Natuurkundig tijdschrift voor Nederlandsch?Indie / uitgegeven door de Koninklijke Natuurkundige Vereeniging in Nederl.?Indie.
Staart. e A | i ; À 4 . 0.098 » Vleugel `. : i à i . 0.096 > Lengte der RER ‘ ; 3 E . 0.020 » Culmen rostri . ; : : 0.019 » Hoogte van den bek aan u ; e . 0.006 » Mondwijdte E : $ z y . 0.009 » Tarsus. i. ; i i ; . 0.038 » Middeltoon met med 3 e e i . 0.019 » Achtertoon met idem. 5 e d 100016» 32. GARRULAX BICOLOR (Mur). De gedroogde huid van een exemplaar dezer soort werd mij onlangs toegezonden door den kapitein der Infanterie Georees, die den vogel in de omstreken van Pandang-pandjang geschoten had, waar hij onbekend was bij de inlanders. | In de bosschen der hooge bergstreken van den Singalang schijnt deze soort echter niet zoo zeldzaam te zijn, te oordeelen naar de omstandigheid dat de Italiaansche natuuronderzoeker Beocarı 2 mannetjes en 5 wijfjes mede bracht, die hij daar verzameld had. De vogel heeft een zwart vederkleed, welke kleur een ros- achtige tint heeft vooral op den romp. (roodachtig donker-bruin, zooals ScHLEGEL het noemt, kan ik het niet vinden). Het hoofd, de hals en het bovenste gedeelte van de borst zijn grijsachtig-wil, het laatste deel het helderst. De vederen 60 3 des bovenkops zijn zeer groot en tol eene kuif verlengd, ‘+ hare basis zich aschgrijs voordoet. Twee bundels naar voren gerichte korte stijve vederen, i aan het begin van het voorhoofd geplaatst zijn en de neusgate bijna geheel bedekken, zijn pikzwart, even als een smalle krin om het oog en de oorstreek. Bek en pooten zwart. Nagels donker- hoornkleurig. Voelan l vuil-okergeel. Totale lengte van den geprepareerden vogel. . 0.270 M O EEN ; . 0.119 Viemgollangte à. + . »aninsgobnem 18 0.126 ° Lengte der nen - À N à … NATA Culmen rostri . i e . 0:07 Hoogte van den bek aan » base e . 0.008» A A maa vi Tarsus ` à e : ; Br) Middeltoon met je : | a à , 0.055 J Achtertoon met nagel. e e e ; . 0.037 8 33. PITTA ELEGANS (Less) A 4 Vederen van den hovenkop donker-van-Dijck-bruin, bij hel zwart af. Achter de neusgaten begint aan weerszijden ell heldere breede band, die tot in den nek omloopt en van vorh okergeel, achter het oog zwavelgeel, en in den nek oranje E 3 Teugels, streek om het oog en wangen zwart, dat zieh in ei nek voortzet. Kin en keel vuil-wit. Deze kleur zet zieh 1 zijde van den hals naar achteren voort als een dwarsband, 8 allengs geel wordt en van onderen door eenen zwarten ech begrensd is e Mantel, rug en stuit koffiebruin. De bovenste staat vederen eindigen in vaal-zwarte harige hoorden. Buiteuste vleugeldekvederen en slagpennen vaal- zwart. MT mige eindigen in helder-witte vlekken of boorden, waardoor 61 den toegevouwen vleugel eene breede witte overlangsche streep ontstaat. Krop, borst en voorste gedeelte der flanken okergeel met zwarte dwarsbandjes: overige onderdeelen rosachtig-grijs met fijnere donkere dwarsbandjes, die bijopvallend licht eenen blau- wen gloed vertoonen. Vederen van het achterste deel der flanken donker-grijs en in witte harige zoomen eindigend. Onderste staartdekvederen zwart met kobalt-blauwe zoomen. Staart- pennen kobalt-blauw , voor zooverre zij aan het licht zijn blootgesteld: overigens zwart. Bek zwart. Pooten donkerbruin. Totale lengte . A e i ; . 0,187 M. Staart. e à i 3 : | j . 0,057 » Vleugel . : i A A . 0,098 » Lengte der mondopening . : d , , 0,027 » Culmen rostri |. h 1 . 0,024 » Hoogte van deu bek aan de eeh R i . 0,009 » Mondwijdte e > ; ; e ; . 0,014 » Tarsus. . S ` 0,055 » Middeltoon met peni i e i > . 0,028 » Achtertoon met idem. i 3 ; ; . 0,018 » 34. MUNIA MAJA (L.) Een exemplaar van den Radja-bassa. (Zuid-Sumatra). 35. ERYTHRURA PRASINA (Srann). Levende individus werden uit Katimbang in 1885 hier te Batavia ingevoerd. De vogel is echter op West-Java niet zeldzaam. 36. CALORNIS CHALYBEA (Horsr.). Een exemplaar van den Radja-bassa. Toen ik in 1885 de Lampongsche districten op Sumatra bezocht trof ik daar dezen vogel veelvuldig aan, 62 37. ORIOLUS XANTHONOTUS (Honsr.). Twee mannelijke individus uit het Barisan-gebergte (Collect Cours). 38. DENDROCITTA OCCIPITALIS (S. Muri.) Een exemplaar uit het Barisan-gebergte, geschoten door (4 Bovenkop, zijden van het gelaat, kin en hals bruin. deren van de kruin eindigen in licht-grijze stippelvlekken. terhoofd lichtgrijs, dat in den nek geleidelijk eene donkerder aanneemt. Mantel-, rug- en schoudervederen rosachtig-b De flanken en de onderdeelen van den romp kaneelkleun Stuitvederen lichtgrijs. Bovenste staartdekvederen donkerg met rosachtige tint. i Slagpennen zwartachtig. Aan de basis van die der tof loopt een witte dwarsband. De drie buitenste paren der st pennen zijn zwart, terwijl de andere in deze kleur tot! uiteinde beperkt zijn en zich overigens grijs voordoen. pooten zwartachtig. Iris rood (Cours). S Totale lengte Staart Vleugel Lengte der APA Culmen rostri Hoogte van den bek aan È hels Middeltoon met ua Achtertoon met idem 39. CISSA SINENSIS (G. R. Gnav.). Sr De grondkleur van dezen vogel is helder-azuurblauw > dA kerder van boven en iets lichter beneden, terwijl daar bov dien het wit der basis van de vederen doorschemert. vor hoofdsvederen blauwgroen. 65 De licht-blauwe achterhoofdsvederen zijn tot eene kuif ver- lengd. Een pikzwarte band loopt over de teugels rondom het oog tot achter in den nek, waar hij zich met die der tegen- overgestelde zijde vereenigt. Slagpennen en dekvederen der 1° orde bruin-grijs aan de binnenvlag en rosachtig-grijs aan de buitenvlag: die der 2% orde meer rosachtig-bruin met eene licht-blauwe vlek aan het uiteinde; die der 5% orde bezitten eene rosbruine buitenvlag en eene grijsbruine binnenvlag: de laatste is nabij het uiteinde van eenen zwarten dwarsband voorzien, terwijl bovendien het geheele uiteinde dezer vederen licht-blauw is. Binnenste vleugel- dekvederen licht-blauw. De middelste staartpennen , die tevens de langste zijn, hebben eene licht-blauwe kleur ; de overigen eveneens, doch deze zijn nabij hun uiteinde van eenen breeden zwarten dwarsband voorzien. Iris rood (Corrs). Van deze soort waren 5 exemplaren , uit het Barisan-gebergte afkomstig, in de collectie. Totale lengte . : * s x i . 0.280 M. Middelste staartpennen . s : : sa 0,195 je Vleugel . ER i „ 0.128 >» Lengte der mondopening ; - A + 0.055 » Culmen rostri . g e g . 0.051 » Hoogte van den bek aan de basis . e - 0015 7» Mond wijdte : 5 e a i . . 0.016 » Tarsus .. . : e «owi 0,038; » Middeltoon met ot e : 4 . 0.035 » Achtertoon met id. . so > . 0,021 » 40. TRERON NASICA (SckLEc.). Wordt nu en dan levend uit de Lampongs te Batavia ingevoerd. De beschrijving van dezen vogel, vergeleken bij de afbeelding dezer soort in het werk der Sumatra-expeditie, zal door mij 64 spoedig gepubliceerd worden in eene verhandeling over de vogels van het eiland Billiton. AL OSMOTRERON OLAX (Trom). Mannelijk individu afkomstig van Katimbang (Lanza Kop, hals en nek aschgrijs, het donkerst van boven, het lichtst van onderen. Kin witachtig. Ook de flanken en de onderzijde | der binnenvlaggen van de slagpennen zijn grijs. Krop oranje. Borst groenachtig-geel: voorste gedeelte van den buik even eens. Achterbuik en onderste staartdekvederen kastanje-bruin. Mantel, voorrug en buitenste kleine vleugeldekvederen donker- roodbruin. Achterrug en bovenste staartdekvederen aschgrijs. Slagpennen en hunne groote buitenste dekvederen zwart; die der 2° en 5° orde van fijne flauw-gele buitenranden voor zien: zoo ook hare groote buitenste dekvederen. | Binnenste vleugeldekvederen donkergrijs. Middelste staart- pennen vaal-zwart; de overigen eveneens, doch met een donker grijs uiteinde. De ondervlakte der staartpennen is voor allen zwart met een licht-grijs uiteinde. Pooten rood. Voorste deel van den bek licht gekleurd. Achterste deel donker. Vb lengte. |. |... Sënn i ON nee, Vleugel. . d ak uge dod usb ou OS Lengte der mondopening EE . 0.018 » : Culmen rostri . i S . 0:01" | Hoogte van den bek aan SE i . 0.007 » E Mondwijdte . À : + ? ; i . 0.008 » | Tarsus i ; ; + ; . 0.015 53 Middeltoon met Ko? "x" À i . 0.025 0 Achtertoon met id. .. 0.015 »7 42. PTILOPUS JAMBU (Gw). Een exemplaar van den Radja-bassa. 65 43. ARGUSIANUS ARGUS (LJ). Naar een levend individu in den Planten- en Dierentuin. De huid van den kop en het voorste gedeelte van den hals is kaal en bezit eene donkere grijsblaauwe tint, overeenkomstig neutraal- tint. De uitwendige gehooropening is met eene rij rechtopstaan- de vedertjes begroeid. Overigens treft men op de halshuid slechts spaarzaam witte rudimentaire vederen aan, die alleen uit eene fijne witachtige schaft bestaan. Over het midden van den bovenkop loopt in overlangsche richtig eene rij fluweelige pik- zwarte vederen die zich tot aan het begin van den nek uitstrekt. Ook de nekvederen zijn onvolkomen en beperken zich tot spaar- zaam ingeplante harige vederen, bij wie zwartbruine en witte tinten elkander afwisselen: meer benedenwaarts beginnen de vederen volkomen te worden, zoodat het onderste gedeelte van den nek even als de mantel en de buitenste vleugeldekvederen bruin-zwart zijn met isabella-gele of roestkleurige vlekken, hetgeen aan die deelen een fraai donker gemarmerd uiterlijk geeft. Beschouwt men eene uitgetrokken veder van die deelen afzonderlijk, dan is men geneigd de spaarzaam lichte tinten op de vederen voor de grondkleur te houden, waarop het bruin-zwart voorkomt als droppelvlekken , “die hier en daar in elkander vloeien, maar in zulk een groot aan- tal dat hare kleur voorheerschend wordt. Vooral is dit duidelijk aan de verlengde schoudervederen. De vederen van den krop en de borst zijn fraai helder-kastanje-bruin met zwarte gemarmerde of gegolfde dwarsbanden, waaraan lichtere oker-gele fijne banden grenzen. Die kastanje-bruine tint verliest zich op de flanken en den achterbuik, maar de vederen behouden ook hier haar ge- marmerd uiterlijk. Ook de kleine binnenste vleugeldekvederen komen in kleur en teekening met de borstvederen overeen. De onderste staartdekvederen zijn zwart met were A smalle dwarsbanden. De vederen van den rug en de stuit en de bovenste staartdekvederen hebben eene heldere okergele grondkleur met bruin-zwarte, afzonderlijk staande droppelvlekken; die van de eerstgenoemde deelen vormen groote schubben 5 66 terwijl de laatste zeer verlengd en lichter getint zijn: allen ` bezitten eene licht-grijze basis. De middelste staartpennen zijn verlengd. Zij vertoonen eene donkergrijze grondkleur en zijn bezaaid met kleine witte spik- keltjes die zwart omzoomd zijn ; nabij den buitenrand neemt dit zwart toe, zoodat het daar de grondkleur bedekt. | De pennen van de alula en de groote buitenste dekvederen der slagpennen van de 1° orde hebhen eene gedeeltelijk grijze, gedeel telijk leverbruine grondkleur, waarop ronde of ovale zwarte vlekken worden aangetroffen, die met helder-bruin omzoomd zijn en waarvan de bruine tint geleidelijk in de grondkleur over gaat. | De slagpennen der 1e orde zijn buitengewoon fraai. De stevige schaft is oranje aan de basis en overigens dom ker-blauw. De buitenvlag flauw-zalmkleurig mel donker- ` bruine regelmatig geplaatste, ovale vlekken die flauw met licht- ` oker-geel omzoomd zijn. De uiteinden der slagpennen van del orde en het breedste gedeelte van haren binnenzoow is helder- leverbruin met zwarte dubbelstippen, die met donkerbruin om- wasschen zijn, het overige gedeelte van de binnenvlag is bruingeel aan den rand van de schaft alwaar zich zwarte regel matige korte dwarsstreepjes bevinden, bij wijze van eene visch graat. Tusschen die streepjes in komt nabij hunnen oorsprong eene ` rij goudgele lengtestippels voor, die nabij het uiteinde van de veder in eene egale oranje-gele streep langs de schaft over. gaat. Tusschen het pas beschreven gedeelte en den leverkleu rigen breeden binnenzoom bevindt zich eene overlangsche strook van roodbruine grondkleur en lichtblauwe fijne stippels, die een wit middelpunt hebben, De slagpennen der 2: orde zijn niet minder fraai maar geheel anders geteekend. Hare schaft is zwart-bruin met zalmkleurige? buitenrand. De binnenvlag is grijsachtig met breeden witten 2000: Op het grijze gedeelte ontmoet men weder zwarte ronde vlekken met roestkleurige randen. Ook de buitenvlag is grijs en prijkt met eenige reeksen zwarte ovale vlekken, die vooralaan den binnenkant | SE PIER SZ EDA PORZ a Ea NZD e ee 67. in elkander vloeien en daardoor zwarte overlangsche gegolfde lijnen doen ontstaau. Het voornaamste kenmerk bestaat echter in eene rij ronde spiegelvlekken, die de grootte bezitten van een 10-cents-stuk. De rand dier spiegelvlekken is zwart en gaat van binnen geleidelijk over in geelachtige, roodachtige en groene tinten, en daarbij tevens voorzien van eene witte streep. De slagpennen der 5e orde missen de spiegelvlekken. Op hare schaft predomi- neert wit, hare binnenvlag is bruin-zwart gevlekt op eenen witten bodem aan den binnenzoom en overigens zwart mel bruin, fijn gemarmerd. Overigens hebben zij aan het uiteinde witte spik- kelvlekken, overeenkomstig met die, welke op de staartpennen voorkomen. De plaats, waar bij de secundaria, de spiegelvlekken voorkomen, wordt hier ingenomen door eenen breeden grijs- gelen overlangschen band. Groote binnenste vleugeldekvederen grijs met vaal-zwarle ronde vlekken. Bek blauwwit, aan de basis loodkleurig met roodachtige tint. Iris sepia-bruin. Pooten helder rood. De twee uiterste voortoonen zijn door een spanvlies ver- bonden aan den middeltoon. De staart bij dit individu is beschadigd. Vleugel . ` A d -0.470 M. Lengte van de RETON , $ i . 0.042 » Culmen rostri : 14007 A Hoogte van den bek aan dé fasii . 0.016 » Mondwijdte i : « d ; URE TS Tarsus : + : d = e DW, én we Middeltoon met Ke : e > . 007 > Achtertoon met nagel. ; 5 i x Wee 111. À 44. PELOPERDIX PERSONATA (Honsr.). Van deze soort werd mij een opgezet individu toege- zonden, dat geschoten was op een der hellingen van den Radja-Bassa, een uitgedoofden vulkaan in de Lampongs, die de 68 uiterste zuidelijke punt van Sumatra bepaalt. Er bestaan g gegevens omtrent het geslacht van het exemplaar. Mantel, rug en buitenste vleugeldekvederen zijn gelijk í van P. rubrirostris, helder bruin met zwarte dwarsban De slagpennen der 5° orde, die de binnenste grens van del vleugel daarstellen, zijn echter fraaier door de breede zwart banden, die met eene heldere terra-sienna kleur afwisselen, d niet het geval is bij de twee onderzochte individu’s van bag genoemde soort. E De staartvederen zijn lichtbruin met vaal-zwarte zoomen i dito aderen op de vlaggen. ` De bovenkop en nek zijn van-Dijck-bruin, welke kleur gelei lijk lichter wordt naar voren en daar in een smal streepje Wl aan den snavelrug reikt. De daarnaast liggende voorhoofd vederen zijn even als de wangen, de kin en de hals vuil-w Het naakt gedeelte om het oog, dat gedurende het le rood schijnt geweest te zijn, is van onderen met korte St pelige donker-bruine vedertjes als bespikkeld. Die vede zetten zich voort tot op de teugelstreek. Krop en borst donkergrijs, dat op den voorbuik in held grijs overgaat. De zijden van den achterbuik , die over grijswit is, benevens de flanken, bruin-zwart met witte dw banden. Okselvederen bruinachtig. Binnenste vleugeldekvede aan den vleugelrand vaalbruin en meer binnenwaarts wil Onderste staartdekvederen wit en vaalbruin, afgewiss Slagpennen vaal-rosachtig-zwart. Bek, bij het gelt exemplaar, uitgezonderd de punt, donker-hoornkleurig. Pot okergeel. Deze soort mist de kenmerkende witte onvolkomen ved die bij P. personata op den kop, nek en borst buiten de dere uitsteken, maar men treft op het achterhoofd, (user) n vederen uitstekende haren aan. Totale lengte van de kruin tot het uiteinde des staarts .. Staart. k à T | i i } . 0,048 M. Vleugel >. d : d à . 0,130» Culmen rostri . A j s i i OF» 45. PELOPERDIX RUBRIROSTRIS (Sauv.). Deze patrijssoort werd in 1877 door de Nederlandsche Sumatra-commissie in Alahan-Pandjang ontdekt. Later verzamelden Beccart en Kräsı, in 1878 en in 1884 exemplaren in het Singalang-gebergte, terwijl Cours in 1881 twee exemplaren schoot in de bosschen van het Barisan-gebergle, Zuidelijk Sumatra. Een dezer exemplaren, dat blijkens de aangehechte étiquette een mannetje is, heeft eene zwartachtige met wit gestippelde keel, terwijl het andere even als Peloperdix personata eene witte keel en witte teugelvederen bezit. Overigens gelijken zij beiden volkomen op elkander. Bovenste bekleedselen van den romp, mantel- en bovenste vleugeldekvederen helder-bruin met zwarte dwarsbanden afge- zet, die het smalst op den mantel zijnde, allengs naar achteren eene grootere uitgebreidheid verkrijgen. Ook de staartpennen deelen in die kleur en teekening. maar hier predomineert het zwart. De slagpennen der 1° en 2 orde vaal-zwart; die der 5: orde als de rugvederen, bruin met zwarte vlekken. Binnenste vleugel- dekvederen vaal-zwart met wit gezoomd. De vederen van den- kop, nek en hals zijn zwart, waartusschen enkele witte voorko- men, die van voren smal en van achteren breed zijn en zich als driehoekige vlekjes voordoen. Deze vedertjes zetten zich ook tusschen de krop- en borstvederen voort, welke helder-bruin gekleurd zijn. De achterte borstvederen zijn zwart en van breede harige witte zoomen voorzien, die der flanken zwart met witte wijd uit elkander staande dwarsbanden. Op de buikvederen predomineert het wit en het achterste deel der flanken is rosachtig- bruin. Onderste staartdekvederen zwart met witte of ros- achtige boordsels. | 70 De bek en de pooten van de gedroogde exemplaren zijn geelachtig, hoewel zij bij het leven koraalrood zijn. De naakte huid om het oog is volgens Corrs rood, terwijl zij met kleine zwarte vedertjes bestippeld is. Het andere exemplaar, waarvan de etiquette verloren is geraakt komt overeen met de plaat, die van deze soort gegeven — is in het werk der Sumalra-expeditie, doordien de kin en hals … wit zijn, welk wit echter in tegenstelling met de plaat van SNELLEMAN van onderen van het bruin des krops door een zwarten vand vrij scherp is afgescheiden. Ook de witte vlekjes op de horst ontbreken op die plaat. Tevens moet worden opgemerkt dat Keuremans naar een opgezet individu teekende zoodat de kleur van bek en pooten anders is dan bij den levenden vogel. Totale “lengte. 0.5, BW de . 0.182 M Staart. ; i ; S à e S . 0.05% Vleugel i i { ; ; S . DT Culmen rostri . à : d (EG 46. AREOTURNIX PUGNAX (Texu.). Een vrouwelijk individu van Lahat. In 1885 trof ik in de Lampongsche districten (Zuid-Sumatra), meerdere exemplaren aan van dezen vechtkwartel, die in kooien door de inlanders onderhouden werden. Batavia, 50 Januari 1889. T: A = Ę $ $ SE A prenten et E A kj olek le een er nanne A genen nd OVER HET VOORKOMEN VAN EENE LOOPHOENDER- SOORT IN DEN KANGEAN-ARCHIPEL. DOOR A. G. VORDERMAN. Stadsgeneesheer te Batavia, Eenigen tijd geleden verspreidde ik op uitnoodiging van het permanent internationaal ornithogisch comité eene oproeping aan alle vogelkenners en vogelliefhebbers in Nederlandsch-Indië. Hoewel het resultaat lang niet aan de verwachtingen beant- woordde, zoo waren toch zeer enkele personen bereid inlich- tingen te geven omtrent eenige der daarin gestelde vragen. Onder anderen heeft zich de Controleur W. F. H. Van AMERON toenmaals te Kangean geplaatst, de moeite getroost, naar- aan- aanleiding der sub 20 gestelde vraag, onderzoekingen te be- werkstelligen omtrent het voorkomen van eene loophoender-soort in den Kangean-archipel, waarvan het resultaat is dat het bestaan dezer vogelsoort te dier plaatse boven allen twijfel verheven wordt. Zooals bekend is moet de Kangean-archipel beschouwd worden als eene voortzetting in oostelijke richting van de geologische formatie die Madoera en omliggende eilandjes daarstelt, terwijl hij nog aan deze zijde valt van de lijn, die Malai-Azië van Papoe-Azië scheidt. Hoewel nu loophoendersoorten aan gene zijde veelvuldig voor- komen en zelfs zoodanig dat zij als typisch tot het Australisch ge- west gerekend werden , zijn er hierop eenige uitzonderingen, daar door eene Oostenrijksche expeditie eene afzonderlijke soort op 12 de Nicobaren is ontdekt en ook door Engelsche natuuronder- zoekers eene andere soort op Laboean, nabij de noordwestkust van Borneo werd aangetroffen. Ook de Philippijnen, die in, natuurkundigen zin tot Malai-Azië gerekend worden, bezitten eene afzonderlijke soort. De navorsehing omtrent de ¿engraphiisehel verspreid dezer vogels is interessant omdat zij, uit den aard van hunnen bouw, niet in staat zijn van het eene eiland naar een ander over te vliegen. Tot dusverre was de westelijke grens hunner verbreiding. behoudens de bovenvermelde uitzonderingen, Celebes en Flores. Nu werden in 1876 tijdens ik als civiel geneesheer te Soe- > menep, (oostelijk Madoera) gevestigd was, door inlandsche zee > varenden, groote rosé-gekleurde eieren in gezouten toestand ` aangevoerd, die uit den oostwaarts gelegen Kangean- bien afkomstig waren. Deze eieren bezaten eene groote overeenkomst met dergelijke die in de Molukken als maléo-cieren bekend staan en ook aan H loophoenderen hunnen oorsprong te danken hebben. Naar aanleiding nu der boven vermelde vraag deelde de Controleur Vax Ameron mij het volgende mede: Er bestaat werkelijk in den Kangean-archipel eene eet | soort die even als de andere loophoenderen groote nesten SCH samengesteld uit bladeren, takjes en zand. Die- nesten zijn gelegen op den grond, aan den rand val het bosch en bezitten eenen omvang van verscheidene meters. Hij trof deze nesten niet alleen aan op de kleine onbewoonde eilanden oostwaarts van ‘het dicht bevolkte eilandje Sepeken + maar ook op het meer zuidwaarts gelegen eiland Seponiljang- | Ook heeft hij de vogels die de nesten bouwden soms aange: | troffen, doch hunne bijzondere schuwheid was de oorzaak dat zij niet onder schot waren te krijgen. Wat hij er van ver: | meldt komt neder op de beschrijving in algemeene vera van eene Megapodius-soort. Bij het uitgraven van een der nesten werd een pas T : ` 3 75 komen kuiken gevangen, met heldere groote zwarte oogen dat eene fraaie donkerbruine kleur bezat, en daarbij buitenge- woon vlug was in zijne bewegingen. De eieren zijn iets grooter dan ganzeneieren en lichi-rood gekleurd. De inlanders verhalen dat de hen na het leggen van een ei in onmacht valt. De plaatselijke inlandsche naam van den vogel is »boeroeng gosong”. Het voorkomen van deze vogelsoort op de Kangean-eilanden is dus eene uitgemaakte zaak. Moge de tegenwoordige controleur van die onderafdeeling in staat zijn gesteld mij een opgezet individu te bezorgen , dan zal hij daardoor de ornithologie ter zeerste aan zich verplichten. Baravia, 9 Maart 1889. GA ¿e sala) ainia dą CENA Pa OVER HET AL 0F NIET WAARSCHIJNLIJKE VAN HET OVERERVEN VAN VERKREGEN EIGEN- SCHAPPEN, EN HET BELANG DEZER VRAAG VOOR DE BIOLOGIE. Voordracht, gehouden op de Bestuursvergadering van 14 Maart 1889. DOOR Dr. €. Ph. SLUITER. "t Is reeds meer dan een jaar geleden , dat ik hier een en ander mededeelde betreffende de nieuwere zienswijze, vooral door Weismann voorgestaan, omtrent het mechanisme der overerving en der veranderlijkheid bij de organismen. Sedert dien tijd is Weısmans herhaaldelijk aangevallen, vooral wat betreft de door hem voorgestane meening, dat de gedurende het leven ver- kregen eigenschappen niet op de nakomelingen overerven , en ik hoop eenigszins op uwe belangstelling te mogen rekenen , wanneer ik heden avond omtrent de geschiedenis dezer overervings- kwestie, die op dit oogenblik eene »question brulante” in de biologie is, eenige bijzonderheden mededeel. Terwijl toch aan den eenen kant er wel niemand aan twijfelen zal, dat zoowel bij planten als dieren, eigenschappen, die een individu reeds bij de gebooorte bezit, overerfelijk zijn, zoo onzeker is aan den anderen kant nog altijd de beantwoording der vraag of ook eigenaardigheden, die een dier- of plantińdi- vidu eerst gedurende zijn leven verkrijgt, al of niet op de nakomelingschap overerven. Als voorbeeld van overerving van aangeboren eigenschappen, herinner ik slechts aan de 6 76 algemeen bekende feiten, dat bijzondere abnormaliteiten de ouders, bijv. het bezit van 6 vingers en dergelijken, dikwijls | door eenige geslachten heen telkens bij verschillende nakome | lingen weer voorkomen. E Bekend is het, dat moedervlekken op bepaalde plaatsen va het lichaam dikwijls op geheel identieke plaatsen bij de kind worden teruggevonden. - Niet alleen lichamelijke eigenaardigheden worden op nakroost overgebracht, ook de geestelijke vermogens. De far S Baca telde onder hare leden niet minder dan 22 meer of minder ` beroemde musici, en bijna ieder zou zeker uit zijne dom omgeving deze gevallen met tal van voorbeelden kunnen mt meerderen. 3 | Zeer intressant en voor ons nog geheel onverklaarbaar zija zeker de verschijnselen dezer overerving, maar als werkelijk | waar erkende feiten staan zij vast, en zij mogen dus als werkent principe in de biologie gebruikt worden, al behoort zeker hel principe zelve nog tot de grootste mysteriën. Geheel anders evenwel staat het met de gedurende het leve van een organisme verkregen eigenschappen, met de v dus of bijv. gedurende het leven aangebrachte, of ook toev verkregen verminkingen, of eene door nadenken en stud ei verworven hoogere mate van ontwikkeling en dergelijken meet: op de nakomelingen kunnen worden overgedragen. Van" oudsher is men het omtrent de beantwoording vraag niet eens geweest. Terwijl vroeger echter het al of niet voorkomen van overerven van minder belang scheen, is sedert het opkomel der evolutieleer, de Vraag naar het waarschijnlijke van Y overerven dezer verkregen eigenschappen van bijzonder gr” gewicht geworden, en vooral is zij in de laatste jaren © de" theorieén van Prof. We:smaww weer bijzonder op den vo% grond getreden. | Het is echter niet onbelangrijk ook enkele uitingen Y eenige beroemde mannen uit het verleden aan te halen. 77 Uit den oudsten tijd is het, enkele losse gezegden van Hrrpocrates niet meegerekend, alleen ARISTOTELES die over deze kwestie spreekt. Meermalen komt hij in zijn werk: »Over de wording der dieren” op het overerven van verkregen eigenschappen terug. Loo zegt hij in het 1% Boek $54en 55: »Eindelijk schijnt het ook juist te zijn, dat zoo er een oorspronkelijk iets is, waaruit het geheel wordt, er evenzoo goed een iets is, waaruit. ieder deel ontstaat. zoodat, wanneer er een zaad van dat geheel bestaat, ook ieder afzonderlijk deel zijn bizonder zaad hebben zal. Deze meening steunt op de volgende waarnemin- gen: de kinderen worden hunnen ouders niet slechts in aan- geboren, maar ook in later verkregen eigenschappen meer of min gelijk. Want het geval is voorgekomen, dat als de ouders litteekens hadden, hunne kinderen op dezelfde plaats het merk van het litteeken bezaten en in Chalcedonie vertoonde zich bij het kind van een vader, die op den arm een brandmerk had, dezelfde letter, doch slechts onduidelijk en vaag. Dit zijn ongeveer de redenen, waarom velen overtuigd zijn, dat het zaad (sperma namelijk) aan het geheele lichaam zijn oorsprong te danken heeft”. In het 7% Boek, dat evenwel onecht is, zegt de onbekende schrijver: »dergelijke gevallen zijn echter zeldzaam; meestal brengen verminkten goed gevormde kinderen voort, en hierin heeft geen vaste regel plaats”. Uit deze aan- halingen blijkt, dat Aristoteles en zijn navolger niet aan het overerven van verkregen eigenschappen twijfelden, maar toch dui- delijk het verschil er van inzagen met het overerven van aange- boren afwijkingen en het eerste tot de zeldzaamheden rekenden. Wat men overigens in de werken der ouden over deze kwestie vindt, is van weinig of geen beteekenis, daar het belang der vraag niet werd ingezien. Veel merkwaardiger zijn uit den lateren tijd de uitsprakèn van Kant, die zich zoo nadrukkelijk mogelijk tegen de waar- schijnlijkheid van het voorkomen van dergelijke gevallen verzette. Daar Kants redeneering voor ons tegenwoordige natuuronder - S 78 zoekers nog al merkwaardig is, wil ik een enkele passage, uit zijn opstel: »Bestimmung des Begriffs einer Menschenrase”, dat door Dr. Brock werd medegedeeld, aanhalen. Nadat Kant eenige staaltjes aanhaalt van in omloop zijnde verhalen van het overerven van verminkingen, van den invloed der verbeelding - bij zwangere vrouwen op het ongeboren kind, waardoor het kind op een aap, een schildpad, en de hemel weet, wat ` meer zou gelijken, komt hij tot de volgende slotsom: Nu is het duidelijk, dat, wanneer aan de tooverkracht der inbeelding of van kunstmatige vervorming van menschen aan dierlijke lichamen een vermogen wordt toegekend, de ` telingskracht zelve te veranderen, het oorspronkelijke Urmo- ` del der natuur te vervormen, of door toevoegingen te misma- ken, die toch later bestendig in de volgende generaties vast- gehouden worden: dat men dan in ’t geheel niet meer zou weten, ` van welke originaaltypen de natuur zou uitgegaan zijn, of ` hoe ver het met de veranderingen nog zou kunnen gaan, el, daar de inbeelding der menschen geen grenzen kent, tot welke wangestalten de geslachten en soorten nog zouden kunnen ver- ` wilderen. Naar aanleiding van deze overweging neem ik als grondstelling aan, in °t geheel geen, in de voortplantingsbezig- heid der natuur ingrijpenden, invloed der inbeelding te laten | gelden, en ook geen vermogen der menschen, om door uitwen- dige verminking veranderingen in het oude type der geslachten of soorten te bewerken, deze in de voorttelingskracht te doen — inwerken en erfelijk te maken. Want , laat ik ook maar een | enkel dergelijk geval toe, zoo is het, alsof ik ook em | enkele spookgeschiedenis of tooverij als waar erkende. De grenzen der rede zijn eenmaal overschreden, en de waanzin I dringt bij duizenden langs dezen weg binnen. Er is ook geen > gevaar, dat ik mij door deze conclusies voorbedachtelijk tegen | werkelijke waarnemingen blind, of wat hetzelfde is, koppig en + ongeloovig zou maken. Want alle dergelijke avontuurlijke | gebeurtenissen dragen zonder onderscheid het kenmerk, dat E zij in 't geheel geen experiment toelaten, doch slechts door bet | E "a Zo | 4 79 opschommelen van toevallige waarnemingen kunnen bewezen worden. Dit zijn mijne redenen, waarom ik een wijze van verklaring niet kan aannemen, die eigenlijk de overdreven hang naar magische kunst, aan welke iedere, ook de kleinste bemanteling gewenscht is, in de hand werkt: namelijk deze , dat het veran- deren der soort, zelfs ook het toevallige, dat niet altijd gelukt, ooit het gevolg van een andere oorzaak zou kunnen zijn dan van de in het geslacht zelve zich bevindende kiemen en neigingen. Dit zuiver deductieve standpunt, waarop Kant zich hier plaatst, strookt zeker al zeer weinig met onze tegenwoordige inzichten omtrent de wetenschappelijke behandeling eener vraag. Zonder twijfel is dan ook Kawrs beschouwing hoogst eenzijdig en zal wel niemand, zelfs niet de meeste enthousiaste aanhan- ger van Wersmanns theorie, geneigd zijn om ep Kants gronden ten minste, zijne conclusie te onderschrijven. Veel voorzichtiger laat zich BLUMENBACH over deze kwestie uit, die, nadat hij verschillende voorbeelden , die omtrent overer- vingen van verminkingen verhaald worden, vermeld heeft en de bezwaren der tegenstanders heeft medegedeeld, ten slotte zegt: »Tot nu toe voeg ik mij bij geen der beide partijen , noch bij de aanhangers, noch bij de tegenstanders dezer over- ervingstheorie; doch ik zou mij gaarne bij de laatsten voegen, 200 zij mij konden aantoonen, waarom zulke opvallende afwijkingen, die met voorbedachten rade of door toeval ontstaan zijn, op geenerlei wijze op de nakomelingen zouden kunnen overerven, terwijl toch andere familieëigenaardigheden uit andere tot heden onbekende oorzaken, zooals zij in ’t bijzonder aan het gezicht voorkomen: neus, lippen, wenkbrauwen “ete. soms in meerdere generaties met grootere of kleinere besten- digheid in families overgeërfd worden: evenals organische gebreken in spraak en uitspraaak en dergelijke dingen meer; 80 wanneer men ook niet dat alles aan het toeval zou willen toeschrijven.” Ook Brumensacn helde dus over tot de zienswijze, dal ver- ` kregen eigenschappen niet zouden overerven. De voorwaarde ` of de eisch echter, dien hij aan de tegenstanders der overervings- theorie stelt, is wel wat onbillijk. Het is toch billijker, dat zij, die een overerven van zulke verminkingen beweren, begin- nen met proeven daaromtrent te nemen, dan dat de tegen- standers zouden moeten bewijzen, dat zoo iets nooit zou kunnen voorkomen. Dit laatste zal wel onmogelijk te bewijzen zijn. ` Voor al deze schrijvers is evenwel de vraag naar het al of niet overerven van verkregene eigenschappen slechts van | ondergeschikte waarde, daar de diepere beteekenis er van door hen nog niet werd ingezien. Het was eerst de Fransche natuur- ` onderzoeker Jean Lamarck, die aan deze vraag eene funde- manteele beteekenis toekende. Zooals ieder weet, kwam toch zijne geheele theorie van het ontstaan der diersoorten hierop neer, dat door aanpassing aan bepaalde levensvoorwaarden de verschillende dieren ontstaan zouden zijn. Het grootste gewicht ` hechtte Lamarck aan de gewoonte, aan het gebruik en niet- gebruik van organen. Zoo meende hij, dat giraffen hun langen hals gekregen hadden, doordat zij, in een streek ` levende, waar weinig gras en lage struiken groeien , gedwongel ` waren voortdurend hun nek uit te rekken, om bij de bladeren ` van hoogere boomen te kunnen komen: dat de spechten el | miereneters zulk een lange tong hadden, doordat zij gewoon | waren, dat orgaan zoo ver mogelijk tusschen de schors val boomen en in. mierenhoopen uit te steken;. Het is genoeg bekend, hoe weinig waardeering Lamarcks leer gedurende zijn leven en ook lang na zijn dood vond. Eerst bij het begin der nieuwe phase, waarin de descendentieleer in 1859 door Darwin kwam, werden ook Lamarcks pogingen tot eene verklaring van het ontstaan der soorten , weer op den voorgrond gesteld en wel in de eerste plaats door Erwsr HAECKEL. Hoewel Darwin en zijne navolgers bij lange niet zulk een groot gewicht aan den invloed van het gebruik en niet-gebruik der organen hechtten als Lamarck, meende toch ook Darwın een belangrijk movens of werkende oorzaak er in te moeten zien, waardoor de verandering eener soort naar eene bepaalde richting kon teweeggebracht worden. Bij Darwin evenwel was dit overerven van een door gebruik of niet-gelfruik ver- kregen eigenschap slechts één der factoren , waaruit hij meende het ontstaan der organismen te kunnen verklaren, welke desnoods uit het eigenlijke zoogenaamde Darwinisme kon gemist worden. Het reguleerende principe bij Darwin toch was: de natuurlijke leeltkeus uit een aantal onder elkander variëerende organismen. Voor het hoofdprincipe van het Darwinisme was het vrij onver- schillig op welke wijze de verschillende variaties bij de orga- nismen ontstonden. — Na Darwan bleef evenwel onder de biologen de opvatting vrij algemeen, dat het overerven van gedurende het individueele leven verkregene eigenschappen, ten minste één en zelfs een zeer belangrijke factor was tot hel tot stand 82 brengen van variaties onder dieren en planten. Door de tegen- — standers van Darwin werd zelfs betrekkelijk zelden het proble matische van deze overerving als argument tegen hem aat — gevoerd. Sedert eenige jaren is deze zaak evenwel eene nieuwe phase ingetreden, waardoor het belang der vraag naar het al of niet waarschijnlijke dezer overerving van verkregen eigenschap- pen van fundamenteele beteekenis is geworden. Pror. Aucusr Weismann te Freiburg namelijk publiceerde | reeds in 1885 en 1885 een paar opstellen over deze kwestie. die echter buiten den engen kring der vakmannen slechts weinig ` de aandacht trokken. Eerst toen hij in 1885 in de 1% alge meene zitting der »Naturforscher Versammlung” te Straatsburg zijne voordracht hield »Ueber die Bedeutung der sexuellen Fortpflanzung für die Selectionstheorie”, werd meer algemeen de aandacht op zijne beschouwingen gevestigd. | Terwijl, zooals uit het zooeven gezegde blijkt, het Lamart- kisme geheel op het reeds meermalen vermelde principe berust. dat de gedurende het leven van een organisme door uitwendige invloeden verkregen nieuwe eigenschappen op de nakome lingen kunnen overerven: en Darwin en Harcrer en allen. die later over de Descendentieleer schreven, meenden dat dit principe ‘wel is waar niet in staat was uitsluitend het ontstaan der soorten te verklaren, maar toch in verband met het doot Darwin opgestelde principe der natuurlijke teeltkeus bij de afstammingsleer niet kon gemist worden: zoo meent WEISMAN en zijne aanhangers, dat op het oogenblik nog geen enkel feit bekend is, dat afdoende zou bewijzen, dat verkregen eige schappen kunnen worden overgeërfd. Werkelijke experimente: met het bepaalde doel om deze overerving te bewijzen, Zij’ zoo goed als niet gedaan. Bijna de eenige daaromtrent zijn de algemeen bekende proeven van Brown-SEQUARD, die aantoonde, dat kunstmatig opgewekte Epilepsie bij de Cavit cobaya, de zoogenaamde Guineesche biggetjes, op de jongen wordt overgedragen. Wersmann wees er evenwel op, hoe hoogst voor | 85 zichtig men dient te zijn, indien men, wanneer kunstmatig opgewekte ziekten, met name Epilepsie, of later eventueel andere ziekten, overerven, daaruit een bewijs wil trekken voor de mogelijkheid eener overerving van verkregen eigenschappen. Zeer mogelijk, zoo niet waarschijnlijk toch worden zoowel Epilepsie als zoovele andere ziekten door eenig miero-organisme veroorzaakt en kan ook de kiem van het toekomstige dier , bij het opwekken der ziekte bij het moederdier, mede geinfecteerd worden. In dat geval verliezen dergelijke proeven, zooals van zelf spreekt, al hare waarde. Wanneer wij evenwel bij de afstammingsleer, de Darwinische natuurlijke teeltkeus, wel is waar niet als verklaring van het ontstaan der soorten, maar toch als zeer belangrijken factor, als later reguleerend principe, als negatieve voorwaarde daarvan blijven aannemen, dan moet nog altijd naar een verdere oorzaak der variabiliteit der soort gezocht worden. Zooals ieder weet, berust toch de geheele natuurlijke teeltkeus , zooals zij door Darwin werd opgesteld, principieel hierop, dat alle individuen eener soort in meerdere of mindere mate van elkaar verschillen, en dat nu de meest geschikte de beste kans hebben in het-leven te blijven en zich voort te planten, waardoor de bijzonder gunstige eigenschappen bij cene soort kunnen bestendigd worden. Tot nu toe was men met Darwin ; Hareker en zooveel anderen gewoon deze variabiliteit in hoofdzaak af te leiden van de verschillende afwisselende invloeden. waaraan ieder organisme onderworpen is, met andere woorden: van de gedu- rende het leven van het organisme verkregen eigenschappen. Door voeding, klimaat, opvoeding ete. zouden variaties kunnen ontstaan, die op de nakomelingen zouden kunnen over- erven. Wanneer nu evenwel deze eigenschappen, gedurende het individueele leven verkregen, niet overerfelijk zijn, zooals WEISMANN meent, dan rijst de vraag: hoe ontstaat dan het groot aantal individueele variaties, waarmede de selectie-theorie te werken heeft? Waren er geen overerfelijke individueele varia- ties, dan zouden toch alle individuen eener soort principieel aan ` elkander gelijk en zou de soort factisch constant zijn, en ieder | ties der organismen. Bij de monogone of ongeslachtelijke voortplanting der meercellige organismen zijn volgens Weismanis theorie geen overerfelijke variaties mogelijk , en kunnen daarbij ` dan ook geen nieuwe vormen van planten af dieren ontstaan ` Bij ééncellige organismen kunnen bij deze monogone voortplanting wel overerfelijke variaties ontstaan, daar hier individu d kiemcel één en hetzelfde zijn. Met een enkel voorbeeld wil | ik nog trachten duidelijk te maken, wat ik hiermee bedoel. | Wanneer men bepaalde eigenschappen van een plant, bij. ` het Chininegehalte van een daaraan zeer rijke Ledgerianaboom, + wenscht te bestendigen, dus andere planten wenscht te krijgen 1 met die zelfde eigenschap, dan zal men niet door zaden val dien boom, dat wil dus zeggen: niet door amphigone ol gè slachtelijke voortplanting, maar. door stekken van de plant te nemen, dat is door haar monogoon voort te planten, trachten i nieuwe individuen te krijgen. Deze praktijk berust op de waarne Ming, dat langs niet geslachtelijken weg voortgeplante organisme | weinig of- geen kans hebben om te varieeren, en de in het later leven optredende variaties, in alle gevallen niet overerfelijk | zijn. Bij de amphigone of sexueele voortplanting ontstaat uit de vermenging der beide kiemen: eikern en spermakern d ] stuifmeelkorrel, eene nieuwe kiem, met eene nieuwe samet l stelling van het zoogenaamde kiemplasma, die tot nu toe nog nooit bestaan had, waaruit nu een nieuw individu ontstaat | kan, dat van den oorsprong af van de ouders verschilt en nieuwe ` eigenschappen zal bezitten. Slechts de eigenschappen, die op i deze wijze aan de veranderde kiem zelf haar ontstaan te danket A i hebben, zijn volgens Weismaxxs hypothese overerfelijk. Alle | | andere eigenschappen, die het organisme gedurende zijn ont ` wikkeling of in zijn later leven door uitwendige invloeden ` 85 verkrijgt, zijn volgens Weismaxs theorie niet overerfelijk , daar zij het kiemplasma onveranderd laten zij kunnen dus niet van invloed zijn op het ontstaan van nieuwe vormen, en zijn dus voor de descendentieleer van weinig of geen belang. Hij zaaide deze uit in vruchtbare goed bemeste tuinaarde en de planten, die hieruit opgroeiden verschilden zoozeer van den stamvorm, dat zij haast niet meer te herkennen waren. Ver- schillende generaties achter elkander hield hij dit vol, maar als hij nu weer het zaad dezer veranderde planten op mageren onvruchtbaren grond uitzaaide, kwam weer onmiddellijk de oorspronkelijke Alpenstamvorm te voorschijn. Hieruit bleek dus, dat het zoogenaamde kiemplasma geen verandering onder- gaan had, en dat hier ten minste de door de veranderde omstan- digheden verkregen eigenschappen niet overerfelijk waren. Zooals den meesten uwer bekend zal zijn, is reeds in dezelfde bijeenkomst Weismaxxs rede door Prof. Vırenow aangevallen en later uitvoeriger in een in het »Archiv für patholog. Ana- tomie” gepubliceerd opstel: »Descendenz und Pathologie” door hem besproken. Deze kritiek van Virenow maakt evenwel tegen de heldere uiteenzetting van WerswaNN een zeer treu- rigen indruk, daar hij ten eerste blijkbaar geheel en al mis- verstaan heeft, wat WersmanN uitdrukkelijk alleen onder verkregen eigenschappen wenscht te verstaan , terwijl er boven- dien uit bleek, dat hij het begrip van aanpassing bij de selectietheorie geheel onjuist opvatte. Virenow heeft zich van het oude Lamarcr'sche begrip van aanpassing niet los kunnen maken, dat namelijk ieder individu afzonderlijk zieh aan de omstandigheden zou aanpassen, en dat dan door opeenhooping 86 dezer individueele aanpassingen een nieuwe soort zou ont staan. | Darwin en al zijne navolgers verstaan echter onder waan alleen de aanpassing der geheele soort, veroorzaakt door dent tuurlijke teeltkeus, waardoor uit de naar allerlei richtingen val het tvpe afwijkende vormen, alleen de meer geschikte in stand blijven. Met eene individueele aanpassing heeft de natuurlijke teeltkeus of het Darwinisme in engeren zin als zoodanig niels te maken. Door de natuurlijke teeltkeus wordt, wel de gehe soort aan uitwendige omstandigheden aangepast, maar ni ieder individu afzonderlijk. Niet alleen Vmcnow , maar d verschillende andere bestrijders van Weismann, hebben dez of dergelijke, in den tegenwoordigen tijd niet te veronica digen, fouten begaan. Zoo voert bijv. Prof. Scmess te Basel de myopie in skl als bewijs, dat deze wel degelijk van ouders op kinderen ` overerft. Hij vergat hierbij liefst geheel, dat de kortzich ` tigheid volstrekt geen verkregen eigenschap behoeft te p maar een oorspronkelijke van de kiem afhankelijke, en dal ook volgens Weismaxx zonder twijfel overerfelijk is. Somes ` merkt zelf op, dat de myopie veel minder algemeen zou ki wanneer de kinderen in hun jeugd niet zooveel aring dichte bij moesten doen. Zelf schijnt hij dus van de opi te zijn, dat van oorsprong af de myopie nog zoo deeg niet is, maar eerst gedurende het leven verkregen wordt, & d dat ten minste voor een groot deel iedere volgende generat Weer op nieuw myoop moet worden, terwijl zij, die bui d dier invloed blijven ook weinig aan myopie lijden. Er A dus hierbij twee gevallen te onderscheiden , namelijk: soms H ji i de kinderen van hun prille jeugd af myoop, en ges "+ werkelijk overgeërfd zijn van de ouders, soms evenwel wort dé kinderen *t eerst gedurende hun leven, en dan is er m van eene individueele aanpassing sprake, Het eerste ge” door. overerving. ontstaan, js voor ons alleen van de Evenwel ook slechts dan, wanneer de myopie bij de = KA SÉ 87 eene gedurende het leven verkregen eigenschap is, anders is een invloed op de kiem aan te nemen, en zal WEISMANN zelf de laatste zijn eene overerving te willen loochenen. Semess meent nu evenwel, dat de ouders in de laatste eeuwen. door arbeid van dichtebij, langzamerhand de myopie verkregen, en daardoor het percent aan myoop geboren kinderen zou toege- nomen zijn. Ware dit het geval, dan zou men hier werke- lijk een voorbeeld van overerven van verkregen eigenschappen voor zich hebben. Nu zijn er evenwel geen statistieke opgaven uit den voegeren tijd omtrent de myopie, en kan dus geen vast besluit op °t oogenblik getrokken worden. Maar ook al mocht het blijken, dat werkelijk het percent der myoop-ge- borenen toegenomen ware, wat wel waarschijnlijk is, dan behoeft dit toch nog volstrekt niet uit de overerving van door de ouders verkregen myopie verklaard te worden. In den ouden tijd, bij nomaden, jacht en visschersvolken was het myoop-zijn zeker een groot nadeel, en het laat zieh denken dat door de natuurlijke teeltkeus eenige schifting tusschen myopen en goed zienden werd gemaakt, zoodat slechts zelden myopie voorkwam. Het zou mij veel te ver voeren, en veel te veel van uw geduld gevergd zijn , wanneer ik één voor één de talrijke opstellen zou willen bespreken, die in de laatste jaren, naar aanleiding Yan Weismanxs theorie, over deze overervingsvraag verschenen Zijn. Ik wil evenwel eenige gevallen, die een zekere ver- maardheid in de biologie verkregen hebben, nog nader toelichten. om u daardoor te overtuigen hoe voorzichtig men wezen moet, om seen verkeerde conclusies te trekken bij dergelijke vragen. Ten eerste dan over de staartlooze katjes van den heer OTTO ZACHARIAS. 4 + 24 S ER E Deze heer vertoonde namelijk met nog ai eenigen ophef in de »Naturforscher Versammlung” te Wiesbaden in 1887 een paar — katjes, die zonder staart geboren waren , en zouden afstammen van eene kat, die door overrijden voor eenige jaren haar staatl verloren zou hebben, Hier was evenwel ten eerste niet mel zekerheid bekend, of de moeder niet oorspronkelijk een stomp staart gehad had, en bovendien wist men niet wat voor JI zij voor de verminking geworpen had. Het geheele geval i dus eigenlijk van weinig belang en ik zou het in ’t geheel niet vermeld hebben, wanneer het niet een zekere be weging gemaakt had, en de katten met afgestompte staat- ` ten hier op Java zulk een eigenaardig verschijnsel zijn Op het eerste gezicht zou men werkelijk geneigd zijn bij dit geval van katten met stompstaarten hier in Indië, el hetzelfde geldt voor Japan, tot de conclusie te komen, dat hier toch een geval van overerven eener verkregen eigenschap | voorkwam. Het is toch waar, dat bij de katten hier, wanneć zij met een langen staart geboren worden, deze laatste dikwijls it haar jeugd kunstmatig wordt afgestompt, en ten tweede is het ` waar’, dat hier en in Japan meer katten met afgestompl staarten geboren worden dan elders. Men zou dus werkelijk geneigd zijn te meenen, dat deze kunstmatige verminking op de nakomelingen is overgeërfd. In Japan is het in sommig streken, volgens Dons. er. zoo sterk, dat daar werkelijk ` constante varieteit van katten met stompstaarten ontstaan 1 en hier op Java zou het er haast naar gaan lijken. e men de zaak echter nauwkeuriger, dan laat zij zich ook ME op een andere wijze verklaren. e Van oudsher bestaat in genoemde landen bijzondere voorliefde voor zulke stompstaartige katten. In Tokio worden zelfs katten: he lange staarten geboren , eenvoudig verdronken , zoodat alle! die mei stompstaarten worden groot gebracht. In het begit is deze voorliefde voor zulke katten niet anders dan een mode geweest, misschien alleen eene neiging, een zucht naat iets vreemdsoortigs of een op bijgeloof berustende gewoonte A pt ed E 89 daar ook nu nog het idee heerscht, dat katten met stomp- staarten beter muizenvangers zijn. dan katten met langer staarten. 