Bulletins de l'Academie royale des sciences, des lettres et des beaux?arts de Belgique.
In de XVI° eeuw waren twee soorten van leden : « beminders » en « vertooghers » (1). De eersten mogen als bescherm-, de andere als werkende leden beschouwd worden. Het Ordonnancieboek behelst, na verschillige namen, de vermelding : « kwam int gilden als bemindere. » . doris Ghijselins, onder andere, werd ten jare 1576 aan- vaard « als bemindere, behoudens absent van dienste, nu ende ten eeuwigen daghe. » Twee mannen, naaste bloed- verwanten van personnages, die in de geschiedenis van hunnen tijd eene aanzienlijke rol te Gent vervulden behoorden mede tot dit slag van leden : jonker Antoon Triest, zoon van Nicoldas, en jonker Jan van Hembijze, Zoon van Bussaard, deze laatste te onderscheiden van. zijnen neef en naamgenoot (zoon van Willem), van wien Van Meteren getuigt, dat hij waseen « onervaeren, geld- gierig, stout en’streng » man, de gezel van den niet min beruchten heer van Rijhove. Het was den rederijkeren niet verboden, van de eene kamer tot de andere over te gaan, hoewel dergelijke voor- beelden zich maar zelden voordeden. Alleenlijk waren zij, in zulk geval, verplicht, de doodschuld te kwijten bij het gilde, waar zij hun ontslag gaven. Het Jaarregister van Gent over 1507-1509 (2 deel, bl. 72") maakt ons bekend ede ate E NÉS A à 2 p $ hd (1) « ru Criecke, f Joos, es ghecommen int gilde als vertoogher. » (Einde er XVIe of heen der XVII eeuw.) % ( 562 ) met eene beslissing, door de schepenen der stad nopens den overgang van de eene naar de andere broederschap genomen : _« Kennelic zij allen lieden dat gheselscap van Marien theeren, in S' Jacopskercke binnen Gend , over hemlieden ende vervanghende dander drie vanden rethorijken binnen der selver stede, over een zij, ter causen van Janne vanden Plassche ende gheselschiept van den name Jesus, gheseyl de Balseme, over andere, zijn bij tusschen sprekene van ons, her Gillijs vanden Eechoute, presbiter, ende meestre Jacopt de Hont, veraccoordeert van al sulcke questie ende ghescille van ghedinghe als tusschen hemlieden gheweest es, ter causen van dat de voorn. vanden Balseme anghe- nomen hadden den voors. Jan vanden Plassche jeghen gheselschepe vanden voorn. von Marie theeren , ende es tappoyntement onder andere, dat de voorn. Jan vanden Plassche blijven sal int voorn. gheselschap, sonder tcon- sent vander voors. vier ghuldene, ende ele van hemlieden blijft in zijndre hoocheyt, vrijhede, als hemlieden ver- - leenet es. Actum den XV* in Sporkele XV°VIIL. » Wat bij de leden van Maria ter eere vooral het voor- werp eener ongemeene zorg schijnt geweest te zijn, is het graekeed marie zij in optochten , zooals inhalings- ‚stoeten, gi gangen, verbroeder ingsfeesten en speelreizen naar dader plaatsen, pronkten. De bestuur- ders der overige stadsgilden van Gent hadden het recht, de mouw hunner staatsiekerels te voorzien van gebor- _ duurde « lelyen metter wortelen,» en de eed van Maria ter eere volgde eerstgenoemde hierin ten jare 1509 na. | en 2e schutters van S*-Joris, fier op hun privilege, bekloegen ( 565 ) zich wegens deze aanmatiging bij de schepenen, die den 21 November 1509 onzen rederijkers verbood nog met dergelijke « parure » te verschijnen. Het jaar nadien, evenwel, vroegen laatstgenoemden aan het magistraat oorlof, om eveneens den lelietak op de mouw te mogen dragen, te midden van achttien M, die den naam van hunne patrones verbeeldden. De vraag werd ingewilligd, onder nadrukkelijk beding, dat aan den vorm, de lengte of schikking der leliën, in den toestemmingsbrief duidelijk bepaald, geene de minste verandering mocht worden toe- gebracht. Ziehier den bedoelden schepenenbrief, voor de eerste maal in zijn geheel medegedeeld : « Allen den ghonen etc. Scepenen ende Raed van de stede van Ghendt, ghesien ende ghevisiteert de oetmoedeghe supplicatie onslieden ghexybeert ende overghegheven bij dekin ende proviserers vanden gheselscepe ende ghulde van Marien theeren in sente Jacops keercke, als eene van- den vier cameren ende vander edelder aerte ende conste van rethorijcken binnen deser stede, omme volghende den andren drie cameren der eeren der zelvere ende der edelder Consten te moghen draghene den tac van eender lelye up haerlieder mauwe, zonder eeneghe prejudieie oft vermin- dertheden vander blomme ende lelye vanden ouden ghulde van mijnen heere sente Jooris, zo tzelve ghulde bij onslie- den inde possessie ghestelt ende ghewijst es, volghende der acten dies mencioen makende, ende ten fijne alle broe- derlicke minne ende eendracht onderhouden ende an alle zijden ghevoedt te werdene, ende te scuwene alle twisten ende ghescillen , die nu oft naermaels rijsen mochten, so eyst dat bij goeder delibéracien van rade, daerup ghehadt, wij den zelven ghulde ende gheselscepe van Marien theeren > ( 564 ) tsente Jacops gheconfirmeert , gheoctroyeert ende ghecon= senteert hebben over hemlieden, huerlieder naercommers naer tadveu ende consent vanden voornoemden auden ghulde van sente Jooris, tguent dat hier naer volght, te wetene : dat zij van nu voort an, ghelijc alle de andere gheselscepen, zullen moghen dragten eenen lelijen tac up de mauwe van huerlieder kerels, staende ende spruutende met zijnen loveren uut eender herte, up tzelve herte ghe- screven : Rethorica, ende boven der herte up deen zijde van den tacke eene Æ, ende an dander zijde een schelpe met eenen stocke van sente Jacop, hanghende an een loof kin, tsamen dweers ghecoppelt met een rollekene, daerinne ghescreven staende : Marien theeren , den zelven tac met zijnen loveren boven met twee lelije botten, tusschen den zelven twee botten eene opene lelije, daar uut spruu- tende tbeelde van Marien, den zelven tac lanc metter beel- den commende tot aen den naet vander mauwe ende herte tsamen een vierendeel van eender helle, ende dézelve huerlieder mauwe bezayende met lettren vander AL, tot achtiene , niet min, maer meer, up de panden van huerlieder kerels ende eldre, indient hemlieden belieft, zonder den zelven tac te moghen veranderne in lijngden, breedden metter devijsen oft anderssins in eenegher wijs, emmers in der vormen ende manieren zo daude ghulde van sente Jooris eenen ghelijeken patroon over hemlieden rustende hebben, zij dekin ende huerlieder naercommers, ghuldebroeders vanden zelven ghulde van Marien theeren, hemlieden verbindende ter contrarien niet te gane, doen -~ oft laten gane in eenegher manieren, hemlieden ende huerlieder naercommers daer inne condampneerende, van. ( 566 ) | wendden zich tot de schepenen van Gent, met verzoek, over het geschil uitspraak te doen. De beslissing , geheel in den zin van het bestuur, luidde als volgt : « Allen denghonen die dese presente letteren zullen sien oft hooren lesen, scépenen ende Raed vander stede van Ghendt, saluut, met kennessen der waerhede. Doen te wetene dat naer de questie, different ende gheschil voor ons upstaende ende gheroert in Cameren, tusschen Jan de Mets, dekin in desen tijt vanden gheselschepe ende gulde van Marien theeren, in sente Jacops kercke, met- gaders den meesten deel vanden supposten ende gulde- broeders vanden zelven gulde, als eene vande vier Cameren vander edelder aerte ende conste van Rethorijcken binnen deser stede, ten eender zijde, ende Jan de Rouck, Jacob Boelins ende huere complicen, totten ghetale van achte ofte neghene ghuldebroeders ende nu ter tijt proviserers vander voorn. ghulde, ter andere, spruutende ende toe- commende uut causen, dat de voorn. dekin met zijnen adherenten versochte den voors. Jan de Rouck, Jacop Boelins ende huere complicen bedwonghen ende ghecon- dempneert te werdene , als proviserers dese jaerschare , up huerlieder mauwe te draghene de blomme van borduere ofte lelijetack, besayt met achtiene letteren Æ, zo tselve uut crachte van zekere letteren van ordonnancie van Sce- penen den voorsaten, in daten vanden tiensten in Wede- maendt XV" ende tiene, alhier te wette gheexhibeert, oynt zindert wel gheuseert ende onderhouden hadde gheweest, ende boven dien ooc dat zij vulcommen ende onderhouden zouden de broederlicke jonste, conversacie, minne ende eendrachtichede metten anderen drie cameren van Retho- ___rijcke binnen deser stede, ende volghende dien te presen- ( 567 ) terene den wijn, te lovene, ende andere solempniteyten te onderhoudene ter eeren van ele vanden voorn. drie Came- _ ren van Rethorijeken, up huerlieder dach vander kuere, zoomen ooc tzelve zekeren termijn van jaren gheobser veert hadde ende ghelijk ele vanden zelven drie cameren hemlie- den ende huerlieder gulde jaerliex deden ; daer jeghens de zelve Jan de Rouck, Jacop Boelins, met huere complicen , hemlieden opposerende, zeyden dat zij dies onghehouden _ zijn moesten, emmers nopende den draghene vanden lelie- tack upde mauwe , ghemerct dat zij de meeste menichte waren vanden proviserers ende eedt vander voorn. vier cameren van Rethorijcken ter eeren van deser steden — onderhouden ende gheinstitueert zijn , dat die ooc elcan- deren eere ende bijstant bij presentacien ende anderssins ( 568 ) behoeren te doene, dweleke niet en behoert vermindert te zijne. Ende boven dien dat de andere voorn. drie cameren useren ende ghecostumeert zijn huerlieder bor- duere te draghene boven up huerlieder mauwe, ende niet ondere ande sleppen. Wy, over ende inden name vander voors. stede, up al dies in dese sake behoert gheconsi- dereert te zijne, ghelet hebbende, by rijphede van rade, hebben ghewijst ende ghecondempneerdt, wijsen ende condempneren bij desen den voorn. Jan de Rouck, Jacop. Boelins ende huere complicen, proviserers nu ter tijt vander voorn. gulde van Marien theeren, nietjeghenstaende huerlieder opposicie, te draghene up huerlieder mauwe den lelijetack ende blomme van borduere, zule alst inde voorn. ordonnancie vanden jare XV" tiene verclaerst staet; ende boven dien, ooc te onderhoudene ter feeste ende ghecostumeerde daghen van ele vanden voorn. anderen drie Cameren, de presentacie vanden wijne, de maniere van lovene ende andere solempniteyten , zulc ende in alder manieren alst int leste voorledene jaer ghedaen ende gheuseert es gheweest, zonder eeneghe veranderinghe. Behoudens ende wel verstaende, dat van alle andere pointen ende articlen van laste, ofte anderssins indien daer eeneghe zijn bij die vand. voorn. ghulde van nieux upghestelt, buten huerlieder confirmacien ende ordon- ` nancien, alzo verre als die bij ons of onse voorzaten in wette niet gheoctroyeert ende gheconfirmeert en zijn, de _ voorn. ghuldebroeders van Marien theeren daerin niet verbonden en zijn ofte bliven die te moeten onderhoudene, _ten zij bij huerlieder goeden wille ende consente ofte alzo _langhe alst hemlieden goedt dijncken zal. Ghegheven in En kennessen der waerheden, onder den seghele van saken ET" Ze Ee ( 569 ) der voors. stede van Ghendt, den xvii” dach van Lauwe, int jaer duust vijfhondert ende zeventiene » (1). Men treft van de meerbesprokene parure van Maria ter eere eene prachtige afbeelding aan, in kleurdruk, in SERRURES Vaderlandsch Museum , naer eene gemelden geleerde toebehoorende schildering op perkament, van de XVI eeuw. Dit blazoen was ook geschilderd op den achter- sten omslag van ’t oudstbewaarde Rekeningboek van 't gilde (2), doch is aldaar nu geheel uitgesleten. Thans een woord over de spelen. Te dezen opzichte leert ons de bevatt der Gentsche schepenen, van 1478, waartoe Maria ter eere jegens de gemeente gehouden was. De stadsrekeningen van Gent maken melding van verscheidene vertooningen, door de leden onzer kamer bij openbare plechtigheden op de straat gegeven, zooals, onder andere, ten jare 1508, ter gelegenheid der feestelijke intrede van keizer Maximi- liaan (3); nog datzelfde jaar ter vereering van de huwe- (1) Medegedeeld door Serrure, Vaderlandsch Museum, 1, 445-445. — Het oorspronkelijk stuk berust ten stadhuize van Gent. (2) Ziehier den titel van dit register, loopende van 1557 tot 1749 : Rob x PA P pes 7 1_@.1:: L ET 7 r 217 Onse live Vrouwe theeren, onderhouden in de prochiale kercke van s dacht, eet Ghendt, en een van ze vier cameren van Reto- Í ogenden Godt ende de alderh. Maghet ende Moeder Godt Maria, waerin dat ideren deken moet zijn rekeninghe doen ten afgane van zijne lwee jaren, — In-4° met perkamenten omslag. (3) « Item betaelt Jan de Mets, als deken hen ghulde van Marien theeren, ter causen vander figuere, die zij toochden ter blijder incomste van der K. M., XXXIX sc. ud. gr. » (Stadsrekening , 1508-1509.) ` me SÉRIE, TOME XXXIII. 39 + ( 570 ) lijksbelofte tusschen hertog Karel en de dochter van den koning van Engeland, en ’t jaar nadien, bij de uitroeping van den vrede, gesloten tusschen Duitschland, Engeland en Frankrijk (1). Deze laatste maal had de gemeente, onder de vier kamers, prijzen uitgeloofd voor het beste toepas- selijk spel. Sente Agnete won den eersten, S” Barbara den tweeden, de Fonteine den derden, en Maria ter eere den vierden prijs. Het spel in de kerk had plaats op de dagen dat het gilde, of een der andere rederijkerskamers, zijn patroons- feest vierde : O.-L.-Vrouw-Ontvangenis-, S'-Barbara-, S'-Agneta- en H.-Drievuldigheidsdag. In 1556 speelde Maria ter eere voor de Fonteine, schuilende onder `t beschermschap der H. Drievuldigheid, in de kerk van ‘-Nicolaas. Vier spelers namen aan dit vertoog deel. Van eenen anderen kant kwamen de gezellen der overige kamers de broeders van Maria ter eere nuen dan met hun spel genoegen doen (2). Wij hebben weinig meldingen gevonden van spelen uit louter vermaak. Deze hadden slechts plaats bij elke ver- nieuwing der raden, en op het bruiloftfeest eens mede- broeders. _ Maria ter eere nam ook deel aan landjuweelen , door schutters- of rederijkerskringen van andere plaatsen roepen. Zoo zien wij het genootschap in 1485 naar (1) « Item betaelt den deken van Maria theeren tsente Jacops, Over _ vierden prijs van dat zij insghelijex ter causen voorn. ghespeelt ende hebben… xn s. ini d, gr. » . (Id., 1508-1509.) (2) « Item betaelt als de lieden van der Mande speelden, van wijne, hemlieden ghesconcken up de stellinghe, als zijlieden ghespeelt had- den, x g. vid. p.» (Gilderekening van 1558.) ERP dd FEE RS CE ei ET or ( 571 ) Sluis trekken, en met den eersten lauwer terugkeeren (4). Ten jare 1555 verschenen de vier Gentsche rederijkers- kamers op een landjuweel te Wervik, terwijl Maria ter eere in 1558 (2) en in 1565 zich naar Winkel begaf, denkelijk om er de processie met « eenen love » op te luisteren. De gilderekeningen maken voorts gewag van L « festieren » van de boden der rederijkers van Hond- schote, Ronse (1557); Kortrijk (1560) ; Poperinge, Meche- len, Oudenburg (1561) en Brussel (1565) : een bewijs, dat onze kamer ook buiten de stad en het graafschap genoeg- zaam bekend was. Niet altijd speelden de broeders van Maria ter eere met hun eigen kostuum : uitwijzens de gilderekeningen, werd dit in 4556 gehuurd. Datzelfde jaar bezigde men op de stelling, voor de « figure » op H.-Sacramentsdag, « ker- petten en tapijtserije. » Gelijk alle middeleeuwsche gilden hield onze kamer er ook eenen nar of zot op na, wiens geschilderde marot ten jare 1558 vernieuwd werd. In alle tijden toonde Maria ter eere eene bijzondere (1) « Item ghegheven ten bevele van scepenen den gheselscepe van den gulde van sente Barbelen, sente Pieters, ende van onser Vrauwen van sent Jacops, thulpen van dat zij trocken omme esbatementen ten schietspele, upghestelt ter Sluus, elkx xx schell. grot. Aaen ue in Mey LXXXVI. » (St SRE van 1483-86, bl. 41°.) » [tem die van Onser Vrauwen St Jacops over den uppersten per van den esbatemente, xxx s. gr. » (Id. van 1485-1486.) (2) « Item betaelt Mr Symoen Fiers, over de personayge brieven voor tgheheele jaer , te wetene vanden drie schijnckwijnen, de presentacie van ` der spijsen om tvertooch te Wijnckele, ende omme beede de bruloften, te wetene van Thomaes de Vos, dekin, ende Marck van Vaernewijc, onsen facteur, dwelcke loopen ten ghetale bet dan Lxv1 personayge brie- ven, mis. nm d. gr. » . (Gilderekening van 1558-1559.) ( 572 ) zorg voor hare kapel en de opluistering der goddelijke diensten. Ziehier eenige aanteekeningen uit het Rekenboek nopens het voornaamste, wat ten behoeve der kapel in de XVI° eeuw werd uitgegeven. De schilder en medebroeder AnDRIES van Mare (1) ver- vaardigde in 1564 een tafereel, het jaer nadien eenige afbeeldingen van den H. Geest, en in 1566 een Lieve Vrou- webeeld. De kapel was ook voorzien van geschilderde ramen, « siegen met paneelen », « pilaren , daer de prop- pen in staen », een geschilderd altaar, enz. Op de feeste- lijke dagen werd ze behangen met « bloemen en kruid. » Bij de oprichting der kamer, in 1470, diende het altaar - den Zondag ook voor de tapijtwevers, uit welken hoofde eerstgenoemde er nu en dan geene eigene misse had. Door bemiddeling van de geestelijkheid en kerkmeesters der S'-Jacobsparochie kocht Maria ter eere « de nerringhe uut der cappelle », met last, dat de kamer op hare kosten het gestoelte, en een geschilderd vensterraam, de Roede van Jesse voorstellende, beide ’t eigendom der genoemde nering, zou overbrengen in de naastbijzijnde kapel, die voortaan den tapijtwevers zou toebehooren (2). De beeldstormers, die te Gent zoo menig merkwaardig kunstgewrocht vernietigden, lieten niets ongedeerd van hetgeen in deze kapel voorhanden was. Gelukkiglijk had _ het bestuur zorg gehad, ’t een en ’t ander tegen vernie- ling te beschutten. Wij lezen in de gilderekening van 1566-67 : « Item eerst betaelt up den donderdach als men begonste te brekene, als doen wesende den xx" Au- wedden (1) Deze kunstenaar woonde op den S*-Elizabeth- of LE @) Memorieboek van Gent, Ie deel. : ( 973 ) -gustij XV°LXVI, soe nam ic se om den anliaët te weerene, de Jaian af te doene van den aultaer, met andere beelden, die in onze macht waeren af te oene….. » Zoo iced de gebeeldhouwde altaartafel dat jaar gered , om toch bij de tweede beeldenbraak in 1578 verbrijzeld te worden (1). Dat er in 1566 wezenlijk ver- nieling i in de kapel gepleegd werd, blijkt uit de gildreke- ning van dat j jaar , die ons meldt, dat de schilder WILLEM GHEERAERTS (GHEEroLFs?) gelast werd een nieuw glas- Venster te maken; dat de voormelde « siegen met panee- len » werden gebroken, en de beelden van O. L. Vrouw en van twee profeten « die de hoofden af waren, » moesten hersteld worden. — Na den tweeden beeldenstorm werd de gebeeldhouwde altaartafel vervangen door een schilderstuk (2). Dit had plaats ten jare 1588, wanneer de geheele kapel werd hermaakt. De pastoor van S'-Jacobs- kerk schonk het gilde te dier gelegenheid de som van 20 schellingen, ten behoeve van een nieuw geschilderd vensterraam. Maria ter eere schynt niet in het lot te hebben gedeeld der andere broederschappen, welke (zoo wij ’t wel hebben) bij besluit des magistraats van 1580 afgeschaft, en wier inkomsten aan stads behoeftigen afgestaan werden. Hoewel er eene leemte in de rekeningen onzer kamer bestaat van 1578 tot 1585, en dan voorts van 1589 tot 1612, leveren de stadsrekeningen het bewijs, dat het gilde nog in 1584, te gelijk met de drie andere kamers, den jaarlijkschen (1) Wij meenen dit te mogen vooruitzetten, rem volgens de rekeningen van 1588, een nieuw altaar werd in aanbesteding gelegd. (2) « Item betaelt voor een tafereel staende up den se in de zelve Capelle, xii s. UH gr. » (Gilderekening van 1585-88.) z : ( 574 ) onderstand van 12 pond genoot (1), terwijl de verder mede- gedeelde inventaris der kerkjuweelen laat zien, dat de broederschap nog in 1586 aan de herstelling haars altaars dacht. Mogelijk zijn de vermiste gilderekeningen op een nog niet teruggevonden register ingeschreven. Wij sluiten dit gedeelte onzer verhandeling met den gemelden inventaris der juweelen van Maria ter eere, in `t midden der XVI° eeuw, en op zijde eenige aantekeningen dragende, die ons leeren op welke wijze de meeste dezer stuks verdwenen zijn : Inventaris van allen den juweelen, toebehoorende ende anneclevende den gulde van Maria THEEREN, de welcke Gillis Ghijselins, als dekin, metgaders zijn medeproviserers, heeft doen stellen ende maken int jaer Ons Heeren duyst vijf hondert zeven ende vijftich. Alvooren so heeft tvn. gulden ellef zelve- Zn margine : Deze blommen ren blommen, met haren toebehoorten , zijn vercocht ze ding eghende... ; was pag jegenwordich aen gn 1584. Item noch een zelveren hecsele om den Dit hecsele es vercocht uut enape te draghene, weghende in zelvere crachte ende bij consente zeven oncen ende acht ingelschen. van mijnheeren scepenen altaer van Marien ter hee- ren , ter somme van II lib. xv s. gr. (1586). ltem eene schoone zelveren monstrantie, sluutende in eene custode van ledere weghende… Le À (1) In 1584 voor de laatste maal. Sedertdien, zegt BLommAERT, maken de stadsrekeningen nog driemaal gewag van redr rijkersspelen op ’t sche- , niet door EES maar door enkele liefhebbers. gr nij ee” (575) Item noch eene scoone root damasten vane. Noch eenen hameren (?) p"... n°... (pater nòs- ter?) met eenen zelveren teeckene daer an hanghende, ice twee saatn gordijnen i twee blauwe, twee gheluwe ende twee roode. Item een witte cosule. Item drije corporael bussen Item een wit aultaer cleed. Item een passie cleed. Item twee sticxkins gauden lakens. Item eenen tenen stoop mette devijse van en gulden. j Item eenen kilckt, boven van zelvere. Noch eene dwale met blauwe strijpen. Item een aulteer cleed van gulden laekene. | Item noch een aultaer cleed van Turexsche, of schilderi .. Versleten ende te nyenten. Verloren. Es vercocht. Vercocht bij Bontijnck. rije. I em twee cosulen, deene van étés lae- Verdacht bij Bontijnek. kene, ende dander van roode camelotte. ltem twee gheeruselen, deene met zwarten fluweelen berdekens, ende dander met _roode camelotten berdekens. Noch een vasten gheerusele. Item zeven aultaer candelaers. Item een ghelaesen ghyole, met helich= _ domme, besleghen met zelvere , liggende root fluweelen cussen. Item een lade, daer ons Heeren hooft in staet. Item drije metalen beckenen. ` echene ka] Drije rooden cuskins van camelotte. Een gere bert. n schoon nieuwe blasoen. sde à discant bouck. Vercocht bij Bentijnck, den Ketel, Doochpoort. Ghebroken. Yercocht bij Bontijnck. Deen ghebroken. in ( 576 ) Eenen conformatie bouck, ghebonden in 5 berders. Eenen rooden couffre, slutende met eenen Het slot verloren maelslote, daer de spelen inne ligghen. Noch eenen ouden couffre, met diverssche Ghebroken ende bij Bontijnck pluysinghe, dienende totten spelen , die ghehaelt uuter kercken. staet in de kercke, bij ons Heeren graf. Twee latoenen ketenen ende een roede van Vercocht bij Bontijnck. - mel om een fonteyne = es pij vaste. Ghesloten. Verloren en sa Ts dE hi i 5 i id À } J Šena ae. Een ijseren busse, slutende met twee slue- tels, daermen tjaerghelt inne haelt. Een motalen monstrantie, Zesse schildekens, die men hanght an de tortsen shelichs Sacramentsdaghe. Twee ghescilderde plateelen, om de. voors. tortsen : rtsen. Een corporael busse van cypresse. _ Twee blusschers om de tortsen. Een yvooren paes, Eene leere, slutende met een slote. Versleten ofte ghebroken. « Dit naervolghende zijn de nieuwe juweelen, die ghe- maect waren ter blijder incomste van de K. M' ende den ; prince, zijnen zone, conijnck van Spaengen, de welcke | _ghebuerde op den xı" Wedemaent XV°XLIX, ende deghone | die vandén gulde van Maria theeren es, van den viere ` Cameren van rethorijcken ten kavele ghevallen zijn ~ jeghens dander drije guldens, die bij Gillis Ghijselins, dekin int voors. jaer gheweest , nu afghegaen. Dominicus Sesoyen, nu jeghenwoordigh dekin up dezen inventaris op den xxv° Novembris XV*XLIX in handen ghedelivreert zijn. “Eerst drije standaerden van zijde, eenen ~ metter wapene van deK. M*. ghelu coluer, FRE M à à ‘+. €. K FER Æ d ? LAS (377) wapene van den prince van Spaengnen, Vlaenderen, van gheluwe zijde, met riad zijden frijngen. ltem twee balsamen, eenen metter wapene van Vlaenderen , van gheluwe zijde, ende den anderen metter wapene van Ghend, van zwarte zijde. ltem noch zeven zijden roexkins, te wetene een root, een blau, een ghelu, een groen, moreyt, een oraenge ende een wit. Item drije zijden eni een wit, een Item twee mear ‚een van gheluwe zijde, metter wapene van oud Vlaenderen, ende eenen metter wapene van Brugghe. Item een stick blau sluyere ltem een stick ghestrijpt sluyere. Item een leeus hooft, met zijden clauwen. Een bisscops mijtere. Twee mutsen met baerden. Eenen arautsrock. Item de voorn. Gillis Ghijselins, als deken veren schale, weghende vijf oncen ende viere inghelschen. em noch een selveren scale, die ic, Kaerle Haerdy, hebbe doen maken in mijn leste jaer XV<LXII, weghende vu onsen. HI. Van begrippen en zeden, Een verloren. Een verloren. Verloren, Wij meenen deze schets van de geschiedenis der rede- rijkerskamer te moeten’ volledigen door een beknopt over-, zicht te geven van ’t bestaan der broed eere, sedert den tijd, dat zij, ten gevolge der wijziging - de geestesbeweging der erschap Maria ter ( 578 ) XVI: eeuw bewerkt, nog enkel een godsdienstig doelwit begon na te streven (1). Het getal proviseerders, aanvankelijk van acht tot twaalf, werd in de XVH” eeuw op achttien gebracht. De tin bij den deken werd krachtens beslissing van 22 September 1727 afgeschaft, ten einde geene aanlei- ding te geven tot buitensporigheden. Er werd vastge- steld, dat voortaan in de algemeene vergaderingen ieder lid zijn gelag zou betalen. Joris Tollens, deken in 1739, stelde dit jaer opnieuw voor om op de octaaf van 't H. Sacrament eene « hartelycke ende vriendelycke mael- tydt » te houden, op de boete van 8 stuivers voor elken afwezige, zonder eenige verschooning. Het bedrag der boe- ten zou tenzelfden dage verteerd worden. Dit voorstel werd aangenomen, en de gildemaaltijd bleef in zwang tot 1756, wanneer zij met algemeene stemmen werd afgeschaft.. ‚Im de XVII? en XVIII eeuw kozen de gildezusters eene dekenin, welke waardigheid doorgaans aan de echtgenoote des dekens werd opgedragen. In 1725 ontmoeten wij gok eene koninginne van de gans (2). De afgestorvene leden der broederschap werden met plechtigheid begraven. In den rouwstoet, in welken al de ` tot dienst verplichte leden verschijnen moesten , werden de banier , en sedert 1652 twee zilveren kandelaars van 1 gilde gedragen. EA anr ee (1) Slechts eenmaal, in de XVII: eeuw, schijnen de ige te maken van een vertoog; althans wij lezen in die va z 1696 : « Item betaelt over cleene muniteyten, te weten, kn - Vande eruydewageniers, cnape van St Joséph, de groene kleeren, a | ende clauwieren, xt sch. u gr.» — En nog is het onzeker, of met die 8 amar tene ete tooneelvoorstelling wordt bedoeld. 5 an Verne pens het ganzefeest, onze Geschiedenis ekaia ( 579 ) Nog in dien tijd werden ieden aanvaard, die, mits eene buitengewone gift, vrijstelling bekwamen van dienst. à de beeldstormerij werden de kerkelijke oefeningen met meer plechtigheid dan te voren gevierd; de missen _ werden in muziek gezongen, en aangekondigd door beiaardspel (1). | Barbara Spillebaut, echtgenoote van Thomas Goossens, bezette der broederschap in 1714 eene jaarlijksche gezon- gen mis op 15 Augusti, en Frans Blanchy en zijne vrouw Catharina d'Hauwe, in 1757, eene gelijke mis op 2 Februari. Verscheidene geestelijke voordeelen werden den gilde- leden, voor het bezoek aan de kapel, verleend, onder andere door den Bisschop van Gent, den 8 Februari 1686, en door Paus Innocentius, den 12 Juni 1694. Laatstge- melde aflaat was, mits voldoening der gestelde voorwaar- den, door de leden te verdienen ten dage hunner intrede in de broederschap, op den dag van O.-L.-Vrouw-Hemel- Vaart, op vier andere door den Bisschop van Gent te bepa- len feestdagen, of door deelneming aan de processiën, de begrafenis der leden, °t vergezellen van *t H. Sacrament aan de zieke medebroeders, en andere liefdadige werken. — In 1684 werd, zoo wij reeds weten, het tweehonderd- jarig, in 1754 het tweehonderdvijftig-, en in 1791 het driehonderjarig jubelfeest der instelling gevierd. In de processiën werden in de XVII? en XVIII: eeuw, behalve het blazoen, zilveren bloemen gedragen, eene eer, voor welke de proviseerders iets ten behoeve der (1) Dit is : slaan op de klokken, gelijk nog heden iu sommige dorpen van West-Vlaanderen, op kermistijd, geschiedt. Het is ons niet bekend, dat er op S'-Jacobstoren vroeger een klokkenspel zou geweest zijn. ( 580 ) kapel betalen moesten. De zorg voor de bidplaats ver- flauwde nooit. In 1626 werd eene nieuwe vaan gemaakt van wit damast en zijde, voorzien van een medaillon, _ geschilderd door Jan Sranius. Het oud altaar werd in 650 verkocht aan den pastoor van Knesselare; toen werd voor de som van 30 pond groote een tapijt voor de kapel gekocht, voorzien van verscheidene zinnebeeldige figuren (1). Een nieuwe standaard van O.-L. Vrouw werd gekocht in 1657, in welk jaar ook een prachtig altaar- kleed werd geborduurd. Eindelijk kwam de broederschap ten jare 1721 in bezit van eenen derden standaard, met geschilderd medaillon van Lerrar. e schoone schilderij boven ’t altaar, welke men er heden nog aantreft, is een werk van Jan van CLEEF, die er de som van 56 pond groote voor ontving (2). Zij stelt de Hemelvaart van Maria voor. Servaas Manrurus, die tal van kerken en kloosters à in Vlaanderen met zijne gewrochten verrijkte, leverde in 1689 eene gebeeldhouwde nis (3), en in 1706 eenen ge- sneden voet om de ciborie op te plaatsen (4). (1) « Petro den schilder over ’t maken der schilderijkens, dienende voor de tapijten. (Gilderekening.) (2) « Item raak aen JOANNES DE Creer, over een nieu schilderije Maria ter ceren, ende het accomoderen van het oude stuck , 36 lib. » ldrekening van 1675-1679 (3) « Item betaelt aen Servaes Maniutus over de bestedingbe ende het heuverwerck van het maeken van een verdiep in de capelle van onze Lieve Vrouwe ter heere 1688-90. me gilderekening zegt, dat toen de Lou en het altaar werden ve mie « pe pesait aen MasiLtus, p beeldesuije, over het maecken van taer staet, en aen jeuf vrouw Keravont c over vergulden. 1p. 1 sch. » (1703-1707) UC a En FALEN CS | ( 581 ) De wanden der kapel werden ten jare 1675 behangen | met gouden leêr. | Ziehier, overigens, eenen tweeden inventaris van de E kapelsieraden, die der broederschap in 4741 toebe- -hoorden : Vier koperen verzilverde kandelaren, eene schotel, twee ampullen, vijf paar halve potjens, van hetzelfde metaal, een met zilver beslagen kruis, voorzien van drie zilveren schilden; eene zilveren kroon voor Maria; een dito schepter, kroon en wereldbol; negen gouden ringen ; vijf zilvéren lampen (waaronder er 2 in 1710 gejond door Paul van der Bilt); zeven kleederen voor ’t Lieve Vrou- = Webeeld , waaronder drie geborduurde; een groote zilveren 7 kandelaar; zeven paar zilveren bloemtakken; twee paar = takken met groen gemengd; zeven paar kleinere takken, _ Vier kleine tapijten ; vier stukken gouden leër enz., enz. Tegenwoordig telt de broederschap van Maria ter eere in ’t geheel 44 leden, van beide geslachten. Nog wordt _ op elken zaterdag aan haar altaar eene misse en lof gezon- _gen, en de feestelijke octaaf van 8 September eindigt met. eene processie. Het genootschap, men moet het zeggen, heeft bloeiender tijden beleefd, ook in deze eeuw, dan tegenwoordig. Vergelijkt men, bij voorbeeld, de rekening van 1825 tot 1828 met die dezer- laatste jaren, dan bemerkt men een echt aanzienlijk verschil (1). De oorzaak van dit verval wordt geweten aan de menigte der tegen- _ woordig bestaande kerkelijke broederschappen, die elkan- der beletten ontwikkeling te nemen. Em a (1) In 1803 bedroeg de jaarlijksche ontvangst de som van 78 P. 9 sch. Courant; — in 1806, 240 pond 14 schell.; — in 1825, ruim 1,117 gulden; — in 1850, ongeveer 540 francs; — in 1869, 126 fr. 26 c'. ( 582 ) Lijst der bekende set van ’t gilde : MARIA TER EERE. PR Rt erv ape ee ede wter ds Pieter de Groote. ....... 1484 ande Mets, Ee LS 1507 Anselm de Cop... .+ ...:. 1520 Pe Ees Wee enk dens ete te + Gillis Baervoel. 050 556 Jan: van Bamime . : :,. ...: 1558 Jan van den Thessele . . . .. 1554 Gillis Ghijselijns + 1007 Thomas de Vos in. 1559 Karel Baerdy. vo. 1 Jon Daunat: es 1562 Goosen van der Wijck. 1565 BRR REECE a ee 1568 - Lieven Wieryne. . . . .... 1569 Laurens van der Crayen 1573 Feu van de E Aij 1575 n Bontin: 4 1579 eik vanden  NoE AN 1645 Joost Bauwens. : . : :. : .!. 1646 Willem de Beer . . .: .. <: 1650 Pieter d'Hasé;…. zv 2° ie 098 Cornelis de Vroe. . 1650 Gillis d'Hurtere . . . : .. .. 1661 Frans van der Vynet . . . .. 1666 Philip de Vroe... ..... … 1669 Bartel van der Vynct . . . .. 1675 Philip de Groote... . . . .. 1679 n Sostis. Lim ee 1682 Paul Huybrecht ........ 1684 Pieter van Damme. . . . . .- 1686 EEND. cer 1688 Jacob Sauvage. .....--» 1690 Jan de Lodder. .. ...... 1692 Willem Heyse... ..-:-- 1694 Christiaan de Wans . 1696 Pieter de Vleeschouwer. . - - Gillis Poppe . ...:.:.:: 00 n Neerincx; FRET ln ER TE PRES CERN RMS LE ES ET EME EN Philip Jacob de Graet . 7 Pieter Vercauter. . . .. . . . 177 Frans Hess... aaien 1779 Frans de sus Fast 1776 Frans Bekaert... . . . .. 1782 P. F Verre A re 1785 doppenset ese 805 L. van den Byvanghe ..... 1805 Joost-Lieven Goethals. . : . . 809 PE un 1811 PCA BUG ue 1814 Frans van Beerlere . , . . .. 1817 PR DORE oer A 1820 VERENOrWME LS iii 1825 Ferdinand Job, i.e. 1825 F. J. Bogaert-Declercq 1828 À. J. Lancksweert. . ., . , .. 1854 z J. ré at r ee 1857 MRE n 1840 hi van DRE eu een 1845 CG Career. iedee 1845 % ( 584) CLASSE DES BEAUX-ARTS. Senice du 6 juin 1872. M. Ép. Féris, directeur. M. Ap. QuETELET , secrétaire perpétuel. Sont présents : MM. L. Alvin, G. Geefs, A. Van Hasselt, H. Vieuxtemps, Jos. Geefs, F. De Braekeleer ,C.-A. Fraikin, Edm. De Busscher, Alph. Balat, Aug. Payen, le chev. L. de - Burbure, J. Franck, G. De Man, Ad. Siret, J. Leclercq, E. Slingeneyer , A. Robert, F.-A. Gevaert , Ch. Bosselet, membre; Éd. De Biefve, correspondant. M. Éd. Mailly, correspondant de la classe des sciences, assiste à la séance. CORRESPONDANCE. M. le Ministre de l’intérieur envoie divers ouvrages pour la bibliothèque de la Compagnie. — Remerchmen? ; et inscription des titres au Bulletin. — La classe reçoit également, comme hommage de la part de deux de ses associés, les travaux suivants : 1° Geschichte der bildenden Künste (4 vol. in-8°), par M. Charles Schnaase ; EN TARA zis EKET ess peer ag rm a ( 585 ) 2 La Vénus de Milo, par M. Félix Ravaisson; in-8°. Remerciments. — M. le secrétaire perpétuel présente, au nom de la Commission de la Biographie nationale, un exemplaire de la première partie du tome IV° (Charles II — Cotty) de ce recueil, qui vient de paraître. CONCOURS. D’après les conditions du programme de cette année, le terme fatal pour la remise des mémoires en réponse aux questions littéraires expirait le 1° juin. Aucun mémoire n’est parvenu. oo Muu emmen OUVRAGES PRÉSENTÉS. pri royale des sciences, des lettres et des beaux-arts e Belgique. — Biographie nationale, tome IV®*, 1" La | nie H — Cotty). Bruxelles, 1872; in-8°. De Koninck (L.-G.). — Nouvelles recherches sur les ani- maux fossiles du terrain carbonifère de Belgique. 1" partie. Bruxelles, 1872; in-4°. | 2me SÉRIE, TOME XXXII. 40 ( 586 ) Henry (L.).— Untersuchungen über die Glycerinderivate, V. : Berlin; in-8°. Nyst (H.) et Mourlon (M.). — Note sur le gîte fossilifère d'Aeltre (FL. or.). Bruxelles , 4871 ; in-8°. Mourlon (Michel). — Esquisse géologique sur le Maroc. Bruxelles, 1871 ; in-8°. Janssens E.). — Annuaire de la mortalité. 10° année. Bruxelles, 1872; in-8°. … Thielens (Armand). — Notice sur quelques plantes rares ou _ nouvelles de la flore belge. In-8°. De Wilde (P.). — Traité élémentaire de chimie générale et descriptive. Tome 1%. Chimie générale. Bruxelles, 1872; "+ in-12. Bernardin. — Nomenclature usuelle de 550 fibres textiles. Gand, 1872; in-8°; — Classification des huiles et des prune végétales. Gand , 1871 ; in-8°. De Gehautheete de Tervarent (le chev. ). — Inventaire général et analytique des archives de la ville et de l'église primaire de Saint-Nicolas (Waes). Bruxelles, 1872; gr. in-8°. Van Maldeghem (R.-J.). — Trésor musical, musique reli- gieuse, 8° année. es 1872; in-4°. (Envoi du Ministère. ) Revue de Belgique, Ame année, 4° à 6° livr. Bruxelles, 1872; 5 cah. in-8°. Musée de l’industrie de Belgique. — enne mai 1872. Bruxelles; in-8°. L'Abeille, 18% année, Ave à Gee livr. Bruxelles, 1872; 5 cah. in-8°. _ Chronique de l’industrie, vol. 1, n™ 9 à 21. Bruxelles, 1872; 15 feuilles in-4°. Bulletin des archives d'A nvers , tome IV, 1° et dernière _ livr.; tome Vee, tre livr. Anvers, 1872; 2 cah. in-8°. Journal des Beaux-Arts , XIVme année, n° 6 à 41. Saint- - - Nicolas, 1872; 6 feuilles in-4°. EEE Re MORE RER De es SE Er en vie Sl deg ie PAM E a a n E os ( 587 ) Société d’'Émulation de Bruges. — Annales, 5° série, tome XVIIe, n° 1 et 2. Bruges, 1872; in-8°. Société des mélophiles de Hasselt. — Bulletin de la section littéraire, 8% vol. Hasselt, 1871 ; in-8°. Société entomologique de Belgique. — Compte rendu de l'assemblée générale du 6 avril 1872. Bruxelles; in-8°. Société royale de botanique de Belgique. — rare tome IX. Bruxelles, 1870-1871 ; 5 cah. in-8°. L'Illustration horticole, tome XIX, 4° et 5%° livr. Gand; in-8°. Académie royale de médecine de Belgique. — Bulletin | 3me série, tome VI, n° 5 et 4. Bruxelles, 1872; 5 cah. in-8°. Société royale de pharmacie à Bruxelles. — Bulletin, #8" année, n° 4 à 6. Bruxelles, 1872 ; 5 cah. in-8°. Écho ET et pharmaceutique belge, III™ année, n™ 4 et 5. Bruxelles, 1872; 2 cah. in-8°. Annales de médecine vétérinaire, 21% année, n°° 4à 6, avril à juin. Bruxelles, 4872; 5 cah. in-8°. La Presse médicale belge , 24™ année, n°* 14 à 26. Bretelles, 1872; 15 feuilles in-4°. % Scalpel, 94m: année, n°° 40 à 52. Liége, 1872; 15 feuilles in-4 L'Écho vétérinaire, 2» année, n” 1, 2, 5. Liége, 1872; 5 cah. in-8°. . Société de pharmacie d'Anvers. — Journal, 28° année, avril à juin. Anvers, 4872; 5 cah. in- -8°. - Annales dé la Société médico-chirurgicale de Liége ; 41% année, avril à juin. Liége, 1872; 5 cah. in-8°. Pimentel (Henriques). — Onderwijs der wiskunde. La Haye, 1872; petit iù-12. Wolowski (Léon).— L'or et l'argent. Paris, 1870; 1 vol. in-8°; — La liquidation sociale. Paris, 1871 ; in-8°; — Discussion du projet relatif à la dénonciation du traité de commerce de 1860 avec l'Angleterre. Paris, 1872; in-8°. ( 588 ) Ravaisson (Félix). — La Vénus de Milo. Paris, 1871; in-8°. Association pour l’éncouragement des études grecques en France. — Annuaire, bee année, 1871. Paris, 1871, in-8°. Houdoy (J.). — Chapitres de l'histoire de Lille. Lille, 1872; gr. in-8°. Delesse et De Lapparent. — Revue de géologie pour les années 1868 et 1869, VIH. Paris, 1872; in-8°. Académie des sciences de Paris. — Comptes rendus heb- domadaires des séances, tome LXXIV, nes 44 à 26. Paris, 1872; 15 cah. in-4°. Revue britannique, mars, avril et mai, Paris, 1872; 5 cah. in-8°. i Revue hebdomadaire de chinita zee année, n% 25 à 59. Paris; 17 cah. in-8°. Journal 221 OTN, 1872, tome IF, n°° 156-168. Paris: 15 broch. in-8°. Archives de médecine navale, 1872, n! 4, 5, 6. Paris; 5 cah. in-8°. Société linnéenne de ‘Normandie, à Caen. — Bulletin, zme série, Ar, me, Zee et Ame volumes, années 1865 à 1869. Caen; 4 vol. in-8°. - Bulletin scientifique du département du Nord, à Lille, 4me année, n° 4. Lille, 1872; broch. in-8°. Comité flamand de France, à Lille. — Bulletin, tome VI, n° 4. Lille, 1872; in-8°. Matériaux pour l’histoire primitive et naturelle de l'homme, VHI” année, 2° série, tome IHI. Toulouse; in-8°. . Société d'agriculture de Valenciennes. — Revue agricole, mars et avril 1872. Valenciennes; in-8°. Gesellschaft naturforschender Freunde zu Berlin. — Sit- zungs-Berichte im Jahre 1871. Berlin, 1871 ; in-8°. Naturwissenschaftlicher Verein in Carlsruhe. — Verhand- jagen , V. Heft. Carlsruhe, 1871 ; in-8°. Justus Perthes’ geographische Anstalt zu Gotha. — Mit- ( 589 ) theilungen, 18. Band, V, VI; — D mot ie n° 52. Gotha, 3 cah. in-4°. Naturhistorisches Landes-Museums von Kärnten, zu Kla- genfurt. — Jahrbuch, Xr Heft. Klagenfurt, 1872; in-8°. Von Kobell (Franz). — Die Mineraliensammlung des Baye- rischen Staates. Munich, 1872; in-8°; — Nekrolog. : K.-F.-P. von Martius; Ch. E.-H. von Meyer; K.-A. von Steinheil; John. F.-W. Herschel. Munich , 1872; 4 cah. in-8. nnen in Neisse. — Siebzehnter Bericht. Neisse; 1872; in-8 Ph dane -medecin. Gesellschaft in Würzburg. — Verhand- lungen, neue Folge, IL. Band, 4. Ben Wurtzbourg, 1872; in-8°, Société nnbriile des naturalistes à Moscou. — Bulletin, 1871, n% 5 et 4. Moscou, 1872; in-8°. Société royale des sciences à Upsal. — Novà acta, seriei tertiae, vol. VIII, fasc. I. Upsal, 1871; in-#; — Bulletin météorologique mensuel de l'Observatoire de l'université, vol. I, n° 4-12; vol. H, n° 7-12; vol. HI, n° 1-6, 7-12. Upsal , 1869-1871 ; 4 cah. in-4°. Parlatore (Filippo). — Le specië dei cotoni. Florence, 1866; in-4° avec portefeuille in-folio. Miller (W.-H.).— A tract on crystallography. — A ntt on crystallography. — On the erystallographie method of Grassmann. Cambridge et Londres; 3 vol. in-8°. Royal asiatic Society of Great Britain and Ireland, at London. — Journal, new Series, vol. V, part 2. Londres, 1871 ; in-8°. Ro val institution of Great Britain at London. — Procec- dings, vol. VI, parts 5-4, n° 54-35. Londres, 1871 ; 2 cah. in-8°. Geological Society of London. — The À sn) journal, - n° 410. Londres, 1871 ; in-8°. Statistical Society of London. — Journal, march, 1872, vol. XXXV, part 1. Londres; in-8°. ( 590 ) Zoological Society of London. — Transactions, vol. VHI, pÀrt 1. In-4°; — Proceedings for the year 1871. In-8°. Meteorological Society of London. — Quarterly journal, 1872, april. Londres; in-8°. Sociely of antiquaries of London. — re Re second series, vol. V, n° 5. Londres; in-8°, The Mechanic’s Magazine, vol. 96, n°* 2479 à 2489. Lon- dres, 1872; 11 doubles feuilles in-4°. The Academy, n% 45 à 51. Londres, 1872; 7 feuilles in-4°. Nature, vol. VI, n°193 à 138. Londres, 1872 ; 16 cah. in-4°. Harvard University at Cambridge (U. S.). — Forty-Sixtieth annual report, 1870-1871. In-8°; — A catalogue of the Oflicers and Students for 1871-1872. Cambridge; in-12. Fin pu Tome XXXIII DE LA 2% SÉRIE. BULLETINS DE L’ACADÉMIE ROYALE DE BELGIQUE. TABLES ALPHABÉTIQUES DU TOME TRENTE-TROISIÈME DE LA DEUXIÈME SÉRIE. 1872. TABLE DES AUTEURS. A. Académie royale des beaux-arts de Berlin. — Envoi du programme de son exposition de 1872, 556 Académie royale des sciences d'Amsterdam. — Envoi du Roga de son concours littéraire de 1872 pour la fondation Hoefft,. Acar. — Dépôt de ses observations sur la floraison faites à Anvers en. Administration communale de Bruges.— Hommage d'ouvrage, 555. Alberdingk Thym. — Élu associé de la classe des lettres, 45; remerci- ments, 512. : Alvin (L.). — Élu directeur de la classe des beaux-arts pour 1875, 85; remerciments, ibid. ; communication au sujet de la per centrale des artistes, 84; état des recettes et des dépenses de cette institution pen- dant l'année 1871, 160; quelques mots touchant era du droit de conquête aux monuments de l’art, 265; nommé membre de la com- mission pour l'examen des questions concernant le voyage des lauréats des concours de es 482; réélu membre de la commission adminis- trative, ibid. ` 592 TABLE DES AUTEURS. Antas (le et M. d'). — Élu associé de la classe des lettres, 450 ; remer- Ciments Argelander s . — Célébration de son 50e anniversaire de doctoral, 170. Association britannique pour l'avancement des sciences: — Annonce - que sa réunion de 1872 aura lieu à Brighton, au mois d’août, 358. B. Balat (Alph.). — Nommé membre de la commission pour l'examen des questions concernant le voyage des lauréats des concours de Rome, 482. Basevi (A.). — Élu associé de la classe des beaux-arts, ! 85; remerciments, 159; hommage d'ouvrages, ibid; accuse réception de son diplôme, 262. anis — Communique ses observations zoologiques faites à Melle- En à épôt de ses eee sur l'état de la végétation à e le 21 mars et le 21 avril 1872, : 299 "he publique de Stuttgart. — poem l'échange de pue 429. tions Boë (Ad. de). — Dépôt du gens de ses observations météorologiques faites à Anvers en 1871, 171. _ Borchgrave (Ém. de). — ie pour une note de M. Varenbergh _ concernant les relations extérieures de la Flandre au moyen âge, 129 ; rapport sur cette note, 242; commissaire pour la notice de M. Varen- bergh, intitulée : Ug ding au XIIIe siècle, 228, 450; lecture de son rapport sur ce travail, 334. _Boset (A.). — Dépôt rl billet cacheté , 558. Bosselet (Ch. ). — Élu membre titulaire de la classe des beaux-arts, 82; approbation royale de cette élection, 138; remercîments, 159; nommé membre de la section permanente du jury du grand concours de com- position musicale, 482. Botesu (N.-S$1.). — Présente un mémoire sur la propriété de la série er ique, 495. Brachet (4.). — Présente un mémoire sur un nouveau réfracteur binocu- - laire destiné aux observations sidérales, 500; pa de verbal de M. Du- prez sur ce travail, 575. Briart (Alph. ). — Notice sur la iti out coquilliers dans le terrain houiller du Hainaut, 2; rapports de MM. Dewalque et 8. -~ Burbure (le chev. L. de). — Nommé membre de la section permanente du) jury du grand concours de composition musicale, 482. TABLE DES AUTEURS, 595 C Candèze (E.). — Commissaire pour la note de M. F. Plateau concernant les Myriapodes de Belgique, 300 ; rapport sur ce travail, 57 Catalan (E.). — Rapports de MM. Liagre et Gilbert sur son mémoire concernant quelques produits indéfinis, 4,'5; commissaire pour le mé- moire de M. Saltel concernant certains systèmes de courbes géomé- triques, 95; adhère au rapport de M. Gilbert sur ce travail, 574; adhère au rapport de M. Gilbert sur une note de M. Orloff concernant les équations différentielles ane 106; théorème de géométrie, 107; commissaire pour le mémoire de M. Gilbert sur l'existence de la dérivée dans les fonctions continues, 171 ; rapport sur ce travail, 560; commissaire pour le mémoire de M. Mansion concernant les solutions singulières de l'équation Ay’? + By + C = 0, 500; commissaire pour le mémoire de M. Botesu sur la propriété de la série harmonique , 495; réponse à la note de M. Gilbert, intitulée : Sur une objection proposée par M. Catalan, 502. Cavalier (J.). — Communique ses observations météorologiques faites à Ostende en 1871 et les résumés de mars et avril 1872, 2, 299, 559. Cercle artistique des aa ged rhénanes. — Fait connaître l'époque de ses expositions mensuelles, 1 Chalon (R.). — Commissaire pour + mémoire de M. De Smet sur kand Hainaut, sire de Beaumont, 54; lecture de son rapport sur ce travail, 252; hommage d'o ouvrage, 429. „Christ. — C i étéorologi faites à Chimai Cocheteux (Ch). — Dépôt d’un billet cacheté , 299. échevinal de Dinant.— Envoi d’une circulaire annonçant le projet ever, dans cette ville, un monument à la mémoire de Wiertz, 159. Coprs has d'anthropologie. — Le comité d'organisation la Ge session adresse le programme de sa réunion, 358, 429. Toini a ). — Commissaire pour la notice de M. De Potter, intitulée : De Rederijkerskamer « Maria ter eere » te Gent, 228; adhésion au rapport de M. Snellaert sur ce travail, 524; commissaire pour la recti- fication présentée ar M. De Potter à sa notice intitulée : Hoe en waar overleed aen van, Artevelde? 228; lecture de son rapport sur ce travail, ssaire pour la notice de M. De Potter concernant la généalogie e P au XIVe siècle, 430; commissaire pour la notice de M. Vuylsteke, intitulée : Aanteekeningen op de twee opstellen van den heer Frans De Potter , geslachtboom der Artevelden en Hoe en waar overleed Philip Van Artevelde, i 594% TABLE DES. AUTEURS. 