Spectatoriaale schouwburg : behelzende eene verzameling der beste zedelyke tooneelstukken, byeen gebragt uit alle de verscheiden taalen van Europa : met nieuw-geinventeerde konstplaaten versierd
Maar zó hy *t niet was, lieve Hemel ! zo ik hen en u voor onregtmaatig verkreegen goed gedankt, en met blydfchap genooten had , 't geen anderen met traanen verlopen ! — w*t maakt deeze gedagte my benaauwdl— r— O! dan zou ik arbeiden, totdat het bloed my uit de handen fprong. Ik zou hem aHefftor een* penning wedergeeven. — — Maar neen ! neen f (Hy £Hj fteekt het. gold In zyn* zak.') Daar zit het weef* Beo bdoswige veragr altoos zytf vadef. — Komt, kiaders S Wy moeien ee toch eens nagaat). Wy moé- ten Miebel een eindje weg» uitgeleide doen,— Of hy een «ftt of veertien dagen weg is, .of niet! Myfc ïooa zit hem wel wéér los helpen. Ra,CH£U Maar 't arme Grietje, vader! Hoe zal ik ze kunnen troosten.* - . «. ( T . . C^j #raf me/ /We weg*.) VYFTIENDE TOONEEL. / . . *• • € ... De K oste ft, alleen. ffy ziet ge* duuHg oto naar dê - ' ' ' -• fles; en keert einde* lyk weder te rug. f .Ag* of vestten dagao ? Dan kooit hykfefeeft bui- |op4ien. haast .weder.. , Waarom zon ik • d*a mecte» gaan ? My dunkt , ik drink oog ém gfctfsje * om den wyn niet te lave» vetftAaatetf. Ondenusfchen kan ifc «tea brief verder wjleezen. (fff heefteen brief tot hiertoe geduurig in de band gehouden 4) Ik bétf toch nieuwsgierig geworden* {Hy fehenkt in , gaat titfttii .en feerf.) *-*■*- „ Den zeadenf * -** ,Êi[ '* Wt* Inhner* gistere» da zesde* — » (ify fcej/ w*. rf*r zeer gretig*} „Den zevenden ? w (ƒƒƒ ff ringt op.) Ha ! Miehei en Grietje en ellfifc *y» gebolpen*. Ik moet -der ouders weder hier roepen, {Hy drinkt bet glas fchielyk uit 9 en loopt naar 7 ag* üreinde van het. tooneeL) Vader Rvde J Moeder \ Rt- TOO N E ï L ï P È t. Jfp Rachel ! {Nog eens.) Vader Rode ! Moeder Rachel! (Hy wenkt met de band.') Komt hipr ! Komt hier I * — Wat zuilen >die oude lukjês bly zyn I Wat ben ik leff Wy , dat ik het hun berigten zat ZESTIENDE TOONEËL. Rode, Rachel, de Koster.' Rode. Al weer wat nieuws? — — Maar ge ziet *erjR> vergenoegd uit, heer Koster I D b Koster» Ja, wat geeft ge my , als ik Michel van daag reeds weder op vry* voeten ftel ? -»— (Hy ft**t op b* papier.) Hier., in deezen brief ilaat beu Rachel* In den brief ? In my» zoons brief f D e K o s T e r. .. * Niet anders. Hy kooit deézed dag reeds hier» Rode. Deezen dag? — . 01 gaauW , heer Kostéf ! Oni 's Hemels will ' " * pB.KosTRt» Nu , luiftert dan maar] (Hy leest.) „ Ons rfgi- „ ment, lieve vader, heeft ook reeds bevel tot den „ aftogt gekreegen. Den zesden van de aanftaagde „ maand zal het bataillon, waar toe ik behoor, voor- v by uw dorp trekken." — r- Ziet ge, Rode? Die was gisteren. • ft'ODt Is 't mogelyk ? Heer Koster ! Wat zegt ge? Rachel. Gisteren! En nog niet hier? — -* gtO Dl D A N «'E A A R E ZOON. Di Koster. Luiftert maar! Luiftert maar, wit 'er volgt / (fff leest verder.) * Indien 'er egter eenig verWyt mogt „ voorvallen , zal dit op 't allerlangfte den zevenden „ *s morgens vroeg gefchieden; endewylikdanflegts „ een halfuur van uw dorp af beo, zal ik het èska- „ dron den Luitenant aanbeveelen , en onderrusfchen „ naar u overryden. Dan zal ik ten minften u en » myne oude lieve moeder zien en omhelzen." Rode, met de greotfie feê* vendigbeid. 01 vreugd op vreugd 1 — Dan komt hy im- mers I — Ik gaa 'er op uit , moeder. Ik gaa ia *t ruime veld. Ik zal my van verre reeds met opene armen aan hem vertoonen. Zo dra ik hem zie, zal Ik hem toeroepen ! ó myn zoon ! myn teérgdiefde zoon 1 ■ Rachel* Blyf, blyf! (Zy houdt bem tegen.') Hoe zou iku kunnen volgen , daar ik zo zwak ben f Of moei hy denken , dat ik hem minder bemin ? De Koster. Ja , blyf, Rode I Geef my de agt daalers ! Schiefyk ! Rode. ' De agt daalers? Waartoe? Ds Koster. Om den Sergeant nog wat op te houden* om ze tem op hand te geeven ; en als uw zoon naderband komt. — Rooié Goed l goed 1 Daar zyn ze, heer Kotter! Daar cyn zet To o pi k l s p K l; 321 ze! (Hy geeft hem bet pakje geld.) Haast u! Loop I Zie , wat gt doen kunt ! Ik zelf heb *er onmogelyk tyd toe* (fie Koster loopt fcbielyk benen.) ZEVENTIENDE TOONEEL. Rode» Rachel. Rachel. Ik bid u » blyf , vader ! Ik zou at te ongeduldig worden, zo ge my alleen liet. — Klim liever op deezen heuvel! Daar zult ge hem eerder zien. Rod b. Ja , dat zal ik doen! dat zal ik doen! Myn bloed is geheel' leevendig geworden. R a ch b l , terwyl Rode op den heuvel klimt* En komt hy dan weder? Komt hy na zo veel jaa- ren dfc eerftemaal weder? — Och ! Wat klopt myn hart l Ik was verheugd , toen hy ter wereld kwam; maar deeze vreugd is grooter. (Zy roept naar. boven.) Welnu, vader l Ziet ge nog niets? Rode. {Hy beft zich op , en houdt de band boven dé oogeh.) Nog niets , moeder ! De zon fchemert my nog te fterk in de oogen. Rachel. Och 1 als wy ons toaar niet vergeefs verblyd heb- ben \ _. — (Zy roept weder naar boven.) Ziet ge nog niets, vader? ^ jst Di BAHttuil Zoon» Róöe. Ht 1 Ginds to de tagte *le !k tets Wtoken. — Daar komen ze uit het dal. Nu den berg over* — fcaaril aan paard , en hoofd aan hoofd ! — - Zy zyn 't, mteafer I *y *y« f * Rachel. En onze zoon f Ron HA Haar £«Utfdl rty tam nu niet verre neer tan Ito: tyli. *— — KRatbtl wil eek op den heuvel klim» men.} Wtgt) tragt 1 Wie komt hier ter zytotaa» ryden? In vollen ren* eft ree* digt by bet dorp ! — XJi$ wff* *gme *mtt embeogj) Moeder! Moedert Daar fprïngt hy van 't paard, 't Is Frederik. Racabl. O Hemel i W«t beu ik ontfleid ! Ik moet bem te geiioeu (2j loopt mei of ene armen van betuonsel} en men boort agter ie fcoerm:) JMyn zoon! ■ &yae meeder ! AG T TIENDE TOONEEL Devtorigen, de Ritmeester. De Ritmeester. (J3j ver fcbynt juist $p bet tooneely wanneer Rede weder beneden isJ) Oude eerwaardige vader ! (Zy hopen eikanderen mee apene armen tegemoet.) Rode. Och l myn zoon l — (Hy ombeht bem weder.) Nog TO 6 Iff t t L ft FEU 393 Nog eetrt* myn zoon! — — -Nu voel ik eerst, dat mytie armen reeds geene kragt neer hebben. Ik kan u zo niet tan myn ban drukken , als ik gaarne wil- de* — Maar laat myne traanen u alles zeggen. Gy hebt een* dankbaaren vader» Rachel , de eene tand op zyne febmder leggende , en , met de andere , eene van zyne banden vattende. Och ja! en eene even dankbaare moeder. De Ritmeester. ' Wat fpreekc ge van dankbaarheid , lieve ouders? Zyt gy ze my , of ben ik ze u fchuldig? ^ Rode. Zwyg, twyg, lieve zoon! Ik zal't God en all* de wereld zeggen , dat ge my meer vergolden , dan ik u gegeeven heb. — — Gy zyt de eenigfte troost, het eenigfte geluk tan myn' ouderdom. Gy onder* houdt, gy verlengt myn leeven. Rachel. Gy verfchaft ons dsizenderhande , onuitfpreeke- lyke vreugd» De R 1 t m 1 11 t 1 1. £0 is dit niet de gcootfte vreugd voor my ? Zou myn geluk een geluk zyn, indien owe liefde *er geen deel in nam? — — O myne ouders ! myne goede, myne beste ouders ! gelooft my ! gy zyt altoos in myn* geest .tegenwoordig geweest. Ik dagt by myn gduk weinig aan de voordeelen f die ik zelf verkreeg. Ik verheugde my telkens alleen > door te over weegen, X 2 welk 3?4 DE DANKIAARE ZöON, welk een genoegen myn voorfpoed a verfchifte. — — Doch, hoe veel vreugd ik ook in myn leeveo gevoeld heb,* nooit ben ik egter zo verheugd geweest, sis in dit oogenblik. Niets heeft ooit myne geheele ziel zo fterk getroffen , als dit ik thans uwe oogen vol traanen zie. (Hj vat van ieder' eene band, en ziet ben beurtelings aan.) O myne deugdfaame ouders t Ik kan uw dierbaar gelaat niet genoeg aanfchou- wen.—— Doch bedaart f bedaart! Myn tegenwoor- dig bezoek zal maar kon zyn. — Hoe vaart ge? Hoe gaat het? Waar is myne zuster, die ik üegts ia de wieg gekend heb? Laat my haar zienl Rode. Ja , ik zal ze fchieïyk haaien , zoon ; ik zal loo- pen. {Hy gaat eenige flappen voort , en keert weder .) Maar Hemel ! Wat ben ik verlegen ! Ik moet het u eerst zeggen. — — Rachel. Zy zou zonder u misfchien ongelukkig geworden zyn , lieve zoon. Haar bruidegom — - — Rode. Is van daag geprest door een Onder-officier , die egter by geluk nog hier is. — Hy verwagt dertig daalers losgeld* ik heb ze hemlaaten belooven, om- dat ik op uwe komst hoopte. Wat ben ik verheugd dat ge hier zyt! De Ritm e e stee. Gaa , gaa , lieve vader ! Lok hem herwaards, en zeg hem geen woord van myne komst. Zeg 'er myne zuster ook niets van. R o- ToONEELiPEU 315 Rode. Lieve Hemel ! Hoe zal ik dit uitvoeren 7 Ik zou liever allen menfchen overlaid toeroepen t Hy is 'er! (Hy vertrekt.} NEGENTIENDE TOONEEL Rachel, de Ritmeester. De Rijmeester. (Hy wendt zytte oogen allerwegen , en neemt daar- op zyne moeder by de band.) Wat is 't hier vermaakelyk l Nu zie ik eerst , dat ik; op myne geboorteplaats ben. — - Daar ia de hut, moeder, naar welken ik zo menigmaal verlangd heb. Hier is de plaats , daar wy in fcboone zomeravonden met onze buuren in 't groen zaten. Daar is de heu- vel, op welken ik altyd verkoos te fpeelen. — O jaaren der kindschbeidl Aangenaame, gelukkige jaa- ren 1 Waar ik myne oogen henenwend , moeder, overal komen my weder proeven van uwe tederheid te binnen. Maar ik verwonder my over u. Uwe blydfchap is zo ftom. Rachel. Zy is te groot, lieve zoon. Myn hart is 'ermede overkropt. Ik zal dè eenzaamheid moeten zoeken, om my door fcbreifcn lugt te geeven. Ik denk daar- by ook De Rit #>>e ster» Breek niet af, moeder! Wat denkt ge? : X3 Ra - Jt6 DE DANKBAARS ZOON. Rachel. Dtt gy na ont f dyke niet meer tyt ; dat ge voor nat een al ce groot aanzien gekreegen hebt. De Ritmeester. Ut te groot aanzien? O! fmoor deeze gedagtel— - Zynde banden, die de natuur tusfcbeoonsvastgebegt beeft , de tederfte banden niet? Moeten ze voor my niet altoos heilig en eerwaardig zyn f Ben ik niet over- tuigd , dat geen hart in de wereld my ao zeer be- mint, als bet uwe? En moet dus het myne ook niet allermeest aangedaan zyn door neigingen jegens ü? (Hy omhelst en kust baar.) Geloof my, moeder f Ik bemin u nog even hartetyk , even vuurig, als ooit. Rachel. Ja , ik geloof dit , en ik verdien 't ook van u. Menig* nagtheb ik aan uw* vaders zyde rusteloos ge* legen, en my moé gefchreid. Ik dagt telkens, du ik u nooit wederzien zou. TWINTIGSTE TOONEEL. De voorigcn, Grietje. Grietje, ingedagten, tèrwylzy op het tooneel komt. Wat mag 'er te doen weezen , waarom vader my bierhenen zeodt f — •* (Zy ziet den Ritmeester en febrikt.) Och! Een Officier I — De RiVKRtiSTZK ,/zagt tegen RacbeL 1$ ze dat, moeder? {Rachel knikt bem toe; en by nadert , om ze te omkeken.) Wat is 't een lief meisje! Griet- ToomiLsf il, 3»7 Griet J V, Hg vervoerende* Ot ftci. heerOfidcr! Rachel. Hoe, Grietje I 't Ii immers uw lieve broeder. Dl Ritmeester, tegen Raebel. Wat ziet ze my ftrak aan! — — Ja, Grietje, uw broeder; en, zo ik hoop, uw lieve broeder. Grietje, vriendeijk naderende. b her broeder Prederik? De Ritmeester. (Hy kust baar). Allerliefftt gemeenzaamheid! Gei et je , opgetoogen van vreugd \ en naar baare moeder hopende. Hemel! moeder! Dan zyn we immers uk alle onze zorgen gered! EENENTWINTIGSTE TOONEEL. J>e votrigen, Rode, de Sergeant, de Ko» tbr, Michel, Kaatje, Boere» van bet dorp. Rode, op zyn* zoon wyzende. Hier, heer S^cmc > hier is de man, die u deder. tig daalers wil betaalen. De Sergeant, verfèbrikf. Wat zie Ik? Een Officier! {Hy neemt eerbiedig zyn 9 boei af* Grietje hopt naar baar' 'bruidegom. Dè boeren zien nu eem eikanderen ^ dan eens den Rif* meester aan f en fcbynen eikanderen te kennen te geeven, dat hy de zoon van Rode is.) X 4 R o- 32* DE DANKBAAR! Z O O Nj R Q D ft. ]a f by is 't, kinden. Hy ii myn roon. Verheugt u tllen mee my ! Hoe kan ik alleen my genoeg Tér- heugen? De Ritmeester» tegen den Sergeant* Gy hebt hier met geweld geworven , vriend? Waar is uwe orde?" De Sergeant. Hier, heer Ritmeester. QHy geeft ze hem met een* hefebroomde houding over.) De Ritmeester. Tot welke kompagnie behoort ge? De Sergeant. Tot die van Kapitein van Blumentbal. De Ritmeester, de orde inge- zien hebbende. En durft ge my deeze valfche orde overgeeven ? -~ Ik ken uw 1 Kapitein , en u ook. Wat was uw voor- neemen? 's Konings onderdaanen geld af te knevelen , en naderhand, dewyl ge hier op de grenzen zyt, uit zyn' dienst weg te loopen ? De Sergeant, 0/> een* bid- denden toon. Heer Ritmeester! — DE R I TM E E S T E R. Zwyg , eerlooze ! Gy hebt reeds overlang het krygs- mansleeven alleen als een* vrybrfef tot wangedrag en laagheid bemind, 't Is tyd , dat ge uw ftraf ont- vangt. — {Tegen de boeren die agter op hei too* meel zyn.) Neemt hem in bewaaring , mannen, tot na- TooNiEiiSP t u 319 nader bevel! Ligt zyne medepligtigen ook op , en brengt ze allen voor den Regter ! (De boeren gaan met den Sergeant benen , op weinigen na») TWEEËNTWINTIGSTE TOONEEL. De voorigen , uitgezonderd den Sergeant , en de . boeren , die bent wegbrengen* D * RlTMElSTE*. Kom* Grietje! Kom, Michel! Gy zyt myne lie- ve zuster en broeder; en ik beloof u, op uwe brui- loft te komen. Ik zal ze zelf bekostigen. vKaatje, en Michel. Och! waarde heer Ritmeester! Ds Boirzn, gemeenzaam na* derende. Een braaf Heer f Hy is geheel niet grootsch! — — Duizendmaal welkom , heer Ritmeester!—— Ja, wy hebben ons ook telkens hartelyk verheugd , wan- neer wy van u hoorden. (De Ritmeetter geeft bun, allen de band , en onder anderen ook den Koster 9 die met veel komplimenten by bem komt.) Rode. Alles , zoon , alles , wat ik van u zie • verblydt my. — Maar *t geen ik ftraks van u hoorde, was my bovenal aangenaam. Gy hebt u zekerlyk in den krygsdieost altoos als een deugdfaam man ge- draagen? Dm /? ï SS* Diianiiiui Zoon; De Ritmeutir, Alioos, lieve vader! Dit heb ik aan de iesfenvan n en van myne moeder te danken. Ik geloof niet dat 'er eene plaats in de wereld is, daar men my v«I vloekt; maarlkhoop, dat Vveeie oorden zyn, daar men my zegent. _ (g * , ep J r/ Maar myn tyd is reeds veifliteken. Ikmoet voort Beve ouders! ' Rachel. Zo fchielyk reeds? Zo fchieiyk reeds? Rode. O J biyf nog een oogenblik ! Onze vreugd bedot pas. D E RlTMtBsTfiR. Ik kan onmogelyk , lieve ouders. Gelooft vrv dat »ya eJgta kan tny bier toa vasthouden , indien' myn phgt my niet te rug riep! Mag ik nog iets veczoeken , eer ik gaa ? * Rode, <?« Rachel. Al wat ge wilt! Al watgewtol D « Ritmeester. Komt dan , Heve ouders ! Komt by my woonenf «eerfcht m myn huis, gelyk gein myn hart beerfchtf Lut al het myne ook bet uwe «yn ! RooiaiRachii» Lie«e zoon ! — De Ritmeester. Neen , indien ge 't ongaarne doet. Niets ia ▼oor my een geluk , zo dra 't voor u geen geluk U. R o- TOÖNIEIIPIL. mi Rode. Wy zyn oud , lieve zoon , en wy verwagten den dood. Laat ons fierven op de plaats, daar wy geleefd hebbent Laat ons4n deeze kleine hut derven , dieoni zo aangenaam is. In deeze hut zy t gy geboren. « Bezoek ons hier maar dtkwyls; dit bidden we u. De Ritmeester. Zekerlyk! Zekerlyk! Rachel. En wy, lieve zoon, wy zullen u weder bezoeken. Wy zullen aan uwe zyde menig' dig in vreugd door- brengen ;. en in 't heen- en wedergaan zullen wy tel- kens God danken , dat hy ons zulk een' zoon gegee- veh heeft. _ : / EINDE. r f\ &L* v *" m * THB NBW YORK PUBLIC LIBRARY jf^* '\i REFBBBNCB DEPARTMENT 5^$4 r'r i.'-V^V'v ThU book i» under no eir. «instances to be !r*-" ijV*^ teken frdta tb Building W*r t f f#di:. 