Reis door Noord Amerika
pe El- De Heer Bariram verzekerde my dat de ^merikaanfcbe Eiken op ki^n. ver na zo duurzaam niet zyn als de Europifcben. Om die reden wor- den de Schuiten, die langs de Hudfon Rivier de waren van de bo- venlanden afvoeren, van twederlei hout gemaakt. Voor het deel tht altyd onder het waccr is neemt men den zwarten Eik ; voor het an- dere dat nu onder dän boven 't water is , en des te meer voor het Tergaan bloot ftaat, gebruikt men den zogenaamden Roden Ceder, (") welks hodt van byna alle de bomen de» lands voor het duurzaamfte gehouden wordt. De kiel maakt men deswegeos van zwarten Eik, %wyl dit een tai hout is. Want daar de fkoom zeei vol van ^enea is , en de vaartuigen dikwyls floten, geeft het eikenhout mede, en bekomt dus zo 1^ geen fcheuren. De Ceder zou daanoe niet deu- gen , om dat hy te hard is en ligt in Hukken ipringen zou. Ook Veigaat het eikenhout zo ligt niet als het alt)-d onder water blyft. Peren. Men kan liiêr in den herfll goede Peren kc^n ; dog raen zeide overal dat die vnigt in dit Land niet wet flagen '.vilde. De Ra- Al wat ik aangaimde de Rate]fiäng by myn verblyf in Amerika lelflaD^ heb of^emerkt, tóat in de Ferbandelingen van de KeninglyÅt Zweed' febe Maatfcbaffry der H^ etenfcbafpen vocs- de jaren i752.en 1753. werwaards ik den Lezer wyze. Beren. Beren wordien *er hoger op in het Land in tamelyke menigte ge- Tonden, en doen dikwyls fchade. De Heer Btrtram verhaalde my , dat (*) yanifmu FkginiaMa Lom. Spec. Pt. yGoogle PHILADELPHIA. 1748. 53 dat als een Beer enen Os gevangen heeft , hy hem een gat in de huid byt , en daar zo lang met al zyn kragten inblaaft , tot dat het beeft geheel opzwelt en fterft , want de lugt zet zig tuITchen het vleefch en 't vel kragtig uit C*). Een oude Zweed, een man van een en ne^ gendg Jaren , vertelde dat in zync kindfcliheid hier ongemeen veel Be- ren gewecft zyn, dog zy deden het vee zelden fchade. Als men 'er enen gefchoten had leefde men met zyn vleefch als met dat van een zwyn. Hcc was zeer goed van fmaak. Aan de Rivier Marris maakt men van het Berevleefch hammen. Tegenwoordig vindt men omllreeks Pbiladelphia en in geheel Penfylvanie weinig Beren , vermits zy al- lengskens uitgeroeid zyn. In f'irgme doodt men ze op verfcheide- nerlei wyzcn; en hun vleefch eten zo wel de Ryken als de Armen, om dat men denkt dat het ruim zo goed is als varkens vleefch. Op vele plaatfcn van dat Landfchap, waar men gene varkens houden kan, om dat 'er zoo veel Beren zyn , jaagt men op die dieren, om hun vleefch in plaats van varkens vleefch te gebruiken. Men wil dat de Jmerikaanfebe Beren zo boosaardig en gevaarlyk niet zyn als de Eu- rofifchen. Den 26. Sept. zagen wy bet Weegbree (f) in overvloed op de Wecj- wegen » in de weiden ea in de boomgaarden waaien. De Heer Bar- brcc. tram had deze plant op zyn reizen dikwyls aangetroffen. Egter wift hy niet of zy tot de jimtrikaanfebe gewafièn behoorde , dan of ze uit Eu- ropa overgebragt was. Deze twyffeling was daaruit by. hem ontdaan, dat de Wilden^ die ran oudsher grote kennis hadden gehad van de ge- waflcn des lands, beweerden, dat voor de komft der Europennen deze plant in 't land niet wies. Zy noemen haar daarom ook den Engelfeb- mans voet ; want daar de Europer s heen gingen, zeggen zy, daar wies deze plant in zyne voetllappen. De Ganzevoet met uitgefneden bladeren ($) ftond rykelyk ia de tui- A"i'<ï™ nen, dog zy was zeldzaam by de huizen , op de wegen, en koomvel- f^^^'^ den. Dit fchynt te bewyzen, dat zy ook niet oorfpron^yk uit Amerika is, maar met andere zaden uit Europa is overgevoerd. Het zelvedenkt men vm het Tanacetum vulgäre, \ welk hier en daar aan de hagen,, op de wegen, en om de huizen wies. G 3 Het (*J Kt fchyw een volksfpreukje te zyn. Ook beweren fommige Rdzigers dat de Beren niet verfcheurende zyn. Dog dft kan men t'zamen overeenbren- gen. In Europa heeft men drie foorten van Beren, een daarvan is vcrfclieu- rend, de anderen leven van gras. De firoip bruine Beren worden voor vleefch- vretend gehouden , de zwarten niet. Zo 'er nu van beide de foorten in Noorå Amerika zvn, kan men liat de vw^ialcn overEenbreDgcn» (+) Plontago latifölia ghhra. Linn. Fl. Suec, ü) Cbenopoäium album i folio finuatQ. yGoogle 54 PENSYLVANÏE. Het gemene Tztrkruid met blauwe bloemen (^•)wierd my door den Heer Bartram getoond, ftaande niet ver van zj'n huis op ene vlakte by Pbiladelpbia. Dit was de enige plaats waar het. in Amerika te vindea is. Eri dus moet het te gelyk met Midere zaden uit Europa zyn over- gekomen. "^ lïcildin- 1^2 Heer Bartram was voornemens een huis te Pbiladelpbia te doen gen van bouwen. Men was bezig met een kelder te graven. Ik bemerkte daar äiircic. de volgende beddingen. De bovenfte lugtige aanJe was ene tuinaarde, maar enen halven voet dik, en donker bruin. Daar onder lag ene klei» fterk met een zeker zand vermengd, zo dat het meeft zand was, ter ^epte van'agt voeten. Dit zag 'er fleenkleur uit. Daarop volgden klei- ' ne keizélfteenqes , zo groot als een vingerlid, vermengd met grof zand. De ftenen beftcmden uit een deel donkeren en uit een deel helderen quarts, (f) waren van buiten gdieel glad en rond, en lagen een halve el hoog. EindelyK kwam de met zand vermengde fteenkleurige klei weer boven. Hoe diep deze reikte, kon men niet Ijepalen. Zoude ook de Rivier zig voorheen tot hier toe uitgeftrekt en de beddingen gemaakt hebben? jTgp. De Heer Bartram had niet alleen oefterfchelpen in menigte op het fctictpen veld gevoiïdcn, maar had ook moflèlfchalen en andere fchelpen^die onge- in de aar- twyfreld tot de zee behoren, meer dan honderd Eng. mylen ver van de de- zee af aangetroffen. Zelfs had hy ze op de liergen waargenomen , die de Engelfcbe planteryen xm de woonplaatfen der fVilden aigefcheiden. DoBfaw- Dit gebergte, by de Engelfcben de Blawwe Bergen genoemd, is ice Uet- vry hoog en ftrekt zig in ene keten uit van hec Noorden naar het Zui- 'gen. den, of van Kanada naar Karolina. Op Ibmmige plaatfen zyn openin- gen, die nwt voordagi fchynen gemaakt te zyn, om aan de grote ftro» men uit de hoger landen enen doortogt te geven. De Heer Bartram verzekerde dat de lugt op deze bergen genoegzaam altyd kouder was dan in de dalen. De Casfia Cbamiecrifia wies op de paden door de boflchen , en föm- tyds ook op onbebouwde akkers, vooral als zy met klein hout bezet wa- ren. Haar blad gelykt veel naar die van Ae fenjitiva (*), en heeft de zelve eigenfchap , van zig op 't aanroeren t'zamcn te trekken. De Kraijen zyn hier weinig van de Zweedfchen ondcrfcheiden ; dog haar gefchreuw is zo grof niet , maar wat meer kirrende. Se'ize- j)e Heer Bartram verhaalde, dat hy, op zyne reizen naar de noor- pi'ltm, » j. r j ^^ (•) t^erbena commumt flore excoemleo. (X) Haartzum byalinum Lipn. SylU Na^ Quartzam pellaciåtm Walleb. Min. ($) Mimfa; Sfrtfitiva- y Google r P H I L A D E L P H I A. 1748. 55 delyke VolMandi^en, by Óe Rivieren zekere holen in de bagen ont- dekt had, welken, volgens zyne befchryving dietgelyke Rtuztpotten moeten geweeCl zyn , gelyk men in Zweden vindt , en ik 'er enigen van in de yerbaadeliitgen der Koninglyke Maatfcbappy befchreven heb. (*) Hy had over dit onderwerp enige brieven aan de Koninglyke Rlaatfchap- py gefchreven. Enigen beweerden dat deze holen door de fVilden ge- maakt waren, om in tyd van oorlog hun koom en andere goederen te bergen. Dog dit gevoelen zogt hy te wederle^etL Volgens hem wa- ren zy op deze wys oniflaan. Wanneer zigdes winters het ys vaftzet, blyven 'er vele keizelftccntjes inzitten. Als dan, in de lente de iheuw finelt, zo zwelt het water in de Rivieren zo fterk, dai het hoger komt dan de plaatfen daar nu deze gaten gevonden worden. Het ys moet ge- To^lyk ook m hoog komen ;' en dan gebeurt het dikwyls dat enigca der keizelftenen , die in het ys vaflgevroren waren , uit het ys zelve op den berg vallen, en daarna door het water in ene kloof of kleine onge- lykheid van den grond gevoerd worden. Het water drait deze fteentjes vervolgens in die kloven .rond, en holt ze dus, allengskens hoe meer, uit. Het water Hypt te gelyk, doOr zyne kringswyze beweging, den fteeit glad, en helpt het k>l roud maken. T is zeker, dat door dit drayen en ftoten de fceen hiertoe op het laatft onbekwaam worde ; dogdelb-oom werpt alle voorjaren weder andere l'tenen in derzelver plaats, die even op de zelve weder rcHid gedraid wordai. Het gene dus van de beigen of de ftenen aJgeflepen wordt is een meer of min grof zand, 't welk doOT het water, wanneer het hot^ ftaat, en zyne golven inde holen flaat, weg gevoerd wordt. Dit waren de gedagten van den Heer Bartram. De Londenfcbt Maatfthappy had deaelve goedgekeurd, (tj De aanmerkingen, die ik by myn verblyf te Land fort in 't jaar 1743. gemaakt heb, totien dat ik toen van 't zelve gevoelen was. Ik heb het zelve in enen brief aan de Koninglyke Maadchappy, die onder hare on- gedrukte fdiriften bewaard wordt, verder ontwikkeld. Evenwel is 'er grote reden om te cwyfièlen of alle de boltens van dit foon op deze wys wel ontftaan zyn. Van de Aïteritzicltemeji tieft men hier vecfcbeiden foorten aan, die Mocrbe- in ziclio- men. (*) De Heer Fotster tekent hier op aan: "^In Zvxtlen en het noorden van " Duitjcbtand worden zekere ronde holen in de Rivieren , witr bed (leen- of " rotsagtig is, door het drnijen van het water op ene en de zelve plaats daarin " ^em^t, Reazepotten genoemd. Van deze holen vindt men ook gewaagd "' in Groslev's Jmo obfirvatient on llaly Vd. i, p. 8» (+) Hoe ver dit verdaan moet worden , kan men opmaken uit de Bekend- makingen gefield aan 't hoofd van ieder nieuw deel ^-an de Fbilofopbical Trans- yGoogle $6 PENSYLVANIE. in Noord en Zuid Amerika in de bosfcben wasfen. Hier zyn de ro- den zeer menigvuldig. De Heer Bartram verzekerde egter dat hy de wiiten ook in 't veld gezien had, fchoon zy zeldzamer zyn. ik vroeg, waarom men hier gene zydefibricken aanlag, daar hier de moerbczie- bomen zo wel tierden; dog liet antwoord was dat de daglonen 'er te duur ïoc waren. Een niansperibon wint dagelyks drie Eng. fchellingen en meer, en de vrouwliedeïi wimien naar evenredigheid. Dus dage men dat het celen van allCTlei koom, hennip en vlas, beter betaald werd, en zo veel oppafTens niet vorderde als het kweken van zydewonnen. D* evenwel de zydevpormen hier wel voort v^illen, en dat deze moepbeae- bomen zeer goed voor hun zyn, bleek uit de proeven door enen Gou- verneur van Konnektikut , dat nog noordelyker dan Ntw York legt, genomen. Deze fokte zo vele zydewonnen aan, dat zy hem met zyn huisgezin van hunne zyde kleedden. Wyn- VERSCHEiDfN foorten van A^^ïgdarAB waden hier ook. Zyorawin- gsaraen. ^^^ ^^ ^^^ ^|g pi^gffgj, jg bomen , zo dat zy ze byna geheel be- dekken , en 'er aan de zyden by neer hangen. Dit maakt omtrent de zelve vertoning als wanneer by ons de hopranken tegens de bomen op- klimmen. Ik vroc^ ook , waarom men hier gene wynbergen aanleide en uit de wilde druiven wyn maakte, dog ik kreeg het zelve antwoord, als omtrent de zydefahrleken- De menfchen willen te duur betaald zyn. , Dus was het voordeliger zig op den akkerbouw boven al toetele^en. Dog de voomaamfte oorzaak is wel deze, dat de wyn, die uit de ^me- rikaanfcbe druiven geperft wordt, zuur en fcherp is , en in lang zbaan- genaam niet fmaakt al$ de Europifebe. Het A- De Firginifcbe Kalfsvoet (•) vf^ op natte plaatfen. De Heer Bar- rum, iram verhaalde , dat de IVildtn den fteel der bloera en de besfen kook- ten, en als iets lekkers aten. Zo lang de bellen n<^ rood zyn zyn zy fcherp en wreed , dog dit gaat 'er in het koken af. Saro' Db Sarotbra Gentiamides walV overvloedig buiten Pbihdelpbia op tbra, de velden, onder 't hout, in ene droge zandde aarde. Zy geleek on- ze blaauwbcdèflnüken zeer wel als zy eerft beginnen groen te worden en de fpicfen der bladeren nog rood zyn. De Heer Bartram had deze plant aan DoRer Dillemus gezonden , dog deze wift niet tot welk een foorc hy ze brengen moeit.. Men wil dat zy wondhelend is , en dit heeft de Heer Bartram zelf ondervonden , toen hy , eens van 't paard gevallen en daarvan getlagen zynde , de beide dycn ?,waar gekneufd had. Hy kookte de Sarotbra y en lag zs op de ge- kneusde plaatfen. De pyn , die in 't eerft zeer heftig geweeft was , verdween Ipoedig, en hy was binnen kort volkomen herlleld. In {•) ^Tum Firginicum,. yGoogle PHILADELPHIA. 1748. 57 In het Kruidkundig PToordenboek van den Heer Miller gelezen Lorite- liebbende , dat de Heer Peter ColHnfon m zynen hof enen Lorke- boom. hoorn gehad had van een byzonder fooit« die hem uit jimerika ge- zonden was, vroeg ik den lieer Bartram of die boom by hem be- kend was. Hy antwoordde my, dat hy zelf dien boom aan den Heer Collinfon gezonden had; dog dat hy in 't ooftelyke deel van Jerfey in 't wild groeide ; dog dat hy hem anders nei^ens in de Engelfibt Volkplantingen vooi^komen was. Hy is daarin van de andere Lor- kebomen ondericheiden dat zyn zaadhuisjes veel kleinder zyn. Dc^ ik heb naderband dezen boom in grote menigte in Kanada gezien. De Heer Bartram dagt dat & ^fpelboom uit Europa herwaards ^PPd- ovei^evoerd was, dog hy hield de PerJtkwooTenej/merikaanfcbevTugCy ^'^"' die daar in 't wild v/aü. Anderen da^entegen meenden dat de Europe- anen te mede gebragt hadden. Dog de Franfcben in Kanada zeiden dat de Perfiken in menigte omftreeks de Rivier de MiJJifippi in 't wild gevonden wierden. De Perfimon der Engilfcèen , Dyo/pyrus Firginiana by LiN-De Mis- NjEUS, nownen de Zweden Mispeïboom. Hy waft op de nieefte P^'* vogt^ plaatTen. Ik heb reeds boven gezegd dat de vrugten van '"^'"* dezen bocHn , eer dat ze volkomen ryp zyn, bitter en t'zamentrek- kend waren, dog wanneer ze Volkomen hare rypte hebben, het geen Jiiet eer gefchiedt dan wranneer de voril ze aangedaan heeft, zyn zy zeer aangenaam om te eten. Men eet ze zeldzaam anders dan rauw. Dog uit een groot boek, behelzende ene befchryving van Firginit , ondw het woord Perfimon , kan men zi«i (kt de Mispelen op meer dan ene wys bereid worden. De Heer Bartram verhaalde, dat men ze hier tot een fchotelqe op hei n^r^ ge- bruikte, en dat 'er tnenfchen vraren die 'er enen zeer aangenamen wyn uit maakten. By hem waren 'er verfcheiden op den grond ge- vallen , die door de zonneftralen byna ryp gewerden waren. Wy proefden 'er erigen van, en ik moet bekennen, dat zy gelyk heb- ben die ze^en dat zy aangenaam zyn. Zy verdienen onder de fma- kelykfte vrugten van dit land gerekend te worden, wanneer de voHl haar fcberpte heeft w^;enomen. Het Ferbascum Jbapfus, oS grote witte PFolkruid , ftaat overal in Wol- menigte, op de wegen, aan de tuinen, io drc^e gronden, op hoge kruid, weiden , ie enen zandigcn bodem hebben. De Zweden noemdeii het Tabak der fFilden ; egter erkenden zy niet te weten of de A- merikanen dit kruid als Tabak gebruikten. De Zweden plegcen in hete koorden de bladeren 'er van om de armen en voeten der zie- ken te binden. Men maakte ook een thee van de bladoi tegois den buikloop. Ook zeide my een Zwetd^ dat men den wartel in water H kook- y Google 58 P E N S Y L v A N I E. kookte, en het dan in ås wonden van het vee fpoot, doe vol vsn wor*- men was, waardoor de wonnen ftierven en 'er uit vielen. (•) Hctgras. Den 28. Sepr. hadden de lufTchen de bosfchcn gelegen, a%emai- de weilanden nog een levendig groen gras. In tegendeel op zulke weiden , die tegens de hoogtens, in V vlakke veld,- en zeer voor de zonne bloot lagen » zag het gras 'er bruin en droog uit. Verfcheiden menfchen uit yirginie verbaalden my dat daar, wegens de grote het- te, de weiden 'er meeft altyd. bruin en verbraod uit zagen. Dus heeft men daar het vermaak niet,.gelyk in £Brep«ï, vanda weiden met een fchoon groen bekleed te zien., Nagt- De Amevikaanfcb» Nacbtfcbadmv (f) waft' overvloedig ouder het Icha- geboomte en op kleine heuvelen. Hare zwarte beflèn waren reeds duw. j,yp_ \yy tjcmerkren dat kleine blauwe vogelq'es , van de grootte als onze Emberiza citrineila uit de bomen op ^.Nagdchaduw kwamen: vliegen' en bare bladeren aten.. Tegens, den avond ging ik naar het Landgoed van den Heer Sar- tram.. GnapbO' Het GHapbalium mar.garitaeeum. (bat in verbazende menigte bp> Üim: tSie onbebouwde velden , heuvels, en anders.. Men vitid deze plant ^^n. verfchillende hmgte naai mate van den groudJ Somcyds heeft zy veel en fomtjds weinig takken., 0e reuk is fterk dog lieflyk. De Engelfiben ■ noemen ze het Ettwigi ievan,.{%) om dat hare bloemen,. die groten-- deels uit dr<^, ^infterende, zilveragóge blaadjes (**) beftaan, niet veranderen als ze gedroogd worden. . Deze plant was thans overal in 1 haren vollen bloei; hoewel 'er waren die al hare bloemen verloren en- begonnen hadden haat zaad te ftroijem . De Engeljebe vrouwen verga- ■ derden veel van deze plant, plukten. ze met den Heel af, enzettedcn: ze, met andere fchone bloemen, die zy van tle velden of uit de tui- nen hadden, in potten, tót een fieniad voor de kamers.. In. 't alge-- meen waren zy (W zeer opgeftetdvan den gehelen zomerover, aller- lei zo voor het oog als den reuk aangename bloemen onder of op den ' fehoorfteen , ook wel op de tafel of in de venfterbanken te hebben. Het Gsofbaliuta hielden zy den matst in bate kameis over, om datdebloe- (*) Deze wormen zyn de popjes van den Oefiritj , of Paardevliig t dieharc eitjes in 't hair van *t vee legt. De gitjes zyude uitgekomen, maken de pop- jes grote holen , waarin zy blyven tot dat zy veranderen. In 't zuiden \i\n ■ Rusland gebruikt men ten zelvcn einde een afkookfel van Fetatrum of lUiif ten Nieswortet. F. (t) Pbytotacca decandrtt. (S) IMi everlafiirtg. C**J Eoliis.calycinis.. y Google P H I L A D E L P H I A. 1748. 55 . imen 'er van niets verandaïn. De Heer Sartram veriiaalde my nog een • ander gebruik van deze planc; te weten, men bedient ag van een af- kookfeï van de bloem en den ftee! , of van de plant relve in enen zak ge- bonden , om 'er kneuzingen mede te beftryken. ' In plaars van vlas gebruiken vele menfchenhiereenfoort van het ^^fffjr- Wnjdg jium cannabinum van LiNNiEUS. Men bweidde den fteelgelykhethen- lieniiip, nip en het vlas. Men fpinc bet en weeft 'er allerlei goed van. Men wil dat de fi^ilden, van overoude tyden af, ïsikken, vüchnetien, endierge- lyke dingen 'er van gemaakt hebben. k vroeg den Heer Bartram of hy otA opgemerkt had trf" de zee Ia- Aanwas ger gewonten was , en voorheen plaatfen bedekt had die nu land waren, y*^" "^t Hy zeide my, dat naar zyne waarnemingen het groocfte deel van dit ^ ' Land , vele mylai ver, voorheen moell onder water geflaan hebben. De redenen voor dit gevoelen waren dezen. I. In *c graven op de Blauwe Bergen, die meer dan drie honderd Eng. mylen van de «ee af zyn, had men hier en daarloilè molTel-oelter- cn andere fchelpen gevonden ; welken men insgelyks in de vallyea tus- fchen die beigen ontmoet. II. Men vind daar ook in kalkflenen , vuurflenen en anderen , ene verbazende menigte van verfteende modèlfctwlpen. Hy verzekerde dat het nauwlyks ie geloven was hoe vele duizenden daarvan in de verfchü- Jende foon«» van llenen , waaruit het gebei^te beftond, zaten. ' ni. EvsN zulke fchelpen Rraafi men geheel en onveranderd op in yirginie^ Marylandy AVto Tork en Penfylvame, IV. Dy 't graven naar wellen, niet alteen te Pbiladttphta, maar ook op andere ' plaatfen , ter diepte van agttien voeten, zynftammen, wor- telen van bomen, ja zelfs eikenbladeren , voor 't groter deel nog onver- rot gevonden. V. De verfte en befle aarde legr hier in de dalen. Dezen worden ge- meenlyk door enen kleinen ftroom of ene beek doorfnedea. Aan der- zclver afdalende zyde ryft merendeels een betg, (Se, waar 'er het witer tullchen door vliet, ""er uitziet, als of hy met voordagi zo docngraven ■was. De vallyen waren, dagt de Heer Bartram, voorheen allen me- ren geweeft, en het water lüd allengskens de beigen uitgehold, en 'er zig enen weg door gemaakt. De menigte van modd«-, dien men in *t water vindi, ai die eertyds op den grond van het meer gelegen had, • was, niar zyn oordeel de aarde van de tegenwoordige landen, die zulk ene vrugtbaarbeid bezit. Zulke dalen en doorgefneden* beigen vindt men hier te lande zeer veel. Dusdanig is de zonderlinge opening tus- fchen twee bergen, door de welke een rivier op de grenzen van Pen- fyivanie en New Tork doorilroomt. Men zegt hier fchCTtsgewyre, dat Ha de yGoogle «o P E N S Y L v A N I E. de Diiivcl die opening gemaakt bee^ <fni m hst ene londTcb^ in het ani> dere te komen. VI. Men kan aan de Blauwe Bergen diüdelyk tcfpeuren dat zy voor- lieen ten dele onder water zyn geweeft, want velen van dezelvenzyn op ene zonderlinge wys afgebroken, dog de ho(^(len niet. VII. Wanneer men de ff^ilden zegt dat 'er op deze hogebeigenmosr felfchelpen gevonden worden, en dat men daaruit opmi^t dat de zee voor dezen daarover heen gegaan beeft, antwoorden zy, dat dit him niet verwonderbaar voorkomt, vermits *er onder bun ene overlevering is, dat de zee in oude tyden rondcm deze bergen geflaan beefL VIII. Het water in de Rivåeren en de poelen neemcookaf. Molens, die zeftien jaar geleden cq> de Rivieren gebouwd waren, en watecp genoeg badden, hebboi nu zo weinig water dat zy niet.nolen kotir nen, ten zy na enen zwaren regen, of in 't voorjaar als de fneuw ftnelt. Dit afnemen x'an. bet prater komt daarvan daan, dat 'er thans zo veel land bebouwd wordt , en *er zo vele bosTcben zyn ui^roeid.. IX. Het ftrand neemt ook jaariyks toe. Dit komt van i£ grote menigte van zand, 't welk de golven uit den bodem der zee op bec ftrand werpen.. De Meer Barfram agtte dat bet opmerking verdiende , dat de fchelpen, tüe op de noordelyke,' gebergtens verfteend gevonden woi> deii, van een foort zyn diei^elyken men. in de zee op die Pools- hoogte vindt, en niet gezien worden voor dat men in Zuiä Karoli- na komt. Hierin meende hy grond te vinden om de mening, van- Dr. TiioMJK BüRNET te verdedigen, dat namelyk de aarde voor den. zondvloed ene andere neiging jegens de zon gehad heeft Bewj'zen die ook nÏÈt, zeide hy , de zware beenderen die men va Siberië vindt en voor Elefants beenderen houdt? Tegenwoordig kunnen dfe- dieren in zulk een. koud land niet bi *c leven blyven. Maar mdien volgens Burneis ftelltng de zon voorheen gantfch anders ten opzigDC' der verfcheiden landen van den aardbodem gellaan heeft, kan men. ligt b^rypen dat de Elefant, ia Si^erit h^ geleefd. (*) Egter fchynt (*) De l>eendieren van Elefanten worden niet aDêen in Rufiånd^ maarook in het ZiKtftrfcbe Caattm Ba/el, in *t gebied van aenMtakmafvttnBarentb, en op andere plaatfen gevonden, gelyk men zien kan iti de Pratogxa van den beroemden Lbibnitz, Onlangs heeft men digt by de Rivier de Obio een* groot getal van Elefants tanden en geraamtens ontdekt, en zeer grote kiezen, nog in hunne kaakbenen zittende, zyn in het Britfcb Mufeom te zien. De «eer Z.i[tl((oB,Biflchop van Caritas, heeft ook verfcheiden tanden inetdekar.k- bcQ^ in bet Mufmm der Kouinglyke Maatfcbappy geplaatfl, die uit fåru ge- , ko-- yGoogle PHILADELPHIA. 1748. 6i Ähynt het dat van dit alles vericheiden oorzaken kunnen worden opge- geven. Hifitoe behoort de algemene Zondvloed, de aanwas van land» het welk een zuiver vi&k van den tyd is, en de veranderingen in den loop der rivieren, die by het fmelten der fneuw of in groie-overftro- mingen hare oude bedtUngen verlaten en zig nieuwe maken. Op enigen afihnd \'an het huis van den.Heer\5(if*riim loópteenbeek- /jf^^;- je door het bofch, het welk over ene rots henen ftroomt. Hier toonde patten. my myne opmei^zame Geleider verfcheidene kleine zo genaamde Reuze- _ potten. En wy konden duidelyk zien dat zy op die wys , welke ik bo- ven befchreven heb, moeten ontftaan zyn. Want als wy de hand in die holen Iblïena bemerkten wy dat 'er vele keizelfteenges inzaten, die van bui- Komen waren. Op de Rivieren Kbatunga en Inätgbirka- in Siherie heeft men ene omz^Iyke menigte van Elefiuns tanden en beenderen gevonden, die daar door de (tcrke voril voor bederf bewaard worden , terwyi 111 de korte zomers van maar enige weken daar weinig regen vale; dus deze tanden gemeenlyk zo fiilch zyn, efi in Rusland zo menigvuldig gebruikt worden als het gemene yvoor, aangezien 'er zo grote menigte van wordt aangevoerd. Sommigen van deze tanden zyn agt voeten lang, en wegen diie honderd ponden. Men heeft kiezen gevonden van negen duim middcUyns. Maar de kiezen by de Obio ge- vonden zyn nog aanmerkclyker , vermits derzelvcr toppen veel gelyken naai die van vfeefchvretende dieren , daar die der Elefanten , welken tegenwoordig van gras léven, gantfch andere toppen hebben. Livios, 't is waar, maakt een onderfcheid tuRchen' ^frikaanfcbe en Aftatifcbe Eiefantcn, en merkt aan dat de eerften kleinder zyn dan de laatften v dog men heeft nimmer onderzogt of de tanden van die twee Iborten zo veel verlchillen. Dit verfchil tuflchen de gegravea Eleftmts kiezen en die welKen men in de Elefanten vindt, zowel ais de plaatfen waar die geraamtens gevonden worden, alsÄittrw, Duitfcb^ land en Amerika , waar regenswoordig gene Eiefimten z^n, dit alles opent een wyd veld voor gislïngen naar de wys hoe deze dieren op die plaatlêii ge- komen zyn, waar men nu hunne geraamtens ontmoet. Misfchien heeft de j^ndvk>ed hunne l;iken derwaards gevoerd. Ook is het fto'dig nog met dé reden, nog met de gefchiedenlffen , nog met de openbaring, te geloven', dat deze geraamtens overbh-ffels zyn van dieren , dieopdeaardegeleefdhebbenvoor de fchepping , waarvan Moses gewaagt , de welke men kan aanzien als maar ene ze- kere verandering in de Sthepielen, waardoor ze beVwaamgemaaktwierden voor hunnen tegenswoordigen Ibat,. waarin zy zullen blyven totdat deomftandlghe- den ene nieuwe verandering vorderen zullen. En dan zal onze zardbol door ene nieuwe fchepping of omkering gefchikter worden gemaakt voorzynen nieu- wen toelhnd, en bevolkt met nieuwe foorten van dieren, gefehikt naar dien toedand. van 't Mengelvserk. H.3 y Google 'tfa P E N S Y L V A N I E. / buiten zo glad en rond waren alsofzegedraidwaren. Endïetgelykd ftenen vonden wy in elk gat. , i'lnntcn. De Heer Bartram toonde my ene menigte van planten die hy in zya kruidboek verzameld had. Onder dezelven waren de volgendöi , die ook in de noordelyke delen van Europa wasfen, van de welken hy of de gehele plant bewaard had, of alleen de takken. De Bftula alba^ of de gemene Berkeboom. De Betul/i nana^ een ioort van Berk, dat op It^e pUaifen tegens de . hoogtens aan watt. Het Cemarum pahffri , of ff^(itti^)yfvingtrkruid ^ groeijende in de weiden tuflchcn de heuvelen in New Jtrfiy. De Genliaiia lutea of de Gele Kruiswiortel , voonkomende op de velden digt by de bergen. Hy gelyktveel naar den onzen, maar heeft zo veel bloemen niet onder elk blad. De Linnaa boreaUs\ deze waft op åA bergen in Kanada, Zy kruipt lan^ den grond. De Myric* Gale; oinlbeeks de Rivier Sus^utbanna qp natte gron- den. De Pottntilla fruttcofa-, wordende gevonden in mowafl^ ftreken en lage weiden tuflchen de Deïlaware en de Rivier van New T»rk. De TrientaUi Europiea , wasfende op de Catsbilh. Het Triglocbitt maritimum, voortkomende by de zoute tffonnennaar den kant van 't Land der Vyf Volken. Ken De Heer Bartram vertoonde my enen brief uit Oejï Jer/ey, behel- Gratiork zenden het volgende verhaal van ene ontdekte jimerlkaanfcbe Begraaf- üiitilckE. plaats. In April 1744. was men in het graven eens kelders bp enen groten n^ecn, gelyk aan een grafzerk, gekomen, welken men ten laatften met \'eel moeite boven gehaald, en viervoeiai dieper ene menigte van menfchcbeenderen en enen gehelen koek van maïs gevonden had. De koek was nog onbefchadigd , zo dat verfcheidenen der omftanders uit nieuwsgierigheid 'er van proefden. Uit deze omftandigheden belloot men, dat hier een aanzienlyk perfoon uit de f4^ilden moöft b^raven we- ren. Want zy zyn gewoon eetwaren en andere dingen, daar de overle- flenen zeer veel van gehouden heeft, m« hem te begraven. Defteen was agc voef lang, vier voet en enige duimen op de dikfle plaatfen breed, eu vyfticn duim aan het ene en twaalf aan het andere einde dik. Hybe- iknid uit een grof foort van fteen, dien men hier vindt. Daar waren gene letters nog karakters op te rien. ^ Het graan dat de Pf^ilden het meeft bouwen is de Mats. Zy bebou- Mais en ^"^"^ ''^'' kleine velden mede. Buiten dat planten zy ook ene menigte van Squai' Squashts , een foort van pompoenen of meloenen , die zy al aange- ef- kweekt hebben voor dat de Europeanen m dit Land waren. De Euro- pa yGoogle P H r L A D E L P H I A. 1748. Ö3, fifebe jSmerikantn hebben ze ook in hunne cuinen geplant, die 'er nu vol van zyn. De vrugt is aangenaam als zy wel klaar gemaakt wordt. Gemeenlyk kookt men ze, ftooc ze aan ftukken, en doet 'er wat peper en andöïe fpeceryen by. De fVilden zaijen ook verfcheiden foorien van booen, die zy meelt van de Europeasen gekregen hebben. Maar de erwten, die.zy ook bouWen, hebben zy al gekend voor dac de Euro' pers hier waren. De Squasbes behoren tot de vroege kavvoerden. Zy zyn goed, maar duren niet lang. Egter beb ik ze tot vry diep in den winter zien goed houden. Omtrent het laaiile van September zaide men de Weit en de Rogge, w^.ff (.(,. en deze granen worden gemeenlyk ryp omtrent het einde van Juli. Suni- Rogge. tyds gebeurt het wel dat men ze al in 't midden van Juni maijen kan , zelfe zyn 'er voorbeelden dat dit in 't begin dier maand gefchiedde. De ^ „ Garft en Haver wordt in April gezaid; en zy beginnen gemeenlyk te- ijf,vci-^'* gens 't einde van Juli. De Boekweit wordt gezaid in 't midden of op Boek-' 't dnde van Juli, en is omtrent het einde van September, of iets lacer, weit. in fhiat van ii^oogft te worden. Indien men ze vroeger zak geeftzy wel bloemen, dog weinig of geen koom. De H^xBartram en anderen verzekerden my, dat het meefte rund- ^'^S" vee dat da Engeifebem hebben afkomdig is van heeften die zy de Zwe- åen gekoft hebben , toen die nog in *t bezit van het land waren. De Engetfcbtn relven., wil mai,'(kt 'er maar weinig hebben overgebragt. - De Zweden bragien hun vee herwaards uit hun Land, of kofccn het van^ de Hollanders, dirtoen hiergeveftigd waren. - DicT by de Stad zag ik een Klimop of Hedera Helix tegens den muur Kiimop van een-ftenen huis (ban, het welk geheel onder het groen der blade- , ren onzigtbaar was.. Deze plant is zekcrlyk uit Europa overgebragt, want ik heb 'er nergens anders ene van in jimerika gezien. Maar in : plaats van dit gewas zag ik dikw^ wilde. Wyngaarden die t^ais de muren opklc»nmen. ■ Ik vroeg den Heer Bartram oi\iy ook opgemerkt had, dat de bomen Ofdc bo- en planten vcrbafteren naar mate ze meer noordwaards gevoerd worden, "]^" ^" gelyk Catesbv beweert. Hy antwoordde, dat deze mening waar was, P'^P'SJ' indien men ze met onderfcheid voorfteide. Daar zyn foramige bomen ren als z v die beter in de zuidelyke landen voonkomen, en die vermindo-en naar lietiionr- mate men het noorden nadert. Wanneer huiine zaden door de vogels den na- of by andere toevallen naar kouder lugtftreken worden ovet^ebragt , wor- '^^™"' ■ den de bomen hoe langer hoe kleiiider , tot dat zy op 't laatft in 't ge- heel niet meer voortwillen. Maar daar zyn ook bomen en planten,, wdkcn de wyze ScheppeF voor de noordelyke landen gefchikf heeft, en die daar tot ene verbazende hoogte waden. Hoe meer dezen hetzui- dea naderen zo veel te meer nemen zy af, tot dat zy op 't laatft in 'r ge- heel. y Google Mug- gen. 64 P E N S Y L V A N I E. heel ophouden tegroeyen. Andere planten eifchen ene gematigde Jngt- ftreek y en Avanneer zy meer nooi^- of zoidwaards gevoerd wordm, willen zy niet voort, maar nemen af. Dus zyn 'er, by voorbeeld, 'm. Penfylvanie bomen die uitermate wel wafièn, dc^-altyd afiienftn naar mate zy verder naar het noorden of naar het zuiden gevoerd worden. Ik heb dit naderhand op myne reiffin dikwyls bekragrigd gevonden. De Sasfafras , die in Penfylvanie op 40. gr, N. een tamelyk hoge en zware toom wordt , waft by Ostvego en fort Nkbolfon^ tuflchen de 43. en 44. gr. nauwlyks drie of vier voet hoï^ , en haå nauw- lyks de dikte van een pink. ' Het zelve had plaats omtrent den Tutpe- koom. Deze wordt in Penfylvanie zo zwaar als onze grootfle Eiken, maar by Oswego is hy niet meer dan twaalf voet hoc^ en enen arm dik. De Suikeraborn (*) is een der gemeende bomen in de bofichen van Kanada ■, en wordt daar zeer zwaar. Maar in de zuidelyke Land- fchappen , als Nrw yerfey en Penjyivanii , waft hy alleen maar op de noordelyke zyden van de Bl^utge Bergen^ en op de fteile heuve- len langs de rivieren , weiken tegens 't noorden gekeerd zyn. Dog hier komen ze niet tot een derde of vierde van de hoogte die zy jn Kanads bereiken. Meer voorbeelden wil ik hier niet bydoen. De Muggen y die ons des nagts zeer plaagden, worden hier Mus' gttetoes genoemi Zy zyn volkomen gelyk aan de Mu^en 'mZ-weden^ ïillccnlyk wat kleinder, en de befchri-ving, die 'er de Ridder Linnäus van, in zyn Syfiema liatura en zyne Fauna Sueciea, geeft, paft ook zeer wel op de /Imerikaanfcben. Zy komen by dag of by nagt in de buizen, en wanneer men te lied is beginnen zy haar onaangenaam ge- brom, naderen de menfchen hoe langer hoe meer, en zuigen hun op 't laatft zo veel bloeds af als zy kunnen. Haar beet veroorzaakt bulten by menfchen van een teder gefle!. Als hec weder enige dagen koel fa geweeft verdwynen zy; maar als het veranden, en vooral na enen regen, vei^eren zy dikwyls in zulk ene menigte rondom de huizen, dat het verbazend is. De fchoorftenen der Engelfeben^ die gene klap- pen hebben, geven den Mu^cn vryen ingang. By hete avonden be- geleiden zy het we met groie zwermen van de bolTchen naar de huizen of naar de Stad , en vliegen in de huizen in , als ze maar kunnen. In *t heerile van den zomer 2yn zy zo menigvuldig op fommige plaatfen , dat de lugt'er vol van fchynt, vooral omtrent poelen en ffeiande waw- ren, gelyk de Rivier Motis 'm Aew Jerfey. Om die onaangename gafien door den rook vt verdryven, leggen de Inwoonders vuren voer hunne huizen aan. De oude ZweJen , die hier waren, zeiden dat de Mug- (*) /Ictr Sacebarimmy fylüs qiiinqtrc partito-palmatisacmninaio-deptaus LiNN. Sp. PI. y Google ■ PHILADELPHIA. 1748, 65 Muggen voorheen hier nc^ veel menigvuldiger geweeft waren; dat zy IH^ zeer menigvuld^ langs het ftrand zyn, en die van Pbiladelfbiavaa een vergiftiger foorc zyn wn de anderen. Die laacde bleek uit de bulten die zy maakten. In Z-wedtn gevoelde ik noit ander ongemak van ha- ren beet dno een weinig jeukte «xwyl zy nog zagea. Maar als zy my hier des nagts Aaken u^rd myn aaiigezigt 'zodanig met rode vlakken tsa bulten toegelleld, dat ik *er zelf over beTchaamd was. Ik heb alreeds iets van de Tuinen hier te lande gebruikelyk gezegd, Betui- ik voeg *er nu by, dat de meefte planken die overdwars gefteld wonfcn, ningen, en waaruit de fchuttingen rondom Pbiladeipbia vóonumelyk beftaan, van rood Cederbout zyn , dat hier voor duurzamer dan enig ander ge- houden wordt. Maar wanneer men dat niet vmden kan, neemt men wit of zwart Eikenhout. Men houdt ook veel van de palen x'aii rood Cederhout te hebben , of anders gebruikt men wit Eiken-of Kaftanjen- hout. Oog het fchj-nt dat dit foort van hout hier niet hu^ goed in de aarde blyfi.. Ik zag palen van Kafbinjenhout gemaakt, die pas een jaar oud waren , reeds van onderen grotendeels vergun. 'Dz.Sasfttjrasbeam groeit hier tamelyk veel, en fiaat hier en daar in SafTalhs. de boflcbói , by de hagen en de tuinen. Op- oude akkers , die men cmbebouwd iaat leggen , ia hy een van de eerften die opkomen, en is s> menigvuldig als de Berkebomen in Zweden op de grolden van avbrände boflchen. (^"y De Sasiaitas waft in ene. droge loiïè aarde van ene bleke lleenkleur, die grotendeels uit tona. beftaat , vermei^d met een weinig klei. Die gronden fchenen vry mig^ te zyn. De bergen rotidom Gotbenburg zouden op vele plaat&n goed voor dien boom wezen , zo zy nog tüet te vet zyn. Ik zag hem hier in de bodchen (mder :uid«e bomen , maar no^ meer op ^g zelven langs de heiningen ftaan. Op beide plaadèn fchynt hy ev^iwei te tieren. Noit heb ik hem gezien op lï^e of natte plaatfen. Men verzamelt hier ' zyn bladeren, en gebruikt ze als thee. Maar het hout deugt neif;ens toe, want bet kraakt te ilerk in *t vmu- en. brandt niet wel. De boom Ipreidt zyne wortels zeer ver uit, en uit dezelven fchiemi nieuwe rprui" .. ten op; dc^ deze Icheuten zyn niet goed om te vetplanten, om dat ;^ 7a (*) LauTiu Snsfafra Lnm, la de Uitgmigu Vabandttiiigm 7. D. bL 364. ^indt men enige waarnemingen onurent dien boom. (jTf In de Reis van den Heer Osbeck naar Qiina i. D. wordt in ene aan- merking ene berdvyving gegeven van dit foort van land, 't welk de Zweden Sittedjeiand noemen: waar aangemerkt worät , dat de bomen ^ dus verbrand zynde , dcrzelver aich ene mift oplevert genoegzaam voor dne jaren , waar- na men het land weer woefl laat leggen, tot dat, twintig of meer jaren daar- aan, een meuw gewas van bomen tot laniclyke hoogte gekomen is, welken de boeren dan weder verbranden, en bet land op nieuws oiie jaren bebouwen. F. yGoogle tflf PENSYLVANI'E. zo weinig vezelen biaten den flamwonel hebben, dat zy zig in de aai» ée niet regt vaflzetten kunnen. Om den Sasläir&sbomen ie planten? moet men de beHèn gebnüken , dat egter ongemakkelyk ts , om dat ze de vt^eis si op hebben eer zy half ryp zyn. De koeyen zyn zeet gefield op de nieuwe iedere uicfpniidèls van dezen boom,. eo. zoeken ^ » overal op.. De Vrouwen gebruiken den baft van dezen boom' om de wol ene fchone oranjekleur. te geven , welke in de zon niet verfchiet. . Zy ge- - bruiken pis in plaats van ajuin in 't verwen ; koken de verw in enen ; koperen ketel, omdat zyio enen yzeren gekookt zynde zo fchoon ene kleur niet gedt.. Ene Vrouw in Kirginii had de beOèn wan den Sas-- Mcts gebruikt t^ens ene pyn in enen barer voeten , die zy drie jaar ■ hng zo flerk hsÅ gehad dat ze niet gaan kon.. Men raadde tuvir de- bdttn in ene pan te braden , en de pynelyke fdaatfen- met- de daar ■ 6h komende die te ftryfcen. , Zy deed het , dog het deed haar bra-, ken. Egter hield zy mee het middel aan , fchoon zy , zo dikwyls zy het deed , 'er de zelve uitwerking van gewaar wierd. De pyn vadween ■> c^ 't häril geheel,. en z^ wierd volkomen. herfleld.. Siiegten.. Eem zwane %x/ ,: met enen rodeo kop, C*) w Hïcnigviddj^ in de.- bdTehen vatt' P*nfflvdme,-ea Hyft 'er den winter over, gelyk ik zelf.' ondetvondm heK-. Hy wordt gerekend- oiider het . gevogelte dat de: Meus vernielt , omdat hy ng op. de rype airen;Mt, ai ze doorbyt.. De Zwtdtn wxtaen hom FiÜkrok»\ maaraüe andere Spegten, alleen; die uitgenomen Äe goudgele vlei^ls hehben; heten zy -flacispHar.. Bt zal ze allen te zamen nauwkeur^ in een byzonder weik befchry- ven. Alleen meric ik hier aan, dat byna al de foorten van.Spegten; zeer nadd^ voor de Mais zyn , wanneer zy be^ te rypen.^ Zy pik- - ken gaten rondcm de aimi, waardoor de regrai. indringt ,^ en het koomi doet rotten.. Reis I* vertrok dfti ■ 3 OtJtobïr 's morgens vmeg mar Wibningttn , voor- naarW'il- heen bydeZtiW*»Cèri/?/»« genoemd, dertig Eiig. mylen zuidweft. mingtoo. van PbiMtlpbia. Drie mylen vtn Phitêdtlpbia wiaden wy over d& Skuikill gazet. Het' I»id begint, hier onophoudelyk . uk heuvelen en dalen te beflaan. De bergen zyn van' alle kanten ^oyend, en de da-- Jen worden, gedur^ doeriheden van kriftallyne beekjes. Het veld is grotendeels bedekt met geboomte dat 's winters zyne bladenen laat vallen, want ik zag nauwlyks enen enkelden boom uit hec geflagt der Dennen, uireenomcn enige weinige rode Ceders. Het hout. was hoog,. dog van. onfeen kaal, zo dat het een frai dooragt aan het oog ver-- fchafie; ook kon men. vry tuflcben de bomen doorti'deo, ,zeife': op vele- plaath- y Google P Ë N S Y L v A N I E. 1748 ■€? ' 'plaatfen met wagens, te mew daar de grond zeer effen was. Op fom- mige plaadèn zag men kleine vlakke velden , waai men weidöi , ea ioomlanden had aangelegd. Van de laatften waren . fommigen be- bouwd, anderen niet. Op enige plaadèn ftonden verfcheiden huizen digt by malkander, maar de meeften {tonden alleen. Een deel der landen was alreeds met Weit be2aid , op zyn Engelfcb, zonder grup- pen, maar met waiervoreo digt by malkander, óp anderen zag ik het volk wakker bezig om de Ro^ in den grond te brengen. Digt by ieder huts was een klein veld met Tarkfcb koom. Ce Inwoon<ters in ■deze ftreek waren of Engelfcben of Zweden. Ik zag den gehelen d^ verfcheiden foorten van bomen , Walnoot- Bomen, bomen van meer dan een foon vol van noten, kadanjebomen geheel be- -deki met vrugten; Moerbeåe-, Salfafras-, Liquidambar- , Tulp- en an- -dere bomen. Verechbiden' foorten van wyngaarden groeiden welig, en klommen Wyn- «p tot in toppen van de bomen , bedekkende de (lammen met hunne ga^en. -druiftrodèn en bladeren. Ik zag ze)& enige jonge Eiken, vyf of zes va- dem hoog, om de welken zy zig gewcmden hadden. De grond is hier, gclyk meeft in deze fireek, een mengfel van zand en klei, bedekt met -«ne ryke bovenkorft. De Wyngaarden ziet men meeft op bomen, die ■alleen op de koomvelden Ha^, «1 daar de boflchen ophouden, en de weiden of akkers begimiäi ; ook langs de heiningen, waar zy hunne ranken om de bomen flaan die daar groeyen. Het bovenfte droeg zd- •den vrugten, dewyl de winden dit verhinderen ; maiff het onderfte is vol van trol&n, die onder de Uaden uidiangen, en nu byna ryp wil- ren. Zy hadden een aangenaam zuur. De Boeren verzamelen ze in menigte en verkopen ze in de Steden. Men, eet ze rauw , en zet ze gemeenlyk voor wanneer men bezoek krj^ Dfc vette aarde fcheen hier niet zeer diep te zyn, want zy had niet Dezivai- veel meer dan twee duimen (Uepte. Jk had gelegenheid dit re a'en te vette 70 wel op zulke plaatfen daar gegraven was , als op anderen , waar aard. de regenvlagen fcbeuren gemaakt hadden, het welk zeer gemeen hier omtrent was. De opperfte aarde was donker van kleur, en die iW- «p volgde was bleek. Ik heb overal , waar ik in jimerika geweeft ben, gevonden, dat de dikte der bovenfte vette aarde op ver na niet zo groot is als fommigen rekenen. En oogihans kan men verzekerd zyn dat q federt den zondvloed op fommige plaatfen niet geroerd is. 