Maleisch-Nederlandsch woordenboek
L-Juo 337 S,^u^ \,^^^y\Aj^ , merg en (wJi^ , ruggegraat; len- lendenen, d. i. ^y?i ^/grew ^oo?l *^ •> Cx^AO plur. van l^jJlaö. /jVaAao plur. van L-^Ao. / c <^-xAao plur. van ^^^. /-aAao» F^w^?^ (mal.: s^l^bbi, siuilheen). ^ y c y /-AaO' misleiden door vleierijen; omringen met hinderlagen; in gevaar brengen; — » van ^^ {zich verwarmen; verdroogen van de hevigheid van het vuur; .... van den oorlog); misleiding door vleierijen; verwar^ ming. ,Xao9 geroosterd; gedroogd bij of over het is / vuur; geroosterde enz. spijs; z. salai. \x) y y c// ^w/o <XAao ? verbinding; vereeniging ; toevoeging; bezoek; s. r all i m, bezoek tiisschen verwanten, y ^^sAaö? ^oed; braaf; vroom. c !> t XjsO^ t'rerfe; eendracht; verzoening; bevre- diging; vredesverdrag, ^ y y ^ ^VhS;aAao pil lur. van ^. ^ ^ é>0 /O V.5CA-AO > öf ^ , verkortingen der woorden ^ J^j^ JL..OL£^Ut^iAö, men laat gew. de madd (-«) weg. y y y , i éAao ^^* ^^> aanroeping van God; gebed om vergeving der zonden; barmhartig- heid; kniebuiging, ter vereering van God; mal. salawat. AjsO^ 9oede Ie staat. MAL.-NEPERl^. WOORDENBOEC. DEEL II. gene en be- hoede hem, eene zegenspreuk, die achter den naam of de bijnamen van Moe^ammad geplaatst wordt. y ^^y</Xj<0 y kruis; crucifix, * y y aAao» braaf; rechtschapen; e vroom. y y y Ar^szxk A^. fem.; nom. pr. f. (mal. salïhah). / u/ ^ plur. van ^). ^Lf-AO Pl^i'- van ^K c / iX^^^jsO^ 9^^^^ ^^^^ i^'^^^'^^^l iemand willen spreken; zich wenden tot iemand; voornemen; begeerte. y y cX-i^-'VO» ^^^^^> hoofd eener familie, waaraan men zich in dringende aangelegenhe- den wendt; voortdurend; eeuwig; Sa^), de 22 538 ui > • v*» -* > c • eeuwige, d. i. God; Sa^Dsxz (dienaar van den zelve) nom. pr. v. • i)CX,4*AO» ^"^ ^AósAsAD, eeuwig; goddelijk. o / c / f iV>L/^^^^ji^ . van paarden werkzaam; levendig; vlijtig — ; onversaagd; onderne- mend; van een snijdend wapen zeer scherp; — werkzaam enz, paard; onversaagde; onderne' mende; naam van een' beroemden sabel, ,j<j^,.jsO> zuiver, onvermengd; xdtgezochl; hevig (van hitte en koude); hard en vast (van kooken). — Zuivere enz.; oorsprong en voornaamste gedeelte van iets; iemand van zuivere afkomst. c / L **J ^aOj schreeuwen; een geluid geven; — met pliir. ci^)^), geluid; in de gramm. interjectie. i 4AO > jy^ ^^ jy^ f '^\\y\\ van ü .^. 5 S^AO / na- / ^JD vJLao 9 gemaakt; kunstmatig [niet ^ tuurlijk]. y o z' dt^jtJLvO' i^^^^^sl'f van een kunstgewrocht, de fatsoen. *-> èAAO? pers., elke kegelvormige vruchten dragende boom; pijnboom. L j\ 4AO^ juistheid van handelen, vaneen werk; 6^^/^ parhj /e kiezen; wat waar of juist is; goede uitkomst; rechtvaardig oordeel. /^ )^AO S s %,j^ ^ jeukende uitslag op het hoofd, waarhij men het gevoel heeft, alsof men van luizen gebeten wierd. S \ %fKO> vorm, beeld; gedaante, afbeelding; voorkomen; gelijkenis; afschrift; af- leekening; verschijnsel; spook; Sj£jJ)Ji^^^, proces verbaal; mal. ook moeielijke kwestiën in een versfaanbaren form voorstellen. ^ §., schijndood. (^ ^ 4AO» ^^^'' i^/zes; geitenhaar; kamelot; zekere stof, half zilver en half sajet. II., van t-J^^, wo/(geene iiiSi^) dragend; wol dragende, benaming van een' aanhanger eener wijsgeerige secte, die, onverschillig omtrent de uiterlijke godsdienst, een be- schouwend leven leidt en de volmaaktheid zoekt in de liefde tot de goddelijke natuur en in de vernietiging der menschelijke individualiteit. SS9 t^ C / p ,\^ , vasten op de ynoehammedaansche wijze, (]. i. door zicli van zons opgang lol zons ondergang, ie onthouden van eten, drinken, hei inslikken van speeksel, hel gehruit van reukwerk, hijslaap en al wat eene aangename vleeschelijken gewaarwor- ding verschaft — ; vasiie op de heschreven wijze; vaslemaand. / c / cXlsX^^VO? ^"^^ ^''^ kracht schreeuwen; — hevige schreeuw; ijzingwekkende schreeuw van den hemel, met last, de hoezen te verdelgen; hemelsche pijniging of straf. y ^\.JLk^O plur. van ^U. y y A^^LkjsO > ^'orm (ook granim.); gedaante; sïratoe 'Ifa'il, vor^n van het agens, of het subject der handeling, d. i. het activum; sïratoe 'Iniaf' oei, vorm van hel patiens of het object der handeling, d. i. het passivum; sïratoe Inialcèm, ,vorm van het bekende (nh agens), d. i. hel activum; sïratoe 'Imadjhüél, vorm van het onbekende (nl. agens), d. i. het passivum, china. / U^ ^ 3, letter Jlw?, 15^ van het arabisch en maleisch (en 17^ van het door Marsden veranderde) alphahet, hebhende een* ge- mengden klank, het meest overeenkomende met eene innige ineensmelting van de neder- duitsche d en / (dl), met voorheerschenden d -klank; als cijferlelter, z. ah dj ad; in geschriften van godsdienstigen aard, verk. van U-i. / W_^ \xA . vasthoudend; sterk, stevig; stand- vastig , onverzettelijk ; welbedacht ; vasthoudende enz,; leeuw; officier (mil.); ambtenaar; vestingskommandanf. y y Al2^}\j^f regel; vorm. S^UsOy naam der letter ^jo, y !) y ^♦w^ Va^, goedsprekend, instaand, borg blij- y a vend; goedsprekende enz,, borg; z, dlamïn. y \j^, verloren; ledig (van den maag); t q^Lj ^\^ of ^\^ ^.^» verloren rofidz wervend, X^mÓ plur. van »xó. y 05>* <M 340 ^U^ C / mj^uD en ^ , hyaena (aldus te lézen in de vier maleische vertellingen bl. 65 reg. 3 van onder in plaats van 9^, T.). / ^ / c X mjjsO plur. van ^. 8 J #1 jA^ en »^j)^li, tt)<?^ noodzakelijk is ; noodzakelijkheid ; noaddrang ; behoeftigheid; bekrompen omstandigheden (mal gQlóêrat en g^lóêrah). J> :> y :> KsSSJsO en ^^^^y tijd van den dag, ivaar de LS ) 5 5^*^> absoluut noodzakelijk; nood- ^ zakelijk volgend. zon in haren vollen glans is, volgende I . '^ ^ ^ r.r. a;^^ ••'"'''• f ^ j- T" -: ! s^\JuLmÓ plur. van u^ii^. op dien jj^s^, en voorafgaande dien, ^l^ui j ^ genaamd. ^\jS^\A^> %^ '-flw (/6?i dag, waar de zon reeds den meridiaan nadert, volgende op dien, l:^ of ^^j:^^^ genaamd; maaltijd op dien tijd. y y c V ^■^sTi i./n - xdtgaan; in de zon loopen; zwee- ten; — tijd van den dag, waar de zon reeds naar den meridiaan toe loopt ^ na den tijd, l:s\^ genaamd; maaltijd op dien tijd, / c V - IS ^SUXjsO > lijd van na zonsopgang tot dat de zon reeds hoog begint te staan en haar* vollen glans bereikt, als wanneer de tijd Isw^ begint; morgenstond; voormiddag, L-«> *^d> slag; vermenigvuldiging (arilh.). C y i ^/^9 getrouwde vrouw, met betrekking tot andere getrouvode vrouwen van denzelf- den man, medevrouw. ! c y /^SLSjsó plur. van i^Jixa^ , y L-^-Ot/,^ en ^^^5^-^, zwak; onmachtig; van woorden of overleveringen niet ge- loofwaardig, geen vertrouwen verdienend , verdacht, y y y <kj^^/s6. dwaling. Mj y ^^^O, naam van den. klinker-^ (overeenko- ^ mende met onze oe of o); het Mankt eeken -~^~~ zelf y y /^V,*|w^? waarborgen; voor schade enz, verzekeren, assureer en; borg zijn; instaan voor iets; verwaarborging ; verant- woordelijkheid, C y <SL|^,A£),: ^: ^)^ Jid uJJl^Uil fjc, de dlammah tmschen alif en wau, d. i. o. y cVaa^ plur. van ^U. LiUó 341 ytiL / y ^^«3 \*AA<0 j hei berg zaamheid , gasl vrijheid ; y gastmaal. o / L, JIajwO en t>i-^, verdriet ; pijn; benauwdheid; twijfel; bedenkelijkheid. -C^^O- i^ i^, de leller iHL, 16*^ van hel arabiscli en maleiscli (en 18^ van het door Marsden veranderde) alphabet, hebbende de waarde eener mei eniphasis uilgesprokene neder- landsche /, nagenoeg gelijk th in woorden van vreemden oorsprong, doch hier in de Iransscriplie wedergegeven door t. Als cij- ferlelter, z. abdjad; in geschriflen van godsdienstigen aard verk. van üjU». cV_,.J^. naam der letter 1^. L-^-> v.1^ en ^ d? (pers. tabah), vat waarin gekookt wordt; groote baksteen, K«> U^ tabal, verb. van JjL. / / v^Vi^? kom, kop; beker; onderschoteL y y LTjV^vwvJb plur. van (^li^. / y <^t^V^> gehoorzaamheid; inwilliging; toe- f S^ VI:? T rfe maa/ ^e 6oi;cw gaande; onbeschoft; wederspannige, rebel, (,,^00^j\j^ 9 zoekend; naar iets strevend; bedelaar; wie naar wijsheid streeft, student; bloedwreker, y — .JvJ^, oprijzend; te voorschijn komend; oprijzende enz,; de eerst onduidelijke ochtendschemering; horoscoop, fortuin , nood- lot. y (^ Q.-,J \^ , losgelaten , vrij , verstooten , y y y <^Ü-J \j^ > feni. van het voorgaande. y y stemming, !> y ^^ ^C^y]^. pest; epidemie. De mal. gebrui- ken het voorn, voor de cholera morbus. «./oU::? 1., z. ^\d, II., gierig. !> y j-y ./oVrJb en .U^, rol (van papier of per- kament), waarop men schrijfl; band (ingebonden boek); groote letter, kapitale letter, y ^AVJ^j zuiver, ongemengd, schoon, rein; ^ y zuivere enz. ^i 342 y -y. ^Vj^, vliegend; wai vliegt (vogel, insect en dergelijke). L o sV In. rondgang; nachtwacht; ronde; naam eener stad in Arabie, ius- schen welke en Makkah Adam geschapen is. AaA^_>V-Jb^« gedeelte van tets; schare menschen^ bende; volle, natie. \^^y,f^ , geneeskunde. y y d^\j^, langwerpig stuk geweven stof of leder ; langwerpige uitgestrektheid land of wolken; geneeskunst, i„„x\-jVAl^> rfe medicijnen; geneeskunde; ge- neesmiddelen. y y c^ yuJj^ plur. van i^^L. c y ^ijK^ , koken , bakken. o / mj^y ^ött uitdruksel op iets maken; met een zegel (cachet) merken; — mal ook nog: drukken, bv. een boek. c / /^JK/^y natuurlijk, aangeboren. y y L üjSo . deksel; stolp; schijf; bord, schotel; groote kom als een kuipje of als een enorme saladeschotel; presenteer-blad; opper- vlakte der aarde, c y / naIs^j trom; keteltrom [een instrument, dat inz. bij de aanstelling van een' lA^'t^ vorst gebruikt wordt]; b^rsïram t., van een' vorst gebaad worden, vóór en aleer hij in het openbaar verschijnt ter bekendmaking zijner aanstelling; bertabal, de aanstelling van een* vorst met de tabal en begeleide^ide instrumenten bekend maken; van den vorst, die aangesteld wordt de bekendmaking zijner aanstelling met de tabal enz, en de daarbij behoorende ceremoniën, y OaaaI^;, kundig; ervaren [inz. in de genees- kunde]; geneeskundige, arts, y y cJ^Xaa^j natuur; natuurlijke gesteldheid; **/ . .. constitutie; aangeboren eigenschap , m^mböëwa ng t, van een' stervende zijne voornaamste karaktertrekken vertoonen, zoo- als bv. een rijke vrek zal rekenen en geld tellen of alle oogenblikken naar zijne sleutels / , ^JLk/sJ^ , natuurlijk ; aangeboren ; "'i 1 m o e y t, natuurwetenschap. y miltziekte, milt. y y y jvjsxi^j ^^wö groote milt hebben; milt- zuchtig zijn. ^ :> /KjSÉixl:? plur. van JU^l^. y y ij^^sj^ 1d plur. van ^v> 343 (^JIL y y y 25 #) ) Y^' frUch of versch zijn, zooals bv. pas geplukte vruchten; frischheid, rerschheid; nieuwheid, L (L-^\ J;^ plur. van Xaj^. c /c X /♦waI^Jo J^5 ^/i^^y ^'^ (i/i^^^^T^' terpen- iijn, ( >i^5-> ^i^^ /^^^ ^'^'* ''<^ö^ /a/cew, met eene kwast, de zoogenaamde fez der Turken. G - Y^' wegwerping, wegjaging, verwijde- ring; a f trekking (arithm.). c / y^l^ ji^' wijnsteen. y y (^^ ^i:^, ^?j*rfe, uiteinde, rand, kant, omtrek, K)C\S J^9 pers., aanhanger, volgeling. L-5 J^ plur. van ^^s. y :> y eiJ o J::? plur. van <^^^. <XJ ^> pei's. uit het turk., kraanvogel. y c (w3 w ^I:?, tegengift, inz. legen slangenbeet. y L, Jl^ ^I^, wegf; wijze; instelling, gewoonte. y y <^iL^ ^I^> voetpad; weg; lijn; tracé van een' weg; waterleiding, riool; wijze van zijn; leefwijs, leefregel, eigen aan eene religie of secle. / c <K^Jl]o9 zekere wijze van eten of proeven; y voedingsregel. y o y /.Aa^I^j de maat overschrijden; uitermate onrechtvaardig zijn, een dwingeland zijn; uitermate boos zijn; uitermate onge- hoorzaam zijn; overschrijding; hooge graad van onrechtvaardigheid, dwingelandij; hooge graad van boosheid; hooge graad van onge- hoorzaamheid, rebellie. L jT^AJ^ plur. van «^-^IL. vAw^Vl^ plur. van ^/JiL. C^ O^I^ • verstoolen zijn van eene ge- trouwde vrouw; verstooting; eenig voorwerp, dat als bewijs van verstooting gegeven wordt. — In 't mal. ook nog: verstooten zijne vrouw; m^n^boes t, van eene vrouw, die tegen den wil van haren man verlangt gescheiden te worden, de f. koopen, d. i. daarvoor eene zekere som aan haren man betalen. /^ (^^^^^.aA^ I-> zoeken; onderzoeken; verzoeken; aanzoeken; onderzoeken; verzoek; aan- zoeking. IL, voorwerp dat gezocht, of waarnaar verlangd wordt. h^)o 344 III. (volgens anderen een coll.) en L-^iL , . plur. van L-^lL. ^iSSkXAi^, nom. pr. v, / o 2^^^X^, talisman; tooverbeeld; toover krach- /ï'g^ö figuur, c y m^XjOy palmtak. y c y ^<JLA^ (mal. t a Ta h), uiterlijk voorkomen , gelaat; goed» uiterlijk voorkomen; schoonheid. In 't mal ook nog nazien , nakijken. L , JLLk^, van eene vrouw verstooten. L,_ qjSd plur. van ^IL. s^X^ , ^uil in den mond, door het niet ^ schoonmaken der tanden. is y \^j^^, zeer gierig; zeer begeerlijk. ^)> -? y m^j^^, ^^ en 54^ Ud, begeerlijk, inhalig schraapzuchlig. y y :> \^^J^ plur. van ^. / y /J 1.^1^4.1^ Pl^^*'- ^'^" ^**^- c / l-^t-ir^- gerust; rustig. y :> ^j^-^ Pl"»'- van ^II. a-^UIp plur. van ^^aaId. y ^' \ 4>JL^ , ^oort van n'/Aer met ronden buik , die met een hamertje geslagen wordt; trom; vgl. tamboer. y y C^jüj^l:? 1. plur. van ^IL. II. plur. van ^;^}^^ y y .^KpS^ plur.' van ^^^li?. (^ j ) É.i^, rondgaand; rondgaande; 'hediende. /-D\.,4.i;? plur. van ^L. <X\A*-i v-^^J^^ ^Wó/; pauze; gerustheid; vei- ligheid. o y m^j^J^ plur. van ^. y y m^j^^j vurig begeer en; begeerte; begeerlijk- heid inhaligheid, schraapzucht. y y die goed dient. )) #,I^- tijdruimte; vertoef; uitstel. y ) ) éhL? plur. van Jj^. y y y m^)%^ plur. van ^\\d, y y L-^ft-i ) ^ plur. van LaJIL y y y yp ) ^ plur. van jytis* / / 34g > y f ^> ^I^» g^eM, welvaart; ci^JL en di'b^, g'e/w/c ^«;?. zij u; wees gelukkig; heil M. \ éIPj '^^'',^, spec. de berg Sinaï. y y /•i w 4^?» algemeene regen; groote sterfte; algemeene watervloed; orkaan; dwar- relwind; windhoos (mal. verb. 1 5 p a n, met de bet. orkaan). o y ., J 4]^, langdurig. o y Ajh, interj., stilte! — (^?), soort van pauze in den koran. y J> , vertoef; levensduur. y y jy Ib, y K) É^, /awgr (van zaken en tijd); nien- tawilkeii, rekken, bv. een verhaal. <jc v^ (elke letter afzonderlijlk uitgesproken: taha) geheimzinnige letters, waarmede de 20® sura begint en die op verschillende wijze uitgelegd worden. Sommigen, en met hen de meeste mal, beschouwen hen als een' naam van den profeet; ten gevolge waarvan è^ als nom. pr. v. gebruikt wordt. <KJ^, ^' tëh. y y y 75 \V.22l^, rein zijn; de maandstonden niet hebben; reinigen; reinheid; reiniging van zekere deelen van het lichaam, door de wet voorgeschreven; S.l^) c^a-j, huis der wassching, d. i. bestekamer, o ^ ^ /?^- rein zijn; in den toestand tan rein- heid verkeeren; toestand van reinheid ^ inz. van eene vrouw. y , \\j^ plui'- van Jj^ w y K^^^ysj^ , goed, aangenaam; zoet; welriekend; welvarend, ^y^y <^aaI^, fem. van het voorgaande. Met plur. ^J>^, goede zaak; geoorloofde zaak, 2^., de welriekende, d. i. Medina, waar zich het graf van Moebammad be- vindt, wiens sterfelijke overblijfselen geacht worden een' liefelijken geur te versprei- den. c y ^„.>J^, vliegen zoowel van vogels, als van andere voorwerpen, die door den wind medegevoerd worden; insgelijks van het hart, door vreugde enz. bewogen, vlucht; ij^ 346 Jïl^ vlugheid; lichlvaardigheid; vogel; voorfeeken, voorn, slecht, aan de waarneming van de vlucht der vogels ontleend. g ^„Ai^ , lichtzinnigheid; onbestendigheid. c^aI:? fêh of tah, z. tëh. lp J3, de letter U^, 17^ van het arabisch en maleisch (en 19^ van het door Marsden veranderde) alphabet, zijnde hare waarde , nagenoeg gelijk aan die der t, weshalve zij hier in de transscriptie wedergegeven wordt door dl. Waarschijnlijk is vroeger de dentale klank harder geweest, waartoe dan de transscriptie tl heter zou gepast hebben. Als cijferletter, z. abdjad; in geschriften van godsdienstigen aard verk. van^A^. ^v^, naam der letter 1^. y V JV-,p> onrechtvaardig; wreed; dwingeland, ^ tiran; wreedaard. y %ib vj3^ uitwendig; uiterlijk; zichtbaar; open- baar; JbUi êü iJüü, de openbare behoeften der vrouw, die de man verplicht is haar te geven, zooals voeding, kleeding, bediening enz., alles naar haren stand. y (^ ^ J3 plur. van uJ^^t. C h ^l3 I', vo,t, in ^t alg.; nomen, in den accusat. gezet, dienende als adv. van tijd of plaats. II. plur. van uJj^^. y y ^ VJ ^13 plur. van ^^J^. (^ ^ A ^i3 6n u-$u^, schoon, sierlijk, bevallig, bekoorlijk; geestig, schrander; sluw, doorsiepen, ^ '> ^^3>J plui'- van ^J^. y t Q-^.y3, z. lJj^. y y ^13 > g^oerfe uitslag; overwinning, . Ki3> afwezigheid van licht; sclmduw, lom- rner. — J UI) ^^ iXil) Jt, bijgevoegde eernaam van den sultan van Atjeh (T.). J:^i3 1. pi ur. van Ji^. II. plur. van ill? ,ills 547 e r lü / zeer onrechtvaardig, zeer wreed; groole dwingeland; groole wreedaard. dtX^\i3 en X^ït, onrechtvaardigheid , dwin- gelandij, iXj^j^f ^cit lot bedekking dient, deken; met plur. (Jilij en Jïli, wa^ schaduw geeft; zonnescherpi; plaats waar schaduw is, scha- duw, kAJ3 plur. van Xit. y' ^ t^,Al3 plur. van iucï^, L '* jV^f^AJ^, cuUÏüj en ci.;Uil^, plur. van / c ^ Jt^Xi3 en XaI^, donkerheid; duisterheid. ) ^JJ[3 plur. van Ji^. ^ éAI3^ >2?öö>' onrechtvaardig; zeer wreed; groote dwing ela^id, groote wr eedaard, y y^XSb ' onderdrukt; in zijne rechten ge- ^ krenkt. /♦wi3j gedachte, meening; inbeelding; veron- derstelling; meii^dlankeii, eene gedachte ex hebben omtrent iels. y y ..>Vxi3 plur. van XJlI?. ^a13> argwaan, verdenking. o y ^.waI3 plur. van hio. y \ v-i2i3> scheiding van zijne vrouw met de '^ woorden 'alajja anti kadlahr oem- mï (gij zijl voor mij als de rug mijner moeder), o y ^^l3, rug, uiterlijke, zichtbare van iets; oppervlakte, inz. van een* liarden, heuvelachtigen grond. jr^ ]3, iijd na den doorgang der zon door den meridiaan (de tijd, waarop het tweede der 5 verplichte gebeden moet ver- richt worden, T.). ^ ) j-^l3 plur. van ^t. i g/^H L, verschijning , openbaarwording. II. plur. van j^. (>, de letter 'ain (^^) 18® van het ara- ^bisch en maleisch, en 20® van het door 3Iarsden veranderde alphabet, een in geene der Europesche talen bekende keelklank, JoU 349 h^[c hebbende de kracht van eene diep in de keel t en wel met emphasis uitgesprokene ) (zoo men den bekenden Franschen neusklank aan *t begin eener lettergreep kan uit- spreken, dan heeft men de Avare uitspraak van de p. Het is dus een medeklinker, die 't midden houdt tussehen een alïf en de nga; van daar door de Maleijers en Soenda- nezen geheel gelijk gesteld met de alïf, door de Javanen daarentegen met de ng, T.); als cijferletter, z. abdjad; in geschriflen van godsdienstigen aard verkorting van LLL. lX^\*^> aafibiddend ; veveerend; aanbidder; eerder van God. / ^ \^ , voorbijgaand; passeerend; overgaand; voorbijgegaan; gepasseerd; afgeloopen; voorbijgaande enz.; in de gramni.: prae- ierihim. z V^, elpenbeen; karet. y f_^^Vw\.gü , verwondering verwekkend. xf y \j^, zwak; onmachtig; ie zwak om gen; wijze van rechtspleging; gewoonterecht; vastgestelde boete; membawa 'adat, de stonden hebben (fatsoenlijke uitdr.); radja ber'adat, de vorst is met de gebruikelijke ceremoniën en formaliteiten in het openbaar verschijnende, bij allerhande feestelijke gele- genheden, doch inz. om de huldiging van zijne ministers, hoofden en andere on- derdanen te ontvangen (z. djoendjoeng); bij zoodanige huldiging wordt één voor één door den bentara kïri opgeroepen met de woorden tïtah dipanggil. Dat huldigen der ministers enz. noemt men m^ndjoen- djoeng döêli (z. aldaar). y jc^ v-S'j rechtvaardig; doende wat recht is. y j iets te doen. , ader, waaruit het menstruale bloed vloeit. Vg.. oneer, schande; schaamte, zedigheid. y yQ iVj^, gebeurend; overkomend; toevallig; ^ gebeurtenis; accident, gebeurende enz. toevalligheid; bijkomende omstandigheid; beletsel, hindernis. y y ciV^ plur. van SjU. y y ï)ó^^ plur. van ïjlc ^j y y g^VC- gewoonte; aangenomen gebruik; in 1 mal. ook nog: voorvaderlijke instellin- \j^, wetend; kunstig; scherpzinnig, vernuftig; wijs; ervaren; bekend; wereldkundig. y y ^j^ Agi , wat geleend is; geleend goed; wat ontleend is; ontleend goed. ^v 349 / yvy v^» tiende; wie een tiende gedeelte ont- vangt of vooraf neemt. / y i ywv^, fem. van het voorgaande. / L JLL V.^ > minnend; beminnend; / heminnaar; deiig:ii^aii 'asjlk, met liefde; met lust. : M )^AW\ ^jy^^ / f \0\^ of ui^'^' ^F'^^^%' weder spannig; "^ ongehoorzaam; oproerige enz.; oproer- ling. L-^A-i^ VS» > welwillend. <^i^ VS» > toeneiging , .?y mpa//? /e ; welwil- y / y lendheid. <K/s,3\£^9 welvaren; ivelstand: volkomen ge- y zondheid; heil. \,^^y^\S^y na een ander komend; na een ander komende, opvolger; epitheton van Moebammad. <Kj<i\^S^, einde, afloop, int komst, uitslag, slotsom; gevolg, uitwerking. 3\£^ !•> fem., verstandige enz.; kamster, kapster eener l)ruid; stamverwanten, degene, die de boete moeten betalen voor den misdadiger, wegens onwillekeurigen manslag of verwonding. IL, fem. van JiU:. en2 / J^^ ^^ {^^' Aöo^f, verheven: hooge verzot; minnende enz.; minnaar; ^ , ""^, ,. bovenst gedeelte. y y A)\j^ I. plur. van Jv.'^- II. plur, van Jat. y / üv^, wereld, heelal; ivat de wereld bevat, de schepselen (menschen, geesten en engelen); het volk; tijd, eeuw; toestand, waarin men zich bevindt (ook in den he- perkten zin van land, staal, van daar ^U^ ^lr, T.). y ^J\^, wetend; kundig; geleerd. y /-.Jl«D, z. JU. ^ y ^A. J V.^ T bovenst gedeelte; bovenste; ver-' hevenheid. y w y gemeen, alledaagsch. en -élc, algemeen^ openbaar, publiek; y cA^V^, de groote hoop, de menigte; gemeen; allen; publiek; gemeente; burgerij. J^u SbO ÓJ<C / . K-^ v.^, verrichtend; macht uitoefenend; verrichter; bestuurder; rentmeester; ontvanger; in de gramm. regeerend woord. <X\/C v^, fem. van hel voorgaande. / cX-jV.^, terugheerend. jri O^ V^, het oog Iwzeerend of blindmakend; ivat het oog bezeert of blind maakt. V^, een gemakkelijk leven leidend. / / <KJiJj%^\^, fem. van het voorgaande. Yoorls nom. pr. f., onder anderen naam van eene der vrouwen van den profeet, dochter van Aboe Bakar. LjV^» behoeftig; arm. ^A-? v^ > familie, ^V^C" plur. van c^. 25 a w^Ci , dienstbaarheid; gehoorzaamheid; rechtschapenheid; Godsvereering , aan- bidding van God. ^OjD en ïUr, kleine open mantel van wol of geitenhaar, met breede streepen, wit en zwart of wit en bruin. / / U1J)jV,aD plur. V an ^j^J^> / / 8 \v-AÜ, uitleggen, bv. een' droom; te verstaan geven; bet eekenen; — met plur. eu). Uc, uitlegging, verklaring; fi- guurlijke uitdrukking ; zinspeling; verbloemde spreekwijs. w / r Jsjs^V./^, van ernstige trekken; iemand van ernstige trekken. c y cXa^» slaaf; dienaar Gods, d. i. mensch. Het woord Ss,c dient, om, in zamen- stelling met <3dll, of een epitheton van God, waarvan er honderd zijn, of óok andere woorden, zeer gebruikelijke nom. pr. v. te vormen. De meest gebruikelijke, waar- van de epitheta afzonderlijk behandeld zijn, volgen hieronder: adljjju:, dienaar Gods; La*w.xJ ) Jou: , die- naar van den eenvoudige (niet samengestelde) , milddadige, edelmoedige (z. basi t); ^^Ijl )sxc , dienaar van den eeuivige (z. bakiofbake); juoaJ I Sj^c, dienaar van den ziende, schran- dere, ^verstandige (z. basir); c-jy-! } ó^ , dienaar van den genadige (z. tawab); .U:»I)jar, dienaar van den almachtige; JlbJJAJu:, dienaar der grootheid Gods (z. djalal); J^aI^Di^ox:, dienaar van den groote (z. djalil); lai^ltXA^, dienaar van den wachter (z. hapil); L-...U/^::sJ ) v\xc , dienaar van den geachte (z. hasib); ^xX:^\S)jar, dienaar van den wijze, geleerde (z. doewa- kim); ^^jJcsJ ) Sxc , dienaar van den minzame, iiOC 3^1 iXAC goede (z. doewalini); cU.«^\«3ar, dienaar van den oeprezene, lofwaardige (z. doe w a - in i d); ^l^l^Ur, dienaar van den schepper (z. doekalik en doekalï); ^^^.c^JJtUr, dienaar van den alharmhariige (z. d^raman) ; -*.x-w.J)4^, dienaar van den barmharlige, goedertierene, genadige (z, deraïm en aim); ^:.J\fcUr, dienaar van den onderhouder, verzorger (z. d^radjak en d^radja); Jor *Wt» J ) , dienaar van den verstandige (z. d ^ r a s i 1)) ; f^ r-S ^ «^ , dienaar van den h oog e , verhevene, ui t stek end ((L, rapïï); L-^aï^ jjor, dienaar van den met aandacht gade slaande (z. d^rak i h) ; < — ?j^J ) Jor , dienaar van den goede (z. d^raoeb): ^X/J) cUc, dienaar van Ae/ Aet7 (z. salam); «uaaJ) Jj^, dienaar van rfew hoorende (z. s^miï); .y^ ) lUiJ ) , rf/ewaar raw Ae/ beloonen (z. söêkoer); jjI^JIjjx, dienaar van den waarachtige (z. sadik en sadi); v3^^J)aac, dienaar van den eeuwige (z. do es a ma d); v V^-S ' «^^ , dienaar van den machtige (z. a dj is); ^é-Oia J ) tijx , dienaar van rf^7« O' A'(\ ^7 (z. doewalim) ; JUJ ) ^Uc, die- naai 1 v/ 'en rijke (z. doeranï); .UaJIjou:, diouior van den vergevende (z. doerapar); .p> J iXju:, dienaar van den zeer vergevende i^i gapoer); lI^UcuU Joü, dienaar van den bijstand (z. rïjas); -^lüJ) Joir, dienaar van den de verharde harten voor de waarheid openende (z. doe pa t ah); ^xxaJIcNat, die- naar van den nemende (z. kabil); «JliLl )ó^, dienaar va^i den voorbeschikkende (z. k ad ir en doe k ad ir); ^y*.^ JJü ) Jsat , dienaar van den zeer heilige (z. kcëdoes); .jJ<aJ j jor, dienaar van den machtige (z. doekadir en kadir); .ULDciou:, dienaar van den zeer machtige (z. k a h a r) ; twJ^-S ) Sxc , dienaar raw fA'w groo/e (z. kabir); ^^^^«^j^^ dienaar van den edelmoedige (z. ka rim); < ftAlaiJ ) Sxc , dienaar van den liefderijke (z. latib en latip); CJJUJ)^^:, dienaar r^n rfm koning (z. m a 1 i k) ; j^asj^J ) sxc , dienaar van den verhevene (z. doemadjid); L^^lo^ ) jsAT, herhaaldelijk zoekende dienaar (van God), onder anderen, naam van den grootvader van Moehammad, van vaders zijde (z. lalib); yi^)sxc, dienaar van den sterk makende (z. moêïs en möêhis); ja^i^Jljü^, dienaar van den uit den dood opwekkende (z. moêïd en möëhid); j^si^) s^c, dienaar van den helpende (z. möêin en möêhin); Ovxc^>t)o^, dienaar van den sterven doende (z. möêmil); ^'uuJ^tiJo:, dienaar van den goedgunstige (z. manan); ^ycJ)sxc en ^yJJ^Uc, dienaar van den beschermende (z. mom in); j5>-)^)jar, dienaar van den eeuwige (z. wahid en waïd); gx*,)^) Joir, dienaar van den aller omvattende (z. wasi); J^ J^! ) sj^ , dienaar van den beminnende (z. ^ndoed en ^ n doet); v--?U^ljja£, dienaar van den gevende (z. wahab); \^J^J1 j.xc, dienaar ÏJOC 3S2 Li,«^ls^£ -^ ^ > o ^ van den geleider (z. doe w adi); u-ilx<vyAjc («-Jlxo), naam van een afgod der heidensche Arabieren y naam van een ar. volkstam. y y / ScXa^ plur. van t>olc. vu c / / CcXaD^» ^en' üaaf enz. betreffend. *• / ' I w r CcXa^ plwi*- van 4\jx. <^cXaD. fem. van ^^i^J^; voorts: stand • •• • " ^ t'an een* slaaf, slavernij; recht- schapenheid; godvruchtigheid. / / y<0, in de gramm. praeteritum. y<l^ pïuï*- van iVr, // / L*vj) ^A^ plur. van ï^. /^>)ySi2^, hebreeuivsch; Hebreër. / c <^(a«> ) ywSij fem. van het voorgaande; ^)^|, /ie/ hebreemvsch. /c / A-JÖ^A^» *^a«^ t'ö» eew' ^/aa/*, slavernij, onbegrensde verknochtheid; op- rechtheid. L jVx^. berisping; bekijving. j^VaC^, gfereed zijn; toebereid zijn; met plur. ój<c) aanstalte; toebereidifig ; voorberei- ding. C^ ^Va^ en i-i'lir:, vrijlating van een' slaaf ^^jSVaÜ, /i^^ voorgaande. (^_iLXD plur. van ^>Aii:. c L^ Jl-A^ , vrijverklaring van een slaaf; vrij- y / / !> wording. ^uLa;D plur. van J-aju:. «X^XiD») eersfe rferrfe gedeelte van den nacht, beginnende met het einde der avond- schemering; de tijd van het laatste avondgebed; dat gebed zelf. ^AaJCjD>9 ^l^^9 waarin niets merkwaardigs y Ö %A&> traan, voorn, in haar ontstaan in of prijzenswaardigs is. ^yi het oog; snikken; droefheid; uitlegging, verklaring. / o i ^aD-i voorbeeld voor anderen; vermaning; buitengewone gebeurtenis, die aan ie- mand tot les kan strekken. y (^ Üaa^ , oud, voormalig, antiek; oude enz.; vrijgelaten slaaf, y c !> /•«Uf^XSi, naam van den derden Kalief (z. s^man). / y (..^^^VjSAD plvir. van %pvc. L-^fl»^ 3S3 ji>£ L-^A-J ^vrsi:vD, z. /^ / ^Jo\s\D plur. van J^. K^^ysSS^S^^ !^ich verwonderen; met plur. L— >Us\^t, verwondering; iets ver- wonderlijks; wonder; onverwachte gunst en genade Gods. o / * y^snCi I., zwakte, onmacht. II., achterst gedeelte; achterste, stuit. / KSi^^9 haast, spoed. AsaC plur. van J^. «JiArSVS», haast, spoed ^ overhaasting. v.£Si^^, niet' Arabieren; Persen; Barbaren. ^ ^ ^'ST^C^ , van een woord uit eene vreemde taal zijn. !> y veel haast makend. ^)ys^,ie y I ^x >^;nCi. verwonderlijk; buitengewoon. — De mal. gebruiken den pluralis ' (iw^lsu:) voor verwonderlijke zaak; wonder. cSkAAJSiXÜ , 'Wonder. — De mal. gebr. gevsr. • •• * den pluralis (l-^Uu:) ook als sing. u; 4^^, menigte; groote hoop. y MAL.-NEDSRL. WOORDENBOSE. PEEL II. y y y <^lJ )c\^ 9 rechtvaardigheid; rechtvaardige oor- deelvelling; rechtschapenheid; wat recht is, wat billijk is. y y y S)^cXü> vijandschap, onvn'endschap; haat, wrok, wrevel. is 0^9 inrichting; schikking; aanleg. y SXi 2JCX^> ge/a/; aantal; eenigen; groot getal; groote menigte; staat eener vrouw, waarin zij geene gemeenschap met een^ man mag hebben, hetzij wegens den dood van haren echtgenoot, hetzij wegens echtscheiding, of wegens de maandslonden. y y \3cXD> getal, ook gramm.; 'il moe a., cij- ferkunst. y y ÓÜ<^ plur. van isc. y y / jsj^l\^> t^^^s (soort van peulvrucht). /^ / / <XwCX^) ^om. unit. van het voorgaande. \ ^ ^ . j cX^ !•> rechtvaardigheid; rechtvaardige oordeelvelling; rechtschapenheid. II. plur. van JjU. y y r (^y^, ontbeering; gebrek; niet-bestaan (non- existentie); niet. Q y /jLXD en ^iXc, vast verblijf; Eden; naam eener stad in Arabie, Aden. 33 (J^ , veronachtzaming. J vj ) ^C. plur van ^^. y o J ,.«)#) cAC- > veronachtzaming ; vijandschap , vijandige gezindheid; haat; onrecht- vaardigheid, dwingelandij y onderdrukking ; diefstal. / ^. J^S», verstoken; arm; zinneloos, gek. ^^ iO^, straf, straf oefening; marteling, pijn, kwelling, o y iy^, verontschuldigen; ver schoenen; met plur. .^iS^h verontschuldiging, die men maakt; verbidding; voorwendsel; gelukkig gevolg; overwinning; maagdom. y j vu / <^-J ^> zaak, waarvan de eigenaar aan ande- ^ ren het medegebruik toestaat, zooals bv. eene weide, inz. zoodanige dadelboom. L J ^, vlugheid; vrolijkheid; volk der Arabieren, voorn, dat de steden be- woont, , j^ ^, arabisch; arabier; 'k^ijc,km. — X.jü-ftS), het arabisch. U^J ,^, getrouwd man; getrouwde vrouw. y ^ -? u^j Q. plur. van ^y^j/ / c Y^^ _3Si plur- van 'i^jc. O ^\ ^^ breed; in de breedte getrokken; breede enz.; merk of lijn, in de breedte getrokken. .iV^vj ^O', de twee echtgenooten. y ^ y c y ( hjij 0^9 troon; heerlijkheid; verhevenheid; heerschappij; paleis. wij *Si plur. van (J^f-' ^'j y ) ^D I- helft van iets; zijde, kant; wijze; y teeken. II. plur. van i^^c. y y ój^ ^D plur. van Juy:. C y L^yS ^D, priester; waarzegger; arts. y (^] ^D plur. van j^. ^y y y ^i^Mw) jD plur. van ^ji^^. y y y yO ^D> vrolijkheid, levendigheid. y y y euVjo 5C plur. van Lsjc. A/^ y^, voorhof, plein; plank, waarop som- mige spelen, bv. schaak, gespeeld OJ^ worden. Oy: 35S j^ y / , %Ó ^Si. gebeurlenis; toevalligheid; in 't mal. ook onverwachte gebeurtenis, die iemand belet iets te doen: wat hij zich had voorgenomen; z. aral. c ^ . sO >C I. zijde, flank; breedte; ding, IL plur. van {J>)y^, J^ S^y berg-cipres; jeneverboom, i^ ^ ^ plur. van Li^r. \i X. pil LlljVj ^, z. Lïy:. /^\j ^C-r wetend; kundig. ^ y (JU ^ ^D , verloofde (masc.) ; met plur. ^^Jy:, verloofde (fem.); getrouwde (masc. en fem.); /owi^'e vrouw; jonge dame; huwelijk. ? / u %^ lur. van v-juy:, /c /^ v.i ^^, kennis, wetenschap; mysticismus. / <^.3 ^D en CL^li^:, naam van een' fcerjf bij Makkah, <^3 ^ , grensscheiding tusschen twee dingen, / -.3 %£^ , bekend; openbaar, wereldkundig, ^-^i J^9 fem. van het voorgaande en bij de mal. meer gebr. / / L ^ ^C-^ zweel; gecondenseerde damp; gedis- tilleerd; sterke drank; arak; z. arak. C_5 ^ en ^jc, wortel, oorsprong; ader. 5 ê\ ^^ 1 laatst gedeelte der eerste helft van een' vers; Mekka en Medina met hun grondgebied; wat gedaan moet worden; taak; bezigheid; llmoe *rarc&dl, wetenschap van de versmaat, :> ^ L.^jLj> ^D, kennis; wie de zijnen kent; ^ hoofd; de eerste na een hoofd; plaat sbekleeder. Cy J .D, van dingen, die slechts in geringe hoe- veelheid voorhanden zijn en daardoor waarde erlangen: hij [het) is zeldzaam en duur geweest, hij is kostbaar geweest, hij is voortreffelijk geweest — , hij heeft aanzien erlangd; hij is machtig geweest; ^ tU^J ) iXJU^c, Gode zij de lof, zijn werk voor- treffelijk geweest, d. i. voortreffelijk zijn zijne werken, woorden, die men, behalve de gebr. kapala, boven den eersten regel van een' brief zet. 25* y. 356 ^lAc J&> Van dingen, die slechts in geringe hoeveelheid voorhanden zijn, en daar- door \vaarde erlangen zeldzaam en duur zijn, kostbaar zijn, voortreffelijk zijn; er- langen van aanzien; machtig zijn; zeld- zaamheid en duurte, kostbaarheid; aanzien; waardigheid; macHt, J) ) l£^ plur. van ^^ , \S Y^ plur van <uj jyc. 25 \) Uii ptur. van^j^c g LjD» tracht, waardigheid, aanzien; ver- maardheid; eer; roem; tot aanzien komen; macht; eer; roem. ^& , naam van de engel des doods. X UI / ^^ , hij heeft doen eeren. ^ / di ^ (JL/ \ IS^, hij heeft u doen eeren; ai! C/j;^ gew. ^tC/)^, öoc? he^ft u doen eeren ^ zooveel als God doe u eeren, een wensch dien men uitspreeht, wanneer xich iemand naar ecne profane plaats, bv* een secreet, begeeft. ^ *S^9 het hebben van een vast voornemen, ont iets te doen; met een vast voor- nemen zich op iels toeleggen, .... iets ondernemen ^ .... ten uitvoer leggen; met 7 7 plur. f^y^, vast voornemen; vast plan; on- derneming; ten uitvoer legging. y L<^^ JD 9 zeldzaam ; kostbaar ; voortreffe- ^ lijk; machtig; vnjaSt, de machtige, hij uitnemendheid, d. i. God; ppf»kxc, dienaar van denzelve, nom. pr. v. (z. adjis). y / A.^^ J^f talisman; behoedmiddel; toover- middel, todver formule. / y Jd \mS^ plur. van ^l^. , leger, heir; groote menigte (van alle dingen). / o y /C ósjsj>^J^ ^\ pers., soldaat; militair ivat y tot een leger behoort. 2**., krijgsman, inz. infanterist. / )vvu^9 honig van bijen; suikerachtige zelf- standigheid op de dadels. , KavwS^ 611 lU^» plur. van J^lc. <.t^\MA£l plur. van jll. \^^ Plu''- van jlc. / y ^\mM^9 zwakheid van hét gezicht; blind- Aöïd; met plur. hJlj^] , avondmaaltijd; 'asjff rabbanïj , avondmaaltijd van den Heer e t\j^ 357 «xxor of. . . , saijidina, . . . . van onzen Heere, d. i. het heilige avondmaal der Christenen. y ^\mk^, begin der volslagen duisternis; tijd van zonsondergang tot aan den tijd, k^j genoemd; tijd van zonsondergang tot het begin der ochtendschemering, d. i. de geheele nacht. y :> j> Vji^Si en .Ltx .IJIkc, telkens tien. tien aan tien. /C \VjiAj&j w^^ ii^n bestaand; uit tien be- ^ staande. 1^^ JL^^ plur. van ^/^U. 25 #sWk^, nachtelijke blindheid. y y J^K^) fem. van 'iJLc. ^Ji^iS^. tiende deel. y y y \JU) 5>wJD plur. van iyu. y y y 7S yWcg-j ^«^w; getal tien; getal van tien; in het decimaal-stelsel: tiental. — ïjts. ïyLz, telkens tien, tien aan tien. w yy /C ^M^^9 tot tien betrekking hebbend; tot ^ tien betrekking hebbende. L JIaxjl^, sterk beminnen; sterk minnen; van liefde branden; verliefd worden; brandende liefde. y y \ ^.vU^ plur, van jLs. y y y ^) \caJUD> z. ySjy I y y dfe /i'ewrfe rfag^ t/^r maand Al- moeharram. — Een bijnaam van de maand Moeharram; jav. soera. — [T.]. y ^_^AVA^j tie7ide deel, tiende; tiende (soort van belasting); 'a. kajoe-2, de tiende van het hout. y L, BjJL^ > minnend, verliefd; beminde; mal. ook nog: belangstelling. uu l_ AwuS^j 5^^^'/«'^ verliefd; wanhopig verliefd. y y y V i^Cl. «/oA; ^/a/*, ook van een' toovenaar; macht; straf; discipline. y y sV^qS» plur. van ^^^. y y Oa/»ö^ plur. van h^^. y y y « y y y •• Ji:jLf/^Q>. zenuw; litit, tulband; met plur. cljU^öt, mannelijke naastbestaande van vaders zijde (broeder en oom); er fgenaam van den man, wegens verdere bloedverwant- schap, d. i. hij, vs^iens aandeel in de nalatenschap niet door de wet bepaald is; familie van den man. 3S8 ,üir <SiAAAÖ^> pdfiijgeest; gildegeest; vader tands» liefde. j c y ^j^^jjSi, j"^, yC£. en ^a£, ii}d\ namiddag, van af het einde van j^ , tot dat de zon roodachtig begint te worden, 4 AAöD plur. van^-öT. w >^ . iuQ^ . ongehoorzaam, weder spannig, opi^oe* rig; migehoorzame enz., oproerlmg. /-JwüD en ^^^, plun van Uac. TT / C^ \ vjwiD plur. van ]o^j^. ex t^^jL/oCl , slaan, i? 1^3 ^Aiii&j naam van een zeer wit en zacht klein diertje, waarbij de vingers der meisjes vergeleken worden; naam van een dier, grooter dan een hagedis, waarop de booze geesten door de lucht rijden. y ^ y c y LTJ 1UU:?43 -.i^CL plur. van Ly^^:. . y^^ plur. van kllc. y y y A„Jsjsh^9 spier; vast; ineengedrongen stuk vleesch. o !> ^A^^p. en y&&, lid, gedeelte van het lichaam. y \y^^ en >Ua;:, gave, gift, geschenk; soldij. vJaü* reukwerk verkoopend; geparfumeerd; reukwerk verkoopende enz,, handelaar in reukwerk y y ZJ AiaS^, kunst reukwerk te bereiden. y o ó y ^^' Mercurius, de planeet. y ^•Uai^ pi ur. van ^. / y ^WyCi , van eene vrouw naar reukwerk ruiken, aangenaam ruiken, 2^., aangename geur, reukwerk; mlnja^ 'a. madjmöö', olie, met verschillende welrie- kende zelfstandigheden doortrokken, c -. l^Cij reukwerk, voorn, essentie. c y i 0>>C1> overhelling, neiging, wending of richting naar iets; in de gramm. verbinding van een woord met een ander; conjunctie; ^m^] (j^]sl< \,^ac, algemeen samenvattende conjunctie, d. i. en; mengatf- ken, door eene conjunctie verbinden. i dl^C^, welwillend. y c y A Ql?Ci> klein balletje, dat de vrouwen om haar hals hangen, als een toovermid- del, om zich te doen beminnen. i^JaD pi ur. van >• y rVlnCl plur. van |#.Alir. y cSL^VLiS' plur. van ^. im / / c y vlóC> knook y heen, vü^, grootheid; hoogte der gestalte; belang- ^ '^ rijkheid, / y y •^VwfJiü plur. van i^^la^. <X-fJ:2i^, pracht, heerlijkheid, luister, praal; trotschheid, hoogmoed, hoogvaardig- heid, groot schheid; onbeschaamdheid. y ^ liüj jroo/ (mater.); groot, heerlijk, luis- y terrijk, verheven; plechtig, deftig, statig; ijzelijk, ontzettend, A ^j.\nCl. fem. van het voorgaande; voorts: belangrijke zaak; buitengewone ge- beurtenis. yy iur. van éLjjkc. j kj) iVi^ pil y / C.^V.ilS'j onthouding van *t ongeoorloofde of onzedelijke; kuisch leven, kuischheid. C jV^A^' tegenmiddel; geneesmiddel. / J Ap., boosaardig; loos; boosaardige enz.; / fcoo^e gree^/, duivel, demon. o y ij;^^) ^AP- eu L::^vj^i::, boosaardig; loos, behen- ^ dig; boosaardige enz.; booze geest, duivel; spook; afgrijselijke verschijning. o / 4il^, geven van vergiffenis; vergiffenis. i^ /l.fA^ » ^ich onthouden van al wat verboden is; in eerbaarheid en kuischheid levend inz. van een gehuwd man. y y <JL-i.A.A^, fem. van het voorgaande. — Voorts: nom. pr. f. y :> L-> V.Ü&* adelaar, inz. de zwarte; sterrebeeld a^> van dien naam. y y V AS^ plur. van L.^\iz. y y V.Ü^> 07iroerend goed; stuk grond. y y \, ) 1 VüD plur. van u-yic i^ ]vJi^ plur. van JiU. y y c\->vjiü plur. van ïs^Ac. i^_JL>V.ii^ I. plur. van ^jm. II. plur. van X-aaat. y y ^..^./sÜÜj pezen, .waarvan koorden gemaakt worden. y (^^y^ü^, kroost; kinderen; nakomelingschap; y neef van den man. yc^ /.iV-AÜD en ^^c> plur. van l-jUt. yyy Jt^/ÜD». uom. unit. van ^.^^. ^^ 360 'iiïc f aH^j einde; uitkomst, gevolg; vergelding; toekomstig leven. o/ cV^^ : knooping; samenknooping ; samenvlech- ting; knoop; band; verband; verbond; overeenkomst; contract; bij uitnemendheid: huwelijksverband, y ^y ^ ^ ^ii^, schorpioen; teeken van dien naam in den dierenriem. cy \si^, verstandig zijn; vernuftig zijn; schran- der zijn; met plur. JJb, verstand; vernuft; schranderheid, waardoor de eigen- schappen der dingen gekend worden; inzicht; in 't mal. ook middel dat men beraamt; list; verstand, ten kwade aangewend, arglist, streek, kwade praktijk, verschalking (z. b«di); datang 'a., inzicht krijgen; een middel of list voor den geest krijgen; batoe 'akal, z. onder batoe. •^O^U^ pluï*- van Ji'U. w c/^ ^AÜ^j tot het verstand behoorend; oordeel- / kundig; apriori; theoretisch. y ^:> ^i-> aÜ^^ straf; pijniging. ^ y y y C ^ 4ÜJ& J ongehoorzaam zijn, door ongehoor- zaamheid bedroeven. ZJCXaÜÜ, fl'e/oo/'; ar^^/ce/ va/t geloof; wat y vast geloofd wordt. y *• y y y <^-ÜAfl£^ I., nom. unit. van het voorgaande. IL, Aaar van ongeboren of pas geboren kinderen of dieren; voorhuid van een kind; schaap, dat geslacht wordt bij het eerste scheeren van het hoofd van een kind; pijlrecht in de hoogte geschoten; bliksem, die de wolken recht door klieft; bliksemstralen in eene wolk; H slachten van een schaap of geit ten behoeve van een kind (men doet dit liefst op den zevenden dag na de geboorte, doch kan het doen, zoolang het kind nog niet besneden is). c / / jM\S^9 omkeering; omgekeerde; tegen- overgestelde; tegendeel. y f M>/S\l^, zure melk, voornamelijk bij vloeibare spijzen gegoten; zure- melk'Soep. y y •5^\D5 grootheid; verhevenheid; adel; lïc ui ^ ^4X1), grootheid van den godsdienst. y LU jAj^ plur. van lic. y <3L3^Aj£i> verknochtheid; genegenheid; af- hankelijkheid, in z. van een woord, dat door een ander geregeerd wordt. J Sc 361 >-J jAü plur. van ^JU. ^A^ plur. van LöL. r (*^^ Pl^ir. van jJL u/ ^ van y / y LlUwCo^^ plur. van Lcïi:. y y, y <X#<^ o'v^^ /eeAew, kenteehenj merk; paraphe; aposlil; kenmerk; doelwit; mik; wegwijzer; grafzuil; uithangbord; stand- aard, vaandel; wonderteeken; 'a. s cerah, opschrift (adres) van een' ftrte/*. ♦• ^ ^x ^ <K^0^\^, zeer wijs en geleerd man; ge- nealogist; wapenkundige. y y L JL^ j>\C> plur. van Uïc, w ^iJ^J^, ziekte; ongesteldheid; gebrek; onge- val; toevalligheid; oorzaak; voorwendsel; iÜL^luJj^, de zoogen. zwakke letters: ), j en (^; meng'illahlien, treffen; aandoen. y y L JiaO. wat aan iets hangt ^ wat aangekleefd is; bestendige aanhankelijkheid; .... genegenheid; .... liefde; met nom. unit. iJsós., geronnen bloed; bloedzuiger; banden, waaraan iets bevestigd wordt; nom. unit., een klont geronnen bloed; een bloedzuiger; een band. — z. l^kkal?. y y y «^LJl J^ > — nom. unit. van het voorgaande — , een band, waaraan iets bevestigd wordt. ur. van Lic. y y ^J^;^, teeken, merk, wegwijzer; standaard, f ^ banier, vlag, vaandel; borduursel van verschillende kleur met de stof; de nationale kleuren; borduursel aan de randen van een kleed; voornaam persoon; hoofd eener ge- meente; in de gramm. nomen proprium. c ^wA^) onderscheiding; kennis, wetenschap; geleerdheid, kunde; kunst; <üaJ)Jlj2, rechtsgeleerdheid, voortvloeinde uit de heilige boeken der Moehammedanen; <±Jd[^)Ac^ wetenschap van de overleveringen; ^^UJ ) Jlc, taalkunde; juaiJL! ) Ac , wetenschap van de uitlegging van den koran. — * 'elmoe padi, w. sum., figuurlijlc: hoe hooger men geplaatst is, hoe nederiger men zijn moet, aangezien de zwaar geladen padi aren nederhangen en de ledige opstaan — [N.]; vgl. het spreek- woord; ^si, J^l^ U*^èf* ^J^ ^^ ^y. ^^^A*** (T.). f>. y y r> \j^\s^ plur. van ^aL. / ,4uA^- f^ö wetenschap betreffend; weten- y schappelijk. A^„A^%Js^> fem. van het voorgaande. / y 362 6> u* c / I u» c» /CéAjD ea (^y^, hoog; verheven; hooge CWJ5.; magfïc ew tooverlmnsten, in het werk gesteld onder aanroeping en tusschen- komst der goddelijke macht. <\.^A£i, fem. van het voorgaande; ook y nom. pr. f. ^CaAJD-» <^ö maa/ overschrijdend; de maat overschrijdende) vijand. y y / -AjSi, ö/}, ot'er, hoven; t^^^s^) ^, volgens de analogie; in den regel; oJ ) Iz ^1 j.^, z. ^l^; CA-Jj ^^, op wèü gemak; btUs*»^^, over om^öw /leer; Ju: JU- Ji', «aar a/te omstandigheden. Met deze spreekwijze drukt de Mal. uit: dat iels naar omstandigheden wel is, dat men tevreden kan zijn, dat iels tamelijk wel is en der- gelijke. tti y /^Ai&> hoogs vergeven; edel; uitstekend; de naam van den schoonzoon van Moe- hammad en 4® kalief. / ^^X^ f meer, meest, zeei' hooge. y o ••I u» ^ 4KkX^ plur. van ^. y y c y y CiXAnAS- , oi^cr w; p ^U ) , vrerfe over u; JJlc , orer ulieden; op ulieden. y >aAü> geleerd; geleerde; godgeleerde; doe- ^ tor* — De mal. gebruiken, in de subsi. bet., den plur. ook voor de sing; ^^^ll) IaIc, geleerde der goddienst; z. fAs^) , de geleerde bij uitnemendheid, d. i. God; ^^IjI^ {dienaar van denzelve), eigenn, <XaAD. over hem; op hem; ^)&Ac, vloek over hem. M y vü, oom van vaders zijde; ^^, mijn oom, ^ ook in de vocalief. y (3 V-4^> verheven gebouwen; nom. unit. ïjU^, pilaar; kolom; steun. y y y y g \\,4^, waardoor een oord als bewoond of '^ bebouwd wordt aangemerkt, zooals: merkpalen, dammen, kaden enz.; kuituur; pL, oorlogsbehoeften. J\.,4%D plur. van J><U. y yy iÜÜW^ (JO en pi. ^\\Z (Jï), rfö ilmate/aerew. y y lJuJV^^. z. lijui. y *\j^J^> de volle zee, oceaan; naam eener rivier in Perzië. y y L|sj^ plur. van i^Ux. ^ c / 4Xf.Si , 0/)^^/; bedoeling; voorbedachtzaamheid. »«^AC 563 >Tjiïfi gcVft^j steun, stut, steunpilaar. wf*^, /evew; levensduur; ouderdom, leeftijd; mal.: öêmoer „4^, naam van den 2« kalief; Oemar. .4^ plur, van SLac, J J 25 %jf^r plechtig bezoek van de heilige graven rondom Mekka; bijslaap van den man bij zijne pas getrouwde vrouw, ten huize der schoonouders; c ^^, iemand die wel is waar de heilige plaatsen rondom Mekka bezocht heeft, doch niet op den 9® der maand h^:si)^d, bij den berg Arafat geweest is; waar op dien dag de duivel gesleenigd wordt, in tegenstelling van , Lf^, macht over iets; ambt, bediening; gebied, provincie, gewest; men^'amal- ken, beheer schen, besturen, ,\,4^9 werk, daad, bezigheid, handelwijze; in de gramra. reet ie, beheersching; meng^'amalken , behandelen; aanwenden; in het werk stellen; in de gramm, regeeren; beheer schen. ^^jK^^ plur. van J^lr. di^^j^S^ plur. van ^. / ,^,g^ T blindheid; verblindheid; gebrek aan iS^' doorzicht. y (^ vJLS , verwijdering ; verzet , weerspannig- heid; halsstarrigheid, y y y^\JL^ oïjX^[Xc, plur. van ...aJU:. y vJLC»» teugel, toom. 5> 5> fl>^ , gemeenschap; algemeenheid. A-> vJLSij bezorgdheid, zorg; hulp; bijstand; ondersteuning; inspanning; volhar' dende studie. ycy yj^ (spr. *ambar), amber. c y (\jL^' ^^^ en i^JLc, zijde en strekking van iets. ycy ^^,^0/</^) ÖsX^ en Jwujsju:, nachtegaal. ♦ •• ^ J c ^ UsOJ^^ en j^üXc , oorsprong en geslacht der menschen; zelfstandigheid; grondstof, element, hoofdslof; bestanddeel. /vVc y Aj\X£^ > zekere fabelachtige vogel, van wiens soort slechts één zou bestaan. Deze zou kunnen spreken en als koningin op den berg kaf wonen» !> !> .♦ jJü plur. vau 4jlL. w /«wAA^> impotent. iK^X/S^f impotentie. /y y y 1^) éJCi plur, van ift^U:. J y y oS^^ P'uï*- van JjIc. iWD plur, van JüjU. Mi y y ^ jWD plur. van LjjU. L-JiM»W^ plur. van ^lc. (, oJf>\ i Cl. welwillendheid, y y / ,„^ /4^ P^^*** van ^'^ • yy ^^^3)êü plur. van LaJU. 564 // >J ) ^ plur. van Jlc. // ^ ) 4^ plur. van X-^U. f K/O) 4^ plur. van XJuU. y '^ y y t*\S^^y ^^^ middelbaren leeftijd van dieren; helper, medestander; getrouwde vrouw; wie zijn maagdom niet meer heeft, man of vrouw. c3 ê^ I. en 0^, plur. van ó^[c, c / II. en ïfc^y^, terugkeeren; terugkeer, y c y c3 ^^> wemew vaw zijne toevlucht, voorn, voor iets kwaads , tot den afwerenden God; afkeer; ekel; walging; ^xiSjbj^^, God bewaar mei; — z. ó^]. 1 4^ plur. van^yt. t' /^ ) i 4^, eenoogig; eenoogige;\ooYis ontuch- tige taal; oneerbare daad, y o y L ** jV i A^ en ci;h^, plur. van i\^r. y y c y é s 9^^ 9 ^'^ö/; spleet; schaamdeelen , manlijke of vrouwelijke; alles, waarover men zich schaamt; gedeelte van het menschelijk lichaam, van den navel aan de knieën; bergkloof; plaats voor een hinderlaag; H ontblooten der schaamdeelen, bij de was- sching. dJ i 4^, z. oerat. y yO è^j vergoeding, vergelding; met plur. ^jc^f-), wat gegeven of gedaan wordt, in stede van iets anders, aequivalent. óf- 365 ^ c X j 4JC», afwijking van den rechten weg; overschrijding enz.; oplegging van te zware lasten; vergrooting. c /^ /^^D, helper. ^ ^ plur. van ^^)j^. c y {\oC^, bedingen; belooven; aangaan eener verbindtenis; met plur. 0^, belofte; verbond; verbindtenis; verdrag; eed; testa- ment; acte van aanstelling. / c 5) y(^\|^Cü. vertrouwen; instaan voor iets; schrif- telijk opstel van een verdrag; verdrag van reslilutie van den koopprijs, wegens een eventueel gebrek aan de waar; gebrek. (3 ft<?^ plur. van ó^. c / ^^^^vaS^* slecht (ondeugend) zijn; van koop- waren slecht zijn; bedorven zijn; met plur. S->^, slechtheid; ondeugd; gebrek; fout; mal. schande, oneer. y ^Cy / ^V^Cji, iemand, inz. een' zieke, bezoeken. / om te vernemen, hoe het met hem gaat. y / 25(3 VxD > het voorgaande; voorts bezoek, inz. ^bij een' zieke. y W iV-vD, herwaarts en derwaarts loopend; her- en derwaarts loopende; straatslijper, vagebond; gauwdief, guit; kwakzalver; pot- senmaker; goochelaar. jVaD plur. van jlc. , JoVaD plur- van J?- OaxD plur. van Lx^. i ** jVxaO plur. van X-juj£. ^iiuAAtS^r gebrek; mantelzak; vertrouwde. • •* ' (J^aJD I.> /<p^5/; feestdag; plechtigheid; verlus^ tiging. II. plur. van HjU. ^^jj^^, Esau. / cr^ , /e5rw5. / IJ ♦• •• VjL^j lid van een huisgezin, hetzij vrouw, kind of elk ander persoon, komende ten laste van den huisvader. Vj^ plur. van JjIc. \ oy ^ ' / -JIaD- plur- van J^.^:. c / ,o^j oog; persoon; iemand; wachter, schild- wacht, vedette; spion; gat, opening; maas; van de zon schijf; voorkomen, physio- nomie; wezen, zelfstandigheid; beste van iets; hoofdsaak; naam der letter ^; draaikolk; us^i^ 366 ;Ulc U/ C/ knoopsgat; liskoord; gereed geld; uitstekend persoon; hoofdpersoon; heer; booze oog (fr. Ie mauvais oeil), d. i. verderfelijke wonder- kracht, van een strak gevestigde blik op het aangestaarde; k^nna 'ain, getroffen zijn door het booze oog. (s- .JLaS^, wezenlijk; oorspronkelijk; gereed; r y wezenlijke enz.; gereed geUL i. > É.\D plur. van Dy o J' (jl^A^ plur. van ^. ":3>^38^3.'^ Q, de leller rain (^^c), bij de Mal. doorgaans fï^ (^j^), 19® letter van het aralnsch en maleiseh, en 21® van het door Marsden veranderde alphabet, zijnde hare phonetische waarde gelijk aan die eener sterk gebrouwde r, en daarom hier in de transscriptie weder- gegeven door r; ''^ cijferletter, z. a b dj ad; in geschriften van godsdienstigen aard sofiriflverk. van ^U£. ^ \V,g.. terugblijvend; stilstaand; volharden; heengaand; voorbijgaand; overblijvend; terugblijvende enz.; overblijfsel; in de gramm.: aoristus. y \\jC. of Lfj'^^ ^^^*' krijgstocht doend; krijgs- ^ man, strijder, voorn, voor het geloof; aan- voerder van een' krijgstocht; overwinnaar; held. y y «sL-A-i^V^* sluier; bekleedsel; dekkleed, ^ dekkleed over een zadel; hartevlies. y juiVC-) nalatig, traag; onoplettend, / »11 onna- denkend. y L-^A-J v^ , de overhand hebbe^id; overwinnend; zegevierend; zegerijk; mal. pada ralibnja, hoofdzakelijk; voornamelijk; ge- woonlijk; meest; meestal; in de meeste gevallen; v-^SUH ^i, hetzelfde; meralib, de zege behalen; overwinnen, zonder dir. ol)j. JbJVc. ralat, verb. van kli. / ^Qj^i \Ql . van den grond laag; traag; gevoelloos; gemeen; laag; otibekend; (obscuur). y f^\S^ en ^U, rijk; ^l&J), de rijke, d. i. ^ €rod; Jlft-l)v^>£ (z. onder Sxc). /CVC. plur. van i^^(t* y y L** jUVc. plur. van LjjU. (, j\t 367 s3jC / 1^^^^^ >Vg.j afwezig; verborgen; afwezige enz,; in de gramm.: derde persoon. A^>\^, idleinde, einde; doel; grens; plaats^ waar men keert; eindpaal; strijdperk; renbaan; standaard^ banier, \jS^, stof; poeder. / Q *) j y / JC^VaD- en LiUc, onnoozeUieid; zwakheid der geestvermogens. <K^ J[^^ verwijdering; afwezigheid; lange afwezigheid van huis; reizen in vreemde landen; landverhuizing: verbanning, ballingschap. ,C,, westelijk; westerseh. / / y^, groot ongeluk, waaruit men zich niet kan redden; in de gramm. aoristus. UJ ^ y^ plur. van^ü:. ^ )cXDi voedsel, hetzij eten of drinken. 