Vervolg van Mr Johan Van de Water's groot plakkaatboek s'lands van Utrecht : Van de vroegsten tijd af tot het jaar 1805. Door Mr C.W. Moorrees, en Dr P.J. Vermenlen. 1
Doch hoe strijdend, volgens ons begrip en vol- gens onze eerste resolutie, deze tienden dan ook met de regten van dit volk zijn: wanneer dezelve ter tijd dier nadere voorziening in Uwen brief ge- meld, als nationaal worden aangemerkt, en dus rei publicae, het zij der geheele provincie of der geregten, welke daar het best toe geregtigd mogten 1. Boek. 1. Тіт. ту. Deen. 243 knevelarijen omtrent het regt van пакоор, en bij den tegenwoordigen Proost of zijn Gemagtigde wel het meest gepleegd, en tegen alle beginselen van regt of billijkheid bij hem geusurpeerd, schreeuwen zoodanig om redres en vergoeding, dat dit stuk (als moetende volgens den geest van Uwen brief, mede eene der zoogenaamde regalia der Proostdij zijnde, ook mede zijnen onverhinderden voortgang hebben tot die nadere voorziening toe) Uwe atten- tie, Burgers Representanten, niet missen kan of mag. Dit regt van nakoop was volgens de conditie van verkoop, waarna de Proostdij van St. Jan in 1728 door de Staten ' Lands van Utrecht werd gedaan veilen en verkoopen, één procento van de verkocht wordende onroerende goederen en de intentie is allezins blijkbaar in dezen geweest, dat de kooper dat regt, hetwelk den Proost tot de naasting com- peteerde, met één gulden van de honderd der koop- penningen te geven, konde en mogt afkoopen. De cursive letters waarmede dit gedrukt is en in het Utrechts Plakkaatboek te vinden, toonen dat mede genoegzaam aan. Dan zonder hier nu te treden in het onderzoek in hoe verre men het regt had zoodanig eene conditie te maken, en te toonen hoe verre dit reeds devieerde van den oorsprong van dit naastingsregt, zal men hier maar alleen eens beschouwen, hoedanig dit van den kant van den Proost is behandeld. Heel korten tijd na den bo- vengemelden verkoop werd dit regt ook maar in dier voege, als hier gemeld is, geexerceerd; dan welhaast begreep men dat deze ééne gulden betaald moest worden en men daarenboven de keuze om het verkochte perceel te naasten behield, en hier- toe nam men den tijd van vier weken. dezen weg als noodzakelijk doen beschouwen, te| Dit weinige zij genoeg om te toonen dat het hebben daargesteld; dan de hier plaats vindende | onberekenbaar is, tot welke hoogte deze injustitie, 244 dus verre gerugsteund door het oomschap van den Stadhouder, zoude rijzen, ingevalle de zoo gezegende omwending van zaken aan dit gewelddadig onregt geene perk en paal stelde. Doch zoude men deze omwending dan ook wel gezegend mogen noemen, wanneer soortgelijke hemeltergende misbruiken, nu nog tot nadere voorziening, hunnen onverhinderden loop behielden ? Om echter alvorens hieraf te scheiden, nog met een enkel woord te bewijzen tot hoe verre de po- gingen der Oranjegezinde aterlingen gaan, zal eene ter dezer dagen voorgevallen gebeurtenis genoeg zijn. Eene dezer koopt een gedeelte Lands, bij | welke occasie met hem, namens de Municipaliteit, werd gesproken over het regt van nakoop, en ge- adviseerd dat, wanneer de ordinaire nakoop à 1 pCt. der kooppenningen werd genamptiseerd, er geene twarigheid gevonden zoude worden, om het trans- port aan hem (den 40, penning enz. voldaan zijnde) te doen. En zoo hij nog al swarigheid mogt ma- ken (die niet uit vrees voor het kwetsen der wet- ten, maar alleen uit het denkbeeld van eene kort op handen zijnde Contra-revolutie scheen geboren te zijn) dat men dan alvorens met hem voor de Vergadering van U, Burgers Representanteu, zich zoude vervoegen, en vragen hoedanig in deze te handelen, en of het niet genoeg zoude zijn de 1 pCt, die den Proost eigenlijk en zonder meer voor afkoop van het naastingsregt trekken mogt, te namptiseren? Dan hoe billijk men ook verwach- ten zoude dat dit door den kooper zoude worden geaggreeerd, heeft echter de dag daaraan volgende geleerd, dat deze zelve kooper (zekerlijk bloot en alleen uit de verwachting van eene Contra-revolutie , en om bij voortgang, zijne anders denkende me- deburgers, zooveel in hem mogelijk was, onder het juk der slavernij te houden) zich bij den Ge- magtigde van den Proost heeft vervoegd, en geeft aan denzelven het regt van nakoop, koopt dit extra af еп beijvert zich dus om deze oude gewoonte (want oud regt te zeggen zoude hier eene hemel- tergende benaming zijn) ten straffe zijner Natuur- genooten en mede inwoners in stand te houden. Men roepe dan met regt hier uit: tot hoe verre gaat het verraad tegen de menschelijke regten! En Burgers Representanten, onze vrijheid verra- dende ingezetenen verheugen zich in alle zulke mid- delen, verheugen zich bij elke gelegenheid dat de ware Patriot zijne hope beschaamd ziet, verheugen zich steeds wanneer het oude en slaafachtige weder meer en meer veld wint. Want zij die de slavernij tot hunne leus hebben, vinden geen schooner voedsel dan in het blijven koesteren van dergelijke onde gewoonten. Dit bewoog ons, Burgers Representanten, in onze vorige missive; dit en al het voorschrevene beweegt ons ook thans, om U in den naam van het volk onzer plaatsen, met vereischte achting te verzoeken om de Concept-publicatie, ter vernietiging van al dit slaafsche, dit met de regten van een vrij volk strijdende, tot stand te brengen, daar wij niet kun- nen en, uit hoofde van het vertrouwen, dat wij in VAN DEN STAAT EN DE SOUVEREINITEIT waarmede wij door het volk onzes geregts bekleed zijn, ons kwijtende van onzen gedanen duren eed, moeten U, Burgers Representanten, dus andermaal informeren, dat wij, namens het volk onzer Gereg- ten, in dezen niets anders kunnen of mogen ac- corderen, dan dat met betrekking tot de Tienden, in onze respective geregten vallende, dezelve ten overstaan van eene Commissie uit het midden van U, Burgers Representanten, te committeren, door elk in den zijnen, en voor als nog ten behoeve der provinciale cassa publiek worden verpacht. Doch dat geene verpachting in °t geheel diende plaats te hebben omtrent de zoogenaamde Heerencijns en Uk der Botertonnen, zijnde het eerstgenoemde een onder dwingelandij der oude overheerschers uitge- vonden middel, meest om bij verrassing iemand eenige boeten af te persen en van welkers oor- sprong hoegenaamd geen blijk meer is te vinden; en het tweede volmaakt nutteloos en alleen dienst- baar als een dwangmiddel om zekere gewoonte, mede tot even gemeld doel ingevoerd, in stand te houden, hetwelk ten duidelijkste blijkt daaruit, dat deze Verpachting bij opveiling nimmer een duit wogt gelden, doch om het evengemelde juk der slavernij te doen duren, door den Bode of afslager genomen wordt voor een schelling. En eindelijk nopens de waag, alleen beschouwd tot het regt van het hangen der schalen en geen- zins tot den Impost op het gewogene, welk laatst- genoemde zekerlijk ten behoeve der Provincie moet komen, en hetwelk ook altoos apart en te Utrecht verpacht is, meenen de ondergeteekenden dat dit volmaakt eene huishoudelijke zaak is, even zoo als zulks in de steden nu nog en altoos is geconside- reerd. En daar de natuurlijke regten van een Maatschappelijk volk zich niet meer door Vesten of Poorten laten onderscheiden, dat dienvolgens het hiervan provenierende ook ten behoeve van elk Dorp en Geregt moet komen; dus dan ook elk Geregt in den zijnen deze verpachting dient te doen. Hiermede en met de betuiging onzer eerbied voor orde en wetten, onzer zucht naar ware vrij- heid, onze welwillendheid om dezelve met goed en bloed te verdedigen, en onze achting voor de Ver- gadering van Ulieden, Burgers Representanten! noemen wij ons na toebede van heil en broeder- ‚schap, Uw medeburgers en medebroeders, de Mu- | nicipaliteiten van Mijdrecht, Wilnis, Thamen en Uit- hoorn. Geschreven te Mijdrecht den 28. Julij 1795. En daarop gedelibereerd zijnde is goedgevonden de voorsz. Missive te stellen in handen van de Gecommitteerden, ten einde dezelve te examineren en deze Vergadering te dienen van Consideratien en advies, met autorisatie om des noods in de verpachting te voorzien, en wijders om aan G. D. Cazius qq. bij Extract Resolutie te gelasten, om met de door hem te doene verpachting der tien- ‚den in de Proostdij te supersederen. Extract uit de Resolutien van het Departe- mentaal Bestuur "a Lands van Utrecht. $ Uwe regt patriottische principes moeten stellen, niet mogen twijfelen of Gijlieden zult inmiddels de noodzakelijkheid bespeuren om van heden af alle de voorschreven mesuses volmaakt werkeloos te maken. Wij voor ons, voldoende aan het vertrouwen, Woensdag den 26. October 1803. ~ Ís gelezen eene Missive van Schout en Schepe- ‚nen van Mijdrecht, in dato 20 October ji. 'SLANDS VAN UTRECHT. Schout en Schepenen van Mijdrecht aan Het Departementaal Bestuur ‘s Lands van Utrecht. Heeren Departements Bestuurderen ! Wij hebben van den Heer G. D. Cazius, in zijne qualiteit van Gemagtigde van den Heere Proost der Proostdije St. Jans, bij missive verzoek ont- vangen „omme voortaan over geene transporten „van vaste n te staan, voor en al eer aan „ons zal zijn gebleken, dat het regt van nakoop, „den Proost competerende, is voldaan.” Dan, Heeren Departements Bestuurderen, hoe- zeer wij bij UL. Reglement, betreffende de pecn- niele voordeelen van de Eigenaren der Ambachts- heerlijkheden, gearresteerd den 20. Julij 1803, Art. 1, bepaald vinden: „dat de Eigenaren der Ambachtsheerlijkheden „als van ouds genieten zuflen de pecuniele voor- „deelen, welke zij ter zake van die Ambachtsheer- „lijkheden vóór den Jare 1795 deugdelijk hebben „ bezeten.” En hoezeer wij bereidvaardig zijn aan gedacht artikel van UL. Reglement te voldoen, en te zor- gen dat aan den Heer Proost de één percento der kooppenningen van vaste goederen, voor nakoops- geld, bij denzelven vóór den Jare 1795 deugdelijk genoten, wederom vóór dat eenig Transport ge- schiede worde voldaan, gevoelen wij ook onzen duren pligt om de belangen van onze Ingelanden en Ingezetenen ook ten deze niet te mogen uit het oog verliezen. En deze zijn de oorzaak dat wij de vrijheid nemen ons tot UL. te adresseren, met verzoek om eenige ophelderingen aangaande bovengemeld 1. artikel van UL. Reglement te mo- gen ontvangen, en wel bepaaldelijk aangaande het volgende te mogen worden geinformeerd: Vooreerst of het regt van Nakoop, of het Nakoops- geld, ook zal moeten worden voldaan van zoodanige koopen, welke voor dato van het arresteren van UL. Reglement voorgemeld, zijn opgerigt, doch waarvan tot heden toe geen transport is geschied, Ten tweede of aan агі, 1 van UL. Mijdrecht 20 October 1803. Schout en Sche- penen van Mijdrecht enz. Waarop zijnde gedelibereerd, is goedgevonden en verstaan dezelve missive te stellen in handen van de Leden Craeyvanger en verdere Gecommitteerden tot de Ambachtsheerlijkheden, ten einde desaan- gaande de Vergadering te dienen van Considera- tien en advies. Mercurii 7 December 1803. Is gelezen het rapport van het medelid Craey- vanger en verdere Gecommitteerden tot de Am- bachtsheerlijkheden, op eene missive van Schout en Geregte van Mijdrecht, in de Resolutien dezer Vergadering van den 26. October IL breeder ge- notuleerd enz. (Folgt het Rapport) Uw medeleden Craeyvanger en, verdere Gecom- mitteerden tot de Ambachtsheerlijkheden hebben | de eer, ter voldoening van Ulieder Resolutie Com- missoriaal van den 26. October dezes jaars, te rap- porteren dat zij hebben geexamineerd de missive van Schout en Geregte van Mijdrecht, van den 20. October IL, behelzende eenige vragen omtrent het verstand van Ulieder Reglement, betreffende de pecuniele voordeelen van de Eigenaars der Am- bachtsheerlijkheden, en van gevoelen zouden zijn dat aan Schout en Geregte van Mijdrecht zoude kunnen worden gerescribeerd, dat wat betreft de eerste. vraag, namentlijk of het regt van nakoop ook gaan moest over de vóór het Reglement ver- | kochte doch niet getransporteerde goederen, het Bestuur hen moest verwijzen op de wet, welke in onbepaalde termen sprekende, betrekkelijk was op alle zaken en dus ook bijzonder op dezulken, welke nog in hun geheel waren, zoodat het regt van nakoop of naasting konde worden uitgeoefend, en dit te meer, daar bij de Publicatie van de Repre- sentanten ’s Lands van Utrecht, van 15 October 1796, de vernietiging van de Regten der Am- 62 246 VAN DEN STAAT EN DE SOUVEREINITEIT alleen in onderstelling en onder toezegging van | en Geregte van Mijdrecht, van wege deze Verga- dering, overeenkomstig de gronden van hetzelve rapport, zoude worden gerescribeerd : Bij ons in deliberatie gelegd zijnde Uwe memo- rie van den 20, Oetober dezes jaars, hebben wij, na alvorens hierop het rapport van onze medeleden Gecommitteerden in deze te hebben gehoord, goedge- vonden UL, te rescribeeren, dat wat de eerste vraag betreft, of, naamlijk, „het recht van nakoop ook „gaan moet over de voor het reglement verkochte, „dog niet getransporteerde goederen,” wij UL., ten dezen opzichte, moeten renvoyeeren naar de wet, welke, in onbepaalde termen spreekende, betreklijk was op alle zaken, en dus ook bijzonder op de- zulke, welke nog in hun geheel waren, zoo dat het recht van nakoop of naasting konde worden uitgeoefend, en dit te meer, daar bij publicatie van de Representanten 'з Lands van Utrecht, van den 15. October 1796, de vernietiging van de rechten der Ambachtsheerlijkheden, en daaronder de pecunieele voordeelen, alleen in onderstelling en onder toezegging van schadeloosstellinge is geschied. Wat het tweede poinct aanbelangt, „hoedanig, „naamlijk, het recht van пакоор, of naasting, door „den Proost kan worden uitgeoefend” konnen wij niet beslissen, welke rechten а/ of niet, aan den Proost toebehoren, terwijl bij het reglement dui- delijk is bepaald, dat de eigenaars der Ambachts- heerlijkheden geene andere pecunieele voordeelen zouden genieten, dan die zij voor den jare 1795 deugdelijk bezaten, moetende dus bij den Rechter worden onderzocht, of de Proost, dat recht van naasting, als opgegeven wordt, deugdelijk bezeten heeft, of niet. Wat nu de derde aanvrage concerneert, het aan- stellen, naamlijk, van bijzondere ambtenaren, en in hoe verre dezelve moeten worden vervuld, en of dezelve tot uitoefening der Politie behooren, zijn wij van gevoelen, dat alle, in de daad, ter uitoe- fening der Policie dienende posten, door den Ge- rechte thands dienden te worden vervuld, onver- minderd het recht van den Proost, voor 200 veel deszelfs pecunieele voordeelen aangaat. Hiermede blijft Gode bevolen. schadeloosstelling, is geschied, hoedanige bedoelde schadebetering genoeg gebleken is onuitvoerlijk te zijn, zoodat, volgens den geest dier wet, aan de Eigenaars der Ambachtsheerlijkheden de best mo- gelijke voldoening voor het gepasseerde zoude moe- ten gegeven wor Dan wat betreft de tweede vraag, te weten hoe- danig het regt van nakoop of naasting door den Proost kan worden uitgeoefend, zoude naar ons imzien kunnen worden geantwoord, dat het Bestuur niet beslissen kan, welke regten al of niet aan den Proost toebehooren; dat bij het Reglement duide- lijk is bepaald dat de Eigenaars der Ambachts- heerlijkheden geene andere pecuniele voordeelen zouden genieten, als die zij vóór 1795 deugdelijk bezaten; dat het dus bij den Regter moet worden onderzocht, of de Proost zulk regt van naasting, als opgegeven wordt, deugdelijk bezeten heeft of niet; dat het Bestuur niet geregtigd is daarover uitspraak te doen, als zijnde dit eene zaak der Justitie, en wat eindelijk de derde vraag aan- ging, het aanstellen namelijk van bijzondere amb- tenaren, dat het Departementaal Bestuur zoude kunnen declareren, dat zonder zich uit te laten over den aard der posten, bij missive gespecificeerd, in hoe verre namelijk dezelve moeten worden ver- vuld eu of dezelve tot uitoefening der Policie be- hooren, het Bestuur van gevoelen was, dat alle in de daad ter uitoefening van Policie dienende pos- ten thans bij den Geregte konden worden vervuld en de personen aangesteld en beedigd, onvermin- derd het regt van den Proost, voor zoo veel zijn pecuniele voordeelen aangaat. Dit alles onderwerpende enz. Waarop zijnde gedelibereerd, is goedgevonden en verstaan dat hetzelve rapport, gedurende acht dagen, ter examinatie der Leden zoude voorleggen ter Secretarie dezer Vergadering. _ Mercurii 14 December 1803. Is gelezen het rapport etc. Waarop gedelibereerd, heeft de Vergadering, met bachtsheeren en daaronder de pecuniele voordeelen, | formerende, goegevonden en verstaan dat aan Schout het voorschreven wel uitgebragte rapport zich e 14. RESOLUTIE der Representanten 's Lands van Utrecht, waarbij de Ambachtsheer van het Over- en Nedereinde van Jutfaas gelast wordt alle bescheiden, het Geregt betreffende, aan de nieuw aangestelde Municipaliteit aldaar over te geven. 2 Junij 1795. Extract uit de Notulen van de Represen- | de Schout IJsbrand de Kock Jansa. en den Secre- tanten "з Lands van Utrecht. taris Adrianus Booy, gelast en geordonneerd wor- den alle de sleutels, papieren, chartres, documenten Veneris 29 Mei 1795. en hetgeen maar eenigzins relatie heeft tot de ge- regtszaken van Jutphaas, aan de tegenwoordige О de Requeste van Mr. Pieter de Malapert, | Municipaliteit uit te reiken en over te geven. _ Ambachtsheer van 't Over- en Nedereind van Jut-! Dat dit vitieuse cartabel hem geen oogenblik phaas, houdende dat aan hem is gecommuniceerd | had doen aarselen in het besluit om daaraan niet cen Extract uit de Notulen van het Committé tot | іе acquiesceren, dan na zich alvorens aan Be: de zaken van het platte land, van den 21. Mei | presentanten te hebben geadresseerd, daar de Re- 1795, waarvan hem een ongeautentiseerde kopij of | questrant zich immers kwalijk zoude kunnen ver- vitieus cartabel is ter hand gesteld, hoofdzakelijk | dedigen, indien hij op de simpele overgift van det continerende dat de tegenwoordige Municipaliteit | stuk aan den eisch der tegenwoordige Municipali- wordt gemaintineerd en de Requestrant, benevens ` teit had gehoor gegeven. 'э e me "fm o vm WW 'SLANDS VAN UTRECHT. Dat de Requestrant berigt zijnde, dat ter gele- | genheid van de remotie, welke te Abcoude heeft | plaats gehad, begrepen is geworden dat de afge- | 1. Bork. т. Ter. rv. Deen. 247 Martis 2 Junij 1795. Door het Committé tot de zaken van het Platte zette Schouten en Secretaris geen papieren hadden | land ingebragt zijnde derzelver Resolutie van 1 over te geven, en hierom gesurpreneerd is geweest, dat ten opzigte van Jutphaas anders zoude zijn beslo- ten, daar bij niet weet, dat ten opzigte van zijne Heerlijkheden meer bijzondere redenen exteren, die tot dat besluit aanleiding kunnen hebben gegeven. Dat hij zich gevleid heeft, dat zoo lange bij de Representanten niet was gedisponeerd over de ver- | nietiging der Ambachtsheerlijkbeden en dezelve dus subsisteerden, de regten daaraan verknocht, onge- stoord zouden zijn beveiligd gebleven, en het hem dus nimmer kwalijk kan worden geduid, te mis- kennen eene Municipaliteit, niet door Лет noch door de voldsstem, maar door een klein gedeelte der inwoners ren. Verzoekende om deze en andere redenen, in het breede bij Requeste gealle- geerd, bij zijn goed regt, hem in qualiteit voorsz. competerende, te worden gemainteneerd en dat al- zulks zal worden verstaan dat hij niet gehouden is de geregtspapieren van Jutphaas aan de tegen- woordige Municipaliteit uit te reiken en over te geven. Is geappointeerd: In handen van het Com- mitté van het Platte land ten fine van advis. ‚Junij 1795, houdende advies op de Requeste van ‘den burger Malapert van Jutphaas, den 29. Mei genotuleerd. En daarop gedelibereerd zijnde, is goedgevonden dat op de voorsz. Requeste zal worden geappoin- teerd : De Repraesentanten gelasten den Requestrant om alle de sleutels, papieren, chartres en documenten, en hetgeen verder tot het geregt van het Neder- einde van Jutphaas specteert, binnen 2 maal 24 uren, nadat dit appointement ter zijner kennisse zal ge- komen zijn, over te geven aan een Exploiteur daar- toe te autoriseren, ten fine die door denzelven Ex- ploiteur verzegeld in den geregtshuize, onder de bewaring van de tegenwoordige Municipaliteit, werden overgebragt en aldaar in dien staat te laten ver- blijven, tot zoo lang eene Commissie daartoe te benoemen in loco onderzoek zal hebben gedaan omtrent de bij Requeste gedane klagten van de on- bekwaamheid van den Schout en Secretaris aldaar. 75. APPOINTEMENT van de Representanten 's Lands van Utrecht op een rekest van den Ambachts- heer van het Over- en Nedereinde van Jutfaas, waarbij de afstelling van eenen Kerkmeester en de benoeming van eenen anderen, door de Muntcipaliteit aldaar, gehandhaafd wordt. 6 Augustus 1795. 0, de Requeste van Mr. Pieter de Malapert, ! Heer van het Over- en Nedereind van Jutphaas, hou- dende dat van oudsher aan de Requestrant heeft toebehoord het regt, om verwisselender wijze met den patroon der kerke van Jutphaas, een Kerkmees- ter van dezelve Kerke aan te stellen. | Dat de Requestrant is geinformeerd geworden | (ofschoon niet op eene legale wijze) dat de tegen- woordige Municipaliteit heeft kunnen goedvinden, den thans fungerende Kerkmeester van zijne quse- liteit te ontzetten, en eenen anderen aantestellen, met ordre aan den eerstgemelden, om binnen ze- keren korten tijd rekening te doen en de pennin- gen af te geven. Dat de Requestrant zich verpligt heeft gevonden zich hierover te adresseren aan deze Vergadering, niet alleen ten einde zijn oud eigendommelijk regt te conserveren, maar ook en wel bijzonder om reden, dat, naar des Requestrants inzien, de aangestelde persoon, die reeds eenen hoogen ou- derdom heeft bereikt, en niet zoo geheel bekwaam is, om zelf zijne eigene zaken te administreren, ook niet zeer geschikt schijnt om de penningen te bewaren, en de goederen, aan de kerk behoorende, te administreren, verzoekende mitsdien dat deze zaak tot voorkoming van verwarring en nadeel der kerke, moge worden gehouden in dien staat waarin dezelve zich bevindt, immers tot tijd en wijle over het regt der aanstelling van de kerkmeesteren van Jutphaas nader zal zijn gedisponeerd. 1з geappointeerd : De Representanten etc. verstaan, dat in des Reque- strants verzoek niet kan worden getreden, en wij- zen hetzelve dienvolgens van de hand. 76. RESOLUTIE der Representanten 's Lands van Utrecht, met gedeeltelijke handhaving der remotien van de vroeger door den Ambachtsheer van Kortenhoef aangestelde ambtenaren en de gevolgen daarvan. 20 Julij 1795. Extract uit de Notulen van de Represen- tanten "a Lands van Utrecht. Veneris 10 Julij 1795. 0, de Requeste van verscheide stemgeregtigde | inwoners van Kortenhoef, houdende, dat de Burge- rye aldaar besloten en geexecuteerd heeft een ge- nerale remotie van alle de Geregtsleden; dat zij zijnde toegetreden tot de aanstelling van een nieuwen Schout, daartoe benoemd hadden den geremoveer- den Schout Jacob Mooy, welke geweigerd heeft zulks te accepteren. Dat daarop terstond tot de benoeming van een anderen Schout zijnde overgegaan, genomineerd hadden Jan Hendrik Valkenburg, welke die aan- stelling had aangenomen. Dat vervolgens nieuwe Buurmeesters, Schepenen, Secretaris en Bode hadden benoemd en aangesteld. Dat de geremoveerde Schout Mooy en Gerechts- 248 leden zich deze remotie opposeerden, den Schout Valkenburg, door het onthouden der Ge- rechtspapieren en Documenten, en door het weige- ren van gevraagde onderrichtingen, dwarsbomen en zich met een despotiek gezag schijnen te willen handhaven, en wel de Schout in de possessie van het Schoutambt met beroep op zijnen Ambachts- heer, en dus op een, zo de supplianten vertrouwen, allezints onwettig recht en gezag, in vroegeren tijd, door geweld en heerszucht der groten en slaafsche onderwerping der minderen, ingevoerd en verkre- gen, en van tijd tot tijd meer en meer uitgebreid contrarie de onafhankelijkheid en de rechten van den Mensch. Alles op zodanige poene als nodig en æquitabel zal bevonden worden. Chartres en Papieren, Prothocollén en Registers, Is geappoincteerd : Zij deze gesteld in handen van het Committé de of relatif, en ge- | tot de zaken van № platte Land ten fine van Advis. neralijk alles wat den Volke of den Gerechte en | Lunae 20 Julij 1795. Het Committé tot de zaken van het platte land heeft bij Resolutie van den 16. dezer ingediend deszelfs advis, den 10. te voren gerequireerd op de Requeste van eenige stemgeregtigde Burgers van Kortehoef breeder ten zelven dage genotuleerd. En daarop gedelibereerd, is dien conform goed- gevonden den Exploiteur zulks incumberende te ge- lasten, zoo als gelast wordt bij deze, om van den gewezen Schout van Kortehoef af te vorderen al de papieren het voorn. Schoutambt betreffende en aan de Municipaliteit te overhandigen, en verstaan dat wat aangaat de papieren van den Polder, als Schout en Poldermeesters te bepaleu dag en шше, {alleen een eigendom van geerfden en ingelanden mits gesteld na verloop van agt dagen na de zijnde en aldus geconsidereerd, dezelve niet zul- insinuatie, te compareren in de Gerechtskamer van | len worden afgeeischt, ten zij na behoorlijke Con- Kortehoef en aldaar aan de thans fungerenden | vocatie, Advies en Resolutie van Geerfden zelven, Schout en Poldermeesteren over te leeveren alle | alsmede dat de papieren den Gadermeester betref- de onder hen berustende Charters, Boeken en Pa- fende niet zullen mogen worden afgevorderd of pieren tot de Polder van Cortenhoef specterende of | overgegeven, ten zij ег op eene wettige wijze cenen relatif, met de daartoe behoorende Stukken en Docu- | anderen Gadermeester zal zijn aangesteld en de- menten en de sleutels der kassen of kisten daartoe | zelve behoorlijke Cautie voor ‘s Lands penningen geapproprieerd, met gelijke expurgatie bij eede en | zal hebben gesteld ten genoegen van Gedeputeerden. belofte in voegen voornoemd, door hen te presteren. | pn иши TT S LANDS VAN UTRECHT. 1. Вовк. т. Тіт. rv. DEEL. 249 71. RESOLUTIE van Aet Departementaal Bestuur ‘s Lands van Utrecht, waarbij de Eigenaars van Ambachtsheerlijkheden, met het verzoek tot herstelling hunner regten, worden verwe- zen naar het vastgestelde Reglement, en voor zoo verre daarbij ten aanzien van sommige punten niet is beschikt, naar het Staatsbewind der Republiek. 20 Julij 1803. Extract uit de Resolutien van het Depar- tementaal Bestuur ’s Lands van Utrecht. derjarigen zoon Didefick van Tuyll van Seroosker- ken, als Ambachtsheer van Maarssen en Ter Meer — van P. H. van Westrenen, als Ambachtsheer van ‚Themaat; van Decan en Capitulairen der kerke van | St. Pieter, als Ambachtsheer van Abcoude St. Pie- ters — van Maria Constantia van Steensel, als Am- Mercurii 8 December 1802. (аге een Request van Hendrik Croese Eduardsz. te Amsterdam, dat aan hem, als Ambachtsheer van | Vinkeveen, competeert de dertiende penning van den koopprijs aller vaste goederen in dat Gerecht verkogt | bachtsvrouwe van Reyerscop Creuninges; van Mr. J. E‚ Huydecoper, als Ambachtsheer van Maarsse- ‚veen en Neerdijk — van J. Ortt van Nyenrode, als wordende, welke hem sederd 1795 zijn onthouden, | Ambachtsheer van Breukelen Orts en Breukelen terwijl andere eigenaars van Ambachtsheerlijkheden | Nyenrodes Gerecht; van Mr. W. Huydecoper, Am- bij het genot van die gelden zijn gemaintineerd, | bachtsheer van Nichtevegt — van de Erfgenamen verzoekende dus dat het Gemeente Bestuur van | van Y. Kieft Balde en deszelfs huisvrouwe, N. G. Vinkeveen worde gelast den 13. penning van alle, | Smissaert, in leven Ambachtsheer en Ambachts- zederd 1795, in dat Gerecht verkochte vaste goe- ` vrouwe van Loenen en Nieuwersluis; van den Ad- deren, van de schuldpligtigen te innen, en die gel- | den overtegeven, immers en ten minsten, dat hij Requestrant worde geautoriseerd tot derzelver in- | vordering. Mercurii 23 Maart 1808. Gelezen een Request gepresenteert bij Hendrik Croese Eduardsz., wonende te Amsterdam, houdende dat aan het bezit der Ambachtsheerlijkheid Vinke- veen altijd gehegt is geweest het genot van den dertienden penning van den koopprijs van alle in dat Gerecht verkogt wordende goederen, dan dat zederd het begin van het jaar 1795 die 13. pen- ning niet is voldaan, tot praejudicie en asnmerke- lijke schade van den requestrant; dat inmiddels | andere bezitters van Ambachtsheerlijkheden, en wel bijzonder die van Cameryk en den Houdijk, bij het ministrateur der goederen van wijlen Vrouwe J. J. Picot de la Meintaye, in leven Ambachtsvrouwe van Veldhuizen ete. — van O. Scheltus, als Ad- | ministrateur van de Ambachtsheerlijkheid Leusden “с. в. — van J. А. Lette, als Ambachtsheer van | Portengen — van Mr. Р. J. de Bye, als gevolmagtigde van Weesmeesteren te Amsterdam, administrerende den boedel van wijlen Mr. L. Trip de Marez, voor de Ambachtsheerlijkheden Niecoop etc, — van den- zelven voor utsupra, als administrerende den voor- schreven boedel, voor de Heerlijkheid van Hagestein; van Mr. А. J. van Westrenen, c.s., als erfgenamen ouder beneficie van Inventaris van wijlen Р. А. Godin, in leven Heer van Cockengen etc; — van Mr. Е. van Collen, junior, Ambachtsheer van Tien- hoven, alle verzoekende, dat aan hun de agterstal- | lige recognitien van Schout-, Gadermeesters- en Secretarisambten, alsmede die van andere bedienin- genot van dien 13. penning, zoo bij Decreet уап | gen, in hunne respective Heerlijkheden, mogen het Wetgevend Ligchaam, als bij sententie van den | worden uitgereikt; alsmede van Н. Croeze Edz., Hove tegen de onwilligen, is gemaintineerd, en de | Ambachtsheer van Vinkeveen, om restitutie van den daarvan geproflueerde gelden aan denzelven zijn | 13. penning der aldaar zederd 1795 verkogte goe- gerestitueerd; — dat de Requestrant in de maand | deren, gelijk ook van Hendrina Johanna Sanderson, November des vorigen jaars deze Vergadering heeft | weduwe en boedelhardster van Cornelis Hogeveen, geadieerd, met verzoek dat het Gemeente-Bestuur іп leven Schout en Gadermeester van Vleuten en van Vinkeveen mogt worden gelast, den 13. pen- | de Meern, verzoekende de drie jaren tractementen ning der, zederd den jare 1795, aldaar verkogte en emolumenten, aan meergemelde posten geac- vaste goederen aan den Requestrant overtegeven, | immers en ten minsten, dat hij tot de invordering van die belasting, zederd den jare 1795 en хег- | volgends verschuldigd of nog te verschuldigen, werdt geautoriseerd; op welk request hij tot nog toe geen appoinctement heeft ontvangen; verzoe-, kende dus, dat het verzoek, bij voorschreve re- queste gedaan, aan hem worde geaccordeerd. Waarop zijnde gedelibereerd, is dezelve Requeste | gesteld in handen van de leden Craeyvanger enz. Mercurii 20 Julij 1803. ‚ 1н verstaan op de Requesten aan deze Vergade- ring successivelijk gepresenteerd bij Mr. Diderik Gregorius van Teylingen, als Ambachtsheer van | Cameryk en de beide Houdijken — van de Dou- | airière van Tuyll van Serooskerken, voor haar min- Venvora Urn. Рів. 1. crocheerd, van welke hare gezegde man, door de in den jare 1795 hem aangedane remotie, was ver- stoken geweest; alle welke requesten in handen van Gecommitteerden, ten fine van examinatie en rap- port, zijn gesteld, overeenkomstig hetzelve rapport, te appoincteren. „ Het Departemental Bestuur ’s Lands van Utrecht, „gezien het verzoek, bij deze requeste gedaan, en „daarop gehad hebbende het advis van deszelfs Ge- „committeerden in deze, renvoyeert den Reque- „Strant (of Requestranten) met dit zijn (of hun) „verzoek tot het Reglement, bij hetzelve op dit „stuk, den 20. Julij 1803, gearresteerd.” En wijders, op de requesten, gepresenteerd aan deze Vergadering bij Mr. D. G. van Teylingen, als Ambachtsheer van Cameryk en de beide Houdijken, om herstel in het bezit van het recht van Naas- | ting, en aanstelling van Schouten, en andere be- 63 250 ambten in die Heerlijkheden, — van J. L. Kien, voor het Kapittel Ten Dom, с. s., alle, % zij bij qualificatie, 't zij als eigenaars van verscheide Am- bagtsheerlijkheden, respectivelijk verzoekende te worden gehandhaafd bij het recht van vrije aan- stelling van Schouten, Gadermeesters, Secretarissen en verdere beambten in hunhe respective Heerlijk- heden, te appoincteren : „Het Departementaal Bestuur e Lands van Utrecht, „gezien het verzoek, bij deze requeste gedaan, en „daarop gehad hebbende het advis van deszelfs VAN DEN STAAT EN DE SOUVEREINITEIT „Gecommitteerden in deze, renvoyeert den Reque. nStrant, (of Requestranten) met deszelfs (of der- „aelver) verzoek tot het Reglement, bij hetzelve „den 20. Juli 1803, op dit stuk gearresteerd, en, | „ten aanzien van derzelver verder verzoek, waar- „omtrent bij het voorschreven Reglement niet is „gedisponeerd, verstaat, dat de Requestrant of (Re- „questranten) daarmede zich zal (of zullen) behoo- „ren te adresseren aan het Staatsbewind der Ba- „taafsche Republiek.” 78, PUBLICATIE van het Departemental Bestuur ‘x Lands van Utrecht, waarbij alle Combinatien “van geregten, sedert 1795 geschied, vernietigd, en de Schepenen en Gerechtsboden, tijdens die Combinatien in bediening zijnde geweest, in hunne posten hersteld worden. (Met daarbij behoorende stukken.) 22 September 1802. Extract uit de Resolutien van het Departe- mentaal Bestuur ' Lands van Utrecht. Mercurii den 25, Augustus 1802. D. Requesten bij Ingezetenen en Geërfden van , Cattenbroek bij Zevst, Rijsenburgh, Papendorp en Sterkenburgh, ten fine van ontbin- ding der in de laatste jaren, zoo willekeurig als onwettig gedaue combinatien, zijn gesteld in han- den van de Leden van Lijnden en verdere Gecom- mitteerden tot de herstellinge en aanstellinge van Schouten enz. ten platten lande, om dezelve te examineren en de Vergadering te dienen van der. zelver Rapport en Consideratien. Mercurii den 8. September 1802. Geprocedeerd zijnde tot de afdoeninge der Re- questen, bij geërfden en ingezetenen van Oudwulven en Waaijen, van Sterkenburgh, van Stoetwegen, van Cattenbroek, van Rijsenburgh en van Papen- dorp, gepresenteerd, om de zinds 1795 ingevoerde Combinatien van derzelver Gerechten geannulleerd en tot Schepenen of Gerechtsboden respectivelijk te hebben de personen, bij derzelver ! Requesten benoemd, heeft de Vergadering, na ех- | aminatie van der supplianten Requesten, en gehoord het advis van Gecommitteerden in deze, verstaan, ‚dat aan het verzochte bij voorsz. Geërfden zoude worden voldaan, en de zinds gemelden jare 1795 ten opzichte hunner Gerechten ingevoerde Combi- natien te ontbinden en te niet te doen, gelijk ge- schiedt bij deze, ten einde zoo veel mooglijk de verwarringen, welke hierdoor verwekt zijn, te doen ophouden, en de Gerechten in derzelver vorigen staat weder te brengen. Ten welken einde de Schepenen, alsmede de Gerechtsboden, die ten tijde van de invoeringe der | de Combinatien in de respective hier boven gemelde Gerechten in functie waren, provisioneel- lijk weder worden hersteld. Zullende hiervan aan de Requestranten, bij ap. ` poinctemente op de onderscheidene Requesten, mits- bij Extract Resolutie aan de respective Ge- rechten blijken. Doch daar het algemeen belang in dit Departement | genomen worde, maar ook in dezen overal aldaar ‘eene eenparige orde van zaken gevestigd, heeft de Vergadering noodig geoordeeld, dat eene Publicatie werde gearresteerd, bij welke alle de Combinatien van Gerechten, die, zinds den jare 1795, zoo wil- | lekeurig als wederrechtelijk geschied zijn, worden ‚ontbonden en vernietigd, en de Gerechten alzoo ‚weder in dien staat hersteld, waarin dezelve ch in het oogenblik voor de ingevoerde Combinatien bevonden, zoodat de Schepenen, welke voor de invoeringe derzelve het Gerecht uitmaakten, mids- gaders de Gerechtsboden, die hetzelve bedienden, bij provisie weder op nieuw in hunne posten wor- den gesteld, en de eerstgenoemden tevens gelast, ‚om ten spoedissten aan het Departementaal Bestuur kennisse te geven van de vacatures, welke door ` zinds de invoeringe dier Combinatien voorgevallene sterfgevallen plaats mogten hebben, opdat daarin | tijdiglijk zonde konnen worden voorzien, ten einde op deze wijze eene bron van geduurige belemme- ring van zaken in dit Departement gestopt en de ‚orde ten platten lande hersteld moge worden. Zijnde de Gedeputeerden tot de vervaardiging dezelve verzocht en geautoriseerd. Mercurii den 22, September 1802. Wierd gelezen het Extract uit de Resolutien van Gedeputeerden, van den 17. September 1502, ge- leidende zekere Concept Publicatie, betreffende de ontbinding der zederd 1795 ingevoerde Combinatien ‚der Gerechten binnen dit Departement. | Waarop gedelibereerd zijnde, heeft de Vergade- ring dezelve alzoo gearresteerd, luidende dezelve ‚als volgt: PUBLICATIE, Betreffende de ontbinding van de, zedert 1195, ingevoerde Combinatien der Gerechten, | in dit Departement. Het Departementaal Bestuur ’s Lands van Utrecht ‚doet te weten: Dat hetzelve, in ervaringe gekomen zijnde, hoe de, zederd de laatste jaren, in dit De- partement ingevoerde Combinatien van Gerechten | tot velerlei verwarringen ten platten Lande aanlei- , vordert, dat die maatregel niet slechts gedeeltelijk | ding geven, en, zoo veel in hetzelve is, aan de ZE a pm RH e Е be: e D E Ж S LANDS VAN UTRECHT. billyke klachten, welke door de Ingezetenen aan Desselfs vergadering deswege geduurig gedaan wor- den, willende genoegdoen, het voor de belangen van dit Departement dienstig heeft geöordeeld, dat, niet slechts gedeeltelijk, maar, overal, waar zulks plaats had, op eenen eenparigen voet, hierin voor- шеп werde, en, dienvolgende, goedgevonden, in voldoeninge aan het 81. Art. van het Reglement over dit Departement, alle de Combinatien van Gerechten, welke, zinds den jare 1795, in het Departement van Utrecht, geschied zijn, te ont- binden en te vernietigen, gelijk het dezelve ont- bindt en vernietigt by deze; Wordende elk der zoodanige Gerechten verstaan, hierdoor weder in dien staat gebracht te zijn, waarin hetzelve zich, in het ogenblik van de invoering der Combinatien, bevond, zoodat de Schepenen, welke destijds het 1. Вокк. u. Ter. 1. Dee, 251 uitdruklyken last aan Schepenen voornoemd, om van de, door sterfgevallen als anders, vaceerende plaatzen in deze hunne Gerechten, ten spoedigsten, aan het Departementaal Bestuur behoorlyke ken- nisse te geven, opdat voor derzelver vervulling ty- diglijk, volgends de Wet, zal konnen worden ge- zorgd; ten einde, op deze wyze, eene bronwel van onophoudlyke belemmering van zaken in dit De- partement gestopt en de goede orde ten platten Lande hersteld moge worden. En, opdat niemand, wien zulks aangaan mogt, hiervan onwetendheid zoude konnen voorwenden, zal deze alomme worden gepubliceerd en geäffi- geerd, naar behooren. Gedaan te Utrecht, den 22. September, 1802, Was geparapheerd: H. J. van Hengst, vt. On- | derstond: Ter Ordonnantie van het Departementaal Gerecht aldaar uitmaakten, mitsgaders de Gerechts- | Bestuur "a Lands van Utrecht. Was geteekend: boden, die het bedienden, bij provisie, weder op | J. Hinlópen. nieuw in deze hunne posten worden gesteld: met ! EERSTE BOEK. TWEEDE TITEL. Betreffende de Regering en het Gouvernement "e Lands van Utrecht in het algemeen, de drie Staten van den Lande en de hun opgevolgde Besturen. EERSTE DEEL. Rakende de Regering en het Gouvernement van den Lande van Utrecht in het algemeen. {, RESOLUTIE der Staten van Utrecht, waarbij zij de Unie bezweren, welke door Dr. Leoninus ontworpen en, ор voorstel van den Graaf van Bossu, door hunne drie Leden onderling aangegaan en door ieder Lid afzonderlijk goedgekeurd was, 17 Februarÿ 1577. Ta zelven dage, soe heeft myn Genadigen Heere dye Grave van Bossu den voirgenoemden Staten voirgehouden, ende elek van heminyden affgevraecht . oft syluyden die Unie ende Compromise, onlanex by Doctor Elbertus Leoninus geconcipieert, ende ls int particulier by elek Litmaet van de Staten geexamineert, staetsgewyze niet approberen ende bezweeren wilden, dairop dvoirsz. Staeten, deur monde van heuren Domdeecken, verclaert | hebben dat zij allegader willich ende bereyt wae- | ren alzulke Compromis ende Unie mit elckanderen an te gaen ende oick tselve solemnelyck te bezwee- ten. Allet welcke gehoirt, heft myn genadigen Heere die Grave van Bossu уой, dvoirgenoemde Unie voir doen lesen, ende nadat dye gelesen was, hebben dvoirnoemde Staeten, eerst dye van de Gees- telicheyt more sacerdotum ad pectus ende dye van de Ritterscap ende Stadt voirsz., hierop te samen verschreven wesende, mit opgestrecte vingeren so- lemnelieken bezworen; belovende tselve te zullen doen doen elek by heure respective suppoesten ende ondersaeten. Die Unie boven gementioneert es hier van woirde te woirde geinsereert: Wy Prelaten ende Capittulen van de vyff ec- clesien, Ritterscap, mitsgaders dye Regierders der Stadt Utrecht, oick Hópluyden, Capiteynen ende ‘gemeen burgeren onder dvoirsz Hopluyden ende Capiteynen wesende, mit andere gemeene ingese- tenen, als representerende het Corpus ende alle Inwoenders van de Stadt Utrecht. Anmerckende die troublen ende veranderinge van desen jegen- 252 VAN DEN STAAT EN DE SOUVEREINITEIT woirdigen tit, ende begerende in alle getrouwi- cheydt mit verhuedinghe ende uytsluytinge van alle onverstanden, diffidentien, twisten ende dissentien in eendrachticheyt, ende vruntscap te samen te leven, te converseren, ende dvoirsz. Stadt, naer- dyen deur die genade van Godt Almachtich het Casteel van Vredenborch gereduceert ende van de Spaensche ende andere uytheemsche soldaten ont- ledicht is, in goede neeringe, ruste, politie ende welvaren te verseeckeren, behoeden ende te be- waeren, hebben sonder prejudicie van tCompromis ende Union generael, tusschen alle die Staeten van herwertsover gemaickt, ende andere wettige voirgaende particuliere verbyntenisse ende alliantie, politicque ordinancien, previlegien ende gerech- ticheden alhier geobserveert, ende tot meerder vas- ticheyt ende confirmatie van dien geloeft ende ge- loven mits desen, onder onsen eedt ende Kerste- lieke trouwe, als waerachtige Lantsluyden, patri- oten ende Litmaten van een lichaem, tsamen in goede correspondentie, associatie ende eendrachti- cheyt te willen leven ende sterven, sonder dat yemant van ons hem sal mogen sceyden ofte af- trecken van dese Unie, by dissimulatie, secrete intelligentie ofte andere manieren, hoe dattet mach wezen. Ende dat om te conserveren ende onder- houden onze heylige Catholicque Apostolycke room- | sche gelove ende Religie, behoirlicke onderdanicheyt van Zyne Majesteyt ende volbrenginge van dye pa- cificatie, tusschen den Staeten van herwertsovere, den Heere Prince van Oraignen ende deu Staten van Hollandt, Zeelandt ende geassocieerde gemaeckt, mitgaders om die Spaensche Soldaten ende heure adherenten te doen vertrecken ende blyven uyte Landen, ten welvaren ende ruste van den Landen ende behoudenisse van alle onzen ende een ygelick van ons zyn gerechticheyden, vryheyden ende pri- vilegien. Belovende tot dyen eynde elkanderen by te staen ende te assisteren mit raedt, daet, ende penningen, ja oick alle onse goet ende bloet, indien des noot ware, dair voir op te setten ende strec- ken, ende dat nyemant van ons int secreet ofte openbaer, directelick ofte indirectelick, yet ter con- trarien zall doen ofte attenteren. Ende zoe verre yemant van ons yet misquaem ofte te cort gescie- den tegens tgene voirsz. 