Seder ha-inot le-tishah be-Av :bim kol ha-tefilot eha-minhagim le-yom zeh ke-minhag Ashkenaz : Ivrit e-Hollandit = Gebeden en Klaagliederen voor den Treurdag von Ab : naar den Nederl. Israël. Ritus : Hebreeuwsch en Nederduitsch : met eene historische inleiding
: in PD *» nn« "nnn : l^^ ob):;^ in: hdd^ i6'^^ i -j • T I" T ▼: r - J T vT T : •• v : • v : Trtifti p'd rpii T'c:! : naS iDc^ D^tr: *3 ^» D'k^'-nx ibbn» 1 . • - : : T : • ■ t: .. •.• -: - : 'IJl rhnn loy'? pp üy^ : d^dc'i riï< ^:r nin r^» i*-*?^» T : T • : - : • vliv VIT- • IT T : I viv "^ T -: - I I : - •• T : • •• : • t • -:. sin-*3 : nn ^^-^i^in 73n nj^iboi rnt^n ^^b niDTD iinS na T •• : : •• •• T : I vit t t - . : • • t : inn nb;;*-^D : n::iD* nnnr'^i^i niD* d^d^-?;^ - : V "^-i- • t IV : : j : - : t r : . . "i van Uwe toezeggingen blijft onvervuld ten achteren, want een waarachtig God en Koning zijt Gij. Geloofd zijt Gij, Eeuwige! Almagtige, die al Zijne toezeggingen getrouwelijk vervult. Ontferm U over Zion, want dit is het huis onzes levens; breng spoedig in onze dagen heil aan de ter neer gedrukten van gemoed. Geloofd zijt Gij, Eeuwige! die Zion door hare kinderen verblijdt. Verblijd ons, Eeuwige, onze God! door Uwen dienaar Elia, den profeet, door het rijk van het huis Uws gezalfden Davids, die spoedig kome en ons hart verheuge. Dat geen vreemde zich op zijnen troon plaatse , anderen niet meer zijne heerlijkheid deelachtig worden, want bij Uwen heiligen naam hebt Gij hem toegezworen, dat zijn licht nimmer meer zal uitdooven. Geloofd zijt Gij, Eeuwige! Schild van David. De voorlezer neemt de wetsrol in den arm en zegt: Alles love den naam des Eeuwigen, want alleen Zijn naam is hoog verheven. De gemeente antwoordt: Zijne majesteit is boven aarde en hemel; Hij heeft den hoorn Zijns volks verhoogd; een lofgezang voor al Zijne vromen, voor Israëls kinderen, het volk dat Hem nabij is. Halleluja. Een psalm van David, — Den Eeuwige behoort de aarde en wat haar vult, de wereld en die er in wonen. Hij heeft haar op zeëen gegrondvest, aan stroomen gebouwd. Wie mag den berg 93 T ^ <■ : - : .ft" : : - : (.t •• - : •-• t t <r • it_ !• nb2: n^sii nin^"DXJ n'3 ni-r : niimD omns rinD -■- : • T : |T : t : •. : ■= •• - i :i" *,• i- •. : tiDXD t^^5'l nïipn nnsD tdj^di nr^n ur?;^ pis Di^n ni3;in b'^^nn^-'^j^i inDDn^ Dpn 77nn)-7X nin; "lp^^ ' ri? j.. - : • : j- _ 1 : T : ».• > j- • : • - a t i : • üsam non hl:^;; nin» *j« *3 '^ni^i j^n^f'^rji^'n '^^nriDn jT i • V r.- •■■ ~ r : ■'• -: •< • - -'T : •• : - ...;•- IT : •% : • : ^- T v J- : r I vat t Ktt : 'b^]y ü'^pD'] i?nön n'D^;i^'i "ipixn f^ji^jsn 'i'xri nnnn ^ns"! D^iüXJi ^yribt^ "'> «in nns rD^^J : pnvi nQ« vn^^i I IV T : 'T v: V : i- v: t: t - I t v: :• I v iv t v v: t t : jammerklagt is uit Zion vernomen: hoe verwoest zijn wij! wij zijn zeer onbeschaamd, want wij hebben het land moeten verlaten, daar zij onze woningen omgeworpen hebben. Want hoort, vrouwen, het woord des Eeuwigen, uw oor verneme het woord Zijns monds, dat uwe dochters het klaaglied leeren, en de eene vrouw het klaag- lied van haren gezellin. Want de dood stijgt door onze vensters, komt in onze paleizen, om te verdelgen de kinderen van de straat, de jongelingen van de plaatsen. Spreek: aldus zegt de Eeuwige, het aas der menschen zal dan heenvallen als de mest op het veld en als de garve achter den maaijer, en niemand zal ze opzamelen. Aldus zegt de Eeuwige : de wijze beroeme zich niet op zijne wijsheid, de held pogche niet op zijne sterkte, de rijke verhoovaardige zich niet op zijnen rijkdom. Maar daarop roeme hij, die zich beroemen wil, dat hij inziet en Mij erkent, dat Ik, de Eeuwige, genade, regt en welwillendheid oefene op aarde, want in deze schep Ik behagen, zegt de Eeuwige. Ka de Haftara voorgedragen te hebben, zegt de Maftir het volgende : Geloofd zijt Gij, P^euwige, onze God ! Koning des heelals. Schepper der werelden, Regtvaardige voor alle geslachten, waarachtige God! die zegt en volbrengt, die spreekt en gestand houdt, wiens woorden alle waar en regtvaardig zijn! Waarachtig zijt Gij, Eeuwige onze God! waarachtig zij u Uwe woorden, niet een enkel 92 T : • « : -: • vt -• : st v -tv - •,''•' '^"' " ' ni^TD nit),^ "pip i;?D't:^ n'^i n3> i:^*x-*^30 idvj ^3 ni'p V " : --j- T : V s' - iT : it t v :it t •• : - : • - ▼ -. T -_ óT--: VT •■ VT : I- jv • V -:i- l^- t: t t iv T : •.•-•- I" j- : ■ VT : • - jt : • _ I v t t -'t : t. •• T : • -■•• v: T : <:t : - t , i (•• r it -: ^ ; • "n»s b^n^^< ^nn^c^i Dn13^<"l ntDn lirn» n^ Tl^^x D^i^n ••-:i- «:.-•: AT -:i- r v" :it -< v -: ^ :•■: V-: j : • t ; ^t : - t < it ».• - ^ v v - •it :• V" - : - : t : • •• '•■ r :<••■ : v.-.- v.-^ tjv • : al8 dit Mijn wezen geen wraak oefenen? Over de bergen hef ik weenen en klagten aan, in de weiden der woestijn een treur- zang; want verwoest zijn zij. dat geen mensch er voorbijgaat, zij hooren niet meer het geluid van de kudden, van het gevogelte des hemels en het vee, allen zijn uitgeweken, weggegaan. En Ik maak Jeruzalem tot een puinhoop, tot verblijf van draken, en de steden van Juda maak Ik woest en onbewoond. Wie is de man die wijs is en dit begrijpt, en tot wien de mond des Eeuwigen gesproken heeft, dat hij het verkondige: waarom dit land is te gronde gegaan, verwoest als eene woestijn, \vaar niemand doortrekt. En de Eeuwige zeide: omdat zij Mijne leer hebben verlaten, die Ik hun gegeven heb, en naar Mijne stem niet hebben geluisterd, en daarna niet hebben gewandeld. Maar zij volgden den overmoed huns harten en de Bealim na, die hunne ouders hun geleerd hadden. Daarom zegt de Eeuwige Zebaoth, de God Israëls, zie. De vriend wacht zich voor zijnen vriend, niemand vertrouwt op zijnen broeder, want de eene broeder ligt den anderen den voet, en iedere vriend gaat als aanbrenger rond. De eea misleidt den ander, zij spreken geene waarheid, zij leeren hunne tong logen te spreken, zij sloven zich af om misdadig te zijn. Uw wonen is onder bedrog, door bedrog weigeren zij Mij te erken- nen, zegt de Eeuwige. Daarom, aldus zegt de Eeuwige Zebaoth, zie. Ik louter en proef hen, want wat anders zou Ik doen om de dochter Mijns volks. Een moorddadige pijl is hunne tong; [een ieder] spreekt bedrog; met zijnen mond spreekt hij vriendelijk jegens zijnen naaste, en in zijn hart legt hij hem lagen. Zou Ik hun dit niet gedenken, zegt de Eeuwige, zou op een volk ï 90 j" • i • • -• T : ■ : : - -.• : t - «•■ - »: ,•■■■■"9 T - 1: -1- WT I J- VIT -T ^ -.• T,v: T : • AT T :• : i.t : • - >•• t _ v y r: ^ :^it •• i' ' ü'b'^b nip : nin^b i:sLn ^3 ï:'nvd ^:p^*'^ i:Dnn 'lynb^^ VD1D nnnj vr2'c^: nr2 : nn>*D nini r\^ir2 ny'? siü rxi T ^■-.,- ^ - : ■ \ <T • iT T : /■• ■ : ,v : - y : ''^ ■"' • r"iï< i^3N*i iNl5'i r"i>*n-':'3 n-^y-i VT3^? n'i':'nvD '?ipD I -V : ^.- T-^ I V.r T T , ,T ^-:,T T ■ " ^ ": : • I • • : ■ 't: V t • .. - ;. :. „ •• : j : v,- t : j.. .. ^,. ^. - tT : •.. : ^v : V j ; • : - at ^v t 1 i- jv -t ö'pOI^ pxp ^b^"n3 nyvi^ '^'ip'nin : nn ^n"? ^'^;; jir 1.V ••!•:■ • V • : •. - - AT I -■•• >,T : - • I • : 1 ->" t i- "bv • lii^t^ii t<n i:nixi v'^p nb3 yup ^yj : iDi 'b^na : iT j : (,- -:i- I -Iat t-«t *.• 't j- t it •• j-- : - : i ^. Waarom zitten wij ? verzamelt u, laat ons naar de bevestigde steden gaan en daar verstommen, want de Eeuwige, onze God, heeft ons doen verstommen en ons bittere wateren doen drinken, want wij hebben gezondigd tegen den Eeuwige. Wij hopen op vrede en er is niets goeds, ten tijde van genezing en zie, er is verschrikking. Van Dan wordt het snuiven zijner ros- sen vernomen, van het briesschen zijner hengsten beeft het ge- heele land, zij komen en verteren het land met wat het vult, de steden met hare bewoners. Want, zie, Ik zend onder u slangen en basilisken, tegen welke geene bezwering bestaat, zij zullen u bijten, zegt de Eeuwige. Mijne verkwikking is in klagen! mijn hart kwijnt in mij weg! Zie, het angstgeschrei van de dochter Mijns volks [galmt] uit een ver verwijderd land! Is de Eeuwige dan niet in Zion, of is haar koning er niet in? Waarom hebben zij Mij gekrenkt door hunne ijdelheden, door vreemde nietigheden? De oogst is voorbij, de zomer geëindigd, doch wij zijn niet gebaat. Om het onheil van de dochter Mijns volks ben Ik verslagen, Ik ben bedroefd, vertwijfeling grijpt 89 :DnvonV"t:ininD3V2fi3 n^^^i*^ VTl^? i:?-in -ihd^i n^n3« • iT : • • i. T - ^ : VT T : s I -: r - l^T-: r v :- : j- : • - I •■• -i si : .VIT I -: 1- -: I- Iavt • ^1 : ■ r ■. -:r s' : v ■ : VH nnnD r"^^?^■b';;^ Wüü ü'D':;^ D^ribxn sin Hm* *d nvr\ ^iv^ '9Jj< -lc^^|l vnivp-nsi yprvnH r\ij2'^] : m;^ nónsri"'?;; bp; "^nsn j^róSi ^nn^t ^'3dSi ^7 3ü*; Tk^« !• T - T vl : 'j" I w v: jT : v -:. ,. ^. .. T ........ ... T ... -. Erken dus heden en neem u wel ter harte, dat de Eeuwige God is boven in den hemel, beneden op de aarde en geen ander. Gij zult Zijne geboden en wetten in acht nemen, die Ik u heden gebied, opdat het u welga en nwe zonen na u, en opdat gij lang leven blijft op het aardrijk, dat de Eeuwige uw God u geeft, voor altijd! De wetsrol wordt opgeheven en het schrift aan de gemeente getoond. Dit is de Leer, die Mozes den kinderen Israëls voorgelegd heeft, door den mond des Eeuwigen uitgesproken en door de hand van Mozes overgeleverd. Zij is een boom des levens voor hen, die haar aanvatten; die zich aan haar vasthouden zijn welgelukzalig. Hare wegen zijn wegen der liefelijkheid, al hare paden tevreden- heid. In hare regterhand is lengte van dagen, in hare linker- hand rijkdom en eer. De Eeuwige vond welbehagen, wegens Zijne geregtigheid, Zijne leer groot en heilig te maken. Be wetsrol wordt opgerold en hij, die de Ilaflara voordraagt, zegt: Geloofd zijt Gij, Eeuwige onze God, Koning des heelals! die goede profeten uitverkoren en welbehagen in hunne met waar- heid gezegde woorden gevonden hebt. Geloofd zijt Gij, Eeuwige! 12 KiNOlH. 88 -- - liv : - . T : ^ (.1 : iT : t : •.•::• ■■■ t tr t ( vv v: jT : - T : -. : -t - ■ -: i- : :• e,- t ■•• t : - v I t : . I ; V -I - I ■ : I V T : -'T V — . •_ r • T : t - ; -• D*Du^nn>*p-n;;TD;!pD*n nvpp^i psn-^;» ons* i ü'^h^ vrn I T I- -'T -: I T j- : • -: \, :■ - t - »t t - t : i- -i -T • -: -• •!•••- iT - T •./•T :• -: r v t | i • s" - - • _. • • I : : • : _ •.•(-■•.•• j - I- t t • •/: Vd3 D^^'n:; d^kiiddi h^d: i^iirni nprn n*Di nón'^üni : A' : i" T 1 : t : "-■.■• Itt -; «t; t t : • : n^<•^^ nnj< ; "ry^^b Dn^DD DD*n\^ nin^ob'? riè);!-y^^ T -■•• : T t - I IV •■ : • V- ; • : w •■ i v: jr : v t t t- v -j -[p .TD30 : 1-jD^p ni]; p« D^n'^xn Kin nin; »jp n^^y) -nt< i"^^^ *3 nnhi : t:'^«^ niriD ny!J2-c> v^dii n^i-nn - T <• - - : I" T Ij- t : ^- t ^tt : t : - zult Hem vinden, wanneer Gij Hem zoekt met geheel uw hart en geheel uwe ziel. In uwen angst, wanneer u al deze gebeur- tenissen wedervaren zijn, in latere dagen, zult gij terugkeeren tot den Eeuwige, uwen God, en gij zult naar Zijne stem luisteren. De Keuwige uw God immers is een barmhartig God, Hij zal u niet laten zwichten, noch u geheel verderven, en Hij zal niet vergeten het verbond aan uwe voorouders toegezworen. Vraag toch de vroegere geslachten, die u zijn voorgegaan, van den dag dat God den mensch op de aarde heeft geschapen, en van het eene uiterste des hemels tot aan het andere, of dergelijke groote zaak ooit gebeurd is, of wel dergelijke ooit gehoord is. Heeft wel eenig volle gehoord de stem Gods sprekende midden uit het vuur, zoo als gij dit gehoord hebt en in het leven is gebleven? Of heeft God het beproefd te komen zich een volk te midden van een ander volk te nemen, met beproevingen, wonderen en teekenen, krijg en sterke hand, uitgestrekte arm, en groote geduchte daden even als al hetgeen de Eeuwige uw God voor u in Egypte voor uwe oogen gedaan heeft? U is dit alles getoond geworden om te erkennen dat de Eeuwige God is, en geen ander buiten Hem ! Van uit den hemel heeft Hij u Zijne stem doen hooren om u teregt te wijzen, op de aarde heeft Hij u Zijn groot vuur getoond, en Zijne woorden hebt Gij uit het midden van het vuur gehoord. Uit hoofde Hij uwe ouders beminde, heeft Hij 87 • - T T • iT - iT V -: T T I" IV I" v: »:. t - | t T - I " t: T - J T T V IT I -it: T - I •• »: T - I T 1" : - T T '^ •• - : V «• ^:i- V - : • : I vat t ^v : - i : 't—-:. • t <• r ... I ,. , -< T r I VT T V : • .<- T - V - V T_ • 't' 'i6 nm^"? r\ü\y \iyr\ m on^p onx y^i^ r-ixn b:^ü AT : •: T VT Iv :-- v $• : i v - _v -t I vt t -- •• vv : v VT : 1 s' •• : • i •• it • v_t • j- t v t • t *<■■. •-;>- : na'^ ddhx nin* :iny '^m D'ii^ naoD *nD omxc':"! D*ay3 TiT vv : V VT :. Geloofd zijt Gij, Eeuwige! die deze leer hebt gegeven. Na de lezing zegt hij: Geloofd zijt Gij, Eeuwige! onze God, Koning des heelals! die ons de leer der waarheid gegeven en het eeuwige leven in ons in- geplant hebt. Geloofd zijt Gij, Eeuwige! die deze leer hebt gegeven. Wanneer gij kinderen en kleinkinderen voortgebragt en langen tijd in het land gewoond zult hebhen. en gij op een dwaalweg geraakt, door te maken een afgodsbeeld van eenigerlei gestalte en daardoor doet wat kwaad is in de oogen van den Eeuwige uwen God, Hem tot verdriet; dan roep ik heden den hemel en de aarde als getuigen tegen u, dat gij weldra geheel verloren zult gaan uit het land, waarheen gij den Jordaan overtrekt om het in bezit te nemen, gij zult daar niet lang in verblijven, maar gij zult geheel vernietigd worden. De Eeuwige zal u onder de volken verstrooijen en gij zult in geringen getale overblijven onder de volken waaronder de Eeuwige u zal voeren. Daar zult gij dienen de [aanbidders van] vreemde goden het werk van menschen handen, hout en steen, die niet zien, niet hooren, niet eten, noch ruiken. V^an daar zult gij den Eeuwige, uwen God zoeken, gij 86 no;;? Dnp jhd : nyrh "idd im i^'p^^*"? ^"!? "^^v^ ^^H : in*i^np3 b'XiD'^ id^^S nnin jnjc^ "i"nn : (p" «'= b'^) : ♦n-D n^^Dno n^Ds: ** nn;r c'si ny^yrz n'3\t:n »' min • i... - ■ : - TT ■•: V ': •• vit - • : t • : ♦: »: -it •• , - ■ : TT»: - : • •• •• : - : • t : ': •• ( • 13^ D'cn Sxn : Di^c^a 1Di^-n^^ T)y " \r\' isyS f:r ; - 'T •■ t t - - V J •• T : »: I •• ■ - : : I" T T : »: • : • : "^^i^pn \^ n« 1D*13 ^^3n r^,nb oi,»? van Israël, ontkomen zijn, genade, gunst, barmhartigheid ea welbehagen mogen betoonen. Laat ons hierop zeggen: Amen! Gij allen erkent de grootheid onzes Gods, en de heerlijkheid der Heilige Leer! De KOHEN trede toe! Dat zich stelle de Heer N. zoon van den Heer N., de kohen! — Geloofd zij Hij, die de leer Zijnen volke Israël, in Zijne heili.o;heid, gegeven heeft. De leer des Eeuwigen is volmaakt, zij laaft de ziel; Gods getuigenis is getrouw, zij maakt de kortzigtigen wijs. Zijne bevelen zijn regtmatig, zij verblijden het hart: het gebod des Eeuwigen is zuiver, het heldert de oogen op. De Eeuwige verleent Zijnen volke de zege, de Eeuwige zegent Zijn volk met vrede. Gods weg is volkomen, het woord des Eeuwigen is gelouterd. De gemeente: En gijlieden, die aan den Eeuwige uwen God gehecht bleeft, gij zijt allen heden in het leven! Hij, die opkomt, om de voorlezing aan te hoor en, zegt: Looft den Eeuwige, die lofwaardig is, Be gemeente antwoordt: Geloofd zij de Eeuwige, die lofwaardig is, immer en eeuwig! 85 t:- : T-: : ''T- :- • I- T - • * : -!••-: viv : • - : t : - : t ■•.: - »: I: m}^^ r ''^?''"' • ^'•'^ ^"''^i? '''^- °''"^?^ i'^Dr»'^!?! ''^^P^. !* I" v: »: It • :It - : -:-:•: :on»ift ipj'b? 1173» OD l'n»rD i7jni b'T) D*pn« nnn "ii^n d^did;; dj; dht sin D^ön'in D^jt T T • : I" -: : ▼ - .. . . „ I t : imfti nmci )p1>c? i» n'o? non rn'3? iü t'c? U'.'>?3 nr2^böTi:nL:^b53t"inn 3iip rDr^ li^^;; iniD^D ^^?^n1 rh^^\^ 2Je voorlezer neemt de wetsrol aan, houdt die in de hoogte en zegt: Prijst met mij de grootheid des Eeuwigen, en laat ons te zamen Zijnen naam verheffen. De gemeente antwoordt: U, Eeuwigel is de grootheid, de almagt, de heerlijkheid, de zege en de majesteit, ja, al wat in den hemel en op aarde is; U, Eeuwige! is het koningrijk, en de verhevenheid boven alles, als Opperhoofd. Verheft den Eeuwige, onzen God, werpt u neder voor Zijne voetbank, heilig is Hij! Verheft den Eeuwige, onzen God, en werpt u neder voor Zijnen heiligen berg; want de Eeuwige, onze God, is heilig. Middcllerwijl de wetsrol naar de Biema wordt gedragen, zegt de gemeente: Dat de albarmhartige Vader Zich ontferme over het door Hem, van zijne kindschheid af. verzorgde volk; gedenke aan het verbond der aartsvaders ; bescherme onze zielen voor ongelukkige toevallen ; verwijdere de kwade neiging van hen, die Hij, [sedert hun aan- wezen,] tot Zich nam; schenke ons genadiglijk eene eeuwige bevrijding, en vervulle onze verlangens met de volle maat van heil en barmhartigheid. l^adat de wetsrol op de Biema nedergelegd is, zegt de Voorzanger: Dat Zijne regering ons binnen kort openbaar en zigtbaar worde, en dat Hij aan hen die onder ons en onder Zijn volk, het huis 84 üb'):;b i6^ yy na^b i6 ♦s • cii^^n^ apiv vtoid nx r«n» T ; : -T - V T ' : • I T : • t : v : • ^imD "]Ss* njs* • ijn'73'ir ^^^ n'n\ D^'pii; Ijh^s njK T T. : T • : T : T • I : t -: - : : iJnSDn mr:si 1in^{SD mn:x * i^r**??»^ ^^^'^ '^^* '? I • ; •- T • • •■!• T s: • - • : - : • t :!• ; •• ; t :t •TT : •• »: T - I T T : t : !• .p"n . mrj; ruicir qo ?» -m no^ nx ^Din ^♦D^^< i!^ön ♦* nDp niTD no^^""l pf<n i^bi3 ♦rri i\t: ) IV : r-.r: ▼: r I v v i- I tt - i : • • : * ; dV^-jtp *; nnni mjn N*ïn p*vp p : ^^iöD ^.^i'P'P : in*^-ip3 bi}'ii^, id;?V niin tn3K> ^na vertoornd is. Die op Hem vertrouwen, neemt Hij genadig op, beloont des vlekkeloozen deugdzin. Waarlijit, Hij twist niet eeuwig, is niet voor altijd vertoornd T Hoe zullen wij in de hoogte komen, daar het wild des wouds ons verscheurt? Waarheen ons voor Uwen vertoornden geest redden, daar Gij ons in den storm wegmaait? Als een trekvogel dool ik rond, want angstgesclirei omringt ons. Luid jammer ik, de vlam, van den hemel gezonden, verteert ons. Zuchten vervullen onze borst, de weeklaglen doen ons wegkwijnen. Ach, de ijver voor Uw huis. Eeuwige, verteert ons. Verscheurend wild, in het woud opgeschoten, woedt grimmig onder ons. Zie neder o God, verkondig in Uwe verhevenheid: //Groot is Mijn ijver voor Jeruzalem en ZionI" De arke wordt geopend en men zegt: Als de arke optooj?, zeide Mozes: Welaan, Eeuwige! dat Uwe vijanden verstrooid worden, en Uwe haters voor U vlieden! — Want uit Zion komt de leer, het woord des Eeuwigen uit Jeruzalem ! Geloofd zij Hij ! die de leer aan Zijn volk Israël, in Zijne heiligheid, gegeven heeft. 83 T : • I T T : •• ) V IV t: t - I t t •• t - »: ) •• T •• T •• . • •• : T : ) - : I - • •■ : t : t • t . •'•:-: T -VT •••::• •••::• I :t ■ • . : • t : - : : Dnr ^r^nt:*» D^Dn>« ^^r^ ^» nn« rins :'*iDn:m vjö wpn ^n")5« * n^ t^^i m^ ^nb d^jdx nb - V T T»; V v: - V I •• : •• t -: - v t t t den regterstoel! «Nu verhef Ik mij, zegt de Eeuwige, nu toon Ik Mij hoogverheven!" Als een klagend roofdier, klaag ik, want Hij, God, verbant mij in ellende; iils struisvogels huil ik, wegens de verschrikkelijke verwoesting. Mijn God, mijn God! waarom maakt Gij mij tot walging, tot afschuw! o Tuchtig mij niet in Uwen toorn, straf mij niet in Uwe gramschap! Gij, Eeuwige hebt gezworen mijn smeeken geen gehoor te verleenen, grimmigen liaat tegen mij getoond. Ach, hoe gruwzaam vervaart Gij tegen mij, oefent haat tegen mij met sterke hand. Doch neen! niet eeuwig haat Gij mij; de tijd komt, waarop Gij mij weder troost verleent; dan buigt Gij de booswichten ter neder, die mij naar het leven staan, Gij strijdt dan voor mij, verschaft mij rust, Uw toorn legt zich neder. Gij troost mij over het verduurde lijden! Luide spreekt het late nageslacht : whoe gaarne wilde ik sterven, dan aanschouw ik het neervelien niet! Heb ik dan de kracht van steenen, dat ik als een blok het hoofd kan bieden? Vertwij- felend denk ik: de Eeuwige heeft Zijn aangezigt verborgen. Hij zal niet meer genadig op ons nederzien !" Bittere klagten hef ik aan, want bespot word ik en sluipend vermoord. Voorwaar! de puinhoopen scliijnen voor de eeuwigheid bestemd! Hoe lang, o Eeuwige, wilt Gij mij op eeuwig vergeten? Doch van eeuwigheid af is het bekend, dat de Eeuwige slechts voor een oogeublik 8S ♦JÖ3 nirp rhyü \np\^ * 'nipSo3 'nsnV^ nD^-XD hd^k D^P'k * ^nip np3 i;;^ Nbi. n"iS::i* np^ ib^s* * ^np3 nj^x i'" • *rnp-i' ib>3r< ^nipbp ^'t^^ * *npp h^i D^pn^p "nii:^b p^nD' 'nipSö : ^nip^D pn^D '>l'i'^h^ ^nb 'i^'inrj 1:^2» : 1 • : - T I : - t I : - I t : ... • : • •■• v - •• t ninij; njipx * ^niDtp ^na'^ ivö ^*t^N* D^p Din5^ ™i< i'" * "^ni^s D1U Tnpi^ 'niDn: i*:3i)« * *niDp Sid D^Dp n;;S i?Dp 'nü : ^nr: iv ** nnxi nxö nSn^i ^•irsi') • 1 T - T I - T . TT '^- -r: T " : : T -: : • *'•',• D^p^^ nnir * DDiinnS ü^ü^d^ Dn^x di» 3ip * D^nnn? I T T - T : • : T : • - t •• -It t •-: - : zal God het goede in mijne voorraadkameren niet laten ont- breken, en aan Zijn rijk zegenvolle jaren schenken, en gij zult niet ophouden Hem te danken. O, die verschrikkelijke zonde, die ons in ellende stortte. Bevend wordt nu elk jaar het treurlied in openlijke vergadering voorgedragen! Ach, zoo vele vrije jaren snelden reeds heen en de verlossing draalt — nog verscheen zij niet. List beraamden vreeselijke vijanden legen de uitverkorenen en vlammende bran- den, uit hoogere gewesten ontstoken, verteeren de offerende priesters te gader. Ach, verdroogd als verbrande kalk zijn mijne sappen, de tong kleeft mij aan het gehemelte. — Doch eenmaal toonen weder zoete liederen uit de verbeidende kelen, wanneer de verzamelde verstrooiden weder naar het verlangde heiligdom spoeden en dan, o dan versmacht de gelaafde tong niet meer! De gruwzame vijand stortte mij in vertwijfeling, onteerde mij, vermorzelde mijn gebeente. Herhaalde malen overviel hij mij, want ach, mij bezoeldenden menigvuldige misdrijven! Klaaglie- deren schrijf ik ter neder, die de denkende geest mij over de lippen doet komen, geregte klagten hef ik aan ter wille van mija lijden, onophoudelijk jammer ik en roep moedeloos uit: //ware ik slechts in het rijk der schimmen! o Hoe diep is mijne ziel gekrenkt! — En Gij, Eeuwige, hoe lang nog? Wanneer zullea die tegenstrevers eens en voor eeuwig verdoemd worden? Voer toch herbij, hun ongeluksdag, o Eeuwige! Toon ü verheven op 81 ... ^. ■ -: - : • : - : • T-: - t : t • vIvt t nna |^:3ii a*i* : d'i» «*nn nyn "^'^^^n pS hd^x pn ..... ... . I . '' . . . Y T T •• •.•:•:-:• •• T ; • •^- .. •• »: T - ; T V T • t: - »; Eeuwige op eeuvvig verlaten? Neen, gewis ziet de Eeuwige eennriaal op de ellende van het overoude volk neder, verschijnt glansrijk, om het voor altijd te verlossen 1 Want waarlijk, niet op eeuwig verlaat de Eeuwige! Reeds eenmaal dan voor- dan achterwaarts gedreven, volgde ik, togt aan togt, hem (Mozes), die mij naar Edom leidde; angst overviel mij ginds, toen de nazaten van den rooden (Esau) zich maglig toonden en acht togten trok ik achteruit naar Edoms grenzen, Hoe moest ik verstommen, het heiligdom verwoest te zien! o De smart verlamt luij de tong! En in zoodanigen van ongelnk zwangeren tijd moest elke inzigtvolle verstommen. Doch die tijd, waarin de booze geest u niet schaadt, komt, en Hij, die alle vleesch hulpe biedt, zal uwe bede welwillend verhooren; geeft u daarom niet aan de vertwijfeling over, gij, die God vereert. Luisteren wil ik naar de gelijkenis, naar de klaagliederen over de verwoesting van den voor trefïelij ken berg. Ach, onbe- snedenen rukten aan, om het verhevene volk neer te vellen, de zuilen van de heilige tent hieuw de geweldige bijl ter neder en de zware bijl velde eiken groenen, eiken saprijken boom. Deugd predikte ik, en ach, niemand oefende haar ; daarom ver- stom ik verdoofd, verzwijgende geheel het goede. Doch eenmaal 11 KiNOTU. 80 TT - : • T. ••. T" : -T : -i t t : - : I •• ; nïi * iDN*nS 7333 i£)"ii nc^^* : n;^s i3fi*i^ i>*3 ^'pin ........ -TV - T - •■-;•: T ■ : • • t : ,nav nSiDi Snio -« i:*? rhj : n3V^*n3 nvl"in *» r}r\^ 'Tn3. T , : • V T »: T - I T DD'"in3 Dtr^in m\s * \yb\; r^'2'\y^r\ n:i ^73 S^; n-js* dis* •• T •• ; T I : V ."^ : t - v -: jii3n onn ü*k-i3 jv'p;» .* fv'?:; pö* nir^^ N*^n *rn^n Dnn ^n'^ Ti^n * ^ii^n *:i;Lr3 n^hoh ^3nn3 * '^;i."i^1ïS ^ui^'7^ iriTt '):p 7:s* * "in;^-:: n*37 *nx3 n:rT \-n^j< t« ... .._..). T .^ - -: - •• : • T •■ • • : - T T Dön ^^Sn* p^ts* * ^:iii '^'^3 ^nr:: m3:^« * *:"iir TT I V •• I ■ : v T • •• : !'■''• ''■ '■ ■■■ "^ ■^ »i -:• -T :- T" T- t: ..... tt-; t:\j vervolgers. Op bergen, door nachtelijke duisternis omhuld, dwaal ik rond en niemand leidt mijne schreden. Ach, hoe be- klagenswaardig zijn de deugdzame vorsten! hoe snel wankelden hunne voeten, in een ommezien gleden hunne schreden uit! Vervolgd werd ik op elke schrede, om in ketens te worden geklonken. Keem Gij, Eeuwige, mijne boete genadig op, laat mij vergiffenis verkondigen! Hoe liefelijk galmen op de bergen de voetstappen van gelukkige boden! Wee mij ! voor langen duur ben ik in den afgrond des verderfs gestort. Uit de diepte jammer ik, en niemand heft mij daaruit, l)e natie, die voormaals boven alle volken was verheven, die eereteekens, door des Eeuwigen regterhand geteekend, ontving — ach, thans beweent zij luide den ondergang harer geliefde kinderen! o Hoe diep ben ik ter neder gebogen, sinds des Eeuwigen magt mij niet meer bijstaat! Doch eenmaal grondt Gij, o God! Uw tempel weder op den bergtop, Gij, die zoo vaak de misdaden Uws volks hebt vergeven; dan vertoont zich zegenrijk Uwe magt, Uwe regterhand verheven! Eenmaal dacht ik: wZie, in eene gelu'ftkige woning zit ik thans gevestigd", doch mijn einde naderde weldra, het geluk wisselde, en de tijden werden donker. Ach, in dezen jammerlijken nacht denk ik aan de vreugdezangen. De gewelddadigheid klaag ik, Eeuwige, bij U aan, die de grondslagen mijner zuilen te gronde rigtte. Weenend jammer ik, daar Hij, die mij na'oij was, zich verwijderde. Het gewaad verscheur ik, toon de ontbloote horst den woedenden verwoester. Smeekend rigt ik mij tot den Eeuwige, die Zich mijner niet aanneemt; Ach, hoe brandt het in mijn binnenste! Toch versluit ik in mijn hart de troostende gedachte aan den dag der wraak van Ariël (tempel) Ij. Gewis, die tijd zal komen! Hij trekt dan ongedraaid nader, en verheerlijkt verschijnt in u, Jeruzalem, Israëls heilige! In sombere eenzaamheid verzucht ik mijne gekrenkte eer, ga de deur niet uit. Ach, verstommen moet elke mond wegens de zware rouw ! Woorden zoek ik, om het bittere lijden uit te drukken, dat gedurende zoo vele jaren mij wegmaaide. Ongelukkige aarde, die het helder bloed heht verslonden, o ik, ellendige, die als een doode, als verloren gereedschap, vergeten werd ! Zie toch. Eeuwige, op de verdoolde verstrooide schapen [Israël] neder, neem hen in Uwe hoede, die ongelukkigen! Schenk hen Uwe heerlijke kroon, dtn geest der kennis! Laat nimmer de heilige leer door hunne nakomelingen vergeten worden! Als een duif kir ik klagend, in stede van vreugdezangen, luide bejammer ik immer de beide verwoestingen 2) ; als de golven der zee bruischt mijn binnenste in mij onder de bende mijner 1) Je». 29, 1. 2) Kersteen tweede tempel. 78 .r>3np onnift pni r'wisi nrip ^Sö ift nSonn mjnj t'c? uuncj '2T3 itïSx i3nn? DC1 'o '^t) 7j5 cmnn 3*n o"d 7o>'n ?in pijnp:» oiicm) .o':nr)nr oMnp? rirrs iica 11S3 oirn tS^ ,('jï:mo p:!:/ rinpn? rjicfn? rs'pj Wnp li'^) 'o niS \n ijv^j ni3;;o nö"c^ bp ^pL3x^? * ^jn: >*n S:">r '^3'? dV3 ':]*3Si< Tii^iS* ^illDH ppJ^X * *jn^ p Ï^'T N7 *;3 ni:?"! niN*D ^'^n r^mi^ »3n3 : *Jin:i nn: \s*-ip3 \-i;?i» n^*^i pn • ^:n2n • : - , • : • : - • • ; It : • : -t t •• • t : • T T : - n;; d^jös d^ö nn i^bs* * ^hiVl:^ nrc^ '^pn ni:*p2 ip2.^ - T : •• • - T : •.•:•.• t : : •. : - t • v : •.• * '^^Vp) ^]PT.) *^'^'^^ '^^^). ' '^^^): ^0!P '^y.. ^"^^ ^y^ "" : ir;; n333 j^iij lZ)D2 :L;:i3n S2 * ijii^d ^'i>'7::D D2V'7::n'7 Heden, op dezen jammervollen dag, wil ik beweeuen iiet noodlot, door des Eerwaardigen raad besloten. Ach, mij ontvalt de spraak, mijne keel vindt geen toonen, verstomd is mijn mond, want, o jammer! nog is des Eeuwigen toorn niet gestild. Jk hoop reeds langer dan negen eeuwenl), en nog is geen regent ver- schenen. Gaarne wekie ik hen, die in Chel)ron sluimeren, die mij aan den Eeuwige verbonden, ü dat biltere lijden ! .lammer- geschrei verkondigt mijn keel, mijn gehemelte versmachtte om u, toen ik uwe vruchten, o Jeruzalem, in 's vijands handen moest achterlaten! Zwaard en schild grijp ik, u bij te staan; ik rust niet alvorens uw voormalige tooi u wedergegeven is! De aan klaagliederen gewone voorzangers herhalen jaarlijks de jammertoon, tranen rollen langs ieders wangen den gan- schen duur der ellende door. In eene eenzame kamer ween ik, opdat de jammerende stem niet naar builen gehoord worde. Jammerend kwijn ik weg, het licht mijner oogen verduis- tert; mijne wangen zijn door tranen bevochtigd, als twijgen aan een beek geplant. Doch mijn versmachtend oog riüt ik verbei- dende tot den Eeuwige op, o het vertrouwt op den levenden God! Hij staat om Zijnentwil u bij, zendt regen en dauw uit Zijne heilige woning u toe; wie u beschadigt, beschadigt Zijnen oogappel! 1) Zie »5 'd C'1 r3"i iSip'i, Rappoport (3?i»?',-iq7 f "p"'' 1)1/03) i»i!->r ri'i rr''»'» Ml ?"3ftT ^Ofeo 1837) bl. 17 en 19. 77 / - : T : iT T I : : t : it t v •• : t it • : -y ^ "n^j^S msifm niDia ninsOTi niw niTör dh^t 111:1 I V IV : T : T : t : • : • • : • • ; : t : ID)?'^ nii^i D71 "nn^^i Dn:^^ nniai Dn;pï< s^^^iq d^^£3ï:^ * "rjiiDüi Nin -]ii3 jr'^ir. bi^b ni^nn : vSx d;;v^ nyii 1 T .. : T : T - T : • : t • ^t I : •• t : • •• : rkr^n xi): t:^ipD iix: riDbs *d *» Db.^:n nDb^-^D • : T vil - T : V T I T • f: • •■ t t i t • üb:: in D*n nö"^^ by •tjd-i^'? d^^is*: inni:^ nir^nn ht::^ V T T "^ : !:•■'■■ iT T : r : - : •• T : • : T : / iv •.. : ■ •• : •• t : • -: v : t li •• t : • : bi<iu' bi^y '^ nn« -iiin * öi^r^' ^'\ip id'u^ nix^ï « li'?»^^) "t:" -t»; t- I T "t:' I: : t:»: "-i q":3 i'iib finp ni-rv rii^nv o»b!)D.-?n ons bevrijd, al hunne eerstgeborenen hebt Gij gedood, en Uwen eerstgeborene gered. De schel fzee hebt Gij doorgespleten, de snooden er in doen zinken, en Uwe geliefden er door gevoerd; zoodat de golven hunne wederpartijders bedekten, en niemand van hen overbleef. — Daarvoor prezen en verhieven de geliefden den Almagtige, de geliefkoosden verheerlijkten met snarenspel, gezan- gen, prijs-, lof- en dankliederen, den levenden en eeuwigduren- den God en Koning. — Hoog en verheven is Hij, gro<it en eer- biedwaardig! Hij vernedert de hoovaardigen. Hij verheft de ter- neêrgeshigenen. Hij bevrijdt de gekluisterden. Hij verlost de ver- drukten. Hij helpt de armen, en verhoort Zijn volk, ten tijde dat het tot Hem schreit. Lof zij den allerhoogsten God '.geloofd zij Hij, de lofwaardige! — Mozes en de kinderen Israëls stem- den U ter eere den zang vol vreugde, en zeiden gezamentlijk: //Wie is als Gij, onder de magten. 76 •T : V : ■ T v: V • tI- : 't t r : vitI- - t t ■.•:•.• : nvi D^i'rS D^pi 3iü iDi D*:nn><n S;?i D^iV^Nnn S;r <• T T ^ : T I- : TT -: - T "^ : • t »: . T - T V vr . -:- : I t v: v. v: • Dnnnx dhod^ j^^c^iqi r:iD dSi;*^ snn nnx irni3X nnrv Dn"? ni3^ "^^Di ^Q^;'? pnx xin nnx nox : id^ b:; n^'c^i ^nj;;S3Di pnx xin nm] \')mi_ xin nnx npx : ori. „ . ,.. ••: t; it : - : •!-:•• - i* - •• ) •.■ iv it • •• rijk en Zijne trouw eeuwigdurend. — Zijne woorden zijn levend en standvastig, getrouw en begeerenswaardig, in alle eeuwig- heid ; voor onze voorouders, en voor ons, voor onze kinderen, voor onze nagessjachten en voor alle nageslachten van Uwe dienaren, het kroost van Israël. Voor de verledene en toe- komende tijdvakken is deze goede en bestendige zaak voor im- mer en eeuwig. Het is trouw en waarachtig, eene onovertreed- bare instelling. — Het is eene waarheid, dat Gij, Eeuwige! onze God en de God onzer voorouders zijt; onze Koning en de Koning onzer voorouders, onze Verlosser en de Verlosser onzer voorouders, onze Schepper, de Rots onzes heils. Onze Redder en Reschermer was Uw naam van oudsher, buiten U is er geen God. Gij waart sedert alle tijden de hulp onzer voorouders, ee« schild en bevrijder van hun nakroost, hij alle geslachten. Uw zetel is in het verhevenste des heelals. Uwe oordeelvellingen en geregtig- heid gaan tot de verafgelegenste oorden der aarde. Heil den man, die naar Uwe geboden luistert en Uwe leer en woorden ter harte neemt! Voorwaar! Gij zijt de Heer Uws volks, en een magtig Koning, om U hunne belangen aan te nemen. Voor- waar! Gij zijt de eerste. Gij zijt de laatste, en buiten U hebben wij geen' Koning, geen' Verlosser, noch Revrijder, Eeuwige, onze God! uit Egypte hebt Gij ons verlost, uit het slavenhuis 75 ■"■T vv " 1 -: r »T : j- : •-• -: t t-:it ~< v •• : — • v •• ; I VIT T - •\,- r - J" ' />:• T Dnn:3 *3irS;r n^'^v an'? ii^:;'i nrbü nnD^<1 vv. ■• : • >•• : - - ■/• , • r.- r t : v •• -: ->t : - er : V T -T T : . VI":. y : (att- ^- • - v : ir ; «t i : W • -:,- r :^ - : • r ^v v : - : .v^ • : Dns*"!"^:'^^ lDD*:^;; nnxi U22y? nnx mnn-N*'?"! Dn»^ _,._. - ... .. ._. .. ,.. j..-. I- . ..^ . - . f. .. |. ^ , . ^^ ^ r.- ■ : )■ AT : • T ^ V ^v •. -:r : : • J ' "' ■ iv ••-: i- *.• : DD^nb^< nin* *:s* a^nb'.sS dd'? n'i'rh dhïd rixD IV •• 1 v: JT : V -: /\' i" vv r > ; r • - : • I v.-v •• D*pi n'^nii D^DHi Dinxi rirs^i T^n D'-pi ïiDii D^ïn n::^< • T : T : V : • t : t : > t v: ; t t : tI • : • t : • - : v v; TT- V T : : T I •-, : . 1 1 r •.. : • - : . t . :. "iniDSD"» riDi is*DD*i Dp iü'^1 Dp snn mi nn'? : i:;;^» ".-'t : ■ : Tl- : tI- t : i- : • kinderen vermenigvuldigen op het aardrijk, hetwelk de Eeuwige uwen vaderen toegezworen heeft hun te geven, zoo lang als de hemel boven de aarde zal zijn. De Eeuwige zeide tot Mozes als volgt: Spreek tot de kinde- ren Israëls en zeg tot hen. dat zij zich schouwd raden maken aan de hoeken hunner kleederen, [ook] hij hunne nakomelingen; en zij zullen aan deze schouwdraden, aan den hoek, een snoer van hemelsblaauwe [wol] vast maken. Deze zullen u tot schouw- draden dienen, opdat gij die ziet, al de geboden des Eeuwigea gedenkt en die nakomt; doch dat gij [de vei leiding] uws harten en uwer oogen niet nawandelt, welke gij boelerende aanhangt. Hierdoor zult gij al Mijner geboden indachtig zijn, die uitoefenen, en voor uwen God heilig zijn. Ik ben de Eeuwige, uw God, die u uit Egypteland uitgevoerd heb, om u tot een God te zijn. Ik, de Eeuwige, uw God. Trouw, vast, zeker, zelfstandig, geregt en gewis, liefelijk, aangenaam, begeerenswaardig, bekoorlijk, eerbiedwekkend en eerwaardig, alsmede wel verordend, door ons aangenomen, goed en schoon is deze zaak voor ons, eeuwig en altoos. Voor- waar! de God des heelals is onze Koning, Jakobs rots het schild onzes heils, door alle eeuwen heen. Hij is bestendig. Zijn naam onveranderlijk, Zijn troon onwankelbaar, en Zijn u • r.- T : • kv •• ^•■. : ^ vt : - : I iv ■• J"» lS'« onjT 'bD2^ DD^D'^-^Dn liD^^^T üyphi< niT'ns nDnx'p DniDT dddd'S' nn£3*-r3 qd"? -n^s'J^n : n-^yy) hSdsi T : I- TT : _ IV T _ vv • -; I- : • : ^ ^" -: •< v: v : - -:i- !(.■•• ^ T T-:^T : _ T T -••.•: I- ^ : • - t - v <- r : '■ "^ rv T \j" IT : jv -; T. - I •••-■r T , - ■• T ■• : •-•.• : - -:i- at t ^^D'^Di "^i-i? ^^2b2^ ^n*33 ^^n^rs d3 idiS üy:2 als gij opstaat. Gij zult die tot een teeken op uwe hand bin- den; zij zullen tot eenen voorhoofdsband tusschen uwe oogen zijn. En gij zult die schrijven op de deurposten uws huizes en aan uwe poorten. Als gij dan steeds luisteren zult naar Mijne geboden, die Ik u heden gebiede, om den Eeuwige, uwen God, te beminnen en Hem te dienen met geheel uw hart en geheel uwe ziel, dan zal Ik den regen uws lands op zijnen tijd geven, den vroegen regea en den spaden regen ; opdat gij uw koren, uwen most en uwe olie inoügst. Ik zal gras op usv veld geven voor uw vee; gij zult eten en u verzadigen. Wacht u [echter], dat uw hart niet verleid worde, dat gij zoudt afwijken, andere goden dienen en u voor hen nederbuigen. üe toorn des Eeuwigen zoude tegen u ontbranden. Hij zoude den hemel sluiten, zoodat er geen re- gen ware, en de aardbodem zoude zijn gewas niet voortbren- gen; gij zoudt spoedig van het goede land verdwijnen, dat de Eeuwige u geeft. Gij zult dan deze Mijne woorden in uw hart en uwe ziel inpreuten, die ook tot een teeken op uwe hand binden, en zij zullen tot eenen voorhoofdsband tusschen uwe oogen zijn. Gij zult die uwen zonen leeren, om er van te spreken, als gij in uw huis zit, als gij op den weg gaat, als gij u nederlegt en als gij opstaat. Ook zult gij die schrijven op de deurposten uws huizes ©n aan uwe poorten. Opdat uwe dagen en de dagen uwer 73 D'k^a o : n^;'! D'^iyS c^iDr^S ^D*i^ nxTbi n^nsb i^ddS •• : • V T T : •• : I iv : t :• : t -: - : !•• t : 'lixon") : nn^rrjo r^m'C^:) nV:i: 1:02^ sni:m ''^n^n ^'irnp I" ■ —. lloor, Israëli de Eeuwig*e, onze God, is een eenig;, eeuwig Wezen, Geloofd zij de naam Zijner heerlijke regering, immer en eeuwig. Gij zult den Eeuwige, uwen God, beminnen met geheel uw hart, geheel uwe ziel, en geheel uw vermogen. Deze woorden, die Ik u heden gebiede, zullen gedurig in uw hart blijven. Gij zult die uwen kinderen inscherpen, en er van spreken, als gij in uw huis zit, als gij op den weg gaat, ais gij u nederlegt en 10 KiNOTH. 78 »D*öTir r\!2:^b ü'i^mr\f2 Sn:i u^i^in vipr\ nrni D^iö1■^?n1 : onr2)H^ d^hd-l^'D ür\D^i • : : • : - : t t % : : t1-: - - I.-,... : ,•■ • = '. ^ T : : .. . ; - T : . - I -. . . ^. *3 D^V-i: Dnix n:^;;'^ nit:x3 : n*::^xnD n;:^^,!: n\on di» . .. : TT • •• : ..''-.- . T mn^ ii7D n^rii n\s*n ri'-ï •?;; -^-in nix : non üWj'y T •• : iT •., •.•:•: • t I • '^- t t . : - t : n^DH nnnn nSn:i nb-'Dn irnSs* ^» 1ln:}^^^ n::") n^nj^ T : I- T T •• • T : T : V i- ••:, ■»: it ; - -: t - T -: • ^3 'inj}^'^ irnns* '^\^y^2 1:2^:2 ^y2t< ^y^-j • : : T V 1" -: . -: - 1" : - i- t i- t ]f2rm 2Hr\ ir^jj : i^J^Tni i^.^nn jd D^^n ^pn DnpSn^^ i::^7 ir.o'^S S^Di^^nSi pnS i::i73 rm *ir7>^ Dm Dm^n : • - I : • • : - : I • t : r- • : I •• : !■• t •• - •. . ;. En de Ophannim en heilige Chajoth verheffen zich met een ontzaggelijk gedruisch, tegen over de Seraphim; wederkeerig prijzen zij en roepen elkander toe. 