Soendasch-Nederduitsch woordenboek, op last van het gouvernement van Nederlandsch-Indie
&JJ (Ul (M \ SB. een compositie van goud met rood koper. | (Ml (Ul arui n\ SB. naam van de tiende maand van het M ohamedaansche jaar (Ar. MajCu ). — (h^htjifnjicm^ benaming van het een, drie of zeven dagen lang vasten in de maand Sawal, als een voortzetting van het vasten gedurende de vorige maand, en bij wijze van verdienstelijke zaak. (Ml (Ul orui jl \ of^^n^p SB. vraag, gestelde vraag, vraagstuk (Ar. Max»A (M1(U1 arui\ SB. de lontar vrucht. Men ge- bndkt ze wel als (Ci xnnxi ^\ bij het weven. (Ml (Ul (Ul n \ SB. de van xmg^ui gemaakte, aan het juk bevestigde, onder den hals van den buffel doorgaande en zoo met het juk tot haam dienende band. — £?w> <isw^o<w^\ benaming van den tijd, dat men het ploegvee afspant, t. w.ruimnegen uur of een iceinig later ; fig. jong, jeugdig o van hart of gemoed. — (UKKJii^nttaiasntHi/js hetz. — 6-iATi^?/Ejj«snoTiorjffO\ G^A-nG^tifit (uioji isn^kfci&jijp een spreekw. (Ml (Ul 2 (UUl/j \ SB. vogelnet. — (hqjjblid^ met een wo?«.«^\ jagtmaken op vogels. — isri uh wy\ ■£» ? (luijj \ vogelaar. (Ml (Ul (UU1 fl W — MjiMiWiiaQp SB. ^Ji^ni of (fi??-n^ met de handen van elkaar oj)(UMcn/i\ 2T 418 doen of op zijde duwen, 'om zich een pad te banen. 0k/| (U) (IZY) ft \ ZVa. Maznrrnji\ MCLM* (vxuiarnjl^ gemeenlijk slechts in de spreektaal. &JI <U) (VHl ff\ SB. (uj(U}rmihn/i of MMirnimj v)(zus groot spreken, bluff en, hoovaardige praat uitslaan. OJ) <Ot \ zie <m< 2. Q*JJ <U) \ zie omniamw a* OJf OJJ\ I. SB. woest van grond; leeggeloopen, verlaten van een dorp. — 2. S. met mvis B. afwezig, niet te- huis, er niet zijn. am (kit <kji fijj \ ook zva. &m (Hid (re? «ji w verg . ojkuiw m(M (U)\ SB. elk, ieder. — ^iS-^o^ox een aan ieder; ieder een. — mm ^2*1 mm of »ji o <n t> $ <^ ^? «j> \ ieder de helf t . — w <&n % ma $ mojiaji hetz. en wel precies afgemeten. (Kft 2 (LJ) \ SB. gans. — m t oji 2 m (a *o^> benammg van een sooi't vliegers, die zoo gemaakt zijn dat ze (zie £l(q^\ 2.) in de lucht geluid kunnen geven. ■QJ) (HJI \ KtC. ZVa. MtriA^w dJicwidJitp^i of (Mirv)^ (KJit^-riK een van beiden, een van alien. — oji irui aji m) i& of (Kj)irvi^(Mnm(^:\ een van bei- (Jen# — oj} rui dn oj) \ zie bij miojiw (Kfl OTI OTUI \ zie aJi«i<nji^ (h/l arm \ SB. <£>!£! <ru \ of mm £l*u n de ruimte tusschen iets en iets anders of iets dergelijks ; gaping, tusschenruimte ; reet, bv. in een bank; ruimte tusschen de njen van een aan- plant; gave plek, gave plekken op het lijf van iernand, die met wonden is overdekt. — (QiQrhi (uicmtndJi mi aajj \ iemands vrije uren. — aQirLt\ iemand in de rede vallen; ook: tusschen twee per sonen, die naast etkandergaan, staan, liggen of zitten, inkomen. — <^f™ am£i\ met zijn lengte niet liggen in de rigting N — Z of in de rigting W — 0. (Ml (T) crut \ 1. SB. stuk, stuks van bloemen. Ook van dieren en vruchtenl II. HolL SB. geiei. o3l era \ SB. zitten, met de beenen kruise- lings onder het lijf geslagen (Skr. sjola, aard, natuur, gedrag; goed gedrag;wel- gemanierlieid,ordentelijklieid. Jav. Wdbk). Zie ook <£/i<vm\ — o3(m>i.kw»i^?\ een wijze van Co " (&7u\ waarbij slechts een been on der het lijf is geslagen, terwijl op de dij van dat been het ander is gelegd. — (SurvKStfe-m »rmdi2\ zie bij iqustitq 'yiw O Q . a a (Ml ami \ zie M<rhi{* 419 oJunru q\ 0J1 (TV) 2 \ SB. niet kunnen zien, niet van zich af kunnen zien, omdat men, zelf in het licht zijnde in het donker h'jkt. (n(hJt(riJ)\ I. SB. zadel. — II. SB. ,o^i»j.wa» of nLi!rLKn(^i^i(t\ji\ naam van een fossiele hars, waarvan men, met behulp van de gom van den kolampis, kawista, nagasari of djeroek, de inkt vervaardigt, waarmee korans en derg. geschreven worden. (Skr. sjila, stee.n, sjaila, steenig, steenachtig; storax. Jav. Wdbk.) 9J)(nj)9\ SB. verkeerd, niet goed, mis, fout; schuld, misdrijf; schuldig. En zie ook (kj yli w — >un ?.? n,i z L7? ^1 v verkeerdheid, fout , misslag; een misslag, fout enz. begaan hebben; in dezen laatsten zin S. met w n^ fTLi (Li (uti!Ki/}\ P . of B. en (hOKvyrpi mi tf» wjl > B. of BL. — (hqj)rLi$(ijn<Kyi\ iets verkeerd doen; missen, zijn slag, worp of stoot missen, een verkeerde raken; ook: zich erg ens in vergissen of bedriegen, bv . in den weg . — ct?^^^)^^^^ zie xngitrn miiw <H)n<rLi%!n\ufHTfl\ iemand de schuld geven of toeschrijven; iets fout, verkeerd noemen of verklaren. — aS^im.*? ont- wrichten van een UchaamsdeeL (Ml aj Q/XJI P \ of ( <^<7 n.» ^ Eg.) I. SB. van de schil ontdane, in reepen gesnedene en vervolgens in de zon gedroogde vruchten, maar bijna uitsluitend wordt de pisangvrucht f(K»(p) voor ^i<nrLi{ gebruikt. — II, zva. cKJifqni^ het is dan het Ar : ^rOU^» — urn K7 <rj ru % wi mjl N zachtmoedigheid, geduld, lankmoedigheid. Qsfl crui P\ zva. M?i:n<vm/j\ vriend, maar de met o3.tw^n aangesproken of toegesproken per soon of personen, zijn doorgaans van minder rang als de spreker of schrijver: door (Kin.^ te bezigen, heft hij ze tot zich op. En zoo is het bezigen van dit woord, waar iemand zich rigt tot personen minder in rang als hij, dikwijls een captatio benevolentiae . > — aSi ^i »x,i ^ (tm ctnp He ii2Ki2nni(isn(hn/)\\ — Mrui:ii\ zie aldaar. (M crui P \ ,»5.jLn ook °iru\ SB. elkaar, elkander, malkander, over en weer, wederkeerig, als hulpicoord voor de zamenstelling van dien vorm van werfaooord, die gevoegelijk de reciproque wordt genoemd. — (Suruchi&s zie bij ™™* Voorts - °i •»# i v zva. nm ;?S \ in vy m m -3 >" ^ u)ki of kortweg ^m,/ ^ ij vi ^i \ voor de maand Saioal; voorts in & ™ ? -" w ^ n benaming voor de maand ^irm^fti ook nog (*Ji<ruq\ 420 t^JHnJt2(Klfl\ w in ((Kiarut(z,i<rui(ij)ji\ benaming van de 4e md. van het Mohamm. jaar, ande?'s genoemd: mxm (uvj. ru/jG-M. inn w Rg.)— ttqjj m rvi t mn cmfl\ iemand, die erg em om vraagt, met iets anders, bv. omdat men het gevraagde niet Jieeft tevre- den stellen. ZieooJc ^x^nv/^^^fL^^w QJJ etui P\ SB. met twee, als inliammen binnenwaarts loopende onbehaarde plek- ken boven de slapen, van iemands asn-nw Ook die plekken. qjj cnjj P \ SB. brandhout . — 9^^^^^^ een vuur voorzien van hout; op ten vnur bout doen. — asri^xntnji^rijjpx iemand, die als kosfrw inning brandhout verzamelt in de bosscben en dat verkoopt. — Verg. OJ) 2 (TU 2 ^ W OTI (Ml 01 ft\A P W (^(KUjrirL7^!thidCHiJi\ zva. *QJ]ni ? o o no QJI 2 crui 2 P \ zva. ojjjm^w (Ml QUI (€7) \ (zamentrekking van (uicru% en (3^A(xh\ voorn. v. d. 2epersoon, en zva. ^^*o^\ maar vriendelijker. — <Lmirui(ch\ hetz. dJt (HJI (VI) \\ 9qjj(wi(p\ zie 9qj)<uj(njjitcn(mji\ bij (h)fnjj!(Kw/j\<, (hj}tnji(hji(pni(Hi»\ zie onder oo?w Q (M (tVi (HI /)\ SB. zva. (mt>ci\ verwisselen. Of *' veranderen, van kleeren, naam, enz; ook veranderen van iemands uiterlijk of voorko- men, en van de houding, die men tegenover iemand aanneemt, van het gezigt dat men teg en iemand zet. — inijj.ru (hap zva. wrn(Hi\ maar S. met ccicmcima^s B. voor: een brief of staat overschrijven; voor is SB. als kunst- term voor het verrigten van de handelingen en plegtigheden, die bij het een begin maken met den pare oogst worden ge- vorderd, t. to. het bran dm van wierook onder de poejpoehoenan, gevolgd door het uit- spreken van een gebed en besloten met het snijden van een of twee handcollen pare, die door den doekoeu aan den rijstveldbezilter worden overhandigd. — Zie ook bij cukukisjijiw (Uioj}cnjiiHiji\ zich verkleeden, andere kleeren aantrekken. — tWI^'p}™^ iemand verklee- den. — (&i oj) twi (hi/i\ iemand voorzien van an- dere kleiren. — wixSjki^v afschrift, copij.- Verg. a5Yl<rYipi<xyis en asunupjiH^ps (Ml (TUt 2 (Kin \ SB. breede, van bamboe ge- maakte bank om op te zitten of te slapen. Verg. bij ^ntthw Q * a (hJi OTiA (HI \ SB. ajnaKoa^*trvHHi\ zie bij (unttZMjw ^ a OTUt (HI \ zva. (uiitow «5^ 421 (Ml ? !Wt 2CKli\ (Ml OTU) 2 OTj I (HI \ SB. tenanting van een soort baadje, het reikt tot aan de heupen en lieeft voor een insnijding, van af den hals naar beneden. — (Mtnjiz^Cnh^G^Siajijp een dergelijk baadje, maar wat langer, het reikt tot over de heupen. (M 2 arui 2 (Hi 2 w — (Kinzruz(mi\ SB. zoete broodjes komen bakken; zijn best doen om weer in genade te worden aangenomen, na een teregtwijzing ', knorren enz. te hebben gehad. (M OTI (TV) [(HI 2 \ SB. naam van zeker stel mu- ' CJ ziekinstrumenten . Zie ook am nsn xSt $ un (Kijj bij o asn ccn ? ^ w an;)(t\,)!}h^maniiixjj\ spreekw . een vrouw, hoo- ger in rang dan men zelf is, getrouwd hebben, en van daar ook: wat men is aan zijn vrouw te danken hebben. — sSlrm £/Wr"£f}N schuilplaats, schuilhoek. CM 2 OOJI 2 (HI 2 \ SB vrijpostig, driest, on- bescheiden. s - O a a «/ a . O (M (tut (HI \\ — win itl-i ah (kti 2 (mji » SB . lets en bep. kleedingstukken, bv. een baadje, dat men om de warmte heeft uit gedaan of we I een zakdoek voor de chic, over den schouder geslagen, dragen. (M (tt/i (HI \ SB. (*Ji &i ^jiisri ^furu chi \ zie bij M(&)~Ji Ul * h 64 J I I fiM/j* W,r^W z*cn verschuilen; wegschui- len ergens, ei'gens in, onder of achter ; be- dekking zoeken adder of onder iets. — ^nrta marm aaj^ iemand verbergen, zoodut hij niet gezien wotdt; iemand uit het gezigt brengen, voor het oog verbergen, ook iets, dat groote a f meting en heeft, bv. een wag en. — <M (njj \ SB. gestreept van si* & nsnji en^wy rui w (M (tUI \ naam van een klemen zeeoisch . Zie Ook (Ul Wl w O as (M (TU} \ SB. concubine van een aanzienlijke. (Mi,runiMij\ hetz.en uitverkorene, uitverko- renen; uitgelezen, uitgelezenen, bv. van~ een of meer aitstekende asnuhxpaks die door dtn regent in zijn omgeving werden opgeno- men. — (npjru\ iemand uitkiezen; een meisje tot selir nemen, van een voornaam persoon. S a &J) aruj \ zva. o (K » ruy w Q (Ml (YXJ1 <rtl \ zie 6-&v)mtij\ en c^niJKhijw (HyjirL,i^n\ zie (tJi i *"n <tr? (ktji w o o«, Q (Wl QUI <ry) \ zva . m on ruts en <m m m *» w (k\i (M (K\JI (HYi n \ ook Jav. en (Mai. soort van rottingpalm met eetbare vrucht, zalacca edulis . P.) (M CC1 (KYI fl \\ — <]h\!*zi*™As SB- met ve^€n iemand aanvalien of te lijfgaan. O- 422 (ui cru asnn \ *XX (K/t aruj (Kn fj\ SB. knoopsgat.— (g^^*2T van knoopsgat en voorzien. K.) Verg. (CimyJJOIW (K/i (YUl (Kn \ SB. zilver, zilveren, van zilver. Verg . <n iu *n thryj \\ (Ml CG1Q1 (ten \\ — 4)3^^^ SB. zich heen- wringen door iets, bv. door een pager. ajy)<m*}Mi afnt imjj\ iemand zich laten wringen door lets, zooals bv. door een pager, bv. om hem steelsgewijze te brengen of binnen te brengen Op ket erf. Verg. (naqj)'rjrLirr^(Kii\ aqnayj.(^»m amp zoomede bij oji mfc ajy* (Kl (YUI 2 (KYI \ ( (kji m iru d (kt) \ of au) <rj <ru t <im \ Kw. zva. oJKL>hamiima\ en <untu<&i\ K. N, een figuurlijke uitdrukking of figuurlijk ge- zegde, om daarmee op een min of meer bedekte wijze iemand of iets overdragtelijk, of bij wijze van beeldspraak, te beteekenen. Skr. sjloka, vers, couplet. Jav. WdbJc). (Kl (YU) (KYJ ^&(*CI \ en <riasnax<KhrLHKn^A(Hi\ zie onder f^asna^w (Kl OTUi (KYI ^As (KYI fj \ ong. ^?S-kti-3jo^\ SB. zich luizen . — <Hin <ru <hw ^* urn >^\ iemand lui- zen. — iwirutHw^wammtfadwiiKr^js spreekw. ten koste van zijn onderhoorigen in zijn behoeften voorzien; ooJc hulp vragen aan iemacd, die zelf behoeftig of arm is.-— (Kfl arm asn fj \ SB. gebed, bidden (Jr. 'i^jj\. ajiihJiirvi isrt (HTjj > bidplaatS. Zie OOk oj)njioj) asnjj \\ (K/l aruj OSYl ft N SB. ket smalle metal en bandje, dat aangebragt onder aan het heft van een wapen of van een gereedschap, zooah bv. een beitel, en wel vlak bij het lemmet, dat laatste doet stevig zitten in de greep of het handvat. Rg. (Kl (YUf 2 (isn fj\Holl. slot; SB. slot aan een deur ; hangslot. Q (K/J arm (*SY1 [I \ SB. met een kwast er in, kwastig, van Jiout; fig. dubbelhartig, on- opregt. — »jjirv) asn ^t i:n rviasriji\ dubbelzinnig, voor verschillenden uitleg vatbaar, ondui- delijk. (Kl arm (Kl fj \ oolc wel eens geschreven ^?^^n sultan. Ar. ^LIiJLwj. (Kl (YU) (isn 2 (Kl fj \ SB. een razende gelijk zijn, bv. door de Tievige koorta. (Kl arm (osy}\ 0f ^?™(*£n SB. wee worden van den honger. (Kl (YU) (Kl\ SB. ook (U2fq(ota^rviM\ dinsdag. (Jr. VJ$3). (MtCCl(r)9JI\ of <£?£™<m<\ SB. klaar zijn, OJt (TL1 0J}%\ 423 OJl (ClOJI (U/fS afgeloopen zijn van een werk; klaar zijn met zijn werk. — Verg. Mai. selesei. ■(Ml (TUI (Ml P \ (Jav. spoor van lets, zooals van een slang door een bosch of onbebouwd land.) £i£lt*n-zA(njiajn\ het spoor willen bijster maken. (Ml CTUI (Ml P \ naam van een heester, ocimum basilicum; (Skr. toelasi.) Be bladen worden o. a. bij het S<ei\ als een der ingredienten daarvoor, gebezigd. (Ml (r8l (Ml P \ SB. offer, bestaande in een le- vende kip, (m^j^n enz. dat door den doe- koen, ten behoeve van hem die »mxm<8* (SIimojiiei. of tmam£ia3i(naj><cn\ en Wei Op- dat de djoerig den zieke vrijlate, — wordt geplaatst daar waar laatstgenoemde zijn kwaal opdeed. — ^*fl<£^^ een^-rfl <&1 plaatsen ergens; ook ten behoeve van iemand zoo'n offer ter plaatse brengen of gaan brengen. — Verg. ^.rSaS^^^N, (mi arm (Mi aa 07 (Hi n \ zie bij ^uw (Ml OTIJI (Ml (Tl nn (UU1 (Kl fj\ zie bij vf<un^oj^w (Ml 0OJ2(M12<Trl (LM (Kl fj \ zie <£??-m\ (Ml cnjl (Ml t&n/J W — (m,9ttSnSiasn^\ SB. maar eventjes, als het ware slechts in het voorbij- gaan, raken; slechts door de opperhuid, en bij een boom slechts door den bast gaan, van een kogel, of dergelijke. (Ml CCTl (Ml (UI/JW — (Hyja^iQfurp SB. zich door- wringen door een menschenmassa. Verg. (yqjja^ifqctms en het volgende woord. (Mi (TU1 (Ml (Ul ft \\ oantnaojiajijiy ZVa. anntcyoJi ojiji^ (Ml (n arm (Ml \ SB. of S. Surname B. ver- kouden, verkouden zijn, verkoudheid. Mai. selesima. Zij die m^mms verklaren te zijn SB. geven als beteekenis van ajtaziarnfls SB. verstopt zijn in hoofd en neus, tengevolgc van verkouden zijn. (Ml ami (Ul \ SB. <uiojirvi<ui\ in alle ngtingen door elkaar kruisen, van vogels en visschen, ook van menschen. (Ml OTUI (Ul &SY1/1 \ (Ar. £j\ aX\o salawdt, coll. mv. van s^ao — Jdv> Wdbk.) SB. het geld, dat bij een sterfgeval gegeven wordt aan de priesters, om te bidden; ook het geld, dat bij zoo'n gelegenheid, bij wijze van offergave, wordt uitgedeeld ; bidgeld; offer- gave in geld. Voor ajunjinsn^s zie op het woord. aoMin <cn asn wj\ iemand, pries ter of leek, salawat geven; voor een doode sala- wat geven. — c*.w>0ui<rwoflsw^\ de Arabische formule, die de Soendanees vertaalt met : 424 (Kit ITLJ (UJI \ arjtunG^urLi q mi cm ceji am an oeji ? tun pn ^ tz.1 am ani oJ? an a7n(E/iajn^ja^j\ opzeggen; hetgeen men o. a. doet als men een graf of een begraafplaats voorbijgaat, zich te slapen legt, enz. — oKn<nj\ an asn/j\ met begeleiding van de asn(u}(tfi\ verhalen uit den ouden tijd, ver- tellingen en derg . voordragen. lndemaand Moeloed is het njalawat zeer algemeen, en kiest men dan Moehammed, diens leven en werken, tot ondericerp . Zie ook mj\ m $ <u am n-, x 7.. a / n Oij (hjjcLijpw — aqncnjiaj)asn^tap\ zva. anjt asi iri^i /i \ zie dat onder Verb, en Btjv. — Zie ook O •> QJI an/) OJ) \ SB. misverstaan, verkeerd ver- staan, bv. een bevel, dat wordt gegeven ; ook een naar voren en een naar achteren ge- keerd, van de liorens van een buff el. Verg. asna^^xmcEjiaa^ — iHr/j ru & \ overtreden, af- wijken, niet opvolgen; en anders worden, ten opzigle van iemand of iets, van iemands hart of denkbeelden. een bevel of voorsclirift overtreden, niet opvolgen. Q OJI arm arm asn \ SB. door de lucht vliegende of overvliegende vonk. QJiarui (U)jj\ SB. (^rvi(uji\ steken, liggen a . Q aqji <ru <m ani z ann \ of zitten ergens in of tusschen in, ook adder lets, bv. van een pen, achter het oor; voorts: zitten (won en) ergens, hetzij alleen, hetzij met zijn vroiiw, maar in beide gevallen zonder een baraja. — MrLm.i<EiSi<n/iaziazi<u amM/js nog bij U in herinnering zijnde,door mij tegenover U begane fouten of missla- gen, zoo in een bede om vergiffenis. — oQjru (U)2(hn/j\ iets ergens in, tusschen in steken, leggen of plaatsen; een pen steken achter het oor. — anjirui (u) ? an ay an % \ zich ergens tusschen in plaatsen, bv. tusschen de takken van een boom. (Ml Onjj \(Ulfj\ SB. (ui£><nj^^ zva. cuaJnrSiw (Ml arm 2 (U}fj \ HolL slof ; SB. muil, mu len. a QJI 07] (Ul ft \ SB. met meer te zien zijn; niet meer in het oog vallen; fig. van een tool opgegaan in een andere, die de heerschende werd . — Verg . <n^ lj asn i w Q Q (Ml OUl OJI \ een dorpswoord voor c-y?w«|* (KQ arui ajl (Ki fj\ SB. negen. wwyflmw|^ negentien. ^ ^ no'., (Ul QCiaji QW fj \ SB. MMvibi<Hriji\ in het nauw zitten; ook overhaast, met overhaas- ting gedaan of verrigt; en den tijd er niet voor hebben, nam. voor iets, zooals bv. voor (Ki .rti in fl \ sr 425 iKt #li i&ia\ ^/N het schieten met het geweer, zoodat men van de bajonet moet gebruih maken. — ihm (Li (m^i ^n iwiFrf,?^ zoo'n nijpend geldgebrek hebben, dat men zijn goed moet verkoopen. (W) arm (U) n\ SB. ojt<Ki7xi<LJiji\ het heerschen van een epidemie ; heerschen van een ziekte of kwaal. — in-m<Kiojnn.i(Lyi/i\ er heerscht een epidemie. — Verg. (ucmitmarn/l* (Ml crU) (U) 9 \ Holl. SB. salade. — njiir.ia.ci^'cnd^ (hiu\ kropsla. QJ1 2 (HI (TV) (U) OSYl ff\ SB. SnoJiirqriJia.^ asnjj \ lli tglij den. — a-qj) z <ri M) (iJ) asr^/l \ zva. asn (uizvj rvi (iwryi^ maar dan van den voet, het glijden uitglijden, afglijden gedaekt. Voorts agj\z cr\7\,i(in*snj\\ afglijden bv. op den vinger, van het mes, waarmee men lets hards aan plakjes of schijfjes wil snijden. QJI 2 OfUl (U) \ zie ojit<ia<w.\i a I) l (M 2 onj} 2 d-M 2 \ (Hyi?nji2<bin\ SB. van een vaartuig, vlot en dergelijke: met goed vast liggen het water doorklieven; voorts <mnz<njiz (lCh\ van iemand, die tandaht: zonder zich om te keeren, in het rond; en S. zijn weg nemen, koers zetten regt toe regt aan ergens heen, bv. van iemand, die op het erf komt, naar de ojku vri m ^\ — oju ■k) ? n.i 1 1 u ? m mi /j \ van iemand, die tandaht * nu naar dezen dan naar dien kant zich wen den; ooh: heen en weer loopen te draai- jen, van een kip of derg. die bv. met een rijststamper een tik tegen den kop kreeg. OJiariJi (E/)n\ I. SB. heil, vrede, heilgroet ( Ar . (•^J-aju ) . — 3ji m .»u ,t-? !><^/j \ zie bij (pww 6^n on VI { (h.i yli fEJJl \ zva. !cjrui<Kri^A.rLi(EJiji\ zie dat bij tprLitrn/fs voorts: de begroeting verrig- ten, bij het geb'ed. — m tli ,e? k» ^ of ojktu <&i !ru<zi/j\ heilgroet en respect, respect, groete van een jongere aan een oudere. Verg. qjmeji^ II. naam van een boom (Myrtus Cymosa of Syzygia Cymosa. Rg .), welks bladen tot geurigheid bij sommige spijzen worden ge- kooki; o. a. zijn ze een ingredient voor de on ten ok z (Ui ay (KT7 n w 9J) (TV) (&l II \ Kw. — (K1(WII^]^ of wmo*^\ SB. benaming van een soort goede geesten, die op de bergtoppen huizen en onzigtbaar zijn voor den gewonen sterveling ; ook zva. oft'Ti crnji w (ki (wi(EJi(Hi^(vn(EJi imfi \ hetz. — Zie ooh mi in w tn (Hi q (im (Hi/I \ bij <rj (Vi ay (Hi % w (Ml arm C&1 asr^// N 8JB. ^e^5 ongedeerd, be- houden, zonder ongeval o/onheil; het ging o o 426 u-ji r\j) urn \ goed; het er goed afbrengen; uitgered; welvarend; belioud, behoudenis, welvaren. Maar i. d. z. van zonder ongeval of on- heil, welvarend, enz. bezigt men wnruinks ah mooijer woord (Ar: dsoy-w j. -6^kM ' /£?_b». vu (En asriji \ zie bij (ioi. (Ejhi w mi m tvi iku nsn m[) \ heil, welzijn, geluk, behoud, uitredding. — (Ki/j.ru HtK?M|\ iemand uitredding geven, behouden, van God; en door middel van bet geven van een offermaal of het doen van een offerhande, zegen of liooger hulp en bijstand inroepen voor iemand of lets; met dergelijk doel eenoffermaaltijdhouden. m ,r inrj-r) <ki rc? .- 1 hnjj \ S. iin un isrj mi 2 m -&u u t 1 t^N B. wel voor gelukwenschen, bv. op uieuiojaarsdag. C^ O on (Kfl (171 CEfl ^/i (KYI fj \\ mi Kxiycti ti.iaijp zva. mi O O (KlOJlfLI Ml/1\\ (M (LH (ED ^Jl (UVI n \ zie "o^n^^w QJ1 (101 (ED ^Jl \ zva . £ 1 1 u w — wn (Ki <Ki tzi J-i \ be- duchtheid, angst. Qk! OTLfl (ED (Ml \ zie bij mmw. Q Q o a (Ml (KLD cm (HI \ zie bij cm m w (M CO) (jrn (HY) fl \ zie o3^» "™/TN OTLD \ Zie a^aq'ri <tn a>nji\K (PeVS . CCOLLuj » sjoelfieh, vulva muliebris. — Jav. Wdbk.). (bJ) QTUl (t07) \ SB. M^itii-HJW.raN ZV-a. njinn (isnn (vm^nM^ bv. houdende mededeeling van een diefstal, van iemands iets verloren hebben of dergelijke. — mj\ n > un mi ? in j \ iets, zooals een vondst, overal bekendmaken, op- dat de regthebbende zich kunne aanmelden. O OS (Wl (101 (ton \ onvertaalbaar redewoord voor n.i ct , ' s„n ~y 7 7 , ?i ^iibn/iw (bn:Kiznim \ wel VOOr liet rui <tj\ ^7 ibn/j\ van een veelheid, bv . paarden. — Miki miirrirric^iuruMiLnM^ springen, dartelen van een veelheid van visch. %. (bJI orm \ 1. SB. draagzeel, de draagzeelen van touw of rotting, waarin aan een clraag- stok de vracht wordt gedragen. — II. ,?.;,?u (iiti(l,i\ de wijze waarop het wordt ge- maakt, is of wordt in elkaar gezet, enz. bv. van een meubel. Verg . Jav. Wdbk. tjirt-n wordt aldaar opgegeven ah Kw. en 0. o a. ZVa. aniLiw (Kl OTUt \ (Jav. ajiriis Ktv. 0. a. zva. fauna en cm Mj of <ijnruaiji7vi\ tusschentijd, verpoo- zing, tusschenuur; en tijdstip, waarop men iets niet doet of iets niet het geval is. — <tiyi<*™ ^ iets voor eenige oogenblik- ken laten rusten orn iets anders te doen. — tffa m 921 (m/j\ iemand voor eenige oogen- 427 7A7^N blikken in het werk vervangen.— M£t.rCi\ niet naar rang en volgorde, bijo. gezeten; ook: met er door heen, bv. met apSi^s er door heen. van de i;> ^wii ki,^ waarmee een huis is gedekt. — <Li n't 7 ; tiruh 1:7 l» ro w \ van tijd tot tijd bewusteloos; af en toe zijn bewustzijn kwijt. Q Q* . a a QJ) Of\JI \ zie m >n.i ^\ OJ1 (TUi \ SB. fluit. — ^p?^ op de fluit spelen. (W) orut (hyi o\ SB. genegen tot net verduis- teren, verdonkeremanen, heimelijk zoek- brengen, enz. van hetgeen voor een zeker doel werd bestemd of gegeven; oolc, de zaak of sommige omstandigheden gedeeltelijk verzwijgen, verdraaijen. — (hqn.iumi^ lets verduisteren, verdonkermanen, heimelijk en ten eigen bate, terwijl het daarvoor niet 1 tverd bestemd of gegeven ■, aanwenden. (TXJI (KYI \ naam van een boompje (Lela Sam- bncina Bg.). Be bladen icorden 0. a. gebruikt blj het tci'-najjimjl* CO] 2 ftS7 2 (EJ) fj NN — tfl &' £p tltf N &# • broeden. — j^^^pfj*^ op het nest (dwz. op de eijeren of op de jongen in het nest) zitten; op eijeren broeden. Ferg . $-/"r)nTl Kb ™V Mj ^"7^/NN OTj fcSI (U) /I \ zva. 6-^.^i.l^w (}J)(Ulf}\ redewoord voor g^ao^im^ waarvan het een a f Lor ting is; ook voor c? 0.7 £y? 2 a^/jw Gebr . i. pi. v. j^^^n dan: ingaan, in- komen, enz. Q>J) (Lfl \ Kic. (Skr. sjapa, vloek, vervloeking> eed). — iHyi!Li\ SB. iemand vloeken, ver- vloeken. — w.uw(S^m^ vervloeken, ver- wenschen, elkaar vervloeken. a (*J) (U) \ SB. rund . — >.> <£, >u >ui°> ^ stier . — 7.7 i)6^)rj f?) tn tj) ^ koe . <S-i* cm hit _s» xji \ kalf. (W) (L/J \ SB. bezem. — i^u ^ili \ penseel; kwast waarmee men verft. — ■UJ-H»3|,|,,1N bezem, gemaakt van de middelnerven van kawoeng- bladen. — nnip maar minder goed, wel voor Kiti x.j; * * mi /j \ voorts zva. nan -t-i 6-^* i~) ihtjj \ iemand geeselen (met tioee zadmgebonden a^} 11 nr](Kj i <n 7}\\\ Verg. xn^rttninn asn/jw ^IH ■L^rn/js lets opvegen, en een plaats vegen, met den bezem. — rrti^h^i^ix bezemmaker, bezembinder. — m * 1 >*>» xn art/i \ Mai. SB. of S. (K)azr:£i-~i ivi/ix B. zva. ^)fnryi(Ki)asnji\\ — aSi(K7(L]\ de vloeistof, verkregen na door- zijging van water, waarin men gedurende eenigen tijd gebrand parestroo Het Hggen; ze wordt bij de bereiding van mi^m^ gebruikt. 428 k.) (LI 9 \ Door toevoeging van (i^<qimaui(ij)(Kjjji en (&i<Hy) c4o ab\ gaat de ojimm over in wzswdnw (ei (hfjiHn ^kw \ naam van een vogeltje, een o. soort kwikstaart . — ajiiinasn^^(U2ihn/f\ zie bij o QJ) ;C77 (1ST) fl\\ OJI OJi \ SB. stil, niet levendig; zonder iets zijn; niets opleveren, wat men zou hunnen gebruiken of noodig heeft, bv. van een eiland; oo k zva. <M<*V 2. — (iJ)(Li(ui\ m.vdsv. QJ](L/)\ SB. paddestoel. Verg . o^jcjw — ojiiui G^.chn/j\ bezet zijn met paddestoelen; met die er op; en van water: met schimmel. (Kft 2 (Ul \ Boll, zoopje; SB. jenever. QJI (LI P \\ — (hn/j(di^ SB. vecJitende oftwistende personen scheiden; ook een kind spenen. (Kfi OTI (U) P \ wordt verklaard met <rj in ^ -~n (lw (hi ~m or i z xp nj i^q \ ongen otiveerd royaal of ongemotiveerd geefsch. QJ) (LI PN en oJhui_%\ zie MmtrLuivnjiw a s> QJI (L/J P\ zie het voorg. woord. 2 (L/l P\ SB. reeds gekauwde, om de een of ander reden weer uit den mond geno- mensirihpruim. Verg.<^M<wjj\\\-<!Qj^M^ S. <mcui(Efi\ B. siriheten, sirihpruimen. — ww^ (Sn2(Hiji\ S. (&(&iaji2(Miji\ B. de ingredienten of benoodigdheden om te kunnen sirihprui- men; een klaar gemaakte sirihpruim. — (ut dJi ^ oji 2 (u^aln g (hn/i\ S. met foil ny (Ei ^i wn (hry als B. (voor zoo\i wadah van een aanz.) bakje of ander soort wadah, voor de ingredienten voor bet siriheten . — ^7 m ^yp m ^?? ^? ^ \ duur van tijd van een maal siriheten. — Verg. bij a:j KJj.m /f \ aji(n.iittrnjj\ en wrjtuw OJf P w — ^JjH * x SB- Vzer °f staal, ook een wapen harden; goud bruineren; em zilveren of gouden voorwerp polijsten. — ^^/£/?^\ een koperen voorwerp vergulden. — W'^F (n(u)<-n(tw/i\ zoon voorwerp verzilveren. — (tqn(i»%(uiMnnh\ kunstterm voor het, in de maand Moeloed, om ze w«£>$ te maken, (Hifjrutviasrijj over de ontbloote krissen der aanwezigen. De toapens toorden dan in het midden van den kring neergelegd en men plaatst er otcthw^ en toater naast. — Het water wordt naderhand ah geneesmiddel qe- bruikt en de rijst als djimat. OJ)2 (L/l (H)/J\\ — (tQj2(ui(My(\ SB. iets in de (3^fk£nt(tnaa^\ bv. (u (UKiTtioj^ \ gaar stoomen, opstoomen. (MM (Ul (HI a\ Boll, spinde; SB. provisie- kamer. Verg. amd^w (Ul (HI \ Jav. droom. (Skr. sicapna, slaap i o O O 429 * / (is \ en droom.). In de Freeing er bekend als de naam van een vorstenzoon, iciens gescldedenis wordt medegedeeld in een naar hem genoemd verhaal. Q O O . n n QJ) OJ) 2 (K* 2 \ zie ouujniw #5? (6) \ HolL spoor; SB. spoor, om een rijpaard aan te zetten. (W) (U)\ HolL SB. cipier. M<n(OJI\ HolL sprei; SB. beddelaken. (hJ) (U) (ISY) \ Kw. (Skr. prati, in den zin van pratimd, weerga, gelijkenis, met het voor- voegsel w\\ Prof. Kern. Jav. Wdbk.) — S. (KiMamtM/js B. evenals, even zooals; ge- lijk, gelijk als; ook zva. nomjuSiw Verg. ffo^iw CV . CY a QJ) (U) (ISY) 2 (Ml [} \ zie <m<u<l,ii en oji^iw W OJ) OJ) (HY) fj \ B. zva. *l (unryi^/j en mm ^icrn/jw en (hJ) (U) (HY) /I \\ — ^ mi mi (hv/f ^ SB. achter- uitrflaan van een paard of derg. dier; ook: lets, door deliiel met krackt achteruit te bren- gen, een scliop geven; ieU acliter zicli uit- schoppen; en fig. zva. ^^Akt^nn-*?^^ (uidoijl^ achteruitschoppen en slaan, zooals een paard wel doet dat ongeduldig is of wordt. <M2 (U) (HY) ft \\ — nqqiajiM/is SB. schuin afsnijden, hakken of kappen, zooals men o. a. de kofjijboomen, bij het op stomp kappen, en ook de dadapstekken doet, om ze vocr inioateren te vrijwaren. — Verg. (nVia^^rni^nj^ Q OJ) 0J)\\ — >>£/) m \ SB. iemand vermanender- wijze opmerkzaam maken op het onvoeg- zame, met het oog op de positie, die hij in de maatschappij inneemt, van zijn kleeding of gedragingen. OJ) (U) \ of (ut ? *7 o v.? <m SB. Zaterdag (Jr- (^J^xw). QJ) OJ) (ISY) ft\ SB. doorgelrakt met een slag. Zie ook rri(gy:\<i Ob- (W) (Uf (1ST) n \ SB. m if mi am \ het houtwerk aan een kris en aan de schee, van daar voor het gevest en de schee, ook van een zwaard* — i?> 7. 7 u mi aw, 6 i? *:■? m/I Of -1-S 7. 7 L| m}6^ '£'» ^J\ \ met gevest en schee van goud. — Volg. het Jav. Wdbk. m^m^ Kio . o. a. zva. &i.)U|. en dito. a. dek, los dek over iets. ^ijjmmijli^ii/jx iemand, bv. een bediende of aangenomen kind mooi gekleed doen gaan, mooi uitdossen. *(&) (U) OSY) f) \ naam van een zoetwater-vischje Trichopus Trichopterus. Rg). #5? S) OSY) ft \\ — J^p'g^' zie ^,™ WN (3) OJ) OSY) ft \ /. SB. aard, hoedanigheid, kwa- liteit; van den aard van; zijn van den aard van; deze of die kwaliteit hebbende *»|X 430 Os.1 ,L? (HJfjfcl U) Kid Kyi \ of hebben; wat is van den aard van (Ar. &SL*C J • — <li rj in n ) an ^ l? ,l/? qG^io n,i n \ de regtvaardige God. — ./?;^?^j?^o-m wat slecht is; liet sleehte. — kim^id^\ zie bij (hn/j rj w «. ;. 7 cm iisu au ^ liuji % \ zie OtJ IV >* ' •? *-' ihJ} % ^ J/, (hqn iji (isnp SB. een regte lijn trekken met behulp van de sipattan;'^» geioeer of pijl brengen in een regte lijn met het doel, op het doel aanleggen; de randen van de oogen (van de beneden oogleden) verven. '^'^'S'^T ^e^ me^ een zwart smeersel gevulde bakje en aan dat bakje bevestigd koord, waarmee de timmerman een regte lijn afteekent op het hout; ook, maar • dan als een afkorting van mi mm Jam S;^2r zoo'n afgeteekende regte lijn; voorts liniaal. Q (Ml (VI OSYI n \ SB. nauw, smal, van een hergweg of van een punt daarvan ; smal van de horst van een paard. (Ml (VI asn [\ SB. schoen, laars; remschoen (Port, sapato). — *sn<Kn ki m *sn\ schoenmaker. (Tf (Ml (Yl &ST7 (£JI \ Roll. September. (Ml (VI (UUI \ s. <K.iajKut2ajyi\ B. opdat, ten einde; mits, als slechts, als maar, indien maar; ook zva. asnaji\ en zva. h.no^io^i\ goed was het, dat. — xmiiiMim\ slechts, maar, evenwel, nochtans. (Ml (VI (HI ft OOJ.OJ) (KJ 2 (HI fl\ zie m^w \ (VI (ESI \ en <^% <u ^ \ zie *p m <** >\ (Ml (VI CTH \ wel voor m -Vkm joi ^ ? oh w Zie aldaar. (Ml (VI am 2(WI 2 (Ml fj \ SB. overeenstem- mend, evenzoo, op dezelfde wijze; ook het- zelfde, van het oordeel van at de leden van een regtbanh of ander collegie. (Ml (VI w (iqn(LJi\ een Jav. krama woord, dat wel eens voor het overnachten van een voornaam persoon wordt gebezigd. (Ml (VI OTI (in (l£? 2 &J) (HI 2 (HI jl \ zie^Mii^iw (Ml (Ul \ SB. geluid, het geluid van iets, ook ge- luid, dat een insekt maakt; stemgeluid, stem, van menschen en dieren.- aiiwm \ geluid geven; zich laten hooren; zingen, fluiten van vogels; afgaan van een kanon. — (U)iwn.i,^ mvdsv. — &i<Ki(ia6^i.(m/i\ van parestroo gemaakte fluit, ten soort kinder speelgoed. Kerg. 6J2rn(Ei^i(isnjj -O 6^&<rj EjI ^i nsn <>n /j en lyonruaptn ru ml i tmjj \\ a (MI(UI\ SB. wwo^iM/^ hikken, den hik hebben, maar niet door te veel te hebben gegeten; volg. Reg. Tj. ook zva. 6^26^2^^ ayngM/jw (Mai. sedoe, hik, snik. P.) — Verg. ^\2-yixmj^\ en it-Ji vn ruaw &JtlJ) \ 431 Kifnijxrj -ntnyi^ QJJfcJl\ zeer plat, zca. inn'i\ (>n ajjunw {hi ^J? (Hi \\ (M^nc)(hn\ ander naam voor de ge- malin van Batara-Wisnoe; de pewone naam is iM w Het <o} a Ji ,w? a<i (^ h } ? j} n-n \ be heist Jiaar pe- scMedenis. — f^i^im\0fMr^^)\ Kic. — Skr. sadana, middel om tot iets te geraken, middelen, goederen, rijkdom. Jav. wdbk.). (Kl (VJj \ SB. naam van een metaalmenpsel, waar- \ belemmerd door de lagoe, van een verhaal, (MM (U1 (ft ni (KYl ff \ zie dDirijtw (Wl&J) (KYJ rt\\ _ ^Jw,^ SB. met reken- schap vragen van ieder woord, dat men ten antwoord geeft op de vragen, van iemands onder vragen . — *•'*> *- 1 ■•« j» ■>•:« <>> ^nji \ door het donker of de duisternis over- vallen. — inn •/..■? ■uiitniiuarn\ in den gang '1 mee (wmi-iMfi wordt verzilverd. — ait -ki <wi.\ verzilverd. (W) 2 (tJt 2 \ de Jav. hen. voor hetgeen men in de Preanger henoeml met ten tun ^ t. w. een lans zonder ijzeren punt, tournooilans, zooals gebruikt wordt bij het ^w^rtu^-nan^ de benaming voor hetgeen men in de Preanger gerneenlijk ^ ? -.m rj m m <hj <j noemt : een spi egel- gevecht houden met tournooilansen. (Kig-i3ti\ in de Preanger: deelnemen aan een steekspel. — <*w«ji?\ uitsteken, op zijde uitsteken van een of meer takhen aan een boom; ook uitgestoken van de hand. — (KpMiou ~>)(m/}\ iemand iets toereiken, toe- steken, toehouden, toeschuiven, aange- ven, geven, presenteren. — <h™.io^;kw?.wi^\ iets iemand enz. vertellinq, enz. — am ; i fa tm ._? c_ ^ ,iu ?l? am ^ : ) n n Ki-^t an^s zva. *m xninri a_ir~~? ru luiLw i.i ^n-taji^ aftiia-HMM,'!'. iemand drukken of dringen, ook teg en iets aan, hv. teg en den muur ; werk schuiven op iemand. — ih.iL^fa^m^ifa^m^\ zicli verdringen, hv. om iets te zien. — ah/iM ic> hv,]\ iemand vermanenderwijze beknorren. (M (IJJ (KYl fj \ SB. waarlijk, werkelijk; duide- lijk, zooicel duidelijk zigtbaar als duide- lijk, zoodat geen onzekerheid of twijfel meer overblijft; buiten kijf; bekend, van een plaats, wat aangaat de ligging (Ar. Oi.^ j^as siddik, waarachtig getrouw; Mai. 0\>aaa> i Oj-^y0 ' zoeken, onderzoe- o a #*# c^n \ zie 'H^p ken. Jav. Wdbk.) — ^-iS/hns**?^ van iets zich vergewissen. QJl 2 &J) 2 (KYI fj \ SB. ^ii^uiJitiM^ platte houten of ijzeren schop met korten steel, !K1 lOKll { \ 432 (kj in ru \ toaarmee men het erg ens liggende vnil, bv. buffelmest uit de voeten brengt . — Verg. (Kl (U) (HYl P\ S. x-it-i^asnji^ B. vrijwillige gift, aalmoes; een aalinoes geven; vrijwillig beschenken met iets\ een geschenk geven; voorts offermaaltijd, maaltijd, dien men geeft in voldoening aan religieuse voor- schriften of voorvaderlijke gebruiken of wel naar aanleiding van de eene of andere gebeurtenis; zoo'n maaltijd geven. (Het zijn de Arab, tvoorden &_2,>aoj sadakat, en &*5^ySb > hadijat.) — oji ro) <m ^ cm nsn ^j \ 1,7] ok ,is7? ,1517 (mjj\ offermaal op den honderdsten dag na iemands overlijden ; zoo'n offermaal ge- ven voor iemand. — ajn .i^ asna.^ \ zie amm — !yqjjiiitrr)^(Liiihrt/i\ S, an vn ax ast} chtji \ B. iemand, ooJc velen beschenken met lets. In liet laatste geval het Pass, ook wel met den mvdsv. — den erfgenaam of de erfgenamen weg- geschonken iets, behoorende tot de er- fenis, en zulks met de intentie dat de handeling worde meegeteld bij de goede werken van den overledene en dus hem ten goede kome. (Wl (U) aU) \ zie bij i^wrv/jw (KYI J ^{ (hfl (Yl (W) &SY) ft \ ong. — (K,i&i^iJ)isn^\ zva. «ui o j^«5P o o a (ton t) iiji (nn^un tmn \ xnunni i^ am iht^ \ (van meer dan een per soon.) — toUiaun^t wn\ S. xn tun a^iisn ga^/i^ B. lets, geheel of ge- deeltelijJc^ vrijwillig of wel omdat zulks voorge- c a n schreven a<», weggeven. — ajuQj^^fKn^tunnofis S. tuitLrit*:asr)iH2ji\ B. geschenk, gegeven met de intentie om te sidekah ; ooh door (Ml &J] 2 asn f)\ ong. — <m£? im asnji^ SB. ver- vuld zijn met verlangen, verlangen, van iemands hart of gemoed. QJ1 (U) (ISY) n \ een soort van paling of aal. (Kfl (Ul (U) fj \\ — <HiJi*a<u/i\ SB. een Jcawoeng palm aftappen, het sap aftappen. — (m a.o(u~iM/i\ kawoeng palm, die afgetapt wordt. Bg.) 0>J) (U) (Ui ft \ zie ti?n 2 tun w — ill (in pi xn (ejjji \ naaM van een lelieachtige plant met geurige witte bloemen (Polyanthes tuber osa). (Kl (U) (LM \ zie wrfrmfw (UI(UI(UU)\ SB. of S. (Kitiwcms B. gereed, in gereedheid, klaar, er mee klaar ; in alle opzigten compleet, zoodat er geen stuk ont- breeM, bv, van iemands kuisraad. — (tyi™ tLiid^HMji^ gew. SB. zeldzaam <mnwi <rn ma ^ (KJ)fn(LCi(VL1\ 433 B. voor iemand of iets iets in gereedheid brengen of houden, in gereedheid brengen 0/ houden. — ^^Sam^**^ SB. of S. en (hon(Lvi(rrithni2(m/i\ B. iets in gereedheid bren- gen, klaarmaken; menschen present doen zijn, ten hehoeve van de een of ander verrig- ting, bv. lastdragen. — ojim(8klvi6^a<mji^ het noodige klaarmaken, in gereedheid bren- gen of houden; ook in gereedheid brengen of gereed houden, bv. troepen. a * . o (Ml OTI (tJI (Ui/I \ zie ajnuirr\\ bij ^tiw Ml (Ul (EJI fj w — (pyiaj) (Enji \ SB. lets verzwijgen, achter houden, maar stilletjes voor zich houden. (mj)(ij)2(Eji2cmji\ lietz. (Ml &J1 cm \ SB. collectieve benaming voor de ramboe's. — Zie ^£*\\ S / (Ml (Ul am \ ofM2(u>crn\ SB. handelaren, koop- man, in 't groot (Perz. saudagar). a (Ml (Ul am 2 *>? \ naam van een plant met geel bloempje. Be bladen worden, bij gebrehe van malam, wel gebruiht om onder het naaijen den draad mee te bestrijhen. Van de vezels der plant Jean touw gemaaJct worden. OCT'S Ml (U) \ SB . of wel wat mooijer woord als &itKKt^(m\ zie ook aJdaar: gepast, passend, van pas; goed of zooals het behoort te wezen, van grootte, ruimte, fraaiheid, enz.; voorts middelmatig, tamelijk, gematigd.— (Ki(ih\ er overvloedig zijn, op dit pas of in dezen iijd, omdat het er de tijd voor is, van een vrnchtsoort. (T)(MI(IJI2\ SB. uitholling in een gawir; een kleine goeha. (MI2&JI2W — MfMi«ar\ SB. de uitholling, waarin het lijk wordt gelegd, in een graf. a Ml (l£? \ ong. (Jav. lets dat voor een gast gereed gezet wordt ). - «^ «sij o ^.tg- x SB. van bladen, bv. van pandan bladen, gemaakt en veelal geverfd deksel, om de klaarstaande spij- zen, in afwachting dat ze worden genut- tigd, mee toe te dekken. — - -w^.^*^ zie bij (w ^n ax an (hi /iw o (Ml (l£\ \ SB. oogmerk, bedoeling; gezind, van zins of voornemens zijn iets te doen; met het voornemen of de intentie om; om; met het plan te gaan naar; wenschen iets te doen, bv. iets te vragen, een geschenk te geven,enz.(Sh\sddya.)Voorts£!^ (van iemand sprekende Lii^m) met het volgende mnjuHryt of vf-nawjf: van plan zijnde; van plan zijnde te gaan naar; ook willen; met den wil of de zucht bezield zijn om of van; en 434 zoo ooh aj)motn\ met het volgende unajui: begeeren, verlangen, wenschen iets te wor- o <r> den of te zijn, van iemand gezegd. — (ki&jiojioks dat het doel is (was) van den togt, gezegd van een plaats, bv. van een dorp. — aji<Enaji<En (hn(Si9Jin^\ zva. am(^^i^i^mi^(iKCK}amJl\ zie bij <m<e/iw — fijit&KiKs zva. aJiMz\ maar hoffe- lijker, en zoo in plaats van dat laatste als men spreekt tot een meerdere. — mm^\ doel, bedoeling, oogmerk, voornemen. — (uicLi(tf:(3-&!HTji\ Jietz. — Zie ooh 6^k(Knpi(HT/i\\ Q &j) d£\ \ SB. pen van een steJcelvarken. — ajjna^ art/I \ bamboezen of houten spit; de hou- ten pen van Mojinytsnw OJ] OTj 0£\ (tCl /} \ zie het voorg. woord. 01 (Ml 01 &£\ (Kl n \ S. aji^(moj)^\ B. ander, anders, verschillend ; een ander; iets anders. Van den grondvorm iqajnrfttx\\ (Mf(l&2\ zie (8-m* O (Ml Q& (KYI f)\ zva. (rwcrriw &JJ 0& (IJ1/J \ SB. door te knielen en het voorhoofd in aanraking te brengen met den grond, aanbiddend zich neerbuigen voor God (Ar. <>a3rvu>); °°k zeer eerbiedig begroeten, met het drukken van een kus op hand, Jcnie ofvoet van hem, dien mengroet; of wel, volg. anderen, met het beroeren van een van genoemde lichaamsdeelen met het voorhoofd. — mon/jost^^n bidkleedje; de doek, dien men, als men het gebed . wil verrigten, voor zich uitspreidt, ten einde het voorhoofd er op neer te buigen. Q (Ml (UUI \ een voornd. v. d. 2den persoon; zie «a rniHi^ — mi (KA (mi m (uui \ over en weer sia bezigen, tot elkaar zeggen; elkaar uitschel- den. — oj) (tut (K.) (Uui (hoivmaj) \ wat ZOU J1J kunnen ! — Mcuu(iJi(uu(hrn(&hah\ wat zou jij te huis brengen ! flv/l (ULQ 2 Ml f) \ SB. bang, bang zijn, vreezen, duchten, angstig zijn ; bang zijn voor iemand ofiets.-mn<rn(M(ihcii(KJi(uuizcmfi\ met angst of vrees vervuld zijn. — (hum uud (nt^\ vrees, angst, beduchtheid — (EiicKnaji(Luitanj^\ iemand of iets (een bep. per s. of een hep. zaak) vreezen. — cmjjnSj(uuii(Hiiynji\ iemand bang of angstig maken of zoeken te maken. (Ml OAJf \ Mai. groente, moeskruid. Ong. — mmj. 'rtanjfs Jav. groenten, moeskruiden, — <tfnvni cm ^huuit) (mji\ en bij verkorting ook wel ojimj nKHTji\ groentetuin; aanplant van groente en moeskruiden.- Verg . G^kcSianjien <njHnjixmji* (Kfl dfl/l \ of oSG-saw — annaM\ of <N?y/3-^ SB* (MltMMTin^ 435 OJl (UU (IJi .) \ w zoeken, zoeken naar iets, met den zin van trachten te krijgen, er aan zoeken te komen. (Hif]irvi(Lu\ mvdsv. — Verg . r^u) (uu «t? «t^w (H?j(iwni(Hyi\ S. C/*°£1]^N B.iemund luizen. od)M{uui'ri(hnfi\ luizen, luizen zoeken.- o3.?S^ cSia!u'rnmji\ elkaar, beurt om beurt, luizen. aajiiLuxmasnitai ji ten t} q mm ihtji \ Sjpreekw, VOOr : zich met opzet een ongeluk op den hals halen — xm^hosjivuu of <cn r£} oji &ui \ zoeken, trachten magtig te worden, bv. de ver- schillende dingen die men noodig heeft; er op uit gaan of zijn om wat te verdienen. (Ml (UU) (HT) n \\ (wmj,1*™/!^ zva. ™J\(9!*™J\^ (U) (UU) (KYI fj \ SB. schuin afloopen van een dak; en van een paard, terwijl het loopt: den hals gestrekt houden naar den grond. en QJl (UU) 2 OSY) fj \ of vfMajasnjis SB. schieten van een vogel door het luchtruim, bv. uit de hoogte naar leneden; ooh schieten, gieren, van een hoot, die vaart keeft, bv. naar den oever; a voorts redewoord voor het ogp o (Ul (h.1 2 (HI /I \ het afdruhhen of laten wegvliegen van een pijl; en eindeh'jJe zva. <b*i\ waar dat een redewoord is voor n-ui «■■? ^ «sn 7 n\ Verg .iqajnajuiw Q *J1(UU)2(*J) f)\ zie ^^W* &J) (UU) 2 (L/) ft \ zva. iutHi(Kyi\i (EjiajiaJut<ufi\ SB. muzieJcinstrumenten gelijk, zoodat de toon van alien even hoog of even laag is, stemmen; de toonen van de verschillende instrummten in harmonie brengen. Pass. a on (l J) IUI M (111 2 (L1JI \\ a OJ) (UU) (VJ) n \ zva. aKTKmimji^ heer, meester (Ar. j^uul (W) (UU) om \ S. ojioMcms B. grootsch en in alien deele voortreffelijk in orde, uitne- mend ingerigt, bv . van iemands verblijf; — op groote schaal, op onbekrompen wijze. &>J) (UU) CKY) \ zie <m axi am\ en oji .101 &w w &J) (UU) dm fj \\ — aqnaAJixm^\ SB. over dag uit een huis of uit de aanhoorigkeid van een huis, bv. van het erf, iets stelen. (hJ) (UU) \ SB. nest, zooals van een vogel, 00k van eenmuis. — wm nesten maken, nestelen. a-? ^u /irw-ni \ eetbare vogelnestj es . — oji mm <un (3^(kt)ji\ soort wachthuisje, gemaakt tus- schen de takken van een boom; ooJc de mars op een schip. OJI (UUI \ I. SB. schittering, schitterend, schit- teren, van een veelheid van bloemen, van kleeren enz. Verg. ay xmq i en <wn(Hi\\ — <itw -^ »o ^ \ aSi (uu a? (EJi Zi \ spreekw. zva. &a 436 o OJI(EA\ II. Jav . in (fJi ilvi ru iasn\ zva. (irhgrrt(Ui2asn\ dag en nacht, over dag en 's nachts, in den zin van onophoudelijk, zonder ophouden. QJl (EJIjj 0f cm^s Ar. *L& Syrie. a (Ml (EJ1 jj\ afkorting van & (& v^w <& (EyjG^uim \ en (>J>{gi'Ti\ afkortingen van <&(8i<&ifi<3^A.xm\ en a&<MjM'-n\ zie bij ax m ^w (Ml(EJ)\ Kw. (Skr. sama); ojiojkeji\ S. iwimiSn B. iemands gelijke; en mede, bv. ajiojiauinm -r^rt^N medelevenden, medemenscli, mede- menschen. — ojkejioji&i\ st oji £1 m <£i \ B. gelijkelijk, gezamenlijk, beide, alle. a m QJi (Eft \ jm zie <K.i'ntut\ en aldaar 00k ckj/iiSk^uchi^w 2. zie dJi&nw — 3. (mqjkeji en ojiSiojiSis zie (Ml (&] \ Kw. zva. (hfn(rj(cn^\ Jav . Wdbk. — cut (Unix i ajiaa^y SB. plaats, waar velen zijn zaamgekomen of zich vereenigen, bv. om feest te vieren. <MI (E4 \ i. zie <W*p — II. SB. 00k uzcrmtUg^ benaming voor de djagong in dat tijdperk van ontwikkeling, waarin de korrels zich nog niet hebben gevormd. — ajtQans kunstterm voor het opkomen van de pare op de, kweekbedding. Verg. tJiSt.vh en (utthw ojk&klvkkijis nog zonder korrels zijn, van te veld staande djagong. — (£)£i\ Jav. uit- botten, uitloopen, knop of blad krijgen.) (Ml CEJl \ S. <m£i\ B. wezen, uiterlijk; uitdruk- king van het gelaat; door bet gelaat den indruk geven dat men is bv. aangedaan; het air hebben van; schijnt het wel dat; naar het scheen; schijnen iets te zijn; 00k min of meer; trekken naar; als eigennaam kan £)<vi\ beteekenen: er goed uitzien; bevallig, voor het oog .— vgm^ er goed uitzien; eengoede vertooning maken; 00k (er opgeruimd uitzien. K.) — *™«» »&i«<m^\ natuurlijk voor- drageno/ voorlezen. — cm £l ^n (m^\ iemands uiterlijk, wezen, gelaat, wezenstrekken. (Ml CEJ1 \ Jav. zva. (EJi(p\ en Jig. vreesverwek- kend. — <m<8keji\ met een doodelijke vrees bevangen. <n(Ml(&12\ SB. of S. met asnasn^ B. gast, bezoeker; vreemde, iemand van een andere plaats. — ny (ton (si $ \ ergens semah zijn. (Ml 2 (&1 P\ gevormd van <q<unt(EJi^\ (Jav. zva. 07ntufA\ en het voorvoegsel w ; SB. zva. w(ui^\ 00k huisgezin, en hoofd van een huisgezin. — M?<£/if<ioj?<iJ\ koffij plan tend huisgezin, huisgezin bij de koffijkultuur in- gedeeld; kultuurdienstpligtig koffij planter. (kji (&tij6-zMpi <\ 437 a qji<fjijI<$ ^fkcun\ 2ie uj o3^.x Q " QJICE/l(L/n\ zie (mojHw Q QJI (&1 (to fl\ SB. Arabische boter; ze wordt oolc op Java gebragt. K. a (Kl (&1 (HI fl\ SB. benaming voor (untuit^ zonder bekende oorzaalc, ergens op het lijf of van een lichaamsdeel, zooals bv . de hand. 