Nederlandsch kruidkundig archief.
Voor het in behandeling brengen van het voorstel tot reor- ganisatie van het tijdschrift der Vereeniging door den Heer ` Lotsy, deelde de Voorzitter mede dat enkele leden hem hunne bevreemding hadden te kennen gegeven, dat over een zoo ingrijpend voorstel op eene Wintervergadering zou beslist worden en merkte dienaangaande op dat het noch in de be- doeling van het bestuur, noch in die van den Heer Lotsy had gelegen hier een beslissing uit te lokken. Men wenschte slechts eene bespreking om dan in de Zomervergadering een besluit te nemen. Ter inleiding van deze bespreking gaf hij alsnu het woord aan den Heer Lotsy, die het volgende te berde bracht: Mijne Heeren, Uit het convocatie-billet tot deze Vergadering is het U bekend, dat voorstellen zullen worden gedaan, om in het Kruidkundig Archief, eenige wijzigingen aan te brengen. — Alvorens deze voorstellen — mede uit naam van Dr. Vuyck en Dr. Goet- hart — komt het mij niet ongewenscht voor, zéer in het kort, de geschiedenis der botanische tijdschriften in ons land te Natuurwetenschappelijk tijdschrift, dat onder den titel »Bijdragen tot de Natuurkundige Wetenschappen” onder de redactie van de Hoogleeraren : H. C. v. Hall, W. Vrolik, en G.J. Mulder verscheen. Door de hoogere vlucht der Natuurkundige Wetenschappen, 941 werd eene verdere specialiseering noodzakelijk en splitste zich dit tijdschrift in het Archief voor Natuur- en Scheikunde, uitgegeven door G. J. Mulder en het tijdschrift voor Natuurlijke Geschie- denis en Physiologie onder redactie der Hoogl. J. v. d. Hoeven en W. H. de Vriese. Dit laatste tijdschrift werd, wegens hier niet nader aan te geven redenen, opgeheven en verdween daarmede de eenige in ons land bestaande gelegenheid om botanische onderzoekingen eenigszins snel te publiceeren. Daarom besloten de Heeren W. H de Vriese, F. Dozy en J. H. Molkenboer een zuiver botanisch tijdschrift op te richten, hetwelk dan ook onder den naam Nederlandsch Kruidkundig Archief in het jaar 1846 voor het eerst te Leiden bij S. en J. Luchtmans verscheen. Dit tijdschrift zag op onbepaalde tijden het licht en men stelde zich voor, daarin opstellen op te nemen over alle onderdeelen der Kruidkundige Wetenschap, vooral echter over de Flora van Nederland en van zijn Overzeesche bezittingen. Dit eerste deel bevat dan ook: de Vriese: Bijdragen tot de kennis der Flora van Sumatra, naar aanleiding van de onderzoekingen van Dr. Junghuhn. — Dozy en Molken- boer: Bijdrage tot de Flora Cryptogamica van Nederland. — P. Korthals: Blik op de natuurlijke gesteldheid en vegetatie van een gedeelte van Sumatra. — v. d. Bosch: Enumeratio plantarum Zeelandiae Belgicae. — Korthals: Waarnemingen aangaande den Berg Gédé. — Korthals: de groeiplaats van Dipterocarpus Baudii. — de Vriese: Lansbergia nobis, novum genus lridearum Horti Academici Lugduno-Batavi. — G. H. de Vriese: Fred. Lud. Splitgerberi Reliquiae Botanicae Surinamensis. — G. H. de Vriese: Hymenocallis Borskiana nov. spec. — R. Bondam: Bijvoegsel tot de flora Campensis. — de Vriese: Nadere toelichting omtrent Zamia muricata. — de Vriese: Aanteekeningen omtrent eenen bloeyenden Encephalartos Altensteinii. — Berigt van de eerste algemeene bijeenkomst van de Vereeniging voor de Nederlandsche Flora. — Korthals: Bijdrage tot de kennis der Myrtaceae, — 942 Korthals: Bijdrage tot de kennis der Ranunculaceae van Ned. Indie. — van Hoven: Planten gevonden in de omstreken van Maastricht. — Molkenboer: Schets der mosvegetatie van het Beekbergerwoud. — van Hoven: Opgave van eenige planten in de omstreken van 's Hertogenbosch verzameld. -- v. d. Bosch: Bijdrage tot de algologische Flora van Neder- land. — Prijsvragen. — Korthals: Overzicht der Ster- culiaceae en Buttneriaceae v. d. Ned. Oost Ind. Bezittingen. — Verslag van 2° algem. bijeenkomst van de Vereeniging voor de Nederl. Flora. Uit deze inhoudsopgave blijkt dus dat het tijdschrift van bijna uitsluitend systematischen aard was, en toen reeds de verslagen der Nederl. Bot. Vereeniging [in die dagen: Ver- eeniging voor de Nederlandsche Flora genoemd] bevatte. Reeds in het volgende deel vinden wij, volgens de oorspron- kelijke plannen der oprichters, behalve systematische, ook verhandelingen van physiologischen en morphologischen aard, nl. Teysman: Over eene verhoogde temperatuur bij den mannelijken bloei van Cycas circinalis, waargenomen in 's Lands Plantentuin te Buitenzorg; de Vriese: Over eene periodieke verkorting van plantendeelen benevens uitkomsten van metin- gen aangaande wasdom. Oudemans: Morphologische be- schouwingen omtrent de ranken van Vitis vinifera. De beide volgende ‘deelen waren echter wederom zuiver systematisch, terwijl het vijfde deel daarentegen eene Anatomische Verhan- deling van de hand van Dr. Rauwenhoff over de schors van Robinia Pseudo-acacia in hare opvolgende ontwikkelings- toestanden brengt. In het jaar 1874 werd het tijdschrift door de Nederl. Bot. Ver. overgenomen en verscheen van toen af, gedurende eene reeks van jaren, onder redactie van Suringar, Oudemans en Abeleven, terwijl aan den titel werd toegevoegd: Ver- slagen en Mededeelingen der Nederl. Bot. Vereeniging. De redactie geeft in eene voorrede te kennen dat ook zij gaarne, 943 behalve systematische andere opstellen van botanischen aard zal opnemen. Inderdaad zijn dan ook in het Nederl. Kruidkundig Archief ‘sinds dien tijd behalve hoogstbelangrijke floristische en syste- matische mededeelingen omtrent de Flora van Nederland, verschillende publicaties omtrent morphologie, physiologie etc. gepubliceerd, welke, wij kunnen dit niet verbloemen, in ons tijdschrift toch min of meer begraven waren, daar zij bijna uitsluitend in het Nederlandsch zijn gesteld, en men vaak, — althans in het buitenland — op den titel van het tijdschrift afgaande, daar slechts artikelen van meer locaal-floristisch belang verwachtte. De ween artikelen zijn: 2* Série. DI. I. de Vries: Invloed der temperatuur op de levensverschijn- selen der planten. Suringar: Een merkwaardige monstruo- siteit eener Fuchsia-bloem. Franchimont: Bijdrage tot de kennis der zoogenaamde terpeenharsen in de Plant. de Vries: Over de geographische Meere van Stratiotes aloides L. * Série. DI. II. Burck: Over de REN en den aard van, het indusium der varens. de Vries: Bestuiving van bloemen door Insecten. Burck: Voorl. mededeelingen over de ontwikkelingsgeschiedenis van het prothallium van Aneimia. Treub: De rol der bastvezels volgens de nieuwere beschou- wingswijzen. Beijerinck: Over gallen aan Cruciferen. Oudemans: Polygamische bloemen bij Thymus Serpyllum. Treub: Over topgroei en vertakking van den stengel bij Selaginella Martensii. 2e Série. DI. III. Jonkman: Over de kieming der sporen van Kaulfussia __aesculifolia. Treub: Iets over de kleuring van celkernen. Mellink: Over endospermvorming bij Adonis aestivalis. Moll: Over het druppelen en de injectie der bladeren. Oudemans en de Vries: Over den invloed der tempe- 944 ratuur op de ontkieming der zaden. Treub: Over abnormaal gezwollen ovarien van Liparis latifolia. Treub: Nostoc- colonies in Gunnera macrophylla. Beijerinck: Over het ontstaan van wortels en knoppen uit bladeren. 2° Série. DI. IV. Giltay: Over het gedrag der kernplaat bij de kerndeeling. Beijerinck: Over regeneratie verschijnselen van gespleten vegetatiepunten van stengels en over bekervorming. B eij e- rinck: Over normale wortelknoppen. Beijerinck: Ueber den Weizenbastard Triticum monocoecum X Tr. dicoccum. Beijerinck: Gynodioeci bij Daucus Carota. Wakker: Over krystalloiden en andere lichamen, die in de cellen van zeewieren voorkomen. Giltay: Anatomische Eigenthümlich- keiten in Beziehung auf klimatische Umständen. 2° Série. DL V. Niets. 2° Série. DI. VI. Wakker: Over den invloed van parasitische Fungi op hun voedsterplanten. Wisselingh: Over cuticularisatie en cutine. Mellink: Iets over de vormverandering der eitjes van Sisymbrium Alliaria Scop. Burck: Over de eigenaardige heterostylie der bloemen van Erytroxylon. Beijerinck: Sur le dichroïsme dans le genre Polygonum. Vuyck: Over het bloeien van verschillende soorten van Lemna. de Vries: Sur l'introduction de l'Oenothera Lamarckiana dans les Pays- Bas. Suringar: Biologische waarnemingen betreffende de bloemen en vruchten van Batrachium. 3° Série. DI. 1. J. Valekenier Suringar: Hyacinthen met uit den schijf getreden hoofdknop en met dubbele neuzen. - 3e Sörie. DI. 2. Costerus: Opmerkingen over den bouw der bloemen van Canna naar aanleiding van eenige waargenomen afwijkingen. Wij zien dus, dat, vooral in den eersten tijd, vele artikelen van algemeen botanisch belang werden gepubliceerd, terwijl 945 later het tijdschrift voornamelijk met artikelen van meer uit- ` sluitend lokaal belang werd gevuld. Waaraan is nu deze m. i. ongewenschte specialiseering te wijten? Het tijdschrift heeft, van een algemeen botanisch standpunt gesproken zeer geleden onder het alles beheerschend, zeer gerechtvaardigd, verlangen van de leden materiaal bijeen `~ te brengen voor de bewerking der Nederl. Flora. — Van daar lange excursielijsten, nieuwe vindplaatsen etc. die zonder twijfel in het »Kruidkundig Archief” zeer op haar plaats waren, en voor welker bewaring men niet dankbaar genoeg kan zijn, doch thans in verkorten, meer overzichtelijken vorm zijn samen- gesteld in den Prodromus van onzen Voorzitter en de Planten- kaartjes van onzen Conservator. Het mag dan ook worden aangenomen dat in de toekomst zonder schade wederom een belangrijk gedeelte van het tijd- schrift, overeenkomstig de wenschen der eerste stichters aan opstellen van algemeen botanischen aard zal kunnen worden gewijd. Het zal evenwel niet gemakkelijk zijn dadelijk de noodige bijdragen te verkrijgen, immers waar sinds jaren bij Nederl. botanisten de gewoonte bestond, hunne bijdragen aan buitenlandsche tijdschriften te zenden, zal het niet gemakkelijk zijn hen er toe te brengen met deze gewoonte te breken. Toch meenen wij dat zij daartoe, de een sneller, de andere trager zullen overgaan, indien 1° Aan den titel van ons Tijd- schrift eene zoodanige uitbreiding worde gegeven, dat daaruit duidelijk blijke, dat in dit periodiek ook opstellen van meer dan locaal-belangrijken aard kunnen worden verwacht. 2e. Het tijdschrift op gezette tijden, meermalen 'sjaars ver- schijnt. 3°. De bijdragen in een der drie wereldtalen worden gepubliceerd en ten 4*. een voldoend aantal platen ter beschik- king der schrijvers worde gesteld. Deze desiderata zijn zooals uit het volgend overzicht blijkt zonder veel kosten te bereiken. Stellen wij dat ’s jaarlijks 20 vel in eene oplaag van 500 946 exemplaren verschijnen, dan kost dit der Vereeniging 20 x J.20 = f 400. Eene berekening heeft ons geleerd dat ’s jaarlijks 4 vel voor Verslagen etc. van de Vereeniging uitgaande ruimschoots voldoende kan worden geacht. Dientengevolge kan je jaarlijks 16 vel druks aan origineele bijdragen worden gewijd. Rekent men per vel druks één plaat (meerdere platen moeten door de auteurs worden betaald) en de plaat op f 25, dan zullen de platen eveneens f 400 kosten. De totale onkosten van het tijdschrift zouden dus f 800 's jaars beloopen. Daarvan koopt het Ministerie 18 Ex. à f 540 — f 97.20. : Zoodat wij de volgende rekening krijgen : Kosten . S S i e e š j f 800, — Door Vereeniging betaald voor de gratisexem- plaren voor ieder lid . : . f 400,— Door het Ministerie . : ` ern i „ 497,20 f 302,80 Blijft dus te vinden eene som van f 302,80 ’s jaars. Stellen wij de prijs van het tijdschrift op f 6,— dan zouden 50 abonnés in staat zijn de kosten goed te maken. =- Concludeerende komt het ons dus wenschelijk voor te trachten het Kruidkundig Archief zoodanig te wijzigen, dat, overeen- komstig de wenschen der eerste stichters, het blad een wer- kelijk beeld geve van den toestand van de Botanie in zijn geheelen omvang in Nederland. Wij ontveinzen ons geenszins, dat nog veel zal moeten worden gedaan eer dit doel zal kunnen worden bereikt. Wij wenschen niet, dat in deze zeer belangrijke zaak een overijld besluit worde genomen en bepalen er ons toe de Vergadering te verzoeken eene Commissie te benoemen ter nadere uit- werking der hier geschetste denkbeelden en die Commissie op te dragen, van hare bevindingen omtrent wenschelijkheid 947 en mogelijkheid der voorgestelde wijziging, in de a. s. Zomer- vergadering te rapporteeren. Deze inleiding lokte een vrij uitgebreid debat uit, waaraan velen der aanwezigen deelnamen. Terwijl de Heer Heinsius de finantieöle zijde der kwestie besprak, vroeg hij welke lezers het tekort zouden moeten dekken, aangezien toch het tijdschrift gratis aan de leden (en aan vele binnen- en buitenlandsche genootschappen) wordt toegezonden, kwamen anderen met opmerkingen, die meer het beginsel raakten. Het was niet mogelijk van het debat een omstandig uittreksel te geven, maar in hoofdzaak kan het aldus samengevat worden. Sommigen, als wier woordvoerder vooral de Heer G re s- hoff optrad, zagen juist in het floristisch karakter dat in den laatsten tijd in onze Vereeniging overheerschend was, eene zoo belangrijke en eigenaardige uiting van een zeer te waar- deeren en vooral in algemeene opvoedende kracht niet te on- derschatten streven, dat zij zouden betreuren indien het tijd- schrift der Vereeniging in het vervolg niet meer in hoofdzaak aan die floristische mededeelingen gewijd zou zijn die er juist het individueele cachet aan gaven, waardoor het beantwoordde aan de wenschen van hen die deze studierichting waren n. Zij vreesden, dat het eigenaardig karakter, het individueele cachet, verloren zou gaan, indien het tijdschrift voortaan, als zoo vele anderen, van gemengden inhoud zou worden. Anderen, en hierwwas het vooral de Heer Wijsman, die zijn stem deed hooren, meenden, dat een tijdschrift als door den Heer Lotsy bedoeld, geen kans van slagen had, maar bovendien, dat in den tegenwoordigen tijd, bij de reeds be- staande groote versnippering van de botanische literatuur veeleer naar eene vermindering, dan naar eene vermeerdering van het aantal tijdschriften gestreefd behoorde te worden, Men gaf te kennen, dat hoewel dan ook niet in een zuiver bota- Ned. Kruidk. Archief. 3e Serie. II. 4e Stuk. 60 948 nisch tijdschrift, toch in ons land voldoende gelegenheid bestond, om Nederlandsche onderzoekingen te publiceeren, sedert de opname van artikelen in de Mededeelingen der Koninklijke Akademie van Wetenschappen zooveel vergemak- kelijkt is. Het spreekt van zelf, dat bij deze gelegenheid ook de be- teekenis van eene eventueele reorganisatie van het tijdschrift besproken werd, in verband met de toestanden in onze Ver- eeniging bestaande. Het was weder de Heer Wijsman die betoogde dat ook in dit opzicht eene reorganisatie hem on- noodig voorkwam. Hij bracht in herinnering, dat in der tijd door de leden, die zich meer bepaald tot de biologische zijde van onze wetenschap aangetrokken gevoelden de behoefte was ontstaan om nauwer zamen te werken, dat daaruit de Centrale Sectie was in het leven geroepen en dat de leden dier Sectie thans waren opgenomen in de biologische sectie van het ge- nootschap voor Natuur-, Genees- en Heelkunde. Hij maakte daaruit de gevolgtrekking, dat voor die botanisten wier neigingen minder floristisch zijn het vereenigingspunt dáár gevonden is, zoodat het zelfs niet op onzen weg lag nu óók nog naast floristisch onderzoek ons bezig te houden met meer algemeen biologische vragen. Intusschen bleven deze meeningen niet zonder bestrijding. Afgezien van de door den Heer Heinsius in bespreking gebrachte finantieele kwestie, waaromtrent eerst uitvoeriger plannen meer licht kunnen geven, werden de boven aangegeven zienswijzen door ettelijke leden niet gedeeld. Uit den aard der zaak was het vooral de inleider, die de ideën van de voor- standers dus onder woorden bracht, terwijl de Heeren Vuyck, Janse en Goethart hem daarbij ter zijde stonden. Uitdrukkelijk werd betoogd, dat het geenszins in de bedoeling lag uit het gereorganiseerde tijdschrift floristische en systema- tische stukken te weren of zelfs op den achtergrond te dringen, terwijl men meende dat het beperken van lange lijsten van groeiplaatsen en dergelijke, die evengoed in manuscript kunnen 949 blijven, of op de Nederlandsche Plantenkaartjes gepubliceerd worden, toch zeer zeker geen bezwaar zou zijn. Tegenover hen, die met nadruk het groote belang van het zuiver bewaren van het eigenaardig floristisch karakter der Vereeniging bepleitten wegens de groote opvoedende kracht daarvan, werd aangevoerd dat deze taak ongetwijfeld van zeer groot gewicht is, maar door de »Levende Natuur” veel volkomener wordt vervuld dan ooit door ons geschied is of zou kunnen geschieden. | Aan het door den Heer Wijsman geopperde bezwaar, dat de oprichting van een nieuw algemeen botanisch tijdschrift, in de wereldtalen geschreven, onuitvoerbaar en onwenschelijk was, werd tegengeworpen dat hier geen nieuw tijdschrift geschapen, maar een reeds bestaand weer teruggebracht zou worden tot den oorspronkelijk bedoelden vorm, terwijl tevens betoogd werd dat het toch ongetwijfeld zoowel in het belang van de Vereeniging als in dat van de Nederlandsche beoefe- . naars der botanie geacht moest worden indien het tijdschrift naast lokaal-floristische bijdragen, ook aan zulke van meer algemeen belang gelegenheid tot publicatie aanbood, te meer daar toch de verbreiding door ruil eene vrij aanzienlijke is en er in ons land geen enkel botanisch tijdschrift bestaat, dat daartoe gelegenheid aanbiedt. En eindelijk werd ook getracht de bewijsgrond te weer- leggen dat feitelijk die leden of oud-leden der Vereeniging die zich minder met lokaal floristische, dan wel met alge- meen biologische onderzoekingen bezig houden, een voldoend middenpunt hadden gevonden in de biologische sectie van het Genootschap voor Natuur-, Genees- en Heelkunde, zoowel op grond waarop die samensmelting tot stand was gebracht, als ook om den aard der bedoelde Sectie, die slechts eene minderheid van botanisten bevat. Na deze breedvoerige bespreking verklaarden alle aanwezi- gen, volgens het voorstel van den inleider, zich voor de be- noeming eener Commissie van drie leden om de zaak nader 950 te onderzoeken en in de a.s. Zomervergadering een rapport uit te brengen voor de dan te nemen beslissing. Tot leden van deze Commissie werden benoemd de Heeren J.P. Lotsy, J. M. Janse en J. W. C. Goethart. De Voorzitter deelde nu mede, dat op den 28 December 1902 van den Heer W. Visscher Gorter, Notaris te Apeldoorn, een uittreksel van het testament van wijlen den Heer H. J. Kok Ankersmit was ontvangen, waaruit bleek dat door hem d.d. 24 October 1902 aan onze Vereeni- ging is vermaakt: 1*. Zijne algeheele botanische verzamelingen, als gedroogde planten, vruchten, zaden enz., enz, met de daarbij behoo- rende kasten en berging, praeparaten, botanische hulpmiddelen, benevens zijn algeheele bibliotheek met daarbij behoorende kasten. Zijn verlangen is dat deze verzamelingen als zoo- danig bewaard en onderhouden worden, met andere woorden als een geheel bij elkander blijven. 2°. Een som van f 20.000, met bepaling dat van dit kapitaal alleen de renten mogen gebruikt worden voor bota- nische doeleinden, liefst op systematisch gebied, voor hulp bj de studie aan minder bevoorrechte of voor huishuur om de totale verzamelingen der Nederlandsche Botanische Veree- niging te bergen. Een en ander vrij van successierechten. Aan de Vergadering werd door het Bestuur machtiging gevraagd dit legaat voor de Vereeniging te mogen in ont- vangst nemen, welke machtiging verleend werd. Er doet zich echter een zwarigheid voor die door den Voorzitter nader werd toegelicht, namelijk deze, dat de buiten- landsche planten die het Herbarium Kok Ankersmit bevat, volgens bestaand contract van de Vereeniging met de Regee- ring, aan 's Rijs Herbarium in eigendom moeten worden afgestaan. Het Bestuur, meenende dat zoodanige afstand zou zijn tegen 951 den wensch van den erflater, wendde zich daarom tot den Directeur van ’s Rijks Herbarium en mocht van hem de meest welwillende tegemoetkoming ondervinden. Evenwel kan uit den aard der zaak eene afwijking van het contract alleen met machtiging van den Minister plaats hebben. Op het schriftelijk verzoek, door het Bestuur gedaan om tot het verkrijgen van zoodanige machtiging mede te werken, was van den Directeur van 's Rijks Herbarium, Prof. Jan se, een schrijven ontvangen, waarin hij zich bereid verklaarde dit verzoek te zullen steunen en buitendien genegen te zijn, bij de plaatsing der collectie Kok Ankersmit zooveel mogelijk met diens wenschen rekening te zullen houden; dit schrijven werd door den Voorzitter voorgelezen. De Directeur van 's Rijks Herbarium eat, in aansluiting aan dezen brief nog eenige inlichtingen betreffende de gelegenheid tot plaatsing. De beschikbare ruimte brengt mede, dat deze verzameling òf als een geheel in het huis op Vreewijk moet worden geborgen, waardoor zij dan geheel van de overige verzamelingen der Nederlandsche Botanische Vereeniging ge- scheiden zou zijn, òf wel in lokaliteiten van het herbarium der Vereeniging, waar dan echter de collectie Kok Ankersmit geen geheel op zich zelf staande verzameling zou kunnen worden. Voor de definitieve beslissing omtrent de plaatsing, zou het spreker aangenaam zijn, indien de Vergadering te kennen gaf welke regelingen haar het meest wenschelijk voor- kwam. De Voorzitter meende, dat het z. i. de voorkeur zou verdienen wanneer de verzameling als geheel in één lokaal, in het huis op Vreewijk, werd ondergebracht Dat de col- lectie dan gescheiden bleef van de overige bezittingen der Vereeniging, vond hij van zeer weinig belang, aangezien de afstand tusschen beide gebouwen betrekkelijk zeer gering is, terwijl daarentegen de wensch van den erflater zou vervuld worden dat zijne verzamelingen na zijn overlijden als één geheel bewaard zouden blijven. 952 De Vergadering vereenigde zich geheel met dat gevoelen en de Heer Janse verklaarde er zooveel mogelijk rekening mede te zullen houden. De Heer Wijsman overtuigd dat het Bestuur zijn zorgen zal wijden aan een goede inrichting der Kok Ankersmit kamer, gaf in overweging daar een portret van den erflater op te hangen. Naar aanleiding van deze opmerking, waaromtrent door het Bestuur natuurlijk geene toezeggingen gedaan kon- den worden, voordat de lokaliteit was vastgesteld waar die verzamelingen geborgen zullen worden, bracht de Voorzitter nog eens in herinnering, dat in der tijd een portret-album van de leden der Nederlandsche Botanische Vereeniging is aangelegd en dat in dit album nog steeds de portretten van enkele leden ontbraken. Namens het Bestuur werd nu door den Voorzitter een plan tot beheer van de door den Heer H. J. Kok Anker- smit gelegateerde f 20.000 in behandeling gebracht. Aangezien er met de uitvoering van zoodanig plan geen bepaalde haast was, meende het Bestuur, dat het beter was nu een zoodanig plan te bespreken om dan in de aanstaande Zomervergadering na rijp beraad eene beslissing te nemen. De gelegateerde som is zoo aanzienlijk dat het Bestuur meende de noodige voorzorgen te moeten nemen, om een goed beheer en een juiste besteding der renten te verzekeren. Daarom werd voorgeslagen dit legaat, onder den naam „Kok Ankersmit fonds”, afzonderlijk te beheeren en dit beheer op te dragen aan een college van 12 Curatoren, waarvan minstens 7 leden der Vereeniging en waarin, met uitsluiting van den Penningmeester der Vereeni- ging, ex officio President en Conservator Herbarii zitting zullen hebben. Dit Curatorium zou bij het finantieel beheer de gelden slechts in zoodanige fondsen mogen beleggen waarop de Nederland- sche Bank prolongatie geeft, terwijl het voor de uitgaven die uitsluitend door de Vergadering kunnen worden voorgesteld, het recht van veto zou hebben. 953 Hierdoor zou een overijld besluit tot het doen van bepaalde uitgaven vrijwel onmogelijk gemaakt worden. Maar bovendien zou het Curatorium, in de eerste plaats, moeten werkzaam zijn tot voortdurende uitbreiding van het fonds. Dit zou bevorderd kunnen worden door hen, die aan het fonds een som van f 500,— schenken, den titel van Directeur met raadgevende stem toe te kennen. De Vergadering kon zich zeer goed met de algemeene strek- king van dit voorstel vereenigen, maar vele leden vonden het aantal Curatoren veel te hoog en meenden dat 3, 5 of 7 vol- maakt voldoende zou zijn. Daartegenover werd opgemerkt, dat tot uitbreiding van het fonds in het Curatorium invloedrijke personen zitting moeten hebben en daar nu onder de botanisten het aantal invloedrijke en vermogende mannen zeer beperkt is, zouden deze hoofd- zakelijk moeten gevonden worden onder de niet-leden der Vereeniging, die natuurlijk de minderheid moeten blijven vormen. Is het aantal Curatoren beperkt, dan wordt het aantal van de invloedrijke niet-leden al zeer gering. Met deze verschillende opmerkingen moet bij de definitieve behandeling op de a.s. Zomervergadering rekening gehouden worden. Komt in behandeling een schriftelijk door den Heer Gres- hoff ingezonden aanvrage om, namens de Vereeniging één of meer aandeelen te nemen in het te stichten Rumphius-fonds, voor de bevordering van het natuurwetenschappelijk onderzoek der More RE eg ec noie eener res Rum- e 2 SE D hius medaille voor Na een korte bersndslaging werd besloten: dit punt Am de a.s. Zomervergadering te verdagen en aan het Bestuur op te dragen dan een praeadvies uit te brengen. Na een korte bespreking werd besloten de volgende Winter- vergadering weder te Leiden te houden. 954 Naar aanleiding der nog hangende plannen om met de Société royale de Botanique de Belgique eene gemeenschappelijke excursie te houden, werd door den Voorzitter een schrijven van den Heer Durand voorgelezen, waarin werd voorgesteld te Maastricht te vergaderen en aan deze Vergadering eene nader omschreven excursie op Belgisch grondgebied te ver- binden, terwijl ons Bestuur werd uitgenoodigd eene excursie op den Nederlandschen bodem te organiseeren. Men was algemeen van oordeel, dat eene zoodanige gecom- bineerde vergadering wenschelijk was, maar, aangezien uit het schrijven van den Heer Durand niet duidelijk bleek, dat het daarin vervatte voorstel reeds door een vergadering goedgekeurd was, werd besloten, aan het Bestuur op te dragen daarover nader van gedachten te wisselen en, mocht de gecombineerde excursie niet kunnen doorgaan, de Zomervergadering te Heeren- veen te houden. Dee Op verzoek van den Heer Janse besloot men de verzen- ding van dit Vergadering-verslag nog eenigen tijd uit te stellen, ten einde, zoo mogelijk, daarin nog bepaald te kunnen mede- deelen op welke plaats de Zomervergadering zal gehouden worden. (*) De Voorzitter deelde nog mede, dat van de Heeren Goet- hart en Jongmans d.d. 30 Januari ll. een schrijven was ontvangen, waarbij zij aan de Vereeniging twee exemplaren aanboden van de door hen bewerkte Nederlandsche Planten- kaartjes en dat het hun doel was ook van de verdere afleve- ringen een dubbel stel aan de Vereeniging te schenken. Voor dit bewijs van belangstelling werden genoemde Heeren door de Vergadering dank gezegd. (Zie: Zomervergadering van 22 Juli 1902, bl. 935). (*) In overleg met bovengenoemde Vereeniging zullen nu in 1903 gemeenschappelijke excursies gehouden worden op Belgisch en Nederlandsch grondgebied en de Zomervergadering te Maastricht plaats hebben. 955 Volgens Art. 15 der Statuten werd door den Voorzitter Dr. L. Vuyck, het volgende Verslag uitgebracht over het jaar 1902: M. H., Hierbij voldoe ik aan de mij opgelegde taak om Verslag uit te brengen aangaande hetgeen omtrent onze inlandsche flora gedurende het afgeloopen jaar is bekend geworden. Ook nu weer kan ik in het uitbrengen van dit Verslag op deze Vergadering kort zijn, daar het grootste gedeelte van mijne mededeeling bestaat in eene opsomming der ingezonden plan- ten. De gedrukte lijst zal U het ingezondene beter doen kennen dan dat ik U al de ingekomen soorten voorlees. Slechts omtrent enkele merkwaardige soorten en een paar nieuwe indigenen wil ik iets uitvoeriger zijn. De verwachting, het vorige jaar uitgesproken, dat de nieuwe methode van onder- zoek naar de verspreiding onzer inlandsche planten, ons met vele nieuwe groeiplaatsen zou doen kennis maken, is verwe- zenlijkt. Ik zou bijna zeggen, men krijgt van het goede te veel. Dat het goed is de opgaven zoo algemeen mogelijk te doen worden, ik zou het niet willen ontkennen, maar wel vraag ik mij af is het wel noodig al deze opgaven in druk te doen verschijnen, waar deze opgaven veel overzichtelijker worden in de door de Heeren Goethart en Jongmans uitgegeven plantenkaartjes. Het resultaat dier onderzoekingen kan men bijv. beter overzien op het kaartje voor dit doel uit- gegeven van Bellis perennis, terwijl ik overtuigd ben dat diezelfde opgaven in dit Verslag niet zullen gelezen worden. Het spijt mij echter steeds dat deze verspreidingskaartjes een particuliere onderneming zijn geworden, waar de uitgave als het ware thuis behoorde bij onze Vereeniging. Helaas was geldgebrek, om een dergelijke onderneming te beginnen, oor- zaak dat er niet aan gedacht kon worden zelfs voor dit doel bij de Vereeniging aan te kloppen. Werden de kaartjes door 956 de Vereeniging uitgegeven, dan vervielen ook de paar vel druks, die dit Verslag inneemt en zou van zelf reeds een schrede nader gezet zijn op het pad, dat thans door Dr. Lotsy voorgeslagen wordt, om het Archief meer te doen strekken tot orgaan voor Nederlandsche botanici. Doch komen wij terug op ons eigenlijk Verslag, dan wil ik opmerken dat hierin dus weder alles is opgenomen wat ingekomen is; dat vele inzenders hunne opgaven nauwkeurig hebben aangegeven door de notaties van het kaartjessysteem, welke ik dan hier ook heb overgenomen. Voorts zal blijken dat onder de inzenders moeten genoemd worden Mej. Ogte- rop en de Heeren Abeleven, Rieter, Goethart, Jong- mans, van Breemen, Lako, Schipper, Wachter en Jansen, Struykenkamp, Rovers en enkele anderen, terwijl ook nu weer als Exc. opgenomen zijn de planten ver- zameld op excursien door Prof. Janse en Dr. Goethart gehouden met studenten der Leidsche Universiteit. Voorts heb ik hier opgenomen de planten uit de herbaria van de Heeren Bisschop van Tuinen en van der Voo, voor- zooverre betreft de afdeeling der Calycifloren, om eenigs- zins aan te duiden de uitgebreidheid dezer aanwinsten, waar- onder zich tevens bevinden planten door den Heer Holkema gevonden, met uitzondering zijner planten van de Noordzee- eilanden. Bovendien zal men er in opgenomen vinden de oudere planten, die uit de verzameling van 's Rijks Herba- rium afkomstig zijn en als inlandsche planten aan het herba- rium onzer Vereeniging worden afgestaan. In systematische orde mogen wij de volgende soorten ver- melden : Clematis Vitalba L. Gorssel. N 6, 2.6, 4.1. 1902, G. en Jon g m. Thalictrum minus L. dunense. Duinen Vlissingen, Un. 1902. » flexuosum Bernh. IJseldijk Gorssel. N 6, 2.6, 4.3. 1902, G. en Jongm. 957 Anemone nemorosa L. Weijerswold bij Coevorden. L 7, 2.6, 2.1. 1902, G. en Jon gm. Myosurus minimus L. ee Schipper. T 6, 5.4, 3.4, en 5.3, 1.3. G.en Jon ine hederaceum L. ER See iiem: ren N 5, 6.7, 1.4. 1902, G. en Jo D i aid Chaix. Dishoek op RE Un. 1902. — Texel J 4, 3.3, 34. Exc. 1902. " triehophyllum Chaix. submersum. Bij Katwijk, Wassenaar, den Deyl en Haagsche Schouw. Exc. 1902. e triehophyllum Chair. natans peltatum par- viflorum. Tusschen Wageningen en de Grebbe. P 5, 3.7, 1.2. 1902, G. en Jongm 7 divaricatum Schrank. Geulle T 6, 6.1, 3.1. G.enJongm. 1902. — Nieuw Hellevoet P 3, 6.2, 2.1. Jon gm. 1902. " fluitans Lam. Kromme Rijn v. Embden. — N4,5.8, 3.4. Wie? 7 Baudotii Godr. Duinen Voorne. P 3, 3.2, 44. 1902 en P 3, 4.3, 1.3. 1902, G., Jong m. en Janse. — Texel J4, 2.3, 34. Exc. 1902. " salinum Sur. den Haag P 3,1.3,1.2.1902, v. Breemen. " heterophyllum Wigg. Endegeest. N 3. 3.7, 1.3. Struyk. 1902. e heterophyllum Wigg. parviflorum trunca- tum. Texel J 4, 4.4, 1.4. 1902, Dyt, G. en Jongm. Ranunculus auricomus L. Rimburg. G. en Jongm. — Leimuiden 1901, Borst Pauwels. " sardous Crantz. Varkenoordsche dijk bij Rotterdam 1899, Wachter en Jansen. — Oude Schild Texel 1902, Dijt, Jong m. en G. Ficaria ranunculoides Mnch. Assendorp bij Zwolle. 1902, L. Caltha palustris L. Ruine slot Hoef bij Egmond. L 4, 3.1, 2.4. 1902, Jongm. — Koningsduin Castricum L 4, 5.1, 2.1. 1902, Jongm. Aquilegia vulgaris L. Simpelveld 1902, G. en Jongm. Delphinium Consolida L. Korenland Zutfen 1833, W t t. -Glaueium corniculatum Curt. Kolenaschweg Rozenburg bij Rotterdam 1900, Wachter en Jansen. " luteum Scop. Eilandje Hoek van Holland, strand 1901, v. Iterson. 958 Chelidonium maius L. (unicum). Den Burg 1902, G., Jongm. en J. S. Dyt. Corydalis solida Sm. Brederode M 4, 2.1, 4.1. 1902, Jong m. D claviculata P. Bergentheim L 7, 5.4, 3.1. 1902, G., Jong m. en L.; Staphorst 1902, Stru y k. Fumaria officinalis L. Duifhuislaan N3,3.6,2.2. Stru y k. Nasturtium amphibium R. Br. Ravenswaard bij Gorssel N 6, 2.6, 3.2. 1902, G. en Jongm D silvestre R.Br. Valkenberg V 6, 1.2. 3.4. 1902, Stei- chen. — Ravenswaard bij Gorssel N 6, 2.6, 3.2. 1902, G.en Jongm. „ palustre D.C. Spoorbaan naar Dordt : Hillesluis P 3, 4.7, 42. 1901, Wachter en Jansen. — Oude Koedood tusschen Charlois en Rotterdam à; 3, 5.6, 22 en 2.4. 1901, W. en Jansen Barbarea stricta Andrz. Ruige plaat te Delfshaven (sedert weggegraven) P 3, 4.6, 4.2. 1899, W. en Jansen. „arcuata Bb. Aan den Renzel bij Winschoten 1902, Schipper. Turritis glabra L. Steyl bij Tegelen 1902, Rieter. Arabis sagittata D.C. Katwijksche duinen, Exc. 1902; Genne en Holten onder Zwollerkerspel 1902, L. Cardamine hirsuta L. Schoorl L 4. 12, 4.1, tusschen Eg- mond aan den Hoef en Bergen L 4, 2.1, 4.4, Bloemendaal M 4, 3.1, 14, Overveen M 4, 3.1, 3.2, Noord-Hollandsch kanaal bij Koedijk L 4, 2.3, 3.1, Aardenhout M 4, 4.1, 1.3, bosschen Heilo L 4, 3.2, 4.2, van Egmond binnen naar gmond aan den Hoef L 4, 3.1, 44, Vennewatering bij Egmond binnen L 4, 42, 1.2, Koningsduin bij Castricum L 4, 41, 44, alles 1902, Jong m.; — langs de dwars- wetering bij Leiderdorp N 3, 3. : 3.2, G. en Jongm e amara L. Geulle 1902, G. en gm Sisymbrium officinale L. Me Gouda 1902, Wach- teren Jansen. Sisymbrium Thalianum Gaud. Tusschen Valkenburg en Katwijk N 3, 3.6, 22. Struy k. D pannonicum Jacy. Spoorwegterrein tusschen parallel- weg en spoorweghaven Feijenoord 1900, Wachter en Jansen. P 3, 47, 2.3. — Waterleidingskanaal Katwijk, 959 Exe. 1902. — Handelsterrein en Oude Plantage Rotter- dam 1901, Wachter en Jansen Sisymbrium Loeselii Jacg. Meelfabriek Deventer 1902, G.en Jongm.; spoorwegterrein Oude Plantage Rotterdam 1901, Wachteren Jansen. Braya supina Koch. Zomerkade Rijswijk 1900 en 1901, B. J. van Wagensveld Erysimum repandum L. Stationsemplacement Vlaardingen P 3, 4.5, 4.1. 1901 en 02, Wachter en o orientale R.Br. Spoorwegterrein tusschen spoorweg- haven en Parallelweg bij Hillesluis P 3, 4.7, 4.1. 1901, en kolenaschweg Rozenburg bij Rotterdam 1901, Wachter " strictum Fl. Wett. IJseloever Gorssel N 6, 2.6, 43. 1902, G. en Jongm. Brassica armoracioides C:ern. Pothoofd Deventer 1902, G. en Jongm., zandgrond en Stationsemplace- ment Vlaardingen P 3, 4.5, 4.1. 1901, weg van Vlaardingen naar Maassluis 1901, en ere Rozenburg bij Rot- terdam 1901, Wachter en Jansen. Erucastrum Pollichii Sch. et Scop. Bouwland duinzand Oost-Voorne P 3, 3.2, 3.4. 1902, G., Jongm. en Janse. — Ceintuurbaan Rotterdam P3, 4.8,1.3. 1901, Wachter en Jansen Diplotaxis muralis D.C. Zandig bouwland, duinrand Oost- Voorne P 3, 5.1, 2.1. 1902, G., Jong m. en Janse. Berteroaincana D.C. Den Haag N 3, 54, 4.1. 1902, v. Bree- men. — Meelfabriek Middelburg, U n. 1902. Draba muralis L. Algemeene begraafplaats Rotterdam 1901, achter en Jansen. Erophila verna E. Meyer. L 7, 2.5, 22. Holthone 1902, G. Jongm. en L. — Leerdam P 4, 4.7, 44; 48, 3.3 en 5.8, 1.2. 1902, v. W y ngen. Schoorl L 4, 1.2, 1.4.1902, Jo n g m. Camelina sativa Cantz. y. microcarpa Andrz. Stations- emplacement Vlaardingen P 3, 4.5, 4.1. 1901, Wachter en Jansen. Thlaspi arvense L. N 6, 4.7, 1.3. 1902, W. v. d. Feen. " alpestre L. Simpelveld-Overeys V 6, 3.4, 1.1, G. en Jongm Teesdalia Hierom nrs R. Br. Spoorbaan naar Gouda, dicht 960 bij Rotterdam P 3, 4.8, 1.3 en 1.4 en spoorbaan naar Dordt bij Hillesluis P 3, 4.7, 4.2. 1901, Wachter en Jansen. — Schoorl L 4, 1.2, 1.2. 1902, Jo Lepidium Draba ZL. Meelfabriek Middelburg. Uns 1902 D campestre R. Br. Simpelveld Overeys 1902, G. en Jongm. — Den Haag N 3, 6.3, 2.2. 1902, v. Breemen. — Meerland, Finsterwold 1902, Schipper. ; &petalum Willd. Meelfabriek Middelburg, Un. 1902. D Virginieum L. Opslag tuin Voorschoten 1902. Klok- man. — Spoorwegterrein langs de Maas bij Rotter- dam P 3, 4.7, 2.4. 1901, Stationsemplacement Vlaardingen 1901 en Oude Plantage Rotterdam 1901, Wachter en n. Coronopus Ruelii All. Kolenaschweg Rozenburg bij Rot- terdam P 3, 3.7, 4.4. 1900, Wachteren Jansen. D didymus Smith. Kolenaschweg Rozenburg bij Rotter- dam P 3, 3.7, 4.4. 1900, Wachter en Jansen. Neslia paniculata Desv. Aangevoerde zandgrond bij Wou- denstein aan den Oost-Zeedijk bij de Oude Plantage P 3, 4.8, 1.1. 1901, Wachter en Jansen Rapistrum perenne All. Pothoofd Deventer 1902, G. en ongm. — Spoorwegterr. tusschen Parallelweg en Spoor- weghaven te Rotterdam 1900, Wachteren Jansen. " rugosum Berger. Kolenaschweg Rozenburg bij Rotter- am 1901, Wachter en Jans rger. var. hirsutum. Kos Ro- iin bij rer P 3, 3.7, 4.4. 1900, Wachter en Jansen. (Ook var. glarum.) Violaodorata L. Heelsum P x ps 4.2. 1902, G. en Jongm.; Heilo L 4, 3.2, 43. Jon gm. — Duivenvoorde 1902, d Lekkerkerker — tusschen Bergen en Schoorl L 4, 1.2, 41, Kijkuit bij Castrieum L 4, 5.1, 2.3, Noorddorp bij Castri- cum L 4, 5.1, 4.4. 1902, Jongm. D silvatica Fries. Marienberg L 7, 5.3, 44. G,Jongm. en L. 1902; Koningsduin bij Castricum L 5, 4.1, 4.4. 1902, Jongm.; hellingen langs de Vecht bij Beerse L 7, 6,3. 2.1. 1902, G., Jongm. en L " canina L. Doesburg N 5, 6.7, 1.3. 1902, G, Jongm. en Janse. — hei boven de rotswoning, 1902, G. en Jongm. 961 Viola persicifolia Schkuhr. f. pumila Chaix. (y. stagnina Kit.) P 5, 2.7, 1.4. 1902, G., Jongm. en Janse; Ems- broek 1902, G. en Jon D tricolor L. f. maritima, Pompstation Katwijk N 3, 2.6, 4.3. 1902, Struyk. " L. var. arvensis Endegeest N 3, 3.7, 1.3. Struyk. Drosera longifolia Hayne. 't Wilde Veen bij Zuid-Laren 1900, Schipper. — Broek onder de Tongreep onder Leende, S 5, 1.5, 2.3. 1902, Roversen v. Roessel Parnassia palustris L. Tusschen Schipbork en Zuid-Laren, 1900, Schipper. Frankenia pulverulenta L. Rijswijk (Gld), B. J. van Wagensveld. Tunica prolifera Scop. Uitgeest wie? — Maasoevers bij Ble- rik 1902, Jon gm Dianthus deltoides L. Wedde 1886, Schip Vaccaria segetalis Grcke. Kolenaschweg en WE 1900, Wachter en Jansen. — Spoorwegterrein tusschen Parallelweg en Spoorweghaven Rotterdam 1901, Spoorweg- terrein Oude Plantage aldaar 1901, Prins Alexanderpolder 1897, Wachter en Jansen, — molen te Ede 1900, V Suringar. Silene vulgaris Garcke. Spoorwegemplacement Vlaardingen, P 3, 4.5, 4.1. 1901. Wachter en Jansen. e Garcke var. commutata Guss. Opslag tuin Doc 1902, E. J. Kemp e dichotoma Ehrh. SE Middelburg Un. 1902, — Oostzeedijk bij de Oude Plantage 1901 en Kolenasch- ter en Jansen, — klaverveldje bij Winschoten 1900, Schipper. „ conica L. Stationsemplacement Vlaardingen, P 3, 4.5, 41. 1901, Wachter en Jansen y noctiflora L. Kolenaschweg Rozenburg bij Rotterdam, P 3, 3.7, 44. 1901, Wachter en Jansen. ; muscipula L. Kolenaschweg Rozenburg bij Rotterdam 1900, Wachter en Jansen " Armeria L. Bosch te Ruurlo 1901, Stru y k.; Waalre 1902, P. Sloots. 962 Coronaria flos eueuli A. Br. Dal bij Simpelveld 1902, G. en Jongm. — Barggen, G. en m. Lyehnis viscida Moench. Kolenaschweg Rozenburg Rotterdam 1901, Wachter en Jansen. Agrostemma Githago L. Tusschen koren in den Vieram- bachtspolder onder Oudshoorn 1902, J. H. Wieringa. Sagina stricta Fr. Texel J 4, 44, 1.4. 1902, Dyt, Jong m. G.; J 4, 5.3, 1.1. Exc. 1902; J 4, 44, 3.1. 1902, G. en Jongm. " apetala L. ciliata N 6, 1.6, 2.3. 1902, G. en Jongm. D ciliata Fr. Walcheren R2, 1.3, 21 en R 3, 4.5, 24. Un. 1902. „nodosa Meyer. Emsbroek 1902, Jongm. 7 subulata Winm. Aan den Dinkel ten Noorden van Losser 1902, G. en Jon g m. Spergula Morisonii Boreau. Station Ede P 5, 1.7, 2.2. G., Jongm. en Janse. — hei bij Daarle M 7, 2.3, 2.4. 1902, G. Jongm. en L. Spergularia media Fr. Schorren bij Woensdrecht 1902, G. — Zilte kust nabij baak bij den Briel P 9, 3.2, 4.4. 1902, G., Jongm. en Janse. — Middelburg R 3, 42, 1.2. Un 1902. „salina Fr. Walcheren R 2, 13, 21. Un. 1902. ; | marginata Kittel. Sehorren bij Woensdrecht 1902, G.; zeestrand nabij steenen baak bij den Briel P 3, 3.2, 44. 1902, G., Jongm. en Janse; Walcheren R 2, 1.3, 21. U n. 1902. Ammadenia peploides Rupr. N. O. kust Walcheren, Un. Alsine tenuifolia Wahl. Helling bij den Heremiet onder Valkenberg 1902, G. en Jongm. Holosteum umbellatum L. Spoorbaan naar Dordt P 3, 4.7, 4.2. 1901 en spoorweg bij de Rozestraat bij Rotterdam 1901, Wachter en Jansen. — Bij „de Dijk” tusschen Kruip- onder en de Grebbeberg P 5, 2.6, 4.4. 1902, G, Jong m. en Janse. — Wageningsche berg P 5, 2.8, 3.3. 1902, G., en Jongm. — Rhenen P5, 2.6, 3.4. 1902, G.,J ong m.en anse. — Valkenberg T 6, 4.2, 44. 1902, G. en Jong m. Stellaria Holostea L. Baarn 1877, Schipper. — Brucht L 7, 44, 43. 1902, G, Jongm. en L. — Weg langs a iW eV ET A ARS a 963 Schoonebeekerdiep tusschen Coevorden en Weijerswold L 7, 2.6, 2.1. 1902, G. en Jongm Stellaria glauca With. Emsbroek 1903, G. en Jongm. Moenchia erecta Wetter. V 6, 1.5, 11. 1902, G. en Jongm. Cerastium glomeratum Thuill. T 6, 5.4, 3.2. 1902, G. en Jongm. D semidecandrum ZL. Schoorl L 4, 1.2, 4.1, 1902, en Zandvoortsche weg M 3, 4.8, 2.2. 1902, Jongm.; Wage- ningsche berg P 5, 2.7, 44, G, Jongm. en Janse. — Watertoren Katwijk N 3, 2.6, 4.3. 1902, Struyk.; Val- kenberg T 6, 4.3, 3.3 en V 6, 1.4, 4.1. 1902 en Manen P 5, 1.7, 1.4, G. en Jongm (var. glandulosu m), Konijnenbelten bij Zwolle 1902, L. D tetrandrum Curt. Den Haag N 3, 5.4, 1.4. 1902, van Breemen. i triviale Link. Groede 1877, L ; arvense L. Muur Kralingsche veer P 3, 4.8, 3.1. 1902, Wachteren Jansen; tusschen Valkenburg en Katwijk binnen N 3, 3,6, 22, Struyk. Malva neglecta Wallr. Spoorwegterrein langs de Maas, Oude Plantage P 3, 4.7, 2.4. 1900, Wachter en Jansen " rotundifolia Koch. (M. borealis.) Kolenaschweg Rozenburg bij Rotterdam P 3, 3.7, 4.4. 1901; spoorweg- terrein tusschen Spoorweghaven en Parallelweg Feijenoord P 3, 47, 2.1. 1901, Wachter en Jansen D erispa L. Buitenplaats Woudenstein op bagger P 3, 4.8, 1.1. 1901, Wachter en Jansen Hibiscus Trionum L. Tusschen koren op het buitengoed de Rees te Brummen 1900, Mej. Th. W. v. Schermbeek; — Groot Ammers 1901, B. J. v. Wagensveld; — Pot- hoofd Deventer 1896, Tj. Sterringa en P. Wester- hof. Geranium pratense L. Opslag tuin St. Anna bij Nijmegen 1902, E. J. Kempees. ; Robertianum L. nabij Oldenhof, weg naar Vollen- hove 1902, Struyk. ” ene Station Gorssel MR mJ ED Roues y. ‚pusillum L re 1901, K. de Boer. 7 molle L. Pompstation Katwijk N 3, 2.6, 43. Struyk. Ned. Kruidk. Archief. 3e Serie. II. 3e Stuk. 61 964 Geranium pyrenaicum L. Buitenplaats Hemmen 1900, V. Suringar. Erodium cicutarium Her. Ignatius college Valkenberg 1902, G. en Jong m. Impatiens Noli tangere L. Weg naar Dinxterveen 1902, Struyk. Oxalis nung L. Brucht L 7, 4.4, 4.3. 1902, G., Jongm. en L. Euonymuseuropaeus L. Agnietenberg bij Zwolle 1902, L. Sarothamnus vulgaris Wimm. Spoorbaan naar Dordrecht P 3, 4.7, 4.2. 1902, Wachter en Jansen. Genista pilosa L. Houthemmerheide bij Berg 1902, G. en Jongm. " tinctoria L. Texel J 4, 3.3, 3:3. Exc. 1902. — Koog Exc.1902. Ononis spinosa L. t. Veere en Vrouwenpolder, Un. 1902. ` Medicago falcata L. Blerik 1902, J on g m. — Gorssel 1902, G. en Jongm. „ arabica All. Nadorst bij Middelburg 1902, Vicia sepium Z. Tusschen Zutphen en Eefde do Wach- teren Jansen. Melilotus indicus All. Stationsemplacement Vlaardingen 1901, achter en Jansen. — Meelfabriek Middelburg, U n. 1902 D altissimus Thuill. Voorne P 3, 3.2, 44. 1902, G. Jongm.en Janse. „officinalis Desr. Spoorwegterrein langs de Maas bij de Oude Plantage 1901, Wachter en Jansen. Trifolium pratense L. proliferum. Kolenaschweg Rozen- burg bij Rotterdam. P 2, 3.7, 44. 1901, Wachter en Jansen. EK arvense L. Houtloodsen bij Middelburg, U n. 1902. » striatum L. Walcheren R 2, 42, 11. Un. 1902 (als T. Bocconii) Domburg 1885, J. v. d. Velde Olivier. v fragiferum L. Straatweg IJselmonde P 3, 47, 42. 1902, Wachter en Jansen; den Haag N 3, 64, 24 en 41. 1902, v. Breemen. v repens L. proliferum. Stationsemplacement Vlaar- dingen P 3, 4.5, 4.1. 1901, Wachter en Jansen. » elegans Savi. Oranjelust bij Leiden 1902, Struyk. 965 Trifolium hybridum L. Kolenaschweg Rozenburg bij Rot- terdam P 3, 3.7, 4.4. 1901, Wachter en Jansen (ook virescen t). ; minus Relh. (als Trigonellalittoralis??) Dom- burg 1885, J. v. d. Velde Olivier Coronilla varia L. Meelfabriek Deventer1902, G. en Jongm. y seorpioides Koch. Tuin Rotterdam 1899, H. v. d. Linden. Cicer arietinum L. Kanaal meelfabriek Deventer 1899, E. J. H. Scholten. Vicia villosa Roth. Meelfabriek Middelburg, U n. 1902; meel- fabriek Deventer 1902, G. en Jon narbonensis L. Kanaal meelfabriek Deventer 1899, E. J. H. Scholten. ” lathyroides L. Watertoren Katwijk N 3,2.6,4.3. Stru y k. — Agnietenberg en konijnenbelten bij Zwolle 1902, L. v pannonica Jacq. Meelfabriek Deventer 1902, G. en Jongm. — Stationsemplacement Vlaardingen P 3, 4.5, 41. 1902, Wachter en Jansen. — Meelfabriek Mid- delburg 1902, Ogterop, Un. 1 902. " pannonica Jacq. B. striata M. B. Stationsemplace- ment Vlaardingen P 3, 4.5, 4.1. 1901, Wachter en Jansen. e sativa L. Oost-Zeeuwsch Vlaanderen A. W. Ervumtetraspermum L. Zeddam 1901, Struyk. Lathyrus Aphaca L. Meelfabriek Middelburg 1902, Ogt., Un. " tuberosus L. Braakliggend bouwland Katendrecht 1900, Wachter en Jansen. P montanus Bernh. K 5, 5.6, 1.4. 1902, Siertsema. Prunusspinosa L. Slootkanten Kapelle Z.-Bev. 1900, O gt. " petraea Tausch. Coevorden L 7, 2.6, 2.2. 1902, G. en Spiraea salicifolia L.? Tusschen Dalerveen en Dalen. L 7, 1.6, 2.2. 1902, G. en Jon Geum urbanum L. basde dijk bij Rockanje P 3, 5.1, 4.2. 1902, Jongm. Rubus Idaeus L. Bosch Monferland bij Zeddam 1901, Struyk. plicatus Weihe et N. Bunde 1902, G. en Jongm. — Maintebosch Winschoten 1902, Schipper. infestus Wh. Bosch Monferland bij Zeddam 1901, Struyk. # 966 Rubus macrophyllus Wh. et N. Galgenweg bij Naarden 1894, Struyk. D ulmifolius Schott. X caesius L. Walcheren R 2, 3.2, 3.4. Un. 1902. » vestitus Wh. et N. Galgenweg bij Naarden 1894, Struyk. „ rosaceus Wh. et N. Zeddam 1901, Struyk. D caesius L. Leiderdorp 1885, Struyk. Fragaria vesca L. Kolenaschweg Rozenburg bij Rotterdam 901, Wachter en Jansen. Comarum palustre L. Doorn 1900, L. C. Akkersdijk e. h. Wachter en Jansen; weilanden ’s Gravenweg te Kralingen P 3, 48, 11 of 1.3. 1902, Wachter en Jansen. Potentilla alba L. groeiplaats? Heimans „ supina L. Kolenaschweg Rozenburg bij Rotterdam 1901, Wachteren Jansen " recta L. Pothoofd Deventer 1896, Heukels; Rotterdam 1898, H. v. d. Linden. " recta L. var. obscura. Pothoofd Deventer 1895, Ster- ringa; 1896, Heukels. D intermedia L. (= inclinata virescens) Rotter- dam, H. v. d. Linden; Pothoofd bij Deventer 1896, Heukels; van Breestraat Amsterdam 1901, J. L. van Eijndhoven; Maas bij de Oude Plantage Rotterdam 1901, Wachter en Janse " argentea L. Pothoofd Denis 1896, Heukels. „ argentea L. virescens. Pothoofd Deventer 1896, Heukels. " verna Roth. Gorssel N 6, 2.7, 3.3. 1902, G. en Jongm. — Oosterhoutsche bosch bij Nijmegen 1865 en Ooische waard 1871, Th. Abel.; Konijnenbelten Zwolle 1902, L. v verna L. B crocea Koch. Diepenveen bij Deventer aan ruwe wallen, M. J. Cop. e ineanescens Opiz. (in Rchb. Fl. Germ. Exe. 594 = P.argentea var. tomentosa Doll.) Rijswijk (Gld.), B. J. v. Wagensveld. v Tormentilla Sibth. Leuvenumsche bosch 1900, v. Iterson. " | procumbens Sibth. Woensdrecht 1902, G. Eur ins 967 Potentilla reptans L. Veendam J 7, 1.7, 43. Siertsema. " anserina L. Zeisterbosch en Meppel, Cayau x. " pilosa Willd. Berlicum 1900, L. v. Giersbergen; Molenberg te Asten 1899, H. A. van Roessel Alchemilla arvensis Scop. Dekkersduin den Haag N 3, 5.4, 3.4. 1902. v. Iterson. Agrimonia Eupatorium L. Dennenbosch Lisse 1901, v n; — langs een dijkje langs het Ss: zonder Geld” te Charlois 1901, Wachter en Janse — Wilsum, Rosa rubiginosa L. Vrouwenpolder, Un. 1902, Crataegus Oxyacantha L. Valkenburg V. 6, 12, 24. Steichen. Epilobium angustifolium L. Bosch te Staverden 1900, v. Iterson. 7 montanum L. Middelburg, Un. 1902. „ palustre L. Zomeren's veen bij Sluis 12 Zuid-Willems- vaart 1902, Rovers; Dieze bij Zwolle 1902, L. 