Het mikroskoop, deszelfs gebruik, geschiedenis en tegenwoordige toestand
30. Stearine (fig. 70). Gewoonlijk verkrijgt men de stearine, uit hare oplossing in kokend alcohol of ether, in amorphe klompjes (a). Volgens Schmidt (2) kristaliseert volkomen zuivere stearine celiler onder den vorm van rhombische bijna rechthoekige tafelen met gebogen kanten. Onder doos vorm komt, volgens Bergmann (5) en Vogt (4), de stearine ook in den dooier der kikvorschachtige dieren voor (b). Van beide onderdelen onderscheidt zich ook door de gedaante van hunne kristallen. Het boven bedoelde zout is het natriummalzuur zinkoxide; het a malzuur zinkoxide vertoont zich onder den vorm van lange dunne naalden. (1) Tiedemann und Gmelin, die Verdauung noch Versuchen. Heidelberg, 1826. (2) L. c. s. 84. (3) Müller’s Archiv 1841. s. 89. (4) Untersuchungen über die Entwickelung der Gechurl gesteelte 1842, in de Inleiding. (5) SYSTÈME ET CHÉMISCHE VERKENNINGSMIDDELEN. 31. Stearinezuur (fig. 77). De kristallen van dit zuur behoren tot het monoklinische systeem, en behouden een hot rhomboëdrisch stelsel. Uit een kokende alcoholische oplossing in een fijne vorkplaatje afgezet, vertonen zij zich als uiterst doorschijnende lange rhomboïdale tafelen met gebogen kanten (a); de meeste zijn tot ster-vormige groepen vereenigd. Bij de iets langere afstelling op een voorvorkplaatje is de kristallisatie meer verward, doch de kanten der tafelen zijn nog op vele punten herkenbaar (b). 32. Margarine (fig. 78). De bij de bereiding in het groot verkregen kristallen (A) van geheel zuivere margarine behoren tot het monoklinische systeem, en bevat veel overeenkomst met die van zwavelzuren kalk, doch de scherpe hoek is hier groter; zij bedraagt namelijk 70°. Verder zijn de kristallen uiterst dun, doorgaans meer of minder bundelsgewijze samenhangend; tweelingen zijn niet waargenomen. Wanneer margarine in kokende alcohol opgelost, of menschenvet biermee bebandeerd wordt, dan scheiden zich beenen uit de bekoelende oplossing stervormige groepen (Z?) van uiterst teder naaldjes af; voegt men op dit tijdstip water bij de alcohol, dan verdwijnen de naaldjes, en men ziet beenen groepen (C) van rondelige samenhangende ligbadampjes zonder enige kristallobstructuur, welke plat zijn, en daardoor beter licht verwiend raken, geen donkere omtrekken bezitten. Na verdamping van het vocht blijven dan onregelmatige vetdorpels achter (D). Uit de etherische oplossing kristaliserende (E) zijn de stervormige groepen der margarine-naaldjes duidelijker, en scherper begrensd, dan die, welke zich uit de alcohol afzetten. De geheel biermee overeenkomende kristalgroepen, welke samen in de cellen van menselijk vet worden waargenomen, vooral wanneer dit eenigen lijd in spiritus bewaard is geweest, zijn afgebeeld in F. Margarine (fig. 70). De naaldvormige kristallen van dit zuur zijn te klein om dons vorm met zekerheid te bepalen. Waarschijnlijk zijn ze rhombische prismaten. Altijd zijn zij tot bundels verenigd, en wel zo, dat meestal twee bundels elkander kruisen, of dat, door de vereeniging, de geheele groep eenen zandloopervorm bekomt. (A) kristallen verkregen door eene langzame afscheiding bij de bereiding in het groot; (B) kristallen, die zich afgezet hebben uit een kokende alcoholische oplossing op een voorverwarmlaatje.) Cholestearine (fig. 80). De kristallen van deze stof behooren tot de gemakkelijkst herkenbare. Het zijn dunne, dikwijks zeer grote rhombische plakken, met hoeken van 79°00' en 100°50' (Schmidt). Microchemisch wordt de cholestearine beoordeeld aan haar onoplosbaarheid in water, zuren en loogzouten, en aan haar oplosbaarheid in alcohol en ether, terwijl de kristalvorm haar van de overige vetten onderscheidt. 35. Neurosterine (Jig. 84). Met deze naam duid ik een der velden aan, welke zich uit menschelijke hersenen en ruggemer, die eenige dagen in slappent spiritus bewaard zijn, van zelf afscheiden, onder de vorm van witte ondoorschijnende rhombische prismata (1). Van cholestereinekristallen. (1) Ik heb gemeend deze kristallen, welke gedurende eenige onderkoelingen, met railjnen ambtenaar Schroeder van der Kolk in het werk gesteld, dikwijfel en in grote hoeveelheid gevonden zijn, zodat zij zelfs best onderzoek van de samenstelling van de hersenen en van het ruggemerg zeer bemoeilijken, door een afzonderlijk naam te geven onderscheiden, te meer dewijl het uit de elkander wedersprekende onderzoekingen van Couerbe en van Fremy blijkt, dat de kennis van de hersenvetten nog niet tot een gewenschte klaarheid en zekerheid is gebracht. Ligt mogelijk. IISISC1IE EN CHIMISCHE: HERLEVINGSTECHNIEK. 24G hebben, die, gelijk bekend is, met in de hersenen en het ruggemerg gevonden worden, onderscheiden zich door hoek van 75° en 105°, als ook door de zeer dikwijfel afgesloopte kanten, zodat veel daardoor zeshoekig zijn. Bovendien bezitten zij zelden de tafelvorm, die voor cholestereine kristallen zo kenmerkend is. De hier bedoelde kristallen zijn onoplosbaar in water, salpeterzuur en zoutzuur. Door uit trekking van de hersenen of ruggemergmassa, die deze insluit, met ether, worden zij opgelost, desgelijks door kokende alcohol, waaruit zich door afkoeling enductor alleen vet in amorfe toestand afgeeft; evenzo uit de verdampende etherische oplossing. 553. De volgende sloffen zijn de voornaamste, die bij microchemische onderzoekingen van organische zelfstandigheden, in aanmerking komen, en wier tegenwoordigheid door bijgevoegde reagentia kan ontdekt worden, zelfs dan wanneer de aanwezige hoeveelheid onweegbaar klein is. 10. Proteïnen - verbindingen. De tegenwoordigheid van proteïnen in hare verschillende combinatietoestanden kan altijd ontdekt worden door de inwerking van geconcentreerd salpierenzuur, waardoor xanthise proteïnzuur ontstaat, hetwelk zich door deszelfs gele kleur verraadt, die, door bijvoeging van bijvloeistoffen potasch of van ammoniak, waardoor de xanthise proteïnen van deze alkalien ontstaan, nog merkbaar donkerder wordt. In vervolgens vordert de aanwending van dit reagens, is het echter, dat later onderzoek zal leren, dat de door mij genoemde zelfstandigheid met het zuur van het laatste overeenkomt. Uit deze kristallen, en zelfs in nog grotere hoeveelheid dan deze, zet zich in hersenen en ruggemerg, welke enige tijd in spiritus bewaard zijn, amorf geelachtig gekleurde vetklompjes af, die wellicht uit het zuur van olievossuur van Fremy beslaan. ONTDEKKING VAN PROTEÏNEN-VERBINDINGEN. 2 17 Hot is inzonderheid op zijn plaats voor de herkenning van die proteineverbindingen, welke in vaste toestand zijn; zoo b.v. ter onderscheiding van organische spiervezelen van andere vezelen, welke, gelijk de vezelen van het bindweefsel, tot de lijmgevende weefsels behoren. Hierbij moet men echter wel in het oog houden, dat in het voedingsvocht altijd proteine-verbindingen aanwezig zijn, zodat men zich dus niet moet laten misleiden door de gele kleuring, welke alle dierlijke weefsels daardoor aannemen, zelfs de zoutloze, waar de elementaire deelen gezien proline bevatlen. Bovendien zijn het xanthoproteïnezuur en vooral de xanthoproteïnen water oplosbaar, zodat de kleuring van het gele deel zich lichtelijk aan de naburige mededeelt. Ten einde zulke misverstanden te voorkomen is het dus noodig het dus noodig het te onderzoeken weefsel berucht met water uit te trekken, en, waar dit geschieden kan, met mede te kneden, of al het voedingsvocht, dat de elementaire deelen geeft, vooraf te verwijderen. Vroeg men er dan uitgekookt salpeerzuur bij, en liet men de geisoleerde liggende vezelen daardoor met een gele tint aan, die nog toeneemt door bijvoeging van alkalien, dan kan men zeker zijn, dat de proteïnen tot de beslagdeelen van die vezelen zelf behoort. Nog moeilijker is het met zekerheid te beslissen of de gele kleur, welke men daardoor bij organische cellen ziet ontstaan, aan het celvlies of wel aan den inhoud moet worden toegeschreven, vooral wanneer het celvlies, gelijk dat in den regel bij dierlijke cellen plaats heeft, zeer dun is. In zulk een geval moeten nog andere reacties worden aangewend, die zullen genoemd worden. Gezien de editor de wanden der cellen een belangrijke dikte, zoals die der verhoute plaatselijke cellen, dan is de aanwezige proteïne in een unite doorsneden geraakelijk herkenbaar. Bij proleineestof, die in opgekloste toestand verkeert, is het vaak niet mogelijk de gele kleuring van het gevorinde xanthoproteïnezuur, of zelfs van de xanthoproteïnen, waarvan men ten noinen, uit hoofde van hun slechte oplosbaarheid in water, waardoor, indien de oplossing zeer verdund is, de kleuring onmerkbaar wordt. In zulk een geval moet derhalve eerst het overvloitende water verwijderd worden, hetzij door verdamping, of door coagulatie, indien de opgekloste stof eiwit is. Ook herinner ik hier aan den reeds vroeger (bl. 60) gegeven regel, van namelijk bij zulke onderzoekingen geen te sterke vergrootingen aan te wenden, dewijl de vermindering der vergrooting hierbij denzelfden invloed heeft als een verdunning door bijvoeging van water. Een tweede reagens, bettelk dat in vele gevallen met vrucht tot ontdekking van proteïne-bindingen kan worden aangebracht, is geconcendeerd zoutzuur, waardoor deze een zwartachtige violette kleur aannemen. Deze kleuring ontslaat niet meteen, zooals de gele door salpeterzuur, maar eerst na een korter of langer lijdsverloop, zodat het noodig is de zelfstandigheid gedurende enige uren met het zoutzuur in aanraking te laten, helggen het beste geschikt in een met een glasplaatje bedekt glasbakje, of in een borologieglaz. Door warmte wordt de verkleuring versneld. Deze langzame werking is, wel is waar, een uitschakelen, waardoor het reagens voor het vorige ondergaat, doelt aan de andere kant heeft het zoutzuur boven het vorige. 249 Salpeterzuur heeft voordeel, van een velda donkerder en daardoor gemakkelijker zichtbare kleuring (e voorschijn te roepen, zodanald men daarmede nog de lege woordigheid van proteïnen kan ontdekken, wanneer het salpeterzuur hierbij ongenoegzaam is. De bloedschijfjes, welke door het laatste ter nauwernood gezuurd spoor van veranderde kleuring verliezen, worden in zoutzuur groenachtig zwart, het gevolg is der vermenging van de geleachtige rode oorspronkelijke kleur met de zwarte violette, welke het reagens doet ontstaan. Ik moet hier echter bijvoorbeeld, dat er ook gevallen zijn, waar de kleuring van ware proteïne-stoffen door zoutzuur zeer licht is, zodat men alsdan kon concludeeren, dat er veel onregelmatigheden aan proteïnen, terwijl daarenleen de reactie van salpeterzuur en ammoniak veel gelijkmatiger is, en altijd overeenkomstig de beschaving aanwezige proteïnen. Overigens komen bij het gebruik van zoutzuur dezelfde voorzorgen te pas, als bij dat van salpeterzuur, ten einde zich niet door het proteïne-gehalte van het voedingsvoedje te laten misleiden. Het is bekend, dat eiwit en de overige in opgeloste vorm verkrijgbare proteïne-verbindingen, met de beschreven zuren, als ook met zwavelzuur, chroomzuur en de meeste metalen zouten precipaten vormen; al deze precipaten zijn amorfe, en weinig geschikt tot herkenning der proteïnen bij microchemische onderzoekingen; ik ga de bijzonderheden van de werking derzeuren derhalve hier voorbij, den lezer hieromtrent verwijzende naar de scheikundige handboeken. Er zijn echter nog twee reagentia, welke wij hier moeten vermelden, t.w. een oplossing van bijtende zoutzuur en een oplossing van kaliumdichromaat. Geconcentreerd azijnzuur. In beide zijn de prolineverbindingen oplosbaar, in samenwerking met de bestanddeelen van de lijmgvende weeves, is welke daardoor slechts opzwellen en geleidelijk worden, ten vijl de vezelen van het veerkrachtig weefsel daardoor geen enkel verandering ondergaan. Echter, moet men zich wachten in zulk een geval, de sporen dig een oordeel te vellen, daar de graad van oplosbaarheid van de verschillende prolineverbindingen in genoemde reagenzels zeer verschillend is, zodat zij soms geen enkele geruiming tijd bieden aan hunne inwerking, bepaaldelijk aan die van het azijnzuur. Bij het gebruik van bijbehorende potasch zal men zich het beste bevinden bij de aanwending van een sterke, nagenoeg verzadigde oplossing; indien het onderzochte weefsel hierin enige uren vertoefd wordt, en later water wordt bijgevoegd, worden alle prolinestoffen opgelost. Niet alleen kan men op die wijze de scheikundige aard van de verschillende uit vezelen samengestelde weefsels herkennen, maar is het ook mogelijk te beslissen, of de straks genoemde gele kleuring, die sommige dierlijke cellen door salpeterzuur ondergaan, aan de wand of aan de inhoud moet worden toegeschreven. Indien namelijk de wanden van zulke cellen noch door azijnzuur noch door potasch worden opgelost, dan mag men besluiten, dat proline of niet, of slechts voor een gering gedeelte tot hunne bestanddeelen behoort. De nadere bepaling van de soort der prolineverbinding is door enkel mikrochemische herkenningsmiddelen in de meeste gevallen onmogelijk. Dit geldt met name van alle vaste proteïne-stoffen, geconserveerd eiwit, vezelslof, ontlekkingkorst, de zelfstandige vorm waaruit de primairvezelen der willekeurige en onwillekeurige spieren bestaan, enz. ONTDEKKing VAN AMYLUM. zich door geen enige bepaalde reactie van elkander verschillend, in werzijde dat de scheikundige samenstelling niet volkomen gelijk is. Wat de opgeloste proteïne-stoffen betrifft, zo herkennt men de eenvoud aan deszelfs eigenaardigheid om door warmte te coaguleren, terwijl de caseïne zich onderscheidt, door het praecipitaat, hetwelk een geringe hoeveelheid azijnzuur in het vocht te weeg brengt, waarin zij zich bevindt, welk praecipitaat door bijvoeging van meer zuur verder wordt opgelost. Hetzelfde is het geval met oxalzuur, vinsteenzuur en fosforzuur. Overigens laat het zich met zekerheid vooruitzien, dat wij nog slechts een gering gedeelte van de bestaande proleine-verbindingen kennen, en dat, naar mate de onderzoekingen zich uitbreiden, er meer zullen ontdekt worden, die zich door geringe maar niet minder wezenlijke wijzigingen, zoowel in samenstelling als in hunne verhouding tot andere stoffen, van de overige onderscheiden. 2° Amylum. Deze stof komt in twee derlei toestand voor, gevormd en vormloos. Beiden laten zich gemakkelijk ontdekken door bijvoeging van natrium, opgelost helst in alkohol, of in een oplossing van natriumjodide. Deze laatste wijze van het iodium als reagens aan te wenden verdient in vele gevallen de voorkeur, daar de alkoholische tinctuur zich niet zo gemakkelijk met de waterige vachten vermengt, waarin zich het amylum bevindt, als de natriumjodide-oplossing. De enige voorzorg, welke men bij het gebruik van dit reagens behoeft te nemen, bestaat daarin, dat men, ingeval de te onderzoeken stof alkalisch reageert, er vooraf eenig verdund zuur, onverschillig welk, bijvoegt, daar door een vrij of koolstofzuur en alkali de vorming van iod-amylum beloont wordt. Het gevormde amylum komt onder zeker verschillende gevallen voor. daantje voor, al naar gelang van de plant, waarvan het afkomstig is; dan eens als onregelmatige langwerpige ronde vorm, die duidelijk concentrische lagen vertoont, welke een een enkele uitzondering geplasticiseerde kern omgeven (amylo am uit aardappelen, en in vele andere gevallen), dan weer als meer zuiver ronde korrels van zeer verschillende grootte, zonder concentrische lagen (amylo uit tarwemeel enz.), of ook als veelhoekige kristalachtige vorm (amylo uit cycadeen enz.). Een geoefend waarnemer kan dikwijks op den eerste blik de soort van plant herkennen, waarvan lict amylum afkomstig is, en het is aan elk, die zich op mikroskopische onderzoekingen wenst te vestigen, om bet hoe leggen, en te raden zich hierin de noodige vaardigheid te verschaffen, omdat het amylum tot de meest voorkomende bestanddeelen van de voedsel beoort, en deszelfs korrels niet alleen in den inhoud van maag en darmen, maar soms wel in de sputa gevonden worden. Het vormloos amylum komt als zoodanig slechts in de planten voor, maar ontstaat uit het gevormde, blijft daarna door koken, blijft daarna door de chemische inwerking van zuur of alkalien. Natuurlijk treft men het vele keer aan in den inhoud van maag en darmen, en daar verdere vorm of vrij, of nog besloten in de cellen, waarin de korrels oorspronkelijk bevat zijn gevonden. Cellulose, deze zelfstandige stof, welke het voornaamste ook niet het enige bestanddeel van de wanden van alle jeugdige plantencellen uitmaakt, en ook in die der ouderen nimmer geheel ontbreekt, wordt gemakkelijk ontdekt door... 253 De opvolgende inwerking van joodium en zwavelzuur, waarbij de cellulose in amyloid verandert, wordt, welke met joodium een dergelijke blaauwe verbinding vormt als amyllum. Intussen is het ontstaan van dit amyloid aan bepaalde voorwaarden verbonden, die weer verschillend zijn, naar gelang van de lucht of minder onvermengden toestand, waarin zich de cellulose in de celwand bevindt. Door de inwerking van het zwavelzuur op de cellulose, vormt zich namelijk dan alleen amyloid, wanneer dit zuur in een bepaalde verkouding met water verdund is; is de hoeveelheid water te gering in verkouding, dan gaat deze dadelijk in dextrine over; is daarengegen het zwavelzuur met veel water verdund, dan heelt er geen verandering van de cellulose plaats. Opzettelijke onderzoekingen hebben mij geleerd, dat het vermogen van zwavelzuur, om amyloid voort te brengen, begint bij een verdunning van 10 delen zuur met 6 dozen water, en ophoudt, wanneer bij dezelfde hoeveelheid zuur minder dan 2 delen water gevoegd is. Bij nasporingen van Lowig en Ko Hiker (Annalen der naturhistorischen Gesellschaft in Hamburg, 1846, 3de serie, p. 193) bevestigd zijn, gebleken, dat cellulose, of althans een stof, die daarmede in samenstelling geheel overeenkomt, ook in het dierenrijk niet geheel ontbreekt, daar zij het hoofdbestanddeel uitmaakt van de bekleedingslagen van de tot de orde der tunicata behoorende dieren. De genoemde schrijvers delen echter niet de mening, of deze dierlijke cellulose dezelfde reactie met joodium en zwavelzuur vertoont als de planta-cellulose; mijzelf heeft de gelegenheid ontbrochen, om dit punt te onderzoeken; het blijft derhalve hen aanbevolen, die over de voor dit onderzoek noodzakelijke voorwerpen kunnen beschikken. Omtrent de verwerkingen die de cellulose hierbij ondergaat, vergelijkt men de door Mulder (Physiol. Schell. 5de all.) in het werk gel stride proeven, alsmede de latere van Schacht (Arch. d. Pharm. 2de Reiche XLVII. s. 157). Zie Holldrische Beiträge zu den anatomischen und physiologischen Wissenschaften. 1847. I. s. 212. PHYSISCHE EN CHEMISCHE HERKENNINGSMIJDDELN. 254 Gen, die ten doel hebben, om de aanwezigheid van cellulose te ontdekken, zal men derhalve wellicht met eenige inengsel van opvolgende snelheid, b.v. van 10 delen zuur met 5, 4, 5 en 2 delen water voorhanden hebben, ten einde deze na elkander le kunnen aanwenden. Bij deze beproefing op een cellulose gebalde moel, eerst het voorwerp met iodium doortrokken worden. Het best dient hierbij eene verzadigde iodium-tinctuur, ofschoon ook de oplossing van iodium in iodpotassium kan worden aanwenden. Men laat vervolgens het voorwerp droogen, en brengt er op het zuur. Hietbij deze een gepaste snelheid, dan ontstaat, indien cellulose tegenwoordig is, binnen weinige minuten de bedoelde kleurverandering; het weefsel wordt zuiver donkerblauw, indien alleen cellulose of bovendeen pectose in de celwanden bevat is, tenzij er een groene kleurverandering ontstaat, onder de tegenwoordigheid van andere ingekristalliseerde zelfstandigheden, welke op zichzelf met iodium en zwavelzuur bruin worden. Suiker. Er is wellicht geen snel, voor welke ontdekking een zoo groot aantal van herkenningsmiddelen zijn aangegeven. Om van andere methoden, als die door gisting, en de aanwending van den polarisatietoestel niet te gewagen, dewijl beide slechts voor grotere hoeveelheden kunnen in aanmerking komen, willen wij hier alleen diegene vermelden, welke bij microchemische onderzoekingen kunnen te pas komen. a. Trommer had het eerst gevonden, dat indien men, bij een oplossing van druivensuiker, een oplossing van zwavelzuur koperoxyd voegt, en daarbij vervolgens een overmaat encoder versch bereidde oplossing van bijlage polych, of omgekeerd bij een vocht, dat druivensuiker en bijlage polych opgelost bevat, zoolang zwavelzuur koperoxyd voegt, als het gevormde koperoxydhydraat zich oplost, er na eenigen tijd, en bij verwarmer dadelijk, een precipitaat van rood koperproloxyd ontstaat. Dit precipitaat is derhalve kenmerkend voor druivensuiker of glucose, daar zuiver rietsuiker niet geeft, tenzij alleen na een lange voortgezette koking, waarbij men aannemt dat een gedeeltelijke overgang in druivensuiker bevolkt plants gegrepen. Wil men derhalve door dit middel ook rietsuiker, waar deze alleen aanwezig is, ontdekken, zoals bij het onderzoek van plantaardige zelfstandigheden en weefsels kaas te pas komen, dan moet de rietsuiker vooraf door zwavelzuur in druivensuiker veranderd worden, waarbij men intussen niet moet vergeten dat ook amyloos, peul en cellulose, of schone langzaam, dezelfde verandering ondergaan. Ter ontdekking van de suiker in de urine, bij meliturie, levert deze melbode ettelijke geen volkomen zekere uitkomsten, daar, gelijk Heidel en van den Broek gevonden hebben, in urine, waarin geen spoor van suiker aanwezig is, de precipitatie van het rode koperproloxyd geregeld plaatsgrijpt. b. Volgens Pettenkofer, voegt men bij ossengal langzaam geconcentreerd zwavelzuur, tot het aanvankelijk gevormde precipitaat zich weer bevat oplost. Komt dit mengsel nu in aanraking met enig suikerhoudend vocht, onverschillig of daarin rietsuiker of druivensuiker bevat is, of andere zelfstandigheden, dan wordt dit precipitaat door het aangebrachte ossengal weer opgelost, en geeft zo de aanwezigheid van suiker aan. (1) Zie van den Broek, Over het opsporen van Suiker, in de Scheikundige onderzoekingen gedaan in het laboratorium der Utrechtsche Hogeschool. 1846. III. bl. 491. (2) Simon's Beitrag zur Physiologie, zur Pathologie, Chemie und Mikroskopie. 1843, S. 546. (3) Annalen der Chemie und Pharmacie. 1844, HI. S. 90. 25G PHYSISCHE UND CHEMISCHE HERKENNNGSMITTELEN. Standigheden die, gelijk als amylum, gom enz. door zwavelzuur in sinker overgaan, dan verschijnt dadelijk een fraaije violette kleur. Platter (1) vond, dat de reactie nog zekerder plaatsgrijpt, wanneer eerst een suikerhoudend vettige gevoed wordt, en er alsdan zwavelzuur droppels gevijst wordt bijgevoegd. Intussen is ook deze proof verre van altijd volkomen zeker en geven. Vooreerst namelijk, zoals van den Broek en Hoe fie hebben doen opmerken, ook zonder de legenwoordigheid van suiker, in een mengsel van gal en zwavelzuur dezelfde violette kleur ring als wanneer deze legenwoordig is. Het enige verschil ligt daar in, dat in dit geval een veel langere tijd gevorderd wordt, om de kleur te doen te voorschijn komen, terwijl zij, indien suiker aanwezig is, zich schier dadelijk vertoont. Maar indien het cr, ten tweede, op aan komt, om suiker in de urine te ontdekken, dan kan men zich op deze methode nog minder verlaten, daar, zoals als van den Broek gevonden heeft, de extractiefsloten der urine met de suiker de eigenschap delen van de meer genoemde violette kleur in een mengsel van gal en zwavelzuur te voorschijn te roepen, alhoewel de kleursverandering ook in dit geval langzamer plaatsgrijpt dan met suiker. Dat dit herkenningsmiddel overigens bij het onderzoek van plantaardige stoffen, waar tevens amylum, gom, of cellulose voorhanden zijn, geen de moindste waarde heeft, spreekt van zelf. Eene derde methode, die van Runge, berustt op de ONTDEKKING VAN SUIKER. 1857 Een van de eigenschappen van suiker, om, onder de tegenwoordigheid van zwavelzuur, door verwarming fosforzuur te vormen, en dus zwart of donkerbruin te worden. Hetzelfde is het geval bij de aanwezigheid van zoutzuur, waarvoor Reich heeft aanbevolen. Voor plantaardige stoffen kan deze methode in het geval in geen enkele aanmerking komen. Bij dierlijke vleeslen, bepaaldelijk urine, kan zij met meer voordeel worden aangewend, en zijn slechts weinige droppelen in een klein uitdampschaaltje of borologieglaasje met een zeer geringe hoeveelheid van het zuur verwarmd, voor de proof voldoende; doch op de door bar verkregen uitkomsten kan men zich echter niet geheel verlaten, daar soms, ook zonder dat suiker aanwezig is, een bruine kleuring ontstaat in urine, die met zwavelzuur vermengd zijnde, uitgedamd wordt (van den Broek). Of zulks ook bij het gebruik van zoutzuur het geval is, is nog niet onderzocht. Ook door koking van een vocht, waarin druivensuiker aanwezig is, met bijtende kalk, wordt fosforzuur gevormd, en ontstaat er dus een bruine verkleuring. Moore heeft dit middel dan ook tot herkenning van suiker aanbevolen, doch daar suiker niet de enige organische zelfstandigheid is, waardoor deze kleuring ontstaat, zodat bv. niet suikerhoudende urine soms door behandeling met bijtende kalk donkerbruin wordt, zijn de aldus verkregen uitkomsten alinea's verre van zeker en leiden. Het meer voldoende wordt deze handelwijze, indien men bij het met kalk gekookte vocht, volgens den raad van Heller, salpeterzuur voegt; onmiddellijk ziet men dan duidelijk. Simon’s Beiträge, I. s. 546. Archiv. für physiologische und pathologische Chemie und Mikroskopie. 1844. II. 2. s. 212. II. PHYSISCHE EN CHEMISCHE HERKENNINGS-MIDDELEN. Cens en siroopgcur, dan kan men het bestaan van druivensuiker aanvaarden. Doch niet zelden ontkleedt zich boven de andere stoffen, die de herkenning van deze bijzondere geur moeilijk maakt, zo niet onmogelijk. Van andere handelwijzen zouden hier kunnen genoemd worden, zoals die van Raspail, om de tegenwoordige vorm van suiker in plantenweefsels te ontdekken, door de rode kleur, welke een mengsel van eiwit en zwavelzuur daarin te weeg brengt, doch waarvan reeds door Decaisne en Payen de onzekerheid is aangewezen. Verder die van Reich, om rietsuiker en druivensuiker van elkaar te onderscheiden door de koking met bichromaat potas, waardoor in het eerste geval groen chromoxyde geprecipiteerd wordt; of door bij het suikerhoudend vocht bijtend natriumchloride en vervolgens bij het kookende mengsel salpeterzuur kaliumoxyde te voegen, waardoor, bij tegengang van rietsuiker, een violetblauw, en bij die van druivensuiker een vuilbruin precipitaat gevormd wordt. Deze laatste methoden zijn echter alleen bruikbaar bij tamelijk geconcentreerde oplossingen van suiker, en vorderen bovendien nog een nadere toetsing, in hoeverre deze reacties alleen door suiker, en door geen andere organische stoffen ontstaan. Uit dit overzicht van verschillende herkenningsmiddelen voor kleine hoeveelheden suiker blijkt, dat geen van deze tot hier toe bekende tot volkomen zekerheid leidt, en dat men, waar deze gevorderd wordt, daarheen alleen kan geraken door de afscheiding en daarstelling van de suiker in de zuiverste vorm. 5° Olio- en vetachtige stoffen. Bij microscopische onderzoekingen van organische weefsels en zelfstandigheden komen de vetstoffen onder drie vormen voor: 1° besloten in afzonderlijke daarvoor bestemde blaasjes of cellen, die, al naar de mindere of meerder vastheid van het vet, eenen meer rondachtigen of veelhoekigen vorm bebben; 2° als kristallen, en 3° als druppelvormige of meer onregelmatig gevormde ligchaampjes. De algemeenste eigenschap, waaraan men deze stoffen herkent, is hunne oplosbaarheid in ether. Bij de microchemische bepaling hierdoor, is het noodig het voorwerp, waarin men hunne tegenvoordeel vermoedt, vooraf te drogen. Dit gebeurt het best op een gewoon dekplaatje, hetwelk vervolgens in een horologieglas wordt geplaatst, waarin ether wordt gegoten, en hetwelk men dan met een grooter glasplaatje bedekt, om de verdamping te verhoeden. Is het vet onder een bepaald kristalvorm voorhanden, dan kan men hieruit ook deszelfs aard opmaken, waaromtrent reeds vroeger voor de meest voorkomende vellen de noodige aanwijzigers gegeven zijn. Intussen bewijst het ontbreken van eenige kristalvorm geen geheel ontbreken van het een of het ander kristalliseerbaar vet. Margarijn en stearine bv komen, bij de tegenwoordelijke aanwezigheid van de vloeibare olie, in den amorphe toestand voor. In dozen toestand laat men zelden echter de vetstoffen reeds met vrij grote zekerheid, ook zonder de aanwending van ether, herkennen; gelens (als gevolg van hun sterk lichtbrekend vermogen) aan de donkere randen der daardoor gevormde ligchaampjes, en in derdaar gevulde blaasjes; anderendeels, wanneer zij vrij in enig vocht drijven, aan hunne geringe soortlijke zwaartes, waardoor zij zich altijd aan of nabij deszelfs oppervlakte bevinden. Aan de vorm en andere eigenschappen der vrije vettige-chaampjes laat zich verder met tamelijk zekerheid berken, of zij grootendeels uit vloeibaar vet of olie, of wel uit een der vastere vetten bestaan. In het eerste geval namelijk hebben zij, indien het vocht, waarin zij drijven, in rust is, een eenvormige bolvormige gedaante (z. fig. 81), en bij verwijdering van het voorwerp ontdekt men de beeldjes van de zich lager bevindende voorwerpen, of van diegene, wier beeld door den spiegel wordt teruggekaatst (verg. bl. 44). Schudt men het vocht, waarin zij bevat zijn, en brengt daarop hiervan eenen druppel onder het mikroscoop, dan blijkt het dat zij hierdoor niet van gedaante veranderd zijn. Bestaan daarentegen de ligchaampjes uit een mengsel van een bij de gewone temperatuur vloeibaar vet, b.v. elaine, met een zekere hoeveelheid van een ander, dat bij denzelfden warmtegraad vast is, zoals margarine, dan nemen de vroeger bolronde ligchaampjes of druppels door schudding eenen langwerpig vorm aan (z. fig. 85), die na eenig tijdverloop weer in den bolronden overgaat. Is eindelijk de hoeveelheid van het vaste vet verre overweegt, zonder dat zich hier echter nog kristallinisch afscheidt, dan verloopt de ligchaampjes eenen zeer onregelmatige vorm (z. fig. 82), welke door schudding weinig of niet verandert. Vetders onderscheidt men van amorphe vetlachterjes ook nog van andere lichte dingen, waarbij zij eenige oppervlakte overeenkomst hebben, zoals amyloesk korrels, de amorphe klompjes van koolzuurzout, kalk enz., door de verschijnselen, die zij bij de drukking tusschen twee glasplaatjes opleveren. Vet is altijd week, en wordt door drukking uitgebreid, zonder dat er barselen ontslaan, en wanneer het tot de vloeibare soorten beboort, vloeien de in elkanders nabijheid komende druppels ineen; terwijl de andere lichte dingen, waarmee het zou kunnen verwisseld worden, een veel sterkeren weerstand aan de drukking bieden, en daarbij niet van vorm veranderen, of tot meerde slukken van een barsten. Vetkristallen, eindelijk, welke, gelijk die van neurostearine (fig. 84, verg. bl. 84), voor kristallen van het een of ander zout der in het organisme voorkomende alkalien of aarden zouden kunnen worden aangezien, worden daarvan gemakkelijk onderscheiden, door het voorwerpplaatje, waarop zij zich bevinden, even te verwarmen, waarbij zij smelten en vormloos worden. Wat de vetzuren aanbelangt, zo is de gedaante der kristallen van het margarijnzuur en van het stearinzuur, waaraan deze beiden het best onderkend worden, reeds vroeger (blz. 244-245) beschreven. 6° Etherische olieën en harsen. Deze kunnen allen bij het onderzoek van plantaardige delen in aanmerking komen, en daar tot verwisseling met vetten olieën en omgekeerd aanleiding geven. Ze zijn waar verraden zich de eersten meestal door eenen eigendomlijken reuk, maar er komen toch gevallen voor, waar, zoals bij de etherische olie, die aan de oppervlakte van sommige pollen soorten (der Malvaceen, der Liliaceen enz.) voorkomt, de hoeveelheid zeer gering is, om door den reuk herkend te worden. De droppels die eens etherische olie in water, worden onder de microscope vrij gemakkelijk van die etherische vellen oliën te onderscheiden. Zij zijn veel minder scherp begrensd, vormen strepen in het vocht, en zoeken zich aan de oppervlakte uit te breiden. Daar gekomen vormt de etherische olie een dunne laag, die, bij opvallend licht, iriserende kleuren verloont (verg. bl. 6G). Bovendien zijn de etherische olieën oplosbaar in teepenthtolie en kouden alkohol. Pollenkorrels bv., in een van deze beide vloeistoffen geplaatst, verloopt daarom niets van bet gevecht afvloeijend van de olie, welke bij de bevochtiging met water gezien wordt. Harsachtige stoffen, die overigens in verschillende voorwerpen altijd met etherische olieën vermengd voorkomen, kenmerken zich door deze zelfde oplosbaarheid in teepenthtolie en koude alkohol, terwijl zij daarentegen in ether, waardoor de vellen altijd worden opgenomen, dikweren niet oplosbaar zijn. Slijm. Onder de naam van plantenslijm zijn, behalve de meer bepaaldelijk aldus genoemde zelfstandigheid, in bevertelings allerlei stoffen begrepen geworden: verschillende soorten van gom en dextrine, pectine, vormloos amylum, en mengsels van proleine-verbindingen, zooals zij in de jeugdige cellen voorkomen. Onder deze verschillende stoffen kunnen alleen de laatsten en het vormloze amylum microchemisch worden aangewezen. Bevrijding van de overige genoemde stoffen is alleen na afscheiding van genoegzame hoeveelheden daarvan mogelijk. Wat het dierlijke slijm aanbelangt, zo is datgene, wat gewoonlijk onder die naam verstaan wordt, — namelijk het product van de afscheiding, aan de oppervlakte van de verschillende soorten van slijmvliezen, — mede een zelfstandigheid, welke aard zeer uiteenlopend is, en gewijzigd wordt, door de aard van de organen zelf en door de loestand, waarin elk hunner zich bevindt. Niemand eeltjer is hetzelfde, maar allemaal een mengsel van een vocht met georganiseerde deeltjes, welke in de natuurlijke gezonden toestand niet anders zijn dan de afgesloten goed gevonden epitheliumcellen van het slijmvlies, doch die in de ziekelijke toestand, bij vermeerderde slijmproductie, in veel grotere mate gevormd en afgestoten worden, op een lageren vormingstraat blijven staan, zodat men in het ziekelijke slijm eindelijk niet anders dan rondachtige lichaampjes waarneemt, welke in niets, noch wat hunne gedaante, noch wat de verhouding tot reagentia aanbelangt van de eeltjes verschillen, en ook als identisch met deze schijnen te moeten beschouwd worden. Zoowel in slijm als in etter zijn deze lichaampjes blaasjes, waarvan het hulsel, tot de proteïnen verbonden, zich in azijnzuur oplost, terwijl daarbij in elk blaasje een tot vier zeer kleine lichaampjes of keentjes te voorschijn komen, die voor deze bijvoeging moeilijk zichtbaar waren. Overigens kunnen er, zoowel in de grootte derse cellen als in het algehele aantal der kerne, en in andere opzichten, nog verschillen bestaan, welke uitvoerige vermelding hier echter niet te huis behoort. Uit het gezegde blijkt, dat er, tusschen de stof, die aan de oppervlakte der ziekelijke slijm vliezeplaat wordt afgescheiden, en het water, geen ouderscheid der daarin aanwezige georganiseerde deeltjes wordt waargenomen, maar daarentegen bestaat er verschil tusschen de vachten, waarin die deeltjes zwevende worden gehouden. In het slijmvet is een soep opgelost, die men slijmstof kan noemen, en welke in het waren etter niet voorkomt. Deze stof kan microchemisch herkenbaar worden. Vooreerst verenigt zij zich niet goed met water, en lost zich daarin ook weinig op, zodat indien men... 264 Men slijm met water onder het mikroscoop brengt, liep niet gelukt, ook niet door het been en weer schuiven van het deksplaatje, om de taaije geheimen te doen vervallen, en heeft geheele mengsel dun en gemakkelijk vloeibaar te doen worden. Voegt men er daarentegen bijtende kalium of ammonium bij, dan geschiedt deze oplossing weldra. De meest kenmerkende eigenschap van deze slijmstof is het praecipitaat, belwelk er organische zuren, namelijk azijnzuur, oxazuur en wijnsteenzuur, vormen, en hetwelk zich, onder het mikroscoop, zeer fijnkorrelig vliesvormig vertoont, met plooien en streepjes, die men zich wel voor vezelen te bouwen. Door overmaat van zuur wordt dit praecipitaat niet opgelost, gelijk met casine plaats grijpt. Men kan aan deszelfs ontstaan altijd met zekerheid de tegenwoordigheid van slijmstof herkennen, en ook tamelijk wel de betrekkelijke hoeveelheid van bevat te bepalen. Gal. De tegenwoordigheid van gal wordt herkend aan die van haar nog niet in den geheel zuiveren toestand bekend kleurend beslanddeel (bilirubine van Gmelin, cholepyrrhine van Berzélius), hetwelk de eigenschap bezit van, door bijvoeging van salpeterzuur, eerst groen, dan blauw en eindelijk geelachtig rood te worden. De geïntereyleerde hoeveelheid gal, welke zich onder andere organische stoffen, bloed, urine, de overblijfselen van spijzen in de maag en darmen, enz., vermengd bevinden, laat zich op die manier ontdekken. Doorgaans is de aanwending van het microscoop hierbij overbodig, maar, wanneer het bij de verdieping van de stof na auwkkeurig onderzoeken, dan doet men wel de reactie onder het microscoop leeg doen grijpen, ten behoeve van het aandelen te leeren kennen, dat ONTDEKKING VAN GAL, VAN L'UEl'H. De gal kleurstof aan de algemene kleuring van de slof houdt, daar deze bovendien ook andere kleurende bestanddeelen dan bevatten, welke van de gebruikte spijzen afkomstig zijn. Tot ontdekking van de aanwezigheid van gal kan ook de door Peltenkofer ontdekte viooltje blauwe kleuring dienen, ontstaande door de bijvoeging van suiker en zwavelzuur, waarvan reeds op bl. 255, als een van de middelen tot opsporing van suiker, is gewag gemaakt. Intussen is het nog verre van zeker te zijn, dat het alleen de gal is, die deze reactie bezit. Volgens van den Brock (1) ontstaan bij de verwerking van salicine, en vooral van de daaruit getrokken salicylzuur, met zwavelzuur kleuren, die met de door gal opgeleverde de grofste mogelijkheid overeenkomst vertonen. 9° Ureum. Het ontdekken van de tegenwoordigheid van ureum in dierlijke vochten, gelijk bij bloed, zwef, glasvloeistof in ogen, hydrofische vachten enz. waarin het gewoonlijk niet, of, zo al, in een boogst geringe hoeveelheden voorkomt, behoort tot de belangrijkste opgaben van de microchemie. Hierbij is het vooraf noodig het te onderzoeken vocht in een waterbad te doen uitdampen; vervolgens wordt het overblijvende met alkohol gedestilleerd, welke, behalve het ureum, ook nog eenige aanwezige stoffen, suiker, vetten, enz. opneemt. De alcoholische oplossing wordt uitgedampt, en het overige weer in zo veel mogelijk water ontdooid. Van den Broek heeft ook aangetoond, dat het niet alleen het dusgenoemde cholinezuur is, waaraan deze reactie toekomt, zoals Pettenkofer beweerd heeft, maar dat zij ook met de meeste andere galbestanddeelen evenzeer ontstaat. Is er geen eiwit in het vocht, dan wordt de verdamping tot droog worden toe, en de uittrekking met alcohol niet verceryd, maar kan men bij het tot siropdikte uitgedampte vocht dadelijk het salpeterzuur voegen. PYSISCHIEN EN CHEMISCHE VERSTERKERSMIDDELEN. Hierbij moet men, evenals bij de vorige recepten, vooral de volgorde van de onderdelen, als de hoeveelheden, heel nauwlettend aanhouden. Men brengt eerst de leucinezuur, dan de azijnzuur en daarna de peptone in een emmertje, voldoende om ongeveer 2 liter bouillon te vormen. Dit emmertje wordt dan in een pan met laag vuurtje gezet en met een losse dekschotel afgedekt, waarbij de pan regelmatig worden geschud om een gelijke verhitting te bewerkstelligen. Nadat het vuur is gedoofd, wordt de soep onmiddellijk in een marievat gedaan, waarin men een koud watje aan doet om alle bouillon te behouden. Van de versterkers zullen we eerst het bouillonkristallen bespreken. Ongeveer 3 gram van het een of ander van deze kristallen wordt op een warme gietplat gesprengd, met een paar druppels water aangediend, tot een pasta wordt verkregen, die dan op een heet, maar niet kloppend, vuur in een kleine ijzeren pan worden gesmeerd. Nadat het vuur is gedoofd, wordt de pan met de pasta erop afgeplakt op een koejeblad gezet, waarop men een droppel alcohol, en daarna een droppel zuur, sterk salpeterzuur, naast legt, zodat de beide druppels langzaam invloeien. Is er ureum aanwezig, dan ziet men weldra de kristallen van salpeterzuur ureum voorzien komen, welke beschreven en in fig. 66 afgebeeld zijn. Voor de mogelijkheid hierbij plaats hebbende verwisseling met de kristallen van salpeterzure soda verwijs ik de lezer naar het gezegde op bl. 227. Ter bevestiging van het door salpeterzuur verkregen resultaat, kan men bij een andere droppel van de siroopdikke oplossing een droppel voegen van een verzadigde oplossing van oxalzuur, waardoor de kristalen van oxalzuur ureum ontstaan (fig. 67, verg. bl. 240). Indien de hoeveelheid ureum zeer gering is, verdient deze reactie zelfs de voorkeur, omdat het oxalzure zout nog minder oplosbaar in water is, dan het salpeterzure. Mogten er, noch in het een, noch in het andere geval, door enkele vermenging der genoemde reagentia met het vocht kristallen gevormd worden, dan kan zulks veroorzaakt worden door dat de hoeveelheid ureum zoo gering is, dat zoowel het een, als het andere zout daarin opgelost blijft. Indien dit plaatsheeft, dan zullen zich de kristallen nog na de verdamping van het vocht op het voorwerpplaatje vertonen. Bij de vermenging van groote hoeveelheden, moet het vat, waarin deze geschiedt, in een koud makend mengsel geplaatst worden, ten einde de ontleding te voorkomen, die het gevolg is van de zich ontwikkelende warmte. Wanneer men zulke geringe hoeveelheden aanwendt, als voor de mikrochemische ontdekking voldoende zijn, is deze voorzorg echter niet noodig. ONTDEKKING VAN UREUM, CYSTINE, GRINZUUR. Eindelijk herinner ik me aan den reeds vroeger (bl. 228) vermelde invloed van bet ureum op de kristalvorm van bet chlor-soda. Werkelijk kan men, indien zij uit een chlor-soda-houdende oplossing door langzame verdamping der gelijken kristallen afzetteren als in fig. 46B en C zijn afgebeeld, met groote waarschijnlijkheid besluiten tot het gelijktijdig daarin aanwezig zijn van ureum, doch opzettelijk onderzoek heeft mij geleerd, dat hiertoe de boveelheid ureum in verhouding tot die van het chlor-soda vrij aanzienlijk moet zijn; en daar bovendien door snelle verdamping van een zuivere chlor-soda-oplossing, wel is waar niet even goed gevormde, maar toch dergelijke tetraedrische en kruisvormige kristallen ontstaan, zoodat het raadzaam is zich op dit kenmerk voor de tegenvoordeeling van ureum nimmer alleen te verlaten. 10. Cystine. De regelmatige zeshoekige tafelen (fig. 75 verg. bl. 245), waaruit deze zelfstandigheid bestaat, doen haar in voorkomende gevallen zonder moeite herkennen, terwijl zij, door haar barre oplosbaarheid in mineralen zuren en bij enkele alkaliën, van andere onderstof wordt, waarmee de kristallen enige oppervlakkige overeenkomst hebben. Overigens kenmerkt zich de cystine nog door de zwarte kleur, welke zij door cooking in een oplossing van loodyd en kaliumchloride weeg brengt, ten gevolg van de vorming van zwavellood, alsmede door den eigenlijk reuk, die zij bij de verbranding ontwikkelt. 11. Urinzuur en urinzuurzouten. Het vrije urinzuur wordt gemakkelijk aan de voorraad van deszelfs kristallen (fig. 68) en aan de eigenlijke reactie met salpeterzuur herkend (verg. bl. 240). Tot deszelfs oplossing zijn meer dan 1000 delen water noodig. In urine is echter meestal een te grooter hoeveelheid aanwezig, daar de oplosbaarheid bevorderd wordt. wordt door de tegenwoordigheid van de fosforzure zouten. Door bijvoeging van salpel of zoutzuur, wordt het urinezuur uit de urine gepraecipiteerd, gewoonlijk onder de vorm van kristallen, soms welke ook (1), namelijk wanneer er te veel galakteenstof aanwezig is, als een amorfe poeder, waarvan de aard dan niet door enkel microscopisch onderzoek, maar door behandeling met salpeterzuur moet worden uitgemaakt. De urinezuren van ammoniak, soda en potas, kalk en magnesia, zijn in warm water merkelijk meer oplosbaar dan in koud. Zij vellen zich dan ook bij de afkoeling uit de oplossing af, waarvan vele urinbezinksels voorbeelden opleveren. Over de vorm van deze uraten is reeds op blz. 241 bet noodzakelijk gezegd. Altijd wordt deze aard gemakkelijk herkend door een weinig van de te onderzoeken stof op een voorwerkplaatje te vermengen met een druppel azijnzuur of zoutzuur, waarbij zich zeer snel de kristallen van het urinezuur vormen. Wat de aanwezige basis betreft, zoo kan deze vervolgens door de daarvoor geschikte reagentia in de oplossing herkend worden. Hippuurzuur. Wanneer dit zuur in urine bevat, is, dan wordt het er uit gepraecipiteerd, door bij het lot sirupdikte uitgedampte vocht zuiver geconcentreerd zoutzuur te voegen. Zuiverder verkrijgt men beter door, volgens de methode van Gregory (2), de urine eerst met kalkmelk te vermengen, maar verder op gelijke wijze te beleiden. Het door zoutzuur gevormde praecipitaat wordt in een watervat opgevangen. gedroogd, en volgens met anhydriekse ether gedegereerd, welke het hippuurzuur opneemt, dat, na verdamping op een voorwerpplaatje, onder den in fig. 71 (verg. bl. 242) afgebeelden kristalvorm overblijft. De vorm van deze kristallen is intussen niet zo karakteristiek, dat er geen verwisseling met andere zelfstandigheden mogelijk zoude zijn. Ook is het zekerheidshalve altijd raadzaam de kristallen nog aan een nader onderzoek te onderwerpen, waarbij, echter, bij het gebruik van de microscoop, een hoogst geringe hoeveelheid voldoende is. Inzonderheid kan er lichtelijk vervanging ontstaan door het ureum, dat, in het praecipitaat aanwezig zijnde, medio door de ether is opgelost, en, waarvan de kristallen (z. fig. 65) enige overeenkomst hebben met die van hippuurzuur. Dit laatste onderscheidt zich echter door een veel moeilijkere oplosbaarheid in water, waarvan het 575 deel behoeft, terwijl ureum zich in een daarop gelijk gewicht water oplost, uit welke oplossing dan, door vermenging met salpeterzuur, zich de meer beschreven kristallen van salpeterzuur ureum afscheiden. Hippuurzuur is verder oplosbaar in bijvoorbeeld kaliumchloride, welke oplossing met deutochloreum ferrum een oranjekleurig praecipitaat vormt. Van urinzuur onderscheidt het zich door deszelfs oplosbaarheid in ether en alcohol, door een geheel verschillend kristalvorm, en door het ontbreken daarvan de voor het eerst zuur eigendomlijke reactie, bij behandeling met salpeterzuur of ammoniak. Bij verhitting van hippuurzuur in een proefbuisje, worden benzozuur (z. de kristallen in fig. 72) en benzozoure ammoniak gesublimeerd, met een weinig van een olijfachtige zelfstandigheid, terwijl zich een reuk ontwikkelt als van Tonka-boonen en later van bittere amandel-olie. PHYSICHE EN CHEMISCHE HERKENNINGSMIDDELEN. 13° Mellazuur. Dilutief zuur behoort niet tot die stoffen, welke zich door sterk sprekende reacties onderscheiden; bet is daarom moeilijk te zien, kleine hoeveelheden ervan met zekerheid aan te tonen. Nog minder, met het meest zorgvuldige onderzoek, kan men het meeste van de kristallen, in fig. 75 (verg. bl. 242) zijn afgebeeld, en van welke verkregen wordt, door het alcoholische aftreksel van de slof, welke men op melkzuur onderzoekt, uit te dampen, het overblijvende in water op te lossen, de oplossing met koolstofzuur loodyoxid te verdunnen, en bij heel opgeloste melkzuur loodyoxid zwavelzuur zinkoxid te voegen, waardoor zwavelzuur lood gepraecipiteerd wordt, en melkzuur zinkoxid opgelost blijft. De door uit dampen verkregen kristallen van dit zout hebben eeuwige overeenkomst met die van zwavelzuur zinkoxid; zij onderscheiden zich er van door hun mindere oplosbaarheid in alcohol, en door het in zuren onoplosbare praecipitaat, dat chlorbazinaam met het in water opgeloste zwavelzure zout geeft. Melkzuur wordt van azijnzuur onderscheiden, door de niet vlugvige verwerking, en door de bloedroode kleur, welke het laatste aanneemt, wanneer het met ammoniak verzadigd is, en er dan chloorzure salpeter bijgevoegd wordt. 14° Koolstofzure zouten worden bij mikroskopische onderzoekingen gemakkelijk herkend, door bij het voorwerp eeuwig zuur te voegen, bij voorkeur salpeter- of zoutzuur, waardoor het koolstofzuur vrij wordt, en onder den vorm van luifbel- ONTDEKking van MELKZOUT, van KOOLSTOF, van ZWAVELZOUT. ZOUTEN. De ontwikkeling van gassen, die bij microchemische nasporingen het enige gas is, welke onder die omstandigheden zich ontwikkelt, is een wijze om de verschillen van in water opgeloste als van niet opgeloste carbonaten ontketen, mits in het eerste geval de oplossing niet al te verdund is, daar dan het vocht het vrijwordend koolstofzuur opgelost houdt. Wat de onoplosbare koolstofzure zouten, te weten de koolstofzure kalk en magnesia, betreft, waarvan inzonderheid het eerste zoo algemeen tot de bestanddeelen der vaste organische weefsels behoort, zoo heeft men meermaals de plaats, waar zich de luchtbellen ontwikkelen, ook als de eigenlijke zitplaats van het kalkzout beschouwd. Dit is intussen niet altijd juist; een nauwkeurige waarneming leert, dat de gasontwikkeling bij beenderen, tanden, koralen enz. bij voorkeur begint aan de uitstekende punten van het voorwerp, zonder dat deze punten steeds moeten samenvallen met de plaatsen waar de koolstofzure kalk het meest is opgehoopt. Nog moet ik hier herinneren, dat de koolstofzure zouten, welke in de asch van organische lichaamsdeelen gevonden worden, in zeer vele gevallen afkomstig zijn van de verbranding van zouten, waarin de basis oorspronkelijk met een organisch zuur verbonden was, welke door de hitte ontbonden is. 15° Zwavelzure zouten. Voor de ontdekking van deze zouten in opgeloste toestand, zijn chloride of, naar omstandigheden, salpeterzure baryt, de meest gebruikelijke en werkelijk ook de gevoeligste reagentia. De gevormde zwavelzure baryt is wit en oplosbaar in zoutzuur. Wanneer de vermenging spoedig plaats vindt, dan bestaat het praecipitaat uit niet samenhangende korreltjes (PI. Ill fig. 58 yl), welke te klein te zijn om door het blad te worden opgemerkt. 