Biblia Sacra, dat is de geheele Heilige Schriftuer bedeeld in het Oude en Nieuwe Testament; deze uitgaef vervat alle de boeken van het Oude Testament die in den Hebreeuwschen tekst zyn
11 En als hv naby was, dat hy in Egypten komen zoude, zoo heeft hy gezeid tot Sarai zyne huisvrouw : lk weet wel dat gy eene schoone vrouw zyt, 12 En dat de Egvptenaers (als zy u zullen zien) zeggen zullén : Dit is zyne huisvrouw : en zullen mv dooden, en u behouden. 13 Zegt dan, bid ik u, dat gy myne zuster zyt, op'dat mv wel geschiede om uwen wil, en dat myne ziel mag levende blyven ter liefde, van u. 14 Als dan Abram in Egypten gekomen was, zoo hebben de Egvptenaers de vrouw gezien dat zy schoon was boven mate. 15 En de prinsen hebben dat Pharao ge- boodschapt, en zy hebben haer zeer gepre- zen voor hem : en de vrouw is opgenomen ten huize van Pharao. 16 Maer Abram deden zy wel om haren wil • en hv heeft gehad schapen en ossen, ezelen en knechten, dienstvrouwen, en 1\9.tïigg1s 17 Maer den Heer heeft Pharao en zyn huis geslagen met de allergrootste plagen, om Sarai Abrams wvfs wil. 18 En Pharao heeft Abram geroepen, en heeft tot hem gezeid : Wat is dit dat gy my gedaen hebt?cWaerom hebt gy my niet te kennen gegeven dat zy uwe huisvrouw was ? . , , 19 Bv wat zaken hebt gy gezeid dat zv uwe zuster was, om dat ik haer my tot eene huis- vrouw zoude nemen? Nu dan ziet daer is i uwe huisvrouw, neemt ze en gaet. 20 En Pharao heeft zynen mannen bevo- len van Abram : en zy hebben hem en zyne huisvrouw en al dat hy had uitgeleid. KAPITTEL XIII. ABRAM is dan opgetrokken uit Egyp- ten, hv en zyne huisvrouw, en al dat hy had, en Lot met hem naer de zuidzyde. 2 En Abram was zeer ryk in het bezitten van goud en zilver. 3 En is wedergekeerd door den weg dan hv door gekomen was van den zuiden lol Bethel, tot de plaets daer hy te voren zyne tent gesteld had, tusschen Bethel en Hai : 4 Ter plaetse van den autaer die hy le voren had gemaekt, en heeft daer aenge- roepen den naem des Heeren. i 5 En Lot die met Abram was, had ook i kudden van schapen, en groot vee, en tenten. ! 6 En het land mogte henlieden niet begry- i pen, datzv zouden te zamen woonen : want j hunliede have was zeer vele, en zy konden 1 niet in het gemeine woonen. 7 Waerom dat ook een twist is opgerezen tusschen de herders van Abrams kudden en Lots kudden. 8 Tor dier tvd woonden de Chanamton en HET BOEK GENESIS, XIV I I Pheresiten in dat land. Dus zoo heeft Abram gezeid tot Lot : Ik bid u, lact geenen twist wezen tusschen my en u, en tussclien myne herders en uwe herders : want w\ zyn broeders.. 9 Ziet alle het land is u te voren : scheidt van mv, bid ik u, is het dat gy gaet ter slin- ker zyde, zoo zal ik de regte zyde behouden, en is het dat gy de regte zyde kiezen wilt, zoo zal ik ter sïinker zyde trekken. 10 Lot dan opheffende zyne oogen, heelt aengezien al het land omtrent de Jordaen, welk ^ansch bewaterd werd eer den Heer Sodoma en Gomorrha verdort', gelyk het paradvs des Heeren, en gelyk het land van Egvpten, als men komt tot Segor. 11 En Lot heeft voor hem gekozen de landstreek omtrent de Jordaen, en hy is aescheiden van den oosten : en zy zyn on- derling wederzyden elk van zyncn broeder gescheiden. c 12 Abram heeft gewoond in het land van Chanaan : maer Lot heeft gewoond in de steden die omtrent de Jordaen waren, en heeft zyne wooning gesteld te Sodoma. 13 Maer de lieden van Sodoma waren de kwaedste, en boven mate groote zondaers voor den Heer. 1-ï En den fleer heeft gezeid tot Abram, na dat Lot van hem gescheiden was : Heft op uwe oogen regtuit voor u, en ziet van de plaets daer gy nu in zyt, noordwacrts en zuidwaerts, oostwaerts en westwaerts. lo Alle het land dat gy ziet zal ik u geven, en uwen zade tot in de eeuwigheid. 16 En ik zal uw zaed maken als het stot der aerde. Is er eenig mensch die tellen kan het stof der aerde, "die zal ook uw zaed mogen tellen. 17 Daerom staet op, en doorwandelt het land in zyne lengte en breedte : want ik zal u dat geven. i 8 Dus heeft Abram vervoerd zyne tent, en is gekomen, en heeft gewoond by het land van Mambre het welk is tot Hebron : en aldaer heeft hy den Hccre eenen autaer gesticht. KAPITTEL XIV. HET is geschied in dien tyd, dat Amraphel den koning van Sennaar,en Arioch den koning van Pontus, en Chodorlahomor den koning van de Elamiters, en Thadal den koning der heydenen, °2 Aermamcn eenen oorlog tegen liara den koning van Sodoma, en tegen Bersa den koning van Gomorrha, en legen Sennaab den koning van Adama, en tegen Sember den koning van Seboïm, en legen den ko- ning van Bala, die is Segor. 3 Alle deze kwamen te zameu in het wilde dal, welk nu is de Zoute zee. 1 Want zv hadden twaelf jaren Chodorla- homor gediend, en ten dertiende jare zyn zv van hem afgevallen. ; \ldus dan zoo is Chodorlahomor in het veertiende jaer gekomen en de koningen die met hem waren, en zy hebben geslagen Raphaïm te Astaroth-Karnaïm en Zuzim met hun, en Emim te Save Cariathaïm. 6 En de Chosrvten in het gebergle van Seyr, tot het plat land van Pharan, welk is in (Ie woestvn. 7 En zy zvn wedergekeerd, en zyn geko- men tol de fontein van Misphat, die is Cades ; en zy hebben «eslagen alle het land van de Amalechiten, en de Amorrhiten die daer woonden teAsasonthamar. 8 En den koning van Sodoma, en den ko- ning van Gomorrha, en den koning van Adama, en den koning van Seboïm, en ook den koning van Bala, de welke is Segor, zvn uitgetrokken : en hebben hun heir | aengevoerd tegen henlieden in het wilde dal. 9 te weten tegen Chodorlahomor den ko- ning van de Elamiten en Thadal den koning der' heidenen, en Amraphel den koning van Sennaar, en Arioch den koning van Pontus : vier koningen legen vyf. 10 En het wilde dal had veel lymputten. Zoo dan den koning van Sodoma, en den koning van Gomorrha hebben den rug ge- keerd^ en hebben daer de nederlaeg gehad : en die daer overgebleven waren, zyn ge- vloden naer het gebergte. 11 En zv hebben genomen alle de liave van de Sodomiters, en Gomorrhiters, en al dat de spvs aengaet, en zyn weg getrokken : 1°2 En zv namen ook met zich Lot, Abrams broeders zoon, en zyne have, die daer woonde te Sodoma. 13 En ziet, een die het ontloopen was heeft dit te kennen gegeven Abram den he- breeuwschendie daer woonde in dedallingc van Mambre des Amorrhiters, des broeders van Eschol en des broeders van Aner : want deze hadden een verbond gemaekt mei Abram. I '< Hel welk als Abram gehoord had, te weten dat Lot zvn broeder gevangen was, zoo heeft hv geteld rassche dienstknechten zvns eigen* huisgezins , dry honderd en achttien : en heeft ze vervolgd tot Dan toe. ir, En bedeild hebbende zyne gezellen heeft hy die overvallen des nachts : en hy heeft ze geslagen, en heeft ze vervolgd tot Hoba toe, welk is ter slinker zyde van Da- mascus. 16 En hy heeft weder gebragt alle de have, en Lot zynen broeder met zyne haven, en de vrouw met het volk. 17 En den koning van Sodoma is hem te genioct gcgaen, na'dal hy gekomen was uil 12 HET BOEK GENE dén Slag van Chodorlahomor, en der konin- gen dieNnet hem waren in het dal van Save, welk is des konings dal. IS Maer Melchisedech den koning van Sal.Mii voortbrengende brood en wyn, want hy was een priester van den alleroppersten God, 19 Heeft hem gebenedyd en gezeid : Gebe- nedyd is Abram den overhoogen Gode, die hemel en aerdryk geschapen heeft : 20 En gebenedyd is den overhoogen God, door wiens beschermen de vyanden in uwe handen zyn. En hy heeft hem tiende van alles gegeven. 21 Maer den koning van Sodoma zeide tot Abram : Geeft my de zielen, en al het andere neemt voor u. % 22 Demvelken hem antwoordde : lk hef myne hand op tot den overhoogen Heer God, bezitter van hemel en aerde, 23 Dat ik van deze des uitslags tot eenen kouseband toe niet nemen zal van alle dat u is, op dat gy niet zegget : Ik heb Abram rvk gemaekt. -24* Uitgenomen het gene dat de jongelin- gen verteerd hebben, en de deelen dei- mannen die met my geweest zyn, te weten Aner, Eschol, en Mambre : deze zullen hunne deelen nemen. KAPITTEL XV. ALS deze dingen aldus geleden waren, zoo is het woord des Heeren tot Abram geschied dooreen visioen, zeggende : Wilt niet vreezen, Abram, ik ben uw beschermer, en uw loon groot bovenmaten. 2 En Abram heeft gezeid : O Heer God, wat zult gy mv geven? Ik zal weggaen zonder kinderen : en den zoon van den bezorger myns huisgezins dezen Damascus Eliezer. 3 En Abram heeft daertoe nog gezeid : >Iaer mv hebt gv geen zaed gegeven : en ziet myn huisknecht zal myn erfgenaem wezen. 4 En terstond is het woord des Heeren tot hem geschied, zeggende : Dezen zal uw erfgenaem niet zyn : maer die uit uw ligchaem komen zal, dien zult gy tot eenen erfgenaem hebben. 5 En hy heeft hem buiten geleid, en heelt tot hem gezeid : Aenziet opwaerts den he- mel, en telt de sterren, is het u mogelyk. En hy zeide tot hem : Alzoo zal uw zaed wezen. ' 6 Abram heeft God geloofd, en het is hem gerekend tot regtveerdigheyd. * 7 En hy zeide tot hem : Ik ben den Heer die u geleid heb uit Ur der Chaldeen, om dat ik ü dit land geven zoude, en dat gy het bezitten zoudt. ISIS, XV. XVI. 8 Maer hy heeft gezeid : 0 Heer God, wacruit mag ik dit weten, dat ik het bezit- ten zal? 9 En den Heer antwoordde en zeide : Neemt voor my eene dryjarige koei , en eene dryjarige geit, en eenen ram van dry jaren, en eene tortelduif met eene andere duif. 10 Denwelken deze alle nemende, heelt ze gedeild overmidden, en hy leide beide de deelen het eene tegen het andere : maer de vogelen heeft hy niet gedeild. 11 En de vogelen zyn nedergedaeld op de doode beesten, en Abram joeg ze daeraf. 12 En als de zon ondergaen zoude, zoo heeft een grooten vaek Abram overvallen, en een grooten en duisteren grouwel heeft hem bevangen. 13 En daer is lot hem gezeid : Weet van te voren bekennende dat uw zaed zal vreem- deling wezen in een land dat zyne niet wezen zal, en zy zullen hen ten onder bren- gen tot slaverny, en zy zullen ze zwaerlyk kwellen vier honderd jaren. 14 Maer nogtans ik zal regt doen over het volk dien zy dienen zullen : en daerna zullen zy uittrekken met groote schatten. 15 Maer gy zult varen tot uwe vaders in vrede, en zult begraven worden in goeden ouderdom. 16 En ten vierde geslachte zullen zy hier wederkeeren : want de boosheden der Amor- rheen zyn nu nog niet volbragt. 17 Als' dan de zon ondergegaen was, zoo is er eene zeer donkere duisternis gekomen, en daer is vertoond een rookenden oven, en eene brandende lamp, doorgaende tus- schen de deelen. 18 Op dien dag maekte den Heer een ver- bond met Abram, zeggende : Uwen zade zal ik dit land geven, van de rivier van Egypten, tot de groote rivier Euphrates. 19 De Kineen en de Kenezeen , de Kedmonen, 20 En Hetheen, en Pherezeen, Raphaim ook, 21 Met de Amorrheen, en Chananeen, en Gergeseen en Jebuseen. KAPITTEL XVI. ALDLS dan had Sarai Abrams huisvrouw geene kinderen gebaerd : maer alzoo zy had eene dienstmaegd uit Egypten ge- boren Agar genaemd, 2 Zeide zv tot haren man : Ziet den Heer heeft mv gesloten; dat ik niet baren mag : gaet verzaemt u met myn jong wyf, ot ik by aventuer van haer mogt kinderen krygen. En als hv hare bede verhoord had, 3 Zoo heeft zy genomen hare dienstmaegd Agar de Egvptenares, na dat zy tien jaren had gewoond in het land van Chanaan : en HET BOEK GENESIS, XVII. 13 zy heeft ze haren man gegeven tot eene f. huisvrouw. 4 Denwelken met haer verzaemd is. Maer toen zy zag dat zy ontvangen had, heeft zy j hare vrouw versmaed. 5 En Sarai heeft gezeid tot Abram : Gy j doet my onregt : ik heb myne dienstmaegd j in uwen schoot gegeven, dewelke ziende j dat zy ontvangen heeft, versmaedt my. Den j Heer zy regter tusschen my en u. 6 En Abram heeft haer geantwoord : Ziet, zegt hy, uw dienstwyf is in uwe hand, ge- bruikt ze alzoo u dat belieft. Als Sarai dan haer hard viel, zoo is zy weggeloopen. 7 En als den engel des Heeren haer ge- vonden had by de waterfontein in de woes- lyn, die daer is op den weg van Sur in de. wildernis, 8 Zoo heeft hy tot haer gezeid : Agar, j dienstwyf van Sarai, van waer komt gy ? en vvaer gaet gy henen? Dewelke heeft geant- j woord • Ik Vlied van Sarai myner vrouwe | aenzigt. 9 En den engel des Heeren zeide tot haer : Keert weder tot uwe vrouw, en verootmoe- digt u onder hare hand. 40 En nog zoo zeide hy : Ik zal menigyul- diglyk vermenigvuldigen uw zaed, en hel zal niet geleld" mogen worden, om zype groole menigvuldigheid. 11 En voorts zeide hy : Ziet gy hebt ont- vangen, en zult baren eenen zoon : en gy zult hem noemen Ismaël, om dat God uwe ellende verhoord heeft. 12 Dit zal een wilden mensen wezen : zyne hand zal wezen tegen een iegelyk, en een iegelyks hand tegen hem : en tegen over- al le zyne broeders zal hy tenten stellen. 13 En zy heeft den naem des Heeren die tot haer sprak genoemd : Gy God die my gezien hebt. \Vant zy heeft gezeid : Voor- waer hier heb ik het achterste gezien van hem die my ziet. 14 En daerom zoo noemde zy dien put, Den put des levenden en my zienden. Dezen is tusschen Kades en Barad. 15 En Agar baerdc Abram eenen zoon, dcuwelken zyncn naem noemde Ismaël. Ui Zes en tachentig jaren oud was Abram als Agar hem baerde Ismaël. KAPITTEL XVII. ALS hy dan begon negen-en-negentig jaren oud te worden, zoo heeft hem den Heer geopenbaerd : en zeide lot hem : Ik ben den Heer almagtig : wandelt voor my, en weest volmaekt. 2 En ik zal myn verbond stellen tusschen my en u : en ik zal u vermenigvuldigen uitermate zeer. 3 Abram viel plat neder op zyn aenzigt. 4 En God heeft tot hem gezeid : Ik ben het, en myn verbond is met u, en gy zult wezen een vader van velerhande volk. 5 En uw naem zal voortaen niet meer ge- noemd wezen Abram : maer gy zult genoemd worden Abraham : want ik heb u gesteld eenen vader van velerhande volk. 6 En ik zal u doen wassen uitermate zeer sterkelyk, en ik zal u stellen in veel volks, en koningen zullen uit u komen. 7 En ik'zal myn verbond vastmaken tus- schen my en u, en tusschen uw zaed na u, in zyne generatien meteen eeuwig verbond : opdat ik uw God zy, en uws zaeds na u. 8 En ik zal u en uwen zade het land, daer gy een vreemdeling in zyt, geven, al het land van Chanaan tot eene eeuwige bezitting, en ik zal hun God wezen. 9 God heeft wederom tot Abraham ge- zeid : Zoo zult gy dan ook myn verbond onderhouden, en uw zaed na u, in zyne geslachten. 10 Dit is myn verbond dat gy onderhou- den zult tusschen my en u, en uw zaed na u : Allen manspersoon onder u zal besneden worden. 11 En gy zult besnyden het vleesch van de voorhuid uws mannelyken lids, opdat het mag wezen een teeken des verbonds tus- schen my en u. 12 Een kind van acht dagen zal besneden worden onder u, alle manspersoonen in uwe geslachten : zoo wel uwen huisgeboren knecht, als die gekocht is, zal besneden worden, en ook die van uw geslacht niet is : 43 En myn verbond zal in uw vleesch we- zen tot een eeuwig verbond. 44 Een manspersoon wiens vleesch van de voorhuid zyner mannelykheid niet besne- den is, diens ziel zal uitgedaen worden uit zyn volk : om dat hy myn verbond ontves- tigd heeft. \o En God heeft ook tot AJjraham gezeid : Sarai uwe huisvrouw zult gy niet noemen Sarai, maer Sara. I 16 En ik zal haer gebenedyden, en van | haer zal ik u eenen zoon geven, denwel ken ik zal gebenedyden, en hy zal worden tot in I veel natiën, en koningen van velerhande volk zullen van hem geboren worden. 47 En Abraham viel op zyn aenzigt, en heeft gelachen in zyn hert, zeggende : Mccnrgy dat eenen man van honderd jaren een zoon geboren zal worden? en dat Sara negentig jaren oud zynde baren zal ? 48 En hy heeft tot God gezeid : Och ofl Ismaël mogl leven voor u ! I!) En God zeide lot Abraham : Sara uwe huisvrouw zal u eenen zoon baren, en gy ! zuil zynen naem noemen Isaac, en ik zal ! myn verbond mei hem stollen lot eene HET BOEK GENESIS, WH! I i öeuwlge vastheid, et) mei zynen zade na hem. •• .. 20 Van Isroaél heb ik u ook verhoord : /.iel ik zal hem gcbenedyden, en ik zal hem zeer vermeerderen en. vermenigvuldigen : Lwaeli 'vorsten zal hy voortbrengen, en ik zal hem maken tot een groot volk. 21 Maer mvn verbond zal ik vastmaken met Isaac, denwelken u Sara baren zal op dezen tyd het ander jaer. 22 En als de spraek des geensdiemet hem sprak voleind was, zoo ging God opwaerts van Abraham. 23 En Abraham nam Ismaël zynen zoon, en alle zyne te huis geboren knechten, en alle die hv gekocht had, en ai dat ïjian- nelvk was', van de mans zyns huisgezins: enh'v besneed het vleeschvan de voorhuid hunner mannelvkheid, terstond op den zelfden dag, gelyk hem God bevolen had. 94 Abraham was negen-en-negentig jaren oud, als hy besneed het yleesch van de voorhuid zyner mannelykheid. 25 En Ismaël zyn zoon had dertien jaren vervuld, ten tvde" zyner besnydenis. 26 Op eenen dag is Abraham besneden en Ismaël zyn zoon.. 07 En alle de mans zyns huisgezins, z.oo te huis geboren knechten als gekochten : en ook de vreemdelingèn zyn al te zamen besneden. KAPITTEL XVIll. ' EN den Heer openbaerde hem in liet dal van Mambre, als hy zat in de deur zyner tent, in het heetste van den dag. 2 En als hv zyne oogen ophiel, zoo open baerden hem dry mannen staende by hem : dewelke als hv gezien had, zoo liep hy hen- te gemoet van de deur zyner tent, en hy aenbad neder ter aerde waert. 3 En hv zeide : Heer, heb ik genade ge- vonden voor uwe oogen, zoo wilt uwen dienaer niet voorbygaen : 4 Maer laetmv halen een luttel waters, en wascht uwe voeten, en rust onder den 'TEn' ik zal u een mondvol broods voor- zetten, op dat uw hert versterkt wordt, en daer na zult gy voorts doorgaen; want daerom zvt gv ter zyden afgegaen tol uwen dienaer. Dewelke zeiden : Doet alzoo gy crezeid hebt. . , 6 En Abraham is haestelyk gegaen inde tent tot Sara, en heeft lot haer gezeid : Haest u, en beslaet dry maten meelbloem, en maekt aschkoeken. 7 En hv liep tot het groot vee, en haelde van daef een zeer teer kalf van de besten, en hy gaf het zynen knecht : denwelken dat haestelyk heeft gekookt. S En hy haelde ook boter en melk, en het kalf welk hv gekookt had, en hy stelde hen dat voor : maer hv stond voor hen onder den boom. En als zy geëten hadden, zoo zeiden zv tot hem : „ „ ( \) Waer is Sara uwe huisvrouw i Hy ani- woordde : Ziet zv is binnen in de tent. 10 Toen zeide hv lot hem : lk zal wederom. keerende tot u komen ter dezer tyd (is men levende) en dan zal Sara uwe huisvrouw eenen zoon hebben. En als Sara dit hoorde, zoo lachte zy achter de deur van de tent 11 En zv waren beide oud en zeer be- daegd, zoo dat Sara niet meer ging naer der vrouwen aerd, " 12 Dewelke lachte by zich zelve, zeg- gende : Zal ik mv ter wellustigheid geven, na dat ik oud bengeworden, en myn heer ook een oud man is? 13 En den Heer heeft gezeid tot Abraham : Waerom heeft Sara gelachen, zeggende : Zal ik in der waerheid ook baren die eene oude vrouw ben ?. 14 Meent gv dat Gode ook iets zwaer is. Dus zoo zalïk weder tot u komen, op dezen zeiven tyd (is men levende) en dan zal Sara eenen zoon hebben. vwa , 15 En Sara heeft dat geloochend, zeggende uit vrees verschrikt : Ik heb niet gelachen Maer den Heer zeide : Het is alzoo met, maer gy hebt gelachen. 16 Als dan de mans van daer opgestaen waren, zoo keerden zy hunne oogen tegen Sodoma, en Abraham ging mede, doende hun geleide. , 17 En den Heer heeft gezeid : Zal ik ook mogen voor Abraham verbergen het geen dat ik doen zal. 18 Aeneeziën dat hy zal worden tot een groot en zeer magtig volk, en dat doorhem Ille de geslachten des aerdryks gebenedyd worden zullen?. 19 Want ik weet wel dat hy zyne kinderen en zvnen huize na hem hevelen zal, dat zy bewaren zullen den weg des Heeren en dat zy reet oordeel en regtveerdigheyd doen zul- len • op dat den Heer mag volbrengen om Abrahams wil, al het gene dat hy tot hem gezeid heeft. 20 Zoo heeft den Heer dan gezeid : Den roep der inwooners van Sodoma en Go- morrha is vermenigvuldigd, en haer misdaed is boven mate zeer zwaer geworden, 21 Dus zal ik nederwaerts gaen, en bezien of zv met de werken ook volbragt hebben den roep die tot my gekomen is : of dat zoo niet is, op dat ik mag weten. 22 En zoozvn zyvan daer omgekeerd, en weggegaen naer Sodoma: en Abraham stond noeafvoor den Heer. 23 En nader komende beeft hy gezeid HET BOEK GBNIS1S, XIX Zult gy ook den regtveerdigen met den boozen te niet doen? 24 Is hel zake dat er vyftig reglveerdigen in de stad zyn, zullen die ook mede verloren gaeaa? En zult gy die plaets niet sparen om vyftig regtveerdigen, is het dal zy daer in zyn ? '2o Ver moet dit van u wezen, dat gy dat doen zoudet, en dat gy den regtveerdigen zoudel doodslaen met den boozen, en dat den regtveerdigen zoude wezen als den boozen* dal betaemt ö alzoo niet te doen : gy die alle aerdryk regt doet, zult geenszins dit vonnis geven. 2b' En den Heer heeft gezeid tot hem : ls het zake dat ik te Sodoma vyftig regtveer- dige menschen vinden mag in het midden dor stad, zoo zal ik het allen de plaetse vergeven om hunnen wil. 27 En Abraham antwoordde, en zeide : A ongezien dat ik eens begonnen heb, zoo zal ik spreken tot mynen Heer, hoe wel ik stof en asch ben. 28 En of er vyf min dan vyftig regtveerdi- gen gevonden worden ? zult gy dan de heele stad'bederven om die vyf-en-veertig wil ? En hy zeide : lk zal ze niet verderven, is het dat ik daer vyf-en-veertig regtveerdigen vind. 29 En nog anderwerf heelt hy tol hem gezeid : En of er veertig gevonden worden, wat zult gy doen ? Hy zeide : lk zal ze niet slaen, om de veertig. 30 lk bid u, Heer (zeide hy), wilt het niet onweerdelyk nemen, al is het dat ik spreek : En of er dertig gevonden worden ? En hy antwoordde : lk 'zal het niet doen, is het dat ik er dertig vinden mag. 31 Aengezien (zeide hy) dat ik eens heb begonnen, zoo zal ik spreken tot mynen Heer. En of er twintig gevonden worden, wal zult gy doen ? Hy antwoordde : ik zal ze niet doodslaen, om der twintig wil. :\ï lk bid u hertelyk, o Heer (zeide hy) wilt niet gram wezen al spreek ik nog eens : Kn of er tien gevonden worden ? En hy zeide : Ik zal ze "niet verderven om de tien. :Vó En den Heer is weggegaen na dat hy ophield met Abraham te spreken : en Abra- ham keerde weder tot zyne plaets. KAPITTEL XIX. EN twee engelen zyn te Sodoma gekomen des avonds, loen Loth zat in de poort der stad. En als hy die zag, zoo is hy opge- staen en hen te gemoct gegaen : en hy aenbad tolde aerde toe geboogd, en zeide : 2 Ik bid u, heeren, wilt u vernederen te komen ten huize van uwen dicnaer, en daer hlyven : wascht uwe voeten, en morgen vroeg zoo zult gy voort reizen uwen weg. Zy zeiden : Geenszins, maer wy zullen op de straet blyven. 3 Maer hy dwong ze zeer, dat zy te zynent zouden komen : en als zy in zyn huis waren gegaen, zoo heeft hy eene maeltyd bereid, enhy heeft ongedeesemd brood gebakken : en zy hebben geëten. i Maer eer zy slapen gingen^zoo hebben de mannen van de stad het huis omleid, van den jongsten tot ten oudsten, al het volk te zamen. 5 En zy riepen Loth, en zeiden tot hem : Waer zyn de mans die dezen nacht tot u gekomen zyn, brengt ze hier buiten uit, op dat wv die'mogen bekennen. 6 En Loth is tot hen uitgekomen en slui- tende de deur achter hem, 7 Heeft gezeid : Wilt, dat bid ik u, myne broeders/ wilt doch dit kwaed niet doen. 8 lk heb twee dochters die nog geenen man bekend hebben : die zal ik totu hier buiten brengen, misbruikt deze alzoo u dat belieft, behoudelyk dat gy deze mannen geen kwaed doet, want zy zynïngekomen onder de scha- duwe myns daks. 9 Maer zy zeiden : Maekt u derwaerts weg. En wederom : Gy zyt hier ingekomen (zei- den zy) als een vreemdeling : zyt gy geko- men om te regten? Dus zullen wy u meerder lyden aendoen dan deze mannen. En zy deden hem zeer kragtelyk geweld aen : en het was er al zeer by, dat zy de deur zouden opengebroken hebben. 10 En ziet de mannen reikten uit hunne hand, en zy bragten Loth binnen by hen, en zy sloten de deur. ll"Enzy sloegen met blindheid alle die daer buiten waren van den minsten tot den meesten, alzoo dat zy de deur niet vinden mogten. 12 En zy zeiden tot Loth : Hebt gy hier iemand die u aengaet? Ie weten eenigen behuwden zoon, of eenige zonen of doeh- teren, alle die u toebehoren, leidt ze uit deze stad : 13 Want wy zullen deze plaets te niet doen, om dat haren roep te groot geworden is voor den Heer, die ons gezonden heeft dat wy die zouden le niet doen. 14 Aldus is Loth uitgegaen, en heeft zyne schoonzonen aengesproken die zyne doch- ters zouden trouwen, en hy zeide : Staet op en gaet uit deze plaets : want den Heer zal deze stad te niet doen. En hen dacht dal hy in boer ten sprak. 15 Als het nu vroeg morgen was, zoo dwongen hem de engelen, zeggende : Staet op, en neemt uwe huisvrouw, en uwe twee dochteren die gy hebt : op dat gy ook niet mede vergaet in de boosheid van de stad. b6 En toen hy dat nog niet meende, zoo HET BOEK GENESIS, XX te namen zv zvne hand, en de hanclvan zyne huisvrouw, en van zyne twee dochteren, om dal God hem sparen wilde. 1 7 En z\ leidden hem uit, en stelden hem buiten de stad. En aidaer spraken zy tot hem, zeggende : Béwaert uwe ziel : wilt achter rug niet omzien, noch staetniet in al het land, hier omtrent : maer behoudt u op den berg, op dat gy ook te zamen niet ver- bet. 18 En Loth zeide tot hem : Ik bid u, myn 49 Want uw dienaer gratie by u gevonden heeft, en gy uwe bermhertigheid hebt groot gemaekt die gy metmy gedaen hebt, om dat oy myne ziel zou dt behouden, en ik mag niet behouden worden op den berg, want my mogt by aventuer eenig kwaed overko- men, af zoo dat ik er af sterve. ü20 Hier by is eene kleine stad, daer ik toe vlieden mag, en in haer behouden worden : is zy doch niet klein op dat myne ziel daer mag te leven blyven ? 21 En hv heeft tot hem gezeid : Ziet in dit heb ik uw gebed ook ontvangen, dat ik de stad niet zal verderven, daer gy voor ge- sproken hebt. 22 Haest u en behoudt u aidaer : want ik zal niets mogen doen, voor dat gy daer bin- nen gekomen zyt. Daerom zoo is de stad genoemd Zegor. ' 23 De zon is opgegaen op de aerde, en Loth is gegaen binnen Zegor. 24 Aldus" heeft den Heer op Sodoma en Gomorrha geregend solfer en vuer van den Heer uit den hemel : 2o En hy heeft deze steden omgeworpen, en al het land daer omtrent, alle de inwoo- ners der steden, en al dat op de aerde groeijende was. "26 En zvne huisvrouw achterwaerts om- ziende, is\erkeerd in een zoutsteensbeeld. 27 Maer Abraham vroeg opstaende ter plaetse daer hy te voren met den Heer gestaen had, ' 28 Heeft aengezien Sodoma en Gomorrha, en al het land daer omtrent liggende : en hy heeft de vonken van de aerde zien opgaen , als den rook van eenen oven. 29 Want als den Heer verdorf de steden van dit landschap, zoo heeft hy Abrahams gedachtig geweest, en heeft Loth verlost uit de verderfenis der steden, daer hy in ge- woond had. • 30 Loth is opwaerts gereisd van Zegor, en heeft zvne wooning genomen in den berg, en zvne twee dochters ook met hem, (want hy vreesde te Segor te blyven) en hy woonde in eene spelonk, en zyne twee dochteren met hem. 31 En de oudste dochter zeidc tol de jongste : Ons vader is oud, en daer is geen man overgebleven op de aerde, die hem zoude mogen met ons verzamen, naer de gewoonte aller landen. ' 32 Komt, laet ons hem met wyn dronken maken, en laet ons by hem slapen, op dat wy mogen zaed behouden van onzen vader. 33 Dus zoo hebben zy haren vader wyn te drinken gegeven dien nacht : en de oudste is ingekomen, en heeft by haren vader ge- slapen : maer hy gevoelde het niet wanneer zyne dochter zich by hem leide, noch wan- neer zy opstond. 34 Des anderendaegs zeide de oudste tot de jongste : Ziet ik heb gisteren by mynen vader geslapen, laet ons hem nog wyn te drinken geven ook dezen nacht, en dan zult gy by hem slapen, op dat wy mogen zaed behouden van onzen vader. 35 En zy hebben ook dien naclU haren vader wyn te drinken gegeven, en de jongste dochter is ingegaen, en heeft by hem ge- slapen : en nog toen gevoelde hy ze niet, wanneer zy zich by hem leide, of wanneer zv opstond. 36 Alduszyn Loths twee dochteren bevrucht van haren vader. 37 En de oudste baerde eenen zoon, en zy noemde hem Moab : hy is den vader der Moabiten, tot dezen dag toe. 38 En de jongste baerde ook eenen zoon, en zv noemde hem Ammon, dat is te zeg- gen,'een zoon myns volks : deze is den vader van de Ammoniten tot op dezen dag. KAPITTEL XX. ABRAHAM is van daer gereisd naer het zuidenland, en heeft gewoond tusschen I Kades en Sur : en hy is een vreemdeling geworden te Gerar.. ^ En hy heeft gezeid van Sara zyne huis- vrouw : Het is myne zuster. Dus heeft Abi- melech den koning van Gerar gezonden, en haer doen halen. 3 Maer God is tot Abimelech gekomen, door een' droom des nachts, en heeft tot hem gezeid : Ziet, gy zult sterven om de vrouw die gy genomen hebt, want zy heelt eenen man.. 4 Maer Abimelech had haer niet aenge- roerd, en zeide : Heer, zult gy dan een onwetend en regtveerdig volk dooden. 5 En heeft hv my niet gezeid : Het is myne zuster ? En heeft zv niet gezeid : Het ismyn broeder ? Ik heb dit gedaen met eenvou- diger herte, en met zuiverheid myner handen. 6 En God heeft tol hem gezeid : lk weet ook wel, dat gy het met simpeler herte ge- daen hebt : en daerom, heb ik u behoed, dat ffv tegen my niet zoudt zondigen, en ïfc HET BOEK GENESIS, XXI. 17 heb het niet toegelaten dal gy haer gensfken zoudt. 7 Nu dan zoo geeft de huisvrouw haren man wederom, want hy een profeet is : en hy zal voor u bidden, dat gy zult mogen te leven blyven : maer is liet zake dat gy hem die niet wedergeven wilt, zoo weet dat gy de dood sterven zult, en al dat het uwe is. 8 En terstond Abimelech opstaende in den nacht, heeft alle zyne dienaers geroepen, en heeft alle deze woorden gesproken in hunne ooren, en alle de mans hebben zeer ge- vreesd. 9 Maer Abimelech heeft Abraham ook ge- roepen, en hem gezeid : Wat hebt gy ons gedaen? Wal hebben wy tegen u misdaen, dat gy op my en op myn ryk eene zoo groote zonde hebt gebragt ? Gy hebt ons gedaen dat gy niet behoorde te doen. 10 En wederom vereischende heeft hy nog gezeid : Wat hebt gy verzien dat gy (lil hebt gedaen? 11 En Abraham heeft geantwoord : lk dacht in my zeiven, zeggende : Misschien is op deze plaets de vrees Gods niet : en zullen my doodslaen om myner huisvrouw wil : 12 Maer anders zoo is zy ook waeraehtig myne zuster, eene dochter myns vaders, maer niet myner moeder dochter, en ik heb ze tot eene huisvrouw genomen. 13 Maer nadien dat my God geleid heelt uit myns vaders huis, zoo heb ik tot haer gezeid' : Deze bermhertigheid zult gy my bewyzen : in alle plaetsen, daer wy zullen komen, zult gy zeggen dat ik uw broeder ben. 14 Dus heeft Abimelech genomen schapen en ossen, en knechten en dienslvrouwen, en heeft die Abraham gegeven : en heeft hem Sara zyne huisvrouw wedergegeven en gezeid : 15 Het land is voor u, waer dat u belieft, daer maekt uwe wooning. 16 En tot Sara heeft hy ook gezeid : Ziet ik heb uwen broeder duizend zilvere pen- ningen gegeven , dat zal u wezen tot een deksel uwer oogen voor alle die met u zyn, en waer dat gy reist : en weest gedachtig dat gy bevonden zyt geweest. 17 En als Abraham biddende was, zoo heeft God genezen Abimelech , en zyne huis- vrouw, en zyne dienstvrouwcn, en zy heb- ben gebacrd, want God had besloten alle baermoeders des huisgezins van Abimelech, om Sara Abrahams wyfs wil. KAPITTEL XXI. EN den Heer heeft Sara bezocht, gclyk hy beloofd had, en heeft volbragt dat hy gezeid had. g2 En zy heeft ontvangen en gebaerd eenen zoon in haren ouderdom, ten tyde als God haer dat te voren gezeid had. 3 En Abraham heeft den naein van zynen zoon, die hem Sara voortgebragt had, ge- noemd lsaac. 4 En hy heeft hem besneden op den acht- sten dag, alzoo hem God geboden had. 5 Toen hy honderd jaren oud was : want in dezen ouderdom des vaders is lsaac ge- boren. 6 En Sara heeft gezeid : Een lachen heeft my God gemaekt, zoo wie dat hoort die zal met my lachen. 7 En nog heeft zy gezeid : Wie zoude ge- looven dat Abraham zal hooren dat Sara eenen zoon zooget, denwel ken zy hem ge- baerd heelt nu oud zynde : 8 Dus is het kind opgewassen, en het is gespeend. En Abraham heeft eene groote maeltyd gehouden op den dag van zyne spee- ning. 9 En als Sara den zoon van Agar de Egyp- tenares heeft zien spelen met haren zoon lsaae, 10 Zoo heeft zy gezeid tot Abraham : Werpt uit deze dienstvrouw met haren zoon : want der dienstvrouw zoon zal geen erfgenaem wezen met mynen zoon lsaac. 11 Dat heeft Abraham hardelyk genomen om zynen zoon. 12 tot wicn God heeft gezeid : Laet u dit niet schamper dunken des jongens en dienst- maegd halven. In alles dat u Sara zegt ver- hoort hare woorden : want door lsaac zal uw zaed genoemd worden, 13 Maer der dienstvrouw zoon zal ik ook maken tot een groot volk, om dat het uw zaed is 14 Hierom is Abraham vroeg opgestaen, en nam brood, en eene leeren tlesch waters, en heeft het geleid op hare schouders, en hy heeft haer het kind gegeven, en alzoo heeft hy haer doen weggaen. En als zy weg- gegaen was, zoo doolde zy in de woestyn van Bersabee. 15 Als dan het water der leeren tlesch al uit was, zoo heeft zy het kind van haer ge- worpen onder eenen van de boomen die daer waren. 16 En zy is weggegaen, en is daertegen- over gezeten, zoo ver van daer als eenen boog schieten mag. Want zy zeide : lk zal liet kind niet zien sterven : en tegenover Mende, heeft zy hare stem opgeheven, en geweend. 17 En God heelt \erhoord de stem des kinds : en den engel Gods heeft Agar van uit den hemel geroepen, /.eggende : 18 Wat maekt gy Agar ' wilt niet vreezen : want God heeft de stem des kinds verhoord van de plaets daer het is. Staet op, en haelt HET BOEK GENESIS:, WH is hei UimU en aeeml hei met zyne hand, want ik /.al het maken tot een gr©Ol volk. 19 En God heeft hare oogen open gedaen, cm ziende eenen waterput, is zy dcrwaerts gegaen, en heelt hare leeren flesch gevuld, en heeft den kinde te drinken gegeven. En hv is hem mede geweest : den wel- ken is opgewassen, en heeft gewoond in de vvoestyn, en het is een schutter jongen ge- worden. ai En hv heefl gewoond in de woestyn te Pharan, en zyne moeder heeft hem eene huisvrouw genomen uit den lande van Egyp- ten. < ... 22 Op den zelfden tyd zoo zeiden Abime- lech en Phicol zyn veldhoofdman tot Abra- ham : God is u mede in alles dat gy doet. 23 /weert mv dan by God, dat gy my, noch myne nakomelingen en myn geslacht geen hinder zult doei/: maer dat gy my en dezen lande daer gy als een vreemdeling in ver- keerd hebt, zult doen naer de bermhertig- heid die ik u gedaen heb. ü24 En Abraham heeft gezeid : Ik zal hel zweeren. 25 En hv heeft Abimelech gestraft om den waterput", den welken zyne knechten met o eweld hadden ontnomen. ' 26 En Abimelech beeft geantwoord : Ik heb niet oeweten wie dat dit gedaen heeft : en ey hebt het mv ook niet te kennen gegeven, en ik heb het niet gehoord voor dezen dag. ->7 Dus zoo heeft Abraham gehaeld schapen en ossen, en heeft ze Abimelech gegeven en zy hebben beide te zamen een vast verbond gemackt. 28 En Abraham heeft op eene zyde gesteld zeven ooilammeren uit de kudden. 29 Tot wien Abimelech heeft gezeid : Wat beduiden deze zeven ooilammeren die gy daer bezvden hebt doen staen. 30 En hy zeide : Zeven ooilammeren zult gy nemen van myne hand : om dat zy my mogen wezen tot" eene getuigenis , dat ik dezen put gegraven heb. 31 Daerom is de stede genoemd Bersabee : want daer hebben zy beide gezworen. 32 En zy hebben een verbond gemaekt om den put des eeds. 33 Toen is Abimelech en Phicol zyn veld- hoofdman opgestaen en zy zyn wederge- keerd in het land van de Philistynen. Maer Abraham heeft eene bosschagie geplant M Bersabee, en daer aengeroepen den naflfi van den eeuwigen Heer God. 34 En hv is een uitlander geweest m het land van de Philistynen eenen langen tyd. N KAPITTEL Wil. AD1EN dat deze dingen gebeurd zyn, zoo heeft God Abraham beproefd, en tot hem gezeid : Abraham, Abraham. En hy heelt geantwoord : Hier ben ik. 2 Hy zeide tot hem : Neemt uwen eenigeii geboren zoon, denwelken gy lief hebt, Isaac. én gaet in het land des gezigts : en offer i hem aldaer tot eene brandofferande op een' van de bergen die ik u zal toonen. 3 Zoo dan Abraham des nachts opstaende, heelt zynen ezel bereid : leidende met hem twee jongelingen, en Isaac zynen zoon : en als hy het hout had gehouwen tot den brand- offer', zoo is hy gegaen ter plaetse die hem God bevolen had. 4 En op den derden dag opheffende zyne oogen, heeft hv de plaets van ver gezien: 5 En heeft gezeid tot zyne dienaers : Ver- beidt hier met den ezel : ik en het kind wy zullen haestelyk tot daer gaen, en weder tot u komen, als wy aengebeden hebben. 6 En hy nam ook het hout tot den brand- offer, en leide het op zynen zoon Isaac : maer hy droeg in zyne handen het vuer en het zweerd. En als zy twee te zamen voort- gingen, "7 Zoo zeide Isaac tot zynen vader : Myn vader. En hy heeft geantwoord : 8 Wat wilt gv, zoon? Ziet (zeide hy) hier is vuer en hout, waeris de offerande des brand- offers? Maer Abraham heeft gezeid ~. God zal zich van de offerande des brandoffers voorzien, myn zoon. 9 Alzoo zyn zy beide te zamen voortge- gaen, en zyn gekomen ter plaetse die hem God getoond had, en hy heeft daer eenen autaer gemaekt, en heeft daerop het houl schikkelyk geleid : en als hy zynen zoon I Isaac gebonden had, zoo stelde hy hem op den autaer, boven op den tas des houts. 10 En hy reikte uit zyne hand, en nam het zweerd", om zynen zoon tot een offer te dooden. 14 En ziet den engel des Heeren heelt uil den hemel geroepen, zeggende : Abraham, Abraham. Denwel ken heeft geantwoord : Hier ben ik. 12 En hy heeft tot hem gezeid : steekt uwe hand niet aen het kind, noch doet hem niets : nu heb ik bekend dat gy God vreest, en dat gy uwen eenigen zoon niet hebt ge- spaerd om mvnen wil. 13 Abraham heeft zyne oogen opgeheven, en hv heeft achter rug gezien een' ram ver- ward lusschen de doornen met zyne hoor- nen, denwelken hy heeft genomen, en tot een brandoffer geofferd voor zynen zoon. 14 En hy heelt de plaets genoemd : Den Heer ziet": waerom dat men zegt tot den dag van heden : Op den berg zal den Heer zien.. 11» Enden engel des Heeren heelt Abraham de tweede reis van den hemel geroepen. HET BOEK GENESIS, XXIII. XXiV 19 16 Zeggende : Ik heb by my zeiven gezwo- ren, zegt den Heer : om dat gy dit ding ge- daen hebt, en dat gy uwen eenigen zoon niet hebt gespaerd om my : 17 Zoo zal ik gebenedyden, en uw zaed vermenigvuldigen als de sterren des hemels, en gelyk het zand dat er is aen den oever der zee. Uw zaed zal bezitten de poorten zvner vyanden, 18 En al het volk der aerde zal gebenedyd worden in uw zaed, om dat gy myne stem hebt gehoorzaem geweest. 19 Abraham is wedergekeerd tot zyne knechten , en zy zyn te zamen gegaen tot Bersabee, en hy heeft daer gewoond. 20 Na dat deze dingen geschied waren, zoo is Abraham geboodschapt, hoe dat Mel- cha ook had kinderen gebaerd zynen broe- der Nachor, 24 Hus den eersteiï geboren, en Bus zynen broeder, en Kamuel den vader van die van Syrien, 22 En Cased, en Azan, Peldas ook, eii Jedlaph, £3 En Bathuël, daeraf dat geboren is Re- becca : deze acht heeft Melcha gebaerd Na- chor Abrahams broeder. 24 Maer zyne concubine genoemd Roma, heeft hem gebaerd Thabee, en Galiam, en ïahas, en Maacha. KAPITTEL XXIII. SARA heeft geleefd honderd en zeven-en- twintig jaren, i En zy is gestorven in de stad van Arbee, welke is Hebron in het land van Chanaan : en Abraham is gekomen om dat hy ze be- klagen en beweenen zoude. 3 En als hy opgestaen was van den dienst des lyks, zoo heeft hy gesproken tot de kin- deren van Heth, zeggende : 4 lk ben een uitlander en pelgrim by u : geeft my het regt van begrafenis met u, dat ik myne dooden mag begraven. En de zonen van Heth hebben geant- woord, zeggende : 6 Hoort ons, Heer, gy zyt een prins Gods by ons : dus begraeft uwe dooden in onze uitnemende graven : en niemand zal u mo- gen verbieden dat gy uwe dooden niet zult mogen in zyn graf begraven. 7 Toen stond Abraham op, en hy heeft het volk des lands aengebeden, te weten de kinderen van Helli : 8 En heeft tot hen gezeid : ls het dat uwer ziele belieft, dat ik myne dooden begraef, zoo hoort my, en bidt voor m\ aen Ephron den zoon van Zeor, 9 Dat hy my geve de dubbele spelonk die hy heeft op het uiterste van zynen akker : en dat hv ze my levere voor u voor de weerde van het geld, tot eene bezitting der begrafenis. 10 En Ephron woonde in het midden van Heths kinderen. En Ephron heeft tot Abra- ham geantwoord dat zy het alle hoorden die daer kwamen in de poort van die stad, zeg- gende : 11 Neen,myn heer, het zal alzoo geenszins geschieden, maer wilt doch gy liever aen- liooren dat ik zeg : den akker lever ik u over, en de spelonk die daer in is, in de tegenwoordigheid van de kinderen myns volks, begraeft uwe dooden. 12 Abraham heeft aenbeden in de tegen- woordigheid van het volk des lands. 13 En hy hoeft gezeid tot Ephron, daer zyn volk afom stond : Ik bid u wilt my hoo- ren : ik zal geld voor den akker geven : ont- vangt het, en alzoo laet my myne dooden daerin begraven. H En Ephron heeft geantwoord : 18 Myn heer, hoort my : het land dat gy begeert, is vier honderd sikkelen zilvers weerd : dit is den prys tusschen u en my : maer hoe veel dat is? Begraeft uwe dooden. 16 Als Abraham dit gehoord had, zoo woog hy het geld welk Ephron geëischt had, daer het alle de kinderen van Heth hoorden, te welen vier honderd sikkelen zilvers, gekeurd gangbare munt : c 17 En den akker die wylen Ephron toebe- hoorde, daerin eene dubbele spelonk was, tegen over Mambre, zoo wel den akker als de spelonk, met alle zyne boomen staende in het ronde aen alle zyne zyden is beves- tigd, 1 S Abraham ter bezitting, daer het aenza- gen de kinderen van Heth/ en alle die daer kwamen in de poort van die stad. 19 En aldus zoo heeft Abraham Sara zyne "huisvrouw begraven in de dubbele spelonk des akkers, die stond tegenover Mambre, dit is Hebron in het land van Chanaan. 20 En den akker met het hol het welk daer in was, is Abraham bevestigd tot een erfgraf van Heths kinderen. KAPITTEL XXIV. MAER Abraham was oud, en van vele da- gen : en den Heer had hem in alles gebenedyd. 2 En hy heeft gezeid- tut den oudsten knecht van zyn huis, die ovier al was dat hy had : 3 Legt uwe hand onder myne heup, dat ik u mag bezweeren by den Heer God des. hemels en der aerde, dat gy voor mynen zoon geene huisvrouw neemt van dedochte- ren der Chananeën, daer onder ik woonach- tig ben?. \ Maer dat gy zult gaon tol myn land en [ET l>0 ËK GENESIS, XXIV maegscbap en van daer mU gy voor mynen iooïi Isaac eene huisvrouw nemen, g En den knecht heeft geantwoord : Is hèt ake dal de vrouw niét wilt mét my komen in dit land, zal ik dan uwen zoon moeten weder leiden ter plaotse daor gy uitgogaen zyt? * ; 6 En Abraham heeft gezeid : Wacht u daer voor, dal gy nimmermeer mynen zoon dor- waerts wederom hudl. 7 Oen Hoer God van hemelryk en aerdryk, die m\ uit royns vaders huis genomen heeft, en uit het land van myne geboorte, die my heeft gezeid, en my gezworen zeggende : Dit land zal ik uwen zade geven : die zal zynen.engel voor u zenden, en gy zult van daer eene huisvrouw nemen voor mynen zoon. S Maer is het by alzoo dat u de vrouw niet wili volgen, /.oo'zult gy in den eed niet ge- houdenwezen : allecn^zoo leidt mynen zoon derwaerts niet weder. 9 Dus heeft den knecht zyne hand geleid onder de heup Abrahams zyns heeren, en hv heeft hem gezworen op deze woorden. 