Natuurkundig tijdschrift voor Nederlandsch?IndieI? / uitgegeven door de Koninklijke Natuurkundige Vereeniging in Nederl.?IndieI?.
G. R. 8523/05. H. A. Engelken. Madioen. » Kemoening. Wonogiri. Kemoening. Trenggalek. Kemoening. Malabar. Garoet. Tjiamis. Kemoening. Telok-betong. Kemoening. Tondano. Kemoening. ” Tagoelandang. Kemoening. Madioen, Java. 29 3 Soerakarta, „ ” ” 33 35 Kediri, = Soerakarta, , З Preanger, ` > ” ” Cheribon, ,, Soerakarta, ,, sampongs, Sumatra. Soerakarta, Java. Menado, Celebes. Soerakarta, Java. > » Menado, Sangi- en Talaut-eilanden. Soerakarta, Java. “- со i P> QU = 21u 25m 11" 30m 119 31% 11% 30m эч 1m llu 40m 93u 45m dän 45m gu ]5m 5u 42m 15" 25m «4». We eee NUES — 277 — KAP m HD Ў € D E : Totanaiteit Bijkomende verschijnselen "ne en en aard der beweging. opmerkingen. inus | Schok EDU, De heerendienstweg op de grens van Madioen rakarta werd over cene lengte van +15 M. onder steenen en aarde bedolven en de passage gestremd. sense. | Vrij hevige sehudding. | 1—0. Hevige schokken. Ook in de afdeelingen Sragen en Klaten | waargenomen. Іп een der muren van een pasanggrahan | : ontstond een scheur. | OW, Eenige lichte schokken. Klepperen van deuren en slingeren van lampen. | Vrij sterke aardbeving. Ook te Kediri waargenomen crees. | Zeer sterke schudding. Hevig klepperen van deuren; ongeveer een ` minuut later herhaling, iets minder sterk. Daarna tot + 5" telkens lichte schokken. _ Seism. Ehlert, Gegen aanv. 2" 43™.0 B.T. "nnns | AWaar, А Drie vrij hevige horizontale Waargenomen t = schokken. Soekaboemi. Vri hevige horizontale schokken ` + unden | reicht Drie wi hevige horizontale SC hokken van + 30 secunden. 5 „о Hevige vertikale schok. oe ee Vrij sterke schok. ои ++. | Vertikale aardbeving. Voorafgegaan door aardgerommel. "t... | Zeer sterke schok. Het geheele huis ш, waardoor hier en | daar pleisterwerk en brokken van de muren ` vielen. In de bijgebouwen scheuren in de S muren. 2 = Aardschokken. sott [Twee flinke schokken. me 27% Utt | Twee schokken. Gedurende den geheelen dag trillingen van ` Хуу geringe beteekenis. ` `. E bus .. P4 $4. al >: a X S Vrij sterke schok. eft aan den Madioense niante S б ee gerachten he ап den Lawoe een aardstorting pum zd — 278 — Berichtgever. А Waarnemingsplaats. Residentie of Gouvernement en Eiland. Datum. Aardbevingsberichten over Februari 1905 (vervolg ). Assistent-Resident. Manokwari. Nrd.-Nw.-Guinea, | 21 94556 5 T 1 > е G. R. 10231/05. | Poeloe Swangi. Amboina, alu 08 2 7764 ?oeloe-Swangi. K. A. H. Bosscha. | Malabar. Preanger, Java 26| 149 32m |— 8 lee G. R. 842 Bima Celebes en Onderh. 27 gu gm |—48 | 30 oembawa. 2 . ©. К. 11646/05. | Dobo. Amboina, SE eil.|27| 18% 15m |—1ll Resident. Garoet. Preanger, Java. 27| 14" 30m H | . oo : x 971 14130" |—5 ^ G, R. 8554/05. Serwar Amboina, Letti. 97| 19215" |—84 E >» S Š S 98| 15" OP | —84| 2? U Aardbevingsberiehten over Maart 1905. _ Resident. Garoet. Preanger, Java. 4 Ju дда [e d я _ K. A. Н. Bosscha. | Malabar. A іч 93m |— 8 s | G. R. 1385/05 jiamis. Cheribon, Java. 4 1" 30 i 1 GR. 8718/03. Mokko-Mokko. Benkoelen, Sumatra| 4 gn 57" | +23 i Bu m Ais. 4|. ssi |, TFI Ө. Е. 7375/05. ` | Lombok. Bali en Lombok, | 7| 8410" |—38 : ombok. ; Resident. Soekaboemi. Preanger, Java. qa AR : GOR. 8717/05, Manna. Benkoelen, Sumatra | 8| 22" 0m +16 зер 6. К. 9475/05. Tais. 14| 92 30™ [+17 А GR. 10308/05. | Manna. 2 tal езе |TÀ РЕР Kontroleur., Galela. Ternate, 22 bu 10 --% а Halmaheira. 3 _б. Е. 10804/05. | Praja, Bali en Lombok, |27| 9204454 |—88 | Praja. Bees GET ng — 279 — ж D Intensiteit en aard der beweging. E Bijkomende verschijnselen en opmerkingen. Zachte trilling. Schok. Tamelijk jk. Zware horizontale schok. Twee lichté reset schokken. rij hevige schokk Twee vrij hevige ett Vrij hevige achokka Ена schokken zeer hevigen schok. e steenen raakten ende deeltelik pestes. werden gemaakt. Seism. Ehlert, Batavia, aanv. 1% 40™,2 B.T 14" 802,9 Ook te Manonijaja gevoeld. ag schokken. Hori horizontale schok. Lichte schokken Horizontale ioliokken. | Hevige horizontale schokken. Vrij hevige schokk | AR vertikale ышы Tij hevige horizontale schokken. Kleine horizontale ene van geringe intensitei Lichte aar dbeving. Onmiddellijk dë rgs vrij hevige kale schokken e Ook te гуана voe 2 Seism. Ehlert, Haen: aanv, 7" 312,3 В 10% An? > — 280 — B Residentie of | ам | Beriehtgever. Waarnemingsplaats. Gouvernement а van Ba- Duur. B Uur а. en Eiland. á x Minuten | Seconden. | Aardbevingsberichten over April 1905. ; G. R. 14336/05. | Soemalata. Menado, Celebes. 1 In 50m | —63 Eenige ` _ б. К. 13737/05. | Manganitoe. Menado 3 ? --15 “. Talaut- eilanden. ; : С. К. 13555/05. Amahei. Amboina, С 4 An 30m | —89 | Enkele | K. A. H. Bosscha. | Malabar. Preanger, jou 14 gu 35" 1—60 G. R. 16584/05. | Tamako. Menado, Sangi- en|19| 15" Om |—75 | 10 Talaut-eilanden б. Е. 13753/05. Gorontalo. Menado, Cele 21) 149 55а | —66 ? б. R. 12895/05. Poerworedjo. Kedoe, Java. sti is 307 —13 |... G. R. 13358/05. | Boemiajoe Pekalongan, Java. |24| $22: 40" |— 9 | Ben paar 5 Aardbevingsberichten oyer Mei 1905. GE. 24803/05. | Tamako. Menado, Sangi- en| 4| 13" Om |—15 90 Talaut-eilanden. +0 A. Limburg. Tomohon. Menado, Celebes. 5| 174458 |--/2 6 Dr. J. W. R. Koch. | Merauke. Zd.-Nieuw-Guinea, | 14 Se d Nieuw-Guinea. an 14 6u E | 4 O. É; 15019/05. Selong. Bali en aes 15 Lin 15m | —39 5 mbok. 2 б. R. 19756/05. | Tepa. Amboina, Babber. 15| 194 5% | —92 7 | . Kentroleur. | Galela. Ternate en бъгав, 17 gu 15m | —84 ў с На eira. _ б. R. 19756/05. | Tepa. Amboina, Ee 19 on 30m | —92 50 - Ө. R. 24803/05. | Tamako. nado, Sangi- en 20| 15% 0m |--15 "Palani-cilsuden D . H. Bosscha. | Malabar. Preanger, Java 20| 90% Ue | p = É n Engelken, | Kemoening. Soerakarta, ,, 98 94297 ы коз : omohon. Menado, Celebes. | 94| 04 2" |--72 Tjiandjoer Preanger, Java. 24 Ba оч B 3 alabar. » - ad: 139659. m. x Bintoehan. Benkoelen, Sumatra | 27 2u = +14 1 E Banggaai. Ternate еп Onderh.,| 29} 22" 15 —64 ele bes. | d — 281 — D E Se Bijkomende verschijnselen Intensiteit en en aard der beweging. opmerkingen. Voorafgegaan door onderaardsch gerommel. Licht. | Vrij hevig. Ook te Manganitoe gevoeld. Vrij hevige schok. Een zeer Dee % chok. Twee vertikale, vrij hevige aard- | Ook te Bantarkawoeng gevoeld. schokken Horizontaal. Licht, Eenige lichte schokken. Hevige horizontale schokken. И sontale trillingen van geringe intensiteit. prre shokken Seism. Ehlert, Batavia, aanv. 0" 56m Licht. Se Voorafgegaan doo: Tw mmel. ee Des ies 909% Licht. Lichte schokken. Pare е schokken Seism. Ehlert, Batavia, aanv. 1 = ok chte horizontale schokken. ы p — 282 — Residentie of Berichtgever. Waarnemingsplaats. Gouvernement B Uur +— en Eiland. A Aardbevingsberichten over Juni 1905. . G. R. 24317/05. | Masarete. Amboina, Boeroe. 2|i/d. morgen К. А.Н. Bosscha. | Malabar. Preanger, Java. 12 Qu 5 2 2 181 14" 10. G. > 18030/05. Poerwokerto. Banjoemas, „ 19 6" 30 K. A. H. Bosscha. | Malabar reanger, , 19] 13438, . Limburg. Tomohon. 21 lu 35m Beer Ternate. ster en Onderh., | 21 lu 30m Secretaris. Ternate. G. R, 21464/05. | Kwandang, Menado, Celebes. | 21 |+ 23" G. R. 21445/05. | Tagoelandang. Menado, Sangi-en |54|.......... т Talaut-eil. E d C G. R. 18597/05. | Drangdan. Batavia, Java. до. ше S RL, » » » » 22 29" Om . б. R. 21464/05. | Soemalata. Menado, Celebes. |24| 5% Om Aardbevingsberichten over Juli 1905. . К. 20127/05. | Masarete. Amboina, Boeroe. | 2|i/d. morgen . В. 21445/05. | Manganitoe. Menado, Sangi- en| 5 н Та laut-eil. . R. 21463/05. |ТашаКо. Menado, Sangi- en| 5 gu 30m alaut-eil. » » Taroena. Menado, Sangi- еп) 5| 28" 30" а nut-eil. . 22777/05. | Amahei. Amboina, Ceram 8 e Aen . H. Bosscha. | Malabar. Preanger, Java. 81 3199. Der ; 21445/05. Taroena. Me nd Sanei- en; 8 93u 30m seen - 22795/05. | Tamako. Menado, Sangi- еп |10) 0" Om ala Sot . H. Bosscha. Malabar. Preanger, Java. 15 Lin 15™ . 24318/05. | Banda Neira. ^ | Amboina, Banda. |21| 11" 10™ . 22795/05. | Manganitoe. Menado, Sangi- en|24| 20" Om alaut-eil. - Н. Bosscha. | Malabar. Preanger, Java. 31 p oum » j; 81 gu 45m > LO — 283 — p Е ds . Bijkomende versehijnselen Intensiteit en en aard der beweging. oymerklugen, | Vrij hevige schokken. | E | Licht. Seism. Ehlert, Batavia, aanv. 12" 35m,1 } E "Een liehte schok. Tamelijk. > ене | Korte vertikale schok. Niet hevig. Lichte horizontale schokken. Twee zware bokke ; | Zware schok. T Horizontale aardbeving. 3 Horizontale aardschok. a er schok. 2 Licht. E = zware schok. | Vrij hevige aardbeving. Licht. Vrij hedge een * ardachokken. uy Licht, зр Ç SE iue Tamelijk. DT — 984 — Residentie of EE ей CES Berichtgever. Waarnemingsplaats. Gouvernement а Uur в A en Eiland, А Aardbevingsberichten over Juli 1905 (vervolg ). G. В. 22965/05. | Drangdan. Batavia, Java, $114 An Resident. Tjiandjoer. Preanger, ,, 3l An 45m K. A. B. Bosscha. | Malabar. х, 2 381] 41 40m » E DI » 31 5" 32m Aardbevingsberichten over Augustus 1905. R. 22541/05. | Bondowoso. Besoeki, Java. 4| 19" Om A. H. Bosschas | Malabar. Preanger, 5| 15% 17 В. 23310/05. | Pendjaloe. Cheribon, , 11 Ou Om R. 23383/05. | Drangdan. Batavia, „ lL h 2% Om A. H. Bosscha, | Malabar.. Preanger, , (LI 18" 41m R. 27984/05. | Toeal. Amboina, 16| 22" 30m : U Kei-eilanden. R. 25300/05. | Pinabetengan en Menado, Celebes. | 17/418" Om anonang. A. H. Bosscha. | Malabar. Preanger, Java. 19 TU Bm R. 25298/05. ! Manganitoe. enado, Sangi- en|20| 12% Om 2 Talaut-eilanden « R. 27914/05. | Tamako. Menado, Sangi- еп 20| 194 Om Talaut-eilanden. | EM .34142/03. | Bima. Celebes en Onderh., | 20} 21" 30™ ka " oembawa. ident. Tjiandjoer. Preanger, Же. 94 2" 20m EC 4 94| 8" lm R. 25299/05 Tamako, Men ado, Sangi- en 24/4204 Om E Talaut-cilanden. ” ” » enado, Sangi- еп 26 | +22" Om Talaut-eiland en. » Taboekan. Men ado, Sanei- en | 28 174 30" — 285 — Intensiteit p en aard der beweging. E Bijkomende versehijnselen S en opmerkingen. Seism. Ehlert, Batavia, aanv. 4" 42,6 BT: Voorafgegaan door langdurige ee Ж Seism. "Ehlert, Batavia, aanv. 5" 0 BT. Een schok. pow. Kee ew .... * € * à nei Schokken van aardbeving. Hev Ro rere 2 Fe ^. v. | schok. lid schokken. ..... Ж b.e WW Ru) se. KSE Y ng N— Een kwartier later fries door ` schokken van 5 minuten duur. Seism. Ehlert, Batavia, aanv. 1" 45™.2 В.Т. Gepaard met onderaardsch gerommel. м Ook te Taboekan waargenomen, duur 2 min richtin = Seism. Ehlert, 275 һай. T SC B. Ook d Таһо ekan gevoeld, duur + 1 © шіп NL — 286 — A x Residentie of | Berichtgever. | Waarnemingsplaats. Gouvernement а U B ur. — en Eiland. £ Aardbevingsberichten over Septemher 1905. СК. A. H. Bosscha. | Malabar. Preanger, Java. 3 5u 25m Gewestelijk Ternate. Ternatë en Onderh.,; 7, 12" 40m Б eeretaris. ernate. Civ. Gezaghebber. |Galela. Ternate, 12u 30m ў Halmaheira. WR ade Drangda Batavia, Java. 10 22" . Residen Soekaboemi Preanger : 13 pu ge e GR. оо. Serwaroe Amboina, Letti 15 4" 30 ШҚ 30923/05. bo. Amboina, Aroe-eil.| 16| Lin 30m B. В. 30922/05. |Serwaroe. Amboina, Let 16| 16" 30m . Posthouder. Banggaai. Ternate en Onderh.,| 24| 84 Om Celebes. В. 29590/05. | Tifoe. Amboina, Boeroe. | 25! i/d. avond К. 30922/05. Serwaroe. Amboina, Letti. 28 30 №. 29588/05. | Banda Neira. Amboina, Banda. | 29; 8" 35m -81110/06, ‘| Alor Timor en Onderh., 29, 20" 0 Ke ` Alor. ^. 29589/05. | Koepang. Timor en Onderh., | 29} 20" 10” | Timor | . 30923/05. яа Amboina, Wetter. |99) 20° 309 1 30922/05. Amboina, Grt-Kei.|29| 20445 |--М9 Е, 30923/05. | et Amboina, Wetter. |30| 202307 | ardbevingsberichten over October 1905. 9832205. | Lombok, | Bali en Lombok, | 9| 19» 0" | | Lombok. ; Malabar. Preanger, Java. 13| 174194 ЗІ ZS » » 98 15" 12» Banggaai, Ternate, Celebes. | 30 ES | Gorontalo, Menado, A 30 | ijd. ochtend Intensiteit en aard der beweging. E Bijkomende verschijnselen en opmerkingen. Tamelijk. Vrij vice schok, | Horizontale trillingen van geringe intensiteit. Yri hevi ge Zachte EE schok. Lichte sehok. Zachte horizontale schommeli ng gevolgd door vrij hevigen schok. Eenige hevige horiz. schokken. Zeer ‘hevige ST ken Lichte schok. .. ` DEE A вата ч ааста ОК Hevige horizontale schok. etr » d Drie vrij hevige schokken. Seism. Ehlert, Batavia, aanv. 5" 98m.3 B.T. 11" 19m,3 Ook te Plered gevoeld. Seism. Ehlert, Batavia, aanv. 3" 3",6 В.Т. ` » Se 13"0™1 „ £ gerom Seism. Ehlert, Batavia, aanv. 7" 9m.6 B.T. De bes te Serwaroe belangrijk See ` sche uren in de m waard. in paben сарын еей Seism. Ehlert, Batavia, aanv. 19" 4m.2 B.T. Zacht schommelende beweging, Сут door 2 tamelijk hevige schokken van + 10 see Ook te Atapoepoe en te Nienloelie waarge- тебе йа door een vertikalen schok. ` Schok, Licht, Li ieht te horizontale schok. Horizontale schokken. — 288. — A EE Residentie of Berichtgever. Waarnemingsplaats. Gouvernement а Uur S à en Eiland. á Aardbevingsberichten over November 1905. G. К. 30573/05. | Buitenzorg. Batavia, Java. 2 gu 10% ^ » » 33 > 2 Lit 307 Resident. Tasikmalaja. Preanger, , 91 BEN K. A. H. Bosscha. | Malabar. 9-98 Те G. R. 30706/05. Galoeh. Cher bod 91 ASA G. К. 31112/05. | Mataram. Bali en Lombok, 5; 1683075 Lo mbok. E » » Selong. Bali en Lombok, 6| Län 20™ jombok. Posthouder. бакша. Ternate, Celebes.. |19| 20" 0" K. . Bosscha. | Malabar. Preanger, Java. 29 0% 407 Е. 33207/05. Patjitan. Madioen, = 29 pg R. 33462/05. | Poeger. Besoeki, ,. 28 en Aardbevingsberichten over December 1905. R. 2881/06. | Dobo. Amboina, Aroe-eil.| 1|+ 2" 307 . Bosscha. | Malabar. Preanger, Java 7| 15* 492 iim Mentz. | Lebong Soelit. е ет Sumatra. 8] 1m S A. H. Bosscha. | Mal aber, Preanger, Java. -16 gu 54 G. R. 440/06 Poerworedjo Kedoe 5 95| 18" 30™ R. 8 Klaten en Wo onogiri. | Soerakarta, „ 25 |+19" R. 608/06 onorogo. Madioen, „ 951 A R. 607/06 "Trenggalek. Kediri, ^ 25 £^ 35" R. 1510/06 Mokko-Mokko. Benkoelen, Sumatra. | 29 R. 1261/06 Kroë. 7 : 29 ta. ali i Palembang. Palembang, ,, 991 90" 207 Bosscha. | Malabar. Preanger, Java 99| 20% 27™ 1261/06, “тоб, Benkoelen, Sumatra. 30;+ 8* м о. Palembang. Palembang, , 30 T" 50 Н. Bosscha. | Malabar. Preanger, Java. 30) е 30| 16% 30 ” М » € D Intensiteit en aard der beweging. Bijkomende verschijnselen 2. E en : opmerkingen. H Twee vertikale schokken. ! Een vertikale scho Vrij hevige schokken. qe Zwaar yA Vrij hevige horizontale schok. Lichte scho k. > 2 Horizontaal. К, vertikale schokken,” de laatste vrij hevig. Ken schok. Seism. Ehlert, Batavia, aanv. 8" 112,5 В.Т, | Ook te Parigi gevoeld. 2 E Seism. Ehlert, Batavia, aanv. 23" 352,0 B.T. Gepaard met zware drukking (?). Seism. Ehlert, Batavia, aanv. 0" 38™.8 B.T. ыз schokken, it. Een stoot. Acht. Eenige lichte schokken. Sch okke Eenige vertikale she Drie ER 82 „hokken. Vrij hev Vrij WA vertikale schokken. Langdurige schokken. icht. E sehokken. Lichte trillingen. Licht. Flink. Lampen sidderen hevig. Seism. Ehlert, Batavia, aanv. 18" ne Ook te Djat gk anjoe gevoel : Ook te нү еп E ир КОП resp. gedurende 1 m n 25 sec | Ook te Tebingtinggt Seism. Ehlert, MM Kaes ЖТ 25m,3 D Ook te meri. ROUES Seism. кы ert, Batavia, aanv. 1"59m,6 B.T UITKOMSTEN ua Meteorologische Waarnemingen VERRICHT AAN : HET PROEFSTATION OOST-JAVA та PASOEROEAN gedurende het jaar 1905. SE Toelichtingen, Пе grondthermometer №. IV ор 120 сМ. diepte is in Juni gebroken. In afwachting der aankomst van een nieuwen, uit Europa bestelden thermometer zijn de waarnemingen op deze diepte voorloopig gestaakt. Door het ophoogen van het achtererf van het Proefstation moesten ook de grondthermometers iets hooger worden geplaatst en het omgevende muurtje twee steen hooger worden opgemetseld. De thermometers komen hierdoor + 10 cM. hooger te liggen dan vroeger, hetgeen met het oog op den grond- waterstand, die zeer op de grondtemperatuur influenceert, van belang is. Misschien zal het noodig blijken, het. achtererf nog verder op te hoogen. Er zij hier de aandacht gevestigd op het feit, dat het gemiddelde van de luchttemperaturen te 7"a, 12" en 5 P niet het ware daggemiddelde der temperatuur aangeeft, maar een hoogere temperatuur. Met behulp van de uitkomsten EE E NA Р — 291 — der uurwaarnemingen van de temperatuur te Batavia kan men voorloopig de noodige correcties voor elke maand vin- den, hierbij het verschil in de dagelijksche schommeling, zooals ze te Pasoeroean en te Batavia plaats vindt, verwaar- loozende. De berekening dier schommeling volgens de aflezingen van den thermograaf te Pasoeroean is evenwel in bewerking. Zoodra wij in het bezit zijn van het ware gemiddelde en de goede methode, om dit uit onze dagelijksche observaties te herleiden, zullen wij de middelcijfers, ook der vroegere jaren, omrekenen en mededeelen. PROEFSTATION OOST-JAVA. — 292 — ‘Buyjourmoyos u vi - m 06 SL CN? St L'9 9 asun “PPTMSE "pm ` 448 | 046 | «46 | 096 | OFS ees | тс | ass | aes | oes | ogg vr | «o6 шпата 9988009 “pi 086 | STE | STE | ooe | 466 | 086 | 466 | 006 | 0:65 Loes 0706 | 066 |<66 "mum em ojssewr “pl 1866 [076 | 666 | 9%6 | SIs | O18 | 912 | 616 | egg TEE | 986 | Pes | Les | "nutu pjoppruer) D GLIE | 886 | “66 | 066 | 606 | Soe GOG OTS | 408 | 608 | ТТЕ 606 | LOG | uuunixeur рүәрртшәгу “рі “91 | 086 | 965 | 006 | Gos | Ser “91 | O'6I | 012 966 | 966 | 406 | 0786 таппа D STE | GPE | OFE | OES geg STE | 056 | O's | 086 | O'ZE 966 | OZE | 026 тапшіхетү D OL IS |666 | 666 | 884 |976 FIE 896 | FJB 15998 ong 0786 | 7796 |8676 әріәррішәс) Di 0068 | 606 | 0°0& | gog 966 | 888 | 888 | 965 | 686 186 |765 |828 66 ng | “шер uopeis ш) 6608 | ВТЕ |088 | HIE | gog |666 | 466 | eoe | $65 | 606 | FOE 168 | 2°68 | "пт шаушәйшәуцогт 1865. | 9'96 | 96 | 8%2 | Tez 816 | 0'66 | 966 | 296 үр | HZ DER | FPS |` | VOGEL |/£'997 1699) 110980 |69796), 167,42 |06724), |96729), |96997 |64799), |90796) 90 992 119949) ШІН D 9669. |667092 |LE°BOL |F8'19, TY 69, 78'692 68'892 F9 [9 1619. 99194 |9600), FUEOL 61:69; “WNT JA ‘pl 86'692 [99'892 |99692 |F6'897 |6/°6Ч) 61`09/ |16764). |66°6Ч4/ |£6'897 |68°694 |67760), 80'682 |86764) “әртәррішәк) D 967,47 1207,4) |81789). [EP LO, |91786), |6978), €F 89 00'842 [99'282 0189. 6089, |66776), 66,9) | "ӯ (шш ш) 9964) ов: 892 109692 |00'6€/ F8`69); (66094 117097, DP DL 0169. |09764/. |00709). (66/694 696%) | ‘NET 70 00 do рләәәпрәләд 69'092 |L2'682 |06 092 |88°092 |ST'192 |9%19), 817192 04'092 |90709 |79097, 98097, |08709). #8092 "n6 3 -1p.r979Uro-reep aver | "VOT | “AON | 700 | adas | "пу | mr ‘une | ләр qudy “VEEN — 293 — LACH 8601 Br GL 8961 1“% SE TL бе 691 09 “6 Sr ey rou 4579 Sen 8201 ON 0881 08766 rela re aal 69:08 LL el 29 29 66 16 69781 LBI 9466 |2666 16706 9116 88706 [6106 GVIG 1666 6906 (Ep06 09 89 96 96 EIS | 082 64 92 GL 69 ` nq SG | (ахәрәд-- 01) Suryjomag “әртәррішәғ) »ppppıuas) "Pt ng (mur ut) Gei 1 Mains SD A апу pi “WINWIKEN — ^p eppppuep 'P ЖҰ (wu u) ішер i \ -хәем пәр пел Suiuuvdg "nur Ср! "mnunxeW рі 'epjepprurep D NE | пәтпәоо4 ur ayoni ләр mcn Ша! ев oa ч ploysnyooa exfrpoxxo.nogp d rest. “mdy eer qo, J. енд" — 294 — oa us "mmm pi ‘ONORA UI ләуәшошләц], -[OH 916 AZ —ng DEA —OENE ng “pl КЕШЕ џәре18 ur) IJULIBM opueqeng I D р ‘(uajue00.d ш) ufrosouuoz = = e — |866 |666 |%66 |666 |66 ng maap | а е — — 866 |466 |v68 |£65 | F6z P W?0 P Pt = uc D ue = -- -— — [€65 |466 |Ғ660 |666 irog ek n 666% |606 |006 |666 |9'S6 |185 |€'88 |686 |165 |966 |965 |666 Lee Rl ya 6866 |606 |666 |868 |986 |186 |688 |680 |l'68 |965 |966 |65 |968 т aa Í ‘pl 686% |606 |666 |6866 |985 |185 |685 |6088 |168 |966 |965 |666 |965 m, | 520649 d mo [VIE |908 |968 |688 |686 |585 |685 |165 |265 |865 |65 |166 [ug | oy © Treg |FIE |906 |968 |686 |886 |186 |686 |066 |266 |L68 |606 |966 BL ТЕГ m t | 1866 [mie |906 |965 |888 Ire |4586 |68& 066 |966 ree |695 |968 IP'68 |906 eng |865 260 |088 |0'8S6 |886 |165 |866 |66 |9660 |8660 “NG | әзйәр [misg әр ш) 666 |906 |606 "Une |666 |686 (086 |885 686 |966 |668 666 |265 "пт. = | x š Jan. | Febr. |Maart.| April. | Mei. | Juni. | Juli. | Aug. Жы Oct. | Nov. à 8 | К 1| 65 | 6.5 9.5 | 85 2| 70 6.0 ; 9) 60 | 85 4| 7.0 | 6.5 © 701-70 6| 60! 6.5 mt 55 | 60 E 70 | 65 ES 70 | 65 10| 7.5 | 6.0 ati 75 | 7.5 31 80 | 6.5 H3 7.0 | 60 14| 65 | 5.5 Б! 80! 70 161 7.0 | 60 HI 10 | 6.5 8.5 | 6.0 6.5 | 6.0 5.5 6.0 8.5 | 7.0 6.0 | 75 15175 55 | 75 65 | 8.0 65 | 75 b | 70 8.0 | 7.0 6.0 7.5 T 745 6.9 | 6.7 MAXIMUM- EN MINIMUM TEMPERATUREN WAARGENOMEN TE MATARAM (LOMBOK). Door den Heer F. C. H. DARLANG, kontroleur B. B. te Mataram, zijn gedurende het jaar 1905 geregeld de maximum- en minimum temperaturen opgenomen. Het instrument van het gewone model, door de firma SCHOCK te Weltevreden geleverd, was te voren op het Obser- vatorium vergeleken. Vergelijking met een koortsthermometer (met bekende correctie) in Maart 1906 bevestigde de oude correctie. Het instrument was overdag in een open achtergalerij, Ongeveer 3 Meter van den dakrand, aan een vrij staanden houten stijl opgehangen. De dakrand is 4 M. boven den beganen grond. Het huis is van bamboes met atap bedekt. | Ñ In de achtergalerij is meestal een flinke luehteireulatie. Te 7" 'savonds werd de thermometer buiten aan een 2 М. hoogen paal onder ‘een djamboe-boom opgehangen. Van Waarnemingen gedurende het jaar 1904 met hetzelfde instrument verricht, konden alleen uit de maandverslagen de hoogste en laagste temperatuur voor de maanden Juli— Dec. Sevonden worden. x : Ё die waarnemingen ор dezelfde plaats zijn geschied, meldt de Heer DARLANG niet. — 298 — Maximum- en Minimum temperaturen te Mataram (Lombok). Gemidd. Gemidd. x. in, Min, Мах, Max. temp. Minim, temp. Maximorum, Minimorum, 1904 Juli. 92°F 65° F Aug 93 64 Sept 94 64 Oct 96 72 Nov 95 71 94 105 Jan . 90 F 74F 94 вте WA Febr. 90 73 94 87 71 7 Mrt 91 74 94 80 72 76 Apr 91 73 94 87 71 77 Mei. 89 71 93. . 80 66 76 Juni. 90 70 94 87 51 . 3d Juli. ou 67 94 80 63. 41 Aug. 88 67 ча. 1& 62 72 Sept. 92 69 95 84 64 78 Осі 91 72 94 80 68 77 Nov. 92 74 95 89 69 78 Dec. 99 75 94 87 73 77 Dagelijksche Schommeling (Maximum-Minimum Temperatuur). Gemidd. Grootste, Kleinste, 1905 J. 17° (F) 22° (F) 12° (F) F. 20 M. 18 21 7 A. 18 21 13 M. 18 26 6 : J. 20 33 13 | J. 93 30 12 | A. 21 30 6 4 S. 93 30 16 — O. 17 26 6 — N. 18 91 14 ; D. 17 19 13 | Ј 19 33 6 | WAARNEMING VAN METEOREN. De w".-assistent-resident van Fak-fak (West-Nieuw-Guinea) meldt: Mogelijk is van eenig belang de volgende waarneming: Op 24 Juni ongeveer te 9" 20™ v.m. werd aan den hemel hier gezien een volgens sommigen donker, volgens anderen lichtend voorwerp, dat zich met groote snelheid bewoog van NW. naar ZO. Bij het bereiken уап zee werd een rookzuil gezien en een knal gehoord als een zeer zwaar kanonschot. Het voorwerp is ook gezien aan den Noord-Westoever der Maceluergolf. De Slag is gehoord tot in Bintoeni, maar daar als het rollen Van donder en in het ZW. Van het hoofd van Toeboeroeasa (Karas) verneem ik, dat het voorwerp zich nabij zijn eiland heeft gesplitst. Een ‘tuk is naar of over het schiereiland Koemawa gevlogen; het andere viel tusschen Zoeboeroeasa en Groot-Karas in zee en heeft den knal veroorzaakt. Op de plaats van den val iS men later met prauwen geweest, maar heeft niets gezien; de zee is er trouwens zeer diep. De resident van Palembang bericht dd. 5 December (6. R. 33228/ 05), dat in het oostelijk deel dezer residentie op Vrijdag- avond 24 November 1905 te ongeveer 10'/; uur een meteoor (of electrische bol ?) is gezien, zich bewegende in de richting Oost— West. | De vuurbol verspreidde ongeveer een minuut lang c aq licht en er werd. kort nadat hij onzichtbaar was gewor а een zeer zware slag gehoord, blijkbaar veroorzaakt door he uteenspatten daarvan. >= 900 — De slag was zeer zwaar en bracht zware natrillingen, die aan het gerommel van den donder deden denken, teweeg. Door de tegenstrijdige opgaven van hen, die van het merkwaardige natuurverschijnsel getuigen zijn geweest, is niet ten juiste na te gaan, aan welk punt van den hemel het verschijnsel het eerst en het laatst zichtbaar is geweest. Deze meteoor werd ook waargenomen door den Heer R. Mackenzie in de Java-zee tusschen Billiton en Java (4*:35' S en 107° 17’ E). Hij schrijft: Den 24sten November te + 10" 20" namiddag zag ik plotseling uit het WNW. een lichtend lichaam vallen, dat op ongeveer 30° van den horizont zich ontwikkelde tot een vlammenden bol, waarvan het licht zoo sterk was, dat de brug een oogenblik helder verlicht was als van bengaalsch vuurwerk. Het had allerlei kleuren, waarvan de voornaamste waren blauw, rood en wit. Het lichtende vlak strekte zich over ongeveer 10° uit. Toen het licht verdwenen was, leek het mij alsof er zich een rosachtige damp of schijnsel over dat gedeelte van den horizont verspreidde, wat nog 5 minuten duurde. Daar te Palembang de meteoor zich uit het Oosten bewoog en oostelijk daarvan in de Java-zee in het WNW. te zien was, in de eerste plaats het uiteenbarsten een zwaren slag veroorzaakte, in de Java-zee evenwel niets gehoord werd, moet men concludeeren, dat het lichaam de atmosfeer dicht boven Palembang is binnengedrongen. De afstand beider waarnemingsplaatsen bedraagt 264 К.М. en daar de meteoor bewesten Palembang uit elkaar sprong mogen we den afstand, waarop de Heer Mackenzie den bo uit elkaar zag springen, op 270 K.M. stellen. Bij 30° hoogte geeft dat voor de hoogte boven het aardoppervlak 156 К.М. UITKOMSTEN DER Aardmagnetische Waarnemingen TE BATAVIA кх BUITENZORG VERRICHT gedurende de jaren 1903 en 1904. Е" voor 1903, die іп Deel LXVI, pag. 246 zijn ES. P hier opnieuw opgenomen, omdat nadien ge- з E. : Ss de uitkomsten voor de verticale intensiteit Ee à E ge ook aan die voor de inclinatie en totale eine verbetering moet aangebracht worden. Gemiddelde Oostelijke Declinatie eer Zuidelijke Inclinatie 30 23.51 Horizontale Intensiteit 0.366960 N/Z. Component 0.366905 O/W. eng? Verticale „ 0.215226 Totale Kracht 0.425424 Gemiddelde dagelijksche schommeling: Declinatie 9/67 Inclinatie 3.67 Horizontale Intensiteit 0.000376 N/Z. Component 000377 ow 0.000273 0.000223 Verticale ” 1904. 0° 57.51 30 33.18 0.366973 0.366922 0.006142 0.216621 0.426138 3.21 4.'28 0.000430 0.000432 0.000341 0.000394 — 302 — Seculaire verandering, 1902 1903. 1903-1904. Oostelijke Declinatie afneming 2.71 afneming 2.'18 Zuidelijke Inclinatie toeneming 5./95 toeneming 9/67 Horizontale Intensiteit afneming 0.000211 » 0.000013 Ds Еп. " 0.000205 e 0.000017 i 0.000291 afneming 0.000232 E ° EE 0.000730 toeneming 0.001393 Totale Kracht n 0.000191 A 0.000417 NOTULEN VERGADERINGEN VAN DE KONINKLIJKE NATUURKUNDIGE VEREENIGING IN NEDERLANDSCH-INDIË gedurende 1906. се E Algemeene sont op Donderdag 1 Januari 1906. M. J. DoPPEN- Aanwezig zijn: J. J. К. EwrRovEN (Voorz. % п Dr. H. D. BERG, J. W. van Eer, Dr. W. VAN — Toren WILLINK (Secr.). Nadat de notulen van de vorige algemeene atd CH Zijn gelezen en goedgekeurd, leest de Voorzitter het j verslag voor. : | Niets meer aan de orde zijnde sluit de Voorzitter de Vergadering. — 304 — Bestuu rsvergadering op Donderdag 11 Januari 1906. Aanwezig zijn de leden: J. J. К. ENTHOVEN (Voorz.), М. J. DoPPENBERG, J. W. van Eek, Dr. W. VAN BEMMELEN en Dr. Н. D. Tjeenk WILLINK (Seer.). Leden. Nadat de notulen zijn gelezen еп goedgekeurd, worden wegens bedanken de navolgende leden afgevoerd: J. Е. Cagis, В. P. О. WUNMALEN, Н. Вих, В. FRULINCK, Н. Ruporen, R. Neumann, E. pu Bois, A. A. DE Јохан, Dr. A. L. J. С. van HassELT en J. Е. A. Poor. Doodsbericht van Dr. С. L. van der Burg. Het bericht is ontvangen van het overlijden van het eerelid Dr. C. L. YAN DER Вова. Aan de weduwe zal een brief van deelneming gezonden worden. Uitnoodiging. Besloten wordt geen gevolg te geven aan de uitnoodigingen ontvangen van de „Royal Geographical Society of Australasia” en van het „V“ Internationale Congres voor Obstetrica еп Gynaecologie” te St. Petersburg. Bijdrage Piepers. Het ingezonden stuk van den Heer Piepers: Praktische wenken voor niet-deskundigen omtrent het verzamelen en bewaren van Lepidoptera in den Indischen Archipel zal in brochurevorm uitgegeven worden. Geldelijk beheer. Door de Heeren Dr. H. J. vAN LUMMEL en Dr. Сн. М. van Deventer is medegedeeld, dat het geldelijk beheer van den Penningmeester in orde is bevonden. Correspondeerende leden. Tot correspondeerende leden worden benoemd: Dr. Н. ONNEN en Dr. RacibonskKy. Niets meer aan de orde zijnde sluit de Voorzitter de vergadering. — 305 — Bestuursvergadering op Donderdag S Februari 1906. Aanwezig zijn de navolgende leden: J. J. K. ENTHOVEN (Voorz), N. Wine Easton, Dr. Сн. М. VAN DEVENTER, M. J. Поррехвевс, G. W. Кікулет DE JONGE, J. K. F. DE Dors, MR ANEMA, J. W. van Kee, Dr. G. GRINS en Dr. H. D TIRENK Wine (Secr.). Na opening der vergadering worden de notulen gelezen en goedgekeurd. Leden, Voor het lidmaatschap hebben bedankt: J. F. BAEBVELDT, Мт. A. J. Conex Stuart, Dr. W. R. DE HAAS terwijl als lid zijn toegetreden: J. U. vax Loon, Dr. N. L. SCHOOREL, J. Rooker, А. M. Kies, Jhr. L. DE STUERS, r. P. N. van Kampen, R. W. F. KYFTENBELT, en J. E. DRAYTON LEE. TROMP J. C. J. YAN BEMMEL, A. Tu. E. MOREL, pr. С. H. FELIX Verslag Soerabaia, Het verslag over den toestand sf Afdeeling Soerabaia wordt medegedeeld, en geeft geen En tot bijzondere opmerkingen. orden: Bibliotheek, Voor de Bibliotheek zal d ha Prof. Ergebnisse und Probleme der Elektron · А, Lorentz. het ееп еп Mededeeling. Nadat de Heer vas Dev zu s werkingen en de ander heeft medegedeeld pe Sei verspreiding der dieren sluit de Heer Tesk Wıruımk over De Voorzitter de vergadering. ` LAY, -- 806 — nen op — aart 1906 Tegenwoordig zijn de navolgende leden: J.J. К. ExTHovEN (Voorz.), N. Wing Easton, Dr. W. van BEMMELEN, Dr. J. G. VAN Deventer, М. J. ПоррЕхвевв, М. G. Hoekstra, J. W. VAN EEK, Dr. Сн. М. van Deventer, Dr. G. Grijns, Dr. P. Anema, Dr. H. D. TJEENK WiILLINK (Secr.) en de Heer J. G. В. van Heek, Leden. Nadat de notulen zijn gelezen еп goedgekeurd, wordt als lid aangenomen de Heer A. K. M. Martis; terwijl als leden worden afgevoerd G. P. VAN HECKING COLENBRANDER, H. R. DE Vries, A. J. M. VAN DER DOES DE Bug еп L. A. MARTENS. Gymnasium Willem IIT, Van het College van curatoren van het Gymnasium Willem III is bericht ontvangen, dat de К. N. V. beschikken kan over de deelen van de Acta en van het Natuurkundig Tijdschrift, die op het Gymnasium aanwezig zijn. Over het afstaan van het Tijdschrift van het Kon. Aardrijkskundig Genootschap zal de beslissing van de Regeering afgewacht moeten worden. Bibliotheek. Aangeschaft zullen worden twee boekjes over de Reptielen door BLEEKEn, prijs + f 7.—. Ruiling van edita, In ruiling van edita zal getreden worden met het: Agricultural Journal of India, Bibliotheek, Van den Heer Dr. C. SxoucK HURGRONJE is ten geschenke ontvangen een serie van de verslagen en de verhandelingen van de Kon. Akademie van Wetenschappen te Amsterdam, Door den Heer MowrEssus ре BALLORE is aangeboden het werk: les Tremblements de Terre. — 807 — Aan beide schenkers zal de dank van let Bestuur over- gebracht worden. Radium-Onderzoek. De Heer М. Е. Оххх heeft bericht gezonden, dat hij onderzocht heeft een verzameling gesteenten van Sumatra's Westkust, aanwezig aan de Technische Hooge- school te Delft. Bij geen enkele werd een spoor van radium ontdekt. Krakatau, De Heer vas BEMMELEN brengt ter sprake het onderzoek van het eiland Krakatau en vraagt aan den Heer Wing Easton of deze het van een geologisch standpunt belangrijk vindt, dat een hernieuwd onderzoek van het eiland plaats vindt. De Heer Wing Easton meent, dat dit wel het geval is, daar het onderzoek door den Heer VERBEEK ingesteld reeds 20 jaren geleden is en het belangrijk zal zijn na te gaan, hoe de werking der erosie geweest is. Mededeeling. De Heer Wina Easton verkrijgt het. woord en deelt het een en ander mede omtrent het opsporen van ertslagen door middel van kompas en van telefoon. Het zijn de lagen van magneet-ijzer, die door middel van het kompas zijn op te sporen. Vooral in Zweden, waar de helling der magnetische krachtlijnen + 70° bedraagt, zullen de schuins geplaatste lagen een grooten invloed op de kompasnaald uitoefenen. De Zuidpool zal gevonden worden in het hoogste gedeelte van de laag en wanneer de lagen schuins staan, zal op een bepaalden afstand de werking van de Noordpool, het benedengedeelte der laag, waar te nemen zijn. Uit de verschillende afwijkingen, die de kompasnaald vertoont, is de ligging der laag vrij nauwkeurig na te gaan. In de laatste tijden zijn onvolledige berichten van uit Amerika gemeld, dat ertslagen door middel van een sterken electrischen stroom, minstens 30.000 volts, en een telefoon zijn op te zoeken. Wanneer men tusschen twee polen, die men in den grond heeft gebracht, krachtige elektrische golven door — 808 — den bodem laat gaan, dan zullen deze golven den invloed ondervinden van de geaardheid van den bodem, еп vooral ook van het aanwezig zijn van ertslagen. Worden nu tusschen de beide polen in, ijzeren proefstaven in den grond gebracht en deze met een telefoon verbonden, dan zullen de elektrische golven in die proefpalen door middel van een telefoon, waarin zij geluid veroorzaken, waar te nemen zijn. Worden de proefstaven verplaatst, dan zal door het al of niet aanwezig zijn van ertsgangen verschillende invloeden op de elektrische golven en dus ook op de geluiden in de telefoon uitgeoefend worden, Bestuursvergadering op Donderdag 12 April 1906. Aanwezig zijn de Bestuursleden: Dr. W. VAN BEMMELEN (Wd.-Voorz.), C. W. Wers, Dr. Сн. M. van Deventer, Dr. Н. J. van Lummet, Dr. А. H. J. Beizer, J. K. F. pe Does en Dr. H. D. Tjeenk WILLINK (Secr.); en de gewone leden: М. E. G. Bartets en Dr. N. L. ScHooREL. Nadat de notulen van de vorige vergadering zijn gelezen en goedgekeurd heet de Voorzitter de beide gewone leden, de Heeren Bartets en ScHoomEL welkom. Leden. Voor het lidmaatschap heeft bedankt de Heer N. J. С. van POLANEN PETEL, terwijl als leden ingeschreven worden de Heeren W. Р. Н. pu Pon en В. Н. BLOEMENDAL. Bestuur. Voor het lidmaatschap van het Bestuur is bedankt geworden door den Heer N. Wine Easton wegens zijn vertrek naar Soerabaia. Tot lid van het Bestuur wordt gekozen de Heer L. 6. DE VAL. Wegens het bedanken voor het secretariaat door den tegen- woordigen functionaris, moet een nieuwe Secretaris verkozen worden. -- 309 == Van de zeven uitgebrachte stemmen worden er 6 op den Heer vax LuMMEL vereenigd, terwijl de Heer ре Dors één stem verkrijgt. E De Heer van LUMMEL verklaart de betrekking te wille aanvaarden. Bibliotheek. Voor de Bibliotheek zullen aangeschaft worden: Populäre Schriften von Dr. L. BOLTZMANN en de uitgaven der Deutsche Südpolar-Expedition, Verslag Semarang. Medegedeeld wordt, dat het verslag van de afdeeling Semarang is ontvangen. Van den Heer Dr. Н. ONNEN is een bedankbrief ontvan- gen voor zijne benoeming tot correspondeerend-lid. De Heer Dr. J. ре Haan heeft zijn erkentelijkheid betuigd voor den telegraphischen gelukwensch ter gelegenheid van zijne benoeming tot doctor honoris causae aan de Utrechtsche Hoogeschool. ollege van curatoren van het Bericht is ingekomen van het C Aardr, Gymnasium Willem III, dat het Tijdschrift van het К, Genootschap ter beschikking is van de K. Х. V. De Heer Barrens deelt het een en ander mede, naar aanleiding van het uitgeven eener fauna van Nederl.- Indi, waartoe door de K. N. V. besloten is. Hij geeft als zijn Oordeel te kennen, dat het meer gewenscht zou zijn de fauna met gekleurde platen uit te geven ор de wijze van Naumann, de Duitsche vogels, dan op de wijze van BLANFORD: Met vele voorbeelden bewijst hij, dat de fauna van Indie en zelfs de vogelfauna van Java nog geenszins volkomen bekend is. Naar aanleiding van de tochten, vogels en zoogdieren te verzamelen, mogelijk zou zijn, om een vrijgeleide voor verkrijgen van den resident van Batavia, kunnen bewegen op de eilanden bij Batavia. die hij onderneemt om yraagt hij of het niet zijne jagers te om vrij zich te — 810 — Na eenige discussie en verdere mededeelingen verkrijgt de Heer van BEMMELEN het woord om het een en ander mede te deelen over zijn onderzockingen omtrent electrische aardstroomen, Bestuursvergadering op Donderdag 19 Juli 1906, Aanwezig zijn de Bestuursleden: J, J. К. ENTHOVEN (Voorz.), Dr. G. Gruss, Dr. W. VAN BEMMELEN, Dr. Сн. M. VAN Deventer, M. J. DoPPENBERG, L. G. pe Var, J. W. VAN Екк, Dr. А. Н. J. Berzer, Dr. H. D. Тукехк WILLINK, S. В. J. ONNEN en Dr. H. J. van Lumen (Secr.); en de gewone leden: Dr. P. N. van Kampen en Dr. Н. ONNEN JR. Notulen, Nadat de notulen gelezen en goedgekeurd zijn bedankt de Voorzitter den afgetreden Secretaris en begroet den nieuw opgetreden functionaris. De waardeering van het werk van Dr. H. D. Tjeenk WILLINK wordt met acclamatie begroet; tevens heet de Voorzitter den Heer L. G. DE VAL, die voor ’t eerst als Bestuurslid aanwezig is, welkom. Leden, Voor het lidmaatschap hebben wegens vertrek bedankt de Heeren: | А. A. ҮГттісн, G. D. Birnie, Mr. А. C. J. HELFRICH, Н. van Beusekom, C. J. van Роттех, С. A. Kroesen, Dr. S. Т. W. van HAsSSELT, G. J. Voorwijk en L. Coster YAN VOORHOUT. Nieuwe leden hebben zich niet aangemeld. Er wordt besloten een uitnoodiging voor het lidmaatschap te zenden aan de Heeren: J. SNETHLAGE, J. HorLAND, J. J. STIELTJES, Е. VAN DER Goor JR., J. W. van Nounvys, J. D. Tours еп G. J. van KUYCK. Ingekomen stukken, Een brief uit Budapest zal naar den Plantentuin doorgezonden worden, als meer op deze inrichting betrekking hebbende. Aan de Academia de Torino zal een deel van het Tijdschrift ter kennismaking worden gezonden. — 311 — Beschikking over het gebouw. Er wordt met algemeene stemmen besloten geen zalen voor lezingen meer gratis ter beschikking te stellen, doch als vergoeding voor gemaakte kosten en slijtage van meubilair f 10.— te vragen, terwijl het licht zal moeten worden vergoed. Dagelijksch onderhoud. Er wordt besloten den Secretaris het dagelijksch onderhoud der gebouwen op te dragen en voor kleine reparaties f 25.— voorschot te verleenen, die maandelijks kunnen worden aangevuld. De Heer Туввхк WILLINK bedankt den Voorzitter voor het tot hem gesprokene en voor de aangename samenwerking bij de bevordering van het belang der Vereeniging. Mededeeling van Dr. Ch. M. van Deventer. Spreker deelde het een en ander mede over aluminium. Terwijl onzuiver zink, gelijk bekend is, door amalgameering der oppervlakte tegen de inwerking van zuren beschermd wordt, gedraagt aluminium zich ten deze geheel anders. Een stuk van dit metaal met kwikzilver en oplossing van sublimaat gewreven tot het blinkt, wordt aan de lucht haast terstond dof en weldra verrijzen grauwe uitspruitsels, een vegetatie van aluminiumroest, een soort van hydroxyd, terwijl het metaal zich merkbaar verhit. Ook op water werkt het geamalga- meerde metaal ontledend en door verdund zwavelzuur wordt het stormachtig aangetast, terwijl het niet geamalgameerde metaal, ook het onzuivere, door deze vloeistof (zoo zij niet te rijk is aan zuur) nagenoeg niet aangegrepen wordt. Spreker wijst ook hier op het verschil met zink; onzuiver zink lost in verdund zwavelzuur zeer goed ор, па amalga- meering echter haast niet meer. U Hij meent te mogen beweren, dat de gewone verklaring, die men geeft voor het gedrag van zuiver, onzuiver en geamalgameerd zink tegenover verdund zwavelzuur, niet kan Worden volgehouden, waar deze verklaring op aluminium overgedragen, met de feiten strijdt. Amalgameering fouikt de Scheikundige werkzaamheid van zink, die van aluminium — 312 — echter bevordert ze ten sterkste en onzuiver aluminium gedraagt zich tegenover verdund zwavelzuur gansch anders dan onzuiver zink. Voorts bericht spreker, dat de plaats van aluminium en zink in de spanningsreeks afhankelijk schijnt te zijn van de reactie der vloeistof in welke zij werken. Uit alkalische zinkoplossing scheidt aluminium langzaam doch gestadig sponzig zink af; maakt men echter een volta- element uit een plaat aluminium en een plaat geamalgameerd zink in verdund zwavelzuur gedompeld en vereenigt men de metalen buiten de vloeistof met een koperen sluitdraad, dan is er een belangrijke waterstofontwikkeling tegen het aluminium, wat dus wijst op oplossing van het zink. De meeste dezer feiten, die geenszins nieuw zijn, illustreerde de spreker met eenvoudige proeven. Hij vermeldt nog, dat zoutzuur anders werkt dan zwavelzuur; dat de concentratie van het zwavelzuur, zoowel als de onzuiverheden van het aluminium, niet zonder invloed zijn in dit hoofdstuk en besluit dat er nog veel op te helderen is in deze reeks van verschijn- selen, hoewel nadere studie van de literatuur over dit onder- werp wellicht de opheldering geven kan. Bestuursvergadering op Donderdag 9 Augustus 1906. Aanwezig zijn de Bestuursleden: J. J. K. ENTHOVEN (Voorz.), 8. R. J. ONNEN, Dr. W. van BEMMELEN, Dr. J. DE HAAN, Dr. J. G. van Deventer, J. W. van Eer, Dr. А. Н. J. BELZER, Dr. J. Grims, Dr. Сн. M. van Deventer, Dr. Н. D. TJEENK Wies, C. W. Wers en Dr. H. J. van LUMMEL (Ѕеег.). Bestuursleden, Tot Bestuursleden worden benoemd de eeren: FE. VAN DER Goor en Dr. Н. ONNEN JR. = 919 — Nieuwe leden, Als nieuwe leden worden aangenomen: W. van Nounuuus, Batavia, J. D. Tours, н J. J. STIELTJES, 5 Dr. P. А. A. Е. EDKEK, Semarang. F. WEEHUIZEN, 5 SCHMIDT, и ; MARTIS, » Verder wordt ег besloten de groote Deli-maatschappijen aan te schrijven om lid te worden. Niets meer te behandelen zijnde, geeft de Voorzitter het woord aan Dr. H. D. Tyeenx WILLINK tot het houden eener mededeeling. Mededeeling over het Darwinisme, Na een halve eeuw van strijd heeft de evolutie-theorie algemeene erkenning gevonden, terwijl de verklaringstheorieën van deze evolutie, het eigen- lijke Darwinisme, in vele punten gegronde bestrijding onder- vindt. Dat de evolutie algemeene erkenning gevonden heeft kan o.a. hieruit blijken, dat menschen als Dr. WASMAN, pater-jezuïet, Dr. A. Kuyper en Dr. Е. Dennert de theorie erkennen. Vele van de bezwaren, die nu tegen het Dar- winisme geopperd worden, zijn dit reeds sinds langen tijd edaan. Een van die bezwaren is, dat wanneer de soort door langzame variatie en selectie is ontstaan, de geringe variaties, die zich voordoen, direkt onder de natuurkeus moeten vallen. Dit is echter niet het geval; de selectie zal dus niet dadelijk kunnen werken bij het ontstaan van nieuwe soorten еп zij heeft eerst invloed, wanneer het begin van de nieuwe soort reeds aanwezig is. Hetgeen М) de veeteelt en den landbouw Plaats heeft mag niet zonder meer worden overgebracht naar de natuur; electie en selectie zijn niet te vergelijken. U De variabiliteit van een soort schommelt om een standvastig midden, zoodat alleen mutatie een nieuwe soort in het as 701 kunnen roepen. Een soort blijkt zeer standvastig te -- 814 — zijn, 200818 uit fossielen blijkt en uit het niet veranderen van sommige soorten, die van de eene streek naar de andere zijn overgebracht. Eenzelfde soort is dikwijls over verschillende eilanden verspreid, die reeds tal van jaren gescheiden zijn. De individuen van die eilanden zijn volkomen geisoleerd en dus is de soort sedert de scheiding standvastig gebleven of de individuen op de verschillende eilanden hebben zich geheel op dezelfde wijze verder ontwikkeld. Eigenaardig is het, dat de soortkenmerken dikwijls buiten de selectie vallen, omdat zij van geen of zeer ondergeschikt belang voor het dier of de plant zijn. Dat de soorten niet uitsluitend aangepast zijn aan bepaalde levensomstandigheden kan blijken uit het vermogen van sommige soorten om onder verschillende klimaten te leven еп dat een soort overgebracht naar een andere landstreek, daar zóó goed ,aangepast" blijkt te zijn, dat zij de inheemsche vormen kan verdringen. Het voorkomen van z.g. overontwikkelde deelen (het gewei van het reuzenhert, de hoektanden van de babiroesa, de horens van alle runderen enz.) wijst er op, dat zich het lichaam kan vervormen in eene richting, waarbij van selectie geen sprake kan zijn. Vervorming van de soort kan dus plaats hebben zonder invloed van selectie. De nieuwe vorm en de stamvorm blijven naast elkaar bestaan, wat niet overeen te brengen is met een overwinnen van de besten in den strijd om het bestaan. In de natuur heeft de strijd om het bestaan niet ten doel de vernietiging van de zwakkere, maar het in het leven blijven van de sterkere. De zwakkere en de sterkere kunnen dus naast elkaar blijven bestaan. Verder moet het nog bewezen worden, dat de soort wer- kelijk zoo volkomen aangepast en zoo doelmatig ingericht is, als men dikwijls beweert (Weismann). Een geheele wijziging omtrent de meeningen van de wijze waarop ей waarom dan de evolutie tot stand komt, kan niet uitblijven — 815 -- en daarbij zal veel wat Darwin geleerd heeft vermoedelijk vervallen. Bestuursvergadering op Donderdag 13 September 1906. Aanwezig zijn de Bestuursleden: б. W. KIEWIET DE JONGE (Wd.-Voorz.), S. В. J. Оххем, J. W. van Erk, Dr. Сн. M. VAN Deventer, L. ©. pe Vat, C. W. Wers, Dr. A. H. J. BELZER, Dr. Н. Onnen JR., Dr. J. pe HAAN, Dr. P. ANEMA еп Dr. Н. J. van LummeL (Secr.). Nadat de Voorzitter het nieuwe Bestuurslid Dr. H. ONNEN JR. heeft begroet worden de notulen van de vorige vergadering gelezen en goedgekeurd. Ingekomen stukken. Als lid heeft bedankt: Тн. F. A. Dererar, Amsterdam. Als lid zijn aangenomen: J. G. van Kuyk, Batavia. D. van HINLOPEN LABBERTON, Batavia. Mr. К. van HINLOPEN LABBERTON, , Kolonel J. G. Н. ге Vooer, » en Dr. L. P. LE Cosquino pe Bussy, Deli. Bestuursleden, De benoeming tot Bestuursleden is aan- genomen door de Heeren: | Е. vAN DER GOOT en Dr. H. ONNEN JR. Verslag Onnen. Het door het lid М. F. ONNEN ingediende Verslag zal in handen gesteld worden van den Redacteur van het Tijdschrift. : Ruiling edita. Naar aanleiding van een brief van de Tierärztliche Rundschau wordt besloten den Secretaris op te dragen aan de aanvraag te voldoen. — 316 — Rondvraag. Na afdoening dezer huishoudelijke zaken vraagt de Heer Dr. Сн. М. van Deventer of er geen geld- middelen ter beschikking kunnen gesteld worden voor het aanschaffen van instrumenten. De Voorzitter merkt op, dat dit wel degelijk in de lijn onzer Vereeniging ligt, doch dat er dan ook met het instrument moet gewerkt en dit zelf goed onderhouden worden. Naar aanleiding hiervan vraagt hij welk instrument bedoeld wordt en welk onderzoek verricht zal worden. Dr. VAN DEVENTER zegt hierbij het oog gehad te hebben op de Ultra- microscoop, wat tot discussie over de al of niet wenschelijk- heid der aanschaffing en het grootere of kleinere nut van den toestel leidde. De Heer S. В. J. Оххех vraagt naar de geldmiddelen, waardoor duidelijk wordt, dat op het oogenblik geene middelen ter beschikking zijn ter aanschaffing van welk instrument dan ook. | De meer of min treurige toestand dezer laatste doet den Heer Dr. DE Haan nogmaals terugkomen op een vroeger voorstel n.l. om het Tijdschrift niet meer periodiek, doch op ongeregelde tijdstippen te laten verschijnen, naar gelang van meerderen of minderen voorraad copie. Dit voorstel als van te ingrijpenden aard wordt tot nader orde aangehouden. 