Nederlandsch Tijdschrift voor Liefhebbers der Jagt und Visscherei
?jPO>r$0 'O; P0(S" :••{• V*;W •~9 ■ ^ %* ■H m, ■ Or OO o &mmi k * * '■ ? j \ WAlraiSSCHERiJ|^ M t llSill.Yn.li .. ,<|MV?^ 1857. ^J;MSmM - 4- iePfii^iP AKNHKAI h. J.ll.MKUNK I N H 0 TJ D. BLADZ. Geschiedenis van eenen herlsvanger. Door den burg- graaf Ponson du Terrail. (Vervolg) I De Spoorwegen en de Jagt . . . 32 lets over het Wetsontwerp ter regeling van de Jagt en Visscherij 30 Allerlei 40 Proeve eener Nederlandsche Jaglterminologie , door Verster van Wulverhorst 4<9 Verslag van de Jagt en Visscherij in de provincie Groningen, over 1856 89 Hoe Nancy aan dien mooijen naam kwam : — ik aan Nancy, en wat verder met haar gebeurde. ... 97 Allerlei d09 Verslag van de Jagt en Visscherij in de provincie Utrecht, over 1858 113 Oom Tobias. . , 119 Allerlei 137 Wot ran 1857, lot regeling der jagt en visscherij. . 159 Aanvullingen van de Jagtterminologie 460 Verslag van de Jagt en Visscherij in de provincie Zuid Holland, over 1856 161 Verslag van de Jagt en Visscherij in de provincie Noord-Brabant , over 1856 172 Redevoering van den Heer H. Sassen 180 Vonnis van het kantongeregt te Boxmeer . . . .195 Eene Reigerjagt met Valken. Uit de herinneriugen van den pikeur C. Ranch. (Vervolg) 201 Verslag van de Jagt en Visscherij in de Provincie Friesland , over 1856 215 Vonnis van de Regtbank te Goes 221 Katoengaren voor Vischnetten aanwendbaar; met eene toegift over den Flaring 225 Oom Tobias. (Vervolg). ....,..,. 257 Over den eigendom, bescherming en de verantwoorde- Hjkheid der honden in derzelver beteekenis, gevol- gen en verband met den eigenaar , . 241 Eene herinnering uit mijne jeugd 246 Er is altijd een geluk bij een ongeluk 255 Allerlei 257 Boekaankondiging 260 De Jager en de Polsdrager 261 Ongeloofelijke en toch ware geschiedenis van de Jagt des Hecren Cliay 266 Allerlei 505 r* c& (SD GESCHIEDENIS VAN EENEN HERTSVANGER. DOOR DEN BUltQGBAAF PONSON DU TERRAIL. ( Vervolg.) Landry bragt den herfst op Preil door: deze herfst was heerlijk. Hij had zich op het kasteel ingerigt , zijne meute had hij doen overkomen; hij joeg dagelijks, en gewoonlijk begeleidde ik hem. Ik beminde hetgene hij beminde ; zijne neigingen waren de mijne gewor- den; ik vond een buitengewoon genoegen in alle de tooneelen van eene parforcejagt en van een hallali. Mijn vader glimlachte wanneer hij mij , zoo tenger en toch zoo moedig tevens, te paard zag stijgen, en noemde mij Diana, de jageres. Eerst in het begin van January vertrok Landry om VUFDE JAARCANG. 1 zijne dieiist Ic licrvattcn; hij ging loen van de mus- ketiers in bet regiment Bretagne-ruiterij over. Gedurende dien tijd bleef de burggraaf de Mailly ons nu en dan bezoeken; hij gedroeg zich steeds met toegenegcnheid jegens mijnen vader, voorkomend en ccrbiedig jegens mij. Geen vvoord van liefde ontsnapte hem, en toch gevoelde ik dat hij mij beminde; som- wijlen boezemde hij mij cene soort van smartelijk me- delijden in, steeds vermengd met dien onverklaarbaren afkeer, welken ik altoos voor hem gevocld had. Februarij en Maart waren spoedig vcrloopen. Landry zoude in het laatst van September terug komen , welk tijdstip voor ons huwelijk bestemd was, toen een vreeselijk ongelnk , dat helaas ! niemand voorzien kon , alle deze plannen van geluk kwam omverwerpen, en de rustige toekomst , die mij toelachte in eenen storm deed veranderen. Tegen het einde van April ontvingen wij van Landry den volgcnden brief , nit Versailles gedagteekend : HI. »Mijn waarde vader en mijne goede, kleinc Rosa ! Op het oogenblik ontvang ik eene tijding van den notaris te Darmstad , in Duitschland , die mij den dood aankondigt van eenen verren bloedverwant , den ridder de Rev , welke mij tot zijnen erfgcnaam heeft benocmd. Dc ridder de Rey was de laatste afstammeling van den protestantschen tak onzer familie. Zijn overgrootvader verliet Frankrijk, tijdens de herroeping van het edict van Nantes, en vestigde zich te Darmstad. De ridder is gestorven zonder kindercn, en heeft het billijk ge- acht zijn aanzienlijk vermogen, dat honderdduizend daalders bedraagt, na te laten aan hen, die zijnen naam dragen. Ik vertrek om deze erfenis te gaan ontvangen, en ik zal alles aanwenden om in September bij u terug te zijn , om u niet weder te verlaten. De zwier van het hof en zijne luidruchtige vermaken hebben mij nimmer kunnen bekoren. Mijn geluk is te Preil al- leen. Vaarwel, mijn waarde en goede pleegvader , vaarwel mijne lieve Rosa , denk dikwyls aan hem , die steeds aan U denkt, en u ieder imr in gedachte voor zich ziet. Landry de Rey." Zonder juist te weten waarom, wekte deze tijding eerder droefgeestigheid dan blijdschap bij ons op. Wie toch zal den zonderlingen invloed van het voorgevoel tegenspreken ! Er kwam iets vreeselijks bij ons op : wij vreesden dat deze reis noodlottig voor Landry worden kon. Helaas ! het was niet meer mogelijk die te beletten : op het tijdstip waarin wij den brief ont- vingen , was Landby op reis en waarschijnlijk den Rhijn reeds overgestoken. Wij bragten acht dagen in ecnen doodelijken angst door. Den negenden ontvingen wij eenen brief van den markies. Hij was in Darmstad aangekomen, en zijne reis was zonder beletselen volbragt. Wij waren een weinig gernst gesteld, en ik bcantwoordde hem in eenen langen brief, aan welks slot mijn vader met zijne bevende hand eenige regelen bijvoegde. Tegen hct einde derzelfde maand , schreef Lanbry ons op nieuw. Hij had eenige bezwaren ontmoet, en de dnitsche bloedverwanten van den ovcrledenen wier- pen tallooze moeijelijkheden op, in de hoop van de erfenis, die him ontsnapte, te behouden. Landry meldde, dat deze verwikkelingen hem zouden noodza- ken zieh eene maand langer te Darmstad op te hou- den , waar hij overigens met onderscheiding werd bejegend. Wij getroostten ons dit uitstel , en verm its de zomer naderde , begon ik mijnen huwlijkstooi in orde te brengen. De liefde tot Landry deed mij ge- nocgen in dezen opschik vinden. Landry schreef ons nog eenige malen , toen op eenmaal zijne brieven achterbleven ; er verliep eene maand , eene tweedc volgde , en onze bekommering veranderde in eene vreeselijke angst. Mijn vader besloot aan den burgemecster van Darm- stad te schrijven, om te vragen of de markies de Rey nog in leven was. Na eenige dagen ontving hij den volgenden brief : »Mijnheer de Markies! Bid God om den noodigen moed en onderwerping om den noodlottigen slag ic dragen , dicn ik de smart hen u aan te kondigen. De markies de Rky is niet meer; hij viel , iwce maanden gclcden , aan den oevcr van den Rhijn, in een tweegevecht met eenen markgraaf uit Baden , die hem de nalatensehap , welke hij kwam opcisschen , bctwistte. Ik ben niet volkomen met de omstandigheden van dit treurig voorval bekcnd , in- tussehen deel ik mede wat mij ter ooren gekomen is. De markies en de markgraaf ontmoetten elkander op een bal bij den groot-hertog ; de markgraaf was als oploopend tvvistzoeker bekend. Hij liet zich, over den ridder de Rey, die door aanhuwclijking zijn neef was, eenige onbetamelijke uitdrukkingcn ontvallcn , die de markies gednldig aanhoorde; doch bij bet uit- gaan van bet bal, klampte hij den markgraaf aan, en zeide hem op beleefden toon : »Ik vertronw, mijnhcer, dat gij mij wel voldocning »zult willen geven wegcns de onbetamelijke uitdruk- »kingen, die gij dezen avond hebt gebezigd." »Zecr gaarne, mijnheer." »Waar verkiest gij, dat wij elkander ontmocten?" » Mynheer," antwoordde de markgraaf, met ernst, »in Frankrijk veeht men dikwerf, maar eenige drop- »pels bloed zijn voldocnde om de beleediging tc hcr- »stelien en de strijders tot gocde vrienden te maken. »In Duitschland handelt men geheel anders : wanneer »twee manncn de degens trekken , betrcedt altoos een »derzelve den drempel der eeuwigheid." »Wat bedoelt gij , mijnheer, of meent gij mij door »deze taal vrees aan te jagen?" vroeg de markies met minachting. »Ik bedoel dit; u eene plaats voor te stellen , die »door de natuur tot eene kampplaats hestemd schijnt. »Ik bczit een kasteel aan den oever des Rhijns ; nabij »hetzelve is eene vlakte op de rotsen, onder welke de »stroom heen bruischt. Deze vlakte is twintig voet »in het vierkant. Men beklimt ze door eene in de »rots gehouwen trap. Dit is de weg der beide strij- »ders voor het gevecht. Na den afloop gaat de ovcr- »winnaar denzelfden weg terug." »En de andere?" »De andere gaat in den stroora rusten." »Zeer goed , mijnheer, uwe kampplaats bevalt mij; »wanneer kunnen wij er zijn?" »Morgen avond , met Gods en onzer paarden hulp." De beide strijders kwamen overeen , omtrent het uur der afreis , groetten elkander , en de markies begaf zieh naar huis. Den volgendcn avond kwam hij op het kasteel van den markgraaf aan ; daags daarop , bij het krieken van den morgenstond , zag men hen zieh naar de rots- vlakte begeven; een uur later keerde de markgraaf alleen terug. De markies had een' degensteek in de borst ontvangen, en was van eene hoogte van vecrtig voet in den Rhyn gcstort " 7 IV. Bit was , mijnhecr , vcrvolgde clc gravin na een oogcnblik van hevige ontroering , de tijding , die ons , als een donderslag, te Preil kwam treffen. Ik kwam den rand des grafs nabij ; — doch de jengd is zoo krachtig ; zij is , onwillekenrig , met zulke sterke ban- den aan het leven gehecht , dat ik , in mijne smart , den dood te vergeefs te bulp riep; bij ging mijne sponcle voorbij. . . Immers , ik moest leven voor mijncn vader , voor dien grijsaard , dien nog slechts ecnige levensdagen overblcven, en die grafwaarts neigde met een vcr- sclieurd bart , door het verdwijnen*zijncr dierbaarste , zijner laatste hoop. Welke trenrige dagen bragt ik bij mijnen stervenden vader door ! Welke lange en verscheurende herfst- avonden waren het , waarin wij met de handen in elkander gelegd, met betraande oogen elkander spra- keloos aanstaarden. De dood van Landry gaf mijnen vader den laatstcn slag: de krachten bezweken, zijn rug werd gebogen; weldra was hij ten prooi eener sprakelooze smart , die zelfs mijn glimlach niet kon verzachten. Mijn neef de Mailly kwam ons dikwerf bezoeken , vooral sedert hij den dood van Landry vernomen had. Hij waagde het niet mijne , helaas ! vrij gewordene hand te vragen , en toch , ik gcvoelde het , beminde hij mij nog steeds. De herfst en de winter verliepen , — de lente kwam. <s Dit jaargetijde , van bloemen en zonneschijn , is nood- lottig voor den ouderdom ; hij heeft de stormen van den winter doorgestaan , en de adem der lente is hem doodelijk. Het was op eenen avond in April , dat mijn vader bezweek. Hij zat in eenen leuningstoel op het terras van het kasteel , werwaarts hij zich had doen dragen , om nog eenmaal de stralen der ondergaande zon te begroeten. Ik drukte eene zijner handen; Matlly hield de andere. Sedert eenigen tijd was de afkeer, die mijn vader voor hem koesterde , merkbaar vermin- dcrd , en in eene soort van vertrouwelijke genegenheid overgegaan. In het beslissend oogenblik nam hij onze handen , en legde die te zamen. »Beschcrm haar I" was zijn laatste woord. V. Na den dood mijns vaders , bleef ik alleen op het kasteel van Preil. De burggraaf kwam mij twee ma- len ter week een bezoek brengen, om mij zijne droef- heid en deelneming in mijn verlies te betuigen. dim- mer sprak hij mij van liefde, en hij nam jegens mij vecleer den toon aan van eenen voogd of van eenen bejaarden bloedverwant , dan wel van eenen nog jon- gen en verliefden man ; — doeh zijne liefde straalde in dcze gemaakte koelheid door, en te midden mijncr smart werd ik er hevig door getroffen. Eenige maan- den verliepcn. Mijne droefheid aan den invloed van den tijd, dien grooten trooster, onderworpen , had ecne meer bedaardc , minder sombere tint aangeno- men. De dood vvoonde, wel is waar, in mijn hart, doch hij verraadde zijn aanzijn niet meer door de wanhoop. De burggraaf had dezen langzamen overgang oplet- tend gade geslagen : hij oordeelde dat mijne smart niet hevig genoeg meer was , om voor de woorden »toekomst" en »hoop" doof te blijven ; eens kwam hij vroeger dan gewoonlijk op het kasteel. »Waarde nicht ," begon hij , »gij bereikt weldra »achttien jaren , gij zijt eene wees , ik ben voortaan »nw eenige bloedverwant en steun. Ik zal hierin nim- »mer te kort sehieten , wees er van verzekerd. Maar »ik tel naauwelijks zes en dertig jaren, ik ben nog »jong; hoe eerbiedig mijne genegenheid voor u ook zijn »moge, de wereld, wier kwaadsprekendheid onver- »biddelijk is, zoude mij de neiging, die ik u toedraag, »niet vergeven. Het zij verre van mij u van liefde te »spreken, en toch bemin ik u en heb ik u lief als mijn »kind. Zoudt gij mij het regt willen weigeren om u »tegen over alien te besehermen, ieder uur over u te » waken, mijn geheel leven er aan te wijden om u eenige »rust. . . welligt eenig geluk, te versehaffen? Ik ben »een fatsoenlijk man , door mijne wapenbroeders be- »mind, door mijne oversten geeerd; ik geniet in onze »provincie de algemeene achting, en de vrouw , die »mijnen naam zoude dragen, zoude bovcn alle geeerbie- »digd wordcn. Zoudt gij deze vrouw niet willen zijn?" 10 Dc toon van den burggraaf was roerend en overre- dend tevens ; — mijne verlatenbeid trad mij voor den geest ; ik antvvoordde : »Indien gij geene licfde, maar sleehts eene onbe- »grensde genegenbeid , eene zusterlijke vriendschap van »mij vordert , wil ik de band, die gij mij op zoo kie- »sehe wijze aanbiedt aannemen." »Het zij zoo, welligt zult gij mij eenmaal kunnen »beminnen." Ik antvvoordde niets , want bet was mij als of de scbim van de Rey tusscben ons oprees. De burggraaf keerde huiswaarts. Hij zond zijn ont- slag aan den koning in , liet bet kasteel van Mailly in orde brengen , en bescbikte alles om er mij be- hooriijk te ontvangen. Onze verbindtenis werd in de provincie bekend en algemeen toegejuicbt; alle voorbereidselen werden met spoed gemaakt , en eene maand na zijn aanzoek ge- leidde de burggraaf mij naar de kerk van Preil , waar wij den buwlijkszegen ontvingen. — Den dag waarop ik de eebtgenoote van den hecr de Mailly werd, was het juist een jaar geleden , dat ik de doodstijding van den markies de Rey ontving. Men beeft beweerd dat er ontroostbare smarten be- staan, dit is waar en onwaar tevens. Toen ik den burggraaf huwde, beminde ik den markies nog; maar deze was niets meer dan eene schim , eene boven alles dierbare berinncring, die mij evenwel niet kon belet- tcn eencn steun , ecnen bescbermcr te zoeken. Ik wa* U achtlicn jaren, gdieel alleen in de wereld, niijn naaste bloedverwant was de burggraaf. Ik wist dat hij mij beminde , hij had beloofd mij gelukkig ic maken , en indien ik al niet op geluk kon hopen , trachtte ik evenwel riaar een weinig kalmte en vrede, na de stormen, die mijn aanzijn geteisterd hadden. Onze vereeniging werd gevierd met den luister, die aan ons vermogen voegde en overeenkomstig den rang , dien wij in de provincie bekleedden. De gansche adel nit den omtrek woonde de huwlijksplegtigheid bij; maar vermits ik nog het rouwkleed droeg, werden er op het kasteel Mailly, hetwelk wij gingen bewonen, noch feesten noch maaltijd gegeven; den avond van mijn huwelijk bevond ik mij geheel alleen met mijnen echtgenoot. De burggraaf beminde mij waariyk. Hij had mij in de dagen mijner levendige droefheid zoo veel eerbied, zoo vele oplettendheden betoond , dat een gevoel van diepe dankbaarheid , bij gebrek aan liefde, mijn hart voor hem vervulde. »Mevrouw," zeide hij mij ernstig, den avond van ons huwelijk , »ik weet dat gij den markies de Rey »bemindet, ik weet zelfs dat gij hem nog bemint; »maar, helaas ! hij is niet meer; het zoude mij slecht »voegen mij in zijnen dood te verheugen. Vergun mij »u gelukkig te maken , te beproeven mij te doen be- »minnen, en in uw hart allengs deze nagedachtenis , » die u nog zoo dierbaar is , te vervangen. Wie weet — - •welligt bewaart de tockomst ons in harcn school ge- 12 »lukkige dagen , uren van tevredenheid , waarin gij »u\ve vcrledenc smarten aan don boezem der hoop »zult kunnen doen insluimeren ?" VI Een jaar verliep. Het gedrag van mijnen eehtgenoot jegens mij , liet niets te wenschen over ; zijn eerbied en zelfverlooehening waren bewonderenswaardig; hij vcrborg zijne liefde, en bepaalde zieh tot eenc koelc toegenegenheid , nit eerbied voor mijne droefheid. Ik was er toe gekomen mij bijna gelukkig te gelooven, zoo ver dreef hij zijne goedheid. Ik was hem vooral dankbaar voor de zorg , die hij droeg , om overal de herinneringen aan mijnen vader te bewaren , van wien hij nimmer zonder aandoening sprak; doch het was in het boek des noodlots geschreven , dat ik niet tot geluk bestemd was. Ik ben , het valt niet te betwij- felen , onder een vijandig gesternte geboren. Sedert ons huwelijk bewoonden wij Mailly. Intus- sehen hegaven wij ons somtijds naar Preil, waar wij bijna alle de bedienden gelaten hadden, die er zieh bij het leven mijns vaders bevonden. Op zekeren avond kwam een hunner te paard aan; hij bragt mij eenen brief, die te Preil door de post was bezorgd en die ten opschrift droeg : »Aan Mevrouw Rosa de Preil." Naauwelijks had ik een' blik op het schrift ge worpen , of ik voelde mij verpetterd. . . . Het was de hand van 13 Landry. Ik ruktc hot zegel los en mijne oogen ijlden naar de ondertcekening . . . ik las: »markies de Rey." . . . ik ondcrzocht de dagteekening ... zij was van v6or acht dagen ; de brief kwam uit Amsterdam. Landry was alzoo niet dood ! Er ontstond bij mij een vreemd en dwaas gevoel van vreugde, dat zich aanvankelijk in lnide kreten en tra- nen lucht maakte ; — vervolgens , op deze vreugde , rees een plotseling gevoel van wanhoop, gemakkelijk te begrijpen, bij de gedachte dat ik voor altoos aan den heer de Mailly verbonden was; dat ik hem , dien ik hartstogtelijk bemind had , niet mogt wederzien , dan alleenlijk als iemand, die ons onverschillig is, van wien men hoogstens eenen onbeduidendcn glimlach ontvangt. Nogthans had ik den moed den brief gcheel te door- lezen , dien brief, die mij ophelderde hoe men het gerucht van zijnen dood had verspreid , en hoe dit gerucht algemeen geloof had gevonden. Zie hicr den brief, dien ik bewaard heb. »Mijn lieve, goede Rose! Bemint gij mij nog? Is de man, die uit het graf vcrrijst in uw hart levend gebleven ? Helaas ! ik mag het niet hopen, en toch het tegendeel zou mij werke- lijk doen sterven , mij dien elk dood geloofde. Ik ben gedurende twee jaren zinneloos geweest, kwaadaardig zinneloos, mij niet eens meer herinnerende wie ik geweest ben , mij eenen visscher van den Rhijn wa- nende, wien zijne oppassers trachtten diets te maken, u dat hij een' edelman was. Toen ik eensklaps mijnc rede terug kreeg, toen ik mij myncn naam , mijn land, u en onzcn goeden vader herinnerde, bevond ik mij hier, in Amsterdam, omringd doorlieden, die mij onbekend waren , in een krankzinnigen gesticht. Hoe kwam ik daar, hoe lang was ik er? Ik kon er mij onmo- gelijk rekenschap van geven. Zie hier wat men mij verhaalde. Gij hebt mijn tweegevecht met den markgraaf, en den voor mij noodlottigen uitslag vernomen. Door eenen degensteek midden in de borst getroffen , werd ik , van de plaats waar wij streden , in den Rhijn ge- stort, die mij in flaauwte verzwolg. Voor den mark- graaf was ik een dood man, en bet verhaal, dat hij van ons tweegevecht deed, stelde de zaak buiten twij- fel. De Voorzienigheid evenwel wilde dat eene vis- scherschuit mij, eenige ellen van de plaats, waar ik nederstortte, opnam, bewusteloos , bebloed en door de golven geslingerd ; maar de inspanning , die ik had aangewend , en het bloedverlies , hadden eene krank- zinnigheid veroorzaakt. De visschers , die mij opnamen bewoonden een klein dorp aan den oever der rivier, tusschen Maintz en Coblentz. Zij voerden mij herwaarts, haalden eenen heelmeester, die mijne wond onderzocht en voorzeide, dat ik leven zoude, doch voor altoos krankzinnig blijven. Ik had ook gcen enkel papier bij mij, ik was alles , zelfs mijnen naam , vergeten ; het was onmoge- lijk eenige inlichting van mij te bekomen. 15 Doch mrjnc kleeding , de fijnheid van mijn linnen , de blankheid nayner handen duidden genoegzaam mijnen stand aan. Ik sprak fransch, en de gemakkelijkhcid , waarmede dit gesehiedde, toonde genoegzaam aan dat het mijne moedertaal was. In de verwarring mijner gecstvermogens meende men mij Amsterdam te heb- ben hooren noemen. Ik kende die stad niet, ik was er nimmer geweest en bad er nocb verwanten, nocb bctrekkingen ; maar in Amsterdam z\jn vele fransche gezinnen , die er zich , sedert de berroeping van het edict van Nantes, hebben neergezet. De beelmeester , die mij bebandelde , beeldde zich in dat ik er familie had , en toen ik van mijne wonden hersteld was , voerde men mij derwaarts. Maar te Amsterdam kende mij niemand , en daar ik steeds krankzinnig bleef, plaatste men my in een ge- sticht , waar ik eindelijk mijn verstand terug kreeg , van waar ik u sChrijf, waarde Rose, en niet durf vragen , of wij nog eenen vader bezitten ? " De brief ontviel aan mijne hand. De heer de Mailly was afwezig ; hij moest niet dan zeer laat terug komen. Ik sloot mij in mijne kamer en verbood mijne deur; den brief vertrouwde ik aan eenen bediende, met last hem aan den markies te geven. Ik bragt een' verschrikkelijken nacht door, ten prooi aan de vert wij feling, en om den dood smeekende. De ecnzaamheid gaf mij eindelijk eenige kalmte terug; ik begon over mijnen toestand na te denken, de goedhe- 16 den van mijncn cchtgcnoot, zijne genegenheid, niijne pligten te overpeinzen; ik eindigde met te zeggen : »Het moet zijn . . . ik zal Landhy vergeten , ik wil »eene brave echtgenoote blijven." Den volgenden das was de heer de Mailly vroegtij- dig in mijn vertrek; hij was neerslagtig, zonder koel- heid; zijne houding had iets plegtigs, dat mij ver- schrikte. »Gij weet dat de markies de Rey in leven is?" »Ja !" antwoordde ik bevende. »De markies beminde u en gij bemindet hem," ver- volgde hij bedaard ; »gij waart verloofd , gij hadt el- »kander het woord gegeven, en de dood slechts kon u »scheiden. Ik geloofde even stellig als gij , mevrouw, »dat de markies niet meer was; ik heb het zoo zeker »geloofd, dat ik , na onze huwlijksverbindtenis, alles »heb aangewend om mij door u te doen beminnen; » iets dat geheel nutteloos was bij de mogelijkheid der »wederverschijning van Landry. Wij zijn slagtoffers , »gij en ik , van eene vreeselijke misvatting. Gij vindt »u als mijne gemalin , tegen over den man, dien gij »bemindet; ik vind mij, ik, tegen over mijnen mede- »minnaar, de onteering of den dood." »Mijnheer !" riep ik uit. Laat mij uitspreken ," hernam hij met zachtheid , »Rose, mijn kind, ik bemin u tot stervens toe; het »verlies uwer genegenheid, het gevoel dat een eeu- »wige hinderpaal zich tusschen u en mij verheft, is »eenc marteling zonder naam, waaronder ik eindelijk 17 »zal bezwijken. Doch, hoor mij, ik heb in uvv leven »de rol van het noodlot gespeeld ; laat mij dit on- »willekeurig onregt herstellen door vrijwillig deze we- »reld teverlaten, waar ik een onoverkomelijk bezwaar »voor uw geluk uitmaak. »Gij zijt dwaas," mompelde ik radeloos. »Ik verafschuw den zelfmoord; ik beschouw hem »als eene laagheid, eenen edelman onwaardig, ik zal »de hand niet aan mij zelven slaan ; ik zal weder in »de krijgsdienst treden, ik zal op het slagveld voor »mijnen koning en mijn vaderland vallen, en lang zult »gij niet wachten, Rose, ik vertrck morgen. Ik kom »slechts eenen plegtigen eed van u vorderen , zonder »dien verkregen te hebben kan ik u niet verlaten. Ik »voed, omtrent het huwelijk en de eer van den echt- »genoot, denkbeelden, die niet meer tot onze eeuw »behooren, ik weet het helaas! Ik kom u op de »knieen smeeken mij, bij alleswat heilig is, bij deasch »van uwen vader, te zweeren, dat gij den heer de »Rey niet zult wederzien, voor dat gij mijnen dood »vernomen hebt, en gij de weduwe van den burg- »graaf de Mailly zijn zult. Wilt gij dezen eed afleg- »gen?" Bij deze laatste woorden stiet ik een' gil uit en, mijne armen uitstrekkende naar mijnen gemaal, om- helsde ik hem innig en stamelde : »Gij zult niet vertrekken, en ik zal geenen anderen »eed afleggen, dan dien van u altoos te beminnen; »want waarlijk, mijn vriend, ik heb u lief en ik draag VUFDE JAARCANG, 2 18 avoortaan aim Landry niets meer dan eene znsterlijke »genegenheid toe. Gij hebt mij uwen naam geschonken, »mijnheer, ik zweer u dat ik hem waardiglijk dragen »zal, gelijk het eene getrouwe cchtgenoote voegt." De burggraaf antwoordde niet op deze uitboeze- ming; hij werd nadenkend en koel; hij zag mij met gestrengheid aan. » Zweer t gij het mij ?" vroeg hij. »Ik zweer het U." »Geeft gij mij het regt om u wreedelijk te straffen »wanneer gij ooit wankelt ? »Ja !" zeide ik met beradenheid. »Het is wel; ik stel vertrouwen in u, en ik zal het »mogelijke doen om u gelukkig te maken." Ik beantwoordde den brief van Landry niet ; gedu- rende veertien dagen scheen het mij toe, dat ik den burggraaf beminde ; ik voedde de hoop dat ik , met den tijd, hem, dien ik zoo zeer had lief gehad , zoude vergeten. Ik was zoo voorkomend en zoo opgeruimd jegens mijn' gemaal , dat hij eindelijk aan mijne liefde geloofde. Toen — want hij was voor alles een edel mensch , en wist den pligt boven den minnenijd te doen spreken — zeide hij mij op eenen avond : »Thans kunt gij den heer de Rey schrijven, en hem »verzoeken u te vergeten." Ik gehoorzaamde ; ik gaf hem den brief over, hij weigerde dien te lezen, en verzegeide hem zelf. 19 Landry aniwoordde niet. Zcs maauden verliepen zon- der dat wij eenige tijding van hem ontvingen. Ik had hem bijna vergeten , ik beminde mijn' gemaal met eene warme en opregte vriendschap , die voor hem al de kenteekenen der liefde bezat. Evenwel was hij treurig , onrustig , wantrouwend ; men kon merken dat hij het aandenken van Landry vreesde. Op zekeren avond zcide hij: »De heer de Rey is terug gekomen; hij getroost zich «ongetwijfeld zijn lot, want hij heeft zicli prachtig op »zijn kasteel ingerigt; hij heeft pikeurs en honden »medegebragt; hij houdt open tafel en leidt een vro- »lijk ieven." »Zoo," antwoordde ik op onverschilligen toon. »Het is waarschijnlijk , dat wij genoodzaakt zullen »zijn hem binnen acht dagen te ontmoeten, op eene »jagtpartij bij den graaf de P. — zijt gij zeker genoeg »van u zelve; kan ik deze uitnoodiging aannemen?" »Ongetwijfeld; ik zal Landry zonder de minste ont- »roering de hand geven." Mijn gemaal schreef aan den graaf, dat wij aan de parforce-jagt deel nemen, en ons op het ter bijeen- komst bestemde punt bevinden zouden. De graaf was onze buurman, het rendez-vous was in het woud op twee uren afstand van Mailly, wij kwamen er, op den bepaalden dag, met de eersten aan , en het toeval wilde dat de markies de Rey zijnen pikeur met de boodschap zond , dat hij zich niet bij de jagt zoude kunnen aansluiten dan nadat 20 het wild zouJc zijn opgestooten. Ik had mij op deze ontmoeting voorbereid; ik had kracht en moed verza- mcld , en nogtans gevoelde ik een waar genocgcn , toen ik vernam, dat hij welligt niet komen zoude, en dat, in alle geval, onze ontmoeting was uitgesteld. Het ingespeurd , ter jagt bestemd wild was een zwijn ; het dier eenmaal uit zijn bed opgedaan , en nit zljnen stand gedreven zijnde , volgde ieder der jagcrs zijne ingevingen , en snelde in galop door het woud ; gednrende een gedeelte van den dag reed ik nevens den heer de Mailly. Het zwijn was flink ter been, zijne listen om den honden het spoor bijster te maken waren zonder einde ; het hield het cenige uren vol en deed ons veel wegs afleggen. Nergens ontmoetten wij Landry. Eindelijk iiet zich het zwijn in eene engte tusschcn de rotsen drijven; hier stelde het zich voor de honden ; in dit oogenblik hoorden wij krachtig het »hallali" blazen, en de toon van den hoorn deed mij sidderen ; ik meende de gewone toonieiding van Lan- dry te herkennen. De heer de Mailly bemerkte mijne ontroering niet. »Kom aan," sprak hij, zijn paard aansporende, »wij »moeten den dood van het wild zien." Wij bereikten in galop eene kleine hoogte , van welke men de engte kon overzien , en ik werd getuige van een vreeselijk tooneel. Landry , te voet en met den hertsvanger in de hand , trad regtstrceks op het zwijn aan, hetwelk de honden 21 poogden vast te houdcn; al de jagers stonden in eencn kring, zij schenen cenc treurige ontknooping tc vcr- wachten. Ik voeldc mijn bloed stollen en naar het hart drin- gen. Op het oogenblik dat hij het woedende dier nabij kwam , stiet ik een' gil nit , en toen ik hen te zamcn zag worstelcn, gleed ik van het paard en zeeg in onmagt op het gras neder. Mijn gemaal had geenen blik van mij afgewend : hij nam mij sidderende in zijne armen , plaatste mij voor hem op den zadel , drukte de sporen in de lenden van zijn paard , en voerde mij heen , terwijl hij mompelde : »Ik ben verloren , zij bemint hem nog!'' Toen ik de oogen weder opende bevond ik mij op Mailly, in mijn bed; de burggraaf zat aan het hoofd- einde. »Mevrouw," zeide hij koel, »gij bemint den beer de »Rly nog, het is een onheil daar gij , noch ik , noch »het noodlot iets aan kunnen doen. Ik ben christen, »ik kan mij zelven niet dooden ; maar wanneer gij het »beveelt vertrek ik dadelijk, en zal den dood gaan »zoeken , dien een soldaat altijd vinden kan wan- »neer hij het wil." »Blijf!" riep ik nit, »ik heb een zwak oogenblik »gehad, doch ik voel in mij de kratht ora u steeds »te beminnen." Hij geloofdc mij , of veinsde mij te gelooveo. De huiselijke vrede werd hcrsteld , nog eenmaal vleidc ik mij ? te kunnen vcrgeten 22 Eenige tijd verliep. Intusschen werd de heer de Mailly steeds somberder, hij verviel zigtbaar; hij kon den naam van den markies niet in koelen bloede hooren uitspreken. Somtijds, door zijnen hartstogt ver- voerd , zeide hij mij : »Zoudt gij kunnen zweeren, den heer de Rey niet »ontmoet te hebben?" Op zekeren dag ontving hij de doodstijding van eenen verren bloedverwant , die Poitou bewoonde. De belangen der nalatenschap vorderden zijne tegenwoor- digheid op de goederen van den overledene, wiens erfgenaam hij was. Hij aarzelde te vertrekken , hij stelde mij voor hem te vergezelien. De wijze waarop hij dit deed was hard en mistrouwend , zij beleedigde mijne fierheid. »Neen, mijnheer," zeide ik, »gij hebt mij uwen »naam en uwe eer toevertrouwd ; beide zullen he- ft waard worden , maar op de voorwaarde, dat gij »vertrouwen in mij stelt. Vertrek, ik zal uwe terug- »komst in de strengste afzondering verwachten , gij »zult mij even rein terug vinden als gij mij verlaat." »Gij hebt gelijk, ik deed u onregt, want gij zijt »eene brave echtgenoote.,> Toen de burggraaf vertrokken was , bekroop mij een gevoel van angst. Landry bevond zich op weinige urcn afstands , ik voclde dat hij mij nog beminde, liij kon de afwezen- heid van mijnen gemaal verncmen en trachten mij te zien. De heer de Mailly mo^st vceiticn dagen afwezig 23 blijven, dertien verliepen zonder dat Laxdry verscheen. Ik begon wcder te hopen, ik dankte den hemel mij voor alle zwakheid bewaard te hebben, en aan den avond van den laatsten dag , gaf ik mij , in een klein boudoir, dat op de rivier uitzag, aan mijne be- peinzingen over. Eensklaps hoor ik bet geluid van eenen jagthoorn, die van tijd tot tijd het aanslaan eener jagende meute overstemde. Een zwijn snelde op bonderd schreden bet kasteel voorbij en wierp zieb moedig in den stroom. Dit alles ontroerde mij, mijn hart klopte hoorbaar, ik kreeg het voorgevoel van een ongeluk Helaas ! ik bedroog mij niet naauwelijks was eene minuut verloopen , of eene gedaante vertoonde zieh in het venster, dat op de rivier uitzag; ik slaakte een' gil toen Lasdry, die den munr beklommen bad door zijnen hertsvangcr tnssehen de vocgen der stee- nen te steken, binnen trad. De weg, dien bij genomen had was allergevaarlijkst; de minste misstap , op het smalle rotspad tusschen den muur en de rivier, ware genoegzaam gewecstom hem in den draaistroom te stortcn, waarin de beste zwcm- mers waren omgekomen. Ik zal niet beproeven u de ontroering te sehctscn, die zieh van mij meester maakte op het gezigt van Lasdry, den schrik , dien ik gcvoelde toen hij bleek en koorlsig voor mij stond. Ik was bij zijne nadering snel opgestaan, ik had 'gepoogd te vluglen; doch mijne knieen kniklen en weigerden mij de dienst , 24 mijnc verstijfdc tong kon geen woord uitbrengen; ik stond roerloos, en toen Landry mij naderdc en mijne handen greep, meende ik te sterven. »Rose" sprak hij, »vrecst niets van mijne vervvaten- »heid, en vergeef ze mij om mijner lijden wille. Sedcrt »eene maand dat ik terngkwam, en dc kloof vernam »die ons scheidt , heb ik vergeefs gekampt tegen de »denkbeelden van zelfmoord , de gedachten van wraak , »die mij bestormen. Na van de laatste te hebben »afgezien , dacht ik den moed om te leven te zul- »len wedervinden. Ik heb mij bcdrogen en ik zie in, » dat net beter is 66ns te sterven, dan dagelijks en ieder »uur. Ik kom u dus vaarwel zeggen, u smeeken mij »voor de laatste maal de hand te drukken en mij dan te »vergeten. Ik houd den heer de Maillt voor een »braaf man , ik weet dat hij u bemint , ik hoop voor »u nog gelukkige dagen  op en deed eene schrede rugwaarts. »Hemel!" riep ik uit, »waar wilt gij heen?" » Sterven!" »Neen , neen I ik verbied het u . . . ." »Het moet zijn ! vaarwel ..." » Landry!" riep ik radeloos uit, »indien gij mij nog » bemint. . .. Ik kon nict uUspreken , cr ontstond gerucht in net woonvcrtrek ; ik hcrkcnde den haastigen stap van mij- nen gcmaal, en ik slaakte cenen gcsmoorden kreet. Lasdey ijlde uaar hct venstcr, overschreed het, en 25 zijnen hertsvangcr in don drempcl borende, gebruiktc hij dicn tot eon steunpunt , oni in het duister de plaats weder tc vindcn waarin hij, bij het opwaarts klim- men den voet gcplaatst had. . .. In hetzelfdc oogenblik opende zich de deur, dc heer be Mailly Irad binnen , hij zag den hertsvanger om welks heft zich eene hand klemde , hij snelde toe , greep hand en hertsvanger, en trok beiden naar zich... Ach ! gij zult nimmer de barbaarsche daad raden , waaraan zich die man toen schuldig maakte : hij seheidde met geweld de hand van den hertsvanger, drukte haar op den drempcl van het venster, en hieuw ze met eenen slag af De verminkte gaf eenen smartelijken gil, en wij hoorden zijn ligchaam in den draaistroom storten. »Gij zijt een monster l" riep ik met afschuw uit. »En gij," antwoordde hij met wreede kalmte, »gij »zijt de booze geest, die mijne eer besmet hecft." Hij trok den zegclring van de bloedige hand; toen, de hand in de rivier werpende , wees hij mij den ring en den hertsvanger : »Ziedaar uwe straf T Gij raadt ligtelijk , mijnheer , welk een naamloos en onophoudelijk lijden mijn leven sedert dien dag ge- weest is. Te vergeefsch betuigde ik mijne onschuid, De heer de Mailly geloofde mij niet. Twee dagen na dit blocdig drama trad hij in mijn vertrek en zeidc : »Het schijnt mij , dat cr op dc ganschc wcrcld geen 26 »enkel menseh is, die niet weet dat ik onteerd ben. »Gij hebt hct zoo gewild , mevrouw; wij moeten aan »de wereld en haren luister vaarwel zeggen om ons »levend in eene eenzaamheid te begraven , die slechts »een vreemdeling het regt zal hebben te storen. Wij »zullen Mailly nog heden verlaten; dit kasteel , dat ik »voor u herbouwd had, en dat gij tot het tooneel mij- »ner sehande gemaakt hebt, is bestemd om ongevoelig »weder een' bouwval te worden , gelijk het eene be- »vlekte woning betaamt. Wij zullen mijn landgoed »te Fouronne gaan bewonen , het ligt eenzaaam , te » midden der bossehen verloren. Gij moet de stilte der »bosschen beminnen , mevronw, vermits die waarde »markies de jagt zoo lief had Hier brak hij in eenen wreeden lach nit en vcr- volgde : »0! vrees niet, ik zal niet, dwaas die ik was! als »vroeger traehten u hem , dien gij bemindet te doen ver- »gcten , integendeel ! Ik wil die herinnering in nw »geheugen levcndig houden, door aanhondende zor- »gen, door alle dingen, die hij lief had. De klank van »den jagthoorn deed u sidderen? Wei nu ! ik zal »eenen pikeur honden , eene meute hebben, jagtge- »reedsehappen , in een woord , alios wat den markies »lief was , tot zijnen zegeiring en hertsvanger toe , »die gij dagelijks op nw gemak zult knnnen bezigti- »gcn, en die n dwingen zullen aan hem te dcnken; — »want gij kunt hem niet vergeten , mevrouw, dien »man , die voor u gcslorven is." 27 Hier lachte liij op nicuw. Hetgeen de burggraaf mij had aangekondigd , wcrd naauwgezet opgevolgd. Wij gingen Fouronne bcwo- nen, en wij bragten er tien jaren op deze wijze door, dagelijks eenen zedelijken dood ondergaande : hij van woede en schaamte , want hij beminde mij nog steeds , ik van smart Helaas ! de dood van Landry had mijne gansche liefde voor hem weder opgewekt. Ik verkwijnde on- der eene straf en een gemis , mijn leven was aan eenen afgestorvene gehecht. Gij begrijpt nu alles , niet waar , die jagttropheen , dien zegelring , dien hertsvanger , die honden en dien pikeur? Gij raadt ook tevens waarom mijnheer de Mailly u tot een zijner marteltuigen maakte , toen hij u uitnoodigde om zijne meute te beproeven , en mij op die wijze te dwingen, getuige van den dood van het zwijn te zijn , ten einde mij den dag te herinneren waarop ik voor het leven van Landry had gebeefd. »Ik begrijp , mevronw," viel mijn grootvader met eene geregte verontwaardiging in , »dat de wraak van »den heer de Mailly even wreed als onregtvaardig »was; dat die man een monster was, dat de vreese- »lijkste straf verdiende." Ik heb hem vergeven en ik bid dagelijks, dat God hem vergeve zoo als ik het gedaan heb. Mijnheer dr Mailly verteerde langzaam , hij voelde zijn einde na- deren; naarmate dit plegtig oogenbiik nadcrdc , begon er eene soort van twijfcl in zijn gemocd op te rijzcn. 28 Daags voor zijn en dood , terwijl ik aan zijn bed gezc- len ecn geneesmiddel gerecd maakte , zag liij mij strak aan en zeidc: »Weet gij wel, mevrouw, dat wanneer ik mij he- ft drogen had, en gij waarlijk onschuldig waart , ik cen » monster zijn zoude ?" »Geen monster, maar slcchts ecn dwalend mcnsch." Na eenig zwijgen mompeldc liij : »Neen , neen , ik »wil liever gelooven , dat gij schuldig zijt. Ik heb »mijne eer gewroken : ieder begrijpt de ccr naar zijne »wijze, ik heb mij diets te verwijten." Den morgen van zijnen sterfdag ontwaakte zijn twijfel weder. »Rose," zeide liij teederj »kniel neder en zwccr »m\i " Ik knielde neder en zeide op eenen krachtigen en langzamen toon , waarvan de opregtheid niet te be- twijfelen was : »Bij de asch van mijnen vadcr, voor bet oog van »God, dien gij spoedig zicn zult , zweer ik u, dat gij »u bedrogen hebt; dat ik nimmer ophield eene brave »echtgenoote te zijn. Landry de Ret was bij mij in- »geklommcn zonder mijne toestemming." » Wel nu ! bid God , dat hij mij genadig zij , en vergeef »mij, indien gij er den moed toe hebt." »Ik vergeef u," antwoordde ik en drukte mijne lippen op zijn voorhoofd. Kort daarna werd hij ijlhoofdig; hij kreeg bet verstand nict weder, en ontsliep, terwijl hij mijnen 29 naam en de woorden »genade" en »Vergeving" sta- meide. vin. Toen de burggravin dit moeijeiijk en treurig verhaal geeindigd had liet zieh de klok van net hek liooren , tot verwondering der dame en van mijnen grootvader. Het was bijna middernacht. »lk verwacht niemand op dit our," zeidc de burg- gravin , »en ik bcgrijp niet wie zieh kan aanmelden." » Ongetwijfeld iemand die , even als ik het deed , »uwe gastvrijheid inroept. Wilt gij mij vergunnen te »gaan zien?" Een geheim voorgevoel , dat eene nieuwe , gelukkige of ongelukkige gebenrtenis deze arme vrouw be- dreigde, dreef mijnen grootvader tot dit aanbod. De burggravin gaf een toestemmend teeken; zij ge- voelde de behoefte om alleen te zijn , en zieh in tranen lucht te geven. Op de trap ontmoette mijn grootvader den ouden bediende , die hem zeide : »Mijnheer de graaf , het is welligt een geluk dat gij »u hier bevindt; gij zult mevrouw het beste op eene »dergelijke tijding kunnen voorbereiden." »Wat bedoelt gij ?" »De markies de Rey is niet dood.r' »Onmogelijk!" »Niets is zekerder. Zie , hij is daar, in de eetzaah" 30 Mijn grootvader volgde den bediende en vond een man van omstreeks twee en dertig jaren , die de lin- ker hand mistte , en dien hij , niettegenstaande het verloop van jaren , als den markies de Rey herkende , die vroeger bij de musketiers diende. »Mijnheer," zeide de markies, »de Voorzienigheid »heeft gewild , dat ik twee malen aan eenen bijna »wissen dood ontsnapte. Na het voorval dat mij van »mevronw de Mailly scheidde, stak ik over naar Ame- »rika om nevens de Lafayette en Washington den »dood te zoeken , die mij terugstiet. Ondanks mijne »droefheid en mijn roekeloos gedrag in den strijd, »bleef ik leven. Bij mijne terugkomst vernam ik dat »Rose weduwe geworden was. Gelooft gij dat ik haar »nog een weinig geluk zoude kunnen schenken?" Daags na het huwelijk van den markies Landry de Rey met de weduwe van den burggraaf de Mailly , verliet mijn grootvader Fotironne. Op twee uren af stand van het kasteel ontwaarde hij , in de schaduw eener heg gezeten , eenen armen drommel, met eene vermagerde tronie, die met on- verschilligheid eenige bloemen ontbladerde. »WeI , voor den duivel ! wat doet gij daar meester le Taillis ?" riep mijn grootvader uit , die den gewe- zen pikeur van den burggraaf herkende. »HeIaas ! mijnheer, ik leef van mijne renten. Me- »vrouw de burggravin heeft mij mijn afscheid seSe~ »ven, en ik sterf langzamerhand van gebrek. Het 31 »schijnt dat zij minder van de jagt hield, dan men »we! mcende !" »Grijp moed, meester le Taillis !" antwoordde mijn grootvader, »ga naar Fouronne, waar men n gewis »goed zal ontvangen. Dc burggravin kon wel weder »liefhebberij in de jagt gekregen hebbcn." DE SPOOBWEGEN EN DE JAGT. 