Biblia Sacra, dat is de geheele Heilige Schriftuer bedeeld in het Oude en Nieuwe Testament; deze uitgaef vervat alle de boeken van het Oude Testament die in den Hebreeuwschen tekst zyn
6 Door den mond van twee of dry getuigen zal hy sterven, die gedood zal worden. Nie- mand worde gedood, als er maer een tegen hem getuigenis spreekt. 7 De hand der getuigen zal de eerste zyn om hem te dooden, en dan zal de hand van het ander volk ten laetste daer toe gedaen worden : dat gy het kwaed moogt weg doen uit het midden van u. 8 Is het zake dat gy ziet, dat eenig vonnis by u zwaer en twyfelachtig is, tusschen bloed en bloed, zaek en zaek, lazery en la- zcrv : en dat gy ziet dat de woorden der regters binnen" uwe poorten verscheiden zyn, zoo staet op en reist opwaerts ter plaetsc welke den Heer uw God verkoreu zal hebben. 9 En gy zult komen by de priesters van het geslacht der Levieten, en tot den regter dei 'in dien tyd wezen zal : en gy zult van hen vragen, en zy zullen u de waerheid van het vonnis zeggen. 10 En gy zult doen al dat zy u zeggen, die overste zyn van die plactsen welke den Heer verkoren zal hebben, en dat zy u leeren zullen 11 Naer zyne wet; en gy zult hun vonnis volgen en niet bezyden afgaen ter regter of iet slinker hand. 12 Maer zoo wie zich verhooveerdigt niet willende onderdanig wezen des priesters geboden die dien tyde den Heer uwen God 'dient, en des regters vonnis, die mensen zal sterven, en gy zult het kwaed wegdoen uit Israël : 13 En al het volk dit hoorende zal vreezen, op dat niemand voortaen door hooveerdy opgeblazen worde. 14 Als gy in het land zult gekomen zyn, welk den Heer uw God u geven zal, en gy dat bezeten en daer in gewoond zult heb- ben, en dan zeggen zult : Ik zal eenen ko- ning over my stellen, gelyk alle natiën rondom hebben : 15 Zoo zult gy dien stellen denwelken den Heer uw God kiezen zal uit het getal van uwe broeders. Gy zult geenen mensen mo- gen koning maken die van een ander volk is, die uw'broeder niet is. 16 En als hy zal gesteld zyn, zal hy voor zich de peerden niet vermenigen, noch hy zal het volk in Egypten niet weder leiden, verhooveerdigd door het getal der ruitery, byzonder want den Heer u bevolen heeft dat gy geenszins meer zoudt door den zelf- den weg weder keeren. 17 Hy zal niet zeer vele huisvrouwen heb- ben, die zyn gemoed mogten aenlokken, noch ook geen onmetelyke gewigten van zilver en goud. 18 Maer als hy in den stoel zyns ryks ge- zeten zal zyn, zoo zal hy voor zich beschry- ven het tweede regt van deze wet in eenen boek, nemende het voorschrift van de pries- ters des Levietschen stams, 19 En hy zal het by zich houden, en lezen alle de dagen 'zyns levens, op dat hy den Heer zynen Godleere vreezen, en bewaren zyne woorden en ceremoniën die in de wet geboden zyn. " 20 En zyn hert zal door hooveerdy niet verheven worden over zyne broeders, noch hy zal niet afwyken ter regter of ter slinker zydc, op dat hy langen tyd regeren mag, hy en zyne zonen over Israël. KAPITTEL XVIII. DE priesters en Levieten en alle die van dien zelfden geslachte zyn, zullen geen deel of erfelykheid hebben met de anderen van Israël, want zy zullen des Heeren sa- crificiën en zyne offeranden eten, 2 En zullen anders niet ontvangen van hunner broeders bezitting : want den Heer is zelve hunne erve, gelyk hy hun gezeid heeft. 3 Dit zal der priesters regt zyn van den volke, en van den genen die slagtofferan- den offeren : het zy"of zy een rund of een schaep offeren, zoo zullen zy den priester geven de schouder en de maeg : 4 De eerste vruchten van het gracn, wyn, en olie, en een deel der wollen van het schcersel der schapen. 8* 11 ET BOEK DEUTERONOM1UM, XIX. 178 b Want hem beeft den Heer uw God verko- ren uit alle uwe geslachten, dat hy staen zoude, en dienen den naem des Hecren, hy en /vne kinderen in de eeuwigheid. 6 ls het zake dat er een Leviet gegaen is uit eene van uwe steden, van geheel Israël daer hv in woont, en dat hy komen wilt,bo- geerende de plaetse, welke den Heer verko- ren zal hebben, 7 Zoo zal hv dienen in den naem des Hee- ren zyns Gods, gelyk alle zyne broeders de Levieten, die ter dier tyde staen zullen voor den Heer. 8 Het zelfde deel der spyzen zal hy ontvan- oen, dat de andere hebben : zonder het gene dat men hem schuldig is in zyne stad van zvns vaders erfvolging. 0 Als sy zult gekomen zyn in het land welk den Heer uw God u geven zal, zoo wacht u dat gy niet wilt navolgen de afgrys- selvkheden van dien volke. 10 En dat er niemand onder u gevonden worde, die zyn zoon of dochter loutere, leidende die "door het vuer : of die iets vraegt van de waerzeggers, en droomen of vogelenzang bediedsel waerneemt : noch daer zv tóoveraer, 11 Of tooverdichter, noch die raed vragc van de tooverslangen, of voorzeggers, of die van de dooden de waerheid vragen. 12 Want al deze dingen zyn den Heer al- grysselyk, en om alzulke boosheden zal hy deze lieden vernielen tot uwe inkom- sten. 13 Gy zult volmaekl wezen en zonder smet met den Heer uwen God. 14 Deze lieden, derwelker land gy bezit- ten zult, hooren naer vogelgeschrei-bedie- ders, en voorzeggers : maer gy zyt anders eeleerd van den Heer uwen God. 45 Den Heer uw God zal u eenen PROFEET verwekken uit uwen volke, en uwe broe- ders, myns gelyk : dezen zult gy hooren, 16 Gelyk gy van den Heer uwen God be oreert hebt te Horeb, als de menigte verga derd was, en gy zeide : lk zal voortaen niet meer hooren des Heeren myns Gods stem, en dit overgroot vuer zal ik niet meer zien, dat ik niet sterve. 17 En den Heer zeide tot my : Zy hebben het al wel gezeid. 18 Ik zal hun eenen Profeet verwekken uit het midden van hunne broeders, uws ffelyk, en ik zal mvne woorden in zynen mond stellen, en hy zal tot hen spreken al dat ik hem gebieden zal. 19 En zoo wie zyne woorden die hy in mynen naem spreken. zal, niet zal willen hooren, daer zal ik wreker af zyn. 20 Maer een profeet die door vermelelyk- heid verargerd wilt spreken in mynen naem, dat ik hem niet heb bevolen te zeggen, of uit den naem der vreemde goden, dien zal men dooden. 21 Maer is het dat gy door heimelyke ge- dachten antwoordt : Hoe zal ik mogen ken- nen Avelk woord dat den Heer niet gespro- ken heeft? 22 Zoo zult gy dat teeken hebben : Zoo wat die profceUn den naem des Heeren te voren zeidt hetwelk niet geschiedt : dal heeft den Heer niet gesproken, maer de profeet heeft dat versierd door de opge- blazendheid zyns herten : en daerom zult gy hem niet vreezen. KAPITTEL XIX. A LS den Heer uw God zal de heidenen i\_ verdorven hebben, wiens land hy u geven zal, en als gy het zult bezitten, en in hunne steden en huizen woonen : 2 Zoo zult gy voor u dry steden uitschei- den in het midden des lands, dat den Heer uw God u geven zal tot bezitting, 3 Banende neerstiglyk de wegen : en gy zult uw geheel land deelen in dry gelyke deelen : op dat een mensch die vlugtig is, om eenen doodslag, naby hebbe, daer hy onlgaen mag. 4 Dit zal het regt wezen van eenen vlugti- gen doodslager, wiens leven behouden zal worden : Zoo wie zynen naesten onwetens geslagen heeft, en dat men niet kan toonen dat hy gisteren of eergisteren daer tegen eenigenhaet gehad heeft : 5 Maer dat hy simpelyk met hem in het bosch gegaen is om hout af te houwen, en in het afhouwen des houts de byl uit zyne hand gevlogen is, en hetyzer uit den steel vallende zynen vriend geraekt, en dood geslagen heeft : deze zal vlieden tot eene van de voorzeide steden, en leven : 6 Op dat by aventuren den naesten van den genen wiens bloed gestort is, uit rouw- moedigheid verwekt, hem niet vervolge en grype, ware het dat den weg verre ware, en sla de ziel van hem die des doods geene schuld heeft : want men toont dat hy te voren tegen hem die dood geslagen is, geenen haet heeft gehad. 7 Daerom gebied ik u dat gy dry steden bedeelet gelykelyk verre van malkander. 8 Maer als den Heer uw God uwe palen zal verbreid hebben, gelyk hy uwen vade- ren gezworen heeft, en u zal gegeven heb- ben al het land welk hy hun beloofd heeft, 9 (Is het nogtans alzoo dat gy zyne gebo- den onderhoudt, en doet het gene dat ik u heden gebied, dat gy den Heer uwen God bemind't en wandelt in zyne wegen ten allen tyde) dan zult gy u daer toe doen dry an- HET BOEK DEUTERONOMIUM, XX. 479 dere steden, en zult het getal van de voor- zeide dry steden dubbelen : 10 Dat er geen onnoozel bloed gestort worde in het midden des lands, welk den Heer uwen God u zal te bezitten geven, op dat gy des bloeds niet schuldig wordet. 11 Maer is het dat er iemand is die haet hebbende tegen zynen naesten , listen legt zynen leven, en opstaende dien slaet, en dat die sterft, en dat hy dan vliedt tot eene van de voorzeide steden, 12 Zoo zullen de ouderen van die stad uitzenden, en hem trekken uit de vlugt- stede, en hem leveren in de handen van zyn naeste maegschap, wiens bloed gestort is, en hy zal sterven. 13 Gy zult zyns niet ontfermen, en zult het onnoozel bloed uit het midden van Israël wegnemen, op dat u wel zy. 14 Gy zult tot u niet nemen of verstellen de palen van uwen naesten, welke uwe voorzaten gesteld hebben in uwe bezittin- gen, welke den Heer uw God u geven zal in het land dat gy zult ontvangen om te bezitten. -15 Geen getuigen zal alleen opstaen tegen iemand, het zy^ van wat zonde of misdaed dat het is : maer in den mond van twee of dry getuigen zal alle woord staen. 16 Is het zake dat er een valschen getui- gen tegen eenen mensen opstaet, hem aen- tygende eenige overtreding, 17 Zoo zullen zy beide dien de zaek aen- gaet voor den Heer staen, voor het aenschyn der priesters en regters die ten dien tyde zyn zullen. 18 En als zy zeer neerstiglyk onderzoe- kende bevonden hebben dat den valschen getuigen een logen gezeid heeft tegen zynen broeder : 19 Zoo zullen zy hem wederom doen gelyk hy zynen broeder gedacht had te doen, en gy zult het kwaed weg doen uit het midden van u : 20 Op dat de andere dit hoorende mogen vrees hebben, en geenszins zulke dingen durven doen. 21 Gy zult zyner niet ontfermen, maer gy zult eischen ziel om ziel, oog om oog, tand om land, hand om hand, voet om voet. KAPITTEL XX. ÏS het dat gy ten oorloge trekt tegen uwe vyanden^en ziet het rosvolk en wagens, en de menigte des heirs van de vyanden grooter dan gy hebt, zoo zult gy hen niet vreczen : want den Heer uw God is met u, die u geleid heeft uitliet land van Egypten. 2 En als nu den stryd nakende is, zoo zal den priester staen voor het heir, en aldus zeggen tot den volke : 3 Hoort, Israël, gy strydt heden tegen uwe vyanden, laet uw hert niet vervaerd wezen, wilt niet vreezen, wilt niet wyken, noch ontziet hen niet : 4 Want den Heer uw God is in het midden van u, en hy zal voor u tegen uwe weder- party stryden, om u uit het perykel te ver- lossen. 5 En de hoofdmannen zullen ook door eiken hoop, dat al het heir hoore, uitroe- pen : Wie is er die een nieuw huis getim- merd heeft, en het nog niet gewyd heeft? Die ga weg, en keere wederom in zyn huis, dat hy by aventuren in den stryd niet sterve, en dat een ander het wyde. 6 Wie is er die eenen wyngaerd geplant heeft, en dien nog niet gemeen gemaekt heeft, daer een iegelyk zoude mogen af eten ? Die ga weg, en keere wederom in zyn huis, dat hy by aventuren in den stryd niet sterve, en dat een ander man zyn officie niet onderga. 7 Wie is er die zich aen eene vrouw ver- loofd heeft en die nog niet tot eene huis- vrouw genomen heeft ?*Die ga weg, en keere wederom te huiswaerts, dat hy by aventuren in den stryd niet sterve, en een ander haer neme. 8 Als dit gezeid is, zoo zullen zy de andere dingen nog daer toe zeggen, en spreken tot den volke : Is er iemand die bloode is, en vervaerd van herte? Die ga weg, en keere wederom naer zyn huis, dat hy de herten van zyne broederen niet vervaerd make, gelyk hy met vrees vervaerd is. 9 En als de hoofdmannen des heirs zwygen en al volzeid hebben zullen, zoo zal een iegelyk zynen hoop ten stryde bereiden. 10 Als gy komt om eene stad te bevechten, zoo zult gy haer eerstmael peis bieden. 11 Is het dat zy dien ontvangt, en u de poorten open doet, zoo zal al het volk dat er in is, behouden zyn, en u dienen onder tribuet. 12 Maer is het dat zy geen verbond maken wilt en tegen u oorlog aenneemt, zoo zult gy ze bestormen. 13 En als den Heer uw God de stad in uwe hand geleverd zal hebben, zoo zult gy alle manspersoonen die daer binnen zyn, dood- slaen met het scherp van den zweerde, 14 Zonder de vrouwen en kinderen, en het jokvee met de andere dingen die in de stad zyn. Allcden roof zult gyden heire deelen, en gy zult eten van uwer vyanden roof, denwelken den Heer uw God u gegeven zal hebben. 15 Aldus zult gy doen allen den steden die zeer verre van u gelegen zyn, en niet zyn van de steden die gy tot eene bezitting ont- vangen zult. II KT BOEK DEUTERONOM1UM, XXI 180 •16 Maer van de steden die n zullen gege- ven worden, /uit gy geenszins iemand laten leven :. 17 Maer gy /uit ze dooden met het scherp van den /.weerde : Te weten de Hethitcrs, (Mi Amorrhiters, en Ghananilers, Pheresi- ters, en Heviters en Jebusiters, gelyk den Heer uw God u geboden heeft : 18 nat zy bv aventuren niet leeren doen alle de atVvrvsselvkheden , die zy hunne goden gedaen hebben : en dat gy zondigt lèeen den Heer uwen God. 10 Vis gy ecne stad langen tyd belegget, en met sterkte omlegget, om die te winnen, zoo zult gy de hoornen niet afhouwen daer men af eten mag, noch gy moet het land met bylen rondom niet verderven : want het is 'een hout en geen mensch, noch het kan het getal niet vermeerderen der gener die tegen u stryden. 20 Maer zyn er eenige oostelooze boomen, maer wilden bekwaem tot andere gebrui- ken houwt die af, en mackt daer ai schut- geweer, tot dat gy de stad ingenomen hebt, die tegen u strydt. KAPITTEL XXI. WANNEER een dood ligchaem gevonden is van eencn gedooden mensch, in het land welk den Heer uw God u geven zal, en men niet welen zal wie des doodslags schuld heeft, 2 Zoo zullen uwe ouderen en regters uit- oaen, en meten van de plaets des doode figch'aems, tot alle de steden die daer m het ronde omtrent liggen : •3 En welke stad zy zien zullen dat die plaets allernaest is, dier stadouderen zullen nemen eene veers uit de runderen die nog geen jok getrokken heeft, noch het land met de ploeg geakkerd. 4 En zv zullen die leiden lot eene scherpe en steenachtige vallei, die nooit, geakkerd is n-eWeest, noch geen zaed ontvangen heeft : en zy zullen daer de veers den nek doorslaen : 5 En de priesters der kinderen van Levi zullen daer bv komen, welke den Heer uw God verkoren heeft, dat zy hem dienen zouden, en in zynen naem gebenedyden, en dal alle zaken zouden door hun woord, en wat zuiver of onzuiver is berigt worden. 6 En dan zullen de ouderen van die stad komen tot den verslagenen, en hunne han- den wasschen op de veers, die m de vallei geslagen is, 1 7 En zeggen : Onze handen hebben dit bloed niet gestort, noch onze oogen hebben het niet gezien. 8 Wilt uwen volke Israël genadig wezen, 11c ;r, welk gy verlost hebt, en wilt niet schatten dit onnoozcl bloed in het midden van uw volk Israël. En dan zal de schuld van dit bloed hun afgenomen worden : 9 En gv zult ontslagen worden van des onnoozèl bloeds, welk daer gestort is, als gy gedaen zult hebben dat den Heer bevolen heeft. 10 Is het zake dat gy tegen uwe vyanden ten strvde uittrekt, en dat den Heer uw God die in uwe hand levert, en gy eenige gevan- genen metleidt, "41 En dat gy onder den hoop der gevan- genen ziet eene schoone vrouw, en gy daer op verlieft, en wilt die tot eene huisvrouw hebben, 12 Zoo zult gy ze leiden in uw huis : en zy zal het hair van haer hoofd afscheren, en hare nagelen korten, 13 En^het kleed daer zy in gevangen is, afleggen : en zy zal in uw huis zittende eene maend lang haren vader en moeder be- weenen : en daer na zult gy tot haer komen en by haer slapen, en zy zal uwe huisvrouw zyn. 14 Maer is het dat zv namaels u niet m het hert blvft, zoo zult gy haer laten vry gaen, en gv zult ze om geld niet mogen ver koopen /noch met geweld verdrukken : want gy hebt ze vernederd. 15 Is het zake dat een man twee huisvrou- wen heeft, eene die hy lief heeft, en eene andere die hy haet, en dat zy van hem kin- deren gekregen hebben, en den zoon van de huisvrouw die hy haet, den eerstgeboren is, ., 16 En dat hy zyn goed deelen wilt tus- schen zyne kinderen : zoo zal hy den zoon van de beminde vrouw niet mogen den eerstgeboren maken, en dien stellen voor den zoon der gehate vrouw, 17 Maer hy zal den zoon van de gehate huisvrouw kennen voor den eerstgeboren, en dien van al dat hy heeft dubbel geven. Want dezen is het beginsel van alle zyne kinderen, en het regt van de eerstgeboorte behoort hem toe. 18 Is het dat een man eenen zoon gewon- nen heeft die wederspannig en spytig is, die naer zyns vaders en moeders geboden niet hooren wilt, en bedwongen zynde, met wilt onderdanig zyn : 19 Zoo zullen zy hem opnemen, en bren- gen voor de ouderen van de slad, en aen de poortc daer men regt doet, 20 En zv zullen , tot hen zeggen : Dezen onzen zoon is spytig en ongehoorzaem, onze vermaning verfoeit hy aen te hooren, hy hanteert brasscryen en onkuischheid, en banketten : 21 Het volk van de stad zal hem met sleenen werpen : en hy zal sterven, dat gy HET BOEK DEUTERONOMIUM, XX1F. 181 het kwaed weg doet uit hel midden van u, en dat alle die van Israël dit hoorende vreezen mogen. 22 Als iemand zulk misdaed heeft gedaen, dat met de dood moet gestraft worden, en dat hy ter dood verwezen wordt en aen eene galg gehangen : 23 Zoo zal zyn dood ligchaem aen het hout niet blyven, "maer op den zelfden dag zal men het begraven. Want, van God is hy ver- maledyd, die aen het hout hangt : en gy zult geenszins uw land ontzuiveren, welk den Heer uw God u gegeven zal hebben om te bezitten. KAPITTEL XXII. G1Y zult den os of schaep uws broeders \ niet zien dolen, en daer voorby gaen, maer gy zult ze tot uwen broeder weder- lciden, 2 Is het ook dat uw broeder u niet nakende is, of dat gy hem niet kent : zoo zult gy die in uw huis leiden, en zy zullen by u blyven, tot dat uw broeder die zoeken zal, en alzoo die weder krygen. 3 Desgelyks zult gy ook doen van eenen ezel, en van een kleed, en van alle uws broeders dingen die verloren zyn : is het dat gy zulks iets vindt, zoo zult gy dat niel ongeacht laten, als of hel u vreemd ware. 4 Is het dat gy ziet dat uws broeders ezel of os op den weg gevallen is, zoo zult gy het niet verachten, maer gy zult met hem die opheffen. 5 Eene vrouw zal geene mannelyke klee- deren aendoen , en een man zal geene vrouwekleedercn bezigen : want hy is afgrysselyk voor God die deze dingen doet. 6 Is het dat gy over weg gaende den nest van eenen vogel vindt op eenen boom, of op de aerde, en de moeder broedende op hare jongen of eijeren : zoo zult gy de moeder niet vangen met de jongen : 7 Ma«rgy zult de moeder lalcn vliegen, en de jongen gevangen behouden : op dat u wel geschiede, en dat gy langen tyd leven moget. 8 Als gy een nieuw huis timmert, zoo zult gy eenen muer maken rondom het dak : op dat er geen bloed in uw huis gestort worde, en dat gy niet schuldig wordet als er een ander afvicle, en van boven neder- waerts viele. 9 Gy zult uwen wyngaerd met geen ander zaed bezaeijen : op dat het zaed helwclk gy gezaeid hebt, en dat er op den wyngaerd wast, beide niet geheiligd worden. 10 Gy zult niet akkeren met eenen os en ezel te zamen. 11 Gy zult geen kleed aendoen dat van wol en linnen geweven is. 12 Koordekens zult gy in de boorden maken aen de vier hoeken van uwen man- tel, daer gy mede bedekt zult zyn. 13 Is heldat een man getrouwd heeft een wvf, en dat hy die daer na hatet, 14 En zoekt oorzaken om haer te verlaten, werpende .haer op eenen allerkwaedsten naem, en zegt : Ik heb deze vrouw tot huis- vrouw genomen, en als ik met haer ver- zaemd ben, zoo heb ik ze geene maegd ge- vonden : 15 Dan zullen den vader en moeder haer nemen en met hen brengen de teekenen van haren maegdom tot de ouderen van die stad, welke'in de poort zyn : 16 En den vader zal zeggen : lk heb myne dochter dezen man tot eene huisvrouw ge- geven : en om dat hy die haet, '47 Zoo leidt hy haer eenen zeer kwaden naem op, alzoo' dat hy zegt : Ik heb uwe dochter geene maegd ' gevonden : en ziet hier, dit zvn de teekenen van myner dochter maegdom'. En zy zuilen het kleed uitspraeijen voor de ouderen van de stad : 18 En de ouderen van die stad zullen dien man aengrypen en hem slaen, 19 Doemende hem daer boven in honderd sikkelen zilvers, welke hy den vader van de jonge dochter geven zal : om dat hy eene maegd van Israël met eenen zeer kwaden naem befaemd heeft : en hy zal ze tot eene huisvrouw hebben, en haer niet mogen ver- laten alle de dagen zyns levens. 20 Maer is het waerachtig dat hy haer oplegt, en dat in de jonge dochter den maegdom niet is gevonden : 21 Zoo zullen zy haer uit haers vaders huis stooten, en de mannen van die steden zullen ze met steenen overwerpen, en zy zal sterven; want zy heefteen onbehoorlyk stuk gedaen in Israël, indien dat zy on- kuischheid bedreven heeft in haers vaders huis : en gy zult het kwaed weg doen uit het midden van u. 22 ls het dat een man by eens anders huis- vrouw geslapen heeft, die zullen beide ster- ven, dal is den overspeler en overspeelster : en gy zult het kwaed van Israël wegnemen. 23" Is het dat een man met eene jonge dochter die nog maegd is, verloofd is, en dat iemand haer vindt in de stad, en zich met haer verzaemt, 24 Zoo zult gy die beide leiden tot de stadspoort, en men zal ze met steenen dood werpen : De jonge dochter om dat zy niet geroepen heeft, daer zy in de stad was : Den man om dat hy zyns naestens huisvrouw vernederd heeft, en gy zult het kwaed wegnemen uit het midden van u. Ml BOEK DEUTERON O Ml HM, XX11I ls-2 28 Maer is bel dat een man op het veld vindt eene jonge dochter die verloofd is, en d«j hv haer aenveerdt, en zich met haer verzaemt, zoo zal hy alleen sterven : 26 De jonge dochter zal niet lyden, noch /.v is de'doód niet schuldig- : want gelyk een moordenaer opstaet tegen zyncn broeder, en slael zyne ziel dood, alzoo heeft deze jomje dochter geleden. 21 Zy was alleen op het veld : zy heelt geroepen, en daer was niemand omtrent die haer had mogen verlossen. 28 Is het dat een man eene jonge maegd vindt die nog geen bruidegom heeft, en dat hy haer aenvêerdt, en zich met haer ver- zaemt, en de zaek voor het regt komt : 29 Zoo zal, hv die ze beslapen heeft, haren vader geven vyftig sikkelen zilvers, en hy zal ze tot eene 'huisvrouw hebben, want hy heeft ze vernederd : hy zal ze niet mogen verlaten alle de dagen zyns levens. 30 Geen mensch zal zyns vaders huis- vrouw nemen, noch zyn deksel ontdekken. KAPITTEL XXI11. EEN gesneden man wiens mannelyke le den onder gebroken of afgehaeld zyn of diens manneivkheid voor afgesneden is zal in de vergadering des Heeren met ko men. , 2 Een bastaerd, dat is van eene oneerbare vrouw geboren, zal in de vergadering des Heeren niet komen, tot de tiende gene- ratie * 3 Een Ammoniter en Moabiter ook na de tiende generatie zullen in des Heeren ver- gadering niet komen in de eeuwigheid : 4 Om dat zy u niet wilden te gemoet komen met brood en water op den weg als gy uit Egvpten kwaemt : en om dat zy Balaam Beors zoon van Mesopotamien des ands van Syrien tegen u geluierd hadden, dat hy 11 zoude vermaledyden : 8 En den Heer uw God heeft met willen Balaam hooren, en hy verkeerde zyne ma- ledyding in uwe benedyding, om dat hy u liefhad. 6 Gy zult met hen geenen peis maken, noch zoekt hun geen goed, alle de dagen uws levens in de eeuwigheid. 7 Gv zult den Idumiter niet versmaden, want" het is uw broeder : noch ook den Egyptenaer, want gy zyt een vreemdeling geweest in zyn land. '8 Die van hen geboren zyn, zullen ter derde generatie mogen komen in de verga- dering'des Heeren. ' 9 Als gy tegen uwe vyanden zult trekken ten stryde, zoo zult gy u bewaren van alle kwade dingen. . _. 10 Is het zake dat er onder u iemand is die door eenen droom des nachts besmet is, die zal buiten het leger gaen, 11 En niet wederkceren voor dat hy zich tegen den avond met water gewasschen heeft : en na den zonnen ondergang zal hy wederom in het leger komen. 12 Gy zult eene plaets hebben buiten het leger, daer toe gy uitgaen zult om uwer na- turen genoeg te doen, 13 Een schuppeken aen uwen riem dra- gende, en als gy gezeten zyt, zoo zult gy rondom graven, en met de aerde die gy uitgegraven hebt, zult gy bedekken 14 Het geen daer gy af verlicht zyt, (want den Heer uw God wandelt in het midden van het leger, om dat hy u verlossen zoude, en uwe vyanden in uwe handen leveren) en dat uw leger heilig weze, en dat er geene vuiligheid m gezien worde, op dat hy u met verlate. , _ . .' 15 Den knecht die tot u gevloden is zult gy zynen heere niet leveren. 16 Maer hv zal by u blyven, woonende ter plaetse daer het hem believen zal, en hy zal rusten in eene van uwe steden : wilt hem niet bedroeven. 17 Daer zal geene gemeene vrouw wezen van de doch teren van Israël, noch geen hoereerder van de zonen van Israël. 18 Gy zult den loon van eene hoer, noch de weerde van eenen hond niet offeren in des Heeren uws Gods huis, wat het zy dat gv beloofd hebt : want het is beide eene aferysselykheid voor den Heer uwen God. 19 Gy zult uwen broeder geen geld noch graen, noch eenig ander ding op woeker leenen i 20 Maer eenen vreemden, maer uwen broeder zult gy leenen al dat hem van noodc is, zonder woeker : dat den Heer uw God u gebenedvde, in allen uw werk, in het land daer gy in komen zult om het te bezitten. 21 Als gy den Heere uwen Gode eene gelofte doet, zoo zult gy het niet uitstellen te betalen : want den Heer uw God zal het verzoeken. En is het dat gy lang beidt, zoo zal u dat tot zonde gerekend worden. 22 Is het dat gy niets beloven wilt, zoo zult gy zonder zonde zyn. ^23 M2rer dat eens uit uwe lippen gegaen is, dat zult gy onderhouden, en doen alzoo ev het den Heere uwen Gode beloofd hebt, en gelyk gy met uwen eigen wil en monde gesproken hebt. "24 Als gy gaet in uws naestens wyngaerd, zoo eet wyndruiven zoo veel als het u lust : maer draegt er geene met u buiten. 25 Is het zake dat gy komt in uws vnenris koren, zoo zult gy de aren breken en met de hand wryven : maer met de zeissenen zult gy die niet afpikken. HET BOEK DEUTERONOMIUM, XXIV. XXV. 183 KAPITTEL XXIV. IS het dat een man een wyf trouwt, en dat hy die gehad heeft, en die zynen otfgen niet wel behaegt, om eenige vuiligheid : zoo zal hy eenen scheidbrief schryven, en dien in hare hand geven, en laten ze uit zynen huize gaen. 2 En als zy uitgegaen zyn zal, en eenen anderen man zal getrouwd hebben, 3 En dat dien haer ook haet, en haer ook eenen scheidbrief geeft, en laet ze uit zynen huize gaen, of dat hy immer gestor- ven is : 4 Zoo zal den eersten man haer niet mogen wederom tot zyne huisvrouw ontvangen : want zy is besmet, en afgrysselyk geworden voorden Heer : op dat gy uw land niet doet zondigen, hetwelk den Heer uwen God u zal geven te bezitten. 5 Als een man onlangs eene huisvrouw getrouwd heeft, zoo zal hy ten oorloge niet trekken, noch hem zal niets noodiglyk van der gemeenten wegen bevolen worden : maer hy zal zonder schuld zich te huis ledig houden, dat hy een jaer met zyne huisvrouw- mag vrolyk wezen. 6 Gy zult den ondersten en den oppersten molensteen niet nemen ten pande : want zulk heeft u zyne ziel voorgesteld. 7 Is het datmen iemand bevindt zynen broe- der van de kinderen van Israël moeijende, en dat hy dien verkocht hebbende den prys ontvangen heeft, dien zal men dooden, en gy zult het kwaed weg doen uit het midden van u. 8 Wacht u neerstiglyk dat gy de ziekte der lazery niet kryget, maer gy zult doen al dat u de priesters van der Levieten geslach- ten leeren zullen, naer dat ik hun bevolen heb : en volbrengt het zorgvuldiglyk. 9 Weest gedachtig wat den Heer uw God Maria gedaen heeft onder wegen, toen gy uit Egyplen gingt. 10 Als gy van uwen naesten eenig ding wedereischen zult dat hy u schuldig is, zoo zult gy in zyn huis niet gaen om eenen pand te halen : 11 Maer gy zult buiten staen, en hy zal u voortbrengen dat hy heeft. 12 Maer is het dat hy arm is, zoo zal dien pand by u niet vernachten, 13 Maer gy zult het hem terstond weder- geven voor den zonnen ondergang : op dat hy in zyn kleed slapende mag u gebcnedy- den, en dat gy regt hebbct voor" den Heer uwen God. 14 Gy zult den loon niet weigeren van uwenbehoeftigen en armen broeder, en den uitlander die met u in het land woont, en is binnen uwe poorten : 15 Maer op den zelfden dag zult gy hem den loon van zynen arbeid geven voor den zonnen ondergang, want hy arm is, en on- derhoudt daer mede zyne ziel : op dat hy tegen u niet roepe aen den Heer, en u dat voor zonde gerekend worde. 16 De vaders zullen voor de kinderen niet gedood worden : noch de kinderen voor de vaders : maer een iegelyk zal voor zyne zonde sterven. 17 Gy zult het regt van den vreemdeling en weezen niet verkeeren, noch gy zult het kleed van eene weduwe voor eenen pand niet nemen. 18 Gedenkt dat gy in Egypten gediend hebt, en dat den Heer uw God u daer uit verlost heeft. Daerom beveel ik u dat gy dit ding doet. 19 Als gy uw koren zult gemaeid hebben op uwen akker, en dat gy eenen schoof ver- getens achtergelaten hebt, zoo zult gy niet wederom gaen om dien te halen : maer gy zult den vreemdeling, en den weeze en we- duwe dien laten weg halen, dat den Heer uw God u mag gebenedyden in alle de wer- ken uwer handen. 20 Is het dat gy de vruchten van de olyf- boomen vergadert, zoo zult gy niet weder- komen om te vergaderen al dat er op de hoornen gebleven is : maer gy zult het den vreemdeling, weeze en weduwe laten. 21 Is het dat gy uwen wyngaerd snydt, zoo zult gy de achtergebleven druiven niet vergaderen, maer die zullen komen ten behoeve van den vreemdeling, weeze en weduwe. 22 Gedenk dat gy ook gediend hebt in Egypten, en daerom beveel ik u dat gy dit doet. KAPITTEL XXV. IS het dat er eenige zaek is tusschen som- mige en dat zy de regters aenroepen : zoo zullen zy de victorie der regtveerdig- heid geven den genen dien zy zien zullen dat regtveerdig is. Wien zy zien ongodde- lyk, dien zullen zy der ongoddelykheid doemen. 2 Maer is het dat zy zien dat den misdadi- gen slagen verdiend heeft, zoo zullen zy hem nederwerpen, en voor zich doen slaen. Naer de maet der zonde zal de maet der sla- gen wezen : 3 Alzoo nogtans, dat die boven het getal van veertig niet gaen : op dat uw broeder niet mismaektclyk gekwetst voor uwe oogen wegga. 4 Gy zult den muil van den os niet toe binden die uw koren op den dorschvloer uittredend is. 5 Als twee broeders te zamen woonen, en IS', HET BOEK DEUTERONOMIOM, XXVI dat den eenen van hen adöder kindeffen |c- Btorven is, zoo zal de huisvrouw van don Overledenen geenen anderen man nemen : maer zyn broeder zal haer nemen, en zyns broeders zaed verwekken : 6 En den eersten zoon dien hy van haer wint zal hv noemen met den nacm van dien doodeng dat iynen naem niet verga uit Israël. , .. 7 Maer is het dat hv zyns broeders huis- vrouw niet wilt nemen, die hem van der wets wegen toebehoort, zoo zal de vrouw gaen ter stadspoort, en aenroepen de ou de- mi en zeggen : Mvns mans broeder wilt zvns broeders zaed niet verwekken in Is- raël : noch mv tot eene huisvrouw nemen. S En zv zullen terstond dien man doen by 7ich halen, en hem vragen. Is het dat hy antwoord : Ik wil haer tot huisvrouw niet "vTloo zal die vrouw by hem komen voor de ouderen en zvnen schoen van zynen voet nemen, en in zyn aenzigt spouwen en zeiden : Alzoo zal dien man geschieden die zvns broeders huis niet optimmert. 40 En zynen naem zal in Israël genoemd worden, het huis van den ontschoeiden. U Is het zake dat er twee mannen tegen malkander eenigen twist hebben, en dat den ccnen tegen den anderen begint te kyven, en dat de huisvrouw van den eenen haren man wilt verlossen uit de hand des geens die sterker is, en dat zy hare hand uitreikt, en grvpt zvne schamelheid : 42 Zoo zult gv haer de hand aisnyden, en □ over haer niet laten boogen door eemge bermhertigheid.. 13 Gv zult in uwzaksken geen verschei- den gewigten hebben , meerder en min- d44 Noch in uw huis zal geen meerder en minder maet wezen : 45 Gy zult een regtveerdig en waerachtig gewigt hebben en uwe mudde zal gelyk en waerachtig wezen : op dat gy moget langen tvd leven op het land het welk den Heer uw God u zal gegeven hebben : 46 Want uw Heer verontweerdigt den ge nen die zulke dingen doet, en hy heeft eenen afkeer van alle onregtveerdigheid. 47 Gedenkt wat u Amalek op den weg ge- daen heeft, als gy uit Egyplen kwaemt : \ 8 Hoe dat hy u te gemoet kwam : en vei sloeg de achtersten van uw heir die van vermoeidheden achterbleven zittend, als gy van honger en arbeid mat waert, en dat hy God niet gevreesd heeft. 49 Zoo wanneer dan den Heer uw God u zal rust gegeven hebben, en alle de natiën der heidenen rondom onder uw bedwang gebragt in het land dat hy u beloofd heelt: zoo zult gy Amaleks naem te niet doen van onder den hemel. Wacht u dat gy dit met vergetet. KAPITTEL XXVI. Ïm als gy in het land zult gekomen zyn \ hetwelk den Heer uwen God u te bezit- ten zal geven en gy dat ingekregen zult heb- ben, en daer in gewoond : 2 Zoo zult gy van alle uwe vruchten nemen de eerste vruchten, en die in eenen kort leggen, en gaen ter plaets welke den Heer uw God verkoren zal hebben, dat men zy- nen naem daer aenroepen zoude : 3 En gy zult gaen aen den priester, die 111 die dagen zyn zal, en hem. zeggen : Ik be- lYd heden voor den Heer uwen God, dat ik gekomen ben in het land waer af hy onzen vaderen gezworen had, dat hy ons het ge- TeT^ priester dien korf uit uwe hand ontvangende, zal dien stellen voor den au- taer des Heeren uws Gods : 5 En gv zult zeggen voor het aenschyn des Heeren%ws Gods : Den Syriër vervolgde mvnen vader, denwelken is nedergegaen in Egvpten, en daer is hy een vreemdeling ge- weest m zeer klein getal : en hy is gewas- sen tot een groot en sterk volk en van on- lellvke menigte. „ 'Li, 6 Ën de Egyptenaers hebben ons zwaeilyk verdrukt en ons vervolgd, zeer zware lasten °71lf wfliebben geroepen tot den Heer onzer vaderen God, denwëlken ons verhoord heeft, en onze ootmoedigheid aengezicn, en arbeid en benaeuwheid, 8 En heeft ons uit Egypten geleid, door eene sterke hand, en met eenen uitgestrek- ten arm, met grooten angst, door vele tcc- kenen en wonderlyke werken : . • 9 En hy heeft ons gebragt tot in deze plaets, en ons geleverd , een land vloenende van melk en honig. 40 En daerom offer ik u nu de eers e ga- ven van de vruchten des lands, fefi^^n Heer mv gegeven heeft. En gy zult die latui voor het aenschyn des Heeren uws Gods • enaengebeden hebbende den Heer uwen G4 l'Zultgv met vreugde maeltyd houden, van alle de goederen die den Heer uw God u gegeven zal hebben, en uwen huize, gy en den Leviet en den vreemdeling die met VI Als gy de tienden van alle uwe vruch- ten heel vergaderd hebt, zoo zult gy die ten derden jare der tienden geven den Leviet, den vreemdeling en weeze, en der weduwe, dat zy die eten binnen uwe poorten, en ver- zaed worden. HET BOEK DEUTERONOM1UM , XXVII. 185 13 En gy zult zeggen voor het aenschyn des Heeren uws Gods : Ik heb van mynen huize gebragt dat geheiligd is, en heb het gegeven den Leviet en vreemdeling, en weeze, en weduwe, gelyk gy my geboden hebt : ik heb uwe geboden niet overtreden, noch uw bevel vergeten. 14 Ik heb daer af niet geëten in mynen rouw, noch die uitgedeeld tot eenige onzui- verheid, noch daer af iets uitgegeven ten lykregte. Ik ben des Heeren myns Gods stem 'onderdanig geweest, en alle dingen gedaen, alzoo gy my bevolen hebt. 15 Zret nederwaerts van uwe heiligdom- stede, en van de hooge wooning der heme- len, en gebenedydt uw volk Israël, en het land hetwelk gy ons gegeven hebt gelyk gy onzen vaderen gezworen hebt, het land van melk en honig vloeijende. 16 Heden heeft den Heer uwen God u ge- boden, dat gy doen zoudt deze geboden en regten : en dat gy die bewaren en volbren- gen zoudt, uit uw geheel hert, en uit uwe geheele ziel. « ' 17 Gv hebt heden den Heer verkoren dat hy uw' God zoude zyn, en dat gy zoudt in zyne wegen wandelen : en zyne ceremoniën en geboden en reglen bewaren, en dat gy zvner bevelen zoudt gehoorzaem zyn. 18 En den Heer heeft u heden verkoren dat gy zyn eigen volk zoudt zyn, gelyk hy u gezeld heeft/ en dat gy alle zyne geboden zoudt onderhouden : 19 En hy u stellen zoude boven alle natiën, dewelke hy geschapen heeft tot zynen love, en naem, eVglorie : dat gy zoudt een heilig volk des Heeren uws Gods zyn, gelyk hy ge- zeid heeft. KAPITTEL XXV11. EN Moyses met de ouderen van Israël hebben den volke geboden, zeggende : Onderhoudt alle gebod' dat ik u heden ge- bied. 2 En als gy over de Jordaen zult gegaen zyn in het land dat den Heer uw God u ge- ven zal, zoo zult gy zeer groote steenen op- regten, en die meVkalk effen maken, 3 Alzoo dat gy daer in moget schryven alle d(! woorden Van deze wet, als gy over de Jordaen zult gekomen zyn : om te gaen in het land dat den Heer uw God u geven zal, een land van melk en honig vloeijende, gelyk hy uwen vaderen gezworen heeft. ' 4 Als gy dan over de Jordaen gepasseerd zult zyn, zoo regt op de steenen dewelke ik u beden beveel op den berg Hebal, en gy zult ze met kalk effen maken : 5 En daer eenen autaer timmeren den Heere uwen Gode, van steenen daer geen yzer aengeraekt heeft, 6 En van rouwe en ongehouwe steenen : en gy zult daer op den Heere uwen Gode offeren brandofferanden, 7 En gy zult vredeofferanden ten offer slaen , en daer eten en vrolyke maeltyd houden voor den Heer uwen God. 8 En gy zult schryven op de steenen alle de woorden van deze wet, bescheidelyk en klaerlyk. 9 En' Moyses met de priesters van der Le- vieten geslachte hebben gezeid tot alle die van Israël : Aenmerkt en hoort toe, Israël : heden zyt gy gemaekt des Heeren uws Gods volk : 10 Gy zult naer zyne stem hooren, en doen de geboden, en regten die ik u gebied. I ll' En Moyses heeft den volke op dien dag geboden, zeggende : T 12 Deze zullen staen om den Heer te ge- j benedyden op den berg Garizim, als gy | over de Jordaen zult gegaen zyn : Simeon, Levi, Juda, Issachar, Joseph en Benjamin. 13 En daer tegen over zullen deze staen op den berg Hebal om te vermaledyden : Ru- ben, Gad, en Aser, en Zabulon, Dan en NephthalL 14 En de Levieten zullen uitspreken, en met luider slem zeggen tot alle de mannen van Israël : 15 Vermaledyd zy den mensen, die eenig gesneden of gegoten afgods beeld maekt, eene afgryssefyklieid des Heeren, een hand- werk der'kunstenaren, en dat stellen zal in het verborgen ! En al het volk zal antwoor- den en zeggen : Amen. 16 Vermaledyd zy hy die niet eert zynen vader, en moeder ! En al het volk zal zeg- gen : Amen. "l7 Vermaledyd zy hy die zyns naestens palen verstelt ? En al het volk zal zeggen : Amen. 18 Vermaledyd zy hy die eenen blinden in den weg doet dolen ! En al het volk zal zeg- gen : Amen. c 19 Vermaledyd zy hy die het regt verkeert van den uitlander,' wees en weduwe? En al het volk zal zeggen : Amen. 20 Vermaledyd zy hy die by zyns vaders huisvrouw slaept, en ontdekt het deksel van zyn beddeken ! En al het volk zal zeggen : Amen. 21 Vermaledyd zy hy die met eenige beest verzaemt! En al het volk zal zeggen : Amen. 22 Vermaledyd zy hy die by zyne zuster slaept die zyns Vaders of zyner moeder doch- ter is ! En al het volk zafzeggen : Amen. 23 Vermaledyd zy hy die by zyne zweerin slaept! En al het 'volk zal zeggen : Amen. 24 Vermaledyd zy hy , die al heimelyk zynen naesten slaet ! En al het volk zal zeg- gen : Amen. 186 -2;> Yennaledvd zy hy die eenige giften noemt om te slaen dfi /-iel van het onnoozel bloed! En al het volk zal zeggen : Amen. 1\\ Yennaledvd zy hy, die niet blyft in de woorden van deze wet, en met de werken die niet volbrengt! En al het volk zal zeg- gen : Amen. KAPITTEL XXVIII. MAER is het dat gy hoort de stem des Heeren uws Gods, alzoo dat gy doet en onderhoudt alle zync geboden, die ik u he- den gebied, zoo zal den Heer uw God u hooger maken dan alle natiën die op aerd- rvk verkceren. 2 En alle deze benedydingen zullen op u komen, en u begrypen : is het zake nogtans dat gv zvne geboden hoort. 3 Gebenedyd zult gy wezen in de stad, en oebencdvd op het veld. c4 Gebenedyd zal wezen de vrucht uws ligchaems, en de vrucht uws lands, en de vruchten van uwe lastdragende beesten, de kudden van uwe runderen, en de kooijen van uwe schapen. 5 Uwe schuren zullen gebenedyd zyn, en uw overschot zal gebenedyd wezen. 6 Gebenedyd zult gy wezen inkomende en uitgaende. 7 Den Heer zal u verleenen dat uwe vyan- den die tegen u opstaen vallen zullen voor uw aenschvn : door eenen weg zullen zy tegen u komen, en door zeven wegen voor uwT aenschyn vlugten. 8 Den Heer zal de gebenedyding uitzenden op uwe kelders, en op alle de werken uwer handen : en hy zal u gebenedyden in het land dat gy zult verkregen hebben. 9 Den Heer zal u verwekken voor zich zei- ven tot een heilig volk, gelyk hy u gezworen heeft : is het dat gy de geboden van uwen Heer God onderhoudt, en in zyne wegen wandelt. 10 En alle de volken der aerde zullen zien dat des Heeren naem over u aengeroepen is, en zullen u vreezen. 11 Den Heer zal u ryk maken van allerlei goed, van de vruchten uws ligchaems, en van de vruchten uws jokvees, en van de vruchten uws lands, waer af dat den Heer uwen vaderen gezworen heeft dat hy u dat geven zoude. 12 Den Heer zal zynen besten schat den hemel opendoen, om uwen lande te zynen tvde regen te geven : en hy zal alle de wer- ken uwer handen gebenedyden. En gy zult velerhande natiën van volk op woeker lee- nen, en van niemand te woeker nemen. 