Proeve van Indische dichtkunde volgens den Ramaijon : naar het oorspronkelijke Sanscritisch gevolgd
„^.Doch ik voorzeg hemdden dag, wanneer „ hij vergeefs de goden tot hulp zal aanroe- 99 pen, om mijnen arm te ontkomen, eix „ weder in de wildemi^fen van Sunderbmd 9, zijnen tijd in gebeden en boetdoeningen te „ mogen yerftjten. Ook het ondier hanoe- „ MAAN, de moorder van mijnen broeder,^ „ wiens dapperheid hier zoo buitenfporig „ wordt geprezen , hem zal mijne wraak ver- „ fchrikkelijk achterhalen. Hem zal ik yer- „ fcbeuren, dat zich van ^n vleesch de „ vogelen des hemels zullen verzadigen, en „ over zijn onkenbaar rif de jakhaben hui- 9» O, mijn zoon!*' zeide rabon, „ Jaat .„ dit voornemen niet in vervulling komen. „ Wilt gij nieuw ongeluk over mijn huis „ brengen , en uwe moeder en mij door uw „ verderf den dood en bitter harteleed ver- „ oorzaken? want niet, gelijk uw. wilde y, moed u ingeeft , is het eene ligte taak te „ overwinnen hanoemaan, den vt^rfchrikke** H lij- Digitized by Google ( «74 ) 9, Ujken tsLp^ ^kns kracht nog door gaven » der goden en bezweringen Verfterkt wordt ^ ^ veel min ram, den magtigen boogfcbuc^ „ ter. Mip altoos onbevreesd hart beeft op 99 de ge&cbte aan uwen mogelijken onder*» 91 gwg* h^t af^dei^n deze zwate ondetüe^ 9, ming beproeven , die bij dezelve , indien „ het bun gelukt, cere en rijkdommen te „ wachten hebben , terwijl voBr u niets her 9) gevaarlijk werk vergoeden kan,' dan de 9, vermeerdering van uwen roem, dien grj 3, reeds door duizend daden ten top gevoerd „ hebt." t Met een toornig gelaat antwoordde indro^ jiET, „ de voeten van mijnen getrouwen 9, elefant mogen mij vertreden, mijn vaderf „ indien ik mij van dit mijn voornemen laat 9> afbrengen. Zoude ik den roem dien dj 9) zegt, dat ik mij verworven heb, than9 9> door lafhartig terugtreden met eenen fluijer 3) bedekken, omdat mijne tegenpartij voor 9, dapper en magtig geldt? Het is daaronr 35 dat ik mij met hem in bloedigen tweeftilj* 3, wil begeven, en tot nu toe mij niet in ^3 den ftrijd ggmeagd heb, nifemand waafdigf 3, ken- Digitized by Google ( «75 ) ,) kennefi^ö Vóor mijn zwaard. O ! dit glj 91 200 gew!» bet harte van sitta tot uwe ,, begeerte kondet neigen en op nieuws t;wee 5, lak (*^ jaren te leven bad, als gij op „ den dag van den tweeftrijd, uwe vijan- 9, den tot eene prooi der wilde honden zulc 9, zien uitgeftrekt liggen. Welke onmanne- ,9 lijke vrees beknelt uwe ziele, o vorst! ,9 ftel de bezorgdheid voor mij uit uw hart. „ Ben ik een kind of een verwijfde zwak- 9, kefing , da€ gij zoo zeker mijnen onder- »» g^ïïg i^ den ftfijd hebt te vreezen. Was y, ik het niet die den goddelijken brama ^y overwon, en hem de gave afdwong , mijne •9 p^len alai ik het wenseh, in flangen te Vr doen veranderen; doch ik zweer, dat ^ ik van dezelve geen gebruik zal maken „tegen hen, die gij zoo zeer vreest; mijn ,> zwaard alleen, zal hen vernielen.'* „ Gij wHt het zoo, mijn £oon!" zeide HADON, „ en het zal gefchieden; niaar, dat „ ik u eene talrijke lijfwacht medegeve van „ de dapperften ^r Ratsjasy ten einde g^ » niet (^) Een lak ii bocderd duizend. Digitized by Google ( ^7<5 ) )> niet door de overmagt der geriögcn ver- ,, hinderd wordt;^ Jiun opperhoofd te nade- 9> ren in het ^^woel des flags.". S 13- • Intusfcben was het leger van raivj, tot op eenige kos^ den bogtigen oever ótr Hem- holonga genaderd , toen de h^i . inet den gouden boog , door zijne verfpiede^s , de na- dering van het leger van inprojiet vernam. Gelijk het, een' yoorzigtig' veldheer betaamt, imchtte hij zonder verwijl 'den vloed te berei- ken en denzelven over te trekken , om aan den tegenpvergeftelden oever den vijand , af te wachten , en zijn volk intusfchen de zoo hoog noodige rust te doen genieten. Doch den volgenden dag reeds, toen naauwelijks het alles verheugende licht der zonne de duister- nis van den nacht had verdreven , verkondig- den de uitgezondene boodfchappers de nade- rende komst der vijanden, en, weldra ree^ in het verfchiet de dikke ftofwolk ten hemel, door derzelver voeten in beweging gebragt. Zoo* Digitized by Google ( 177 ) Zoodra indrojiet het teger van r^m ge-^ waar werd, dat 'hem in flagorde afwachtte,* vermaande bij de zijnen tot dapperheid; en, deed zijne boogfchutters den ilrijd begint nen. Hij zelf nam eene zware knods in de; vuist, , en trad te midden der benden van HANOEMAAN, wier , fchedcls onder. 2ljne verpletterende flagen kraakten, als het jong geboomte onder de voeten der wilde . ele- fen^. Uit zijne oogen fchieten blikfem^ ftrajen ; woedend en fchuimena knarst hij op de vervaarlijk uitftekende tanden : moordende zoekt hij langen tijd te vergeefs naar hanoe» JMAAN, die even als hij doch aan eenen an- derai kant, in de digte drommen zijner vijan* den dringt; t- beter had elk van hen gedaan , aan /het hoofd zijner benden te blijven ftrijden. Gelijk een fchip door den wind gedreven, tien duizend golven in felle vaart doorfnijdt , zoo vervolgt HANOEMAAN zijucu weg in het gewoel. Bevende en bloedende leden vallen door de fnede zijns zwaards; dood en gapende wonden -deelfc hq, uit aaa beide zijden; met dampend bloed is hij bedekt; het vloeif l^gs zijnen arm zoo vaak. bij het zwaard: .tot nieuwe M fla- Digitized by Google ( «78 ) flagen verheft; ijsftlijk is het géfchfeéüw om hém henen , als om eene vlam , die in het mid- den des dorps woedt. Welhaast heeft hij de diep gefchaarde rijen des vijandsdoórwoeld;ach^ ter dezelve treedt hi^ uit met zweet en bloed bedekt, en fchept hij de frisfche lacht met ge- openden mond, terwijl de pijnlijkfte dorst zijnö ked verdroogt ; hoog flaat zijn magtig hart? > zijne benaauwde borst fchept fnellijk adem* onbezorgd voor gevaar, wandelt hij voort haar eenen digtbekruinden toop, in welks^ midden een hddere vijver den vermoeiden reiziger tot rust en verkoeling öoodigt. Hier zet hij zich neder , ontdoet tój zich van* hét zwdxe fchild, wascht hij zijne banden en £ijn aangezigt van het zweet en bloed, en met lange teugen drinkt hij het; veffrisfcbou- de water, waarin de ruifchende bladeren van de overhangende kökbsboomen zith f^ie- gelen: — zoo ziet men den tijger, na zich Verzaad te hebben met her bloed van een ree, dat onvoorzigdg^ la het diépfte der kreupelbosfchen dwadde, atwaar het ver- A:heurend dlfer ^ijn bol had, aan den flijmi- gen oever der Gang&sfldm^m zijne bloedigje en verhitte kMl tfiei het gele wicev vecfirisfcten. Nu Digitized by Google ( 579 ) Nu ri^sc de held van de aarde $ «hij bedekc zich met z^tï fchildy vat het bebloede zwaard ia 2ijne regeer hand, en maakc zich gereed om ^jne benden langs dezelfde gevaarlijke babe iveder op te zoekctkf toen onverwachts een kri^er van tusfchen de gladde hoornen yoor hetn trad, die uit den bekenden vijver insgelijks verkoeling voor zijnen brandenden dorst zocht. Obiemondob was zijn naam^ van het geflacht der Racsjas ; in fchoonheid van ligcbaam en opregtheid der ziel overtrof hij ze allen; in dapperheid behoefde hij voor niemand te zwichten. Als een flanke areek-^ boom verheft zich zijn regelmatig ligchaam; van zijn hoofd golven bonte vederen op zijne fchouderen; zijnen rug bedekt het zwarte vel eens monfterachtigen tijgers ; het kromme zwaard houdt hij in de regter hand; zijn «waar fchild hangt aan den uitgeftrekten linker- trm; hij fchrijdt voort, gelijk de maan aan het azuren gewelf; doch , — nabij is de wolk die hem zal verbergen. Naauwelijks werd hij UANOBMAAN gewaar, of hij trad dreigende mar hem toe; het geruisefa zijner voeten om:* waakte den held uit de diepe mijmering, waarin hij was verzonken. Gelijk de vermoeide M % pel- Digitized by Google ( i8c ) pelgrim êsar de (chaduwe van een hoog finiikgewas ijlt, en onder hec^elre den fiar penden tijger vindt , zoo fprong hij têmg; ^ Ongelakkige ! '* gnutuwde bij hem toe, ^ moest gij uit bet midden des razenden 9, flags ontkomen, om mij zeivea uw leven y^ te brengen.*' — Trotsch antwoordde hem obiemondoe: ^ Het is om u van het uwe ^ te berooven, dat de onverbiddelijke Bid- yy hata (*)j mij uit het midden des flagvelds yy herwaarts leidde. O gij , met het voorkom yy men eens belds ! bier zult gij onder mijnen yy magtigen arm zinken, en eenzaam op de „ aarde rotten. " Toen bedekten zij zich met hunne fchilden, en begonnen den fchrikkelij- ken kampftrijd. Hunne zwaarden zwaaiden als fungerende blikfems om hunne hoofden; duizend vonken vlogen uit de klinkende fchilden. Velen waren de fl^n die zij elkan- der toebragten ; nog waren beiden onbezeerd , wanneer obiemondoe, verdrietig over den angen tegenftand, met verdubbelde m!^ zijnen arm deed nederdalen. Het fcfaerpe zwaard kloofde van boven tot beneden het harr O Het noodlot. Digitized by Google C i8i ) harde fchild , uit ftaal gewelfd en mét buffel- huiden befpannen ; rammelend vallen de (luk- ken ter aarde, en zijne breede kling dringt door de dikke heup zijns vijands ; een ftroom van bloed ruischt uit de wonde. Woe- dend als een buffel, dien de tijger het vleesch uit de zijde (laat , vat hanoemaan , •toen hij zich gewond voelde , met beide handen zijn zwaard, en 'zwaait het met eenen ver^ fchrikkelijken wervel voor zich henen:— ^ zoo fnel draait het rad des pottebakkers door den ftok in bewegit^ gebragt ^niet op de geolie- de fpil. Het oog door de blikfem(helle be- weging bedrogen, fchemert; de lucht huilt; geene zware lans noch fnel gevleugelde pijl had hem kunnen treffen ; en den kring door- dringen, zoo fchrikbaar rukt hij op obiemon- DOE aan , die verbaasd zich achter zijn fchild verbergt en terug treedt* Vergeefs wacht hij naar het oogpnblik, dat de vermoeide arm zijns vijands het zyiraard zal laten zinken ; on- ophoudelijk flingert deze de vreesfelijke kling .voor zich henen. Niets is voor haar bq- öandjwat ze treft, fcheidt ze vaneen, hoo- rnen en laag nederhangende takken. Obie- MONDOE . geftadig wijkende , zocht eindelijk ces einde aan dit gevecht te maken; hij trad M 3 fchle- Digitized by Google C ^9^ ) fcfaielijk ter lijéie^ vat eecen zmtea fleeft vzn de aarde ^ en flingerc denzelven met m- gerpannen kracht tegen hem aan. Het zware blok draait als een tol, en zoude hem midden voor het hoofd getroffen hebben; maar, door de fuizende kling ter zijde gewor- pen,, valt het onfchadelijk neder. H/inoe*- ftiAAN te zelfden tijde eene wijde fchrede voof^ waarts doende, treft den niec op zi^ne hoede zijnde OBIEMOMDOB in hec gewricht des hal- zes , zoodat bet fcherpe ftad diep in den ftrot zinkt en het hoofd, op wdnig na van het ligchaam gefcheiden, met een* afgebroken fchreeuw op den linker feho^dervait; — ^p {leunende. Hort de ongelukkige jongelii^ voorover om zich niet weder op te rigten. Inmiddeb véivolgde van eenen anderen kaat ItQDRojtRT iApsn i)loedigeti "mg onder de dap- pere fcharen van hAnoemaan, en «ocbt m ^rgeefs hunnen gebieder. Ctatallijk zijn zij die hem öifirh)gen, m onder een wild g&- rchreêuw,nfü voor dati achterop hem aandringen. Zijtie knods boudt hen op tien fehreden af- ftands vfiffi zich af, en verplettert de fchedds >an hen, die in djft bereik valteQ. ' Digitized by Google C i8? il Eipdelijk bemerkt ram van den verhevenenr roth (*J, van waar hij hei gewoel der vechtenden o\rer5Z^g, het terugdeinzen der^ vermoeide benden van hanoemaan. 9, Ga I '* z^ide hij tot zynen broeder {.ockhiemaan. 9^ Ga 9 o dappere! en ondei^fteun met het ^ volk onder uwe tevelen de wijkenden aan ^ gindftihe zijde, opdat ook gij, myn broe- V der! in den roem van dez;en dag deelea ,1 moogt." Lockhïemaan, zich aan^ het hoofd der twaalfduizend Polijgaars ftélleride die hij ge^ bood, bad weldra de plaats bereikt, alwaar de roem hem verbeidde. Moedig drong hij voorwaarts, om paal en perk te (lellen aan de woede van indrojiet, die alles voor zich henen dreef* Deze bemerkt hem eindelijk} en de gemakkelijke overwinningen der min- dere krijgers daarlatende, flort hij luid jui« chend op hem los, zich verheugende van cenen hem . waardiger tegenftjander aangetrof- fen te hebben. LocRHiEMAAN zieude den verfbhrikkeltjken Reus O Krijgswtgen. M 4 Digitized by Google r 184 > Reus pp zich aankomen , vergaderde al zijnen moed en zijne krachten, gelijk een voorzigtig jseeraan, die den vliegenden ftonn van achter den gezigteinder ziet opftijgen, zich gereed maakt denzelven te wederflaan. — Diep achter Ajn fchild gedoken , verwachtte hij den grim- migen Reus, en wierp hem in het naderen: cene getakte * fchicht met alle magt toe. Het doodelijk wapen dringt door het dikke fchild^ en baant zich eenen ingang in de magtig^ zijde. Krommende en op de tanden knarfen- de , fcheurt indrojibt met geweld de ge- baarde fchigbt uit de bloedende wonde } uic zijne oogen fchiecen bÜkfems ; ^ij mompelt eenige onverftaanbaré woorden , en verheft de vcrfchrikkelijke knods. Huilende ftljgt zij uit de hoogte naar den fchedel van lockhie- maan; door eene gefchik te wending ont- wijkt de^e.den beflisfenden flag, die eenen' berg zoude verplet hebben , ep het zware wapen gpenen tegenftand ontmoetende, dringt diep^ in de aarde. Van het evenwigt beroofd, ftort iNDRojiET voorover op zijn fchild f en LocKHiEMAAN zicb van dit voordeclig pogenblik bedienende , doet zijn zwaard, door beide handen geleid, op den qek /ijns Digitized by Google ( 185 ) vijands ter nederfchieteh , terwijl hij be- zig is zich j.op te rigcen, en fcheidt het wanftahig hoofd van den romp , welke het zwarte bloed als eenen uitharden* den ftroom uit duizend aderen loost. Toen vatte hij het loodkleurige en grijnzende hoofd bij de bebloede lokken, en wierp het met bovenmenfchelijke kracht onder de vijandelij- ke benden, zoodat het den fchedel van een opperhoofd der Reuzen verpletterde en hij dood van den rug zijns elefants ter neder* ftortce. Ragon, een gevreesd bevelhebber der Hatsjasy bemerkende dat op die gezigt de fchrik onder de zijnen veld won , en de moed van die van ram daarentegen aéhwakkerde, trad nu te voorfchijn, en daagde lock- HiEMAAN tot den doodelijken tweeftrijd uir. Vreesfclijk was zijn voorkomen, gelgk een dreigend onweder. In kracht en behendig» heid overtroffen hem weinigen, en in ver- fchrikkelijke gedaante evenaarde hem geen van zijn geflacht; twee groote oogen, rood als gloeijende robijnen, wentelden zich hi het breede gerimpelde voorhoofd; zijn M 5 brce* Digitized by Google ( tB6 ) breede neus werd door de uicftekeBde ktkeii als bedekt; cusfchen gezwollene, blaauwver- wige lippen vercoond^n zich twee vervaar^ Jijke flagcanden , gelijk die van eetien wilden ever , welke grijs in de wouden is geworden» Net roeren van een fchild verachtende , was j^jn eenigde wapen een zwaard van eene boiten<- gewone lengte, dat bij met eene verwondec^ lijke vlugheid wist te haneeren: — zoodan^ was de geciuchte vijand^ die zich den reeds vermoeiden x^ockhiemaan tegen fteldeu Met eene donderende ftem riep hij hem toe, ^^ Ver- ^ wacht mij, gij luchtige fpringerl Mijne ,^ (lagen zult gij zoo ligt niet ontwijken ; op ^ uwen kop zal ik den dood van den mag* ^ tigften der naagtigen wreken; deze arraOT ^zullen u op de aarde die wij betreden, ^ doen nedeczinken ^ ora den roofvogelen tot ^ aas te dienen.** Dit gezegd hebbende, en zonder hem tijd tot antwoord te geven, verhief hij het glimmende ftaaU ^ zond het neder als een' dwariwind. SneHijk ont- wijkt aLOCKüïBMAAN dcn dood, en drijft den Heus zijn zwaard diep ip de dije. tDqI van Vroede haalt deze zijne breede kling van ach- ter hem heen^teo einde met eenen veifchrilf- ' ke- Digitized by Google (.187 ) keiijken dwarsflag een einde aan den (Irijd en 2ijn leven te maken; maar lockhiemaan ontgaat , diep bukkende , nogmaals het drei- gende gevaar, en fnijdt zijnen vreesfelijken vijand met eenen korten ^flag de pees van den voet af. — Zoo blind en razend van toom is niet de leeuw 9 vrien een pijl de borst beeft geopend; niet de (lang die op bet oc^enblik ^er koppeling door den onvoor* eigtigen, wandelaar wordt getreden , als ora- K}0Vj toen hij zich triet langer kunnende -houden , nederzonk en i^oqkiiiemaan het mt- getogen zwaard boven zich zag zwaaijen , om een «inde aan zijn leven te maken. Digitized by Google ( 188 ) $ 14- Maar wie befchrijft de vreesfelijke gewaar- wordingen die deni)oezem van rabon ver- fcheurden, op het vernemen des doods van 2ijnen lieveling en eenig overgebleven zoon. Zijn overmoedig hart beefde te midden zij- ner grootheid, en werd beurtelings beftormd door eene overmaat van droefheid, razernij en vernederde trotschheid. Voor de eèrftemaal zijns langdarigen levens fcheen het berouw voor. een oogenbHk zijne ziel te beroeren; maar uit de duistere Norka fteeg neroedie (godinne der tweedragc) die, bevreesd van hare heerfchappij op hem te zullen verliezen, zijn hart op nieuws met gal vervulde. — Aan hare hangende borden kleven adders, die geftadig in den angftigen boezem woe- len ; in ftede van haren flingeren zich flan*- gen om haar hoofd j — door hare helfche inblazingen aangezet, liet hij weldra zijne betere voornemens varen , en befloot hij tot bloedige wraak en halsftarrlge verhouding van den ftrijd. - , » Gee- Digitized by Google C Ï89 ) ^ Geene droefheid als deze," -i- riep b^ met van wraakzucht vlammende oogenuic — *• ,^ zal mijne ziele treffen , zoolang ik het licht ff der zonne aanfchouw. O! dat ik mijne f^ gal aan. den moorder mijns Itevellngs mogt ff koelen 9 en: hem met mijne tanden het. bare ^ uit den boezem fcteuren. Negen der voor- ^ naamfte legerhoofden , van die rooverjs zal ,^ ik aan uwe droeve fchimmen offeren , o mijn fy beminde zoon ! Met eere en booge waar- ,^ digbeid'zal ik dengenen overladen » die ze „ ml) levend met hunne wapenen brengt;; >^ bun bloed zal op uwf asfche fisfen, en ,^ hun vleescb aan hooge Zoomen gehangen., „ tot een fchouwfpel voor mijn volk, en toe ,, aas der vogelem dienen." , Nu naderde met woeste gebaren mandoe* RiE, zijne gemalin. Hare verftrooide haren die zij met volle banden uit bet boofd fcbeurt, en hare wild rollende oogen toonen de over^ maat aan van bare bittere droefheid. Over haar aangezigt en fcbitterend gewaad wierp zij aarde. Luid weende zij ; luid weenden al de vrouwen. Toen zij rabon zag, fleeg hare razernij ten top, en baren pligt verge- ten- Digitized by Google C «90 ) tende , fefaold zij hem met Tmadeiijke woor- den, zeggende: j^ Onkuifche en halsftarrige ^ tiran! die mij, uwe wettige koningin en ^ uwe andere vrouwm verfinaadt^ <nn de ^ liefde van sitta. Wel had het voor mij ^ en mijne ongdnkkige kinderen . geweest , ,5 dac zij nooit geboren, of veeleer, dat g^ „ gefbeuveld waan, toen gij tegen indu^ ,^ opftondc, en twist en verwarring in den 99 •Sf^T^^»» ?erfprtiddet« Mijne waarde zcmeq, 99 en zoo vele duizenden uwer onderdanen 99 zonden alsdan niet, <k>or u\;^ geile lusten 99 en ontegtvaaidige oorlogen he( leven hejit- 99 ben verloren. Waarom trekt gij zelf den 99 man niet te gemoet , om hem zijne vrouw 99 te betwisten, die hem toch met regt toe- 99 komt , doch gij blijft in uwen Dhaam {*) , 99 en fpeelt op den Ra^mostrom (f) 9 terwijl 99 anderen ftrijden en den dood voor u onder- 99 gaan 9 om u den naam van Bahadar (§) te ,9 do«i verwerven. Wijsfelgk hebben vibob* ,9 KAAN en veffcheidötie uwer vooroaarafte . sy per- (♦) Serail. Ct) Eene foort van guicar door hem uitgevon- den. (5) Een toenaam , bcteekenende groon hdd. Digitized by Google ( Ï5M ) ^ pefdhaetid gecfcaan, met u te verlaten en de ^ regtvaardige zaak vati ram te verdedigen ^ ^ dwazen daarentegen zijn de Rassjas y dit I) nog langer voor u hun leven wagen ^ om 9, u de fcboone si^tta te d#en behouden^ y, die g^j nimmer zult bekoren, en dus ode ^ nimmer zule bezitcen^ Laat ée dood van ^ oüzen Uevelftig^n leeren, dat iVanfdeei^ de 9, misdaden zië% öifidrfijk te ^éercbeMien op* „ gehoopt, de goddelijke wraak fchrikkelijk ,, treft» Red derhalve» nog wat te redden is, „ en zoek den vrede, opdat het geheefe „ knd en wij allen niet met u vergaait, „ want zie/ de tijd van het leven, n éoüt „ MAHADEEö {*) Verleend, is bijna verftrt- „ ken , en het geluk fchijnt u te verlaten;^ -- Dit gezegd hebbende, zweeg zij uitgeput van vermoeidheid en fmartdijke aandoeningen. Maar rabon haar met een duistei* gelaat aanziende, antwoordde haar. — „ Wijf! terg „ mijne gramfchap niet verder; opdat uwe „ tong niet de geregte flraf harer vermetel* „ heid ondervinde , en ik dezelve voor de ,9 bon» O Een der otoeQ vta liet:Osp€r«e«en , woordeld'k Digitized by Google 95 >9 ^ honden doe werpen. Ik zeg u nogmaals^ en gewis zal het gefchieden, eerder za}^ ik den laacften bewoner van die gewest zien verdelgen , eerder zullen mijne magdgie „ leden zich gevoelloos op de aarde nitftrek- ,, ken, eerder zal ik bec ganrche eiland ten ,, onder zien brengen, dan dat ik goed willig „ siTTA wedergeve aan den moorder m'gner ,, kinderen , den verftoorder onzer mst.'- Op deze woeste taal verwijderde zich MANDOERiE , luid fchreijende . eu klagende lijkzangen, aanheffende; bij ieder vers huQ- den de omftaande. vrouwen met ijsfelijk mis- baar, en floegen zich op de hangende bor- den. ^- '5- , Aan de wilde kusten van Jalé^ wier fteilc klippen door de ruscelooze baren der zee onophouddijk , maar vruchteloos geteisterd worden; nabij de ondoordringelijke wildernis v^n Leavawa had kamboekaraan, de ko- ning van Andumar^ broeder vati rabon, zqn verblijf gevestigd. Daar was het dat hij zijnen ^esmaandeftjkfchen flaap volbn^ , en Digitized by Google ( 193 ) en afgezoqlèrd van de geheele overige we^ reld, zich alleen door de bevrediging zijner behoeften in zijne gewone traagheid liet (loe- ren. Verfchrikkelijk was zijn aanzien. Eenreu^ onder de Reuzeii zijnde, was hem niemand in kracht en dapperheid gelijk , wanneer hij één- maal uit den flaap, die zijne zinnen benevel» de 9 ontwaakte. Reeds had hij federt drie maanden als naar gewoonte gefluimerd, toen tot zijn ongeluk RABON zich zijner herinnerde. Steunende op den bijftand dien hij van zijnen magtigen arm hoop- te, fchiep hij nieuwen moed en begaf hi] zich ijlings tot hem op weg. Niet zonder groote moeite gelukte het hem zijnen broeder te wekken. Hij verhaalde hem toen alles wat er voorgevallen was met ram , die zijne twee zonen , meest alle ^ijne krijgs- overdenken tweemaal honderd twee en twin- tig duizend man overwonnen en verflagen hebbende, hem nu tot het wanhopig befluic had doen overgaan, om voor het laatst alle^ op het fpel te zetten, en met zijne geheeld 'nog overige bevolking, mannen ^ vrouwen N en Digitized by Google ( »94 ) en kinderen 9 ttge^ zijndn v^mi op te trek^^ ken 9 waartoe bij tevens ^jne hidp ver« zocht; maar kambobkaraan, die mee ttn vonkje goddelijk vooi^vóel begifögd was^ borat in verwi|cingen cegen hem uit en zeidei ,, Ongelukkige! wat bebc gij beftaan met a ,9 tegen de Godheid te willefn verzetten » en ., het leger van ram tot u\f/e ^lasffe in bet 9, land te halen. Zijne zaak is regtmatig; de 99 uwe daarentegen heeft hanen ioOFf))iH»ig uit ,, dwingelandij en overmoed. Helaas! ik 9, heb 9 nu ik uwe klagten vmneem, maar al 99 te ved reden om heiden de Go^eid mij 9^ in den flaap als duistere beelden vertoon- „ de, voor waarheid ie bomden:^- Gij zult „ omkomen, geheel Lonka zal vernield, en ,^ uw Rijk aan eenen andesro gt^ystvtn wor- 99 den.** Deze taai maakte eenen diepen indmk of» bet gemoed van den trotfchen geweldenaar; naar in booshebl verhard 9 en door liefde en wraakzucht vei^llnd > befloot hij zija \» ie trotfereft en zeide : :,, O broeder f ^die mij van 99 ai di^ ml}nen ndg alleen !$ overgebleven, wtfr ,» gij ook m^l mee duinere voorzeggingen ^^ kwelr Digitized by Google C ^9S ) ^ kvrellèn eh mijaeii lüoed i£r tiederdafttlf ^ in ftede van my uwe hulp te verleenen« ,, Indien het mijn lot is in dezeö ftrijd om ,, te komen, dan zal ik niet zonder roem ^/ Tei^an ; want onwrikbaar is mijn beQuit , ^, eene laatfte poging te wagen, en in per- ^, foon de overwinning te bekampen , of i, mijne nederisag niet te overleven. Middelerwijl was ram met de zijnen over de rivier getogen^ en had hij zich, dezelve toe fteunpuQt houdende , aan haren overgeftelden oever gelegerd , om zijn volk eenigen tijd de zoo noodige rust te verfchaffen. Van korten duur was echter deze rust, en fpoedig vernam M/ door zijne uitgezondene verfpieders den aaa* togt van KAMBOEKARAAN CU ztjue beudeUw Ram zond op deze tijding het grootfte ge* deelce van zijn volk, onder aanvoering van LocKiEMAAN, dcu naderenden vijand te ge- moety (*) Zoodanig heette de krijgswagen vtn vMaosjL^ RAAN. Digitized by Google ( is>r ) moet , die fpoedig kwam opdagen , en zon* der toeven den aanval begon. Gelijk de roofgierige Calégoe (♦) , op zijne wijde vlerken gedragen, tusfchen de wolken' rondzweeft , bet verreziende oog gedurig op de aarde gevestigd houdt, tot dat bij zijne onbezorgde prooi gewaar wordende, op de zelve gelijk eenen blikfem nedepftort , zoodanig ftond KAMBO£KARAAN Op ecncn heuvel, en zocht met zijne blikken ram den held , onder het vechtende gewoel; — doch te vergeefs. Vermoeid van zijne vruchtelooze naf|)euringen, begeeft hij zich eindelijk in . het digtfte ge- drang. — Hij roept den naam van ram , hem alleen zoekt hij; zijne dolle woede is alleen tegen hem gerigt. Gelijk een grimmige tijger uit den troep jagers Hechts op dengenen het fcmke- lende oog heeft gerigti door wien hij is gewond , en dwars door fpiesfen denzelven tracht te nade« ren, zoodanig ook zoekt de Reus tot ram te geraken , te midden van hei^evaariijk gewoel des flags, niet achtende de duizende van pij- len (^^ Een bergarend, ook Jvoetree itvaamè. N 3 Digitized by Google ( >98 ) len en allerki (bort van wapenen, die htm omgeven en op hem als een uitfttkend doei gen'Gjt zijn. Nu en dan ontwaarde hij lock* HïEMAAN» doch telkens vooi hij zich weg-» gedrongen , of was hi) gepoodzaakc zich te*" gen de a^nvall^n eener woedende menigte i^ verdedigen, die hem omringt, en met lu^ gcfchreeqw^ en raii^melend mee hunne breeddi fchiWen^.zich om bem henen dringt: — dui* 2end 2^wré:n verheffen ücfa teg^n hem; pijlen fisfen en fpcren vliegen om zijn hoofd t doch geU)k de, door zip talloos kroost on*^ derfteunde Mamaram (♦), te midden van den ftormenden mcHtifon, de feUIe orkanen onbewegelijk trotfeert, zoo ftaat b^ cmver-' fchrokken |U9(chen zijne aanvallers en zende^ eenen gewisfeo dood oÉder den razendenu hoop ; -^ ii(atr zijne ver(cfarikke^ke knods: in hunne rijen woede, boort men een gdmt gis bet krdketi van den boom, 4He door den laat-> e*) De geiiocg bekende wortelbêêtn , wiens takken^ wanneer z0 eeue zekA^ lengte bereikt hebben, naac den grond fchieten , en weder wortel vawen , waaruit' dm weder nieuwe (lammen voortkomen » zoodat een eenige dezer boomen fomt een bosch van verfcheidenQ uren omtrek» uknuiaku Digiti^ed by Google C 199 ) bstften flig éer b^l getroffen ^ nederftortf €» Ujkett valk» bij lijken* ' • ^. Rajvcs^ kiijgsUedea van eene zoo hovenma^ tige kracht verfcbrikt, wijken in een ver» ivard gewoel uit het bereik van zijnen doo» denden trm en het vreesfelijk wapen. Dit fag PRONOMAAN,! dfir aangenomen zopn (*) /. va» C*> Wanneer bij de HinJc^s eene vrouw onvrucht- baar blijft ^ Is dit voor haar eene groote fchande , en tevens 'het ongdukkigfte wat haar gebeuren kan, omdW zulks als eene ftraüè de^ hemels befchouwd wordt voet 'Zondeffy deor haar in een vorig teven begaan ; de ma« iMefc alsdan niec «Heen bec regt q» )iaar te veiflooten; naar zij wordt door hare geheele familie en alle be- trekkingen verlaten» en moet van een gering inkomen, dat men haar toelegt , hare overige dagen eenzaam en «fgefchelden leven* Indien de msn haar echter te ved ^genegenheid toedraagt ^ om tot dt nltetfte over te gaan, gebeurt bet veelal, dat zoodanige lieden een kind van eenen hunner vrienden, die uk armoede, pf uit hoofde van een talrijk kroost daarin wil toeflemmerï, tot het hunne aannemen en opvoeden. Van het oogen- blik af dat zulks gefchied is , en alle daarby vereischte 'fbrma^ii^ten verrtgt z^ , watét zoodanig kind bo», *fbhouwd %U va» bet erfiteet zifner ouders , en voo^> malfge betrekkingen voor inmier afftand gcdetn it beb^ «ben ; hét neemt daanntagen den nèam van z^ne pleef* ouders aan , en treedt in al de regten van een wettig N 4 kind Digitized by Google C ao$ ) van OEVENDRIE, wiens wilde moed en onge^ lukkig loc hem naar deze pla^us voerden. — ^ Zijn vader kennende zijnen aard, had hem bij de asfche zijner overledene moeder en bij 'zjjn grijs hoofd bezworen, om zich niet in dezen vemielendcn krijg te mengen, „O mijn zoon!** zeide hij tot hem, toen hij denzelven ondanks zïjne beden gereed zag de wapenen- aan te gorden, ^ o mijn „ zoon ! gij gaat mij verlaten in mijnen zin- „ kenden ouderdom zoowel als de vrouw ,, uwer jeugd» die den cerfteling uwer liefde ^ onder haar hart draagt. Zijn onbezonnen moed dreef hem onwe** derftaanbaar voort door de tügce rijen der ftrijdendcn , jjoekendc de gevaarlijkfte plaacfèm Eindelijk ftond hij mede lA den wijden kring, welke KAMBOEKARAAN omgaf, en zag henr Uljne krijgsmdkkérs als ftroohalmen nederllrefc- kcn. Toen overmeesterden woede en wraak* zochr zijn gemoed; en niet meei* gedenkend» gan zijnen vader en aan zijne echcgenoote, of aan'de groote magt zrfns vijands, fnelde hij denzel ven met davwende fpeer te gemoet. — • Hoog vethiöf deze de dalen knods, toen hij liem bemerkte , en fchudde die dreigende lusfcben de grove Vuisten , gelijk de top een$ palmbooms door den ftorm gefchud wordt. „ Houd (hiid ! '^ — riep bij hem met eene donderende ftcm toe, ,$ wdk een boozè ,, geest dr^ft u Mn, om u tegen mij te ,^ verzetten. Nader hier uwen dood; op „ deze plaats ^utlen uwe beenderen door de ,, zonneftralen gebleekt, tot eenen affchrik „ voor roekeloozen, gelijk gij zijt, ftrek^ „ ken/* V 9p Zocht Digitized by Google ( ii03 ) ^ ^ Zoekt ^ mij te veFfcbrikkea/* mtr woordde befli pronomaan^ n g^l^k eea ^ zwak kifKl , of als eene verfaagde vrouw ; ^ noch u noch den dood vrees ik. Nu zuli „ gij tot uwe fchande ge^waar worden, wat ^ de arm vermag v$n hem dien ffj imnachc ;. ^mogelijk, dat deze fehicbt eene openii^ „ voor uwe zwarce ziel vindt/' Zoo fprak hij ^ en zwaaide de gevleugelde fpeer; trilktlde bleef zi) in het gladde fcbild van den Reus fteken , maar onvermogend om door hetzdve te dringen , had zi) geene Wr dere qhwerkmg dan zijne woede te vermeer «« deren.. Schrikkelijk keerde hij zijne wild0 bHkken op hein , en zag den jongeling nog» met airgeftiiekcen arm ; CQ$n naderde hij heoi als een tsrepvelvind te midden zijner makkers « die hij imks en regts« vaneen wierp, gelijk een fchq) m fnejle vaart de golven ligt doorklieft; te zelfden tijde de zware knodt hoog boven het hoofd van pronomaa» terhefönde^ had deze niet dan den tijd om zijn fchild boven het gedreigde punt te ver» heffen, zooSat hetzelve, offchoon van ge- polQst ftatl retvaardigdi in duizend ftukken fprong. Digitized by Google ( ao4 ) iprongy en zgn arm verdoofd en magteloos langs zijne zijde zonk. *Eene koude rilling dooriiep zijne leden op dezen vervaarlijken flag, en het bloed (lolde hem in de aderen* Onzeker of te ftaan of te vliedai, draalt hij één oogenblik, en wordt befluiteloos door zijnen fchrikkelijken vijand verrast. Hij ziet op nieuws de knods boven zijn hoofd ver- heffen, maar door den fchrik verlamd, is het hèm onmogelijk door eene vlugge wending het dreigend gevaar te ontwijken, even als iemand in eenen benaauwden droom, ondanks al zijne pogingen, te vergeefs de leden uitftrekt om te vlugten, maar op de plaats als vastgeworteld fchijnt. Bevende en met geopenden. mond ontvitg hij den doodelijken flag, die hem het hort in de borst verpletterde, èn met uitgefprdde armen op de lijken zijner makkers deed nederftcwr- ten^ Zoodanig was het einde van den al te dapperen pronomaan, en van de ftreelende vooruitzigten , waarmede zich zijn oude va- der en zijne droevige weduwe weleer hadden gevleid. Met een wanhopig gefchreeuw dringen de fcha- Digitized by Google ( ao5 ) fcharen van ram op dit gezigc weder op den Reus in^ om den dood van hunnen be« minden makker aan hem te 'wreken ; maar |jiJ9 hunne zwakke pogingen en aanvallen weinig achtende , doet drie wijde fchreden ter zijde, en ftort op nieuws van achteren in den gedrongenen hoop zijner vijanden^ fpreiden- de dood en vernieling om zich henen. Ge^ lijk een troep moedige honden, die in het vervolgei^ van het vlugtige wild door het digte woud fnuivende, onverwachts den ge- vlekten tijger ontmoeten; en, op hun getal (leunende, zich eindelijk verftouten hunne tanden in de gevlekte huid te daan, maar gillend terug ftuiven, zoodra hij flechts den vervaarlijken muil opent en een hunner met zijnen breeden klaauw ter neder flaat , zoodanig deinsden de krijgers van ram elkander verdrin- gend ïelkens terug, om de vernielende flagen te ontwijken, die hen levenloos nederftrel^ten. Tot dus verre had kamboekaraan onver- minderd onder hen gewoed, toen ram, die inet wijs beleid zich met zijne keurbenden niet in dezen flrijd had gemengd, maar in^ het heetst van het gevecht eenen ohverwach* teo Digitized by Google ( «06 ) m atnval vao rabon daehceiide, zich Ü9%^ vaardig hield deozelven te woderffaian, ran zl^ieD verbevenen R9th de oed^aag bemerk* if) welke door kambokxaraan onder ziju yolk werd aangerigt. „ Ziet f' zeidc hij tegen hen di^hem om- ringden. „ Ziet! hoe die verfchrikkelijke „ Reus boven de hoofden mijner krijgers uit* jy fteekt , gelijk de palmboom boven het lage ,, ftruikgewas. Gelijk de elefant met zijnen „ tromp het jong geboomte knakt, zoo „ vernielend zwaait hij zijne knods onder hun „ midden ; reeds vermeent hij hen als eene ,, Hgte prooi tot den laatften man te kunnen ,, verdelgen , en befpot hunnen krachteloozen fj tegenftand; maar zoo ik mij niet bedrieg, ,, is de ure zijns ondergangs nabij, en zal ,, hij ditmaal zelf den dood niet ontfnap- „ pen/' Zoo fprak de held , terwijl hij op zijne vingeren de fnijdende fchijf (*) wervelde. Sui- (*) Hiennede wordt de Ciakra of Tsjakra retdüm, Digitized»by Google C ao7 > Suizend vloog zij on&badeli^ owr liet hoofil; mn menigen krijger, tot ésit zij in haror ytftrc den Reus oncmoette.^ en jsijn KgchaMi ip tw^ên deelde , zoodat de grove èeende* rep a^ hec dagUchc k^vamen , en ii^ «aet eenen kreet , die door de omlig^nde beffen eo bosfchen dof weergalmde, to: aarde ftorcce, terwijl zijne iitnd krampafclitig óc zwaie knods omknelde, en hi) nog eenen geniimen tijd met dezelve poogde om zich henen te zwaaijen. -^ Daar la^ nu de gevreesde held , de moorder vap zoo velen in hec ftof , wentelende in jnjn bloed , hetwelk fchuimend •uit de br^de opening golfde ^ tot dat het weldra langzmner vlietende, eindelijk g/èheti ophield en liet grove ligchaam tmbeweg»* lijk lag. Een luid gejuich fteeg op zijnen val uit het midden der hem bevechtende fcharen, die nu met verdubbelden moed en woede hunne makkers ter hulpe fnelden, welke aan eenen anderen kant de Reuzen van den ver* flftgctnen befliraden. Onwedefftaanbaar drong^ zij met gevelde fpe- Digitized by Google C ao8 ) (peten van ter zjjde in de digte rijen der vijanden , die verbaasd over dien dubbelen aanval mee moeite (land hielden , tot dat zij den dood van hunnen veldheer bemerkende ^ dooc eenen plotfelingon fchrik bevangen wer- den, als op een gegeven teeken onder een vreesfelijk gefchreeuw zich omkeerden, en in cene algemeene vlugt den dood en het hen vervolgende zwaard zochten te ontkomen. Zoodra ram de nederlaag der vijanden.be- merkte, liet hij alle vervolging (hiken, ver- mits hij in den naderenden, nacht eene hin- derlaag vreesde, en hij zijn volk bij elkander wenschte te houden , ten einde den volgenden dag den marsch onverzwakt te kunnen voort- zetten , en den dwingeland tot in zijne hoofd- ftad op te zoeken. S 16. Rabon had zich middelerwijl bedg gehou* den met te Lonka een nieuw leger, ont- zaggelijker dan ooit^ zamen te fteRen, om daar- Digitized by Google C >ö9 ) daarmede ramboeka&aan in de verdelging van RAMS leger te onderfteunen; want niet meer zoo als voorheeii, achtte bij zijnen vijand gering, of befchouwde bij deszelfs le- ger als eene ligte prooi die bij , Wanneer' bet hem gelastte, elk oogenblik zoude kunnen verdelgen , of hetwelk , door vernioeijenisfen en ontberingen van allerlei aard .uitgeput, weldra uit zich zelf om genade en eenen vrijen aftogt zoude moeten fraeeken. De ondervmding had den trotlchen overiieerfcber geleerd, dat hij met eenen magtigen tegen- llander kampte, wiens krachten naar mate d» hinderpalen , fcbenen aan te groeijen. Offchoon de voorgaande gebeurtenisfen en zijne geftadige verliezen hem dus minder zeker van 'de overwinning lieten, en zelfs nu en dan zijn hart met een angftig voorge- voel vervulden, kwam hem evenwel het ge- rucht van de nederlaag zijns broeders , Hat zich als een vuur onder de inwoners ver- fpreidde, onverwacht en ongeloofelijk te vo- ren ; onder verfcbrikkelijke martelingen dreigde hij. dengenen met den dood , die deze valfcbe tijdingen zocht veld te doen winnen, en ge- O rust Digitized by Google rust ging ht) mee de aamenft^Hi^ sijwr nto&^ we legermage voort. -^ Dtn fpoedig imakta de aankomst van gebede benden vlugtelingen uit het kger aan zijnen waan een einde, en hij itig nu alle hoop , die hi^ op den bijftttid van zijhen magcigen medehelper gefield imd, door de bevestiging van deszelfs ondergang vernietigd. Toen b^n vreeze zijn trotsch gemoed ta beftormen* Wanhopig naderde hij nu weder, daar alle raenfcbelijke hulp vruchteloos fcheen^ den verwaarloosden tempel der Godinne aa- WANiE (*). Een p)egt!g en welriekend offer van bloemen , ftndelhout en boter voor den gewijden tempel aanftekende, kuste hij drie- maal de aarde, waarna hij zich boetvaardig neder wierp. « O ï (♦) B$wanse n de vrouw van chivbn , of liever eene gedaanteverandering, en gedeelte van zich zei ven', dewijl bij beide geflachten in zich vereenigt. Bowanie werd DOEFïGA gebeeten, toen zij tegen mahasasjoer vocht, sïTTA als vronw van ram enz. Men zie over dit onderwerp breeder in de meergemelde , door my , bij J* VAN 9£a hs^ uitgegevene 9.^ze mtf Beftgaim* DE UITGEVER. Digitized by Google . ( "I ) ' ^ o, gij magtige Godtanef* dus fprak Uf^ yy wier ^enst ik te kng verwaarloosd y^ heb, zie mij Eter, vol berouw bij den in* „ gang van uwen tempel, dien ik niet meer ^ waardig ben te betreden; laat mijn offer ^ uwe vergifienis verwerven, en de maat Il mijner tegenfpoeden thans vervuld zljn^ 19 Verleen mij krachten om ram, den boet* y^ doener, te overwinnen; dat ik zijn fchild 99 aan zijne borst doe fplijten , en zijne krïj- 99 gers tot op* den laatften man móge ver- 99 ilaan; dtn zullen voortaan dagèlijkrche of- 99 fers en gebeden te uwer eere uit Lonks 99 opftijgen, en ik zelf aan het hoofd van 99 mgn volk , mij bij den opgang der zon 91 voor uwe beeldtenis , en die van uwe god* 99 delijke wederhelft verootmoedigen/* Zoodanig fmeekte rabon , de voorheen zoo trotfche dwingeland, in zijne vernedering; Maar de Godheid verhoorde geenszins zijn gebed, en het offer werd voor haar een af- grijzen, want terwijl het opvlammende vuur een' over hetzelve vliegenden gier verfchrikte, en hij het gedftrmte vdn eenen verflageaen in den homan (♦) vallen liet, werd zdksdoot rabow niet CO Brandoffer. Digitized by Google C "» ) niet dan ce Iaat bemerkt; en, afrcbawelijke dampen, in plaats van aangename geuren fie* gen uit de offerande omboc^. 99 O, ^j magten des bemelsT' riep bij toen in zijne verbittering uit , ,, ik zie dat g]| ff mijn verderf beOoten hebt, en dat gij mij ff met mijnen opdergang fchijnt te bedreigen, ff doch in weerwil van u, zal ik mij zoeken 99 ftaande te houden, en mijne laatfte pogin* 99 gen zullen den boetdoener,dien gij befchermc , ,9 veelligr nog duur te ftaan komen; althans „. niet zonder roem zal ik vallen , dit zweer 99 ik; en, mogt mijn ondergang, dien van 99 mijnen vijand ten gevolge hebben, gewil- ,9 lig geve ik mij te dezer ure in den 99 dood* * Dit gezegd hebbende, fpoog hij verachte- lijk in het offervuur, en in verfchrikkelijke lasteringen tegen de Godheid uitbarstende, verwijderde hij zich om zijne voornemens ten uitvoer te brengen. Niet ver van de ftad verheft zich eene ke- ten van hooge gebergten , wier kruinen verre boven de wolken ftijgen. — In eene ijsfelijke een- Digitized by Google ( aï3 ) eenzame Ureek, alwaar geen levende fchep* fel dan de roofzuchtige gier zijn verblijf ge- vestigd heeft , en geen ander geJuid gehoord wordt dan het donderend brullen der berg- ftroomen , die met woest geweld zich te mid- den der eeuwige klippen eenen weg banen, daar heeft rabon in diepe gewelven de fchat- ten doen verbergen , die hf] gedurende zijne onregtraatige overheerfching bijeengezameld heeft. Eén onbekend pad onder de aarde ^ waarvan hij alleen den tusfchen doornen verborgen ingang en de kronkelingen kent, voert naar ruime zalen, gevuld met goud, paarlen en edelgefteenten , over welke Jok^. kies (*) gefteld waren tot wachten. Derwaarts begaf rabon zich , toen de nacht genaderd was, en het oog des nieuwsgierigen fliep. Slechts door eenen zijner getrouwde die- (*) De Hindi s gelooven dat Jakkies de geesten z^» TtD hen , die zich vrijwillig ombrengen en begraven laten op dé plaats, waaronder een fchat verborgen ligt; zij gelooven dat de zielen der zoodanigen, door allerlei middelen» de ontdekking en berooving van ditn fcbac zullen weren* 03 Digitizad by Google \ ( M4 ) dienaren vergezeld, dadde hij in den duisteren ingang zijner fcbarkamers neder; en zich beo^ yens zijnen volger mee eene kostelijke vracht be* laden hebbende «ijlde hij langs denzelfden w^ naar zijn paleis terug , alwaar inmiddels zijne nog overgeblevene legerhoofden « endevoomaamfte inwoners op zijn bevd in den Dorhêr (*^ vergaderd waren. Prachtig fchitterende van edelgefteenten, en met eene trotfche houding, plaatfte 6^ dwiu* geland zich op zijnen zetel en zeide^ nadflM: hij voor elk hunner eenen overdekten fcho- tel met kostSaarhedeu gevuld , bad lotea plaacfen. ^y Gij allen, die zoo lang onder mijne re- „ gering, befchenning en welvaart genoten y, hebt! van u eiscb ik thans op mijn^ ^ beurt , daar de nood dringt , den bijftand „ die in uw vermogen is , te verkenen. Ziet „ hier voor elk uwer een germg bewijs ^ van de weldaden, waarmede ik hen zal „ overladen, die roemrijk met mij uit dezen „ laacften ftrijd t^ugkeeren^ Begeeft u van „ hier (♦) De vergader- of audientie-zaal. 