oordeel. Voorbeelden der- zelve. L 361. 362. (160.) Herhaling van een zelfde Lener- greep, terüond na eikandere, te my den. I. 244. (107.) Herken, zie NEêRHURKEN. Herren. £ng. zie NEêRHVit- KEN» Hea- r» REGISTER. Herkulcs. zie Slang. ÜERMAiN, van UtKZfExercitus. L 25. Aant. Hermes, Gr. nflam van Mercu- riuSydoti Irmen voor hem hou- den. I. 25. jiant. Heroutin. zie In Term. Hersenen. II. 19. (asi,) Hert 9 Cor. zie Hart. Hert en navel der Wereld, zie Naveu Hertekijn. I. 35. (12.) Hertinne, zie In Tenn. Hervormen in den eerften vorm^ Letterfpeiing. I. 106. (40.) Herzen. H. D. zie Hart. Hesperte is Spanje, en 't Wes- ten by de Latijafche Dichters; Koning van Spanje daaromf jlyondrorst genoemd. II. 20. (Ml.) Het i. Daar in deze fpreekwyze Het leed enz. III. 6$' (473) en Aant. fprookjes en venei- lingen , ook liedekens begonnen eertijds das , nu daar. 669 (473.) en jlant. Men zeide ook dat voor i/<7^r,doch zeld- laraer. III. 68. Aant. Het voor Daar of ^Er wordt, even als deze woordekens , by een Enkelv. Werkwoord en Meerv. Naamwoord gevoegd: ais het y^as drie nachten , het leed zeven jaren ^ Daar it Vr die meenen enz. deze fpreek- wijs niet eerst door Hooft In- gevoerd , en van de Latynen of Grieken ovei^;enomen ; maar oud, en van Vaderlandiche Schry- vers ontleend , en van laieren gevolgd. II. 325— 32p. (345— 3470 Het, betreklljk gemaakt tot een voorgaand Naamwoord van een tnder geOtcht. I. 234. (:o2.) Het wordt niet wel tot *t ver- kon , voor of na de Letters o en T. II. 507. (429.) Het, fraai herhaald in verzen. I. «5. (hO Het, in Het dondert enz. bet^e» kent daar. L 43. (lö.) Het wordt gevochten 9 geftaan enz. voor daar wordt gevochten ^ geftaan enz. aid. (16.) Het, bepalend Lidwoord van groo- ten nadruk. I. 173. (6^*^ Heten, onbepaald, of in een da^- delyken , dan lydelyken zin , genomen zy. II [. 55. Aant. Heten heeft hiette (p\x\. hiety geheten. Hiet nog onlangs in . gebruik. I. 376. (166.) Heuvel (ten) opklimmen. zIeOi'- KLIMMEN. Heuvel (den) opklimmen. z\e Op- klimmen. Hiel» R E G 1 S T E IL 73 fi;^. ZftUnêpdehielen. 21e Hak. HiELiN. zie KmsLBN. HuLiNO, '(achterfte vandekiel. In een anderen doch duifteren zin genomen. IL 56. (236.) Hier (van) moet men zeggen, . niet HiervandaofL L 268-172. (68. 6p.) HiEABovEir. zie Boven. HlIE HEN NOCH OICTKJIIIT. Zle Heivo. Hiervan moet men zeggen , niet Hiervandaan. I. 1 68 -— 1 7 2.. (68. 69^) Hiervandaan. Deze fpreekwijs afgekeurd. Hiervan moet men zeggen. I. 168-1 7»- (ö3 69*) HiETEN. zie Heéten. Hieten. zie Imfinitivüs Obli- QÜU8. Ht. Deszelfs Nom. plur. oud« tijds voor een Wericwoordyi ofjy; achter 't zelve fomtijds ƒ?, eigenlijk de jIcc. plur. waarvoor naderhand Hen en Haar in gebruik gekomen. Hierdoor de Acetaat. Je met den Nimin. Je verward. II. 514* 515- -^n^- Ht. Dat.enAcc.fing.BMU^Dti. ea Abl. pi. Hun. Jccpl. Hen worden nooit gezet voor zich, noch 'tlaatdeniet voor de eer- üen te zet(en. IL s^i* (43^0 Ht kwalijk uitgelaten. I. 24S-«i 248. (107—109.) Ht gebruikt als een relativumvm een Onzydig Naamwoord d.L voor het of he$ telve^ dus van hem voor van 't zelve ^ dat hem voor dat het zelve ^ zon- der hem voor zonder het zelvu III. 17. (457.) 16. (477O Htades. zie Zeilstar. HtAS. zie ZSILSTAR. Hydra, Gefterüte. zie Wa- , TERSLANO. Hymen een Bmsi/eiier genoemd. II. 180. (282.) Hikken, zie Nokken. Hinde by de Ouden Hertinne genoemd. II. 306. (337*) Hinde. Het vel eener Hinda werd by de Bacchanten om de fchouders en den middel ge- dragen. II. 228. (300.) HiNNR. zie Henne. HippoDABdé. zie Hippodamis. Hifpodamia. zie Hippodamii» HiPPODAMiB,. verduitscht^at. e{« gennaam, in'tlM.Hippodamé, de derde greep kort, anders Hippodamia^ de vierde altijd lang, 't zelve even goed als Hippodamie, ook Hippodam^e. UI. 134* (501O HxPrODAMTA. 2ie HlPPODAMU. HiaAcTis. zie Aal. Abs* K ^ His- 7* R E O I S T Ë IL' HfSTOii. zie Historic. Historie, niet Histori of Hi- 8T0RT te (fchryveh, zie L HuTOiT. zie Historie. Hitte. Dorst een UKtte ge- noemd. II. 313. (340.) Hiwe H. S. zie Honio. Hlijst. a S. zie Luistersh. Hltstan. A. S. zie Luisteren. Ho . een verkorting van H^og , in Hm^aardy en Homoed, II, 99. ](IoE. zfe Lbtterorëep. Hor HoB langer BOE meer^ Ungs nozmeer, langs hoe Jlechter^ HO e langs zo fneer. zie Lang. Hoechbit p/>en. zie Plirn. HOEDANIChBID VRQ 't Wedcf. I. 39. 40. (14.) Ho2F. Manl. en Vr. L 255, (11(3.) HOiK. zie Hoefslag. HOBFBESLAO. ZiC HOEFSLAO. H0SF6LAQ9 Schaarwach^ Lat, Jlatio. L 1—3. (i, 2.) Won- dcrlyke eigenL betcckenis van dit woord opgegeven. 3. (a.) Afgeleid van H»ef, ungula^ moest dan zijn de flag van een paards Hoeve. Zo ook geno- men. Hiervan Hoèfjhgbofn. Beter afgeleid van Hoevelmds,. V^deeling van landen en Hot yen. Wzt Hoeve en gihoefjhagi %ijn Is. 4. 5. (2) HoeffUg * qjf ^ andere wyze gebruikc. S. (a.) IbrfbiJhgvo<xM^- ftag^ onzeker in w^lk^ becee- kenis, uld. H0EISLAQlR0ir« «fe HOBVSLIO. HOSOHEDABN. ZiO OnDIRDAAK. HOEK. In Htkm en fPlfikels , Ge* l^en Hoeken , ^Jrnen Hnkm « in den Hoek zitten, zie Wwkkl^ HoekbaKK, 't zelfde als rom-cra fVMiibank. zii^ Winkel. Hoen. IL 409. (382.) Hoer. zfe Mijv; JIOERSERBN. Zie HOBlfiN. Hoeren» echt Duitsch Werki ^ woord ; basterd Hoemren^ IIL 130. (500 ) Hoernekbn. I. 36. it%y. Hoeve, zie Hoefslag. Hoeven, zie Hoven. Hof. zie Hoven. Hof, Mcerv. Horen, Hiervan 't Verb. *Hcven. L 157. (63.) Hofding, zie Dinoen. HoiGH PoiCKBNt Hoügfprektn, Crooifpfeken. IL 99. Hokken, zie Nebrburken. Hol. In H^kelenenHol, in Hor len en Hoeken, zie Winkel. Hol. Holle barefi fraai. I. 106* lo7« (41*) Holle gohtnboot&xx nog beter 't hol gaiin der zee na. 107.(41.) RMzen. loa. (41.) Hol, Mecrv. Holen. Hiervan 't Vort. Ubhol^ h 157. (fi%'^ Hpi.« REGISTER. 75 Holland » Hollandia. I. 8^» C33) Hollanders (oude) buQMgMart- heid, 11. 360. (3«rO tiOLLK GOLVKN. h lOS^ lOJ.^U (4Ï- '59- ^^o.) fioLLK Rotsen. L lotf. (4'*) JOLLEN voor f loUN. I. JSJ. (jft.} 155- I5<5- (<^30 HoLF. IL 75, 76. CH30 HOBAEEII. zie MoMfiRUS. ' Homerus cox HoMEEftverkoR.IIL 135- (S02O HoMoiT. Teut. Su^erbia. II. ^%. pp. HoND. ziejAqj. HONDEKIJN. 1. 34* (l2.) HoNEC. Aletn. zie Honig. Honger Sussen, zie Sussen. Honig mee Zielvergift iagezwol- gen. IL 126. (261.) Honig, niet Honing, dit laatlle vry gebruikt om te rymen op Koning eoz. in *t H. D. Ho' fi^. Eng, Honj. A. S. Hanig. F. D. Honug. Alem. Hwec^ Honugn Zw. Honung. Deeosch Hênning. IJsI. Hunang doch Got. Milith van *t Gf. /u^A/. Honig Ichijnt te kooien van Hiwe A. S. famiiia. q. d. HiWt MIG, viccns famiüaris. U« Aoo. (287.) tnald.Aant. HoNIGfiEEK. zie HoNlOZOtT» HoNioRAAT komt van Raten ^ fa- cere, conflituere. Waarvan ons Reeden, Ünnen^ fchepen rtt* Jkn. Hiervan ook raas in Vqor« RAAD, Huisraad, Dageraid, HoNiGRAAT. H. D. v^abbe of wabe , favus. Honig-waben . cellae mellis. bienen-waben^céL'. , lae operis ipiarii. wabbe is webbc van wevcnM^ 201. /ianf» Ponigseem. zie HoNit^EM. ^ONIGWA^EN. IL O. zie HONIG' RAAT. Honigzeem of Honigseem, d« bloem, het vetfte van den Honig. Seim. H. p. Pinguedo. Zeem of Seem alleen eertijds voor Honig gebruikt. Hiervan Zeemleder voor Zachtleéer. \L201. Jant. Honigzoët, dikwijls aan lippen^ mond, tong enz. toegekend, ook aan dichtwerken en Poêti- fche uitvindingen ; honigbeek uic. de pen van Hooft ge.vi.oeid. II, 125. C^ói.^ HoNY. Eng. ?ie HoNf^. Honing, zie Honig, HoNNiNG. Deensch. zie Qorao. IfoNUG. A^em. zie Honig. HoNUG. F. D. zie Honig. HoiNJNG. Zw. zie HoNj^ Hoofd (h^) van den buik büu» rriv. zje ftüiK. ^ HooroEKijN. I. 35. i^ia.) K 2 Hoop* 7« REGISTER. Hoofdig , mondig , lyvig enz. III. 314- (57 "O IIooFDPALEis kwalijk gebruikt daar geen mindere paleizen zijn. • I. 60. (^3.) HooFDSTijF. zie Halsstarrig. HooGDUiTscu (het later) niet de Moeder» maar een Zuster van ons Nederduitscb. III.83. (484.) HooGDUiTscH. vertalingen uit de- ze laai voeren woorden in een an Jeren » dan by ons bekenden, zin in. I. 391. Aant. HooGEN. zie Op&rabqen. HOOGGEBULT. Zle GeBULT. iloocMOEDiG» /f 0/5, vinn^oand 9 was ook eertijds grootmoedig. 1. 128. (50.) HOOGWAARDEEUBAAR. Zie ReIS- ' BAAR. HooiTAs. zie Tas. tloOLCN» HOOLDE, GEHOOLD. 1. 155. • 156.(62.) Hoop. *t Gemeen zegt een koapen mieren enz. voor een hoop^ttn hoop is eigenlijk een ftapel of tas. II. 359. (361.) HOOPTET, HOORDET.I. 467.(208.) HooREN aan de oogen toegefchre- ven. If. 296. Hoorn, by de Hoornen grijpt men een Sder. zie Vacht. Hoornen , pumeQ van d^nMyter. }i$ M«T£»f Hoovbn, of liever Hoven, echt Ne^ derduitsch Werkwoord; buterd Hoveeren. III. i a 8. (500.) Hoven beefc verfcheidene beceekenisièo, als Hoven ^ eenhofof landhoeve hebben , waarvan gehuisd en ge» hoofd zijn* Hoven ^ woonen »en wooning geven , in huis nemen; /^i^v^if, een plaats ge^tn'^Hoven^ Hoofseh leven; famengevoegd met brasfen , wedfchappen en banltetteren ^ hiervan Hofvoot feest. 128. 129. (500.) en a/d, Aant. (r) (i) HoPOEKER komt van Ho en Poelker d. i. Hoog en ffoc/ier , derhal- ven meer dan Hoogfpreker. IL 98. 9S^. HoRATius tot Horaat verkon. III. 135- 136. (502.) Horken , Hurken , Horcken , Hukken » Huiken en Harren. III. 276. 277. C556. 5570 Houden eertijds Holden. «I. 281» ("50 Houden in hand of handen, zie Hand. Houden, de einden by malkander houden y en zijn eind houden verfchillen. zie Eindhoudknd. Houwen het hoofd van den buik. zie Buik. Hoveeren, verbasterd van Hoven. n. 065. (321.), Ha- REGISTER. n HovEERfiN. zie Hoven.. Hoven. Verb, van Hofy H$ven. !• ^S7* (^30 2ie op Hooven. ^TEIN. Gr. zie Zeilstar. HuFDiG. zie Levend. Huid gemeen aan menfchen en beesten. I. 285. (^126,') de huid touwen wat beceelcene. aid. (136. 127.) Huiken, zie Neerhurken. Huis is het lichaam van de ziel. zie Verhuizen. Huis. in een huis varen, zie Va- ren. Huisraad, zie Honigraat. Huiveren. Frequentaf/ IL 47a. (412.) Hukken, zie Nsbrrurren. HuLPwoORDEN niet wel dikwijls herhaald. I. 473. (aop.) Hun. zie Hen. Hun. pron. posfesfivum. zie Zijn. Hun. Daf. of Abl. pi. van Hr. zie Hv. HuNANG. IJsl. zie Honig, HuNiG. A. S. zie Honig. Huppelen, zie Huppen. Huppen» faltare. \ Frequentati* vum Hv^PELMK^fa/fitare» H. 469. (4 10.) Huwelijk waarom dilcwijls by de Muziek^en óeze by dit vergele- ken. III. 69. (474.) Huwelyken aan een oor/eg L zyde in denzelven kiezen. IIL 72. C47^0 ®" ^^* /iant. HuwELijKMAKER', ParanyUiphus. II. 179. (281.) HuWELlJRMAARSTBft, PfOnuba. IL 179. (281.) Huwen oneigenlijk , doch fraai gebruikt voor volmaaktelijk yer^ eenen , in *t byzonder van eea huwelijk tusfchen flem en fiiO' ren. III. 69, 70. (470. 471.) Huwen f trouwen 9 ver hy liken ^ parent ftrengelen enz. ook op andere zaken overdrachtelijk toe- 'gepast. 70, 71. (475O 7'- -^^*^* I.' I. de fcherpfle onzer klinkers, on- bekwaam om een fcherp en fijn geluid natebootfen. III. 143. (504.) I, by de Ouden zeer gemeen aan . *t einde, moet worden uitge- drukt door een verlangde /• d. i. ij of y. De fpelllng van olit hifiorit dat by ons zoude zijn ö/y , hiflory^ by de Ouden in geen gebruik, maar die van ie , als jftorie , hifiorie^ glorie , posfesfie , tralie , provincie , grade; dus merrie ^ niet merri K 3 of m REGISTER; of merry ^ hlU^ otef kH of leijy olie^ niec oti of §h i% Icbrytreo. I>e klank van i>, fea aanzien van f tny^ ais die van êe ten aanzien van p en 00. IL I en i£ noolc, oiaar wel i en y door de Ouden verwfsfeld. I£. fi|5o. (318.) Wezenlijk onder* Icbeid by de zelven cusfchen i en »• aid. I en £ worden in aUe ttlen ver« wisfeld. IL 409. (382.) L £ <iikwiHs Ml I veranderd. IL 274- C357O Jaacob 9 van *c aloode Jagetéi. 153- (509.) Jaar in 't Mv. by verkonlng voor Jaaren. IL 214. Tapa.) Jacht mennen, zie Memnen. Jaculari. Lat. zie Verwande- len. Jagen, zie Jagt. Jagen, Joeg, beter iuk jsagée. I. 182. Aant. Jagen. Imperf. jaagde ^ niet joeg^ part. gejaagd 9 niet gefagen. IL 1 1 6—1 22. en aJd. jlant. Qis?-^ «60.) Jager, zie Jagt. Jager en Vueger. zie Vlieger. Jagt verdeeld in Jagen ^ Vliegen en 'Fisfchen. liegen en Jagen dikwijls ce ftaen gevoegd. IIL 118. (496.) by 'c melden van yUegen en J^en behoort gewag gemaakt te worden van Valken en Honden. 1 19, (496.) 't na* Jaten biervan een blijk « dat de kracht van de woorden Vliegen eq Jagen , en Jager tn Vlieger^ niec verftaan zy. Vliegen U met S^r* wer^ Valk of Havik Jagen.Hiet- van fï»fA/, Vogeljagt,ander$ Ve- derjagt. old, 1 19. (496.) Vliegen en Jagen ook by overthacht ge- bruikt. 12a Aant. Vliegen en Jagen verkeerdelijk gezegd van <de Jagt van Hazen ^ Konjnen enz. aid. Visfchen^ Vogelen^ en ter Jagt hopen famenge- voegd. 'Vogelen, aid. *t zelfde ala Vliegen, aid. iao.(497.) Vlie- gen eigenl. bet wild met Val- ken vangen \ Vogelen zulks met netten doeo, dit wordt bepaal- delijk van vliegend wild ge- zegd; Vliegen beteekent hec wild BMC Valken te vangen, een Jager gezegd by iemand te woonen , een Valkenier by een Vont te Vliegen d. 1. als Valke^ nier woonen. *t Vliegen eigenl. Vederfpel genoemd. 120— 12a. (197.) en aid. Aant* Jan L Hertog van Brabant. Dea- zelfs ongelukkig uiteinde. L ^^ Jan REGISTER. 79 jAif Allbman. tie. Alleman. }ai« db G0BDE5 Hmog tad Bra- bant , Gildebroedtfr van de Ka- mer van. Rhetoryke din Boek te BnisfeL L 393. (13 1.) Jar-en, Jacob en. 11. 332.(348.) Jan Wortel, voor Jan Raüixe^ III. II5-C4P40 Jardin. Pr. zie Warmoéi* Icarius. zie Ikaar. Icarus, zie Ikaar* ItELLËs. Fr. zie Zelvk. ICELOs^ Griekfcbe naam van «eil der Dromen of kinderen van den flaap» III. 114. C494<) IcELUY. F. D. zie Zelvb^ IE. zie L Jen, uitgang der verkleinde Naam- woorden, i;oo fniinktkUken. 1.37- (130 IBven. De Werkwoorden van de- zen uitgang liebben iéfiie , iffd^ als Lieven^ Liefde^ Geliefd^ Klieven^ Kliefde^ Gekitefdtnz. n. 3*3. (344 ^ Ierogufick Ital. zie LivEnei. Ig. Tetminaiio. De Bynaamwoor* den, eindende in dezelve, zien , op den aard of geneigdheid, dé Deelwoordeti in de op deda- delyke werking. III. 315. (57'0 *( gebruik van den uitgang ig Tan hec Deelwoord DB zeer ge» mten In dé zeatiéflde «euw , tis tonghich voor fnapptr^ we- tentich voor wetende^ ¥€té halich voor verhalende , èe*' veehthh voor heveehtende , be*^ rouwich , behoedich , verffb^- dich^ vlammich oogenliehi voor r/ammend , flikkerig , mim* tneir eyndig^ moordig ftaal^ èêê* ziek voor biozend^ danekteggM- ghtvretfebtf gWntïedgbUttekett^ lUhtgevig. 313. 314. Amii. Id« vele Adjectiva van dezen viii- gang by dtf Ouden , du btn'teii gebruik, als Vtfr/^dT/^, onver fit- • dig^ verfmadig i beradig ^4fver^ ladig , fchadig^ eoi. IL 1/4. Igheid. deze uitgang der wöofdea in plaats van 't eenv. kefi af« gekeurd. I. 58* (212.) doeli mee te weinig gronds* aid. Aanu IL 149. (270.) Y. voorbeelden van woorden met een Y in piaats van I geldsre- ven. IL i8«. 189. (286. 2^7.) over 't rechte gebruik dezer Letter zie \]* Y. zie L Y. zie D. Y en £y of Et. Nooit hebtoi de Ouden zich vergist 'in den klaiilt . of fchrijfwyze fao deze L«c- ter Sd REGISTER. . ter en tweeUaok. IL 261. (319O I]. zie L Y en £1 verward, zie Eislijr. Y veranderde Vondel in L II. 401. (252O IJ en Y. drie gevoelens omtrent het rechte gebruik dezer lette- ren beoordeeld. Het ware is . de 1} te gebruikea , wanneer *t zakelijk deel I hebbende door een medeklinker wordt gefloten; , Y daar een enkele klinker vol- , doet. II. i88. 189. en aid. jlant. 103. Aant. (286. 287.) YDER»by M. Stoke niet gebruikt. III. 77- Aant» Yemant voor iemant. II. i8p. (287-) Yet voor «t* IL 189. (287.) IJl (inder) oude Abl. voor in . de ijl. II. 382.(169.) I]s en Eis. zie Eislijk. YSER^N HART. Zie YZE. YsERKRUio. zie YZE. IJsKEGEU zie Kegel. IJsLtjK.zie Eislijr* IJssELijK. zie Eislijk* YsTORiE. zie L YvERENDE. zie Levend. YvERiG. zie Levend. YzE. Verbena. Yzen kruid, Yzen- BART , verbenaca 9 fagmen^ herba , putrida ukera eaki' tens tooky zeren hart. Kwalijb Eize^ Eizenkruidf Eizenhart. IL 338.(3520vergel.344*(354-) Yzen. zie Eislijk. YzER» eertijds Isen. zie Eislijk* YzEREN i. van Tzer. IL 33a. 333* 348-351O Ik en wy verwlsfeld. IL 240^ Ik donder. L 39. (13.) Ik lust voor mj lust. IIL2 ip.(S340 Ikaar , Icarus of Icariin in *t Lat. een üarrenbeeld» meer be- kend by den naam van Areturus. III. 40- (46Ö.) Ikarus een Flieger genoemd* zie Vlieger. Imperativus. tweede perfoon van 't Meerv. eindigt opT.IL35.(229.) Imperfecta of Praeterita der ongelijkvormige Naamwoorden^ Aanmerking omtrent de Naam- woorden daarvan komende, zie Naamwoorden. Imperfectum , fomtijds gelijk- vloeiend geworden , en *t parth * cipium ongelijkvloelend geble- ven. IL 42. Aant. Imperfectum by de meesten e in den tweeden perfoon , zonder onderfcbeid van Enk. of Meerv. 't laaide by anderen en. Deae pe^ REGISTER, Bi perfoon wordt beter in t of tt geëindigd. I. 4Ö4— 467. (207 — 209.) en aid. Aant, ook Aam. 467 — 471- Impresa. Ital. zie Liversi. Impiuss. £ng. zie Liv^abi. Iir. terminatie, om het Vr. Ge* flacht aanteduiden , .goed Duicscb. In een vers echter fomcijds beter voor Gezellin, Cezelle, dat. niet minder goed is. Zo wordt ook een vrouwe- lyke Erfgename onderfcheiden van een mannelyken Erfgt- naam f ook Erfgenaamjier en Erfgenaam voor Erfgename ge- vonden , fFees en. fFeefe voor een ouderloos Meisjen, en kwaJijk het Wees. Sultane beter dan Sultaniju Slave voor Sla- vin. Dit heeft fomtljds des- zelfs fraaiheid. II. 390. (372») Iv de Zee door de Baaren. III. a44- (544.) Iv den Ploeg Jpaanm. I. 116^ (49.) U het Krijt, lU» 55. (471-) Ijï het Lijfjtaan. II. 282. (33o0 Iv het Stof kruipen. III. 224. (53^. 537~Ö4».) Iv. het Touw /pannen. 1. 127. (49.) Iv het Faan¥ater fitten* lil. 17. (4570 Is het Weezen. I. 173. (69.) Ijx het Zand. II. 66. (241.) In het Zog volgen. IIL 1 7 ~ I $♦ (457. 4S8.) In Hoeken en iVinkeU. L 132* (52.) hx iemands Zog vaaren, zie Vaa« REN 127 IEMANDS ZOQ. In Kraam gelegen, h 36U (160,) In Ly leggende, I. iZo. (124—125.) In den Loop., zie Loop. In. zie Lettbroreep. In de Wapen, zie Wa^bn. In. Terminatie^ als HeilandtfU £en woord dat weinig voor* komt, van dezelfde foort all Tirannin, HeroUtin^ Monat'- chin f Wichlarin , Toverin , Schenkerin, Minnarin: vrecm* der luid Vaderin voor 't Lat. Parens. De Ouden fcheptm in dezen uitgang fomtijds be* hagen: ais Striderinne,Ferley* derinne^ Rechte f inne^ Toverin- ne, Bekenmrinne. Niet on« aartig Maria Magd. Aposte* linne genoemd. Een hiadet by de Ouden hattinM. II. 305. en Aant. %o6. (33^0 Dok Adamin, Centaurin, 7>fl- janin, SchiUknafin^ Burgerinf h Mac* 82 REGISTER. Poogdin y Jleerin , Sondarin, Hebreirin. III. 306. Javt. In. zie Verwandelen. Inademing, des Westen winds, geacht fonunige dieren be- vrucht te maken. 11. S38- (444.) In al zijn leven, zie Leven. Ineeeldin«. naam van een der Droomen of Kinderen des ilaaps, byOviD. In'tGrieksch Fkantafos^ N. D. Fanuityi. lil. 114. (493.) Inbeelding. Dit woord kan in de Poêtifche taal nietwor* den gebruikt. I. 418. JÉÊOt* iNcisfo. zie Snede. Incisum. zie Snede. Incunabula. Lat. zie Wieg. Indicativus. In plaats van denzelven met dat of ka^ fomtijds een Infinkiyus gp- braikt. II. 309. (337* 338.) Indien. Kwalijk voor temy. III. 21. (459.) Indrxnxsn. zie Brinken. Inhnitivus, in plaats vin een Indicativus of SuhjunSivus roet dat of koe gebruikt » post ver» ba narrandi &c. 11. 309. (337- 338.) Intinxtzvus Obuquus. Wat, en waar te gebrufteo. III. 280—286. CS57— 559.)ccn konstterm der tegenwoordige Spraakkunst, is in haar oor- fprong in de taal niet ge- weest, deszelfs merk . Dit te is of het of het voorzetfel tot. Hierom, als men mii heeft, heeft men veel al geen te by de Ouden, em te tweemaal *t zelfde, en even als van ^ aan voor van amy en dy ghy voor dy of ghy alleen, U voor een infinitivus in e uit- gaande gebruikt, te vaame niet te varen j is, om dat vaame een afgetogen cajiu is. te ont« breekt by de oude Schryvess achter weten 9 hieten^ wanen , fckynen^ beginnen , voor deze woorden een participium ge- bruikt, gaan zitten f waarvan gegaan zitten enz. 282»- 284. Ingknis, L Eeehems. lil. 230. ( 540.) Ingespannen s^, geest. Von- del zegt epgefpannen. 1. 127. (49.) Inoewanil (lillend) zie Lillen. Ingewand. Kinderen^ worden 't ingewand der Ouders ge- noemd. IL a8x. 282. (330.) In- REGISTER. Si IvoRsmtE. zie EECHtms. IV6U£ir, Lac. i$ Ingenis. III. a37. (54I-) IVHAALBN. Waardig in ti haaien ^ onbepaald, of in een dadely- ken dan lydelyken zin gezegd zij. III. 58. Janlt. 59* ^dn». Ijiluistzrbn. zie Luisteren* Ihnen. zie Verwandelen. Inneren. zie Verwandelen. Insegna. Ital. zie Insionb en LSVEREI. iNsxoNE. PI. Ihsignia« Lat. in- fignia zun* kenuekent. Dik« wils overgezet Liverei. Dik- wils Teeken of Devies op de wapenen der Ouden. Ook geflachtwapens , beter / zo men wil , fiemmtlta genoemd. Ook Teekenen v;»n Majefteit enz. in 't lul. en Fr. It^eg- namEnfeigne. Een Veldue- keny Vaandel y Vaandrig^ Uit- hangbord. IL 228. 22p. (301.) Inslaan, (eenweg) III. 29%. IHSLORFEN. (ien dood) IL 298. Inspannen, zyne zinnen ^ zijtf geest: by Vondel op/pannen. Dit komt Tan 't infpannen van paarden enz. voor den ploeg. I. xa?. (49O X^nsDZN» ten, beter dan den drmpeU L 229. 230. (loa) JoBo voor jaagde* IL 11 6* (257—6300. JocRBRij. zie Rij. 