VADERLANDSCHE LETTER OEFENINGEN
Hier is de zon (JEAN PAUL zegt: de bloeddruppel 5 ik zoude liever hiervoor den dauwdruppel in de plaats ftellen) rond, en de bladeren zijn ook hier in oneindig __verfchillende vormen van cirkel en eirond geknipt. Zoo ons oog op geene fcherp geteekende bergruggen rust, dwaalt het onbelemmerd over onafzienbare water-en land- vlakten rond, die allen op de aangenaamite wijze ge- ftoffeerd zijn, of wordt aangetrokken door breede ftroo- men, die kalm zich met den Oceaan gaan vereenigen, De zon gaat overal onder, hier zoo wel als in Duitsche land, Zwitferland en Italië en waar niet al, tot in China en Othahite toe, en. wij behoeven daar niet naar toe te reizen om zulks te zien. Het is aardig, en ik geloof, dat het met de meeste wandelaars het geval is, dat zij meer naar het ondergaan, dan naar het opkomen der zon gezien hebben. Eindelijk hebben wij ook hier fchoone en gebogene bloemen, waarop wij met welge- vallen kunnen ftaren en wier liefelijke geuren: wij kunnen genieten. De weinige gevoelige wandelaars behoeven dus geene reizigers te worden. SocraTes verwijderde zich zeldzaam ver van Athene en van de boorden van den dlisfus. Misfchien was Delium het verfte oord , dat-hij bezocht; en daar was hij als foldaat genoodzaakt naar toe te gaan, zoo als de foldaten wel meer op plaatfen gezonden worden, waarnaar zij uit eigen verkiezing niet henen zouden wandelen. Toen hij wijsgeer geworden was, mogt hij eens enkele keeren naar het voorgebergte ` 500 OPMERKINGEN van Sunium en de haven van Pireus gaan, maar dit fchijnt uiterst zeldzaam geweest te zijn. KANT ver- wijderde zich in zijn wandelen nooit buiten het gezigt van Koningsberg. Ook is ereen hemelsbreed onderftheid tusfchen zulke wandelaars en een reiziger. Eene be- fchrijving van den laatften zal het ons aanftonds aan- fchouwelijk maken , dat men een echt wandelaar en een rusteloos of zelfs een bedaard reiziger voor twee tegen- overgeftelde perfonen te houden heeft. Een reiziger, die door de hedendaagfche reiswoede bezeten, en door de menigvuldige gelegenheden , om fpoedig te reizen, wordt aangelokt, is iemand, die zich te huis verveelt, die af- wisfeling wil hebben en zich aangenaam wil verftrooijen. Indien hij een gevoelig wandelaar ware , zou hij die ver- veling niet gevoelen, en afwisfeling met aangename ver- ftrooijing genoeg vinden, zonder hiervoor op eene dili- gence of ftoomboot te gaan zitten. Altijd ten hunnent te blijven, is voor hen zoo eentoonig ; de eene dag glijdt even zoo als de andere voorbij. Zou het misfchien bij velen niet daaruit voortkomen , dat flechts één toon, en dat wel een valfche, hun altijd in de ooren klinkt? Zij zullen die dan ook wel in Wiesbaden , Parijs, Londen, Gelderland hooren klinken, omdat hunne ziel een ver- fleten muzijkinftrument met ééne ont{temde fnaar is. Zij zoeken nieuw gezelfchap , andere menfchen , andere boo- men, alsof hier geene genoegzame verfcheidenheid van menfchen en fraaije boomen te vinden ware. Het gezel- fchap , dat men op reis aantreft, is dikwijls veeì minder beduidend dan dat, wat men op den weg onder het wan- delen ontmoet. Bij het eerfte is men genoodzaakt eenigen tijd zelfs tegen wil en dank te blijven , alle lastige vra- gen van hetzelve beleefdheidshalve te beantwoorden, en hunne foms nog lastiger gefprekken aan te hooren. Op de wandeling ftapt men zulk gezelfchap zonder onbe- leefdheid voorbij, of laat het vooruitgaan. De reiziger verveelt zich dus te huis; de wandelaar verveelt zich dikwijls op reis, en als deze de lieden met pak en zak driftig de ftad ziet verlaten, om een zoogenaamd plei- OVER EN ONDER HET WANDELEN. 801 ziertogtje te doen, wenscht hij hun veel vermaak , en gaat kosteloos eene wandeling maken. Een reiziger is niet zelden iemand, die, door nieuwsgierigheid gedre- ven, alles te gelijk wil bezien, en zich geen tijd gunt, om de voorwerpen op zijn gemak te bezigtigen. Schoone gezigten, merkwaardige gebouwen, fchouwburgen, Vaux- hals, Mufeums, alles befchouwt hij haastig , alles be- zoekt hij vlugtig, flechts bedacht zijnde om toch niets merkwaardigs te vergeten; en na dat men alles bekeken heeft , vraagt men nog ongeduldig: „Is hier nog iets interesfants , want om twee uren vertrekt de fnelwagen en wij moeten nog verder op?” — Reizigers te voet - zijn, zegt men, hierop eene uitzondering; het zijn wan- ` delaars , die flechts eenen verderen togt doen ;- zij hebben den tijd, om alles op hun gemak te bezien, en zijn van het lastige reisgezelfchap ontflagen. Maar hoeveel on- aangenaamheden hebben zij niet te verduren , van regen, wind , brandende zonnefchijn, honger en dorst, waaraan de wandelaar zich niet behoeft te onderwerpen. De wan- delaars hebben echter eene groote achting voor weten- fchappelijke reizigers; want deze ftellen hun in de ge- legenheid, om des winters aan het hoekje van den haard te reizen. Het tafereel der wereld ontvouwt zich dan voor hun oog. De wandelaar ziet dan Londen, Parijs, zonder genoodzaakt te zijn in een, dikwijls alles behalve zindelijk, logement zijn’ intrek te nemen. De overblijf- fels der oudheid , de Gothifche kerken der Middeleeuwen ziet hij voor zijn oog oprijzen; het Colifeum, het Pans theon van Rome, de Propyleên , het Parthenon te Athe- ne, de bouwvallen van Thebe en Palmyra vertoonen zich voor zijne verbeelding, verheven en met het waas der eeuwen bedekt; terwijl de reiziger dikwijls niets dan ruwe fteenklompen gezien heeft. Hij is met BELZONI in de rotstempels van Zp/amboul en de Egyptifche konings- graven, zonder gevaar te loopen, om hierin, zoo als deze, bijna te verftikken. — Eindelijk, om van de rei- zigers af te flappen, deze ontmoeten foms menfchen , met wie zij gaarne vriendfchapsbetrekkingen zouden wil- MENGELW. 1839. no. 16. Hhh 802 OPMERKINGEN len aánknoopen; het onverbiddelijk uur van fcheiding is daar; de laatfte handdruk is gegeven, en... men ziet elkander op aarde nimmer weders Welk eèn aandoenlijk oogenblik voor eenen gevoeligen mensch , die zoò zelden een met hem fympathiferend wezen ontmoet! De wam- delaar hecht zich aan een bepaald getal voorwerpen en aan weinige perfonen; hij ziet dezelve dikwijls terug , en maakt zich met hen gemeenzaam, om zoo fpoedig niet te fcheiden,. De menschheid, die duizendtakkige, digt belommerde boom, is hun niet onverfchillig; zij rusten dikwijts onm- der deszelfs fchaduw uit; zij zien niet zonder aandoe- ning deszelfs gele bladeren vallen, maar tevens onop- houdelijk weder nienwe uitfprniten ; want de boom blijft, OVER EN ONDER HET WANDELEN. 803 eeuw in eeuw uit, altijd groen. Dan denkt de wande- laar dikwijls, dat ook hij eenmaal van deszelfs ranken , hetzij door ftormwind, hetzij door verdorring , op den grond zal nederzweven en door zijne opvolgers zal ver- treden worden. — Neen! dan verheft zijne ziel zich boven de aarde, en hij hoort de ftem van den Genius : „ Daar is hier boven een talloos heir van werelden en fterrekringen , als zoo vele woningen, voor den geest bereid , die voor eene eindelooze volmaking is in het aan- zijn geroepen.” Hij rigt dan het oog op tot het flikke- rend uitfpanfel, en het raadfel der fterfelijkheid is voor hem opgelost. De fchepping wordt voor hem de tempel van den heiligen God, en is niet alleen fchoon , maar met een zedelijk doel aanwezig. Naarmate zijn hart ont- gloeid wordt, worden zijne oogen verhelderd, en iedere befchouwing der Natuur is voor hem een ftap verder gedaan op den heilweg van Godsdienst en deugd. O! mogt ik eenmaal zulk eenen wandelaar ontmoeten, ik zou mij beftendig aan zijne zijde voegen , om veel van hem te leeren gevoelen ; zoo mij dit eenmaal mogt ge- beuren, zoude ik mij haasten, om zijne gefprekken en opmerkingen aan ulieden mede te deelen. LONDEN DOOR EEN’ DUITSCHER BESCHOUWD EN BEOORDEELD, Ik heb bet merkwaardigfte gezien, dat de wereld oplevert — ik heb het gezien, en ben nog altijd verbazing ; — nog altijd zweeft voor mijnen geest dat fteenen woud van huizen, en die ftortvloed van levende menfchen, met hunne kruifende driften; en de woeste begeerlijkheden des vermaaks, van den honger en den haat; — ik fpreek van Londen, Zend eenen wijsgeer naar Londen; eenen wijsgeer, maar geen dichter, Plaats hem op den hoek van Cheapfide, Hij zal-daar meer leeren, dan uit alle boeken der laatfte Leipziger mis. Als de golvende menigte om hem heen ruischt, zal er ook eene zee van nieuwe denkbeelden in hem oprijzen; de eeuwige geest, die daarboven zweeft, zal in hem werken; Hhh 2 804 LONDEN. en hem de verborgenfte geheimenisfen der masatfchappelijke orde openbaren; — hij zal den polsflag der wereld hoorbaar vernemen; hij zal dien zigtbaar zien; want, is Londen de regterhand der wereld, de werkzame, magtige hand, dan is deze ftraat, die van de beurs naar Downingfireet (*) voert, de polsader der wereld, ` Maar zend toch geen dichter naar Londen! Die koude ernst van alle dingen, die kolosfale eentoonigheid, die machi- nale beweging, dat ftroeve van de vreugde zelve, alles be- klemt in dit Londen de verbeelding, alles fchroeit het hart toe. Zend er voor alle dingen geen’ Dwitfchen dichter heen ; ‘geen droomer, die voor elk huis, elk mensch blijft gapen. De fukkel raakt overal in het gedrang, en kust den grond weldra onder een God dam, want dit volk heeft al te veel te doen, Het leeft op een’ hoogen voet; het wil, hoewel kost en kleeren daar te lande duurder zijn dan bij ons, even. wel beter gevoed en gekleed zijn dan wijs en, zoo als het bij voorname lut hoort, heeft het ook groote fchulden ; als echte opfnijders werpt het ook foms zijne guineas ten venfter uit, en betaalt andere volken, opdat zij tot zijn genoegen onder elkander plukharen — en daarom heeft John Bull dag en nacht te werken, om geld voor zulke verteringen bijeen te krijgen, dag en nacht de herfens af te beulen, om nieuwe werktuigen uit te vinden, Hìj zit en cijfert in het zweet zijn aanfchijns, en loopt en draaft, zonder om zich te zier, van de haven naar de beurs, van de beurs naar het ftrand; en dan is het hem toch wel te vergeven, als hij, op den hoek van Cheapfide, een’ armen Duitfchen poëet, die bij een paar prentjes ftaat tetreuzelen, wat hardhandig op zijde werkt. De prent, die ik op den hoek van Cheapfide aangaapte, was de overtogt der Franfchen over de Berefina. Toen ik, van deze befchouwing afgerukt, weder naar de woelige ftraat keek, waar een bont kluwen van mannen, vrouwen, kinderen, paarden, postkoetfen, en onder de hand ook een lijkftoet , gonzend, krijfchend, knarfend en zuchtend zich op en neér bewoog, — toen kwam mij dit Londen als eene foort van Berefina -brug voor, waar elk, in dollen angst, om zijn armzalig leven te redden, het eerst doordrin- gen wil, waar de vermetele ruiter den voetganger vertrapt, en hij die valt, voor altijd verloren is; waar de beste ka. (*) Ministerie van buitenlandfche zaken. LONDEN. 805: meraden gevoelloos over elkanders lijk heenfnellen, en dui- zenden, die, tot ftervens toe afgemat, zich te vergeefs aan de planken der brug willen vastklemmen, in het ijskoude graf nederftorten, Hoe veel zoeter en huifelijker gaat het in ons lieve Duitsch- land toe! Gemakkelijk als in den droom, rustig als op den Sabbath, is hier de loop der zaken. Vreedzaam trekt de wacht op; in het zonnetje glinfteren de uniformen zoo wel. als de huizen; de musfchen huppelen over de fteenen, en in de luchtige ftraten is overal ruimte ; de honden kunnen elkan- der naar goedvinden, in de hun eigene taal, hunne gewaar- wordingen mededeelen, de menfchen bij elkaar blijven ftaan praten over het weêr en de komedie, en groeten, ter aarde toe groeten, wanneer een voorname ezel of vice-ezeltje, met een lintje aan den glimmenden rok, of een gepoederd, verguld hofmaarfchalkje, hen, genadig wederom groetend, voorbijfladdert | i i Ik had voorgenomen, mij over de grootheid van Londen „ waarvan ik zoo veel gehoord had, niet te verwonderen; maar het ging mij even als dien fchooljongen , die plan had, om. de flagen, die hem wachtten, niet te voelen, Hij had na- melijk de gewone flagen met den gewonen fok, en als ge- woonlijk op den reg gewacht, maar kreeg daarentegen eene ongewone dragt, op eene ongewone plaats, met fnerpende roeden. Ik wachtte paleizen, en zag niets dan kleine hui- zen, maar die juist door hunne gelijkvormigheid en onover- zienbare menigte den diepften indruk maakten. Deze tigchel- fteenen huizen krijgen door de vochtige lucht en den damp der kolen eene gelijke kleur, te weten donker olijfgroen, Zij zijn allen eveneens gebouwd, doorgaans twee of drie venfters breed en drie hoog ‚.en van boven met kleine, roode fchoor- fteenen verfierd, die er als bloedige uitgetrokkene tanden uitzien. De breede, regelmatige ftraten, die zij alzoo vor- men, hebben het voorkomen van twee oneindig lange kafer- nen, Elke Engelfche familie, al beftaat zij flechts uit twee perfonen, begeert toch eén afzonderlijk huis, waarin zij al- leen baas is, en rijke fpeculanten hebben, om in deze be- hoefte te voorzien, in dier voege ganfche ftraten gebouwd, die zij weder in afzonderlijke huizen afdeelen, In de hoofd- ftraten der City, den zetel van handel en fabrijken, waar men nog aloude gebouwen tusfchen de nieuwe verftrooid vindt, en alwaar de voorgevels der huizen met ellenlange namen en 806 LONDEN, getallen, veelal verguld, tot aan het dak toe bedekt zijn — aldaar is die eentoonigheid in den bouwtrant niet zoo hinder- lijk; te meer, daar het oog des vreemdelings telkens bezig gehouden wordt door het aantal nieuwe en fraaijé dingen, die overal aan de winkelramen prijken. Niet alleen, dat deze voorwerpen zetve eene groote uitwerking doen, want alwat de Brit vervaardigt, levert hij in de meestmogeliĳke voiko- menheid; maar ook de kunst, waarmede alles ten toon ge- fteld wordt, de fchikking der kleuren en de verfcheidenheid , geven aan de Engelfche winkels het behagelijkfte voorkomen; zelfs over de dagelijkfche levensbehoeften ligt een toover- glans verfpreld; de meest gewone eetwaren lokken uit door de wijze, waarop zij voorgedaan worden, De raauwe visch behaagt ons door de regenboogvormige fchikking der fchub- ben; het verfche vleesch ligt, als gefchilderd, op zuivere, gekleurd porfeleinen borden, met frisfche peterfelie omkranst. Inderdaad, alles is eene fchilderij, en doet denken aan het keurige penfeel van vAN MIERIS. Alleen de menfchen zijn niet zoo vergenoegd als op die Hollandfche tafereelen; met de ernftigfte gezigten verkoopen zij de aardigfte dingen, en de vorm en kleur van hun gewaad ftemt met die hunner hui- zen overeen, Aan de andere zijde van Zonden, die men het Westeind noemt, en alwaar de voorname en minder bezige wereld haar verblijf houdt, is de eentoonigheid wel het meest in het oog vallend, Overal ziet men hier ongemeen lange en breede ftraten, waarin alle huizen, groot als paleizen, zich overi- gens door niets bijzonders onderfchelden, behalve dar, even als bij alle tamelijk facfoenlijke huizen van Londen, de ven- fters der eerfte verdieping met getraliede ijzeren balkons voor- zien zijn, en men ook gelijkvloers een zwart traliewerk vindt, waardoor de kelders afgefcheiden worden en licht ont- vangen. Daarenboven zijn in dit gedeelte der ftad /zwares, vierkante, geheel met huizen van de voorfchrevene foort om- gevene pleinen, in wier midden zich een met een zwart ijze- ren hek afgefloten tuin bevindt. Op al deze pleinen en fra- ten wordt het oog des vreemdelings nergens beleedigd door de bouwvallige hutten der armoede. Overal ftaart men op rijkdom en aanzien, en zaamgepakt in afgelegene ftegen en donkere, vochtige gangen woont de armoede met hare lom- pen en hare tranen, De vreemdeling, die de groote ftraten van Londen door- LONDEN. 807 kruist, en met de eigenlijke kwartieren van het gemeen niet te maken heeft, ziet derhalve niets, of maar zeer weinig, van de menigvuldige ellende, die in Londen-geyonden wordt. Slechts hier en daar , aan den ingang van een donker ftraatje, vertoont zich zwijgend eene in lompen gehulde vrouw, mer een zuigeling aan de uitgemergelde borst, die met de oogen bedelt, Wanneer deze oogen fchaon zijn, werpt misfchien deze of gene nog een blik naar die zijde, maar deinst terug van de wereld van eliende, die hem daar getroffen heeft, De gewone bedelaars zijn oude menfchen, meestal Negers, die op de hoeken der ftraten ftaan , en, ’t geen in het morfige Londen van groot nut is, een pad voor voetgangers vegen, en daarvoor eene kleinigheid begeeren. De armoede, in ge- zelfchap der ohdengd en van de misdaad, treedt eerst des avonds vit hare fchuilhoeken te voorfchijn., Zij fchuwt het daglicht te zorgvuldiger, hoe afzigtelijker hare ellende af- eek: bij de overdaad des rijkdoms, die overal haren trots openbaart; flechts de honger drijft haar foms ook op het midden van den dag pit hare donkere hoien ,en dan ftaat zij daar met ftomme en toch fprekende blikken, en flaat het oog fmeekend op den rijken koopman, čie, tot over de ooren in geldfpeculatien begraven, haastig voorbijfnelt, of op den gemakkelijken Lord, die, als een hooger wezen, op zijn hoog ros daarbenen rijdt, en op het menfchengewemel ` rondom hem flechts nu en<dan een’ onverfchilligen, trorfchen blik werpt, als waren het gonzende bijen, of ten -minfte fchepfels van een minder ras, wier genietingen en wier lijden met zijne gewaarwordingen niets gemeen hebben; want bo- ven het menfchengepeupel, dat aan de aardkluic gehecht is, zweeft Engelands probility, als een wezen uit hoogeren fphe- ren, dat hee kleine Nederland als zijn afdalingskwarzier, Italië als zijn zomertpin, Parijs als zijne asfemblée of gezelf{chaps- zaal, en de geheele wereld als zijn eigendom befchouwct, Zorgeloos en bandelaos zweven zij daarhenen, en her goud is de talisman, die hunne iĳlhoofdigfte wenfchen verwezenlijkt, Arme armoede! hoe folterend moet uw honger zijn, daar, waar anderen jn baldadigen overvloed zwelgen! En werp: men al mer eene onverfchijlige band eene korst brood ig uwen fchoot, hoe bitter moeten de tranen zijn, waarmede gij haar doorweekt! f 808 DE TOLBEÄMBSTE OP DE PROEF. DE TOLBEÄMBTE OP DE PROEF. Eene Vertelling. Geeneet anders dan de Keizerstad Weenen , die, als een rens- achtige, te midden der heerlijkfte omftreken geplaatfte bijen- korf, ook buiten hare liniën (*) een groot gedeelte harer beste vreugden aan de naar buiten zwermende inwoners biedt, omvat de goede ftad Parijs binnen hare barrieren eene ge- heele wereld op zichzelve;' vanwaar dan ook vele duizenden der ingezetenen in hun geheele leven den voet niet buiten hare muren zetten, Vooreerst vinden de lediggangers d:ar- binnen alle afwisfelingen, welke elders uren ver uit elkander liggen; want noch drukke handelplaacfen , noch in eenzamen trots prijkende paleizen, noch genoegelijke woonhuizen, noch morfige armoedshutten, noch vrolijke tuinen , noch landelijk groenende wandelpaden onder het lommer van overoude boo- men ontbreken er, Ten andere hebben de vlijcigen en be- drijvigen tijd noch lust, om fteden op te zoeken, waar zij het niet ruimer en levendiger; dorpen, waar zij het niet lie- felijker en ftiller; lucht, licht en lommer, die zij nergens frisfcher en verkwikkelijker vinden kunnen, Voor al deze lieden begint, aan gene zijde der laatfte omwalling van P4- ` rijs, de provincie, en die ftrekt zich uit tot de uiterfte eind- polen hunner aardrijkskunde, tot Petersburg en Conffantine! Waar, aan de grenzen dier wonderlijke wereld vol pracht, rijkdom, eer, deugd en hoop, en vooral niet minder vol morfigheid , armoede, fchande, ondeugd en vertwijfeling, dè wegen uit de provincie in dezelve uicftroomen, zitten met argusoogen wachters van velerlei foort, Den reiziger, hetzij hij met rijtuig, te paard of te voet aankomt, ontvangt dt vraag naar zijnen, onderweg, door het onophoudelijke ver- toonen, reêds bijna verfleten reispas; want de Gendarmes, wier gele bandeliers op alle wegen prijken, en wier drom vermeerdert naarmate men de hoofdftad naderbij komt, taten zelden een rijtuig voorbij, zonder het doorzocht te hebben, en nimmer, zonder hem uit te vragen, den befcheiden voet- (*) Liniën noemt men te Weenen, hetgeen te Parijs bat- rieren heet: de buitenfte omfluiting en grenskring der ftad en voorfteden. DE TOLBEÄMBTE OP DE PROEF. 809 ganger, die met den. bundel op den rug en den wandelftaf in de hand zijns weegs gaat, Niet verre van hem, die er voor waken moet, dat geen eerlijk man en geen dief zich, zonder in orde zijnde papieren, in het gewoel der wereldftad komt ftorten , zitten er anderen, die onophoudelijk loeren , dat niet ftad en land in hunne tolinkomften verkort worden; zij ver- zellen diligence en vrachtwagen naar de plaats van derzelver beftemming, doorfnuffelen elke andere rijmachine, vragen den ftadwaarts keerenden jagtliefhebber naar zijn port -d'armes , dat hij pas weder in zijne brieventasch gefloten heeft, en kijken vlijtig uit, of ook de eerzame burgerman, de in haar zondagspak uitgedoste grifette, niet misfchien hier of daar eene flesch wijn pogen binnen te fluiken, Tot de uitkijkers dezer laatstgemelde foort behoorde federt lange jaren de oude crOossoT, die, met zijne kleine, grijze katoogen, nu den eenen, dan den anderen ingang der ftad getrouwelijk bewaakte, en daarbij een’ zoo geoefenden, zekeren blik verkregen had, dat hij, reeds van verre, ge- maakte ftoutheid van natuurlijke onbedeesdheid wist te on- derfcheiden, en ook onmisbaar den fchalk herkende, die door fchijnbare vrees hem poogde te foppen, ten einde hem met vruchteloos zoeken zijnen tijd te doen verliezen. van troost of deelneming aan de petite femme had toegefinis. terd. Nog bezwaarlijker echter werd voor papa GROSSOT het bewaken zijner dochter, waartoe, naar zijne meening, het opzigt harer tante, eene eerzame beddewinkelierfter in de rue du temple, bij lange na nier genoegzaam was, Darr- om had hij dan ook befloten, haar eenen hoeder toe te voe. gen, gelijk LISETTE er een’ in hem gevonden had, en bier. toe bad hij zijnen ambt- en ouderdomsgenoot PAITREX uit- verkoren. MELANIE echter meende, dat er voor haar geen betere hoeder zijn kon, dan een dergenen, voor welke zij gehoed moast worden; even als niemand beter gaauwdieven weet op re fporen en te vangen, dan die zelf tat het ge- nootfchap behoord heeft; en naauwelijks had, op eenen fchoonen zondagmorgen, GROssoT zijnen wil aan zijn dochtertje verkondigd, of des namiddags, terwijl bij me PAITREX, Op de bank onder de bloeijende acacia voor het huis, in ijverig gefprek verdiept zat, trad op hem toe een blozend, welgevoed jong mensch, met den hoed fchuins op de kroeze lokken gedrukt, den zwarten knevelbaard in de hoogte geftreken, het ftaalblaauwe jasje netjes afgefchuijerd, bruin lederen handfchoenen aan de handen, van welke de eene het wandelftokje met de zijden kwasten en den vergulden knop, naar eisch der mode, horifonraal tusfchen de vingers droeg. Met een: ftout vertrouwen ftelde deze Adonis zich, aan de daarbij van ergernis bleek en van toorn weder rood wordende beide oudjes, als MELA NrIe"s bewonderaar en be: gunftigden vrijer voor, Het antwoord, waartoe GROSSOT allengskens woorden vond, was niet van de hoffelijkfte ; mast de afgewezen vrijer liet zich daardoor niet van zijn ftuk bres- gen, bleef zoo vriendelijk en daarbij zoo ftandwastig, dst de door hem uitgekozen fchoonvader en zelfs zijn bedaagée medevrijer, overwonnen door de goedaardige en onweêrftaan- bare tronwharcigheid van den onbekende, eindelijk bewillig- den een verftandig woord te fpreken, en hem tusfchen het beiden op de bank lieten nederzicten. „ In de eerfte plaats dan tot u, vader oroSSsOT,” zeide hij; „want voor alie dingen ben ik gehouden u te zeggen, hoe ik heet en wie ik ben. Mijn naam is ARTHUR CYRINHAC; en zoo ikd vooralsnog niets anders ben dan een ouderlooze knaap nit Gascogne, zoo heb ik nier te min goede aanbevelingen en uiezigten, gelijk, :bij voorbeeld , hier dezen brief van uwer beguaftiger cn departementshoofd, den heer Directeur der DE TOLBEÄMBTE OP DE PROEF. 81 Douanen, in welk fchrijven hij mij eene aanftelling belooft, mits gij mij daartoe gelieft voor te flaan en mij uwe dochter ten huwelijk wilt geven.” — „Ja, dan zult gij lang moe- ten wachten, jonge heer,” hernam cROSSOT fmadelijk; » Want hec is eene mijner grondftellingen, niemand immer tot een ambt aan te bevelen, die de zaak , waarvoor hij fcheep komt, niet in den grond verftaat; en niemand verftaat regt op fmokkelaars te pasfen, die ‘niet zelf, met behendigheid en geluk, fmokkelhandel gedreven heeft. Overigens geef ik mijne dochter aan niemand, dan aan eenen tolcommies.” Zon- - der hierop te antwoorden, keerde nu de Gascogner zich naar PAITREX: „ Wat u betreft, mijn eerwaardige heer mede- „vrijer, zoo zijt gij oud genoeg...” — „ Wat heeft die melkbaard mij mijnen ouderdom te verwijten!" viel hem met boosheid de aangefprokene in de rede; de ander ging gelaten voort: „Zoo zijt gij oud genoeg, om te weten, hoe ge- vaarlijk het is, eenen beminden medevrijer in zijnen omtrek te hebben, Bedaard gebleven, vriend, ‘en laat mij uitfpre- kens gij zult met het flot mijner rede beter tevreden zijn, dan met den aanhef, Ik wil u eenen voorflag doen; en wan- neer gij dien aanneemt, en alsdan in de vrijaadjé de over- hand blijft behouden, zoo wil ik u op mijn woord beloven, nimmer eene poging te doen, om de rust van uw huishouden te toren.” * ' PAITREX nu meende, dat hij ook buitendien mans ge- noeg zou zijn, om alls onverlangde bemocijing met zijn huis- wezen af te weren, en wilde dus van niets dergelijks hoo- ren, tot dat GROSSsSOT aanmerkte, dat rust voor de toe- komst toch wel waard was, dat men zich verledigde, den voorflag in overweging te nemen. Derhalve bewilligde hij dan eindelijk, cyriNnmac te laten voortfpreken; en deze bood nu kort en goed de beide anderen eene foort van wed- dingfchap aan, hierin beftaande , dat hij, binnen den tijd van drie weken, driemaal hunne waakzaamheid zou verfchalken, en, bij klaar lichten dag, in eigen perfoon, verboden waar, bij hen voorbij, de ftad zou binnenvoeren; gelukte hem zulks, zoo moest eROSSOT hem voor een’ behendigen fmokkelaar, en derhalve als zeer bruikbaar tot tolcommies, erkennen , en PAITREX geene aanfpraak meer maken op zijne bruid; ge- lukte het hem niet, zoo zou hij zich verwijderen en niet weder laten zien. Bij dezen voorflag pinkte GROssorT Hs- tig met de kleine oogen; en offchoon vaiTrEx driftig té- i 812 DE TOLBEÄMBTE OP DE PROEF, genfprak, en beweerde, dat zulk een avontuurlijk grapje lieden van hunne jaren niet paste, verzekerde de ander dair- entegen , dat het al hoogst moeijelijk vallen zou hen éénmaal te bedriegen, daar zij immers den fmokkelaar nu van aange- zigt tot aangezigt kenden, en dat zij in het ergfte geval hem de tweede maal zeker betrappen zouden; hun aandeel in de dus zeker te verwachten aanhaling en boete zouden zij dan tot het bekostigen der bruiloft aanwenden, en hem, die ze dus voor hen betaalde, eens duchtig uitlagchen. Na lang aanhouden ftemde ook parrrex eindelijk toe, doch alleen onder voorwaarde, dat cyYriNrac hetzelfde kunstftakje niet tweemaal zou herhalen, maar integendeel , na het geluk- ken, daarvan ben oogenblikkelijk van het gebezigde middel zou onderrigten; waartegen zij, op verlangen van den Gas- cogner, plegtiglijk beloofden, dat zij hem geene vervolging van den kant der Policie zouden berokkenen, zoodra hij een- maal, na doorgeftaan onderzoek, buiten het eigenlijke bereik hunner ambtswerkzaamheid geraakt zou zijn. In dezer voeg kwam dan eindelijk het zonderlinge verdrag tot ftand, Cr- RINHAC verliet hen, welgemoed een liedje neuriënde; en GROSSOT, terwijl hij hem achterna zag , zeide, de handen wrijvende, tot zijnen buurman: „ Die knaap fteekt tot at den hals toe vol ftreken en knepen; gij moogt blijde zijn, vriend PAITREX, dat hij zelf u de middelen aan de kand gegeven heeft, om hem zoo goedkoop kwijt te raken.” De beide tolcommiezen namen nu voor, hunne oplettend- heid te verdubbelen, en den volgenden dag was de morge- groet, dien zij van een’ hoogen koetsbok ontvingen , nie noodig geweest, om hun te doen bemerken, dat het dima! CYRINHAC was, die, in een’ blaauwen voermanskiel gè dost, de drie aan drie voor elkander gefpannene zes paarde van de naar Chartres beftemde diligence beftuurde, Deze om- ftandigheid zou hen reeds alleen daarom verwonderd hebben, daar de gewone koetfier hun even goed bekend was als bë gele rijtuig en de zwarte paarden. Met ongeduld zagen zi den dag en het uur te gemoet , waarop de koets terug moest komen, die, door plotfeling ingevallene regens vertraagd, later dan anders kwam opdagen, en door crossoT & PAITREX zelven, verzeld door eenen Gendarme, naar d losfingsplaats begeleid werd, tot groote verwondering de reizigers , die gewoon waren, dat flechts een commies mede- reed, Onderweg zef CcyYrINHAC, dat voor ditmaal honn DE TOLBEÄMBTE OP DE PROEF. 813 moeite vergeefs zou zijn, want dat hij niet had willen wa- gen, den eigenaar der diligence aan verantwoordelijkheid bloot te ftellen ; doch dit diende flechts, om de gehate ambts- verrigting nog des te ftrenger te doen volvoeren; niemand mogt van de plaats; geen koffer, geen reiszak bleef ondoor- zocht; de paardenmenner moest zich de naauwkeurigfte vifi- tatie zijner kleedingftukken getroosten, en de kwade luim der aangekomenen, die in den natkouden wind zoo lang moesten wachten, begon zich reeds in luid gemor te openbaren , toen het eindelijk den tolbedienden behaagde, hunne vergeeffche nafporingen op te geven. „ Gij hebt ons nutteloos eene vere koudheid bezorgd,” zet GrROSsSsOT, die bleek en bibberend ter zijde ftond, en zag, hoe de reizigers zich allengskens verwijderden, de wagen in de remife getrokken en de paar- den door den ftalknecht weggeleid werden. Tot zijne ver- bazing antwoordde cyriNHAc hem met de vraag, of de contrebande, welke hij binnengefmokkeld had, dan nu vrij was? „Grappenmaker, zóó zult gij ons niet beet hebben!” klonk eerst het wederantwoord, en, toen de vraag in ernst herhaald werd, de verzekering: „ Nu, ja dan, in ’s hemels naam!” Hierop verzocht de Gascogner beiden met de uiter- fte beleefdheid, hem te willen volgen, en leidde hen, een paar ftraten ver, in eenen ftal, waar hij voor hunne oogen, uit de lange ftaarten zijner welbekende paarden, de kunftig daarin gevlochtene rollen Amerikaanfchen knaster-tabak los- wikkelde. Pairrrex rukte zich van woede het dun ge- zaaide grijze haar uit het hoofd, terwijl GROssoT de zaak beter opnam, den bekwamen fmokkelaar de hand fchudde , en flechts van hem de erkentenis begeerde, dat zonder het ` fterke regenen de list bezwaarlijk gelukt zou zijn. 814 *DE TOLBEÏMBTE OP DE PROEF. rugkomst der postkoets , onderhielden, toen de heldere, war- me namiddag de buren op de bank onder de acacia bijeen. gebragt had; evenwel namen zij zich zorgvuldig in acht, om noch in de tegenwoordigheid van LISETTE, noch in die hunner ambtsmakkers, van hunne betrekking tot den Gascogner gewag te maken, Niet dikwijls braken zij hun gefprek af, daar weinigen der voorbijgangers hun die oplettendheid waardig fchenen, tot eindelijk eene fterke boerenmeid kwam aanwandelen, welker forfche trekken onzen beiden commiezen min of meer bekend voorkwamen, en bij hen eene duistere herinnering wekten, alsof zij deze dorpfchoone reeds vroeger op verbodene wegen betrapt hadden, Ook vertoonde zich in het gedrag der boerin eene zekere verlegenheid, en eene zoo angftige ijlwaardigheid, toen hare mand met groente, boter en eijeren doorzocht en de regten daarvan betaald waren, dat G.ROossor dienlig oordeelde haar te bevelen in huis te komen, en dat hij am zijne vrouw, als de hem door de wet toegevoegde mede- helpfter in zijn ambt, opdroeg, hetgeen haar in zulk een geval te doen flond, te verrigten, De deern werd gloeijend rood; en deze kleur der verlegenheid week niet van hare wangen, ook toen zij zich in het afgelegen kamertje met de fchoone tollenaarfter alleen bevond, die van haren kamt nog zoo weinig aan hare ambtsverrigting gewoon was, dat zi levendig en diep de vernedering gevoelde, waaraan zulk een tooneel beide de deelnemende partijen onderwerpt; waaroa zij dan ook het meisje vermaande, haar vergrijp maar liever ‘zonder dralen te erkennen. „Voorzeker ga ik een’ verboden weg,’ zef de boerin verlegen en fluisterend. — „ Zookom dan met de contrebande, welke gij hebt, maar goedíchiks voor den dag, kind!” — „ Wanneer gij mij zulks veroor- looft, Jufvrouw , zal ik het doen; maar vooruit moet gij mi uwe vergiffenis verzekeren.” — „Ik vergeef het u vanbar- te, en mogen uwe regters even genadig met ù handelen!” — n» O! als gij mij vergeeft, dan heb ik niets te vreezen,” — „ Hierin bedriegt gij u, want mijne fem geldt hier niets, Kom, geef de waren over, en dwing mij tot geene onaange- name ftappen.” — „Uw bevel is mij eene wer,” riep M de fchuldige, wierp zich op beide de knieën, greep LisET- TEs hand, en overdekte die met kùsfen, — „ Wat mog dat beteekenen ?”. LriserTe werd bleek, wilde om hulp roepen, maat ver- mogt bet niet, en hoorde, als bedwelmend , cene liefdesver- klaring aan, die in vleijende welbefpraaktheid van de lippen des indringers ftroomde, Hij verhaalde, hoe hij geen ander middel gevonden had, om de waakzame jatoezij van den ou- den crossorT te verfchalken, en een geheim gefprek met haar, die hij aanbad, te erlangen , dan de verkleeding , wel- ke hem nu zoò gelukkig tot het vurig gewenschte doel geleid had. Gedurende deze rede bedaarde wel LisETTe’s gram- fchap, wijl geene vrouw in ernst op den man verftoord kan ‘blijven; die, door hare fehoone oogen betooverd en door zijnen toomeloozen hartstogt weggefleept, de grenzen der ge- wone zamenlevingswetten overfchreedt; tevens echter keerde hare zelfbeheerfching terug, en het gevoel harer beleedigde vrouwenwaarde gaf haar eene ftrafpredikatie in, bij welke zij den jongen man ronduit verklaarde, dat zijne verlokkingen , zoo wel als die van ieder ander, bij haar verloren waren, want dat zij haren man liefhad en achtte, en dat zijne zeker menigmaal zonder eenige fparing aan deù dag gelegde jaloezij haar nog geen regt gaf, om zijn mistrouwen te verdienen en te regtvaardigen, En aldus gebeurde, wat hij verwacht had: de gevleide ijdelheid en de beleedigde deugd van LiseTTe deden haar den ambtspligt van tollenaarfter vergeten; van de Brusfeler kant, welke hij werkelijk bij zich droeg, werd geen woord meer gerept, en de binnepflaiking daarvan kwam zonder ver- der gevaar tot ftand Na verloop van een half uur bragt eên knaap een briefje, hetwelk GROSssoT uitnoodigde, naar een daarin aangeduid huis te; willen komen; en toen hij nu aan deze uitnoodiging voldeed, ontving hem aan de deur dier woning, tot zijne hoogfte verbazing, de Gascogner , welken hij toch dien zelfden morgen haar Chartres had zien afrijden. Midden in de kamer hing, regt in het oog vallend, op een’ kleederftok het gewaad van een landmeisje; en toen hij den geen, die hem thans begroette, naauwkeuriger aanzag , hèr- kende hij, in CYRINRAC's thans glâd gefchoten gelaat, de trekken der boerin, Hem woedend met beide de vuisten bij de borst pakkende, riep hij: „ Ongelokkige, wat hebt gij 816 DE TOLBEËMBTE OP DE PROEF. gedaan?” ARTHUR had de grootfte moeite, om den oude te doen bedaren, die beurtelings raasde, fchreeuwde, vloekte, huilde en de handen wrong, tot dat gebrek aan adem en krachten hem eindelijk dwongen, den ftouten vrijer van mE- LANIE het oor te leenen, terwijl deze de nog menigmaal afgebrokene vertelling van het in de binnenkamer van het tol- huis voorgevallene ten einde bragt. Nu eens ongeloovig het hoofd fchuddende, dan tevreden glimlagchende, begon cr os- sor een kruis-verhoor, waarvan de eindelijke uitkomst hem fcheen te voldoen, want hij bleef eene geruime wijl in diepe mijmering zitten, fprong toen plotfeling op, greep CYRIN- HAC’s beide handen, en zeide bedaard: „ Alles wél over- legd, wil ik u het derde kunstftuk maar kwijcfchelden , en u ook zonder hetzelve mijne dochter geven.” Een gloed van blijde verrasfing kleurde ARTHUR’s wangen; evenwel vroeg hij fchroomvallig, wat PAITREX daarvan wel zeggen zou? „Ieder is zichzelven het naast,” hernam vader GR os- SOT}; „en ik weet LISETTE voor uwe listen niet beter te beveiligen, dan door haar tot uwe moeder te maken.” — Aldus gebeurde het dan ook, en, terwijl de tollenaar op deze wijs zich, reeds na het tweede proefftuk , door de on. dernemende list des Gascogners overwonnen verklaarde, ont- ging hij wijfelijk de befchaming en benaauwdheid, welke hem een derde zou hebben kunnen berokkenen, Van den Zmerikaanfchen knaster en de Brusfeler kant heeft men niet weêr gehoord;-GROSSOT Een PAITREX waren hartstogtelijke liefhebbers van den eerften, en de kanten tooifels van LISETTE getuigden weldra van hare verge- vensgezindheid omtrent den fluwen ARTHUR, die in zijne MELANIE het rijkfte loon vond voor zijne herhaalde frau- de, welke de Liefde verfchoonen moge ! DE TOONEELSPELER FROGÈRES. Fsocì RES, Acteur aan het Fran/che tooneel te Peters- burg, was een der gunftelingen van Ppaur I. Dezen Vorst, dien men als een’ wreeden en onzinnigen dwingeland heeft afgefchilderd, ontbrak het echter niet aan geest of kunde; hij had de Franfche letterkunde beftudeerd, en vond veel behagen in de meesterftukken des Fran/chen tooneels, PauuI was bij de Rusfifche grooten niet gezien; hij had hunne ver. DE TOONEELSPELER FROGÈRES. 817 achting en beleedigingen moeten dulden vóór hij den troon beklom: als Keizer betoonde hij zich erkentelijk jegens hen , die hem in zijne jeugd eenige dienst bewezen hadden; doch wraakzuchtig en geftreng omtreut hen, over wie hij zich te beklagen had. De eerfte dagen zijner regering kenmerkten: zich door talrijke vonnisfen ter verbanning, en zelden liet hij de gelegenheid voorbijgaan, om den Rusfifchen Adel te vernederen, Een Franfche goudfmit te Petersburg, Du var geheten, had voor den Keizer verfchillende goudwerken van groote waarde vervaardigd. Nadat de Keizer hem had laten beta- len, liet hij hem tot zich roepen en zeide: „ Mijnheer DUVAL, ik ben zeer over u tevreden; gij hebt u jegens mij als een eerlijk man gedragen. Ik heb u laten betalen „ wat gij gevraagd hebt; nu wilde ik wel iets voor u verrig- ten, dat u genoegen zou kunnen doen; wat begeert gij? laac hooren !” „ Uwe Majesteit zoude mij eene groote dienst kunnên be- wijzen. " „ Welke? fpreek 1” „ Het zoude deze zijn, dat. uwe Majesteit geliefde te zor- gen, dat ik door de Heeren van uw Hof betaald werd, a » Zijn ze u veel fchuidig ?” » Belangrijke fommen, en ik-kan geen roebel krijgen,” en „ Gij zult betaald worden, ik beloof het us” Des anderen daags vernietigde dé Keizer, bij eene ukafe , het voorregt, dat de Rusfifche Edellieden genoten , namelijk, om voor fchulden niet vervolgd te mogen worden, en be- dreigde openlijk ieder zijner hovelingen met zijne ongenade, wanneer zij niet betaalden, wat zij fchuldig waren, PauL was den Franfchen zeer genegen. Hoezeer hij zich van tijd tot tijd tegen hunne omwentelingszucht verhief, be- handelde hij echter zoowel reizigers als uitgewekenen met dezelfde toegenegenheid. FROGÈRES, een geestig en vro- lijk man, ftond ook boog bij hem in gunfte, zoo zelfs, dar de grooten en ftaatslieden er naijverig op werden, Frocè- mes beminde het geld, niet. om het te befparen, (hij is arm geftorven) maar om het te verteren. Dagelijks was hij op middelen bedacht, om zich geld te bezorgen, en, hoewel niet alle van even kiefchen aard waren, was hij toch in den grond een goedhartig mensch, die dikwijls zijnen invloed bij MENGELW, 1839, no. 16, lii 818 DE TOONEELSPELER FROGÈRES. den Keizer gebruikte, om daden van geftrengheid voor te komen en onregtvaardigheden te herftellen. FrocèRegs begaf zich fteeds, zonder zich te laten aan- dienen, in het kabinet des Keizers; en wanneer pauL in de tuinen van het paleis wandelde, mam hij dikwijls FR OGÈRES onder den arm, zijne Edellieden op eenigen afftand achter zich latende, Eens zag PauL den Acteur in eene treuriger houding, dan hij van hem gewoon was, zijn kabinet binnentreden. „ Wat deert u, FROGÈRES? Gij fchijnt mij toe zoo verdrietig te zijn.” „ Gij hebt gelijk, Sire!” „» Is het uw alledaagsch verdriet? Betreft het nog al het geld?” „ Neen, Sire; ’t is nog veel belangrijker.” „ Kan ik iets voor u doen?” „ Misfchien.” „ Spreek dan !” „ Welnu, Sire, uwe Majesteit heeft nog al eenige magt, en Pik heb veel invloed; ik geloof, dat wij voor ons beiden eene goede zaak zouden kunnen doen.” „ Ik wil wel.” „ De Graaf R..,.. is gebannen in Siberië, Indien ik mijn’ invloed gebruikte, om voor hem genade te vragen, en uwe Majesteit uwe magt, om het toe te ftaan, dan zoude onze goede zaak verrigt zijn.” Páur lachte hartelijk en teekende, De Graaf was dan ook geen flecht mensch, Frocères veroorloofde zich tegen Rusfifche grooten, tegen de Grootvorften zelfs, vrijheden, die den Keizer dik- wijls vermaakten, maar niet altijd behaagden aan ken, die er het: voorwerp van waren. De Grootvorst CONSTAN- "TIJ N,- zich eens op dezelfde wijze willende wreken, en voor- gevende, na eenige boert en aardigheden, op FROGÈRES zeer vertoornd. té zijn, liet’ vier. zijner wachters binnenko. men, en gelastte hun op gebiedenden toon, den Acteur uit het venftêr. te-werpen, : Zonder: verwijl werd het bevel uit- gevoerd, eni rROoOGÈRES-viel- op een’ ontzettend t Monga ftapel van marrasfen neder. De Keizer wilde iu FROGÈRES doi eens “écne poets fpelcn, en ziehiër hoe hij daarin te werk ging: In de tuinen van het paleis wandelende, zeide hij tot FR o- DE TOONEELSPELER FROGÈRES, 819 GÈRES: „ Laat ons hooren, FROGÈRES, wat zult gij morgen -ten tooneele voeren? Ik verwittig u bij voorraad, dat ik wil-lagchen”’ i» Ik ben voornemens, voor uwe Májesteit de rol te ver- vullen , die mij toefchijnt u te bevallen, die van den fchilder a de Intrigue epistolaire,” „Alweêr dat (tuk van uwen dollen revolutionair, FABRE Neato. ,. » Het is toch zeer onderhoudend,” A. » Nu, wij zullen zien; maar ik zeg u, dat ik lagchen moe; en lach ik niet, dan zend ik u naar ‘Siberië, n FROGÈRES zag in deze bedreiging niets anders dan eene aardigheid, zoo als de Keizer hem dikwerf toevoegde, Hij, beloofde intusfchen zijne krachten te zullen verdubbelen en al zijn talent aan te wenden, om den Keizer te vermaken. ` Den volgenden avond, bij het opgaan van de gordijn, rigtte hij natuurlijk zijne blikken naar de keizerlijke loge. PAUL zat er, maar koel en ernftig. De Acteur bevlijtigde zich om te behagen, maar pauL bleef onbewegelijk ; het geheele. ftuk werd afgefpeeld, zonder dat een glimlach het gelaat des Keizers ontplooide, Frocènres begreep er niets van, Des anderen daags, bij het aanbreken van den dag, wordt hij met fcbrik uit den flaap gewekt. Een officier -van ’s Keia zers huis komt hem aanzeggen , dat hij zich op ftaanden voet moet gereed maken om naar Siberië te vertrekken, Tot over« maat van ontfteltenis ontvangt FROGÈRES op eenige ge- vraagde opheldering geen antwoord; hij fmeekt, dat men hem zoude toeftaan den Keizer zel’ te fpreken;- nieuwe weigering; de order is ftellig; zij moet zonder verwijl wor- den vitgevoerd. De Acteur kleedt zich in vertwijfeling aan, gaat naar beneden, en vindt aan de deur een kibiek, het ge-. wone rijtuig voor tot ballingfchap veroordeelden; hij klimt er met den officier in, en ijlings fnellen de paarden voort. Na eenen ganfchen dag reizens, komt men in eene ftad , vier en twintig uren van Petersburg gelegen, aan, FROGÈ- RES wordt bij den Gouverneur gebragt, die hem beleefdelijk ontvangt, hem zeer beklaagt over de geftrengheid, waarvan hij het flagtoffer is, hem zijne dienften aanbiedt ‚en hem ten avondmaaltijd noodigt; inmiddels laat hij FROGÈRES, im eene groote fombere zm) ‚ met zijne treurige overdenkingen alleen, e lii2 Sy 820 DE TOONEELSPELER FROGÈRES, Er verloopt alzoo een goed uur. Eensklaps openen Zich twee buitengewoon groote deuren; FROGÈRES, een oogen- blik verblind door den fchitterenden glans, die hem omringt, herkent weldra den Keizer „ aan eene tafel REE te mid- den van een vijftigtal genoodigden, „ Wel nu, FROGÈRES,” riep PAUL, „ wat zegt de van? Is deit klucht nu ook ‘niet gefpeeld zoo als °t behoort?’ De Franfche Acteurs genoten in Rusland zeer aanzienlijke jaarwedden, reaar die onregelmatig betaald werden. Prins NARASKIN, een der Kamerheeren van den Keizer, had kert hoofdbeftuur over de fchouwburgen, en het geld, voor de Acteurs beftemd, als ook de opbrengst der dagelijkfche om- vangften, ging gewoonlijk door zijne handen. NARASKIN had veel gezag; de Acteurs durfden niet klagen. Slechts één; de danfer purorT, had moeds genoeg om zich tegen den Prins te verzetten, en weigerde te danfen, toen bij bem eene groote fom op zijn jaargeld fchuldig was. Duror Tr moest, op zekeren tijd, in een ballet, her the- ter van het Hof betreden; hij had eene achterftallige fchuld van 7 à 8000 roebels in te vorderen: vindende, dat deze fom nu hoog genoeg was, liet hij Prins NARASKIN weten, dat hij niet eerder danfen zoude, vóór dat dezetve hem betaald zoude zijn, Onthucst over dit befluit, hetwelk den Keizer opheldering van zijn beftuur zoude kunnen geven, werd na- RASKIN genoodzaakt, zijn’ kamerheers-fleucel en zijne dia- manten te verpanden, ten einde purorT betaald werd en danfen zoude. De overige Acteurs, de geestkracht van pU- PORT misfehde, en overigens in de aanzienlijke huizen te Petersburg wel behandeld en met gefchenken overladen wor- dende, droegen hun leed, zonder een woord te durven fpreken. PauL I was niet meer, en FROGÈRES genoot onder ALEXANDER níet diezelfde gunst, welke hij van zijnen vader had mogen verwerven. Hij was het echter, die zijne medegenooten uit ongelegenheid hielp. De Keizer was, volgens ond gebruik, naar Moskou ge- reisd, om zich te laten zalven. Het Hof droeg nog rouw over PAUL l, en de fchouwburgen bleven gefloten. Ver- fcheidene Franfche Acteurs waren te Moskou gekomen, om er de plegtigheden der zalving bij te wonen; FROGÈRES was onder dat getal. ALEXANDER alleen, te voet, door de ftraten van Moskou wandelende, werd hem gewaar en riep hem. b DE TOONEELSPELER FROGÈRES. 821 » Goeden dag, FROGÈRES; waarom zijt gij mij niet eens komen opzoeken ?” » Sire, het is omdat ik het adres niet wist van uwe Ma- jesteit,” i l De Keizer lachte hartelijk over dit kluchtig antwoord eu hernam: „ Waarlijk? Welnu, dan moet gij het vragen 5 men zal het u zonder moeite aanwijzen. Gij wandelt dan zoo door de ftraten van Moskou; ’t is wel: gij vindt goed, niet waar , om al ledigloopende hier geld te verdienen?” „Op mijn woord, Sire, zoo het geld, dat wij met niets te doen winnen, ons niet meer bezwaarde dan dat,- wat wij winnen met te werken, uwe Majesteit zoude dan zeker kun- nen zijn van ons eerlang den hongerdood te zien fterven.” „ Hoe zoo?” n» Wel, het is bijna een jaar, Sire, dat wij van ons jaar- geld geen roebel ontvangen hebben.” Zoodra de Keizer in het paleis was teruggekeerd , gelastte hij, dat alles, wat men fchuldig was, op denzelfden dag nog aan de Acteurs zoude worden uitbetaald, Hij liet Prins NARASKIN bij zich ontbieden, deed hem zeer fcherpe ver- wijtingen, zeide hem aan, zich te verwijderen, én tevens, dat hij zijne eigendommen in beflag zoude doen nemen, om te dienen tot uitbetaling dier fommen, welke hij zoo on- waardiglijk verkwist had, ZEGEPRAAL DER DANSERES TAGLIONI, O; de volgende wijs wordt, in een’ gedurende de maand Mei dezes jaars uit Weenen gefchreven brief, de intogt dier kunftenares in gemelde hoofdftad befchreven. ` Weinige dagen geleden zijn wij hier van een zonderling fchouwfpel getuigen geweest, Des avonds ten half elf ure, een’ tijd, waarop in de meeste ftraten van Weenen gewoon. 