Nederlandsch Tijdschrift voor Liefhebbers der Jagt und Visscherei
4. Schiet men hct hert als het in cene schuine rigting staat , van voren achter het blad , van onder naar boven , dan springt het hoog op , rent overal over heen , maar voelt zich spoedig afgemat en wordt zeer ziek. — Hct wordt dan dadelijk afgevangen. Bij dit schot gaat de kogel door de long, raakt de liartkamers en ncemt de rigting opwaarts door het lijf. 105 5. Stual hct hert sehuins , en schiet men twee haodon breed achter het blad , dan vindt men op het spoor eon slerk witachlig zweet. Het wild gaat niet verder dan 100 sehreden van de plaats weg. — De kogel doorboort dc long en het bovenste van het hart en komt aan den voor- looper weder uit, 6. Wordt het hert echter iets hooger achter het blad getroffen , dan neemt de kogel zijn loop door de milt en buik en beschadigt de klcinc. Op dit sehot gaat het wild terug. Op het spoor vindt men zeer weinig zweet ; maar desniettemin wordt hel wild al spoedig zeer ziek. 7. Treft men het hert onder de lenden, daa raakt de kogel gcen ingewanden, maar gaat bloot door het holle lig- chaam. Door dit holschot stort het hert nedcr; is men er dan niet vlug bij , om het af tc maken, dan springt hct weer op en vlugt verre weg. — Deze wonde geneest zeer spoedig. 8. Bij het weiwondschot van een hert heeft de kogel do buiks ingewanden doorboord. Het weinige zweet , dat men op het spoor ontdekt , is vermengd met half verteeixl voedsel. Dikwijls gebeurt het ook, dat het wild in het geheel geen zweet geeft. Het hert gaat vlugtig door, echter als het niet achtervolgd wordt , met een te zamengetrokken rug van tijd tot tijd langzamer , en valt in eenig verborgen digt struikgewas ziekelijk neder. 9. Wordt het hert een voorlooper verbrijzeld, dan stort het oogenblikkelijk voorover , herstel zich echter weer en vlugt hinkend voort. Bij een achterlooper is het even zoo , met dit onderscheid , dat het natuurlijk van achteren ter neer slaat. ■ Na alle deze schoten moet men het wild , cer men het met 104 den zweethond nazet , 2 to( 3 uren tijd laten , ten eiude het zich kunne nederzetten en ziek worde. — Want wil men het wild oogenblikkelijk na bet schot vervolgen, dan vlugt het zoo lang en zoo \er mogelijk , tot dat alle krach- ten ziju uitgeput , en zoo gaat dan menig stuk verloren. Wordt echter het aangeschotene wild eerst regt ziek, dan behoeft de jager hetzelve niet zoo ver na te speuren en de lionden kunnen het gemakkelijk overmeesteren. Alle hairwild , hetwelk met het schot wegloopt , ligt , wanneer men het eenige rust vergunt , altijd op die zijde , waar het doodelijk schot is aangekomen. Dit kan men als zeker aannemen en hij alle wild opmerken, wat met de buks geschoten is , maar niet zoo stellig bij het met hagel geschotene, gcwone klein wild. lets over de punl-kogels. Omdat hier te lande de vraag onitrent de voorkeur van den puntigen of ronden vorm der bukskogels nog niet be- slist, ten minsle niet algemeen aangenomen is, meenen we onzen lczers geene ondienst te doen, met een uit de Times van 1850 geplaatst artikel letterlijk over tenemen, hetwelk op grond van door deskundigen gedane proefnemingen , aan den puntkogel den voorrang doet loekennen. leder jagtliefhebber beeft bijna zijn lievelings-geweer- of buksenfabriek ; er zijn er dan ook onderscbeidene, die in dit vak uitmunten ; zoo kunnen wij thans daarvoor ook de fa- briek van Mr. Lancaster aanbevelen. Het artikel luidt als volgt : Eene menigte bekende en door den ouderdom hnnner namen beroemde edellieden , met Z K. H. Prins Albert aan het boofd , waren op het exercitie-plein te Woolwich verzameld tot bijwoning van proeven , die met \\ oncen zware bukskogels , in den vorm van een suikerbrood , zou- den genomen worden , en welke naar berekening van 500 tot GOO ruime schreden afstands nog zooveel kracht zouden behouden , om een plank van eenige duimen dikte te door- boren ; onderscheidene dier kogels werden zelfs meerdere duimen diep uit den grond opgegraven , nadat zij de plank reeds doorboord hadden. Mr. Lancaster en diens zoon hadden bij vele proefnemin- 100 gen de ontdekking gemaakt , dat cen bukskogel in eea' pun- tigen vorm meer kracht uiloefende, dan volmaakt rond ge- vonnden , die een groot gedeelte hunner kracht moeten vcr- liezen , door het draaijen om hunne eigene as, bij het door- klieven der lucht. Deze bevinding van Mr. Lancaster is , door de proeven op het exercitie-plein te Woolwich geno- men , volkomen bevestigd en bewezen. Op eenen afstand van 300 tot 600 schredeo dreef liij den puntkogel , die vier- niaal kleiner is dan een gewone musketkogel , door eene 2 duims dikke plank , waarna dezelve nog diep den aardwal indrong , zonder iets van zijnea vorm te verliezen. Bijzonder opmerkelijk was nog de omstandigheid , dat de weersgesteldheid op den dag der proefneming zeer ongunstig was, want het is bekend, dat een kogel, die een grooten afstand zal doorloopen , altijd eenige drukking van den wind ontmoet. De uitkomsten bekroonden echter de stoutste verwachtin- gen en dvvongen hen , die er tot hiertoe geene voorstanders van waren , de praktische waarde van den puntkogel te er- kennen. Bij de zoo even vermelde proeven was de afstand van het mikpunt 300 tot 600 6chreden; maar nu willen we verder «ien , welke uitkomsten Mr. Lancaster op 900 schreden ver- kreeg. In een brief van Mr. Lancaster zelven sehrijft hij : » Bij »eene weddingschap, welke ik met Mr. Graham aanging, trof *ik van de 9 schoten 6 maal de schijf, die 8 duim in door- »snede was, op 900 schreden afstands; ik heb alzoo met » mijne puntkogels eene betere uitkomst verkregen , dan met »een ronden kogel op 600 schreden kan verkregen worden." » Ilierbij gaat eene ruwe schets van den vorm, eenspunt- »kogels in doorsnedc. Van A tot B is de kogel cilinder- » vormig rond ; het bencdeneinde van den kogel is cen wei- » nig rond afgesneden , met weinig verheven ring C D , voor 407 »lwec gleuven ingcrigt , en op dezc wijze voor elke luks, t die twee of nicer gleuven hecft." I> V> li Do buksloopen van Mr, Lancaster zijn van 3 voet lengte, 't welk ons hcriuncrt aan clcn langen Indiaanscbcn Karabijn van Cooper. lets over hot staan dor jaglliendcn. De tot nu toe algemeen aangeaomene oaderstelling , dat het staan der jagthonden blootelijk een geyolg zoude zijn van het dresseeren , en dat zelfs het staan van den jongen jagthond uit een goed ras , als hij de eerste maal voor wild komt, mede het gevolg zoude zijn van de sedert eeuwen voortgezette dressuur , behoort bij mij tot die zaken , die niet grondig genoeg zijn onderzocht , waaromtrent de eene schrij- ver den anderen naschrijft , en daardoor terstond 25 authori- leiten kan aanhalen ; of, ook dat de meeste schrijvers niet te- gen dit algemeen aangenomen gevoelen durven opkomen , uit vreeze dat men dadelijk » het steenigt hem" over hun gevoe- len en geschrift zoude uitroepen. Ik mag dus niet denken , dat mijn geschrijf veel zal toebrengen tot verandering van het be- staande gevoelen , doch als het slechts dient om de jagtlief- hebbers, die kunnen en willen opmerken, hierop aandachtig te maken , zal er geen langen lijd verloopen , of eene grootere authoriteit dan de mijne zal de qusestie stellen en later op- lossen , en dan zal men als uit eenen mond zeggen : » wat heeft men toch vroeger eene eenvoudige en zoo natuurlijke reden over het hoofd gezien en allerlei spitsvondigheden ge- zocht, om iets te verklaren, dat zeer natuurlijk is". Doch zoo gaat het dikwerf in de wereld ; waarheden , groote waarheden en hare oorzaken worden door het gros der menschen over het hoofd gezien , juist alleen omdat de solutie zoo uiterst eenvoudig is. I Het tegenwoordig menschdom schijnt mij toe hicrtoc gelijk 109 te zijn aan sommlge plulosophen iiit den oudeu tjjd , die bijster veel redeneerden over oorzaken , die zij niet begre- pen; die niet onderzochten of de stelling, waarvan zij uit- gingcn , waar en juist was , doch de stelling aangenomen hebbende, slechts redeneerden over de sequelae en onderstel- ling op onderstelling hoopten. Het resultaat , dat ik verkregen heb, gedurende eene twin- tigjarige opmerking, bij vier staande jagthonden, ieder van versehillend ras , is , dat het staan van de jagthonden een hun ingeschapen instinltt is , als eene poging of middel , om het wild te grijpen, en dm fin den natuurstaat) voedsel te erlangen. Al- leen heeft de dressuur de neiging om het gevangen wild tot voedsel te gebruiken , in den gedresseerden en goed door- voeden hond, veranderd in de vreugde en voldoening om zij- nen meester een stuk wild te apporteeren , en zoodoende door hem geprezen en gestreeld te worden. Laat eens een1 jongen ongedresseerden jagthond van best ras begaan; laat hem losloopen in een wildrijk veld. In den beginne zal Iiij staan, later zal hij alles door zijne diift opjagen, doch toe- vallig voor een aangeschoten of zieken haas of hoen staande en dat besprongen hebbende, zal hij er eerst mede spelen, en honger krijgende hen opvreten; later zal zijn ver- stand (want ook honden hebben verstand) hem zeggen , dat hij , het wild opjagende , nimmer iets bekomt , en dan zal hij weldra bedaarder en voorzigtiger worden , en trachten het wild, dat hij door den reuk bemerkt, te bespringen. De in het wild loopende honden zouden er erg aan toe zijn , als zij geen ander voedsel konden magtig worden , dan hetgeen zij of door snelleren loop inhalen , of door langdurige vervolging, van vermoeidheid uitgeput, eindelijk meester worden ; maar deze trachten ook gewis hunne prooi te bespringen. En welk middel is hun door den alwijzen Schepper daar- toe anders aangeboden geworden , dan hunne fijne lucht , no Met tcgenwoordig menschdom schijnt mij toe hicriu golijk en hct staan voor wild , en dus hct bespieden van hunne prooi. Zeker meer dan honderd malen hcb ik mijne staande jaglhonden een stuk wild zien bespringen en het mij onbe- schadigd apporteereu (volgens de meeste liefhebbers dcr jagt heb ik mijne bonden daardoor bedorven) , doch hct resul- taat is echter geweest , dat mijne bonden , als zij zich zeer digt bij het wild bevinden, veel langer en vaster staan dan andere honden , en met zeer weinige uitzonderingen het wild steeds levend , geheel ongeschonden en niet eens gedrukt apporteercn. Van de honderd zoo even genoemde malen waren zeker 50 malen en de bond en het wild , waarvoor hij stond, gcen drie passen van mij af, en konde ik alles even goed opmer- ken, als men iets kan zien, dat op de tafel voor ons ligt, Wat deden nu alle vier de honden , die ik zoo bczig gezicn heb , natuurlijk de eene op slimmere wijze dan de andere. Als in eenige ruigte, b.v. graspollen, greppen, helm op het duin , de ruige slootkanten , zich een baas , konijn , fa- zant , patrijs of eend bevond , en de bond hem door de lucht gewaar werd , zoo trok hij aan , ging langzaam voort en stond er eindelijk voor ; dikwcrf sprong het wild op en keck mijn bond zeer verbaasd, of apporteerde als ik hetzelve schoot ; soms lag het wild zeer vast (iets, dat ieder jagcr wel zal ondervonden hebben) en dan de bond aangetrokken heb- bende, blccf hij eindelijk vlak voor het wild staan. Dan bleef die bond gcdurendc 5, 10 ja 15 minulen staan, zijne oogen onbewegelijk gerigt houdeude op een punt v<mr hem, waar bij volgens den rcuk onderstelde — dat het wild lag. Dikwerf maakte het wild dan na eenige minuten tijds verloop eenigo beweging , het zij uit angst als in- eenkrimpcnde om zich }>cter tc verbcrgen , hctzij om ecu1 Ill sprong te <loen , weg te kruipen of te viiegen. Zoodra nu slcclits do rainste bcweging mcrkbaar wcrd , sprong de liond toe, en hap! Van de 10 keer had hij zeker 6 maa[ bet wild beet en apporteerde mij zulks. Ik ben overtuigd, dat ieder mijner jagtlionden zich voedsel genoeg tot zijn onderhoud zoude hebben kunnen verschaffen , door het dagelijks op zoodanige wijze bespringen van wild. Hoe ouder mijne honden werden , des te vaster werden zij op bet bespringen. Het was aardig om ben soms te zien worstelen met groote , oude volwassene hazen, die zij steeds levend bij mij brag- ten. Volgens mijne notitien hebben mijne honden mij reeds 47 hazen , 18 jonge patrijzen , 7 oude en jouge fazanten , 16 konijnen en ontelbare eenden , in 20 jaar tijds, op die wijze besprongen en geapporteerd. Hoeveel grooter zou dat getal nict geweest zijn , als ik de honden steeds had laten begaan en nimmer bet wild voor liunnen neus door den polsdrager had laten uitslaan , of het zelf door mijne komst bij den bond opgejaagd had ; op hazen gelukt het bespringen het beste. De konijnen foppen de honden meestal doordien zij , gelijk ik dikwijls gezien heb , uit hun ruig leger zeer zachljes en zich plat makende , voelje voor voetje aan den overkant , waar de hond staat, heel lang- zaam en slil uitkruipen. De gegrepene patrijzen waren alle jongen of bijna geheel volvvassen , en steeds van klugten, die uiteengeslagen waren. De fazanten waren alien ook reeds meermalen opgedaan en dus bijzonder vast liggende. Belangrijk ware het , te kunnen opmerken , hoe de wilde hond in den natuurstaat zijne prooi magtig wordt ; de rei- zigers en natuuronderzoekers hebben hen steeds in trocpen bijeen gezien en gezamentlijk jagt zien maken op wild , dat zij door snelheid , (loch meestal door aanhoudend drijven , 112 afmalteden ; docb is het daarom bewezen , dat de bond niet dikwerf alleen jaagt en op de lucht staande , niet zijnen buit zoude bespringen, even als de katten, en betgeen ook door mij is gezien van wezels. Waarsehijnlijk vereenigen zich de wilde honden eerst dan (even gelijk de wolven) , als door bijzondere omstandigheden, na buitengewone droogte of kou- de , bet klein wild en ongedierte niet meer in genoegzamen voorraad voor bun onderhoud voorbanden is. — Mr. V. E. 0. — - •»»$&>&<& Bcsclirijving van den Hoogland- of Schotschcn herten- liond en tan eene hitsjagl (Vertaald.) ^AAA/U\A^*J\#MVW^AA^AAAArfW\ Hoogst opmerkelijk is het , dat juist dat jagthondenras , hetwelk in Schotland het langst is in gebruik geweest , het minste van alien bij de natuurkundigen en jagcrs schijnt bekend te zijn. Hoe rijk ook aan afbeeldingen en beschrijvingen van alle hondensoorten , van den bullenbij- ter tot den mopshond toe , vinden wij bij geen onzer he- dendaagsche schrijvers gewag gemaakt van de eigenschap-. pen , de kleur en vormen dier honden , welke eens zoo hoog aangeschreven stonden bij de jagtliefhebbers , en voor geruimen lijd in Schotland bij alle jagten voor onontbeer- lijk werden gehouden. Men zou toch veronderstellen, dat de reusachtige, sterk gc- spierde en schilderachtige vormen , even als de groote ge- schiktheid en duurzaamheid dezer honden , wel waardig wa- ren om door beschrijvingen en afbeeldingen voor ons bewaard te blijven ; intusschen vindt men er slechts bij oude dichters bier en daar gewag van gemaakt , en onze tegenwoordige natuurkundigen stellen zich tevreden met te zeggen, dat dit reusachtige en merkwaardige hondenras is uitgestorven * In sommige Hooglandsche Sagen leven zij nog onder de be- naming van lersche wolfshond , Schotsche windhond en Hooglandsche hertenhond, TWEEDE JAARGANG. 8 m Eene kondensoort, welke met tie tegenwoordige windkonden liet meeste sckijnt overeen te komen , vindt men besckre- ven door sommige Romeinsche sehrijvers uit de Hie eeuw, en wel door Nemesianus en Gratius. In zijn Cynegeticon spreekt Gratius van twee soorten En- gelsche honden , waarvan liij den eenen molossus , de legen- woordige bullenbijters , en den anderen vertraha noemt , welke men voor den windkond kan kouden , zooals hij tkans nogbestaat. Van Nemesianus vernemen wij, dat de engelscke bullen- bijters zeer koog bij de Romeinscke Keizers in aanzien wa- ren en dikwijls bij de kampspeelen gebruikt werden. Sijm- MAcnus zegt later: dat men in de IVe eeuw eene menigte honden , in ijzeren kooijen opgesloten , van Ierland naar Ro- me had overgebragt, om ze daar tot dat doel te gebruiken. De natuurkundigen zijn bet niet eens , waarvan de bena- ming greyhound afstamt. Eenigen leiden greij af vanGitACus, anderen van bet woord great (groot) ; maar waarsckijnlijker is ket , dat de benaming aan de graauwe kleur , aan dat ras eigen , ontleend is. Maar wat ook bier van de benaming kan betwist worden , dit is zeker , dat de greyhounds met de tegenwoordigc windhonden zeer veel overeenkomst hebben gekad , al waren ze dan ook grooter , cdeler en moediger. Op ket kerkkof van een dorp in Pertskire , namelijk van Meigle , bevinden zick ondersckeidene grafzerken , waarop in verkeven beeldwerk cenige bondenrassen zijn uitgebeiteld. Oudkeidkundigen beweren, dat deze werken reeds van de VHIe eeuw dagteekenen. Bij de Angelsaksers , die het meeste jagt maakten op bee- ren , wolven en zwijnen , was geen bond zoo geackt als bet oorspronkelijke ras des greijkotmds. Een cdelman was op reis altoos van dezen kond vergezeld ; op zijne vuist een valk en twee zulke kouden voor kern loopende , waren de kenmerken van zijnen rang. In de Xlle eeuw waren deze honden zclfs in zoodanig aanzien , dat het slechts aan adellijken van zckeren rang veroorloofd werd , een dezer hon- den te bezitten. In het genoemde tijdvak en tot de invallen en de ver- overingen der Noormannen kende men slechts zulke jag- ten, die te voet gemaakt werden. Zij voerden het eerst de jagten te paard in. Het is gemakkelijk te begrijpen , dat in. den toenmaligen woesten toestand des lands , toen men evenzeer wolven t vossen en beeren joeg , als edelwild , de voor die jagten in gebruik zijnde honden veel krachtiger en grooter moeten geweest zijn dan thans ; naarmate de landbouw vorderingen maakte en daardoor de jagten eene geheel andere gedaante kregen , verdween ook van lijd tot tijd het reuzengeslacht der greyhounds. In Engeland gebeurde dit veel spoedigerdan in de zuster-koningrijken , waar de woeste en wilde dieren rich veel langer in de hooge gebergten konden ophouden , weshalve ook daar dit hondenras het laatste verdween. Gesner geeft in zijne beschrijving van viervoetige dieren, die in 1560 het licht zag, afbeeldingen van drie Schotsche honden. Die afbeeldingen komen overeen met dezelfde ras- sen , welke Boenus in zijne geschiedenis van Schotland in 4526 versehenen , beschreven heeft. Vergelijkt men nu de beschrijving van Nemesianus van den Vertraha, met die van andere schrijvers over den Engel- schen greyhound der XVe eeuw , den Ierschen wolfhond en van den Hooglandschen hertenhond , dan zal men bij alien eene zonderlinge overeenstemming ontwaren: en nu aanne- mende , dat de jagten , waar ze voor gebruikt werden , ge- heel overeenkomen , dan is het niet twijfelachtig , dat ze alien tot een en hetzelide ras behoorden. Door vele natuurkundigen , en daaronder Buffox , wordt aangenomen , dat de feedoelde honden alien van eenen , en 8' HG wel van Britsclien oorsprong zijn. Voor die Lowering voeri liij nu aan * » De Iersche windhonden zijn van een zecr oud >ias; zij bestaan nog, hoewel in geringen getale, inSchot- »land. Bij de oude volken waren ze bekend als afkomsiig *van Epirus en Albanien. Plinius verhaalt op eene zeer be- » langwekkende vvijze iets over het gevecht van zulk een hond , > eerst met eenen leeuw en daarna met eenen olifant ; maar thij beschrijft den hond als veel grooter dan de doggen." Vervolgens zegt bij nog: »ln Frankrijk is dit bondenras • zoo zeldzaam , dat ik op onderscbeidene mijner reizen islechts een enkelen gezien beb, die zittende 5 voet hoog » was ; hoevvel bij meest op den Deenscben bond gelcek , • overtrof bij hem verre in grootte. Deze merkwaardige • bond had eene scbitterend witte kleur en was van eene » zacbtaardige natuur." Aan Buffon's meening , dat de honden , bij de oude vol- ken als van Epirus en Albanie afkomsiig bekend , dezelfde zouden zijn als de Hooglandsche bertenhond , kan men nog toevoegen, dat de honden, die tbans nog in de Macedo- lrische gebergten voor het edelwild gebruikt worden, in kleur , vorm , eigehschappen en aard van 't hair geheel over- eenkomen met de tegenwoordige Hooglandsche. Ze zijn daar nog slechts in 'tbezit van zeer aanzienlijke personen en uiierst zeldzaam. In Goldschmid 's berigten over de onderscbeidene honden- rassen , te zijnen tijde in Ierland onder den naam van Iersche wolfshond bekend , beschrijft bij dezelve , alsof ze meer tot weelde , dan wel voor de jagt gebouden werden. Men vond cr namelijk in dien tijd geene wilde dieren meer, die een' zoo vreeselijken tegenstander vorderden. Zou men echter oordeelen naar de afbeeldingen , welke Lambert ons van de beroemde honden van den Graaf Al- tamounts hoeft nagelaten, dan zou men moeten besluiten, 117 <kt deze wolfshonden , zooalshij ze onder de afbeelding noemt, geene gelijkenis hebben met den Ierschen wmdhond , daar deze laatste door Mr Holinshed worden beschreven met breede afhangende ooren , hangende lippen , ingevallen rug , zwaar en plomp ligchaam , glad hair, krachtige gewrichten en don- kere kleur. Ongetwijfeld zijn deze laatsten overblijfsels van bet nageslacbt der oude Iersche bloedhonden, waarvan men zich bijzonder voor wolvenjagten bediende. In Ierland vindt men tbans niet een nakomelmg meervan dit beroemde ras. In Engeland merkt men hetzelfde op. In Wallis kunnen er nog weinigen van deze soort bestaan, maar met zekerbeid kan men bet niet zeggen. In Scbotland zijn er echter nog eenige , die er als een wonder bewaard bleven ; bun getal zal zich echter tot hoogstens een dozijn bepalen. INiettegenstaande het vervallen van bet genoemde ras , zijn de nakomelingen toch van eene edele natuur ; immers , bij welke andere hondenrassen vindt men zulke eigenschap- pen als van den Hooglandschen hertenhond? — Hij bezit kracht en vaardigheid , hij is even moedig als slim , hij is vlug, voorzigtig, bekwaam , trouw, leerzaam enkanhetlang uithouden, zoodat hij onbetaalbaar is voor de jagt. Alle pogingen om dit ras met een ander te vermengen om daardoor nog edeler ras te bekomen, zijn tot hiertoe mislukt. Men heeft beproefd hem met de bullenbijters , met de bloedhonden en den wolfshond der Pyreneen te kruisen , maar altoos is er een bastaard geslacht ontstaan. Bij het vermengen met den bullenbijter behielden de nakomelingen wel den moed ; maar vlugheid , kracht en sterke voetzolen , die vooral bij de moeijelijke jagten in de rotsen der Hoog- landen zoo noodig zijn , gingen verloren. Bij het kruisen mot den bloedhond bleef alleen de scherpe neus over/ terwijl allc andere voortreficlijke cigenschappen gemist w«r- 118 den ; en bij <le vermenging met den Pyreneesehen wolfshond waren inoed en duurzaamlieid geheel verdwenen. Do beste en echto Sehotsche hertenlionden waren voor eenige jaren in *t bezit van zekeren Kapitein M. Neil den jongen te Colonsaij. Twee daarvan, Buskar en Bran, waren uitmuntende honden , waarvoor hij tevens twee even uitne- mende teeven had , Runa en Cavack , die hoewel aan elkan- der verwant , geheel verschillend in kleur waren ; namelijk twee waren helder geel , de beide anderen grijs-rosaehtig , terwijl de oorspitsen, oogen en snoeten van alien git-zwart waren ; het overige van hun ligehaam werd door geen en- kel vlakje ontsierd , 't welk tevens het zekerste kenmerk hunner zuivere afkomst is. In hunnen loop en snelheid staan de herten en echte windhonden gelijk. Het grootste onderscheid in beider lig- chaamsbouw is, dat de eersten breeder nek en sterker beenen hebben, terwijl ook hun snoct en kop grooter zijn., Daarbij zijn ze meer trouw en geheeht, en eindelijk meer speelachtig dan de windhonden. Nog is het zeer opmerkelijk , dat bij geen andere hon- denrassen zoovcel onderscheid is tusschen den rekel en de teef als bij de hertenlionden. Gedurende vele jaren was de hitsjagt op herten het aan- zienlijkste en edclste verraaak in westelijk en oostelijk Schotland ; in de laatste jaren is dezelve echter eenigzins in verval geraakt en wordt nog slechls in weinige streken beoefend. Het volgende verhaal is eene beschrijving van de wijze , waarop de Hooglandsche jagt thans nog bedreven wordt ; wij zijn het naauwkcurig berigt verschuldigd aan een' ooggeluige, die voor eenige jaren in de gelegenheid gesteld werd , aan dit cdel jagtvermaak te kunnen deelncmen. Het was in den avond van H Augustus 4835 , toen een 119 gezelsehap , uit zes jagers , zeven malrozen , een doedelzak- speeler , eeu bekruiper , en twee hertenhonden bestaande , zich iu een boolje zette , te Colensaij van wal stak en in een der noordelijk gelegene bogten aan den stijlen wilden oever van het eiland Jura landde. Nadat ze eene ver in zee vooruitstekende rotspunt beklouterd hadden , opende zich de toegang tot een schilderachtig gelegen hoi , hetwelk hen tot hiertoe onbekend was gebleven. Hunne eerste zorg was een goed vuur aan te leggen en dan den maaltijd gereed temaken. Een der matrozen die de koks-functien zoude waarnemen , scheen evenwel niet zeer bedreven in de gastronomische kunst ; inlusschen bezette hij den disch onzer avonturiers met spij- zen , die zelfs een1 meester in de kunst tot eere zouden verstrekt hebben, De maaltijd werd behoorlijk gekruid met eene goede flesch whiskij, en daarna verlangden alien naar rust , om met het krieken van den volgenden dag gereed te zijn. Kort bij het vuur was een leger gemaakt van heide en andere kruiden, zoo week en mollig, als eens de schoone Ellen voor koning Jacob had toebereid ; en hoewel onze jagers nu juist niet zoo jong waren , evenmin als zij tot het schoone geslacht behoorden , zoo hadden zij toch dit voor- regt boven den koninklijken gast , voorzien te zijn van warme wolien dekens, die hem ontbroken hadden. lets verder van het vuur werden de zeildoeken uitgespreid voor de matro- zen , en in een hoek van 't hoi waren de honden vastge- legd , waar zij op varen en mos zoo rustig insliepen , als eens Fingals edele doggen daar konden insluimeren. De onderscheidene schilderachtige groepen , door het knap- pend en glimmend vuur mat verlicht , zouden een heerlijk voorwerp geweest zijn voor het penseel van eenen Rembrand. Het wild-romantische werd nog buitengemeen verhoogd door het doffe ruischen der zeegolvcn , die bruisend aan den voet der rols uit een spattedcn. 120 Spoedig lag het geheele gezelschap in een diepen slaap verzonken , en eerst toen de huilende wind des anderen morgens om de holen suisde, ontwaakte de een na den an- deren en spoedig waren nu de uitrustingen tot den voorge- nomen togt verordend. — Intusschen vergat men de toe- bereidselen voor een goed ontbijt niet. Zoodra men geheei reisvaardig was, begaf het gezelschap zieh vol verwachting op marsch , waarbij Buskar en Bran hun vurig verlangen door vrolijke sprongen te kennen gaven ; ja , zoo vol ijver waren zij , dat hoewel sedert den middag van den vorigen dag niets te eten gehad hebbende , zij toch de hun aangebodene portie weigerden. — Toen men Buskar evenwel tot eten wilde dwingen , nam hij hetgeen hem werd aangeboden tusschen de tanden en slingerde het verre van zich. Uit het rotshol komende , deed zieh een even grootsch als uitgebreid en schilderachtig gezicht voor onze oogen op. Ter regterzijde bruiste aan onze voeten de zee, uit wier dieple de zon zich schiiterend boven den horizont verhief; voor ons breidde zich eene betrekkelijk groole uitgestrekt- heid heidevlakte uit, waarvan de morgennevel kronkelend tot in de wolken omhoog steeg, terwijl hij de spitsen der bergen nog aan onze blikken onttrok. Links opende zich eene heerlijke vlakte, waardoor eene vrolijke beek murmelde , totdat het vocht zijn graf vond in de zee. Boven onze hoofden hing dreigend een rots- blok , hetwelk zeer ver vooroverhing , alsof het ieder oogen- blik in de zee zou neerploffen. Alles om ons been was in de diepste rust en zwijgend ; geen spoor van menschelijke woningen was er te zien ; geen geluid van eenig levend we- zcn te hooren , bchalve het krassend geschreeuw van eenige vo- gels , die van de eene rots naar de anderc vlogcn. Alvorens de jagers het hoogste punt, vanwaar zij hot gchccle terrcin kondcn 121 overzien , verlieten , besplfedden zij met hunne verrekijkers zeer naauwkeurig de menigte met varen-kruid begroeide laagten , die menigvuldigindevoorhen liggende vlakten voorkwamen , en waarin de herten een rijkelijk voedsel vindende , zich bij het aanbreken van den dag het liefste ophielden. Dewijl dit varen-kruid hier eene aanmerkelijke hoogte bereikt , was er van de herten niets anders dan de spitsen van hun gewei waar te nemen , waarbij dan nog een goed gezigt en goede glazen vereischt werden , om ze te kunnen ontdekken. Na- dat men zich overtuigd had, dat er geen enkel hert te zien was , werd het terrein naauwkeurig opgenomen , even als de gesteldheid van den grond en de ligging dier streken , welke men wilde doorzoeken. Finlau, de bekwaamste bekruiper die ooit het heide- veld betreden had , was aanvoerder van het gezelschap en bevond zich 50 yards vooruit , met de kijker gewapend , terwijl de overigen langzaam en zwijgend met de honden aan den lijn volgden ; men was in eene rotsachtige laagte aangekomen en daarin reeds vele engelsche mijlen voort- gekropen , toen de aanvoerder met zijnen kijker , op bijna eene mijl afstands , een hert in het oog kreeg. Oogenblik- kelijk wierp hij zicli plat ler aarde , waarin het gezel- schap dadelijk zijn voorbeeld volgen moest ; want zelfs op zulk een grooien afstand weet het hert zijne vijanden te ont- dekken. FiNLAukroop even als eene slang lerug naar het ge- zelschap , met aanbeveling van een geheel eind wegs der- wijze te retireren , tot dat men uit het gezigt van het hert zou zijn. Hoewel hij de plaats , waar het hert stond naauwkeurig had aangewezen, was er niemand van het ge- zelschap in staat, het dier met het bloote oog te kunnen waarnemen ; maar Buskar , die tot hiertoe slil en rustig gevolgd was , hief een zacht brommend geluid aan , en tuurde met opgcspcrde oogen naar de plaats , waar het in hert stond. Dcvvijl het hert eene mecr verheveue stand- plaats had ingenomen , vaawaar het de geheele vlakte kon overzien , zoo moestea de jagers trachten nog verder terug te komen , tot aan de. bedding van een droog beekje , welks kroukelingen hen aan het vorschend oog van het dier kon- den onttrekken. Nadat men een tijd lang gcbukt voorwaarts gekornen was , bemerkte Finlam dat men spoedig het hert weder in 't gezigt zou krijgen , en moest men dus , om niet bemerkt te worden , andermaal op den buik voortkruipen. In deze houding kwam men allengs verder, terwijl zij naauwkeurig acht gaven op elke beweging van hunnen aan- voerder. Zoo had het gezelschap weder eenige honderden yards afgelegd , eer men , door eene hoogte gedekt , regtop- gaande mogt avanceren. Finlaij onderzocht nu of er ook soms «en ander dier in de nabijheid konde zijn, hetwelk door de nadering der jagers verschrikt ook, het hert zou kunnen verjagen. Zich overtuigd hebbende , dat er niets te vreezen was , bragt hij het gezelschap op een wonderbaar slingerpad , hetwelk hen dikwijls weder terugvoerde , wanneer men meende voorwaarts te gaan ; maar eindelijk toch bereikte men eene kleine hoogte, aan welker tegenovergestelde zijde het hert stond, waarvaa men , naar Finlaw 's verzekering, thans nog ongeveer 100 yards zoude verwijderd wezen. ISie- mand echter kon zulks gelooven ; want naar de berekening der overige personen moest het hert tenminste eene halve mijl meer regis staan. Buskar scheen integendeel meer met Flnlai/s gevoelen overeen te stemmen , want zijne onrust nam van sekonde tot sekonde toe. Met den neus omhoog , maakte hij zulke geweldige sprongen voorwaarts, dat men hem met moeite aan de lijn kon houden. » Geen oogenblik le verliezen" fluisterde Finlaw ; spoedig klouterde men nog een twintig yards tegen de hoogte op , 123 en nu stoncl plolseling liel fierc edelhei t zeer nabij voor onze oogen. Veronlrust door het ritselen onzcr schreden , sprong het op en ontwaarde het gezelschap op ongeveer 60 yard s van zich verwijderd. De honden werden nu losgelaten , en luide juichloonen galmden door de stille natuur ; het hert wendde zieh in een kring om , en daar snelde het heen , door Buskar en Bran achtervolgd. De ranke donkerbruine leden van het hert, met zijnen in den nek gelegden kop , waarvan het gewei den rug aan- raakte, en daarachter in snelle vlugt de lichtkleurige hon- den t — ■ verbeeld u hoe dit een' zoo onbeschrijfelijken aanblik voor onze jagers opleverde , dat zij als in ver- rukking staan bleven en zich eenige oogenblikken aan het genot van dit schouwspel overgaven. Aanvankelijk trachtte het hert eene links van ons gele- gene hoogte te bereiken ; maar door de honden zoo snel achtervolgd , wist het , dat zijn eenige redmiddel in de overijlendste vlugt gelegen was. Bij het meer en nicer op- komend gevaar der naderende honden , keerde het zich plotseling om en vervolgde een veel stijler pad. De honden bleven hem zeer kort op de hielen, toen zich het hert eensklaps aan den rand eens afgronds bevond , welks diepte ongeveer 14 voet bedroeg en waarin eene opeengehoopte massa steenen als het ware eene rots gevormd had. Een oogenblik scheen het zich te bedenken , als of het bevreesd was den gevaarlijken sprong te wagen ; maar de honden zoo nabij zijnde , bleef er geen tijd tot de keuze meer over. Op dit oogenblik waren de jagers ongeveer 150 yards van de plaats verwijderd en wachtten zij met angstige bezorgd- heid de uilkomst af , bevreesd als zij zich maakten , dat het hert den sprong op het oneffen lerrein niet zou over- leven. Spoedig echter werd hun hart van dcze zorg bevrijd, m want het het sprang zoo juist , koen en onverschrokken , dat zelfs zijne achterloopers het eerst den steenhoop aan- raakten. De honden Helen zich ecliter geen oogenblik wachtcn om het na te zetten. Buskar sprang het eerste en Bran volgde op hetzelfde oogenblik , zoodat de jagt op nieuw wedcr een aanvang nam. Het hert zette zijnen loop in eene onregelmalige rigting op het meest rotsachtige en gevaarlijkste terrain voort, en niets verraadde , dat zijne krachten begonnen te verminde- ren. Integendeel scheen zijn loop steeds koener en ge- makkelijker , en scheen het in zijne bewegingen als de Gems , die met vasten voet springend , zich over en op de hoogste rotsgevaarten waagt. Van de hoogte , waar de jagers stonden , konden zij de jagt langer dan een half uur naoogen ; maar nu klommen zij iets hooger en zagen , dat de bodem , welke de vervolgde en de jagenden genaderd waren , meer effen en eenigzins weeker was. Bran was nu het digtste bij het hert gekomen en pakte het met zulk eene krachtvolle drift in zijne achter- loopers , dat de vlugt van het hert daardoor werd gebroken. Buskar sprang nu over Bran heen en pakte het hert zoa krachtig in den nek vast, dat het naauwelijks aan het ge- wigt der beide honden kon weerstaan. — Het hert sleepte hen toch nog een eind wegs met zich voort , zijne krachtig- ste pogingen inspannende , om hen van zich af te schud- den. — Maar te vergeefs , telkens pakten zij het op nieuw weer aan , en eindelijk zonk het edele dier geheel afgemat en ademloos in een , om nooit meer op zijne loopers tot staan te komen ; nog eenige keeren beproefde het, weer op te staan om te ontvlugten , maar toen de jagers op de plaats aankwamen had het edele dier reeds geeindigd. Zijne keel was verscheurd en de borst en lcndenen erg verwond. Buskar lag geheel afgemat en bevendc over al zijne lede- *25 maten aan deszelfs zijde. Bij het naderen der jagcrs slond liij echter op , en liep trots en knorrend , als of hij niemand bij hem wilde toelaten , om den gevallen vijand rond. Bus- kar had echter geen enkele wonde noch schramp bekomen , maar Bran bloedde uit onderscheidene ligte kneuzingen. Bei- de honden hadden zich gedurende de geheele jagt moedig onderscheiden en uitmuntend gedragen , en bijzonder was Buskar bij het vellen van het hert onovertrefbaar. Nadat het hert aan den bergstroom was afgewasschen , werd het langs den kortsten weg naar het rotshol gebragt, waar het geheele gezelschap nu weer het bootje besteeg en binnen weinige uren, verheugd over eenc hunner schoonsle jagten , het kasteel Colensaij bereikte. ~~**^&gS8$ti™^~ Over dc jagl in Afrika. DOOR DEN GENERAAL E. DAUMAS. (Uil het fransch vertaaldj. Sedert lang ben ik overtuigd van eene waarheid, die thans vele menschen met mij beginnen te deelen , namelijk , dat Algerie bestemd is om iederen dag eene meer belangrijke plaats in ons land in te nemen. Deze landstreek , die aan tms door heldhaftige wapenfei- ten onderworpen is geworden , seheen in het begin alleen voor den krijgsman veel te beloven. Meer dan een staats- man beschouwde het als een soort van reusachtig afgesloten veld , waar de moed van ons leger zich oefende ; vervolgens heeft men gezien, dat deze grond niet alleen geschikt was om ons roem te verschaffen , dat terwijl hij den krijgsman aantrok , hij echter ook den iandbouwer en den koopman tot zieh riep , en even belangrijk voor de nijverheid was. Nieuwe banden zijn daarna aangeknoopt geworden tusschen Frankrijk en het door haar veroverd land. Nadat Algerie de gewaarwordingen van den krijgsman en onze nationale fierheid opgewekt had , heeft het zich in naauwe betrekking gesteld met onze ernstige , meer practische en stellige be- langen. Eindelijk , nadat er vele jaren verloopen waren , ben ik er toe kunnen geraken , om door eenige letterkun- dige geschriften , te midden van een werkzaam leven ont- staan , de algemeene aandacht op een werelddeel te vesti- gen, dat voor den dichter en den knnstenaar onuitputtelijke 421 rijkdommen oplevert, daarna , zeg ik , heb ik met ^groote vreugde gezien , dat Algerie , na zich eerst roem , vervol- gens belangstelling verworven te hebben , nu ook op de verbeelding begon te werken ; want ik weet dat er in oris land zekere krachten zijn, waaronder de verbeeldingskracht behoort , welker mededinging door geenen anderen arbeid moet veracht worden. De schilderachtige bijzonderbeden , die ik heb kunnen vereenigen in de groote woestijn , bebben bij sommige lieden indrukken achter gelaten , die naar ik hoop , niet onvruchlbaar Mullen zijn. Onlangs heb ik nieuwe verzameld , en die mij van eenige waarde toeschenen , over een leven , waarin alles om zoo te zeggen gekenmerkt is door eene uitstekende corspronkelijkheid. Onder alle personen , die ik ontmoet heb In deze loopbaan , die mij met zeer ver- schillende plaatsen en karakters in aanraking gebragt heeft , was er een man , die , naar mijn inzien , eene diepe ken- nis, een juist en grondig begrip van bet Arabische volk had. Tot dezen man heb ik mij gewend : ik heb aan den Emir Abd-el-Kader , eenige maanden voor de genadevolle daad , die hem in vrijheid gesteld heeft , opmerkingen ge- vraagd over de paarden van de Sahara , en te gelijker tijd nieuwe bijzonderbeden over eenige gedeelten van het Afri- kaansche leven. Hetgeen men bier zal lezen , is bijna ge- heel uit eenen langcn door hem zelven geschrevenen brief overgenomen. 428 Er wordt dan verteld , dat een arabische cheikh in het midden van eene talrijke groep menschen gezeten was t toen een man , die zijn ezel verloren had , zich tot hem wendde en hem vroeg , of ook iemand van hen het afgedwaalde dier gezien had. De cheikh keerde zich oogenblikkelijk tot dege- nen , die hem omringden en sprak de volgende woorden : »Is er een onder ulieden aan wie de genoegens der jagt »onbekend zijn? Wie heeft nooit het wild nagejaagd op ge- »vaar van zich te dooden of te wonden door van het paard »te vallen? wie heeft nooit, zonder vrees van zijne kleede~ »ren te verscheuren of zich zelve zijnen huid open le halcn »om de wilde dieren te treffen, zich in struiken vol van » doornen geworpen ? Is er een onder u alien , die nimmer • het geluk heeft gesmaakt, eene teeder beminde vrouw we- »der te zien, of de wanhoop heeft gevoeld haar te verlaten? >Een van de toehoorders antwoordde: Ik, ik heb nooit iets igedaan noch ondervonden van hetgeen gij daar gezegd hebt.'' Daarop zag de cheikh den meester van den ezel aan, en zeide tegen hem, »ziehier het dier, dat gij zoekt, neem het met U." Inderdaad de Arabieren spreken aldus : » hij , die nooit heeft gejaagd , of bemind , of getrild op het geluid der muziek , of de geuren der bloemen opgezocht , zoo iemand is geen mensch , maar hij is een ezel. Bij een volk , waar de oorlog boven alles een wedstrijd tusschen behendigheid en list is , bij hen is de jagt het voornaamste tijdverdrijf. 