Natuurkundig tijdschrift voor Nederlandsch?Indie / uitgegeven door de Koninklijke Natuurkundige Vereeniging in Nederl.?Indie.
Uit den hierbijgevoegden staat blijkt, dat het saldo iets minder bedraagt dan het vorige jaar. maar dat de finantieele toestand in het algemeen gunstig te noemen is. Het gebouw verkeert in een goeden staat en nu de pogingen om een zoölogisch station in te richten zijn mislukt, zal een gedeelte van de localiteit worden afgestaan om een dergelijke inrichting ten minste gedeeltelijk le vervangen door een aquarium. Een paar malen werd de vergaderzaal afgestaan aan de juristen- vereeniging tot het houden harer bijeenkomsten. De gewone bestuursvergaderingen werden regelmatig ge- houden en daarin deed de Heer Mr. Piepers meermalen belangrijke mededeelingen over rupsen en vlinders en sprak de Heer Dr. Cretier over de chemische samenstelling van water, dat door den Heer G. pe Heer van Palembang was toegezonden. In de vergadering van den 25** April hield de Heer Dr. Таков eene door afbeeldingen en voorwerpen in natura toege- lichte voordracht over de geslachtelijke voortplanting der Lyco- podiaceae, eene plantenfamille, waarvan de voort plantingswijze wel werd vermoed overeen te komen met die der cryptogamen in het algemeen, maar waarvan die nog niet was waargenomen. Het is Dr. Trevs gelukt de voortplanting door prothallium van Lycopodium phlegmaria het-eerst te zien en dat later ook bij andere soorten, o. a. Lycopodium cernuum, waar te nemen. De vereeniging stelde het zeer op prijs, dat de Heer Treve zijne ontdekking in een harer vergaderingen het eerst wilde mededeelen, en betreurde, in haar belang, de billijke plaatsing van zijn waarnemingen in de » Annales du Jardin de Buitenzorg”. De Heer P. van Disk vestigde in verschillende bijeenkomsten 544 onzer vereeniging de aandacht op aardbevingswaarnemingen en op bekende of nieuwe seismologische toestellen. Het gevolg daarvan was, dat op zijn voorstel eene commissie werd be- noemd, bestaande uit de Heeren P. van Disk en J. J. POORTMAN, die de grondslagen vaststelde, waarop seismologische waar- nemingen en N. I. moeten worden gedaan en die circulaires verpreidde, ten einde medewerking te krijgen tot het doen van zulke observatiën. De pogingen daartoe werden voorloopig met een goeden uitslag bekroond. Van het Natuurkundig Tijdschrift voor Ned. Indië verscheen onder de verdienstelijke redactie van Dr. Н. Оххех Deel XLIII, afl. 4 en Deel XLIV, afl. 1,2 en 5. Behalve de gewone Notulen der "eem vergaderingen en verdere mededeelingen betreffende de vereeniging, vinden wij in die afleveringen verhandelingen over zoölogische onder- werpen van den Heer A. б. Vorperman (Sondarie-worm en vogels): over geologie van de Heeren Dr. Posewitz, R. D. M. VERBEEK en A. Stoop; over meteorologie van de Heeren J. J. Poortman, С. Н. О. M. von Winnine en E. N. A. ре Cuurzn en Dr. Н. Onnen; over kinakultuur van den Heer R. van Romunpe ; enz. Aan de vele personen, die op onderscheidene wijzen tot het voortbestaan en den bloei der vereeniging medewerkten wordt hierbij de erkentelijkheid daarvoor betuigd en het verzoek om verdere medewerking gericht. COT eC EEN SER Е T uA, M nn man een ire ae men e menen ze 4690/91 / "туул, 4690/97 / "тутзор 2 Bs « co 77779881 quoq „11 do opjes 205265 : uo]soxszuiuu] —081 « Josseddo uep иел ЯшЯтрүоләң $00 ER ` *—————— 08891 « Surpuod.raA 96 LTL * phoysepuo ua oneredoy sigg « ~ SUNIA 09021 / пәриәгрәд Surörpjozog :uoAnoqa3 op 100A пәјѕоҳио op ш [oopuey OG ZE ene UdpIOM ә] Surua ләр py шо ZuBrpoourm apuapnoy am ‘paoomgue ppeejoq jour пәїїгєўуәмт ONE 1004 X — HI * пәдшләдрлее uea пә#шш -әплевм әр uea Әштртәләфлоол 1004 uorsoyug 606—0 ‹ u9]s2uPA]UO JUH ISIA C662 u ui neainqpeeljuer) ‘jopay Joy uey —001 - (suequreedg) o1uo4 9132994 x91) ECTP ° еетлетәләәѕ$ — « —0007 < I "%*зшәшәпләлтон) joi шел IPIS reg = umasıy « « : — 990 « ugriqunuoo opurer 969661 : yuwospfip wy: ‹ =op] E en M SARI" Jap uagummuodannq joopuey cc'geop Z PRONG op оол uojsoqu) ` 6[9906 / #881 Menuer т do opes EIER "NALSINVALNO "PSST $ HVV LAH HAAO SNTICUOOMINVUS A NA 9NINAMAY Fer Reet A оа NOTULEN VERGADERINGEN KONINKLIJKE NATUURKUNDIGE VEREENIGING NEDERLANDSCH-INDIË GEDURENDE HET JAAR 1885. mn MO Vergadering der Directie, gehouden op 15 Januari 1885. Aanwezig de H. Н. Dn v. р. Bure, van Disk, Dn. SLUITER, Dr. Есе, Mr. Piepers, Dr. ONNEN , TEN BRUMMELER en PoorTMAN, afwezig met kennisgeving de Н.Н. Dr. Trevs en VERBEEK. Na opening der vergadering worden de notulen der vorige gelezen, goedgekeurd en geteekend. Ter tafel komt: I. Missiven van de Heeren Dr. Trevs en VERBEEK , waarbij, onder dankbetuiging, door beiden het besturend Lidmaatschap wordt aanvaard. П. Een missive van den Directeur van 0. E. en N., ter begeleiding van een rapport van den mijningenieur Stoor , over een in November ll. gemaakten tocht naar den vulkaan Merapi in Midden-Java. { E 547 UI. Een missive van den Directeur van 0. Е. en N., waarin mededeeling wordt gedaan van de vergunning der Regeering aan de te Batavia gevestigde wetenschappelijke genootschappen om gebruik te maken van zeldzame drukletters uit den voorraad van ’s landsdrukkerij bij voorkomende gelegenheden. IV. Een missive van het Bestuur der N. I. Maatschappij van Nijverheid en Landbouw, waarbij wordt medegedeeld dat de Heer van Disk op zijn verzoek op de meest eervolle wijze is ontheven van het toezicht op de gebouwen en daarvoor door de Vereeniging is aangewezen de Heer J. D. Donker Duuvis, Hoofdingenieur bij het stoomwezen, indien de K. N. Veree- niging zich met die keuze kan vereenigen. Een onderzoek naar, en herstelling van scheurende muren van het als school- lokaal verhuurde gedeelte van het gebouw zal eenige uitgaven vereischen. De Maatschappij stelt aan de K. N. Vereeniging voor, de helft der kosten te dragen. Wordt besloten der Maatschappij de volkomen instemming met haar keuze te verzekeren, en haar mede te deelen dat de Vereeniging bereid is de helft der herstellingskosten te dragen. V. Een schrijven van den Heer Kroon, boekbinder alhier, waar- bij een exemplaar van den Catalogus van de bibliotheek der ‘Vereeniging, gebonden in fraaien en rijk vergulden band aan de Vereeniging ten geschenke wordt aangeboden. Wordt besloten den Heer Kroon hiervoor den dank van het Bestuur te betuigen. VL De voorzitter doet mededeeling van een schrijven van den Heer ре CrEnco , waarbij deze verklaart de voorwaarde , welke de K. N. V. stelt, zal zij hem haar steun verleenen, niet kan aannemen. (Notulen Directie-Verg. December 1884 Ш.) ҮП. De Thesaurier geeft den President de rekening over het jaar 1884 over, en wijst daarbij op bevredigende resultaten. De voorzitter benoemt een commissie van drie bestuursleden , de Dr. Onnen, Mr. Piepers, Dr. Fickg, welke staande de vergadering de rekening en verantwoording onderzoeken en voor accoord teekenen. 548 De president betuigt den dank der Vereeniging aan den thesaurier voor zijn richtig en zuinig beheer. De Heer Piepers vestigt de aandacht op twee boek- werken. Het eerste, een monographie over vlinders van het eiland Nias, en het andere, een grooter werk , over de vlinders van Madagaskar, mogen, naar zijn meening, in de bibliotheek der Vereeniging niet ontbreken. De Heer Pırrers zal aan den Bibliothecaris nadere inlichtingen verschaffen. IX. De Heer Prevers deelt verder het volgende mede. Eenige maanden geleden werd hem door den chef van de firma ТтЕрЕМАХ en van Kercuem te Batavia, medegedeeld dat op het theeland Tjikatjang de theeblaadjes door een soort van kleine rupsen werden vernield die, sedert korten tijd ontdekt, zich snel vermenigvuldigden en dreigden den geheelen theeoogst te doen mislukken. Op zijn aanvraag werden den Heer PIEPERS herhaaldelijk bladen toegezonden, en hij vond ook werkelijk een zeer klein rupsje, waaruit zich, na verpopping, vrij spoedig een klein uiltje of motje ontwikkelde. Den korten tijd van voortplanting in aanmerking nemende, moest werkelijk dit rupsje in de thee een aanmerkelijke verwoesting kunnen aanrichten, zoo niet den geheelen theeoogst doen mislukken. г Bij ееп laatste bezending nu werd ееп aantal sluipwespen tusschen de bladeren gevonden. Het aantal rupsen in die bladen was zeer verminderd, bij onderzoek bleek dat verscheidene lichaampjes waren opgegeten. Hieruit bleek, dat de rups, die - zich van de een of andere plant op de thee had overgeplaatst, na eenigen tijd gevolgd was door de sluipwesp, welke haar als voedsel gebruikt. Een schrijven van de firma Trepeman en van Kercuem bevestigde eenigen tijd later dit vermoeden, door de mededeeling dat sedert het vinden der sluipwespen het aantal rupsen sterk was verminderd; men hoopte dat weldra de plaag geheel en al zou verdwijnen. De Heer v. Disk, leest een uitgebreid rapport voor van den luitenant-kolonel L. J. Resver, e. a. genieofficier te Amba- | | 549 rawa, waarbij mededeeling wordt gedaan omtrent inrichting en werking van eenige seismometers. In dit rapport komt verder voor een aanwijzing van afwijkingen der naalden van galvanometers, en het waarnemen van aardstroomen, tijdens of voor aardbevingen. De Heer v. Disk wijst op resul- taten door Gau in Italiö bij zijn waarnemingen verkregen welke hem aantoonen dat aardbevingen geen invloed op aard- stroomen hadden, gedurende de jaren dat waargenomen werd. Toch zou het, volgens spreker, wenschelijk zijn zich hiervan te overtuigen. Bij discussie blijkt, dat zulk een onderzoek alleen doenlijk ware, indien personen, geheel daarmede vertrouwd, van zeer nauwkeurig werkende instrumenten voorzien op speciaal met voorzorg daarvoor aangelegde lijnen waarnemingen deden. Met de instrumenten en lijnen, bij de telegraphie in gebruik, zijn zulke waarnemingen ondoenlijk, althans, zij zullen ge- brekkige en foutieve resultaten opleveren. XL De Heer Poortman laat een door Orranp vervaardigden seismometer zien, en verklaart de inrichting. XII. Van de ledenlijst worden gevoerd de Heeren: Н. Ph. Ph. Wrrkaxr. P. W. Westpatm van Hoorn. W. Jac. Raupen. J. Tm. D. Koruine. J. €. Bouman. M. G. Govr. B. SCHUILENBURGH. C. C. PRAGER. XIII. Tot gewone leden der Vereeniging worden benoemd de Heeren: D. F. van Braam Morris, Gouverneur van Celebes te Makasser. G. V. pe Graar, houtvester 1* kl. te Wonosobo. 550 Daar er niets meer aan de orde is, wordt de vergadering gesloten. Gelezen en goedgekeurd in de vergadering van 19 Maart 1885. v. D. Bure, President. S. FickE, wd. Secretaris. Vergadering der Directie gehouden op 19 Maart 1885. Tegenwoordig het Eerelid de Heer Janssen v. Raams, verder de H.H. Dr. v. р. Bure, v. Dox, Dr. SLUITER, Dr. Trevs, Dr. Cretmer, Mr. Prepers, Vorperman, Dr. ONNEN, TEN BnuwwELER en Dr. Ficer. : De voorzitter opent de vergadering met een woord van welkom aan den Heer Janssen v. Raam, die als eerelid de Vergadering bijwoont, en aan Dr. Trevs, die voor de eerste maal in het bestuur zitting neemt. Hierna worden de notulen der vergadering van 19 Januari gelezen, en na kleine wijziging goedgekeurd en geteekend. I. De voorzitter verzoekt den Heer Janssen v. Raaıs weder- om als dirigeerend Lid zitting te willen nemen, welk verzoek toestemmend wordt beantwoord. П. Gelezen wordt een schrijven van den Heer P. v. Duk, die, wegens vertrek naar Europa ontslag als dirigeerend Lid der Vereeniging neemt. De voorzitter neemt deze gelegenheid te baat om den Heer van Dux den hartelijken dank der Directie te brengen, voor de vele en langdurige diensten aan de Vereeniging bewezen. HI. Worden gelezen missiven van de H.H. Prof: HusnECHT, te Utrecht, en Jous Muye te Tokio, dank zeggende voor de benoeming tot correspondeerend Lid der Vereeniging. Voor kennisgeving aangenomen. 551 IV. Wordt gelezen een circulaire van Mevrouw de Wed. von BauwnavER, meldende het overlijden van Prof. E. Н. von BAUMHAUER , correspondeerend Lid der Vereeniging. Wordt besloten te antwoorden met een schrijven van rouw- beklag. V. Wordt gelezen een schrijven van den Heer Hoourn , alhier. der Vereeniging ten geschenke aanbiedende een exem- plaar van »Winkven Prins, Encyclopaedie” en van »Dr. Jur. Jacons „Eenigen tijd onder de Baliérs’’. Deze geschenken worden met dankzegging aanvaard. VI. Wordt gelezen een missive van den Heer A. L. van Hassett alhier, waarin de steun onzer Vereeniging wordt gevraagd om de bedreigde verdere uitgave van »Midden Sumatra” mogelijk te maken. Wordt besloten den Heer v. HasseLr, de som van f 250 — uit de kas der Vereeniging ter beschikking te stellen. ҮП. Missive van den directeur van О. E. en N. aan- biedende een exemplaar van den Franschen tekst van het werk »Krakatoa" , en van het »Jaarboek van het Mijnwezen” in Ned. Indië. 1884. Deel П. ҮШ. De voorzitter brengt in herinnering dat tusschen de vergadering van heden en die van 19 Januari twee circu- laires zijn verzonden, de eerste betrekking hebbende op een verzoek van den uitgever van ons tijdschrift om van de stukken van de H.H. Meıcnior en erg, over de eb en vloed-kwestie, afdrukken verkrijgbaar te stellen, de 2° betrek- king hebbende op de verdaging van de vergadering die op den 19 Februari, s’ Konings verjaardag, zou moeten worden ge- houden. Naar aanleiding hiervan vraagt hij hoe in dergelijke gevallen te handelen met de te Buitenzorg wonende directie-leden. Dr. Trevs meent, dat ingeval zulke circulaires geen zaken van het hoogste belang behandelen, men gevoegelijk buiten die Leden kan omgaan. De vergadering vindt het echter wenschelijk dat zoo weinig mogelijk van dergelijke circulaires wordt gebruik gemaakt. 552 IX. De president stelt voor, om aan de dirigeerende Leden die van buiten komen, vergoeding voor reis-en ver- blijfkosten te geven. Wordt besloten: dat elders woonachtige bestuursleden welke de directie-vergaderingen bijwonen, vergoeding voor reis- en verblijfkosten kunnen erlangen, indien zij zulks mochten wenschen. X. Op voorstel van den President besluit het Bestuur den opzichter der gebouwen v. d. Vereeniging te machtigen grint op het voorerf aan te brengen. XL Wordt gelezen een schrijven van den Heer Horre, te ` Waspada, bevattende eenige beschouwingen naar aanleiding ` van $ III van de Notulen der Vergadering van 18 Dec. 1884. De Heer Horre biedt zijn medewerking aan bij het samen- stellen der inlandsche plantennamen door den Heer pr CLERCQ. Wordt besloten den Heer Horre mede te deelen waarom het Bestuur gemeend heeft den Heer pe Ськвсо niet te moeten steunen bij zijn arbeid, en tevens den Heer Horre uit te noodigen zich met den Heer pe Crerce in verbinding te stellen. ХП. Wordt gelezen een schrijven van den Heer Scuwaper, executeur in den boedel van wijlen Dr. Proem, waarin wordt medegedeeld dat het toestel om kippen vet te mesten eindelijk uit het gebouw der K. N. V. is weggehaald; ook wordt ge- vraagd schriftelijke aanwijzing, hoe met dat toestel kippen zijn vet te mesten. Het bestuur verklaart zich incompetent in dezen te adviseeren. XIII. Bij stemming wordt de Heer Janssen van Raan tot vice-president, de Heer Dr. S. Ficer, tot secretaris gekozen. XIV. De Н.Н. Onnen en Есек verklaren zich bereid om zitting te nemen in de commissie voor het organiseeren en verzamelen van aardbevingswaarnemingen. XV. Tot besturend Lid wordt gekozen de Heer J. A. SCHUURMAN. Deze Heer zal tevens worden uitgenoodigd om in de sub XIV. genoemde commissie zitting te nemen. 555 XVI. De Heer van Disk, brengt ter tafel de navolgende nota van den Heer VERBEEK. »Nota over een warme bron aan de zuidhelling van den . Perbakti". (Magn) N. » Op ongeveer »5!/a paal ten N, Warme bron ^W. van het Land- »huis Parakan-Salak , ^ »ten N. van het trig. Sig- »naal Endoet en ten Z. W. e. »van het Signaal Perbakti, heeft - »zich in de laatste weken een warme bron gevormd, die zwak »opborrelt en hier en daar stoom uitstoot. » Vroeger bevond zich daar volgens de ^ »inlanders alleen een klein waterplasje, maar » waarschijnlijk is het een oude fumarool of warme »bron, die weder is begonnen te werken. м,” »Het bassin waarin het water, met klei en zand У »tot een dunne brij vermengd, opborrelt is 100 meter lang en »50 meter breed. | »Het hierbij gevoegde teekeningetje , schaal 1:100.000, is ver- »vaardigd volgens de opmeting door den topograaf van het »mijnwezen J. G. pe Gnoor." > Seuseupan — \ X. , Parakan salak V ef D e, % T »Burtenzors,, 18 Maart 1885”. (w.g.) »R. D. M. УЕВВЕЕК”. Naar aanleiding hiervan brengt de Heer Vorperman ter tafel een schrijven van den Heer G. Muwpr te Parakan-Salak. » Parakansalak, 7 Maart 1885”. »Geachte Heer VonpEnMAN !" In vervolg op miju schrijven van Januari kan ik u omtrent 554 »de nieuw ontstane solfataren mededeelen dat, volgens een paar »bewoners welke er circa 2 palen van af wonen , er in den laatsten »tijd een zeer verhoogde werking is waargenomen. Ik zond „er eergisteren eenige vertrouwde lieden heen, ook een »mijner jonge lieden ging mede, maar moest wegens het „ellendige weêr terug keeren. »Gisteren kwamen de lieden terug; volgens hen ligt de »solfatare aan den voet van het Kendangsche gebergte achter »den goenoeng Endoet, maar wat het merkwaardige is, dat »de kokende bron, welke vroeger helder water met zwavellucht „bevatte en in Januari circa 5 O roeden groot was, nu niets »dan een kokende moddermassa is geworden en ruim 200 О »roeden groot is geworden. Zij brachten ook nu wederom »een flesch met die stof gevuld terug en is die lichtgrijs van »kleur met zwavellucht. »Zoodra het weder zulks toelaat ga ik er zelf naar toe en zal u „nadere mededeelingen doen; de afstand van hier is 5 palen, maar »erg moeielijk omdat men zich door het bosch moet kappen”. Hoogachtend. Uw. Dw. Dienaar. (w.g.) »G. Мохрт”. De Heer Vorpenman geeft hierbij eenige toelichting betref- fende ligging, etc. XVII. De Heer van Disk doet een mededeeling omtrent de werking van den Seismoscoop van OLLANp, te Ambarawa opgesteld, ontwikkelt zijn bezwaren en biedt voor het Tijd- schrift een beschrijving aan met teekening van een nieuwen door hem uitgedachten seismometer. ХУШ. Dr. Ѕилтек deelt mede dat van de boeken ter vorige vergadering door Mr. Piepers ter aanschaffing voor- gesteld, het werk over de vlinders van Nias reeds is aan- geschaft, terwijl het andere, »over vlinders van Madagascar” waarschijnlijk aan de bibliotheek der K. N. V. zal worden ten geschenke aangeboden. 555 XIX. Dr. CnEgTrIER deelt mede, dat door hem water is onderzocht, waarin hij chloorcaleium vond , in overeenstemming met een analyse van den Heer Hexmerser, die te Kota-Radja hetzelfde zout in hronwater had aangetroffen. XX. Mr. Prepers deelt mede, dat naar zijne waarneming de buitengewoon natte West-moesson, die dit jaar kenmerkt, ook buitengewoon gunstig schijnt te werken op de ontwik- keling der rupsen (Lepidoptera). Niet alleen dat eenige soorten thans hier te Batavia in buitengewone hoeveelheid voorkomen , en zoo of hinderlijk of ook voor de bloemenkweekerij schadelijk zijn, maar spreker kan verzekeren dat hij nog nimmer gedu- rende zijn veeljarig verblijf in Indië op zulk een schaal rupsen heeft kunnen kweeken als dit jaar het geval is. In de laatste weken had spreker voortdurend een getal van 70 à 80 soorten in kweeking. »Als men nu bedenkt”, zegt spreker, »dat, »200 al niet de mij nog onbekende alleen door mij gekweekt »worden, dit toch met de mij reeds bekende alleen dan het »geval is wanneer omtrent haar metamorphose of levenswijze, ^naar ik meen, nog iets nader moet worden onderzocht, en »ik zoo langzamerhand al het meer gewone goed ben gaan „kennen, dan moet dit getal bijzonder groot voorkomen. Als „voorbeeld hiervan kunnen vooral de dagvlinders (Phopalocera) rdienen. Onder dezen komen namelijk van sommige soorten ^de rupsen zoo veelvuldig voor dat een lepidopteroloog ze hier ^al zeer spoedig leert kennen, maar van de overigen wor- »den daarentegen, ook al zijn de vlinders zeer gewoon, de ^rupsen maar zelden gevonden. Zoo ben ik dan tegen woordig ^al zeer tevreden wanneer ik in een seizoen mijn waarne- mingen met één of hoogstens twee metamorphosen van dag- ^vlinders kan verrijken. Dit jaar heb ik er nu al een tiental "mij nog onbekende waargenomen en daaronder zeer zeldzame. »Telken dage worden mij door kinderen, die daarvoor een »kleine belooning krijgen, talrijke rupsen gebracht. Ook meen »ik op te merken dat van gemeene soorten buitengewoon groote ^exemplaren voorkomen. Vermoedelijk maakt de groote voch- 556 »tigheid van dezen Westmoesson de boombladeren waarmede ^de meeste rupsen zich voeden niet alleen overvloedig, maar »ook zeer voedzaam. »lk maak van deze gelegenheid gebruik om hier den heeren „eenige zonderlinge vormen van rupsen te doen bezichtigen „Het zijn die van Anonis subtilis Wark: en van twee Cocliopo- »dinen, de eene nog niet gedetermineerd, de andere Miresa »nitens (Wark)”. ХХІ. De Heer Vorverman doet een mededeeling omtrent het voorkomen van Fungi in de Artesische waterleiding. Zijne belangstelling werd namelijk getrokken door vlokkige aan- groeisels in de open goten die door artesisch water worden doorgespoeld, welke blijkbaar verschilden van de bekende aan- groeiing van zoetwater-wier of loemoet. Mikroskopisch onderzocht hleken de organismen, waaruit deze vlokken bestonden, in alles overeen te komen met de afbeeldingen en beschrijvingen in Europeesche werken van die lagere plantenvormen, die daar den naam gekregen hebben van Cladothrix dichotoma en Crenothrix polyspora, en die in Eu- ropa in de waterleidingen allengs geheele zoden uit kleinere vlokken aangegroeid, vormen, welke ten slotte die buizen ver- stoppen. Zij zijn beschreven о. a. door Кӣнх, die ze in 1872 in eenige waterleidingen in Silezié heeft aangetroffen. Te. Halle in Duitschland hebben deze organismen in de waterleidingbuizen zoo voortgewoekerd, en bleek de uitroeiing daarvan zoo onmogelijk, dat men zelfs nieuwe buizen heeft moeten leggen. Ook in Maagdenburg en Rijssel zijn deze organismen, en is hun onrustbarend snelle aanwas die de pijpen verstopt, waar- genomen. In Nederland heeft Dr. Coster, Inspecteur voor de keuring der voedingsmiddelen te Amsterdam, ze in het water der " Duinwaterleiding gevonden en zij zijn daar naauwkeurig be- schreven en bestudeerd door Prof. Hueco ре Vries. 551 De bedoelde organismen zijn dus volledig bekend , en Spreker acht het niet mogelijk, dat hij hier andere organismen voor de genoemde zou hebben aangezien. Volgens Europeesche onderzoekers zouden de kiemen waar- schijnlijk in de buizen komen uit het hennepwerk, bij het in elkander zetten der buizen gebruikt. En het verdient op- merking, dat ook hier werk van Europeesche hennep gebe- zigd is, wat de verschijning hier, zou verklaren. Ook het voorkomen van de slijmige vliezen en zoden in de eene huis, terwijl een andere daarvan vrij is, laat zich direkt verklaren door de onderstelling, dat het werk voor de eene ge- bruikt, de kiemen bevatte, terwijl dat in de andere toevallig daar- van vrij was. Zoo is in het reservoir op Passar Bahroe de uit- monding van een der twee aanvoerbuizen geheel begroeid en die van de andere aanvoerbuis daarvan geheel vrij bevonden. Het gevaarlijk organisme heeft zich echter blijkbaar reeds zeer verspreid, want er zijn door spreker talrijke fragmenten van gevonden in het afgetapte water uit een hydrant op. Petoeakan in de Benedenstad, op Petodjo nabij het kavalerie- kampement, en uit een bij de Kramatsbrug. In de open badplaats van Senin konden uit een der aanvoerbuizen, die nog niet lang geleden gereinigd was, met de hand vliezen van deze plantaardige aangroeijing in belangrijke hoeveelheid worden ver- wijderd. | XXII. Van de Leden-lijst worden afgevoerd de Heeren: EicHHoLTz , STENNEKES. Dr. FEIKEMA, v. SWIETEN. KLENKE , Dr. Beırüsz. E. Sresurec, . BLUMENTHAL. BLoKHUNS , v. RIEMSDIJK. VARKEVISSER , WENTHOLT. SCHÜSSLER , Horner. terwijl de Heer v. р. Р окв weder als Lid wordt aange- nomen. Verder worden benoemd de Н.Н. С. I. van SCHELLE, te Singkawang, en BanmrELDps, te Menado, tot gewone Leden. 558 Daar er niets meer te behandelen is, sluit Praeses de vergadering. Gelezen en goedgekeurd in de vergadering van 16 April 1885. v. D. Bure, President. S. Ficer , Secretaris. Vergadering der Directie, gehouden op 16 April 1885. Tegenwoordig de Н.Н. Dr. v. р. Bure. Janssen v. МААП, Dr. Treur, Dr. Sturrer, Dr. Cretier, Mr. PIEPERS, VERBEEK. VORDERMAN, SCHUURMAN, TEN BRUMMELER en Dr. Fier. I. De president opent de vergadering en heet de Heeren VERBEEK en SCHUURMAN, die heden voor het eerst de vergade- ring bijwonen, welkom. De notulen der vorige vergadering worden gelezen en na goedkeuring onderteekend. П. Van de ledenlijst worden afgevoerd de volgende Heeren. STORTENBEKER. R. S. Brox. BoENDER. VALKENHOFF. С. б. ре Beus. W. L. Hooman. terwijl tot lid worden benoemd de Heer S. H. Koorpers , te Japara en А. L. v. Hassett, te Batavia. HI. De vergadering benoemt op voorstel van den president met algemeene stemmen tot eerelid den Heer v. Dux, vroeger vice-voorzitter der directie. IV. Wordt gelezen een brief van de Ned. Ind. Maatschappij van Nijverheid en Landbouw, mededeelende dat in plaats van den Heer J. D. Donker Duyvis, de hoofdingenieur С. S. van Gruss met het toezicht op het g І lijk gebouw belast is. Wordt besloten = У дег касай ү. Nijverheid mede te deelen , dat de directie der 559 K. N. V. ten volle met de voorgestelde verandering genoegen neemt. V. Wordt gelezen een schrijven van de Holl. Maatschappij voor Wetenschappen te Haarlem dat die Mij. als subsidie voor het zoölogisch station op bescheiden voet wil bij dragen voor een som van f 300-—, over welk bedrag hij den Secretaris- penningmeester der maatschappij kan worden beschikt. Dit subsidie wordt door de directie met dankbetuiging aanvaard. VI. Wordt voorgelezen een extract uit het Register der Besluiten van den Gouv. Gen. dat het verzoek om subsidie van J 75— 5 maands voor het zoölogisch station in verband met den stand der fondsen voor uitgaven in het belang van kunsten en wetenschappen bestemd, voor geen inwilliging vatbaar is. VII. De president stelt, in verband met het voorgaande , voor om ter dispositie van Dr. Srumer te stellen ad maximum J 75—85 maands voor de instandhouding van het zoölogisch station. Aldus wordt besloten. VIII. Wordt besloten aan te schaffen het werk Dr. Meyer » Philippijnentypen." IX. De Heer Prepers doet mededeeling, naar aanleiding van de vraag of vlinders meermalen paren, van een door hem waargenomen herhaaldelijke paring van twee Syntomiden , die in een doosje waren opgesloten. Daar er niets meer aan de orde is, sluit de president de ver- gadering. Gelezen en goedgekeurd in de vergadering van 21 Mei 1885. VAN DER Bure, President. S. Fıser , Secretaris. Vergadering der Directie gehouden op 21 Mei 1885. Tegenwoordig de Н.Н. Dr. v. р. Bure, Janssen van RAAN, Dr. Sturmer, Scauurman, Dr. Оххех en Dr. Fiere. 560 Na lezing der notulen van de vorige vergadering, worden deze goedgekeurd en geteekend. Tot gewone Leden worden benoemd de Н.Н. Dr. Tm. vay Buuren, Ingenieur B. О. W. Semarang en A. P. Kuipers, Grif- fier bij den Residentie-raad te Soerakarta (Solo). Van de Ledenlijst worden gevoerd de Н.Н. Marcx en IpziNea. Wordt gelezen een brief van Dr. Tnzus, als begeleide- brief van een schrijven van de Heeren Rezinx & C°. mededeelende dat de aflevering van de granieten gedenknaald (Teısssmann), buiten toedoen van deze firma telkens vertraging ondervindt, veroorzaakt grootendeels door de wisselvallige weersgestelheid. welke het polijsten van het graniet belet. V. Ingekomen is: het verslag omtrent de Gouvernements kina-ondernemingen in Ned. Indië over 1884. Zal in het Tijdschrift worden opgenomen. VI. Ingekomen een verslag van den mijningenieur Stroop, omtrent de vorming van een eilandje op */ Februari 1885 in de Rawah Pening. Zal in het Tijdschrift worden opgenomen. ҮП. Op voorstel van Dr. Sturrer wordt besloten de eerste 15 jaargangen van het Jenaische Zeitschrift ter completeering aan te schaffen. Daar er niets meer aan de orde is sluit Praeses de vergadering. Gelezen en goedgekeurd in de vergadering van 18 Juni 1885. v. р. Bure, President. S. Fiere. Secretaris. Vergadering der Directie, gehouden op 18 Juni 1885. Tegenwoordig de Н.Н. Dr. v. p. Bure, Janssen v. Raan, Dr. Onnen, Mr. Piepers, ten BnuwwELER en Dr. Froee. Afwezig met kennisgeving de Н.Н. Dr. Treur. SCHUURMAN, ` VORDERMAN , VERBEEK, Dr. SLUITER. 561 L Na lezing der notulen van de Vergadering van 21 Mei 1885 worden deze goedgekeurd en geteekend. H. De voorzitter bericht de aankomst van het monument TErIJSSMANN. Ш. Afgevoerd als lid worden de Heeren. v. HEukKELOM , WARTENA, VOLKERT, Als lid worden aangenomen de Heeren. J. J. ро Croux. resident van Palembang. L. E. van Teun, geneesheer te Soekaboemi. IV. De president deelt mede dat bij de Ned. Ind. Vereeni- ging van Landbouw en Nijverheid een voorstel is ingekomen van den Heer Beck, tegenwoordig huurder van het woonhuis aan het gebouw der Vereeniging verbonden, waarbij deze zich wil verbinden voor den tijd van 5 jaar voor f 50 's maand meer, het huis te huren, mits een kamer bijgebouwd worde. De kosten hiervan zullen bedragen ongeveer f 2500. Ofschoon bij de Directie dienomtrent nog geen officieel schrijven is ontvan- gen, wordt toch besloten , om c.q. deze schikking goed te keuren. V. De Heer Piepers biedt namens het correspondeerend lid P. С. T. Sserrur aan een afdruk van > Un nouveau genre de Pyralides.” : Daar er niets meer aan de orde is, sluit Praeses de vergadering. ОЗЕКТИ Gelezen en goedgekeurd in de vergadering van 16 Juli 1885. v. р. Bure, President. S. Fieger, Secretaris. Vergadering der Directie gehouden op den 16" Juli 1885, _ ~ Tegenwoordig de Н.Н. Dr. v. p. Bure, Dr. Sen. Mr. Piepers, Dr. Onsen, TEN BrRUMMELER, VORDERMAN, Dr. Freer. 36 562 De vergadering wordt bijgewoond door den Heer Forges. Afwezig met kennisgeving Dr. Treur. I. De notulen der vorige vergadering worden, na lezing, goedgekeurd en geteekend. П. Van de Ledenlijst worden afgevoerd de Н.Н. STAVERMAN, A. Murperman , V. Berre, HARDENBERG , Piek, V. Brake. Ш. De voorzitter leest het door hem opgemaakt verslag over den toestand der Vereeniging over het jaar 1884 voor. IV. Wordt gelezen een schrijven van Mr. v. BAumnaver uit Haarlem, mededeelende dat het Ned. wetenschappelijk Centraal- bureau door wijlen zijn vader beheerd, thans is overgedragen aan Dr. P. P. C. Hoek te Leiden. Wordt voor kennisgeving aangenomen. V. Wordt gelezen een schrijven van den Heer Rossi, te Home, waarin wordt voorgesteld om eventueele geschriften over aardbevingen te ruilen. De aardbevings-commissie zal in dezen geest handelen. VI. Dr. Soen vraagt een afsluiting voor zijn zoölogisch station in het hoofdgebouw. De kosten zullen f 60 bedragen. Dit wordt toegestaan. ҮП. Dr. Srumer vraagt of »the Narrative of the Challenger" ook zal worden aangeschaft. Hiertoe wordt besloten. ҮШ. Dr. Srurrer deelt mede dat hij een schrijven heeft gericht aan de Kon. Akad. v. Wetenschappen, met verzoek der Regeering een voorstel te doen om, nu de gelegenheid klaar is, jonge natuuronderzoekers, in plaats van naar Napels, ook eens hierheen te zenden. In dienzelfden geest heeft hij een oproeping geplaatst in den Zöologische Anzeige en in Nature. IX. Mr. Piepers laat zien een fraai geteekende рор, benevens тетти ta) aen br et a Ste CE CIS T za aa a an ee ua nn RENE ER eha er hl gee Sn 565 het sluipwespje daaruit te voorschijn gekomen, hem door den Heer Vorperman toegezonden. X. De Heer Vorperman, de Wijnkoopsbaai en andere plaatsen bezocht hebbende, deelt eenige bijzonderheden mede omtrent door hem onderzochte Hindoe-monumenten , heete bronnen , waar- van de temperatuur 95? C. was; met dit water gevulde flesschen zullen aan Dr. Cretier ter onderzoeking worden aangeboden. Verder laat de Heer Vorperman nog zien een bijzonder lange korstmos (Angin). Ook vond hij bij zijn dreggingen een kleine krab, die dit bijzondere had, dat haar achterpooten met haken waren voorzien, waarmede blijkbaar ter bescherming een of andere schelp boven het lichaam wordt gehouden. Een bijzonder geval van mimicry werd waargenomen bij een sprinkhaan, die geheel en al den vorm vertoonde van de knop- pen der boomen, waarop hij voorkomt, hetwelk aanleiding geeft tot het geloof van de inlanders dat sommige boomen sprinkhanen voortbrengen. Daar er niets meer aan de orde is, sluit de Voorzitter de vergadering. Gelezen en goedgekeurd in de vergadering van 20 Augustus 1885. v. р. Bure, President. S. Ficer, Secretaris. Vergadering der Directie, gehouden op 20 Augustus 1885. Tegenwoordig de Н.Н. Dr. v. р. Bure, Janssen van Raan, Dr. Suen. Dr. Treus, Mr. Piepers, Vorperman, Dr. ONNEN, Dr. Eeer - afwezig met kennisgeving de Heer VERBEEK. L Na lezing van de notulen der Vergadering van Juli worden deze, na eenige wijziging, goedgekeurd en geteekend. 564 П. Tot leden der Vereeniging worden benoemd de Heeren Max Wiepemann, apotheker te Semarang M.M. Sımons » » Kota Radja. UI. Wordt gelezen eene dankbetuiging van den Heer Р. van Dux, voor zijn benoeming tot eerelid der Vereeniging. IV. Wordt gelezen een missive van den Directeur van Onderwijs, Eeredienst en Nijverheid, verzoekende om mede le deelen of het gewone gouvernements-subsidie voor het jaar 1887 door de Vereeniging al dan niet zal kunnen worden ontbeerd. Den Secretaris wordt opgedragen te antwoorden, dat dit subsidie nog steeds dringend noodig is. V. Wordt gelezen een schrijven van den Heer A. pr JAGER, te Branggah, mededeelende dat hem voortdurend van wege de Vereeniging brochures etc. worden toegezonden, alsmede dat hij zich tot zijn verwondering ook als medewerker van de aardbevings-commissie genoemd zag; voorts verzoekende hem iemand te willen noemen, met wien hij over eenige physische onderwerpen zou kunnen correspondeeren. Wordt besloten den Heer pe Jacer mede te deelen, dat hij zich schriftelijk verbonden heeft als medewerker van de aard- bevings-commissie, en hem als bewijs daarvoor het door hem in der tijd ingezonden billet te retourneeren; voorts, mede te deelen, dat Dr. Oxsen bereid is om met den Heer pr Jacer over physische onderwerpen te correspondeeren. VI. Mr. Berens doet de volgende mededeelingen. 1°. merkt hij op dat het in Europa steeds de gewoonte is om, bij het vermelden der vangst van vlinders, ook den datum mede te deelen, waarop die is geschied. Uit die data kan namelijk de tijd worden gekend waarop elke soort in den volmaakten of onvolmaakten vorm voorkomt, en hieruit kunnen dan wederom worden afgeleid gevolgtrekkingen omtrent het aantal generatiën van zulk een soort per jaar, omtrent den duur der gedaanteverwisseling, enz. enz., in één woord omtrent verschillende omstandigheden harer levensgeschiedenis. De Heer Pırrers had die gewoonte in Indië nimmer nauw- 565 | keurig gevolgd, daar hij steeds meende dat аап zulke waar- nemingen weinig waarde mag worden toegekend. daar vele soorten over het gansche jaar door voorkomen in ongeregeld elkander opvolgende, in haar duur van toevallige omstandighe- den afhankelijke, generatiën. Onlangs werd hij in die meening versterkt door een toeval- lige waarneming omtrent het voorkomen van vlinders midden in den drogen moesson en wel nu onlangs, terwijl men in een zeer drogen tijd verkeerde, en dan ook de gansche natuur daarvan de duidelijke kenmerken droeg. In een paar uren toch zag hij in den beperkten omtrek van het erf achter zijn woning, thans ook zeer door de hitte verschroeid , niet minder dan 26 soorten van dagvlinders en wel: 4 soorten van Euploea , 2. » » Danais, 1 » » Cylla e 1 » » Yphtima $ 1 » » Mycalesis 5 1 » » Precis » 1 » » Junonia š 1 » » Miletus, -—' » Lycaena , LE уу» » Pieris, Ali. 9 » Cathaemia, i5» » Hebomoia , io s » Callidryas , A. > » Terias, Ki * x Papilio, voorts vlogen in de laatste dagen zijn woning in: Acherontia Satanas, Chaerocampa, Phoenyx en verscheidene andere soorten Heterocera , Noctuae, Bombyces , Geometrae en Microphera. Uit dit ‘alles in zoo korten tijd, zonder eigenlijk zoeken op zoo beperkt terrein midden in den droogsten tijd waargenomen , blijkt toch wel, dat ook dan nog een menigte Lepidopteren voorkomen en niet als overblijvende , den aanstaanden regentijd afwachtende 566 gelijk de overwinterende vlinders in Noord-Europa, maar in de volle uitoefening hunner levensfunctién. Met den Europeeschen winter laat zich derhalve de droge moesson hier , wat de vlinders betreft , nog geenszins vergelijken, al is het dan ook waar, dat zij dan in veel geringer aantal aanwezig zijn dan gedurende den regentijd. 2°. deelt de Heer Pıerers mede, dat het hem onlangs door kweeking uit de rups gebleken is, dat de door Horsrrerp als een nieuwe vlinder-soort van Java bekend gemaakte Terias Sari, welke sedert bepaaldelijk door SxeLLen van VoLLENHOVE voor een variëteit van Terias Hecabe werd gehouden, inderdaad een afzonderlijke soort is. Hij vertoont den leden exemplaren van beide soorten der twee sexen, en daarbij een vrouwelijk exem- plaar van de laatst genoemde, hetwelk dicht aan Terias nadert , en knoopt daaraan eenige beschouwingen vast over de vraag of dit als mimicry dan wel als atavisme moet worden aangemerkt, alsmede over het dimorphisme bij de vrouwelijke exemplaren van meerdere Indische vlinders. omtrent hetwelk hij de gissing oppert, dat daarbij ook wellicht atavisme als de ware oorzaak moet worden beschouwd van sommige verschijnselen, die thans gewoonlijk aan mimicry worden toegeschreven. VII. De voorzitter deelt mede, dat de verbouwing van het woonhuis van den Heer Beck thans zijn beslag heeft verkregen. УШ. De commissie voor het gedenkteeken Tessmann deelt mede dat de onthulling op Vrijdag 4 September zal plaats hebben. Daar er niets meer aan de orde is, sluit Praeses de Vergadering. Gelezen en goedgekeurd. in de Vergadering van 17 September 1885. v. р. Bure, President. S. Ficee, Secretaris. Vergadering der Directie, gehouden op Donderdag 17 September 1885. Aanwezig Н.Н. Dr. v. p. Bure, Dr. Suen. Mr. Piepers, SCHUURMAN, Dr. Onnen en Dr. Fuere. 567 I. Na lezing der notulen van de vorige vergadering worden deze goedgekeurd en geteekend. П. Wordt gelezen een schrijven van den Heer ne Jacer, met verzoek om eenige inlichtingen omtrent galvanische inductie- verschijnselen. De Secretaris wordt verzocht dit schrijven te beantwoorden. III. Ten geschenke is ontvangen van de firma Korrr & C°. te Batavia sde Atlas van Ned. Indië door Havenca’’, voor welk geschenk de voorzitter bereids den dank aan genoemde firma heeft betuigd. IV. Van de Ledenlijst worden afgevoerd de Heeren. Dr. ARNTZENIUS, Dr. Beren, terwijl als Lid wordt aangenomen de Heer P. vos Stracuwitz te Amoerang, Celebes. V. De voorzitter deelt mede, dat de onthulling van het monument van Teıssswann is geschied op Vrijdag 4 September in tegenwoordigheid van Z. E. den Gouverneur-Generaal ; de K. N. V. was daarbij gerepresenteerd door de Heeren Dr. v. n. Bure, Dr. Sturrer, Dr. Trevs, Dr. Baver, Dr. УЕВВЕЕК en Dr. Fiore, terwijl de Maatschappij van Landbouw en Nijverheid daarbij werd vertegenwoordigd door de Heeren v. n. Kemp en Krssren. VI. Dr. OwsEN geeft zijn voornemen te kennen om op de eerstvolgende Algemeene Vergadering een korte voordracht te houden over de verschijnselen in de Crookessche buizen. VH. Mr. Prerers vertoont den kop van een batjing, met sterk vergroeide en uitgegroeide tanden, welke uit de onderkaak komende tot boven in den schedel reiken, zóó dat het dier zich zelf bezwaarlijk van voedsel heeft kunnen voorzien. Verder vraagt de Heer Pırrers met het oog op den buiten- gewoon drogen oostmoesson, of het verschijnsel der trekkende vlinders in 1877 waargenomen, zich ook dit jaar misschien niet zal herhalen, en spreekt den wensch uit, dat de aandacht der Leden hierop worde gevestigd, bijv. door een kleine mededeeling in de eerstvolgende aflevering van het Tijdschrift. 568 Verder wijst de Heer Prerers er op dat de Danais Plexippus,. voorkomende op de Oesoes Ajam, deze plant in zeer korten tijd geheel kaal vreet, en vraagt hoe onder dergelijke omstandig- heden zulk een plant kan blijven voortbestaan. De voorzitter vermoedt dat er dan misschien wel een of ander insect zal zijn, dat zich met de bedoelde rupsen voedt en zoo het evenwicht hersteld wordt. | Daar er niets meer aan de orde is, sluit de Voorzitter de Vergadering. Gelezen en goedgekeurd in de Vergadering van 15 October 1885. v. р. Bure, President. S. Frere, Secretaris. Vergadering der Directie gehouden op 15 October 1885, Tegenwoordig de H.H. Dr. v. ». Bure, Dr. Srumer, Dr. Onnen, Mr. Prepers, SCHUURMAN, TEN BRUMMELER en Dr. Ficer. L Na lezing der Notulen van de vorige vergadering, wor- den deze goedgekeurd en onderteekend. П. Van de Ledenlijst worden gevoerd de Н.Н. J. у. SELM, G. A. pe Lance, IH. Ingekomen is een schrijven van den Secretaris der Ver- eeniging tot bevordering der Geneeskundige wetenschappen in N. I. met verzoek om de afdeeling H., Medische Wetenschappen, van de Bibliotheek der Kon. Nat. Vereeniging in bruikleen te willen afstaan aan genoemde Geneeskundige Vereeniging , waar- door de vereenigde bibliotheken dier Vereeniging, van den militair-geneeskundigen Dienst en van het Bataviaasch Ge- nootschap van Kunsten en Wetenschappen een belangrijke aanwinst zouden ondergaan. 069 Wordt besloten. der Vereeniging te antwoorden, dat de di- rectie der K. N. V. bereid is de afdeeling H. in bruikleen af te staan, met uitzondering van die boekwerken, welke in de Bibliotheek der K. N. Vereeniging niet mogen ontbreken. IV. Namens eenige leden wordt de wenschelijkheid betoogd om meer levendigheid aan de directie-vergaderingen bij te zetten. Dit doel zou zijn te bereiken bijaldien de dirigeerende Leden zich verplichtten om beurtelings een korte voordracht te houden of een mededeeling te doen over het een of ander, waarmede zij zich speciaal bezighielden. . De vergadering meent, dat men niet verder kan gaan de groote wenschelijkheid hiervan uit te spreken. De secretaris wordt ` verzocht hiervan aan de afwezige Dirigeerende Leden per circulaire kennis te geven, en er op te wijzen dat bedoelde voordrachten in ’t algemeen niet in het Tijdschrift der Vereeniging behoeven te worden opgenomen. V. De thesaurier deelt mede, dat de verbouwing van het woon- huis welke op f 2500 geraamd was, wel f 5500 zal kosten. VI. In aansluiting aan eene vroegere mededeeling verhaalt Mr. Piepers, dat thans na de langdurige droogte het aantal der door hem te zijnen huize waargenomen vlindersoorten wel niet 400 groot meer is, maar toch nog wel de helft van het in der tijd door hem waargenomen aantal bedraagt. Mr. Piepers herinnert verder er aan, dat bij Reptilen en Amphibiën weinig liefde der ouden voor hunne jongen wordt waargenomen. Hij deelt nu eenige gevallen mede door hem waar- genomen bij tokkeh's en padden , waaruit blijkt , dat het boven- genoemde niet onvoorwaardelijk voor waar moet worden aan- genomen. Dr. Suen zegt, dat liefde voor de jongen bij de adders wel bekend en waargenomen is. ҮП. Dr. Оххх brengt ter tafel een voor het tijdschrift ingezon- den stuk van den Heer v. Disse over Klierspleten, welk stuk in handen der H.H. Srurren en Trevs ter beoordeeling wordt gesteld. 570 Daar er niets meer aan de orde is, sluit Praeses de Vergadering Gelezen en goedgekeurd in de Vergadering van 19 November 1885. v. D. Bure, President. S. Fiere, Secretaris. Algemeene Vergadering gehouden op Donderdag 19 November 1885. Tegenwoordig het eerelid de Heer EpELING en de dirigeerende Leden Dr. v. р. Bure, Janssen v. Raat, VoRDERMAN, Dr. v. р. Stok, Mr. PiEPEns, Dr. Verseex, Scavurman, Dr. Cretrer en Dr. Fieree. Behalve deze waren verscheidene gewone Leden ter algemeene Vergadering verschenen. Zelfs werden eenige dames onder het Auditorium opgemerkt. De notulen der vorige algemeene Vergadering gehouden op Donderdag 18 December 1884, reeds goedgekeurd op de Bestuursvergadering van Donderdag 15 Januari 1885, worden door den Secretaris voorgelezen. De Voorzitter doet een kort verslag over den toestand der Vereeniging, zoowel als over hetgeen door de Vereeniging gedaan is tot bevordering der natuurkundige wetenschappen. Hij wijst in het bijzonder op het welslagen van het kleine zoölogische station door Dr. Step in het gebouw der Ver- eeniging in werking gebracht en gehouden, op de uitbreiding der bibliotheek, vooral in natuurhistorische richting, op het tot stand brengen van het monument voor Terssmann in s’ Lands plantentuin te Buitenzorg, enz., en op het voornemen der dirigeerende Leden om aan de Directie-vergaderingen meer levendigheid bij te zetten door het houden van kleine voordrach- ten over natuurwetenschappelijke onderwerpen. Hierna verzoekt de President den Heer Dr. Оххх ееп aanvang te willen maken met de door hem toegezegde voordracht. Dr. Oxsen begint met te vertoonen den Radiometer van 571 Crookes en, na een korte uiteenzetting van de moleculaire gastheorie, beantwoordt hij de vraag, onder welke omstandig- heden het molentje in Crookes’ Radiometer zich in beweging zal zetten. Vervolgens brengt spreker in herinnering wat er in de zoogenaamde Geisslersche huizen te zien valt onder den invloed van een inductievonk, en laat hij eenige dier toestellen zien. Crookes bracht de verdunning in die buizen tot een veel hoogeren graad, en nam toen verschijnselen waar, welke hem aanleiding gaven tot het bestaan van een zoogenaamden vierden aggregatie- toestand te besluiten. De meest opmerkenswaardige eigen- schappen der stralende materie waren: de rechtlijnige bewe- ging, de mechanische thermische, fluoresceerende en phosphores- ceerende werking en de beweging onder den invloed van een magneet. Spreker vertoonde een aantal der zoogenoemde Crookessche huizen, waarbij de moleculaire schaduwen, het molentje, dat zich onder den invloed der stralende materie in beweging zet, en de beide gelijktijdig in werking zijnde toestel- len, in het eene waarvan de lucht slechts tot het gewone vacuüm verdund was, terwijl in het andere de lucht veel sterker verdund was, geen geringe belangstelling opwekten. Spreker eindigde met in herinnering te brengen, dat volgens berekening van Јонмѕтох Stoney zelfs in die sterk verdunde ruimte het aantal moleculen in een cubieken centimeter nog wel 1000 trillioen bedraagt, zoodat men zelfs bij zulk een ver- dunning nog ver van het volmaakt luchtledig verwijderd is. De voorzitter dankt Dr. Onnen voor de door hem genomen moeite en voor zijn interressante voordracht. Daar er niets meer aan de orde is, sluit Praeses de algemeene vergadering. Gelezen en goedgekeurd in de Directie-vergadering van 17 December 1885. v. р. Bure, President. S. Fıser, Secretaris, 572 Directie-Vergadering gehouden op 17 December 1885, Tegenwoordig de Heeren Dr. v. р. Bure, Janssen v. Raam, Dr. Stuster, Mr. Piepers , Dr. Onnen, Dr. v. n. Stok, VORDERMAN , TEN BRUMMELER en Dr. Ficee, benevens verscheidene gewone Leden der K. N. V. : -Na lezing der Notulen van de vorige vergadering in October gehouden, worden deze goedgekeurd en onderteekend. De notulen der algemeene Vergadering van de Leden der K. N. V., in November gehouden, worden eveneens, na lezing en goedkeuring, door president en secretaris onderteekend. ` I. Van de Ledenlijst worden gevoerd de Heeren: Тн. Piper. Kramer. v. р. Dussen. H. J, Meertens. terwijl tot gewone Leden worden benoemd de Heeren J. Hupers .van AssENRAAD, officier van gezondheid te Nanga Badouw. А. С. v. Ruiven, leeraar Gymnasium Willem Ш te Batavia, A. ре Jeep. administrateur te Branggah (Wlinggi). H. J. Worrr, apotheker te Batavia. G. H. Haasken, idem te Batavia. U. Dr. Оххх brengt ter tafel een hem voor het Tijdschrift aangeboden stuk van den Heer Hissink, getiteld Telephonia. Wordt gesteld in handen van de Heeren тех BRUMMELER en Onnen ter beoordeeling. Nog wordt door Dr. Onnen overgelegd een schrijven van den Heere E. van Acker, bevattende een beschrijving van door dezen waargenomen kringen en bijzonnen aan den hemel. Wordt gesteld in handen van de Heeren v. p. STOK en Fickk. | Ш. Mr. Piepers zegt, dat niettegenstaande de oproeping in һе! tijdschrift, geen berichten omtrent trekkende vlinders zijn in- gekomen, zoodat zijn vermoeden, als zou dit verschijnsel in c ci verband staan met bijzonder droge jaargetijden, ditmaal niet bevestigd wordt (*). Dr. Sturmer vraagt sanctie voor twee uitgaven voor de bibliotheek; 1° voor verhooging der boekenkasten, 2° om op de auctie van den Heer Kroon, voor een exemplaar van het tijdschrift / 20 te bieden. Wordt toegestaan. V. Daar volgens het Reglement op de laatste Bestuurs-verga- dering van elk jaar de functionarissen aftreden, wordt over- gegaan tot het kiezen van dignitarissen voor het volgende jaar. De uitslag is dat alle worden herkozen. VI. Thans houdt Dr. v. ». Bure de aangekondigde voor- dracht »over Bacteriologie.”’. 