Grieksche spraakkunst [microform]
1 5 8, ; 04 VERBA OP w ᾧ ὃ FUT. EN AOR. T Act, EN MED. 105 Aanm. 3. In den opt. der verba contr, wordt in den sing. liever de oorspr, ͵ Ἄ ὍΝ ; én met die van ἃ ie bei itelij vereenigingsletter u, in den 3den pers. pl. ve ($ 81, 7, A.) gebezigd en in den 1sten beginnen hebben A μ᾿ dpd dn ΗΝ oe ns der wat krat : RS _AANM, 2, Eepige futura hebben geen a tot tempusteeken, nam. ἔδομαι, bij μα . In plaa Pir e samentre is in ἃ nemen ᾿ 5 : ἐσθίω, eten, πίομαι bij πίνω, drink ἔ ui (*te-í), zijn, in n: *Zäw, leven, *meevdw, hongeren, "διψἄω, dorsten, *ypäw, een orakel ge- xéw van χίω, gieten. De beid mrpr ph ti) Beed ven, *vodopat, gebruiken, en nog eenige andere minder gebruikelijke. beteek. van een fut 8 elde eerste zijn waarschijnlijk praesentia met de Aanm. &. De ww. ráw, branden, en κλάω, weenen (vgl. $ 30, 4, A. 1) wor- 2) Over d | deri © veranderingen ten gevolge van de ontmoeting van den in het pr. en impf, niet samengetrokken. de mutae met de a, zie $ 6, C. Aanm. 5. Bij de ww. op ἕω trekt ee samen in er, Aanm, 6. Bij de eenlettergrepige stammen op e heeft alleen de samentrekking 8) De verba pura met korte kenletter a, €, 0 verlengen deze in ‚ €, tot εἰ plaats, behalve bij "δέω, binden, dat overal samentrekt, dus b.v. rpéw, ik alle tempusstammen, en wel δ sn ἔς: beef, τρεῖς, τρεῖ, τρεῖτον, τρεῖτον, τρέομεν, τρεῖτε, τρέουσι(ν), enz., maar δῶ, heid dekt; f a na e,t en ρ tota, na andere klin- s en medeklinkers tot ἡ, ε tot ἡ en o tot w. Ook de ὕ wordt δεῖς, δεῖ, δοῦμεν, enz. - Aanm. 3. Het ww. "ῥιγόω, koud zijn, trekt in plaats van tot ov en ot tot w tot v verlengd. en w samen. he Aanm. B. Wanneer bij de ww. op o-áw de o door een p wordt voorafgegaan, Aan. S. De inf. is aldus gevormd: verlengt ἄ tot Zen niet tot ἡ (vgl ὁ 20, 2, A), b.v. drpod-opat, hooren, fut ἐς » 7, , . ᾿ . ’. τιμᾶν; ἀκροᾶ-στομαι, maar βοἄᾶ-ω, schreeuwen , fut. βοή-σ-ομαι. ᾿ Ἐτιμᾶ-ἔ-μεναι, Ἐσιμᾶ-ἔ-μεν, "τιμᾶτετεν, ἔὄἥτιμᾶ εν, πφιλε-έ-μεναι, "φιλε-ένμεν, peter, ἔφιλει-εν, φιλεῖν. Aanm. 9. De ww. ypd-w, een orakel geven, en ypä-ostat, gebruiken, verlen- Ἐμισϑο-έ-μεναι, "μισϑο-ἔ-μεν, Ἐμισϑο-ε-εν, *modov-er, μισϑοῦν. gen niettegenstaande de p de à tot ἡ, dus fut. χρή-σ-ω χρή en . - ᾿ „ge e Aanm. 8. De kenletter blijft kort in: ΨΖ 5 A p ΡῈ .) γελᾶτω, lachen, ἐλᾶ, ἐλαύνω, drijven, κλἄτω, breken, σπά-ω, trekken, χαλά-ω, ontspannen ; 6) (ἐπ-)αινέ-ω, prij ἰλέ ἐρκέ 1 Jzen, ἀλέ-ω, malen, ἀρκέ-ω, voldoende zijn, ἐμέτω, spuwen dh Ἢ nl ἐ- 3 FUT. EN AOR. Í ACT. EN MED. - wa koken, καλέτω, roepen, ἕξω, schaven, ποϑέ-ω. verlangen (ook met η), re\-éw, ᾿ FEDBED, rpê-w, sidderen, αἰδέτομαι, ontzag hebben ‚ en áré-opat, heele; vgl. echter over het fut. van sommige dezer ww. beneden 4). EN | 6) ἀρό-ω, ploegen; ᾿ l) Bij de ww. op ὦ, behalve bij de stammen op À, u, v, o d) ávó-wlâvbrw), volbrengen, μεϑύτω, dronken zijn; van arró-w, spuwen, is de (waarover in B gehandeld wordt), wordt de stam van het fut. en ἐν εἰν 4 verdere tijdstammen kort (vgl. $ 30, 4, A, 2); van &ev (in het pr. ew) ᾿ . sleepen, is de aor. εἵλκῦσα. den aor. 1 act. en med. gevormd door bijvoeging van een a. Aanm. 4. D p ὮΣ ᾿Ξ 8686 WW. κἄᾶτω, branden, en κλάτω, weenen, hebben om de oorspr. en an Ε (νεῖ. 80, 4 A, 1) den fut.stam καυσ en κλαυσ (fut. καύ-σω en κλαύσ- opat) ; ZOO ook ϑέω, loopen, véw, zwemmen, πλέω é ἱ δέ : | ς | t | varen, arvéw, waaien en had van "ἔσ-)ω en ik ga zijn beduidde (vgl. het fut. " ἔστομαι, ἔσ-ομαι, ik stroomen, Sevo, vevo, πλευσ, πνεὺυσ en dese (st. slede: hers gÔps vof, zal zijn). In het dor. heeft men b,v. nog δω-σίω, ik zal geven, zoo ook en πγεύσ-ομαι); van χέω (*xéFw) is de fut.stam xe (*veF) δὼ het tat. ἕω, meest δω-σίομες, maar altijd reeds met overgang van 2 in e: δω-σέεις, enz. Deze in samenst, (vgl. over de samentrekking $ 82, 4, A 6, maar de wie Ἶ hi trekt | ᾽ν ἃς A . ἔχε beteekenis van aanvangen komt zeer goed overeen én met die van het fut, nergens samen). Van κλάω komt ook het fut κλαήσω (st kÀaë) voor gelijk bij Ee Péw , stroomen, van den stam Pve liever ῥυήσομαι. ἘΝ A Β . : 4).. Henige ww. hebben in het fut. een korter vorm; zij stooten De samengetrokken 3de pers. sing. imp. op εἰ komt ep. eenmaal met een ν ἐφελκυ- στόν voor, nam. ἤσκειν εἴρια, zij bewerkte wol. nam. de σ tusschen de korte kenletter en den uitgang uit, waarna ζ o ᾽ $ 88. VERBA op w. A. Verba pura en muta. AANM, 1. Deze σ is eene afkorting van ἐσ-, den wortel van het ww. εἰμί, zijn, die, verbonden met een toevoegsel dat oorspr, gaan beteekende, den vorm In den opt. worden ep‚ beide vormen, die op -οίην en -ouut gevonden, ion. die op -oinv bij de ww. op áw en ów, maar otut bij die op ἕω. De rklank wordt ep. voor σ niet altijd uitgestooten, maar dikwijls met haar gee ‚De ww., die att. niet in ἃ maar in ἡ samentrekken , hebben ion. ook deze laatste da sns a ὡπλίσσατο, bij wapende zich, vet 6. ὁ Diek samentrekking, behalve ypáw en xpáopat, die in 2 samentrekken. : π ἜΝ ἜΣ ὅν, δαὶ ἔρα, οοἷς μα εἰ αὲ An. veen; ἂν, hennen; 'σὼ: ρηϑήναι van tdopat, genezen, en πειρἄομαι, beproeven. Eer korte kenletter behouden in het ep. nog épáw, beminnen, ἀκηδέω, verwaar- je erp afweren, κοτέω, verstoord zijn, verw, twisten, en lob, trekken. e σ wordt ep. na een k ikwij ἰδέ σομαι, wpoooa dh ὀμο, van age even ΣΝ men € t, - OK μαχέσσομαι (volgens and. payú- gopat) van pays, μάχομαι, strijden; λόεσσα van "λοέω == Aoúw. Verder van δα μα en va (vgl. $ 80, 6 Dial.) ἐδασσάμην, ἐμάσσατο en ἔνασσα, In het ep. vindt men vormen van het fut. en den aor. (meest van stammen op #) zonder es, nam. een fut. βείομαι of βέομαι, ik zal leven, verwant met βιόω, en verder de aorr. ἀλεύασϑαι en ἀλέασϑαι, vermijden, δατέασϑαι, verdeelen. Erna, van καίω, ἔσσευα van oew , haasten, Eyevu, van χέω, gieten. — Van Aor, λούω, was- schen, is de aor. met invoeging van een e λόεσσα, zoo ook van áf (bij ἰαύω, sla- pen) , ἄεσα en doa. 106 VERBA OP w. er samentrekking plaats heeft, b.v. kade, καλέω, roepen, fut. ἃ καλέ(σγω, καλέω, καλῶ, βιβᾶδ, βιβάζω,. doen gaan, fut. ἢ βιβάδ-(σ)ω, ἔβιβά-σω, ᾿βιβάτω, βιβῶ. In νουμῖδ, νομίζω meenen, fut. *vogf-ow, νομι-ῶ en derg. heeft eene afwijking plaats, zie A. 2. Dit futurum heet futurum atticum. Voornamelijk komt dit fut. voor: a) bij βιβαδ, βιβάζω, doen gaan, ἐλα, ἐλαύνω. drijven, Kepa, κεράννυμι, vermengen, koeua, κρεμάννυμι, ophangen, sera, πε- rávvvmt, uitbreiden, okeda, σκεδάννῦμι, verspreiden ; 6) bij ἑ, (äupe-)Évvuut, aankleeden, καλὲ, καλέω, roepen , kope, kopévvvpt, verzadigen, orope, στορέννῦμι. spreiden, reÂe, τελέω, volbrengen ; c) bij de stammen op «tò van meer dan éen lettergreep , b.v. voutd, νομίζω. meenen. Aanm. B. De coniugatie van deze futura heeft plaats naar die van het pr. en impf. der verba contracta (op áw of éw). AANM. 2. De uitgang ὦ == *éw van het fut. att. bij de ww. op (Zw heeft groote moeilijkheid, omdat de ὃ van den stam ook verdwenen is. De volgende ont- wikkelingsgang heeft wellicht plaats gehad: κομιδ, "κομιδ-έστω, "κομι-ἔτω, kopt-ö. Bij nominaalstammen is tÒ somtijds ook ontstaan uit de oorspr. (φιλο-πολιδ naast roy, πολι, ᾧ 21, 16, A. 1), en zoo zou ook, hier de ὃ hebben kunnen ontstaan en weder verloren gaan. Aamm. 3. Op dezelfde wijze wordt ook het fut, med. gevormd, dus Ὁ, v. κομιδ, brengen, κομίζομαι, bekomen, fut. *ropi-o-opat, κομι-οῦμαι. Aanm. 4. Evenzoo heeft men van gay, μάχομαι, strijden, en (καϑ-ε)ὲδ, "(ra®-) ἔζομαι, zitten, de futura μαγοῦμαι en (καϑ-)εδοῦμαι. Aanm. 5. De aor. wordt echter op de gewone wijze gevormd, dus ἐςρκάχε-σα, ἐ-βιβᾶ-σα, ë-rópi-oa, ἐ-κομϊ-σάμην, ἐ-μαχε-σάμην. 5) enige ww. hebben bij het-act. een fut. in den medialen vorm, dat op dezelfde wijze maar met behoud van de σ gevormd wordt, b.v. mer, πίπτω, zie $ 29, 18, 6), vallen, ὃ πετ-έσ-ομαι πεσοῦμαι. Dit noemt men het futurum doricum (zie boven 1, A. 1) AANM. 1. De σ in πεσοῦμαι is krachtens de analogie van πλευσοῦμαι (zie A. 2) en χεσοῦμαι van χέζω het tempusteeken van het fut.; daar echter ook de aor. van dezen stam ἔ-πεσ-ον (voor " ἔ-πετ-ον) is, zou men kunnen denken aan de neiging, die de r tusschen twee klinkers heeft om in σ over te gaan , vgl. áSávaroc, onsterfelijk, en ἀϑανασία, onsterfelijkheid. AANM. 2. Bij de ww. κλάω, Séw, πλέω en πνέω (zie 3, A. 4) weifelen de vormen op -copat en op -σοῦμαι, zoo ook bij παίξομαι ($ 30, 6, A. 1) en ‘bij φεύγω, vluchten, fut. φεύξομαι of φευξοῦμαι. 6) De vereenigingsletters van het fut. zijn dezelfde als die, van het praesens. In het ep. en ion. wordt het fut. atticum in zijn nog niet samengetrokken vorm gevonden, b.v. κορέω, ik zal verzadigen, — Over μαχέσσομαι, zie boven 3, A, 3 Dial. $ 33. FUT, EN AOR. Ï ACT. EN MED. 107 Die van den aor. is a ; deze is echter in den 3den pers. sin ind. act. na het wegvallen van den persoonsuitgang τ tot ε et zwakt, De coni. heeft de vereenigingsletter van den coni. van het pr. In den opt. is in den 2den en Sden pers. sing. en den 3den zeis οὐρὰ de vereenigingsletter a ook tot ε verzwakt vóor het oorspr. age edel ggd mage LC, παιδεύ-σ-α-ἰ en παιδεύ- σ-ατιεν. Het fut. heeft de persoonsuitgangen der hoofdtijden, de δου. die der hist, tijden, behalve dat hier in den 1sten pers. ie den ind act. sing. de uitgang geheel weggevallen is, en in den 2den seit sing. van den imper. act. -ον, in dien van het med. -at uitgang is. De uitgangen van den inf. en het part. met de vereenigingslet- zi γῶν heard id εἰν en εσϑαι ‚ (o-vr) wv en ó-pevoc, voor den vat, (a-vr) ac en á-pevoc. De aor. neemt in den ind. het augment aan, vgl. $ 29, A. Haag ne moda gebr. opt.vorm παιδεύ-σ-α-ἰ moet dus wel onderscheiden en 20% pers, sing. imper, med. sraidev-o-ar en den inf act. παιδεῦ- σ-αι. AANM. 2. Men noemt deze vormen ΟΡ -&tac, enz, aeolische, omdat zij in dat dialect het langst in gebruik zijn gebleven, : AANM, 3. In den ind, aor. med. is de uitgang -σο van den 2den pers, na uit- stooting van de σ met de voorgaande a tot w samengetrokken. | 1) Voorbeeld 7 Ἷ en van de vormineg ς 8 αἹ zer tijden: g van den lsten pers. sing. dezer Act. Verbaalst. Fut. d " Aor. Fut js Áo ᾿ , παιδευ beds kanal Ν᾿ παιδεύ στω ἐ-παίδευ-σ-α παιδεύ-σ-ομαι ἐ-παιδευ-σ- ἀ ἑᾶ, toelaten ἐά- σ-ω εἴ-ἃ-σ-α Fi nn - ἐᾶ-σ-ομαι εἰ-ἃ-σ-ἀμην τιμᾶ η-σ- [ Ἴ μᾶ τιμη-στ-ω ἐ-τίμη-σ-α τιμήτ-στ-ομαι -τιμη-σ-ἄ-μην mote, doen ποιή-σ-ω ἐ-ποίη-σ-α ποιή-σ-ο-μαι earn ἣν μισϑο μισϑώ-σ-ω ἐ-μίσϑω-σ-α 'μισϑώ-σ-ομαι ἐ ἀμ καπ' κόψ-ω ἔ-κοψ-α κόψεομαι ἐ-κοψ-άμην πλεκ πλέξ-ω ἔ-πλεξ-α πλέξ-ομαι ἐ- mes πεί-στ- ὦ ἔ-πει-σ-α πείσ-ομαι (᾿ἐσπει-σ- μην). -μισϑω-σ-άμην πλεξεάμην : De vereenigingsletter van den aor. is ep. dikwijls o en ε, b.v. ἷξον, ilec v te ψίομαι, komen, δύσετο en Òvaóuevog van δύω, doen pee rs REL 3e ie gaan, ἄξοντο van ἄγω, leiden; vormen als οἷσε, van οἱ bij likes brengen ἄξενι van ἄγω, ὅρσεο van ὄρ-νῦμι, doen opstaan, λέξεο van Aeg, "᾿"᾿λέγω, doen lig en πελάσσετον van πελάζω, naderen, alle in den imper., en ἀξέμεν in dees inf. doen mi in den uitgang evenzeer als in de vereenigingsletter aan den aor. 11 deuken τὸς Defective ep. aor. zijn tica, ik plaatste, inf. ἕσσαι, part, ἕσας en ἕσσας, en ὡ - γε τας, μερί slurpen, met den pass. aor. (dva-)Bpoy-év. Ea ik an den aor, ἷ ἷ ἱ ΩΣ laag ook een iteratiefvorm voor (vgl. $ 32, 3 Dial) Ὁ. v. ἐρητύ-σ-α- De 2de pers, sing. van d A ᾿ en aor. med, wordt ep. en ion. na uitstooti F Γ Ld . 1 samengetrokken en is dus -ao, ug der σ᾽ niet 108 VERBA OP w. Aanm. B. In de stammen σπενδ, omévôw, plengen, med. een verdrag sluiten, ἀλινδ, ἀλίνδω, wentelen, en κυλινὸ, κυλίνδω, wentelen, vallen vò voor de σ weg , doch met schadeloosstelstelling ($ 6, 7), dus omei-o-w, ἔ-σπει-σ-ἃ, er σπει-στάμην, ἀλί-σω, ἤλϊ-σα, κυλί-στω, ἐκύλι-σ-α. Over de stammen νιβ (bij die en mem, vilw en πέσσω zie $ 30, 5, A, 2; over mary en mad zie $ 30, 6, A, L. Aanm. 2. De stam ἑλκ, ἕλκω, sleepen, geeft slechts het fut, ἕλξω;; de aor, wordt gevormd van ἑλκυ, vgl. boven 3, A. 3, 4, B. Verba op A, μ, ν; ρ. 8) Bij de ww. op À, μι v, o wordt de σ van den oorspr. fut. stam eo (o) uitgestooten, waarna in het fut. samentrekking, in den aor. schadeloosstelling van quantiteit plaats heeft. Aanm. De schadeloosstelling heeft waarschijnlijk plaats gehad om het ἘΝ van de j van den oorspr. uitgang van het fut. (-ἐστ)τω, zie boven 1, A. 1), zooda in deze ww. de e voor de σ, zooals in alle aoristi, ook geheel verloren 18, 9) Deze schadeloosstelling in den aor. bestaat in de verlenging van a na « en p tot a, anders tot ἡ, van ε tot εἰ, van t tot ὁ en van v tot ὃ. Aamm. In plaats van tot ἡ wordt de à tot ἃ verlengd in áp(á), re ὌΝ ἁλί(ἄ), ἅλλομαι, springen, ἰσχνᾶν, ἰσχναίνω, uitdrogen, κερδᾶν, erg ven ze κοιλᾶν, κοιλαίνω, uithollen, dus b.v. ἔσχνᾶν-α. De twee eerste he or ei μὰ door het augment ἡ, dus ἀρ, "ἔ-ἄρτ-α, ἦρτα, maar inf. ap-at, ει δἰ dig Ὰ ἡλ-άμην, maar inf. ἄλ-ασϑαι. Omgekeerd heeft τετραίνω, boren, ἐστέτρην-α. 10) Voorbeelden van de vorming van den 1sten pers. sing. dezer ijden : ἮΝ Act Med, Fut. Áor. Verbaalstam. Fut. αἱ, ω καϑᾶρ Ἐκαϑᾶρ-(ἐστ)ω καϑᾶρ-ῶ , καϑᾶρ-οὔμαι ἐ-καϑηρ ápev περᾶν Ἐπερᾶν-(ἐστ)ὼ περᾶν-ὦ ἐ-πέρα mepàäv-oüpat ἐ-περᾶν-ἄμην τόκα *omep-(éo-)w σπερ-ῶ σπερ-οῦμαι ἐ-σπειρ- μην kpivoordeelen "κρὶν-(ἐσ-)ω Kpiv-öò ἔ-κριν- ερὶν-οῦμαι ἐξ ae τσ ἀμὺν Ἐἀμῦν-(ἐσ) ἀμῦν-ὼῷ ἢἤμῦν-α ἀμῦν-οῦμαι ἠμῦν-άμην. Aanm. De coniugatie van het fut, heeft plaats als bij het pr, en impf. der verba contracta op éw. ‘ Van'de verba op ἃ, μ, v, p komt ep. en ion, nog het fut. op -éw voor, b.v. μενέω, ik zal blijven. 5. ἔ ἴ dringen Van vele dezer ww. bestaat ep. een aor. met σ, als ἔελσα, van εἴλω, ' % ᾿ ij 1] ἔ ί cheren, ἔκελσα, van κέλλω, (ἀπό-γερσα, hij deed wegdrijven, Erepoa, van κείρω ; 8 ᾿ , Ld pj Φ. doen landen, ἔκυρσα, van κόρω, mikken. . ε Ld n Ook πὰ « en p wordt à in het ep. en ion. tot ἡ verlengd, b.v. ùyinva, va ὑγιαίνω, gezond zijn. taal de beteekenissen van aor. en pf. elkander nog dikw daar ook zooveel aoristi met reduplicatie ($ 29, 14 Dial). wordt nog niet gevonden; men heeft b.v, van KOT , κόπτ door r versterkte pfstam bestaat slechts van vocaalstamm dikwijls vormen zonder k aan, b. v. pv, dw, staan, maar πειφύ-ἄσι(ν); evenzoo participia als van κοτε KE-ROTN-ÓC, καμί(κμα), κάμνω, moede zijn, κεικμη-ώς, Vgl. verder bij 10, A. 1 Dial, ᾧ 34. PERFECTUMSTAM. $ 34. VERBA OP w. PERFECTUMSTAM. 1) De zuivere per verbaalstam , b. νυ. leeren, δε-διδαχ. Over de reduplicatie zie $ 29 B en C. AANM. Het pf. duidt aan, dat de door den ling of toestand geheel voleindigd is, De taal heeft dit trachten aan te wijze baalstam, en wel door de herhaling van zwak mogelijken klinker. fectumstam bestaat uit den geredupliceer den KOT , KE-KOT, παιδευ, πε-παιδευ, διδαχ, διδάσκω, verbaalstam uitgedrukte hande- maar in de gevolgen nog voortduurt, n door eene versterking van den ver- de eerste lettergreep, maar met zoo 2) Behalve door de reduplicatie heeft de verbaalstam tot vor- ming van het pf. en plgpf. dikwijls bovendien nog eene versterking ondergaan, hetzij in den wortelklinker hetzij in de kenletter. Ook vindt men veel ww., waarbij de geredupliceerde verbaalstam in die tijden in het act. door een « versterkt is, Vandaar twee hoofdvor- men voor de afleiding van het pf. en plgpf. act. : die zonder « ($ 31, 6, ec 1 en 2) en die met κ (ὁ 31, e, 3). A. Bf. en plgpf. act. zonder «. 8) Im den eersten hoofdvorm van het pf. act. (bij welks behande- ling het moeilijk is de ww. der laatste vijf klassen buiten te wordt de korte wortelklinker versterkt en wel tot 7, ε toto, b. v. Verbst. Pr. Pf. ἄγ-νυμι, breken E-ay-a (ik ben gebroken) (ἢ πλήσσω),, slaan πέ-πληγ-α φαίνω, toonen πέφην-α (ik vertoon mij) γίγνομαι, worden yé-yov-a κτείνω, dooden ἔ-ςκτον- α Lange wortelklinkers blijven onveranderd, b. v. kpay κράζω(α), schreeuwen kéKpay-a (ik schreeuw) φρικ poloowlt), huiveren mé-polk-a κυφ κύπτω("), bukken κέ-κυφ-α. sluiten) a na « tot ἃ, anders In het ep. komt het pf. betrekkelijk weinig voor; het schijnt dat in de oudste ijls zeer nabij kwamen, van- — De geadspireerde pf.stam w, het pf. κέ-κοπ-α. — De en en ook hier treft men voortbrengen, πέ-φῦ-κ-α, ik ben ont- ‚ κοτέω, vertoornd zijn, Tha, durven, τε-τλη-ώς, tm a Ξ-- - - Ξ 110 VERBA OP w. Op deze wijze wordt het pf. gevormd van: áy(à) äyvöpt, breken ἁδ(ὰ) ἁνδάνω, behagen γεν γίγνομαι, worden ἔ-αγ-α, ik ben gebroken ë-zò-a (bij dichters) yé-yov-a γηϑ bij γηϑέω (bij dichters), verheugd zijn γέτγηϑ-α Öepr Öfpropat, zien δρεμ bij τρέχω, loopen ἐγερ ἐγείρω, opwekken ‚éS gewoon zijn ϑἂλ ϑάλλω, bloeien κλᾶγ κλάζω, doen klinken κὺφ κύπτω, bukken κρᾶγ kpälw , schreeuwen KTEV κτείνω, dooden ᾿ λᾶϑ λανϑάνω, verborgen zijn λαμπ λάμπω,, schitteren λᾶκ λάσκω, spreken ᾿ λᾶχ λαγχάνω,, verkrijgen ἄν (ἐκ- )μαίνω, doen razen ᾿ lust hebben z (συν-)νέφω, donker worden μὺκ μῦκῶμαι, loeien πᾶγ πήγνῦμι : Eerden áoyw , lijden pr rid een wind laten πλᾶγ (* vaag ᾿ zen a πράσσω, rt aid wenti doen verrotten στρεφ στρέφω, draaien τἄκ τήκω, doen smelten Öé-dopr-a ik zie (bij dichters) δέ-δρομ-α (bij dichters) ἐγρ-ἤγτ-ορ-α ($ 29, 12), ik ben wakker εἴωϑ-α ($ 29, 10, A. 1) τέ-ϑηλ-α, ik bloei ké-r\ayy-a, ik klink (ὁ 30,3, A. 3) κέ-κῦφ-α κέ-κρᾶγ-α, ik schreeuw E-rrov-a , tr. λέ-ληθϑ-α λέτλαμπ-α : λέ-ληκ-α, λέ-λαᾶκ-α (bij dichters) tr. ἴ tr. et-Any-a ($ 29, 10) tr μέ-μην-α, ik raas (bij dichters) μέ-μον-α (bij dichters) (συν-)νέ-νοφ-ε(ν) ὲ : μέ-μῦκ-α (bij dichters), ik loei πέ-πηγ-α, ik sta vast πέ-πονϑ-α ὶ πέ-πορδ-α (bij dichters) πέ-πληγ-α, tr. πὲ-πρᾶγ-α, ik ben in een toestand cé-onn-a, ik ben verrot E-orpop-a, tr, ré-rnr-a, ik ben gesmolten é-ror-a tr. TEK rierw, voortbrengen ($ 29, 13,8) ré-ror-a τρεφ τρέφω, voeden τρῖγ τρίζω, tjilpen φᾶν φαίνω, vertoonen φϑερ φϑείρω, verderven φρῖκ φρίσσω, mh d ape es de: μα ἀν nn doen ré-rpop-a, tr. ré-rpiy-a (bij dichters) πέ-φην-α, ik vertoon mij (δι-)έ-φϑορ-α, tr. πέ-φριῖκ-α, ik huiver ké-ynv-a, ik gaap ki-yod-a (bij dichters). ἰδ΄ (eid) ik (cir) Aur λείπω, verlaten πιϑ πείϑω, overreden φυγ φεύγω, vluchten old-a, ik weet ἔ-οικ-α, ik schijn λέ-λοιπτ-α tr. Ts mi-motd-a, ik vertrouw (bij dichters) πέ-φευγ-α. Pp "4 Ρ . 2 12). t 8 r o 8 | is 9 ἀλείφω, zalven ἰλ-τήλιφ-α ($ 29, 12) tr. ede ik pas (bij dichters, $ 29, 12, A. 4) yeäpw, schrijven yé-ypäp-a ze διδάσκω, onderwijzen Öe-didäy-a tr, PERRECTUMSTAM, (bij ἔρχομαι), gaan ὄζω, rieken ὄλλῦμι, verderven (bij "ὁρἄω), zien ὄρνῦμι, verheffen ὀρῦχ ὀρύσσω, graven σκἂφ σκάπτω, graven De w in ὄδωδα, ὄλωλα, ὄπωπα en ὄρωρα is veroorzaakt door het augment, evenals de ἃ in äpäpa. ἐλ-ήλῦϑ-α ($ 29, 12) 5d-wò-a ($ 29, 12) ὄλτωλτ-α ik ben omgekomen ($ 29, 12) ὄπ-ωπ-οα (bij dichters, $ 29, 12, A, 4) tr. Öp-wp-a, ik verhef mij (bij dichters, $ 29, ὀρ-ώρῦχ-α ($ 29, 12) tr. 12, A, 4) ἔ-σκἄφ-α tr. AANM. 3. In eenige stammen is & tot o of w versterkt; zij zijn: χ καίνω, dooden λαγχάνω, verkrijgen ῥήγνῦμι, scheuren In λέλογχα is bovendien een v ingeschoven. Aeanm. 4, Over den naam perfectum II, dien men κέ-κον-α tr, Aé-Xoyx-a (bij dichters) ἔρτρωγ-α, ik ben gescheurd, aan de totdusverre behan- delde pfcta geeft, zie ᾧ 81,6, A, 4) Eenige stammen, die op sr, B, in het pf. en plgpf. act. hun kenletter Sommige v k en y uitgaan, adspireeren an deze behouden den wortelklinker onveranderd, b. v. KOT κόπτω,, slaan kÉ-kop-a Aaf3 βλάπτω, benadeelen βέεβλᾶφ-α φυλὰκ φυλάσσω. bewaken ray ráoow, scharen πεφύλᾶχ-α “ “ἢ Te&Tax-a. vonden, waarvan het later niet m ik loei, yé-ywv-a, ik schreeuw, δέ-δη-α ἔτολπ-α, ik hoop, &-opy-a, Órwy-a, ik sta bijeen, KEUS-a, ik houd verbor aan, mé-unr-a, ik blaat ἔρ-ρῖγ-α, ik huiver, zijn), ré-rpny-a Tpop-a (van τρέφω), ik word dik, xavò-a, ik bevat. tot intrans, φεύγω, vluchten. — Van den verlengden s ἤλουϑ-α voor, πε-πὰϑ.- ye-yä-via (bij att. dichters ook μέ-μᾶ-σαν,, imper. με-μᾶ-τω, με- Van ävwy-a is de 1ste wakker , ἐγρ-ήγορ-ϑε, ἐ gaan, εἰλήλουϑεμεν", van van πέ-ποιϑ-α, ik vertrouw , ἐ-πέ- Het van den zuiveren pf.stam gevormde pf. wordt ep. nog van vele eer bestaat, b, v‚ ävwy-a, ik s ‚ Ìk sta in brand, ik heb gewerkt, stammen ge- poor aan, βέ-βρῦχ-α, Òë-dovzr-a, ik dreun Ἂ (κατ-)ερήριπ-α, ik lig om, (συν-) τέτϑηπ-α, ik verbaas mij, κἐ-κηδ-α, ik ben bezorgd gen in mij, κέ-κληγ-α, ik schreeuw , Hé-papr-a, ik grijp ‚ ἔμιμορ-α, ik ben deelachtig, Hé-pn\-a, ik ga ter harte, Té-reuy-a, ik ben vervaardigd (ion. —= τετύχηκα, toevallig (van rapárrw, Spärrw, $ 6, 9, A.), ik ben in verwarring, ré- (διτ)έτφϑορ-α, ik ben te gronde gericht, κξ- Ook hier heerscht dus, evenals later, reeds dikwijls de neiging beteelnis. — Opmerking verdient het ep. part. πειφυζ-ότες van φυζ, tam ἐλευϑ' (ἐλυϑ) komt ep. het pf. εἰλ- Omgekeerd vindt men somtijds verkortingen als ἀρᾶρ-υϊα, τε-ϑᾶλουϊα, via (als van πέ-πηϑ-ια van παϑ bij πάσχω, lijden). Ld « Κε- p. een bijzondere verkorting, nam. bij γέγονα en yä-pev, γέ-γἄ-τε, ye-yä-aorl v), infin, ye-yä-pev, part. γε-γἄ-ώς, γεγώς); μέ-μἄ-μεν, μέ-μᾶ-τε, με-μᾶ-ἄσι(ν), plgpf, μᾶτώς. Van ἐδήδοκα is het part. ook’ ἐδηδώρ. pers. pl. dvwy-pev, imper. ἄνωχ-ϑι; van ἐγρ-ήγορ-α,, ik ben γρ-ηγόρ-ϑᾶσι(ν), ἐγρ-ηγόρ-ϑαι; van εἰλήλουθα, ik ben ge- mé-mov3-a, ik heb geleden, πέ-ποσ-ϑε (voor * mé-mov3-Je); mud-mev en imper, πέ-πεισ-ϑι. mdm wen ---.-- -- maan men mn τας πος mem td, are en τσ. - "πὸ ᾿ 94, Ὰ VERBA OP w. ὃ 11 E e γ γ y 1 j y 1 X ᾿ «ἀλλᾶ γ Ὁ. ᾽ (δι ) ᾧ 84. PERFECTUMSTAM, 118 AANM. 2, De stammen κλῖν, κλίνω, buigen, κρἵν, κρίνω, oordeelen, πλῦν, pannen, werpen de ν voor de κα uit, dus „Ke, : πλύνω, wasschen, en rev, τείνω, 8 λέ zien, deur, δείκνῦμι, aanwijzen, διωκ, ὌΝ ké-rpi-r-a enz. en (vgl. A. 1) τέ- τᾶ τω ν᾿ ᾽ " Hi is ᾿ Ee err egerd vn B aren μᾶγ, μάσσω, kneden, opde degoe AANM. 8, In eenige stammen op À, u, v heeft metathesis plaats ; zij zijn: Ur, κηρὕσσω,, VEL Ra καὶ πλεκ, πλέκω, VIEC ᾿ βαλ βάλλω, werpen βέ-βλη-κ-α vervolgen, ape 2 ᾿ a Vv 1, 29 9, €), ᾿ ᾽ ν ‚ mengen, oiy, (áav-)oityw, openen hie ΤΉΝ, Sav (ἀπο-)ϑνήσκω, sterven w / 1 . ᾿ 5 πράσσ-ω, doen, τρὶβ, τρίβω, wrij Igens 8), nam.: ra) καλέω, roepen κέ-κλη-κ-α hik versterken hun wortelklinker volgen: 5 καμ κάμνω, moede worden κέ-κμη-κτα b) Anderen δὲ-δηχ- zi e-0n "a δάκνω, bijten | μολ (bij τρέχω), loopen μέ-μβλω-κ-α bij (bij φέρω), dragen led ($ 29, 12) ἫΝ τέμνω,, snijden κέ-κλοφτ-α Van μεν τέ-ϑνη K-a där ἐνεκ κλεπ κλέπτω, stelen εἴςληφ-α ἅβ λαμβάνω, nemen (συν-)εί-λοχ-α λᾶ λέγω, verzamelen # ᾿ C. πὲ-πομφ- πέμπω, zenden » τ τς Φ E- πτήσσω, duiken τέ-τροφ-α. τρέπω, “Ὁ maar πέπρᾶγα ἴῃ intransitieve dichters (over de B vgl. $3,1, A.) wordt het pf. act, gevormd dus με-μένη-κ-α en VE-vinn-r-a. é pf. en plgpf. act. τέ-τμη-κ-α . μένω, blijven, en νεμ, νέμω, toedeelen , van de stammen geve en vee, λεγ πεμπ πτακ rper δε : Van srpay komen dus beide vormen voor, ANM we ee ᾿ ἐπρᾶχα in transitieve beteekenis en Tr Vereenigingsletters en witgangen van he mn -----.- uitgang de a in « overgegaan. t. met κ. heeft de gewone verandering van -vr: in „en plgpf. act. me 8 5 ντι B. Μ7. on Pi deloosstelling van quantiteit. De ind. van het plgpf. heeft de uitgangen van de hist. tijden ; de vereenigingsklank is ce; In den 1sten en 2den pers. sing. echter nen in den 3den pers. pl. ε. De 3de pers. sing. neemt de y ἐφελκυστόν aan. (Over het augment vóor de redupl. in het AANM. 1. In eenige pfcta en plgpfeta worden behal Sangen zonder « en dikwijls ook zonder vereeni pfstam gehecht. Zij zijn δέ-δοι-κ-α k-a, ik sta, van ἵσστη-μι, (ἀπο-)ϑνήσκω. dien "δ. “vat, -σι plaats met scha Den tweeden hoofdvorm van het pf. en plqgpf. ac 6) Den met k, hebben: de verba pura; 5 se de verba impura de stammen, ᾿ « tgaan. ) À, us Vo UI | ge Bij de verba pura wordt de volgens $ 33, ὃ. nm, 8. Voorzoov die op een rklank ἷ Ι H ; ] ἢ] ἢ korte wortelklinker verlengd plgpf. zie $ 29, 11). ve In den ind, sing. de uit- Singsletter aan den korten ‚ ik vrees, van δι, verlengd tot δει, ἕ-στη- plaatsen, en τέ-ϑνη-κ-α, ik ben gestorven, van zijn hier ook van die ww. voorkomt, zij er het pf. act. van 2, 3 en 4 opgegeven uitzonderingen omtrent den ᾽ toepassin ten wortelklinker δέω, Ind, wiers Bovendien hebben in het pf. act. in ute rb-Di-r-a, M-lier-a. Pf Plapf AANM. 2. úw, los maken, dus Öë-dé-r-a, Ú, véw ; : ᾿ binden, ϑύω, oen, es Ἐχρν stroomen, heeft ép-pünk-a en χέ Eik Se is δέδοι-κα δεδίω De stam pé, ús 5 ρει sleepen) is het pf. εἱλκὔ-κα. an enz, beende weder in de meeste vormen zonder k en δέδιί-μεν ἐδέδι- μεν Ἵ vgl. beneden 10, A. 1. δέδιί-τε ἐδέδι-τε k_uitgestooten , δεδί-σι(ν) Conií. Opt. Imper. Inf, Part, AANM. ὃ. ὦ ieten, ré-xü-ra. \ rt pf. δέ-δοι-κ-α, ik vrees , wore Ifg zonder vereenigingsletter wordt δ ze δέδι-ϑι Bedi-évar δεδῖ-ὡς enz, enz. k voor ἐδέδι-σαν 8) Bij de rstammen wordt de rklank vo ἕστη-κ-α ἑστῶ τ enz, (uit ἑστά-ω) L 6, 5. is uitgevallen, heeft schade Honk εν: vg den rklank ook een ν 8 ἐνδω, plen- ἑστἄ-μεν ἑστῶ-μεν AanM. Wanneer να We ἔ-σπει-κ-α,), ἤλι-κα en κε-κύλιϊ-κ-α van σπ ᾿ ᾿ {5 Ve 8 ᾷ loosstelling plaats, ἑστηκὸς ἕστἄ-τε | ἐνδω. wentelen. ἑστᾶσι(ν) ἑστἄ-σαν ἑστῶ-σι(ν) gen, ἀλίνδα en ru\tvów, dt d in den keelklank y veran- (uit ἑστά-ἄσι(ν)) wor ike mmen op v heeft geene verandering plaats. Over de Een idd Ξ -- en Ξ “ἘΞ Ξ - en En : ἕστἄ-ϑι dord-var ἑστώς (α. ἑστῶτος) enz. ἑστῶσα et nale 9) Bij de sta derd; bij die op ἃ en p In Òé-doe-r-a is op te merken dat de verbaalstam lengte door positie in *ÒE-ÖFot-r-a is vergoed door een « in de eerste lettergreep, op zie À. 3. vand, ín het ep. de vormen δεί-δοι-κ-α, δεί-δῖ-μεν, δεί-δί-ϑε, δει-δέομεν, δει-δῖ-ὡς enz, seanmen Op. A : Van ἕ-στη-κ-α (vgl. boven 1) Dial.) komen in het ep. voor sommige van de boven 1. In de eenlettergrepig ἰλλω, zenden. asl eranderd, dus ë-ora-r-a van στέλλω, VAN DEN 58, Gr. Spraakkunst, 8 δξει geweest is; de verloren inker wordt de wortelklin e stammen op ἃ, ”, p εἰμ à Vv end re den 114 VERBA OP w. ᾧ 84. τεϑνάᾶ-ναι τεϑνη-κ-ώς Enz. οὗ τεϑνε-ὠς(, τεϑνεῶτος) τέϑνη-κ-α τεϑνα-ίη-ν enz. rESvà-pev TESvä-re τεϑδνᾶσι(ν) ἐτέϑνἄᾶ-σαν (uit τεϑνά-ἄσι(ν)) Sommige vormen van den sing, komen op dezelfde wijze voor, Ὁ, v. òédt-a, δέδι-ε, ἐδεδί- ει(ν). Zoo komen ook van Ga, βαίνω, gaan, de vormen βέβἄ-τον enz., βεβῶ- σι(ν)ὴ, BeBä-var en βεβῶ-σα voor; bij dichters van γέγονα, ik ben geboren, yivä-mev, γεγώς, yeyöoa, van κρᾶγ, κράζω, schreeuwen, de imper. κέκρα- xt, van πέπτωκα van mer, πίπτω, vallen, het part. πεπτώς, AanM. 2. Het plgpf. act. heeft eig. niets anders tot uitgangen dan het impf. van εἰμί, ik ben, dat oorspr. "ἔσαμ, "ἔσα, "ἔα was en later tot ἢ samengetrok- ken werd. De uitgang van den 3den pers. pl. -εσαν(τ) heeft zijn oorspr. gedaante behouden. In den 3den pers. sing. is a tot ε verzwakt en met de voorgaande e samengetrokken tot εἰ(ν) Vandaar is εἰ vereenigingsletter voor den geheelen tijd geworden, behoudens de in den regel opgegeven uitzonderingen, die ech- ter in later tijd weder verwaarloosd werden; toen werden de uitgangen -eu-v, =El-C, =EL, Enz. -εἰ-σαν gebruikt. 11) De coni., opt. en imper. van deze tijden worden het liefst door omschrijving van het part. pf: met het ww. εἰμί, ik ben, gevormd. τεϑυνε-ῶσα τεϑνε-ώς,, bij dichters. AANM, 1. Indien de opt. niet door omschrijving wordt gevormd , neemt hij ook de uitgangen -oinv, enz. aan. AANM. 2, Van den onmiddellijk van den pf.stam afgeleiden imper, bestaan slechts een paar voorbeelden, b.v. van κρᾶγ, κράζω, κε-κράγ-ατε (and, -eré). 12) De infin. gaat uit op -var en het part. masc. op -ς, stam -r (vgl. $ 21, B). De vereenigingsletter van den inf. is ε, die van “het part. o. genoemde vormen, maar altijd ἑστήκᾶσιί(ν), ἑστήκω; bovendien nog de opt. ἑ-στα- in-v; inf, ἑ-στἄ-μεναι en ἑ-στἄ-μεν; part. ἑ-στἄ-ώς, =via, -ός. Ook van andere vocaalstammen komen dergelijke vormen voor, b.v. ré-Svà-, τε-ϑνη-ώς en τε-ϑνε-ώς, gestorven zijnde; βέ-βᾶ-μεν, Be-Bä-wc, van Baivw, gaan; τέἐ-τλἄ-μεν, τε-τλα-ίη-ν, τέἐ-τλᾶ-ϑι, τε-τλά-μεν(αι), τε-τλη-ώς, Óroc, van τέτληκα, ik duld; βε-βρώς van βιβρώσκω, eten; πε-πτε-ῶτος, gen. van het part. van πέ- πτω-κα, ik ben gevallen. In het ep. en ion. zijn de oorspr. uitgangen -ta, -tac, =telv) van het plgpf. nog bewaard, dus b.v. ἐ-τε-ϑήπ-εα, ik was verbaasd; de uitgang eelv) wordt ep. ook samengetrokken tot ἡ of εἰν. De 23° pers. pl. ís ion. ook nog -faré. In het ep. komt een voorbeeld voor van een plgpf. met de vereenigingsletter en uitgang van het impf., nam. ἐ-μέ-μηκ-ον, ik blaatte, In het ep. vindt men van τέ-ϑνη-κ-α, τί-ϑνᾶ-ϑι, sterf, vgl. boven 3) Dial, Het part. heeft ep. somtijds, maar zelden, in de verbogen vormen den verlengden stam, nam. κε-κληγ-ῶτες, schreeuwende, re-rpiy-örec, tjilpende, με-μᾶτ-ῶτες, be- geerende, of de uitgangen van het part. pr., b.v. éypnyopówv, wakker zijnde, ἐρρίγοντι, dat. sing. van êppiywc, koud. And. schrijven hier overal de uitgangen en accenten van het part. pr. Ptn nn aman. δ᾽ 34. PERFECTUMSTáM, 115 D. Pf en plgpf. med. Ἦ εἰ wi pf. en plapf. med. wordt gevormd van den zuiveren ige oor aanhechting zonder vereenigingsletter voor het pf. van itgangen der hoofdtijden, voor het plgpf. van die der hist tijden ; het laats ; aatste neemt in ἄρῃ ᾿ en ind. voor de reduplicati atie augment aan (val. ᾧ 29 ‚ 11) Ρ nog het AANM. De uit δ gangen „vrat en =vro van de 3den voorkom n 3ten pers. plur, kunnen slecht eea ens vocaalstammen ; ook daar is echter, zooals altijd he ἑώδῥωε ope de omschrijving van het part. met εἰμί in gebruik Det. eneen men bij consonantstammen somtijds den uitgang met δ ve Dial). in welk κεναὶ pj rar vals)ro)) -ἅται, -ἄτο (vel $ 81, 2, A 3 ΟΣ 1 de in δ ᾽. wordt, dus van (δ Bases. το κι genen pfstam gebezigd NA 4 “ Ἰξε- ὁ δα ἢ - Τ ᾿ den, TE-Tpdp-arat, van τάσσω, scharen, edn Ee l4) Bij de verb ei ] verba pura wordt de korte kenletter verlengd volgens ÂANM. 1. Voorz 8 toepassing Gin: hae en voe op μα voorkomt, zijn hier ook van stammen cker in gn ὭΣ 1, 3, 8 en 4 opgegeven uitzonderingen, bij welke Msn agen eze tijden achter de korte kenletter (A. 3) een σ geplaatst pen Ἂ uitzondering van ἐλαύνω en ἀλέω, dus Ὁ. ν. ἔσσπα-σ μαι, τε-τέλε εἵλκυ-σ- Νὰ νου ᾿ "0-HAL, τε-τελε-σ- heeft hats μαι, maar ἐλ-ηλᾶ-μαι en ἀλ-ήλε-μαι (vgl. $ 29 12). Ook a ren e Γ ᾿ : ea isd ee oker ‚ Zooals eAáw, κέ-κλαυ-μαι, bij lateren 5 B τ : eL ww. κἄω heeft κέ- a , Arcane É ἐπαινέω zie A. 3 en over kr 15) χὰ ἑπκαυ-μαι Een χέω κε-χῦ-μαι. Over ANM, 2. gn einen SE weg een korte kenletter δέω, ϑύω en λύω vgl. boven 6), A. 2) ue Ὁ, stam alve, (ἐπ-αινέω rijze . ἶ ᾽ Σ ᾿ ΟΡ μαι, dus ἐπ-ύνη-μαι. ΕΝ ΝΗ ὁ ἐπ νὰ pf. van den vorm AaNM. 4. ἱ ἱ Ee mane Buitendien nemen hier in den pfstam een σ aan de Www. ἀκού " 4 5 W λεύω stark » γιγνώσκω. leeren kennen, κελεύω, bevelen κρούω, stooten ᾽ enigen, παλαίω, worstelen, σοί ; ' ᾽ ἢ orakel : ie ποίω, zagen, σείω, schudden, γράω. 6 Pes: Fi rn χρβόμω gebruiken, heeft κέχρημαι), τὰ Ψψαύω gerend ‚9. An den 2den pers, sing. valt : ᾿ 3 weder uit, dus κεικέλευισαι. 8 deze σ voor de uitgangen -σαι en -go 15) Bij de muta- en liquidastammen wordt de kenletter volgens In het ep. i ἱ ep. Is de σ van den uitgang -σαι van het pf. tusschen twee klinkers som- tijds-uit ; τ. dn zonen Aer ramt αν Bier, δὴ εν gelrfen Ben. ἀκ ‘en zerk akieel ep ἘΦ ὦ plgpf. worden ep. en ion. dikwijls de uitgan- tot ε, dus κε-κλέ-αται, En, oee st pred fen eN der ττο | : “Hat, ἐσκτέσκατο, van ἔ-κτη-μαι- ἱ ἷ wate an ΟΝ quantiteit, een langen of korten klinker jen heden hen fehan nà mêropat, vliegen, δε-δαί-αται van δαίω, verdeelen, βε-βλή-αται TE-Tpip-arat en ΩΣ ἐμ krens wordt de geadspireerde pf.stam gebruikt, dus ht rd τὰ πὶ ig : wEjvoR, “AEx-aro, van ἑλίσσω, wentelen. In drie vor- Dial.), ik ben bedroefd mk δὲ eerd van ἀκτ-ἄχη-μαι (val. $ 20, 12 edi en ’ τὰ ä-Ò-aro van ἐλαύνω, drijven, en èp-pä-Ò-arat van p ‚ besprenkelen. Van ἐρείδω, ondersteunen , wordt ἐρ-ηρέδ-αται gevonden Tot de vocaalstammen met k ἱ orten wortelkl ἱ : behoort ion. ook ἀρόω, dus ἀρ-ήρο-μαι. rtelklinker, die geen σ nemen in het pf., S%* 116 VERBA OP w. ᾧ 34. de regels der medeklinkers ($ 6, A en 15, vgl. $ 28, C) veran- derd en de σ van de uitgangen, die met σϑ beginnen, uitgestooten. AANM. 1. Dus is het pf. med. van κὔλίνδω en σπένδω- κε-κύὕλισ-μαι en ἔ-σπει- σμαι. Van νίζω (νιβ), bij dichters, vé-vijt-pat en van πέσσω (ser) πέ-πεμ- μαι. Σώξω, redden, heeft met bijvoeging van σ het pf. σέ-σω-σ-μαι. AANM. 2. Ook hier is van toepassing de verandering van den wortelklinker « tot a in de eenlettergrepige liquidastammen ; buitendien heeft dit plaats in στρέφω, draaien, rpérw, wenden, en τρέφω, opvoeden, dus ἔ-στραμ-μαι, Té-rpap-pat en τέ-ϑραμ-μαι (vgl. $6, 11). AANM. 3. De 9) A. 2 opgenoemde stammen κλῖν, κρῖν, πλῦν en rev stooten de » voor den uitgang uit, dus ré-pA\ï-par, κέ-κρῖ-μαι, πέ-πλῦ-μαι en τέ-τἄ-μαι. AANM. 4. Bij de 9) A. 3 opgenoemde pfta act. met metathesis heeft, voorzoo- ver zij in het pf. med. voorkomen, dezelfde metathesis plaats, dus βέ-βλη- μαι, κέ-κλη-μαι, τέ-τμη-μαι. Van νέμω is het pf.®med. νε-νέμη-μαι. AANM. δ, De kenletter ν voor u verandert in o, b.v. πέτφασ-μαι van φαίνω, toonen ; maar in ὀξυν, ölóvw, scherpen, wordt de » voor p met deze geas- simileerd, dus ὥξυμο-μαι. — In den 2den pers. sing. wordt liever de omschrij- ving van het part. met εἰμί gebezigd, bv. πεφασμένος el en moda, in plaats van πέ-φαν-σαι en ἐ-πέ-φαν-σο (vgl. $6, 6, A). 16) De coni. en opt. van deze tijden worden door omschrijving gemaakt van het part. pf. met het ww. εἰμί. De imper. heeft de gewone uitgangen van den vorm ΟΡ μαι. AANM. Slechts van eenige weinige vocaalstammen worden deze modi uit den tem- pusstam zelf gevormd door bijvoeging van de bekende vereenigingsletters, mo- dusteekens en uitgangen. Men πὰς dus b.v. van rra ‚ “rräopat, verkrijgen, κέςκτη-μαι, bezitten, coni. RE-KTW-pAL, κε-κτῇ, κεἐ-κτῆ-ται (uit "κε-κτήτω-μαι, “geert, "κε-κτήτηται), opt. κεσκτῴ-μην, κε-κτῷ-το (uit "κε-κτα-οίμην, β κε-κτά otro), naast κεσκτῴτ-μην, κε-κτῇτο, κεςκτῇτ-το (uit "κε-κτη-ί-μην, *re- κτή-ι-ο, " κε-κτή-ι-το). Op dezelfde wijze worden eenige vormen gevonden van ré-kÀn-pat, ik heet, van καλέω, en van Bé-BAn-pat van βάλλω, werpen (vgl. over κλα, καλ en βλα, BaX boven 9) A. 3). 17) De infin. gaat uit op -oSat en de mann. stam van het part. Van πνέω (πνεξ, mvv) komt ep. een pf. voor πὲ-πνῦ-μαι, meest in het part. πε- πνὺ-μένος, bezield, verstandig. In σεύω, haasten, wordt ep. εὖ tot ú verkort, dus ἔσ-σύ-μαι; evenzoo is de wor- telklinker verkort in ré-rvy-pat en πέτφυγ-μαι, met trans. beteek., van τεύχω,, ver- vaardigen, en φεύγω, vluchten De kenletter 9 is ep. onveranderd gebleven in κε-κορυϑ-μένος, gewapend (vgl. $ 6, 3 Dial). Van den stam gev, vermoorden, bestaat ep. het pf. πέ-φἄ-μαι, na uitstooting van ‚de v.en verandering van e in a. Van αἰσχύνω, beschamen, is de v in het ep. voor “μαι in pm geassimileerd, dus ἤὕσχυμμαι. Van den st. mop Ontstaat door omzetting het pf. πέ-πρω-ται, het is beschikt. — Van dep, αἴρω, opheffen, is de ε na veran- dering in o in het plgpf. bovendien verlengd tot ὠ, dus ἄωρ-το. — Van δέμω, bou- wen, is het pf. met metathesis δέ-δμη-μαι. In den opt. pf. vindt men ep. ook van λύω, bevrijden, den 3den pers. pl, λε-λῦ- vro (vgl. $ 37, 12 Dial). — De imper. van μέ-μνη-μαι is ion, μέ-μνε-ο. $ 35. AOR. EN FUT. PASS.; ADI. VERB. 117 Op -wevo. De kenletter van den pf.stam ondergaat ook voor deze uitgangen de volgens 15) noodzakelijke veranderingen. B. Futurum perfect. 18) Het fut. pf. wordt gevormd van den pf.stam, waarachter de als tempusteeken van het fut. en de vereenigingsletters en uitgangen der hoofdtijden worden gevoegd. Aanm. Het fut. pf. heeft noch opt. noch imper. 19) In het act. bestaat het fut. pf., dat onmiddellijk van den met « versterkten pf.stam gevormd wordt, slechts bij de pfcta E-orn-r-a, ik sta, en τέ Svn-r-a, ik ben gestorven (zie 10, A. 1), nam. ἑ-στήξ-τω en τε-ϑνήξοω. Bovendien heeft men bij dichters op dezelfde wijze van ré-r\ayy-a, ik klink, het fut. κε-κλάγξ-ομαι en van κέ-κρᾶγ-α, ik schreeuw , het fut. κε-κράξο-ομαι. — In alle andere gevallen wordt deze tijd in het act. door omschrijving gevormd, b. v. πεπαιδευκὼς ἔσομαι. 20) De korte wortelklinker van de pf.stammen λε-λῦ en re-Sù (vgl. boven 6) A. 2) wordt voor de σ verlengd, dus λε-λύ-σ-ομαι, τε-ϑύ-στομαι. Deze verlenging heeft haar oorsprong te danken aan den afkeer om veel korte lettergrepen achter elkander uit te spreken (vgl. $ 23, 1, A. 2). 21) Van stammen op A, μ, v en p wordt geen fut. pf. gevormd, 22) Voorbeelden van de vorming van den 1sten pers. sing. de- zer tijden. Vorm op w. Vorm op μαι. Verbst, Pf, Plgpf. Pf. Plgpf, Fut. pf. πρᾶγ mé-mpäy-a ἐ-πε-πράγ-η πέ-πρᾶγ-μαι ἐ-πε-πρᾶγ-μην πε-πράξ-ομαι matdev πε-παίδευ-κ-α ἐ-πε-παιδεύ-κ-η πε-παίδευ-μαι ἐ-πε-παιδεύ-μην πε-παιδεύ-σ-ομαι τιμᾶ τε-τίμη-κ-α ἐ-τε-τιμή-κ-η τε-τίμη-μαι ἐ-τε-τιμή-μην τε-τιμή-στ-ομαι κοπ κέ-κοφ-α ἐ-κε-κόφ-η κέ-κομ-μαι “κεσκόμ-μην κε-κόψτεομαι πλὲκ πέ-πλεχ-α ἐ-πε-πλέχ-η πέ-πλεγ-μαι -πε-πλέγ-μην πε-πλέξ-ομαι med πέ-πει-κ-α "πε-πεί-κπὴ πέ-πεισ-μαι “πε-πείσςπμην πε-πεί-σ-ομαι κὕλινδ κε-κύλι-κοα πκε-τκυλί-κ-η κε-κύλϊισο-μαι -“κε-κυλίσ-μην κε-κυλί-σ-ομαι ἀγγελ ἤγγελ-κ-α ἠγγέλ-κ-ἢ ἤγγελ-μαι ἠγγέλ-μην πέραν πε-πέραγ-κ-α ἐ-πε-περάγ-κ-η πε-πέρασ-μαι ἐ-πε-περάσ-μην καϑᾶρ κε-κάϑαρ-κ-α ἐ-κε-καϑάρ-κ-η κε-κάϑαρ-μαι ἐ-κε-καϑάρ-μην » € ᾽ [3 Ld ἐ ἐ ἐ ἐ ᾧ 39. AOR. EN Fur. PASS. ; ADI. VERB. 1) De stam van den aor. pass. wordt gevormd door bijvoeging van -Se aan den verbaalstam; de ind. heeft het augment volgens de regels van $ 29, A; dus matdev, ἐ-παιδευ-ϑε. Van πέ-φα-μαι (bev), zie boven 15, A, 2 Dial., bestaat ep. het fut. pf. πε-φή-στομαι. In het ep. is de aor, 1 pass. zeer zeldzaam, terwijl het daarvan afgeleide fut. nooit voorkomt, 118 VERBA OP w. 2) De uitgangen in de verschillende modi en vormen zijn die van de historische tijden, in den coni. echter die van de hoofdt. van den vorm op w. In den ind, imper. en inf. wordt de « overal tot n verlengd, behalve in den 3den pers. plur. van den imper.; de 3de pers. pl. in den ind. heeft tot uitgang -cav. In den coní, wordt de ε met de lange vereenigingsletters n en w samengetrokken. In den opt, sluit zich de e aan het modusteeken ve aan, dat echter vóor de uitgangen -v en -c, ook in den 3den ᾿ς, 5. (vóor *-r) in up wordt verlengd. In den dual. en pl. ontmoet men deze vormen met «9 ook, maar meer die met het eenvoudige modus- teeken «, in den 3den pers. pl. echter weder met te. In den imper. heeft de 2de pers, sing. nog den vollen uitgang -ϑι, vgl. echter $ 6, 10 6. De inf. gaat uit op -vat en de mann stam van het part. op -yr (zie $ 21, 4). 3) Bij de verba pura heeft de verlenging van den wortelklinker plaats volgens $ 338, 3. AANM. 1. De in $ 38, 3, A. 1, 2, 3 en 4 opgegeven uitzonderingen zijn ook hier, voorzoover deze aor. voorkomt, van toepassing. Bij de ww., die volgens A. 3 een korten wortelklinker hebben, wordt ook voor de -Se van den aor, stam een σ ingevoegd behalve bij ἐλαύνω, drijven, (ἐπ-)αινέω, prijzen, en dpów, ploegen (vgl. $ 84, 14, A. 1 en Dial.); van χέω, gieten, is de aor, ἐ-χύ-ϑην; over καλ, καλέω zie 4) Α, 8. AANM. 2. Ook de ww. aipéopat, kiezen, δέω, binden, ϑὅω, offeren, λὅω. los maken en εὗρε, εὑρίσκω, vinden, behouden hier de korte kenlctter, dus ypé- Onv, ἐ-δέτϑην, ἐ-τὅ-ϑην, ἐ-λύὅ-ϑην, εὑρέ-ϑην (vgl. ᾧ 84, 14, A. 2), AANM. 8, Behalve de $ 84, 14, A. 4 opgenoemde ww., die achter den langen wortelklinker van den ‘stam van het pf. in den vorm op pat een σ voegen, krijgen ook de volgende ww. een σ vóor -3e van den aor.stam: Òpdw, doen, pa, épäpat, beminnen, Spaúw, vermorzelen, κλῴω,, sluiten, κολούω, ver- minken, μιμνήσκω (pva), herinneren, παύω, doen ophouden, ὕω(ῦ), be- regenen, en χρίω, zalven, dus ἠρά-σ-ϑην, ik kreeg lief , ἐ-ϑραύ-σ-ϑην,, enz. AANM. 4. Over den aor. van de stammen Se, τίϑημι, plaatsen, en Sv, Súw, offeren, vgl. $ 6, 10, ὅ. 4) Bij de verba muta hebben voor -Se de bekende veranderin- gen van de medeklinkers plaats (vgl. $ 6, 1, 2 en 1); bij de liquida ondergaat de kenletter geen verandering. AANM. 1, Bij σώζω, redden, wordt de δου. gevormd van den stam ocw, dus ἐ-σώ-ϑην. AANM.: 2. De e van de eenlettergrepige liquidastammen verandert ook hier in, a (vgl. $ 34, 9, A. 1), terwijl evenzeer de ν voor -Se uitvalt in κλίνω, bui- nr Betrekkelijk de persoonsuitgangen is op te merken, dat in den 3den pers. plur. dikwijls de aitgang -ν onmiddellijk achter den aor.stam wordt geplaatst, b. v. ἔ-μιχ-ϑε-ν, zij werden vermengd, van μίγενυμι. In den coni wordt de € van den aor.stam som- tijds verlengd tot εἰ of tot n, waarbij in den pl. verkorting van de vereenigingsletter plaats heeft. De uitgang van den inf. is (h-)uevar of (ἢ μεν. In het ep. vindt men van ἀΐω, verblinden, den aor. d-â-0-Snv , zich laten ver- blinden; de aor. ἱδρύν-ϑην van ἱδρύω, vestigen, is gevormd van den stam ἱδρυν. Van βοάω, schreéuwen, is in het ion. de aor, pass. ἐβώσϑην. $ 36. AOR. II Act. EN MED.'Aor. II ἘΝ ror. II PASS. 119 gen, κρένω, oordeëlen, πλύνω, waässchen, en τείνω, spannen (vgl, ᾧ 84, 9, A. 2), dus ἐ-κλέ-ϑην, ë-rd-9nv, enz. Van deze eenlettergrepige liquidastam- men met ἵ wordt echter meestal de δου, II gevormd. AANM. 3. Van de statämén Bak, βάλλω, Werpen, ka), καλέω, roepen, en TER, τέμνω, Snijden, wordt ook de aor. gevormd na metathesis tot βλα, κλα en rue (vgl. $ 34, 9, A, 8). dus ἐ-βλή-ϑην, enz. Bij νέμω, toedeelen, wordt de aor. van den stam vete gevormd, dus ἐ-νεμή-ϑην. 5) Van den aor.stam op -Se wordt het fut. pass. gevormd evenals van stammen op ε het fut. med. 6) Voorbeelden van de vorming van den 1sten pers. sing. dezer tijden. Verbaalst. Aor. pass. Fut. pass. παιδευ ἐ-παιδεύ-ϑη-ν παιδευ-ϑή-σ-ο-μαι ἐᾶ εἰ-ά-5-η-ν ἐα-ϑή-σ-ο-μαι τιμᾶ ἐ-τι-μή-ϑη-ν "τιμη-ϑή-στο-μαι φιλε ἐ-φιλή-ϑη-ν φιλη-ϑή-στ-ο-μαι μιτϑὸ ἐ-μισϑώ-ϑη-ν μισϑω-ϑή-σ-ο-μαι πειϑ ἐ-πείσ-ϑη-ν πεισ-ϑή-στο-μαι καϑᾶρ ἐ-καϑάρ-ϑη-ν καϑαρ-ϑή-σ-ο-μαι περᾶν ἐ-περάν-ϑη-ν περαν-ϑή-στο-μαι κρῖν ἐ-κρέ-ϑη-ν κρὶ-ϑή-στο-μαι ἀμῦν ἠμὔν-ϑη-ν ἀμῦν-ϑή-σ-ο-μαι. 1) De mann. stam van het eerste adi. verbale gaat uit op ro, nom. sing. -róc, -rú, -róv, die van het tweede ΟΡ reo, nom. sing. 