Soendasch-Nederduitsch woordenboek, op last van het gouvernement van Nederlandsch-Indie
*>) cm (Hi n \ SB. heer, meester, gebieder; meesteres, gebiedster. — ^tmM^/Sw i^N de meester. — a£^cmo^xm((kj}\ de meesteres. En als een geringe of iemand, die ver beneden stoat in rang spreekt van een inlandsch ambtenaar, dan voegt hij a^-n cm ann v voor diens ambtstitel. — Zoo bv. (&j"n cm (panaris aer-ncmim^ji(Si^\ enz. — maar van of tot den regent bezigt men a^-ncmartjis niet. — azjoKTi amon/js bij iemand dienen, in dienst zijn. — <8iM?nicm(hn/i\ den (de) djoeragan in alles en altijd (tot over drij ting toe) voor op stel- len, het zwaarst bij zich do en wegen ; ook dadelijk alles gaan aanbrengen, dadelijk gaan klagen bij den (de) djoeragan. — (eji (uzni cm <mj^\ iemand beschouwen, behan- delen als djoeragan. && <T} \ SB. net om vogels te vangen. — Het heeft in vorm veel van een (namrini^w fl£J c>7 \ SB. ravijn, afgrond, diepte , kloof. «/ ft^OTjW — (n«^ii\ /. zie asnnsnqw — II. (annK'-ns iemand, die gaat trouwen, bij- springen met kleeren, geld of wat ook, voor de inrigting van zijn huishouden, Rg. K.) (n(i£Z<nrm 655 «jMj«a^x 07 a& 0/J *>? \\ — xntrf i^frj-r) \ SB. pare uifeprei- den (»a^ losmahen van ieder bos); ooh hoffij- vruchten, bv. op een tampir, uitspreiden om ze te doen droog worden. — Verg. ok nrj (d <*J) \ kalmus, lieswortel. Q& (KYI f)\ en (3^a«^<n?^\ ong. — tnin^itrnji\ SB. iemand uitnoodigen tot iets; oolc iemand uitnoodigen, vragen om mee te gaan, iets mee te doen of te gaan doen, en in dezen zin Tcan men van een meerdere of aanzienlijhe sprehende ^DJj<jf>)!U^Jl^ bezigen als B, — eindelijk iemand dagen ten strijde. — aafx*aj«?|\ voor hetz. ooh mvdsv. velen uitnoodigen enz. — ajixP(i^(Knjj\ uitnoodiging. <&\ 2 (KYI n \ SB. zadelkussen van een inlandsch zadel. rt^ (KYI &&)/) \ SB. de zuivering van goederen (Ar. $bj\ en meer bep. de belasting, t. w. Vio van net produkt, die ten behoeve van de geestelijkheid en geestelijke doeleinden wordt opgebragt van het rijstgewas. — Zie ooh mm (cnjjw — Vourts wordt o.a.nog wel djahat betaald van de hinder en die men heeft^ als dat getal zeer groot is, en wel door een of twee aan een priester tot volgeling of te staan. a^iKnasna^a^s fig, loutermg, nam* door beproevingen of smart; en gezegd ver- hlarenderwijze zva. oSrosn^w — KnMs<xnasn(HTji\ van iets of van zijn hinder en djakat betalen. fflsroo? OSY) n\ SB. gras; ooh onkruid. 0£\ (KYI ^k\ SB. inlandsch officier van justitie, fiscaal. — a& tun -tA.(&n (*j) \ soms met ci^o<n^k 6^crrts als B. Hoofddjaksa. o && (KYI *&k\ volg. K. een varieteit van pandanus en wel die, welke door Rg. met pandan pudah (volg. K. hortweg (ui(i^n^nji\ en zoo ooh op Soe- medang) Pandanus moschatus, wordt bedoeld. — Maar op Soemedang zijn m ^ trn/f \ en^w-^^ niet twee benamingen voor dezelfde soort pandanus. (l£\ 2 (KY) 2 (KYI fl \ onb. in de Preanger ; in het Buitenzorgsche : de pangkeng, waarin men de rijst bergt. Rg. K. a& (KYI \ SB. schuitje, boot. — De vlotten, die men aan overvaarten gebruiht, zijn zamenge- steld uit aan elhaar verbonden djoehoengs, waarop eenige bamboezen in de dwarste gelegd zijn, en daarop een van bamboe gev lock- ten mat. — aji(EJi^j)^(mj\ zie oji^i^w Of^OSY) ff\ SB. redewoord, in het Hollandsch 0 niet terugtegeven, voor ^T}*^ S. (ww\ B. 656 afstijgen, afkomen, bv. van een boom of van een paard; buiten, naar buiten (uit het huis) komen \ enz. — »^«K-«5r^\ zva. ojniKam/f^ 0£? OSY) \ I. naam van een boom, den djati-foo^, Tectona grandis, vermaard om de voortreffe- Ujkheid van zijn Jiout. Door ze met djatiblaren te wrijven, Jean men vele houtsoorten rood Meuren. Men doet ziilJcs dikwijls metnieuw- gemaaJcte meubelen, waarna ze worden gepo- Utoerd. — II. cm *& tun (ha \ zva. Me^MM\i (Shr. djdti, geboorte, geslacht, soort ; Jav. ok(£>\ •wezentlijk, wat bet eigenlijke wezen is van iemand of lets). OK OS7J (HYJ \ SB. rustig, ongestoord, op zijn gemak, niet gejaagd. In het Buitenzorgsche schijnt het woord ooh nog gebezigd te worden in den zin van het Jav . ax nsn (tw\of^(m^^^ minzaam, innemend: door de uitdrukking van bet gelaat, door zijn spreken en manieren, als beivijs en uitdrukking van beminnelvjke zielshoedanigheden. (l£? OSY) rn (KYJ \ een naam in het Buitenzorgsche voor de gandaria. Bg. K. — Zie ^j^V 1If a£ OSY) 2 RSY) f) \ SB. in het Hollandsch niet terugtegeven redewoord voor £}&9rnji* Voorts ah het gebezigd wordt met betrekking tot tyat(Hi2(Kriji\ is het zva. (Lmab(K7iji\ uit alle magt. '■• OK asn (hJI fj \ zamentrekking met verkorting van (*m&\ en rr)amoJijf\ of wnaswak^p — cct (n.iwM£!^(M(&(isn(M/l^ vechten een tegen bonderd. (l£\OSY)2\ zamentrekking met verkorting van iuri(& en && m z ash 2 \ of (una& en <&it<isht\ zamen deelen, deelen, en wel met den eigenaar van het visch of jagttuig, hetgeen men met behulp van dat tuig, te leen gevraagd en gekregen, ving of schoot. (l£?(Mft\ Holl. SB. jas. 0£\ 0v? tU}/f \ Ar. <>ua**. licbaam. — «^^^^ rLi\ (iKOJt(Ui)(C)(nj}\ <3^A(ui<KnaJi(wr<c)<nn\ 00k wel (kez'aji^(fxji\ of aj)(j$(rui\ beleefd voornaamwoord van den eersten per soon, datgebruikt wordt door gelijken, bv. door twee wadanas over en weer, maar ook wel door een zoon tot zijn vader. a&(M (EJ) n\ Ar. >juOh. licbaam. — S:c8i<v>ji 6_y»ru7?\ en verkort: (8i<EJin<h^ikazn\ zeer nederig voornaamwoord van den eersten persoon; het wordt gebezigd sprekende tot den regent, voorts wordt het door den M?e^ en ook wel door den twi-nq gehruikt tot den <w)o«^ of (ixaatmw — <&(&m$ii\ en verkort ^"^s 657 a£j(U)osn/i\ insgelijks een zoom. v. d. e. pers. en minder nederig als akM&yiG^Atipiw Het wordt ge- bruikt a. a. door den <mi<ea$\ sprekende tot zijn <nji<-n^\ en door laatstgenoemden tot zijn »o) ceji asn /j \ of aj)in(Hi\i — Voorts wordt us (£i£i-r)\ ooh wd qebezigd door kinderen spre- kende tot liun vader; enz. (I£? (LJ) \ SB. Javaansch; Java, in den zin van: het gedeelte [beoosten de Preanger) van het eiland Java, waar het Soendasch niet de volkstaal is; de Javaansche landen. — (vprrii^fu)\ Javaan. — m«.ju?,'k.'w\ of mw at;uj)\ het eiland Java. Q 0 (UK (U) \ en mi it~ O) \ zie <^c vm w a (l£\ (U) \ SB. ziel, (Skr. djiwa), maar slechts in den zin waarin het woord in bevolkings- staten of derg . wordt gebruikt , of toel als men bv. zegt: het dorp telt 300 zielen. T^erg . tyn/j rut w d£\ Ofj (U) \ SB. kam van een haan of hen; ook de losse lapellen van een (irtii&jiisnrymw — «^- (^!uii%(unihn(uiji\ lei, lellen. — Zie ook wmiS (ruff \ en rut rFi w — ok tn ,m ttmiasni amji \ de ha- nekam, een plant. Celosia Chris tata. <&\ 01 (U) asn /) \\ — a&^ua^ SB. iets in heele kleine stukjes scheuren, zooals men bv. wel doet met een brief \ waarvan men de lezing onloenlijk toil maken. 0£? (U) OSY) /l \ SB. mismoedig, ter neer ge- stagen, moedeloos, van hart of gemoed. a (l£\ (U) OTU) fj \\ — (a<iKtviru/j\ SB. iemand met een vinger een tikje geven, aanstooten; ook aftrekken, voor trekken aan den trekker aan een geweer of pidool. Verg . amncv» <ru/iw — (i&(is:(8)trviji\ trekker aan een schiet- gttoeer. (l£\ OTj (U) (ITU) fj \\ — xnaez^njin^^ SB. iemand of in iets knijpen en krabben, in een hand- beioeging vcreenigd. K. 0£^t (IJ) ar\J) fj \\ — Knagz<uitnjiji\ S. <C7,trr?ff#\ P fj <Ul o ^ " 'O en B. en xnaji^^numj^s B. iets verkoopen, van de hand zetten. — KnoK-wrutm^ (b'ij herh.).~ «e:<uirt»g;rSi\ handel !rijven. — ^om?M|> om te verkoopen; bestemd VOOr den Verkoop. — an-isntaKOia^tvurvi^ de verkooper, de persoon, belast met den verkoop van een artikel. — (nniun^^ruiji c-.asniKn(M(qasn%\ wil je dat paard verkoq- pen? Is dat paard te koop? (l£\ (U) (tm fj\ S. wtrLidihn,^ B. antwoord, het antwoorden (Ar. (^j\&^\> — (vna^cuix-nyis S. <ci<v)<rLi2<Mji\ B. antwoorden, repliceeren. 658 (us ru cm n \ W OR (ft (U)\i <M<uz'ri<u}\ zva. <mtiK<viw OfrOJiW — n&x £B. iefo uit de handen rukken, wegrukken, met een ruk weg- nemen. 0^2(nJt[l\ SB. uitkomen, teregtkomen, ko- men ergens; gevolgd door ajtani\ is het een in het Hollandsch niet terugtegeven redewoord. Verg. o^w^- ^™?<rwyp of «^ff™' <njys aanhoudend komen, voortdurend ko- men aanzetten, niet stilstaan, bv. van gasten. 0£? (TUl \ SB. een soort vischnet, een werpnet. (Skr. djdla, net). Verg. «£m*^\\ — **** <ru^ ook wel MiM«rm> lage omheining van CaJ in den grond gestoken, elkaar kruisende bamboelatjes, zooals men wel maaht om een bloembed. — «m^ae:inji\ zoo'n pager aan- brengen erg ens. — aezruia^aui\ een soort franje, tot palisir. - a^aut\ Kw. man, van het mannelijk ge- slacht, mannelijk. — *nj.w>*^N hengst. — ^ancuscnjiQvi<nJi<>ciJl\zie (Lntviw — ax a& iru> 2 (htjj <. of {<tK<wi2.moo/i\ K.) de reep bamboe van een welit, waar de 6-2*^? omgewonden wordt. — Zw oolc ^ (^*s^2A en g^g^-^*^* alarms of o^i^a^N Roll. Julij. ae:^ortA\ ooh fa^truajuaajis K.) SB. draag- stoel, draagkoets (Skr. doli, draagkoets. Prof. Kern. Jav. JVdbk.) — Verg. (usm^kkiw <i£T cnJl (HI f)\ SB. weg, pad; weg, waarlangs men in of uitgaat; fig. weg, middel, door middel van, aanleiding, ter oorzake of naar aanleiding van. — <ik <nji turcmji\ de weg of het middel van iets; door middel van, naar aanleiding van. — m (^ rm an <rm anjf\ heel den weg langs. — <&^rui!Ki(mji\ iemand voorgaan, aan den gang of op weg hel- pen; het ijs breken. — Kna^iruintimjis een rijtuig als koetsier sturen, besturen; geld omzetten. — (u^(nj>(hn?an/i\ weg, waar- langs iemand {een bep. persoon) of iets (een bep. zaaJc) moet of zal komen; weg be- stemd voor of ten behoeve van iets; weg, middel om iets te doen, te bewerken of gedaan te krijgen, erg ens binnen te komen; enz. — a^tnjnHTHttsn^\ over land gaan. — *& <rui(M(iJirriasnjl\ Jietz. — «^ aru cm ip am/j \ over zee gaan. — a& <rui f(&nr}i!lsri t i6u \ de weg liep door het bosch. tfft cnJl (HI p \ SB. het vuil, dat zich verzamelt op den standaard U^Aa^amjU van een palita. 0£? ax/l (HI \ SB. van middelbare grootte en 659 dikte fiikchii<mgasni^]j en met een dun midden. as a&arui\ SB. ontstemd, valsch, van de wijs, van den slag af ; ook mis, fout, verkeerd. 7 0£? en (YU1 ,\ naam van een rivierviscJije Colitis Hasseltii. Rg. (l£\ 2 orvt 2 \\ — (dn^?rLi?\ S. lang uit neerlig- gen, neerliggen, van een mensch, ook SB. van een diet zooals een slang, voorts van een balk en derg. 0£? (TVi <T7 (HI /) \ Jav. maar in brieven gebrui- kelijk: (aanleiding, middel of gelegenheid tot lets om lets te bewerken of te bekomen. — Jav. Wdbk.). (l& (ITUI (Kn f)\ naam van een vogelsoort die ook (n(Knni(Hrij wordt genoemd; voorts SB. van een kip: zwart gevederd op de borst en wit aan de punten van de vleugels. — asntuiMn^ rw(K7^/j\ het kruisje dat iemand, die niet kan schrijven, zet in plaats van zijn hand- teekening. — wcu ikv crvi »^\ zoo'n kruisje zetten. Verg. ooji^w d& aru] (ten fj \\ — ^^^^^ SB. bedelen. — Be per soon, bij wien wordt gebedeld: tut^ne: d^CYVj ^ (KY) n \ I. a^^"^*™^ naam van een (l£? (rui (HD2 P \\ — t£n(iK(rEioaw$\ SB. struikelen. soort gras. — II. [^"H9™/! *** ^ Buiten- zorgsche zva. aqjj2<rt,'i2'^rnjj^ Rg. K.) (l& 2 (KYI [) \ SB. er uitspatten, bv. van den inkt uit den inktkoker, die met kracht wordt neer- gezet; voorts plompen, vallen, springen in het water, van een visch, uit de hand van den visscJier . — <c?fi^?*o7^N springen, een sprong nemen, van een kikvorsch. 0£? 2 (tnj) 2 (KYI ft \\ Voor cSiuszorvizwnjis zie bij (hJI i rut 2 (Kll »\\ r (l£\ ami (CiSYI \ naam van een boom. Bezelfde als de (jaliti, Wrightia pubescent. Rg.) ? (l£\ CYU) 2 (dJ) MY) ff \\ — xn(^(wi2{M>(honji\ zie bij (l&2[auiMT^iJ\\ (l£\ 2 (YU) 2 (U) 2 W — <xnnKt<njit<uit\ S. zva. xn(m£n\ van een mensch. en van een dier zooals een paard, buffd, rund enz. zva. «n<ix2<njiz\\ (l£\ (YL/i (U) fl\ SB. band van een boek, boekdeel (Jr. jJ.^ djild). (l£\ 2 OTI (YU) (Ul \ zva . <tfH *] ofrw * 0£? (YUi fcJJ nr) \ (JaV.(iKtrh<}(inni\ Kw. ZVa. vfiEJtam\ en Snrnw — Skr. djaladara, een wolk, eig. CJ(j waterhouder. —Jav. Wdbk.) — ^m^ (njicunnis zie bij amasnw a& S 11s SB. geregen, met den rijgsteek <lc (ru ? (ruin \ 660 <Q* OT^N genaaid. — (n^«|(^\ rijgen, met den rijgsteek naaijen, iets rijgen, om het ver- volgens te naaijen. Q& OTLfl 2 OTU) f}\ en ae:<njittnjij^\ zie a^truj^^ (l£\ 031 (E/J \ <8<vi(&i\ of og«vi\ SB. mensch, per- soon, iemand; 00k als een afkorting van aK(tt(Eji{h^rqni{KYi(nJi\ voor een dief \ bv. als men zegt : asn &A nsn ieji % cci aji ok aziizj} an (U)oj)\\ V 00YZ8 als uitroep: dieven! een dief ! (Skr. djanma, geboorte).— ^^n^T^N en (t^rvi <m(zi\ mvdsv.— OK(izi(&i(3-&i(ri(iDionaj}\ een "VTOUW. (iKcrL')(3jdk(hnJI\ of (iK<m(&i(3^A(KTji\ menschelijke -schepselen, menschen. — ^^^2^?(Li*a^\ figuur, die de gedaante heeft van een mensch, pop. — aK<mm(Bi!ui>hcnji\ jig. een trekvogel. (i^t^rm m(un(it:2(isn(uh\ hetz. (de stijlen van het Jiuis zijn nog groen of liever het Jeomt er niet toe dat zij ver rotten, (uri(m4xncrii(wxrinri(KT)ji\ dan is hij al lang weer weg). — «^ a^r^m^ tp % tm a~n<ioicrryi\ een boersche of onbeschaafde landbewoner, die niet weet hoe het be- hoort, die niet af weet van de tatakrama. {JTerkl. Met a^a^(EJi(i^(p^asna^(UlJiz^asu6^k<rn2 (l£T cm ft \ tn het Hollandsch met terug te geven redewoord voor <wcaS\ worden, krijgen dele- trekking van, aangesteld worden tot, of een dien zin hebbend werkwoord ; 00k voor cmj](uiA2(mj^\ zetten, bouwen, of een dien zin hebbend werk- woord. — cui^amji^ en ajiMzamjis van het moment af dat. — Vtrg . ojiokhsu/jw — aji^arnJnnrifuiJiQ^AZThs ZOolang ik leef. O&Z cnjl am ft \ of dkonr^s zva. afjasn/jw a& arm am f) \ SB. sluw en slecht, een schurk of schelm zijn; schelmerij, listen en treken; schurkestreken of schelmerij plegen. (l& atX/l f CUD (UUI \ naam van een soort ringvor- mige koekjes, en tvaarvan ketan het hoofd- bestanddeel is. cnj) \ naam van een vogel, een soort rhino- cerosvogel (Buceros) volg. Rg. — maar volg. den Reg. v. Tj. bep. de rhinocerosvogel, Mai. enggang. De t-xnti? is volg . beiden een varieteit van genoemde vogelsoort. (l£? 2 aui \ SB. de langwerpige, van hout, goud of zilver vervaardigde bak, waarin de doosjes met verschillendeingredienten voor de sirihpruim, 00k de sirihbladen zich bevinden. OK (CI (KYI \ zie $Kn\\ a& arui (Hn (Kn n\ SB. plat, onfatsoenlijk in haar spreken, van een vrouw, 00k : een halve T 661 <i&ii(mtKT}jl\ man zijn, meer man als vrouw zijn, als zich afgevende met mannenwerk, bijv. met de jagt. 0£Z dZl (KYI \ klanknabootsend redewoord voor het ct l) tin asn xm 2 { \ van de (M) <rj rm ( an z \ en van de cm?(6)\\ — azi(i^ah(Kn\ zijn zooals met ok ah ihth wordt afgebeeld, gezegd van het geluid van een armij)\ terwijl die gestagen wordt. 6~- OK or en co at< aricrri\ zva. (i^<uri<n\ en aziaxah:hrh\ waar ket een groote mmnj>\ is. 0£Z (TU) (Cl 2 \ /. SB. terwijl men loopt, net hoofd regts en links wenden, regts en links kijken, zoodat men niet voor zijn voeten ziet; ook: wild regts en links kijken, lijv. van een paard. II. (maar niet in de Preanger : zva. cm(mv K. (Eg. lieeft jaling'' er ^ active, nimble.) Bv. &0 cm <n rui ? cm 2 cut (tin (ui oru ^jkuyi rui \ ax it u &>i 2 vi (hm rn cm q cim c— \\ d&Z (Ulft\ SB. redewoord voor ck^M^jwenwel om het worden, het intreden daarvan te be- teekenen. (Lft (K1 ft\ Mai. Japan, Japansch. — mncuvi £i(ui(hnji\ een Japansche kip, zekere hoender- soort. — <u><ui<kwui (Hyi\ een soort gebak. — *o* ah(iK(ui(Kijl\ een katjang soort. a . 0 <K\((U)2?\ Holl. jufvrouw. — m?w.k|o?^ de gouvernante, bij een familie. && 2 COJI CHY} ft \\ — (cioKziMttrnjis JS. op den grond liggen; liggen ter aarde. — (wcuztnjit (Mtyrn/i\ mvdsv. a^[aj\asY)ft\ zva. ^W^w (l£\ OTI (CU) OSY) ft \ klanknabootsend redewoord voor an(Hi\ zoomede voor slaan met een karwats- met een ^^t^^n of derg. 0^ 2 (U) (KY) ft \\ — (Lm^2(ui(hrnji\ zva. (moK2{(ui (xryw 0£? (Ul (KY) (Kl ft\ SB. vuile praat uitslaan, een vuilbek zijn; rolgens sommigen slechts van een vrouw. — Verg. am oji z *o? *™jl^ as? OJ1 (1ST) ft\ aziQ(£i(isriji\ SB. nijpen, knel- len; fig. geld of goed afpersen, afkne- Velen. Verg. (hfl/j (U t^njjw a^:ajiasnor)^\ maar zeldzaam in gebruik: nijptang. OK a.ft (ISY) ft \ SB. vol, gelieel, van een dag of een naclil . Verg. Mo^yw — c^icLmrr^cui (8(Liasrtji\ den geheelen dag door. OS? (Lft asr) \ SB. duif, tamme duif. Verg. a£>KibHrri(hn/l\ en ^nl(Hr/l{lsrlas^JI^ (l£\ dJ) 2 (KY) ft V\ — Kn<fc<ui?<Kni\ SB. open, met wonden ; ook van een deel van het lichaam^ bv. van den rag van iemand die gebrandmerkt werd: een of eenige overigens nu geheelde plaats of plaatsen hebben, die de sporen *k <Lft(nji(hj)ii\ a^|MJ|^ 662 vertoonen dat daar vroeger de huid op- enbarstte en verschroeide. o QG (Ul Ml (M fl \ wordt verklaard met mum tfn?(vni?\ ook met (hH2 6-^KLvt(Knc~.rri\ schaam- teloos, en met (tin 26 ^ilmihti miliums geen eerbiedige vrees, tegenover ouders, ouderm of meerderen, kennen. Het woord wordt ook ah scheldwoord gebezigd : misselijk o/schaam- teloos individu ! ook tot een dier, bv. een niet te regeeren of onwillig paard: canaille! of derg. 0&(U)\ SB. gevolg, uitwerksel; is, zijn; worden, slagen, gelukken, geschieden, goed beslaan; ook uitkomen; uitvliegen van oS^n-rp en de echtgenoot worden van iemand. — ok-tkijis mvdsv. en van T)^*™/^ zva . cSi'-najntnjjw — Voorts d^(ic)\ zoodat, bijgevolg, dies, dientengevolge, ten ge- volge waarvan . — <3^A(Lunj5(iK(W)tMi(3^*(isn(in <un(Ki2\ heeft het wat gegeven o/niet? — (mtiKwiKntim/l- aan lets gevolg geven; lets in werking brengen, bv. een regeling. — aTn^oSi/hmanrjiHi^n^ajjftJiasius de gedaante aannemen van een dier. — ttwu^n^djitvuihn/i^ gevolg, uitvloeisel; uitwerksel, uitslag; wat uit of door iets ontstaat, van iets het gevolg is. — (3^A(LVKKiin^(i^:(ui(iMpi!Hi\ niet mislukt zijn, teregt gekomen zijn, bv. gezegd van iemand. — arnn^(i^nrjxjiao/j\ slechts in (ziip*cn(iKciK<riiJiCHTji\ een na zijn overlij- den in een tijger veranderd, en zich in die gedaante van tijd tot tijd — voor de eerste maal geschiedde zulks in den naclit, volgende op zijn overlijden, — aan zijn descendenten vertoonend persoon. — Verg. 0£Z 2 rtJJ 2 \ SB. de man of vrouw die moet worden de echtgenoot, als zijnde dat zoo voorbeschikt; de voorbeschikte echtgenoot van iemand; gade. — Md^2(im\ een paar (man en vrouw); van dieren: een mannetje en een wijfje. — (n,ixm(Ki2<w)2(Hi\ ze (hij) was de vrouw (man) niet, die hij (zij) moest heb- ben. — cm z na z tun i in z \ scheiden van de echt- aenoot. — (ui2(Hig<KW(iM<ui{taxmrnaM\ een uit' drukking, die bijv. de man bezigt in den brief waarin hij aan zijn schoonvader kennis geeft dat hij een talak over diens dochter heeft uitgesproken, ongeveer: scheiden, maar in vrede en vriendschap, zonder verbre- king van de overigens bestaande banden.— fatHitHW2(in2(U(Hivrn'-naM\ hetz. En KmiiMJi&H ZK&J) %\ 663 O a ok an am/! \ irvnu)9Ji/j\ 6_iA'r)toc?ftO)?o^(3_b*<w7rtN is een derg. uitdrukking. 0£?fcJ)f>\ SB. buiten echt, van (UiM?^ voorts onecht, buiten echt verwekt, van een kind; en, maar dan ook 6 ^* fin <*» <w> %s een onecht kind. 0£? (IJ] \ klanknahootsend woord voor het geluid van het afgeschofen worden van een geweer: paf; voor het op den grond komen van het groote brok tjadas, dat ergens op een lioogte losraakte: boem. Voorts eveneens klankna- hootsend: afgeschoten worden, donderen; van een kanon of kanonnen. a&(U)\ SB. liniaal. (l£\ (VJ1 (KYI ft \ 1- redewoord VOOr ar}2armcnjij^\ bijv. als dat geschiedt met een knuppel. 2. ook redewoord voor ton an arm: bons. «^T &J1 2 CHH fl \ SB. wild varken. — Verg. o azncrm\ ten 0j3j.<rvi i^\ en nm fimtru/jw (Uj (LJ) ft\ redewoord voor mi am asnyp breken van een dik touw . — Verg. ^{Masn/jw (&\ en (W) (U) ft \ klanknahootsend redewoord voor Si£nBitnj^\ geschoten worden, met een geweer geschoten worden: paf. <l£\ (M) 2 (Ul ft \ zva. <8(najuiaji\ ook zva. «^<w> *^n I. S o 0&&J} <m/f\ S. borstelig, zwaar, van iemands knevels of baard of van beide. — ann^dj) &ru ooji \ lets bv. am? asiu (a (htji \ maar laten staan er- S gens, in plaats van die te transporteeren. O (U) 2 OTOft\\. — o (te ^J1^ mijj \ zeer plat: zijn, zich bevinden hij iemand, bijv. als bediende; staan, zitten ergens; ook ergens zitten of staan te luijeren. Eg. K. 06Z 2 (LJI 2 om ft \ (in het Buitenzorgsche zva. amtcnjitd^zcm^ Rg. K.) — a& i a^- z an z nm/j ^ SB. laag zitbankje; ook noemt men zoo onze voet- (l£\ (Ul \ SB. met de bovenlip opwaarts gekruid; en gezegd van de bovenlip.- opwaarts gekruid.— (Si (te <8ni\ een scheldwoo?'d . — Verg. a^^dTn^w (l£\ 2 &£\ 2 W — a.K?c?\ SB. zijn aanval rig- ten op of tegen, aanvallen op iemand of iets; iets of iemand uitpikken om daar op aantevallen. Verg. ^%?* — 77. ro^? a*;?(ij)(Kijli SB. bij werken, in tegenstelling met geheel vernieuwen; iets slechts daar, waar het bepaald noodig is, vernieuwen. — Verg. ama^diUKm^w flf^ftfsTPW — xnuzoK^ zva. xn^t»n^ maar niet in den zin van: de ronde doen 's nachts. — <uz(njKHi(iK%(unw/i\ zva. a^(ru^2af>6^Aanji\\ O o 664 OCT ax&x\ (l& 2 d£\ 2 P \ SB. lemands voet, als lengtemaat door hem gebezigd. — 9jnix2ix2$\ een voet in dien zin. — Verg. ui tun mi w — (a <ix 2 ax 2 ? \ zva. Mim\ voldoende voor de behoeften. — aji!t<:2ih<:^(un(hn/i\ iets met den voet opme- ten. — an(i^2<i^2^i2(hn/j\ I. iemand het pad wijzen dat het goede is of om vooruit te komen. — II. iets, bv. een Jclein traktement, voldoende doen zijn; het met iets zoo aan- leggen dat het voldoende is. En III. (geld omzetten, om er winst mee te behalen, in tegenoverstelling van het opmahen aan eten en drinJcen. K.). — axtaxi^ajnan^ overleg en nadenken; wikken en wegen. — cuiQ? a^2^uri2(Kip wat men iemand aan de hand doet, zegt te doen of te laten om hem op het regte spoor te brengen; aanwijzing ten goede, wijze lessen en wenken. — tt . a n n * n n y erg . curiam 1112 (hnjj \ en oji (E>i nsn (hen 2 (hn/j \\ — . n n O O O O 7 (EA1X2 0X2 q(Kn2 (HTJj\ ZV(l» 00 0X21X2 ^<htl CHI Jl\ ± # 0£\ (l£? (HI 2\ SB. de borst, het borststuk van een geslagt beest, bv. van een geit. Q£\0£?\ SB. rij, regel. — 01^^ op een rij staan of zitten, een rij vormen. — caixax *o??<*t^ lets op een rij plaatsen, zettenenz. — aK(i&nitHiji\ regel in een boeJc of in schrift; 00k rij, bv . (unh(iK(iz:'r)pi(hn\ gezegd van te veld staande katjang. Maar altijd ax ax*, ah men bv. zegt: (KncwiKn ap rvi (eji % a.7) (Hi (V) ix ax (o? <z^\\ 0£? (l£? \ SB. voorkomen, uiterlijk; gestalte, bouw, statuur. (l£\2(l£\2\ SB. staak of stok. Verg. aSiaJh^ Voorts van een hengelroede: de stok. — Verg. n lip !U1 2 tU/j \\ 0£?(l£?\ SB. in een regte lijn, regt toe regt aan; voorts braaf, eerlijk, opregt, bv. van het gemoed. — <niaxax\ zva. xnam\ toegeven of botvieren aan een lust of begeerte, aan een harts tog t, enz. (l^2(l^2<ryi(§ ^k2(hH fj\ SB. niet op zijn gemak zijn; in de ras zitten, voor her ha- linq van het reeds eenmaal ondervonden on- geval. — Verg . azh &~n ^6^2 chiji \ en <™ om m rO a& a& (hen 00 nn lCYJ fj W — <Gi&K<ie;<Knji\ ook Wei cH)jjax(hmn\ SB, schoppen, onder den voet trappen; een schop of trap geven, bv. tegen iemands borst; stampen op de aarde; stooten, van een geweer ; ook nog: om de tali te kunnen aantrekken den voet er tegen zetten, nam. tegen dat waaraan men iets bindt of dat men aanbindt. — oKnaxaxcHn^s fig. verslonden, as: <iK (Mr) (rui cuntun e~rn thnwn \ ■ro v (K\J 665 on ik ik cm/) \ geabsorbeerd door; gespandeerd aan bijv. eten. — Verg . xnajKbitru/jw a a&aK (htj crui (ur)l am e-^'^n (Ki(*Jicn\of ciK(iK(Knirh')Xjn(unc~.ryi(hn{Korri'yff,'}\ Ar. het WOfdt vertaald met:. God schenke 11 in vergelding alles goeds. OK 2 Q£\ 2 (ISY) ft \\ — n-nSgQzasriji^ SB. lets zoo als een djala, een heurap of derg. knoopen. (Q2Sd(isrtcNi/i\ knoopwerk. 0£? (l& OSTi ff \\ — (duK^dsnthn^ SB. hapas uit elkaar pluizen (met de hand); ook, als men geen hindessan bezit, uit elkaar pluizen en de pitten er uitzoeken. — Reg. Tj. K. 06? (l£\ (TU) n \\ — <znaKaK<ru/i\ SB. beproeven, de. proef nemen; lets beproeven, van lets de proef nemen. 0£? a&cnj) n \ SB. er niet ingaan, hetzij als te lang, bv. van een gantar , die men in een Earner wil brengen, hetzij als te hoog, bv. van de flesch, die men regtopstaande in een Jcoffer wil paklcen ; te hoog of te lang, om er in te gaan. (l^(l^(Lin\ SB. uitgeleide doen, als eerbe- wijs of als betoon van vriendschap. — «=?«*■ okQumjis iemand zoo uitgeleide doen. Verg. CY HJ) (H12\\ a& a& am n\ I. SB. voltallig, compleet, vol- ledig; tot op een halven cent compleet. — (d&(iKcni(hnji\ iets completeren, aanvullen. II. QQcrnji\ SB. regt, naar behooren, zooals dat behoort, bv. van den gang van iemand, die niet gebreJckig, niet mismaaht is. — xmiiRi2(iK(iKam^\ ook voor krankzinnig4 d^ 2 d£\ 2 V in het Buitenzorgsche zva. ash gem 2 «ai^\ en akgoKgim/iw Rg. K. 0£?(UU)n\ SB. Ar. c^ gedeelte, en bep. zoo'n stuk of gedeelte van den Jcoran, zooaU die er 30 telt. (l£\ (UUI \ (Kw. overwinning , zegepraal, over- magt ; heldhaftigheid ; overwinnend, zege- vierend; overwinnen, de overmagt heb- ben; overwinnaar; geluk, gelukkig. Jav. JVdbk.) — (i^guKh-n ik (Lti (3 ^Aariji\ toovergebed of tooverformulier, waardoor men geeer- biedigd en geeerd wordt, ook niet verou- dert. — (cri2omur)iK(Lhi(3^Aa<ijj\ in het bezit zijn van dat toovergebed of tooverfor- mulier. OK OJUI 2 (HI fl\ S. <w S<rujf\ B. maaksel, werk; hetgeen gemaakt of vervaardigd is door ieman d. — mm aS? m/j\ S. «n «« &i <ruji \ B. iets maken, construeren, vervaardigen, timme- tr^T (Wt^l q\ 666 ^ O G) O ren; van iets iets maken. — Zie ook (aiKMKm afwijken van tot dus ver gevolgde gewoon- ten of gebruiken; een ander gebruik of andere gebruiken instellen. — && ^112^1 mji\ S. <iJ).iv)^?.nyj^N B. hetgeen iemand maakt; werk, in den zin icaarin wij dat woord bezigen als toij van een werhnan zeggen nliij lever t goed werk;"'' voorts maaksel; en zich bezig of onledig houden met bet maken van het een of ander, bv. matten, mandjes » 7 o O O j? 7 a : ■") O of derg. — ix^wzpizir^^ of wet ^(iu2mz*q a O O /. 7 ^ O O !>n\ en -iK ii>w 2 rnpid (htji Of web iix(Lui>Krvn2pi!m\ S. enz. het er voor benoodigde. Indien voor een veelheid, dan de twee laatste vormen. — d.1 (hnjj vLi i fn 2 ihnji \ S. «*» -in '£■» 'XU 2 (fnj^ \ B . ten belioeve van iemand iets maken of laten maken. (IK (UU) <rY) o\ SB. bezoek, bedevaart; een bezoek brengen, zooals aan de graven; een bedevaart doen, zooals naar een heilig graf ; ook een bezoek brengen aan oudere bloed- verwanten, niet wonende op de plaats, waar men zelf woonachtig is (Jr. '&j^\j* (UUI (Ul f)\ zva. (dfiaJiiKn^ Bv . G^k&aiEiasn a O qu a (Kn t am (Ki) *m (bin 2 <riasn :> hm m \ i«c wm <n am fl^/fw Q a&(E/)/j\ SB. uurwerk, klok; uur, uren (Perz. j.La.). 06?(Efl\ SB. boema, waarop de oogst is af- geloopen maar de teekenen der bebouwing nog zigtbaar zijn. — TiiEi^i^tSi\ zie bij ii ei^i (Knj w — (& ln (ei MH 2 aaji \ een sink grond, geivezen hoema, een zekeren tijd djami laten blij ven, dwz. dat men het voorloopig niet iceer bebouiot, een of ticee jaar laat braak liggen. (l£\ CE/J \\ — icii^(zj\ zva. w.iim$\ maar volg K. B. daarvoor.— axuziEp SB. zeker genees- middel, zamengesteld van ruim een tivintigtal ingredlenten (zie ook amxxvnrt), dat op ofige- zette tijden, en wel als men zich onbehagelijk of onpleizierig gevoelt wordt ingenomen; de vrouwen gebruiken het ook bep. na een bev ai- ling.— ten <i^ i^ (si (U) mtji \ iemand met djadja- moe medicineren. Q£Z (Efl \ Ar. cLa^. djim(V; hci.&<ei\ zie e~<rjv>\\ (l£\ (El 9 \ Ar. *-4A. djam'; oji^ei^\ zie c^ow 0£\ (Efl (§ ^^P W — ct^/&?(5-ai^ ook iTntXiU 6^a%\ SB. eten en drinken, spijzen gezamen- lijk, te zamen met iemand of met velen; gezamenlijk spijzen bv. met zijn vrienden. — • Ar. Mai. (&£U4A djama'at, bijeenkomst, gezelsckap. P.) (IfZf&lG^A.f \ 667 L< (E.1 (1ST) ft \ ^ Og: (Efl (§ ^&9\ SB. Jr. &1UJ*. djoem'at of djoemd, de dag waarop de gemeente za- menkomt in de moskee , d. i. vrijdag. — ojia£iiEi(3^»^\ een week, van vrijdag tot vrij- dag gerekend. 0£? (Yl (Efl <£^\ een zeer plat icoord voor: leelijk, onoogelijk. rtft (Efl (HI fl\ SB. tijd, tijdperk, eeuw (Jr. i^Vsoj ) ; ook iemands land, de streek of de plaats, waar liij te huis behoort. — «*r (ei (hi £i n voorheen, vroeger. — ^ ^ an/fS^*. #,?> n i< iei (in tm 2 <?l? \ of <*x &i ^27 £~ «-" n oudtijds \ in vroeger tijden. Q£? (Efl 2 I (HI 2 (1ST) fl \ zva. «*r fciwctjiw (l£? (EJI (HI \ zva. ax<&i2{,agii<»SHjl^ of ^ & i<l™/j^ 0£? (Efl (KYl n \ #Z?. algemeen ; volgens usantie ; natuurlijk en niets bijzonders, omdat liet de regel is', het is een dagelijks gebeu- rende zaak en algemeen zoo (Jr. ^s2^m djarn' meervoud, meervoudig. Jav. IVdbh). cfn2a^(ni(Hri\ het is de algemeene regel, het is natuurlijk. — asnta^tEJunntxnjs in het Buitenzorgsche (zva. (tiu/p&imji^ of fc'»»?«?*j £? ? x:h w 7^ . i£. ) — it / i ? ^ ie i (h h 2 xm isr) \ an d er s zijn of anders doen als zijns gelijken of ander menschen. (l& (Efl asn fj \ SB. talisman, amulet (Jr. (l^2(EJ)2\ zie a^?.£7 7.rm?w 0£?(EJ)o\ SB. totaal, te zamen, de som (Jr. sXaa). — xnaf:fF.i^\ optellen, bijeentellen. (l^ arj (Efl ^J) \ SB. toovergebed, tooverbede, too verspreuk. Verg. ^ow — (a a& en <&* ~ji \ over iemand of een UcJiaamsdeel een toover- gebed of tooverspreuk prqvelen. — (max en (ei^i (in ihi/j \ lietz. maar over iels, zooals bv. een geneesmiddel, een kleedingstuk, enz. — (ikok (niEi^idx^nn^ toovergebeden en tooverspreu- ken, allerlei soort van tooverformulieren. — (Skr. djapa en djdpa, gebeden, tooverfor- mulieren, spreuken uit de heilige schriften of namen van dy godheid prevelend. Jav. Wdbh). d£Z 01 (Efl ^Jl \ SB. zich stil houden, zwijgen, zich niet laten hooren, bv. van am asu ten ? % (uncm/jx of wet van hinder en, van een tortel- duif in de kooi; enz. En van menschen, ook voor slapen, bv. als men zegt: ^t^<w7\ 6^AM (Z1(£l\ (hl^(lJj6^^2(H112(^fn(Ei^l(l^(pl(El\, Voorts doodstil zijn ergens, bv. ergens in has, hetzij omdat de bewoners er niet zijn, hetzij omdat zij zich doodstil houden. — <tn«^ *K2(Ej1~^12\ 668 <n cut -jirfn 2 (htjis iemand of lets, bv. muziek, doen zwijgen . — Verg. ^ /nm^is <nnnycun eil <nnr)<n(Uiq\ €71 Zie 00 k a& (U^px OK 2 (EJt <-J1 2 \ SB. een oud man, niet meer in staat om te werlcen als daglooner. 0£? CEJ) <U) (Hl\ SB. palanquin, draagstoel, en meer hepaald zoo'n draagstoel, als bij een om- gang of optogtwordt gebezigd. — Verg. «swgp OK (FJi ~J> n? \ SB. pijl. a& (EJi *ji 2 arui n \ SB. duim.— wte ®? ^i z <n^ \ een duim, bv. als de breedte van een maas van een heurap — $* <&* -* i inn -■' ^ <& >^ \ ^ &* ^ ? arujid^i m \ en te <£i -"> dru^my (&i ~? axi aa/l \ Zie Hj am mi w OK 2 (S/i ~ D 2 (KV) fl \ of 0R2<^<m2tHTJJi\\ — <uzi a&i(Ei^i2tKTi(ta/l\ of (i^2(iK2(Zi<)(crm(hrn(mji\ SB. ot\j (hij — /( J <~J* cr\j (X]j ^' hier en daar een plek, van gras; voorts van de huizen ergens: hier en daar verspreid, hier en daar een; en van Jiei hoofdhaar: hier en daar nog een vlokje of een bosje. 0£? (&l <~J) UW (KY) fl \\ — <ni^<EJi^(idi tun/I \ SB. onderstboven tuimelen, omtuimelen, on- derstboven rollen. — offlje^^M^SjAWi <u-jiw]^ duikelen, over het hoofd buite- invar onbedoeld. OZZ 2 (Efl 7 \\ — *ci<*Rii&i-ji\ SB. iemand ofiets aan zich zelf overlaten; nooit gaan kijken naar of zich in het geheel niet bemoeijen met iemand of iets. 0£\ CEJ} s*J) \ naam van een grassoort en van twee distrikten, t. w . . «^ <&i ^ <*n !r^ ? ^ 7 ^ en ^ ™ -J» tn<wasnaaji\ beide behoorende tot het regent- schap Tjiandjoer, Residentie Preanger Regent- sc/iappen. Q 0£?CEJ)S} (TUifj (3 ^fr(Lm\ A?\jJ^\ ^j^\ua naam van de zesde maand van het Moham- medaansche jaar. okcejiolji cnji fj(§ ^fkcoioruifj\ Ar. ^j$\ j-jl,,.^^ naam van de vijfde maand van het Mohammedaansche jaar. (l& CEJ} (Uj (Ui fl \ SB. een lip zetten van boos- heid of verdriet, een kwaad of zwart ge- zigt zetten. — Verg . <*&<&) ah \ ax&it (m? asn/( \ D (l£\ CEJ) cm\ zva. QJirvK&iasnjiw 1 0£? CEJ} \ naam van een vruchtboom en van zijn Cq vrucht (Skr. djamboe). Van het groot aantal djamboesoorten is de afrgjaTni^w^N een van de beste. 0£? (T) (&l \ SB. pinangnoot , betelnoot . — I CO ashrmfru^^s pinangboom. {Areca catechu). 669 n& (E/f (HI /? \\ een B. woordzoowelvoor cunKKi&tiHi, CO <U( "* °° badplaats, als <wrt(HixnaJ\ maar voor dat laatste oM^nai^N en <ui<*a<ru«nooji\ meer gebruikelijke B. icoorden. — Gemeenlijk een gebouwtje of afgeschoten plaats op een niet ver van den oever, ondiepe plaats van een rivier of ander water. 0£\(&)\\ aKiu?™'r}Mii\ SB. groote diepe aarden kom, een soort (um?\ men gebruikt die wel om er een kind in te laden, ook maakt er tuia.3iasnji\ of xmd(ut2\ in; enz. a&C&)\ Jav. uitgestrekt, ruim, breed, enz. CO SB. het ruim hebben, vermogen hebben, in goeden doen zijn. — Skims in neven- stelling met 6^^ of <U*<n£<m\ zva. en zoo ook; en zoo ook in de tweede plaats; en bij uitbreiding. 06Z (&)/> (tun asn n\ SB. smaragd (Ar. (l£\ (E/J fj((un 2 V SB. benaming van den deur- wachter aan de lebet. <l& (&) (KH ff\ I. (iTid^ (Ei ctw/js zie akomasnj^w — II, aK(i&&i(Kn/)s SB. de kwast van een tul- band; ook de staart van een vlieger. Q& (&) asm /? \ SB. verward, door elkaar zitten, CO ijl woest, van liaar of baard. a& (&) asr) (hO/f\ Mai. houten o/steenenbrug. OK (Efl (TU) fi \ naam van een riviervisch. co^ 0£? (&1 (nj)fl\ SB. kuif (vlok haar of veereri); CQ qJ( een kuif hebben. — ^r^gj^^N vederbos. — xnoKKJiinjianjis een knaap, dien men Tiethoofd kaalscheert, een vlok haar laten houden. a& (n GEJI (TUI ff \\ — roaP^^ri^x SB. trekken- de knijpen met de vingers. — Verg. a a (Kin (vi (isnji \\ OK 2 (&) oru) w — <ci ax t (zi.ru \ SB. rein, het hart CO roerend, of wel roerend zuiver, ook glas- helder, van een toon of tonen; zoo fluiten of zingen, van een vogel; voorts zijn eerste klanken of letterklanken voortbrengen, van een kindje; en redeneren in zich zelf of bij zich zelf, van een kind terwijl het speeli.. 0£?2(&l 1 dM2\ of *K2(zus SB. bijna geen aftrek vinden, niet noemenswaardig gewild zijn, van koopwaren; voorts van vrouwen: niet aan den man kunnen komen; en van kun- stenmakers of vertooners van Jiet een of ander, ook van dansmeiden: geen toeloop hebben, niet in trek. 0£?(&)/J (V7)9\ en ™^<™Jl™V zva- ^^s en xnaK(&i?\\ as (tin (im\ ™1 670 *i> OS: (EA n (tzn \ SB. een groote ruit, met een groote ruit, van goed voor kleeren en vooral van M <&* — ^ — qui i on irti (i^: ceji i) n:h \ genii t met zekere eigenaardige groote ruit. a& (E/l fj (EJ) \ S. een dikken buik bebben, een ™/m dikbuik zijn. — a3«k^.i77?\ dikbuik. — o„ Verg . ^<^f*#}^ 0&: (EJlfl nrn \\ — o^oft#?N &#. grootsch, groot en mooi (Hoogd. groszartig), van een gebouw, ook van een vijver. 0£?(EJ)\\ — or (Ei«n imji\ SB. groote gebakken pot voor water, zooals men wel in de bad- /earners gebruikt. (l^ (Efl \ zva . *l m <r) f -*J ^ ( ^^ • cm urn 2 ar^f \ li.) — II. *s(£i\ (in Jiet BuitenzorgscJie , ^a. <um«^-\ terwijl dan dit laatste liet hoogere icoord is. K.). (l£\ cm fl\ I. (MiKcnyi\ zie dat onder c^:cmJI^ — II, £<(Yr)ji\ klanknabootsend woordje voor het op zijn voeten neerkomen, zoodat men op de beenen blijft, bij een val of tuimeling, zooals von een paard. 0£? cm fl\ S. woordje om te gelasten ofiemand te zeggen met spoed keen te gaan, wegtegaan of zicli ergens keen te begeven: ga heen, ga spcedig been, ga er heen. — Verg. «sn\ b£\ 2 cmj\ SB. in het Hollandsch niet terug te geven redewoord voor <w» ash \ Jcomen , aan- Jcomen ergens. — Verg. a^?ai^p\ (16? nm\ I. SB. naderhand, later. — ©»ao,?i, <5S cm(Eji2(Uirhi^ioncmasii2\ zie iwqnmasmw — xm a^l urn cm on on cm tun 2 \ ZVtt. (en nri ckj im ^icm \\ — ±1, a^7 (te: cm \ S. xna^er?t\ B. de wacht houden, waken, bewaken; zorgen voor iets. — oa*c cmcui(r)-YKKi9\ te dienst staan, bevelen heb- « abb 1 ben aftewachten; iemand te dienst staan om zijn bevelen uittevoeren. — ^otkm^«\ zie ^ [o^fi w — ok cm <ui 2 rn (ui \ zie ajiion vi w — (Skr. djdgre, waken, wakker of waakzaam zijn; naar Brakretsclie uitspraa/c als djdga. Jav. Wdbh.). 0^ Cm 2 \ ofajn(Lii(FJcm2\ SB. haan;j%. 0Kamd\ ook ons de baas, bv. van iemand met betreh- king tot spelen, omdat liij H beste speelt en steeds de winnende partij is; voorts ook voor: vechtersbaas , nummer een, wat betreft kracht, dapper keid enz. — azias<rm<ui<Mjj\ te- gsnover iemand den haan uithangen. O a (l^ Cm \ ZVtt . 0--I om \\ (l£Z 2 cm 2 W /. SB. present zijn ergens . — <ei^» cmzHn2(Kiji\ iemand of iets stellen, voor- brengen ergens. Verg. bij i^^mor^w — IL CY 671 .1^ am (isn/j \ ar Knw;9<mt\ SB. zitten met opgetrokken knieen. — Verg. abtfnMtcfw — Voo?is zitten, van honden, tijgers en katten. — ^^ gam 2(3^.^1 \ lenaming van een soort oji <p \ slechts bestaande in een sc/iuin afloopend dak, rustende op Jcorte stijltjes. 0& cm \ Roll, jager, zva. ^^yrj<uwf\ dwz. daarnevens hmaming voor de inlandsche mill- tairen, waarvan op ieder regentschapshoofd- plaats in de Preanger een compaqnie ligt. 0£\ cm\ SB. stijf, niet te buigen, van een lichaamsdeel, bv. van iemands arm, hetzij omdat hij dien zoo houdt, Jietzij omdat die, na gebroken te zijn, niet goed werd gezet en (Z) CY zoo niet goed genas. — Verg. a^aniw O S (l£\<rn\ zva, ii£z'^i\ en hep. 00k voor het ge- 1 bidder, Let bulderen van kanonnen. — <lh »is : rn * ook voor snorren vaneen^ninrjiu^^iw (1& 2 cm 2 \ SB. stijf, bard, niet zacht, van een eeiwaar, zooals bv. (uiMxmzjijjw — Volg. K. in het Buitenzorgsclie: stijf, doordien een been of voet stijf is, van iemands loopen ; voorts ook stijf, niet te buigen, van genoemde lichaamsdeelen, zoomede van een vinger. <K\ f cm cm n \ SB. present zijn, voorgebragt zijn; voorbrengen — 0.^^^ zva. ^ icrticm^ present; of wel gesteld zijn, voor- gebragt zijn bv. om> te worden ondervraagd; en van iets, bv. opdat iemand het zie, er kennis van nerne. — (ci^i(m(m?w^\ iemand of iets voor iemand brengen of stellen ; ie- mand voorbrengen; het vee dat men gedekt door een pas, wenscht te vervoeren, brengen voor het betrokken hoofd, bijv. voor het dorpshoofd, van wien een pas wordt verlangd, opdat hij het zie ; bij een kasopname het geld voor den inspecterenden ambtenaar uittellen, opdat hij zoo zal kunnen kennis nemen van het aanwezige bedrag ; enz. (l£? cm (ISY1 fj\ SB. de aarde, de wereld (Skr. djagad of djagat); ook iemands grond, toaarop of icaarover hij te bevelen heeft. Bv. ckimvz cmasnSkiL\jiSi(Si£lzs wat, is dit dan jouw grond, bi\ dat jij mij verbiedt mijn paard hier vast te binden? (l£\ 2 cm 2 \ zva. <ru rSi <&? m ^AChn/i \ zie bij (rui &i (mjjw Ook: een klein huisje voor behulp gebouwd (Rg. K.) en in het Bnitenzorgsche zva. cm^w K. 0£Z cm nrvi n\ I. Kna&am<rviji\ SB. het beroep -van slager, uitoefenen. — 05^3^1^ cm ctujj\ slager, vleeschhouwer. — oi^™™*^ een beest slagten, als slager, dwz. om het a£^amiruji\ 672 vleesch uit te verkoopen. — <uaK(mnA<m/i\ slagtplaats, slagthuis ; en plaats, waar men bij itm^Kvu6^ar)ji\ het vleesca bewaart, in voorraad houdt. //. oKaiKrvtji^ SB. in staat tot werken (in de administratis werkbaar genoemd) en vallende in de heerendiensten. OB? cm (HJI f) \\ — ccinKomnjtji\ SB. ineten , opmeten. (l£\ CYY) &J) /) \ zva. (umajnw a& 2 (orp 2 am n\ SB. draven, van een paard. Verg. het volgende woord. (Tj &£\ cm f) 01 &£\ cm fj \\ — o^oT^^or^N SB. van een paard: loopen in den korten dra£— (&(niK(rryi(n^orntaf)fi\ een paard doen loopen in den korten draf, den korten draf doen aannemen. OK cm cm f)\ I. SB. zijn krachten hebben, krachtig en sterk, gezond en sterk zijn; zich krachtig voelen. — II. oa^™^*^ zva. o«j^m<* O^cmcm/f^ — aafjg°!!^ $B. zich rig- ten, koers zetten, gaan naar iemand ofiets; naar iemand ofiets zijn loop of vlugt nemen. oftfsrrngrj^N een water peilen. 0£?2 cm 2 cm/]\ naam van een heel Uein vogeltje . oKicmgcrfttajiiMJiajiqtrutajis spreekw. voor: iets onmogelijks willen; de boewah Tbwa is namelijk veel te groot dan dat zoo'n hlein vogeltje die zou Jcunnen inslihken. ^o^™ MJiaji(u)2crmcm2<Hit(KY)i)\ spreekw. van een groot <5> G^ O G) ^ aantal onder elkander pratende en lachende menschen: een leven maken als een troep djogdjogs die gaan slapen; te weten de djogdjogs verzamelen zich 's avonds omstreeks vij'f uur of half zes onder een aanhoudend gesjilp; als ze zoo een heelen tijd gesjilpt hebben, zetten zij zich pas tot slapen. 0& cm 2 \ SB. mais, turksche tarwe. OK cm W — cm ax asz am \ zva. azitmiKricm* A. 0£?cm\ zva. asncrhio™ji\ stut, zooals men bv. aanbrengt teg en een pager, als die dreigt te vallen. Maar volgens sommigen a^ams bep. een in kruis of kruisgewijze aangebragte schoor in eengebouw. — <m<^am\ tegen o/aan iets een a^crh plaatsen of aanbrengen. rn (IK cm \\ — xnvjn^(rh\ SB. wijdbeens staan ; met de beenen van elkaar zitten ; uitstaan, van een dubbele ladder, ook van de drie pooten van een tafeltje en derg. — tntqoKcmafntaoji^ iets zooals een dubbele ladder, of derg. uit- zetten. — Verg. oowjw^w 673 en <Kn(r8i(th\ B. behalve, uitgezonderd, uit- genomen ; tenzij. — ajin^am(htia<n(n]jj\ bui- ten de genoemde of hetgeen werd ge- noemd; behalve of buiten die of dat; zooveel meer, dat hier niet wordt (werd) genoemd, of zooveel meer, behalve het- geen werd genoemd. 0£?(LM\ of (S(vm(t9am\ SB. de onderlip voor- uitsteken, een lip zetten, als uitdrukking van minachting ofboosheid ofwel om vervolgens in sc/ireijen uit te barsten. a&? (un P \ SB. lang, ruim op de voeten neer- hangend kleed met wijde mouwen, zooals de hadji's en priesters drag en ; tabbaard (Ar. Saa). ft£t OZT) \ SB. naam van het tcehen ( ^) voor de a "klank in Soendasch, geschreven met de Arabi- sche letter. Hetzelfde teeJcen maar dan asn i mb of (uomrLu\ en rqasn<q;nji\ of <ui <rj (Hrq rii \ ge- noemd, wordt gebezigd om de b /clank en de e klank aan te geven, in het eerste geval toordt het geploatst boven de letter voorafgaande aan de * en in het tweede geval boven de letter, vooraf- gaande aan de ^f — aa(us<zm\ voorzien van /^ s (l& (M).^ /. «^«^«rj> S. zva. (tJiam^w ook het maal; en het maai gebruiken, eten. — II. *K(cn\ Ar. j&\ de psalmen van David. — MittsntiTritims het boek der psal- men, het boek van den profeet David. O o^ (l&? OZn \ zie bij cmz tin ^w s OK (UT) nr} cvm ntX/l n\ eigennaam: Gabriel. a& f azrifa/i n \\ — S&^m^ in houding o/ door bewegingen, bv. door op den grond te stampen, zcomede door woorden, speciaal door het bezigen van muzm^ w hhwa aswfiji «S^ of der g. onwil, niet willen uitdrukken. 0£\ ft] ((V7) fcJ}/J\ zva. tQ^xmga.^ en knetteren, ratelen, van het onweder. d£\ ((IZYI2(UI [l\ r edew oor & voor (hh z err* 2 ru>ji^ en wet eens terug te geven met: klets; ook redewoord voor (tcinna^rm^s geschoten word en met een geiceer : paf. 0£\ r dm am ff\\ — (iK^nrm tm/fs SB van sommige boomen: met luchtwortels ; en van eenige dieren, bv. van een geit: met lange haren hier en daar, zooals op het Ujf, aan de pooten, aan den hals, enz. Q£?(nZn <m fj\ I. zva. amcmxm\\ of <uncgu(3^ (8iKriji\ van werken. — IT. xnc^{^mnmjf\ SB «^<r 674 met behulp van een ajakkan visch van- gen; visschen, staande of loopende in het water, bv. op een gtinundeerde sawah. — Van daar ^(^[xrnamj^s reel voor : in het water staan (in plaats van een bootje te gebruiken) bij het visschen met de heurap. — (Jabrug, a short casti?ignet to take fish, heavily -loaded with leaden rings, so as to be used where the stream is shallow and rapid. Eg.) Mij onbekend). 0£\ a/j mm osy} n \ redewoord voor $ ion ?m|\ ah dat geschiedt met iets zooals een rietje of derg. — Verg. &?c&j><nt?7\ en aecfto>?<wm\ a& aznarLn n\ SB. komen opzetten, komen aan zetten, zich vertoonen, voor den dag komen, komen, aankomen. — Ook rede- woord voor (Uiash\ komen , maar dan in het Hollandsch niet terug te geven. &£\ (un 2 etui n \ SB. o^7?£?(oj?^^\ ook <Q<8 (cmanji(Hin\ kunstterm van een vechthaan : het al eens verloren hebben. — <u7a*c<iwrw^\ ong. in de Preanger, is in het Buitenzofgsche : zva. (vacuity a&Z en ccn o\ SB. een dikke o/vooruitstekende onderlip hebben. Bg. a& azn OJin \ SB. vallen, plompen in het water y bv. van een klappervrucht ; er in aai.i£*ar>, er ingedreven worden, bv.van een strta^tv- den grond, van de kurk in eenflesch; enz.~- Het wordt ook gebezigd als redewoord voor G-xukjicu/is waar dat bovenstaanden zin heeft. 0£\ (vn 2 (M (I \\ — (KrtQxrniaji^\ SB. beetge- nomen zijn, bij het Icoopen van iets. 0& (Un cm /) \\ — <m<Ramcm/i\ SB. iets op termijn koopen, maar op den bepaalden tijd nietbetalen 'yiemandoip die wijze beetnemen, opligten; een dansmeid, met wie men gedanst heeft, na afloop van den dans niet betalen, maar zich uit de voeten maken; bij spelen, waarbij hij, die met de minste punten blijft zit- ten, het wint, zijn tegenspelers al maar door laten inkoopen, door ze in zekeren waan te brengen. 0£\ (&H 2 cm fl \ SB. modderig; modder, slijk. OK (tm cm f)\ SB. een kleine lisoeng, een blok hout met een gat. — Zoo^n djoebleg vindt men wel in keukens. O 0& (€7) cm/l\ Zie ocnw^ (l£T (tm cm/f\ I. SB. een rijpe, geheel droog geworden pinang [<uz<rj&t\ noot. — moKccy (YrT/js zwaar, zwaar en borstelig, van knevels. 0& (Ml \ SB. het haar dat bij rcia*«S»\ het rT 675 oor gedeeltelijk bedekt. — xna^(mi\ het haar, terwijl men met een geloeng is gekapt, over de ooren gestreken hebben, zoodat die gedeeltelijk zijn bedekt. 0£? ash \ naam van een lalab, die verbouwd wordt, (bangsa sasawi, alleen g rooter. E). a£Z 2 (KM \ SB. zwartgeel, ah de Jeleur van een kip. — ojiOKtazh of muzg(ch\ de zwartgeele (kipi. 0£\\ of (3^vik\ S. bestemd voor. Verg . <H7m\ (l£\\ afkortmg van <htm^w (&\2\ S. (tjnvt\ B. met, vergeleken met, en, en ook, zoomede. £^\ SB, op stap gaanj verg. ^titl^w Voorts, maar dan in het Holhndsch niet terugtege- ven, redewoord VOOr (ciakakw2(m/)\\ — (makak\ opgeligt zijn, bv. van een tafelpoot (waar door de tafel aan een hant hooger als aan den anderen), doordien onder dien poot iets geschoven of geraakt is. Ook zva. cm ok ok qQi<miji\ itt* opheffen, enz. — cm ok (tk^ cent (wt^\ aan een kant opgeligt zijn, bv. 