Proeve van taal- en dichtkunde;
Vruchten is Vreezen , een woord ^ niet van den tegen woordigen fmaak, meer te viüdc:: by Dichters van vromer tijd^ III. 157. en volgg. (5ir.) 157. jiant. van een nieuweti nagevolgd. Js^^Jant. Vorch* ten^ timere^ Vorcltt^ timor^ Vorchtzaam. 158. Annu Dte Nachtyorchta of Nahtvorhta^ F. D. Nacktyreeze, H. D, FurcktpMm. Dit woord be« bouden in Godvruchtige en Gedvrucht is Vreeze Gods^ '^ Subftant. Vrucht^ Vrees ^ waar>. van Vrucht doen > Bevreesd tna- ken. 159. en jfant. (512.) Gottisforkta^ Fr. D. ïiwor, Vrucht£H, by Icucr verier- ting voor Vurchterit aid. Vrüegd. zie Eu. VüiDio, by verkorting Vuig. U 87. Jant. Vuil voor Vuideh I. 87, Aairt* VüiSTVOL. zie Handvol. Vullen» (Hand) zie Hand- vol. Vürchten. zie Vruchten. Vuur. Alle Verfchilt Twist, Oerhg enz. bf *t zei ^c ver- geleken Vuur des Oor logs enz. Oorlog JlirfeUy deszeifs Vuur ukdooven. 11. 31X. (339.) »o8 REGISTER. w. \ W veranderd in V» IIL 345. (582.) Waatt voor JVaaU. II. 1S9. (286.) Waal. zie Wiblino. Waan i^ van Waar. L 167. (67.) Waan keer 't zelfde. 168. (68.) Waakheer het zelfde als Waer- her o{ van Waar. I. 168. (68.) FFonm, van Wanen, Waan ca 9an Waan, het zelfde met Waar, tan Waar. 170. 171. Waaivzauo. zie Zalig. Waar, of verfchille van Waar- achtig, zie Waarachtig. Waar (van) moet men zeg- gen , niet Waarvandaan. I. 16%-^172. (68. 69.) Waaraah. zie Waarmede. Waarachtig ia het geen voUe- men en geheel Waar ü. II. X49. (270.) enj^ant. fchijnt oorfprongelijk mind^ dan Waar te beteekenen. 150. iSi. (270.) Dochdanmoest de toonklank op de tweede £reep zijn. De Hoogduit- icbera ZQ^ea Wabrhatt» . Ferax, WAHRHAmo, Vems^ van Haben , Habere^ dus Waarachtig , hebbende he^ Ware f als Deelachtig , Woonachtig, Deel hebben- de. Woon hebbende. 151. ^anl. Waard. 6 Waard te pryzen, niet goed, moet zijn 6 Waard gefrezen of 6 Pryzenswaarde. I. 183. (74.) Waard en Waardig voor 't zelfde gebruikt, hoe te on- derfcheiden, dit onderfchehl volgens HuiDRC. in onrijm altijd in acht te nemen. III. 300—303. (SÖ6.) Doch is ^ volgens HiNL. een kieschhetd niet op den aart der tale ge« grond. 301 — 303. jiant. Waard of Waardig ftaat met gouden letteren voor een der vertrekken van 't Rijmmaga* zijn. I. 184. (75.) Liefde, Haat, Lof, Verachting, byzondere kasfen in dat ver- trdc. iS-;. (75-) ^'»^d Be- hken. Bemind , te Minnen, te Vreezen, te Loven , te Rronen, te Roemen t Geprezen, Mis- prezen, Ceaekt, Verbeten , Ge^ ducht ^ It ft o 1 S T £ It 20;^ ducht i Gefchmeni BmindiUi 0^* (75O ï^ eigenlijk niet bignusf maiur Cams f Uef, JtangiTHum, doch Waardig is DigmuSf vel Waardig aarUé* hidden^ aid. (76.) Waaadi. zie WURPt. WaaU OSP11I2UI (ó) go^d , niets Waard Uptyz^n, h 183* (74.) Waardig, zie Waard. Waaidy verbasterd van Waa^- Dl. II. 261. (3^1*) Waardoor, zie Waarmrdr. Waarhsip. lie Voori.bdin» Waabher is Vdmraar. L 167. (68.) Waariit. zie WaaRUidi. Waarmede en Met wiem niet onverfehillig te gebruiken 1 Mét wien^ betrekkelijk tot een perfoon, Waarmêd0t toe een zaak. Dit o^derfcheid by Vondel niet Mtyd in acht ^eoonien. Dit ook ^^«tfraan, WaardoHf Waarin» Waarover Van een porfoon gfbruikt. lil. 50. (AÖ9.) Oak Daat- vudê » Daaraan , g^febeiden zijnde. Waarom krachtiger dan Daar ^ om ^ en rede daar- van. 51. (4(^90 Bov^oftian- de onderfeheiding goedge* keurd; de Ènallago advorbii reUaiyi van Waarmede voot Met wien enz. echter déri Dichteren niet te betwisten; 5r. en $2. Aar^i Waarmoss. zie Waeuoes; Waarover, zie V^AARMens» Waarschij» AAR, III. 3 7 S« (59^^^ WAARtAJTDAAüf. Dcze fpieck- wijs afgekeurd» Fan waar moet men zeggen. I; i68*^ 172. (68. 69.) Warbr. H. D« zie HoniöraAt; Ware. H. D. zie HomcRAitT; WAeH. zie Wer. Waden m 't voter, berhaalin^ van woorden van eenerlél klank. I. 36i. (160,) Waerede. zie Voorleden. Waerrid. zie Voqelepen. Wagen (te) ryden, Jlygeri, h 149. (ixo.) Wacen 't lijf op een Wogen; I, IO*. (4Q.) Wagen. Wagens voL zie HAl»i- VOL. Wagen mennen, zie MrnnrAT* Wagen. Naam- en Werkwoord; Wagen op. een Wagen, Letter* fpeeling. I. 106. (40.) Wagen. Gefiernte. zieZEiLSTAi; Wagen , Woenswacex t IR* menswagbNiHbrwagen, paé- a d med ilp REGISTER. men vtoi *t Zevengeftetnte. zie 2lVERST£X. Waoenaab» Voerman van den groHen Beer^ Voerman van den Noarder Beerewagen^ naamen Yin 'c zelfde geftarnte. III. 37 — 39. (465O waar gele- gea. 39. (465O ook Arctê- phylaXy Beerenwackter p old. (466.) 00k gemeenst BoStes, dac is Osfendryver, Osdryver^ Ft. Bouyierj old. De Griek- fche naam ook in 't Duitsch gebruikt. 40. (466.) Waar- om dit geftemt verbeeld met den disfd gereed te overhel- len. 38. ^ant, Wahrhaft. H. D. zie Waar- ACUTIO. Wahrhaftig. H. D. zie Waas* ACHTIG. Waibn. Imperf. Waaide^ niet Woei, Portie. Gewaaid ^ niet Cewaaiên. IToei fomtijds ech- ter gevonden by Vonoil , en de meeften der Nieuwen en eenen der Ouden. III. j8r. 182. (517.) Walo. (de) fiebn. zie Wal- OBN. WALe. Of Manlijk of Vrou- welijk zij. UI. 289* (560.) WALCRWvaH. IkJValgvan^ ook aauy oude doch niét goede fpreekwijs. III. 286. 287. (559- 5Ö0.) en old. Mnt. moet ziJQ my Walgt van, 9p^ aan. 287* 288. (5^0.) 288. jian$. zo in eigenl. als over^- drachtel. zin , ikftedt defValg, verkeerdelijk voor my fteekt de Walg. 289* en jfant. 290* (56^. 561.) Wand. zie Verwandelsit. Waivdborstel. zie Verwaudx- LEir. Wandel, zie Vxrwandelsn. Wandelaar met god. zie Ver. WANDELEN. Wandelbaar. zie Verwande- len. Wandelen der mXne. zie Verwandelen. Wandelen, uit Wandelen va^ ren. zit Varen. Wandelen, by de Ouden ook Wanderen. IL 471. (412.) Wandelen, zie Wenden. Wandeling, zie Verwandelen. Wanden, zie Verwandelen. Wanderbn. zie Wandelen. Wandsntdbr. zie Verwande- len. Wanen, zie Infinitivüs Obli- WA: REGISTER. 211 Wanen, zie Waait. Waxto. Dea Wano£N Spreehn toegefchrevcn. II. 297. WA^e. Tranenvloed yerdritib d§ IVangen. zie Vzrdrincbn. WA^rOHEKUf. I. 3S* (i2*) Waiïkbn i& Wankelen y gemee* DC^ gebruikt van een dreigen- de roede. II. 59* (238.) ook van al wat dreigt te tref- fen of over 't hoofd hangt. 6q, (a3B.) zelfs in een goe- den zin. ($1. (138.) wordt ook als een verbum activumy doch best als een verhum neu- f rum gebruikt 9 f^ld. jiunf. (a380 Wanneer. Wanneer hy: deze woorden in Gelykenisfen by Vondel kwalijk uitgelaaten. I. 146. (57- 58O 380— 382. (168. 169.) II. 57. (^370 Want. zie Verwandelen. Wantalon. Fr. D. zie Ver wandelen. Wantelen, zie Verwandelen. Wantlunt. Fr. D. zie Ver- wandelen. Wapen. Onzydig. In de Wa- ven gezegd voor in de Wa- lenen. Waarvoor, doch niet wel IN HET Wapen en in Wa- pen. Wapen voor *t L^t. -jtrma genomen, beeft geen Eenv. getal; maar wel voor Infigne gentilkium, II. 2131— 22S. en Aant. (298. 299-) Wapensmit. II. 19. (221.) War. zie Warmoes. Waran. o. D. zie .Warmoes. 'Warande, zie Warmoes. Wardan. o. D. zie Waruoii. Waren, zie Warmoes. Warenna. zie Warmoes. Waruen. H. D. zie Warmoe^. Warher Is Van waar. L i($7. (Ö7.) ^ Warmoes en Waarmmoes of Wermoes, Olusy een lang bekend woord, Warfnoezier- fter^ een Vrouw die dit ver- koopt , Warmoezen in *t Meer- voud. 11.434. (393O Groen Moes. 435' (3930 Warmoes, wat anders in den Tuin dan op de Tafel f Moestuin ^ War* moestuin, aid. Verkeerdelijk y Sin Warren oïVetwarren, ais ook van Warm afgeleid, ali. en 436. (394.) War o{ Waar, en Warmoes y of Waarmmoes komt van Waren, Bewaren^ Warmoes is Tuinmoes. War ipn Tuin 't zelfde, gelijk pok War en Weer, Sepimemum, D d 2 Sef' tit R E G I S T. E R. Stptim, Folium. Wwty O. D. Wmrian en Warm^ zien Be- waren, Ital. en Sp. Cuarimr^ Tt. Carder. Hiervan Guar- de, Bomgaard enz. en *t Fr. Jardin van ons Oardek. Van iFaren, Sax. Werjem ^ H. D. flTarhen, ona Wêfm- di, in *C Lat. der middeleeuw 9Fartrma. fTamoes, eigenlijk Mees dat achter den rut» of ^e Heining wast» aid. en 4S7. (S94-) Onderzoek of dit woord niet komen kunne van Ums Efca pro Olere en JVtr- f#, Olera of Wtmi, Herba^ Kruid, waarvan fP'irtsburgt Lat. Herhifeles, als of men zeide Krufdfiad^ deze aflei- ding afgekeurd^ aid. en 438. (395.} Gaarde, Sepimentum, pY ons Tuin, eerst van de Hegge, naderhand van den Hof zeiven gebruikt, c en w wisfelletters. Weer, alle be- floteó plaats, old. en 439. (395.) WARMOESTüxïr. zie Warmoes. Warmoezierstek. zie Warmoes. ^AsscHEir, Reinigen, met JFaS" Jen, Groeien verward. I. 447- 449- (20I. 202.) en old. Aam, m. S. (453.) '?!«*• peffect.vzntPasfchén la Wtinh; Biet IFoftAte, Portfc. Gems- fchen. 78. 79. (477. 478.) Wassen, Wies, niet IFtfitf, Crefeere, fomtijds met Was-, fchen, Wiestky Lavare, ver- ward. I. 447—449. (zoi. t02.) en aid. Aam. III. 8« (453.) 78. ' Wat weder maakt stBTt I. 40. (14.) Water. (Zee van) zie Zee. Water. Waden in 't Water, zick W4DEN. Wat£r. Zijn naam aan een ^<h ter doen drinken, zie Drin- ken. Waterbero. £enfieile Water- berg, doch niet een fieile ap- fieigerende Waterherg gepre^ zen. III. 367. (59*0 ^» old. Aam. Waterherg, een onbe- rispelyke Metaphora of Over^ dragt. Onderfcheid lusfchen een Metaphera en Gel^tenis^^ 368. (593.) Watbrblaauw. I. 47. (i8.) Wateren, zie Zooen. Watergoden. Aan allen de Blauwe ^eur toegefchrevcn. I- 47. (18.) Waterbberbn. (blauwe) L 47- (i«-> W*- REGISTER, 21$ Urhemnf fFêtergodên. L %tt, WATERPROf£TXK. Zle StIANDSI* SILLIi Watbralano. z'lQ Slang. Watsrslmo. Oeftemttt dar Ihaak dus verkeerd genoemd, if eigelijk Hydra. I. 257. (114.) Waterspoor en Zrcs^oor niet te vernengen met Zltg. II. 388! (37a.) III. il. (4i«-) Watsrtuiit. Dus ken de Zei genoemd worden. L io8. (42.) doch niet altijd. 110. (4t.) Watervie. (oROEir) I. 45. (17.) We voor Wy , vervult het ge- br^ vtn Ibydingen ia een vers. I. S40. (151O WeBBE. zie HONIGRAAT. Wbdbr. Wêf éket, muAt hn fTeder? geen Dultsch. I. 40. (14.) ft^edif wordt niet ver- fttan in de fpreekwyzen het Vriest^ Dendert enz. 4x. (14.) Wrdbrstrbveii iets UgetL IIL «93. (5«») WsDBRVAREir. (Zbb vam) Bie Zbb. W^umanh tie Kuiiot • Wedbrzeode. III. 354* (510.) Wederztde* Men moe^ z^« gen Terj niet ten fTederzyde^ II. 157. 158. (273.) Wbb. 6 Wee! 6 Waehi een uit- roeping gemeener by de Oa^ den dan by ons, gelijk ook óW'jl óWdch! ófFachlOeh: memy! ófTach! II. 407, (381.) Wee, PrÊtütHf voor Weeds nu Wbidb. I. 87. Mnt. Wbedb, by verkorting JFee^ nu Weide, Pratum. 1. 87. Wbbfoetouw. zie Weettouw, Wbbptouw of Weefgetouw, dus niet genoemd van T^ih wen 9 dat is Wetven^ maar van de Touiven tot dit werk* tuig nodig; werd oudtijds Gewan genoemd. I. 284. Mnt. Weegbaar, zie Reisbaar. Werk. Zijn eeren te week lbo* ozv in toüverUiiU, IL 294. Wzéft. (reiseaar) zie Reo- BAAR. Wbbr. zie Waricobs. WEéROALOos. zie Galis. Wbrs en Weezb, van een on* derloos Meisjen^ doch kwa- lijk het Wees gebruikt, zio In. Termin. pd 3 Wmm^ »I+ register: Weez£. zie WzKS. Weo. zie Heuestkivem. Weg. (reisbaee) zie Rsisbaak. Weo. Meerv. Wegen. Hier vaa 't verb. Beweegen , Cefteeth nifeegt. I. 164. (66.) Wege, Menie. Hiervan Bewee* gen. I. 276. ^4ftf. Weoeloos» voor 'c geen niet IFeegt, afgekeurd. I. 17- '(6.) is eigelijk zonder Weg of zonder Weeg^ dat is Wand. 18. (é.) Weoeit. ffHüten en Wegen, zie Wichelen. Wegen. Jmperf. Weeg^ Portie. Cewegen. I. 273. (lai.) oudtijds Wag , Chewegken. a77- ("3.) 278- -^-»«. CO- Wegsterven en HfiNESTERVEN. III. 260. 261. 202. (550. 551.) Wegzonbigen. ui. 263* -^^ane. Weide. Den Weiden een zwee- ten toegefchreven. II. 65. (240.) Weiden, (neptünus) De ep- pervlahe der Zee^ Nereus Wei^ de, Thetis Vochte Weiden. I. 45* (i6.) niet Green maar f/atiw te noemen. 46. ( 17. ) Wetde Voor Weida. IL 189. (286,) Wzix. zie Week. Weitasschs. zie Tascb. Wekker van 't lkeven. sio Leevenwbkker. Weklbeven. zie Lebvenwkk- XEE. Weklbbvenwindetjb. zie Leb* VBNWEKKEA. Welk. Deszelfs Gemt. io 't Enkelv. van 't Vrouwlijk ge- flacbt Welker, niet Wier. U S60. (159.) Well, (very) zie Vet. Welle, zie Bron. Wel te moede, zie Moedc. ' (te) Wel te mobde zijn. zit Mqk- be. (te) W en o wisfeiletteren. zie Wak* MOES. Wwdelbn. zie Vekwandelbn. Wendeltrav. zie Veewandb- LEN. Wenden, zie Verwandelen. Wenden, zie Zwindelen. Wenden, Omkeeren heeft ver- fcheiden FrequenMtiya , als : Wendelen, nn Wentelen, Windelen, fafciis invelyere^ nu Winden , Zwindblbn, Wandelen. II. 470. (41 x*) Wendlick. zie Verwandelen. Wendtelxn. zie Verwandel^. Wen- REGISTER. tiry Watcna. {Begeeren te) zie Wbntelbn. zie WiiiDBir. WxNTKLBN. zie Vbiwahob- LEH. Wbnticb. zie lo. IVrmifi. W£f BL8TAA&TEN. zie KWISFBL* STAARTEV. Wbrdbit. zie Worden. Wereld. (Hart en Navel der) zie Navel. Wereld met een Meerv, Werlf woord. III. 5. (451-) Wereld (der) verscheiden. zie Verscheiden. Werelds ('s) navel, zie Na- rWzRjAN. Sax. zie Warmoes. Werk. Bt de Werkb, niet goedy moet zijn bt de Wer- ken. II. a2S- 226. (295K) Wbrkbndb natuur is God. L 18. 19- (7O Werkwoord van 't Meerv. wordt gevoegd by een Nomen ColUetiyum» IIL 4. en yolgg. (451. 452.) WuKWOCMiD. Onzydig in een daadelyken zin te gebruiken , der Poêzy niet oneigen. III. 4a» (47s*) wanneer en wien zulks vryfta, M. WiRXWOORD* Een onfcbeidttfar voorzetfel Be^Ge^ Ont^ Ver en de Onbep. Wyze hebben- de , neemt de Ge in den Voorl. Tijd niet aan , maar wel als 't een fchetdbaar heeft, en waarom. I. 419. (186.) Werkwoord. In 't Enkelvoud by een Naamwoord, in *t Meervoud of het tegendeel. . zie Naamwoord. Werkwoord, PUonasmuf, van 't voorzetfel van een Werk- woord, zie Voorzetsel. Werkwoord in 't Meervoud by de Collectiva fraai gevoed, en by de Ouden in gebruik. Niet wel eerst in 't Enkel- voud, daarna in 't Meervoud. I. 480. Werkwoord 9 het welk voor of achter twee woerden moest worden gefteld, kwalijk tus- fchen deze betden geplaatst. I. 196— 199- (82 — 84.) Werkwoord, (onzydig) Het voorvoegfel bb aannemende, wordt van onzydig daadelijk , hy voorb. van Lachen, ie* fnand Belachen; van Loepen ^ iets Beleepen ; van ffeenen , iets Beweenen; vzn Slapen y iemand Beflapen; van Leggen (Jacete) Beleggen een Stad tnz. Belegd Sub* tl6 REGISTER. Siièftmtt. Vao Leggen (Pmuré) een zaak Beleggmy dat is jtan^ ^gg^f Btfiunn m Mikidi Suhfiant. IL 385. 386. (s7o. 371.) Van 't Suhftam. Be- juiD komt het Werkwoord* BtLEiDEjr, dirigent Maat Aura. WxRKwooADBN (onperfoofilyke) als perfoonlyko gabruik^ III. ai8. (575.) lüTiRKwooEDcir. (onperfoonlyke) Het FHesty Dondert, BUttfemt enz. behooren niet tot de- xcivcn. I. 39" ^^yoigg. (13.) Het beteekent by dozelven Daar, zo als ook by de ei- gelijk gezegde onperroonly-^ ke Werkwoorden. 43. (15.) zie ook 44. lAant, WsRKWooKDBN, hunne Tijd- voeging nog Biet befcheide- lijk genoeg behandeld. L 177. (123.) WxRKWooEDiv als zelfftandige Naamwoorden gtnoHien , niet met deze ondereen te mengen. I. 3<$8. (163. 164O in. 14. (45Ö.) WcRKwooRDBN. Vecle oorfpron» gelijk ongelijkvloeiende, by de Ouden reeds gelijkvloei- end. II. 6. jianté Dit baart verwarrias in bwiN irttbot* ging. 42. Aofa. Webtmorbbn. GilükTloaifBAd in 'I Imperfect, gewe i dgp » blyven fomtijds ongeljjktkei- end in *t Fartieip. U. 4s» JÊOftt» Werkwoormk. Eeafge vooü- derde, waarvan deDeehrooN den van dtn Voorleden Tijd alleen zijn in gebfuik geble- ven, zie RRVARiar. WERKW06IRPR» vast een bascerd uitgang, zie TaoiiPirani. Werkwoordik , in onze taal vecle €ftfizydtge in een werken- den zin gebruikt, by voorb^ 8tkHkken,€mgiyden, IF^en^ Ferdwynen » Viushêen ^ yHe* den. Zwichten t Duikm enz^ III. 57. jÉÊfit. Onze habbeni in d^ grond geen onderfehei* den vorm geh^ict Hunne be- teekènit volftrekt^ zo wel lydend als daadrtijk» aldL Dit mee voorbeelden geftaafd» old. S8. en 59. Amt. fioo?T be- diende zich zeer keurig van deze algemeenheid van betee* kenis, M. Dezeilve beteeke- nis dikwilt zo groots' dat men niet weet wair toe dezel« ve te brengen, aU. Hiervan REGISTER. ^^7 bf^bben wy geen lydelyke vorm: 60. Aant. Hieruit éeoerlei deelwoord in 'c wer* kende en lydelyke»6M. Hier- van hebben menigvuldige zelfiftandige Naamwoorden een daadlyke enlydelyke beteeke- nis. Beett de daad van By- teny en 't Gehnene; Snede, gefchiktheid om te Snyden en 't Oefnedene. Hiervan Liefde Ceds voor de Liefde die God den menfche toedraagt» en hem toegedragen wordt* Sne* de van een mes , Bete van een tyger, 't Gezicht voor- 't ver- mogen » de daad , en 't geen gezien wordt» 6o.en6i»JM$. WaRcwooHDEN. Ouze ottdfte ongelijkvloeiend, uit derzel. ver Frttterita of Imperfecta komen Naamwoorden, waar- van weder Werkwoorden , die altijds gelijkvloeiend zijn, doch 't gelijkvlocijend Werk woord beteeken t nimmer het telfde als 't ongelijkvioeijend. I. 182. Aant. IL Z2a. Jam. 138. Aim. ' Wekkzalig. zie Zalto. Wermocs. zie Warmoes. Werpew op zijn flat. II. 67« («41.) Werpeh zich in 't Stof veer /«- mand. zie Stof. Werrelds ('s) krijt. IIL 54. (470.) Werven. Wordt nu alleen ge- bruikt van Volk werven, dat Is y Atnnemen » Vergaderetu Voor Werven in den zin van Veihygen, z^t men nu Firr-, werven. Deze twee woorden in een' zelfden regel byeengc- voegd. L 13&. (55.) Wer* ven in de verleden eeuwe ge* meen. Bewerven ook eertijda in gebruik. 139. (55.) Westen, zie Hespertb. Westen. Avond kan niet ge» zegd worden daar q>tegaan« IL ai. (222.) IIL sS.Aantt, Westenwind, zie Leevenwe^- XER. Wet, kwalijk met Plicht ver* ward. IIL 25. (461.) Wet. Fraai herhaald in ver* zen. L 65. (24.) Weten, zie Infinitivüs oel*« QUÜS. Weten dank. zie Dank. Weeven. zie Honigraat. Wezen. Iets in fVezen zijn moet men zeggen , niet in *$ Wezen zijn. L 171,. (ö9.70.> Wezen. (Oogelicbaaoid) Xo$f £ e dub'» ftfS R E G I S T E IL dttbbelzLonig gebruikt voor den fchijn der natuurlyke ge- daante, is eigenlijk de geest. I. 463* «n 464. (207.} Wezehdlijk* zie Oxdin. Wezcnl/jk. zie Oadut. Wi. zie WiB. WiCHELAAR. zie WiCRSLSV. Wichelen, zie Wikkelen. * Wichelen, 't Zelfde als fFik- ken^ dat te Oytrwtgen^ We- gen. Wikken en Wegen faaen* gevoed. Wichelen^ het toe* komende uit voorteekenen voorzeggen ; die dit doet Wichelaar^ ook Wikken, Nood^ ktwikker. Wikkelaar genoemd, Wikken voor Wichelen, h 36h (161.) WiCHLARiN. zie In. Titmin. Yiiz^ met Wien. zieWiiRMBDi. WtEdan, niet jUsy zie -Dan. Wie en Wi in klank onderfchei- den. II. 260. (318.) Wie. Deszelfs Gen. in 't En- kelvoud van 'I Vrouwelijk ge- ilacbt. Wier 9 niet Wiens, de n. nooit in dat geflacht. I. 360. WiEo betekent overdrachtelijk het Vaderland t by de Latynen Incvmbulay eigenlijk Luren ^ nemmie Incunabula voor C«. nm, een Wieo. IL S*7.(37i.) . WrEL. zie Wulino. WiELE« Rad, in klank onder- derfcheiden van Wils» Wy- Ie. II. 160. (3i«.) Wieling, een Draaitilk, Ver- tex, 't zelfde als Wiel, du» genoemd vinJDraien, waar* om een Rad ook Wiel gebe* ten. De Wielingen een ze- kere droogte op de Vlaam- fche> en Zeeuwfehe kust. Wiel, Vertex, in 't Oud Holl. W;aal.. il 463/ 464. (407. 408.) Wielingen, (m) zir Wieling* WzEN voor Wier, en Wiens voor Wier. I. 360. (159.) Wiens lagekende geluk, wieni lange lijf enz. voet Lagchend , Lang. 1. 433. (193.) Wier, .de tweede en derde' Naamval Vïïtk^Wis Vrouwelijk. I. 3Ö0. (159O WiBRD en Werd. I. 193. 194. I9$* (8o. 81O WiERD voor Werd. IL 77. 243. Wies en Wiesch. zie Wassen. Wiewouter, zie Vijiwoüter. WioTBLOoa. Zonder Wigt nier- Wegekes. L 17. 18. (6. 7O Wt voor Wee. zie Wee. WijCH. zie WijCK* Wijcr, REG IS TER. 219 WijCK, kwalijk voor WijCH, 9i^g9 Strijd gielezeT). Van WijcB is JVygant , Sttyden. III. 400. 401. (<k>8. 609.) Wtdbn en Wytiw. L 86. 87. (33.; ^ WlJDSCH zie PllEUTS. Wijp. ('t Scbobnfte) Jlcihtor des dus genoemd, zie Bodin. Wijp. Dit woord, hoewel Onzydig, heefc by de Ouden pooit anders dan Vrpuwelyke betrekkelyke Voornaamwoor- den by zich. L 2c8. (89 ) Wyoant. zie WijcK. Wtkkn in éen werkelyken zin. III. 57. j42ta. Wijn. (zee van) zie Zèe. Wijn. Kommer in Wijn verdrin* ien. De tong en keel verdrin- ken zich in fVijftf zïq Vsr- DRINKEN. W1JNGAARD9LAD. Een krans van HHjngaardbladeren droe- gen de Bacchanten op hec hoofd. II. 2i8. (310.) Wijt voor fVit. IL 188. (186.) Wtten pank, afgekeurd, zie Danx. Wywoütïr. zie Vijfwoüter. Wywoüwen. zie Wiewouwen. Wyze. ( oEfliEDENDE ) Den tweeden perfoon van 't En- kelvoud, zonder ;v2n 't Meer- voud met een T aan^'t eind te fchryven. II. 20a — 206. (288. 289.) Die beidende perfoonen met een t gofchre- ven hebben, echter niet to verwerpen. loö.emój.Aant. WiKKBLAAR. Zie WiCHBLEN. Wikkelen en Wichelen» Frê* quentat. van ' Wikken. II. 470. C4II-)- WiKKEN. zie Wichelen. Wikken, zie Wikkelen. WiKKER. zie Wichelen, Wil. (hy) zie Willen. Wil, omMyneVfZyneN,UweVt HareiJ enz, wil te fchryven, niet met een t daar achter, Mynenr enz. II. 345. 340. (154. 355.) Wilde en Woudb 't zelfde. I. *8a. (ï»50 Wile, zie Wiele. Willen heeft nu /ly Wil^ eer- tijds WiU. I. 80. Aant. Willende, zie Leevend. WiLLio. zie Leevend. Wilt. (hy) zie Willen. WiNü. zie Zwindelen. Wind, wordt gezegd de vinnen van zich en optefteken^ als hy zich verheft. IL 87. en 88. (a480 Ec 2 Win- S20 REGISTER. WlKBBftJH. I. 34. (12O WiND£LEH. zie Verwandelen. Windelen, zie Wenden. Winden, zie Wenden. Winden, zie Zwindelen. Winden, zie Vbewandblen. Winden door Eoluf in een zak gefloten. I. 44a. C'pS.) Windsel, zie Sel. Termm. Winkel. In fVinkilen en Ho- leny *t zelfde als in Hoeken en Winkels^ Gaten en Heeken^ Holen en Hoeken. I. 131--- .133. (5*0 Winkel, 't zelfde met Hoek. 133. (5«.) Schuil- •ipinkety dat is Schuilhoek, Ach- terwinkel. Ibid. (52.) fVin- kels, de Holen in 't hoofd, waarin de oogen (laan. Ibid. «« 134' (sa. 53') Oogwin» kei 't zelfde. 134- (53-) Wirikelnaad , zekere naad in de Hoofdbeenderen een' drie- hoek verbeeldende, éld. (53.) Winkelhaak *t zelfde als Hoek. haak. Ibid. (53.) fyinkel in een' ruimen zin, Huizen daar iets ce koop is, bepaalder 't Voorhuis of 't Vertrek, waarin dewaarenzich bevinden; al- ierbepaaldst de opflag van planken enz. tegen den wand opgericht 9 in welken dekoop- goederen liggen. Ibid. 0^135. (53O WMkel vol gebreken^ Hoeken van vescingwerken Winkels genoemd, in den Roek skten is in den Winkel zinen. Toonbank, Hoekbank en Win- ^e/^on^ 't zelfde, aid. Aan». WiNEELBANK. Zie WlNKEL. WiNKELHOEK. Zie WiNKBL. WiNKELNAAD. zie WiNKBL. ' Winnen van een plaats, is er Kimen , Belanden , Aan en Op, nu buiten gebruik. Win- nen voor Krygen, Verkregen, Krygen in Aanwinnen verwis- feld, een knecht Winnen, Hu- ren, Ijmdwinnen, colere ter- ram. III. 233—1135. Aane. Winter. De Endvogels- de borstbeenderen hoogrood heb- bende, voorfpeilen een har- den winter. II. 231. (302.) WiNTERSTAEREN. III. iSp. (5»r.) Wip. zie Wippen. Wippen fpringen , op de wip STAAN , ' STELLEN , OOk OP EEN WIP, ïs^op den Sprong. IL 400. (377-) en aid. Aant. WiPSTAARTEN. ZiC KwiSPEL- STAARTEN. WiRTE. zie Warmoes. WlATSBURG. zie WAtMOES. Wk- REGISTER, 321 IfS^wamsTt baar gebruik om- trent het vortBen van denk- beelden. I. 189. I9<5«^198. (78. 82. 83.) WnPELSTAARTEN. Zie KWISPEL- 8TAARTBN« Wit der ^ogen^ der tandm Ia* ten zien. IL 396. (275. 636.) Witheid, zie Wittioheid. Witje, zie Wolkje. Wittkjheid verfchilt van Wit- hiidy beteekent flechts een trek of zweeming naar defVit^ heid. I. 57* tn 58. (21. 22.) n. 149. (270-) WoDBN, VoDiNof Odin, naar dezen de zevenfter W$ons^ of IVoenswagen genoemd , ten onrechte voor Mercurius ge< houden; de Woensdag naar hem genoemd, afgebeeld met een krom Zwaard of Seisftn in de rechtehand. I. 24. Aant. waarfchijnlijk dezelfde als ïrmifL 25. jlant. WoEO gewogen. I. 273. en ver ^ valg. (121. 123.) Woei voor Watide. IIL i8l. (S17.) Woekeraar en Woexraar on- ▼erfchillig gefchreven. IL a5o. (31S.) E Woensdag, dus genoemd naic IVodefi. I. 24. Aam, WoBEiNGEN. (slag van) Waa- neer voorgevallen. L 489. WoESTiOHBiD voor IVcestkèUm L 58» (22.) Wooan. Got. zie Swekr. Wol. vlies of vluis wol. ziè Vacht. Wolken. Hare uitperfing kwa- lijk by die van eene Sfang^ vergeleken. I. loi. (38.) Wolkje , Klaartje^ Spuitje^ Kruik- je, Dowje^ Witje, vertaalde Eigennamen der Jachtgeno- ten van Diana, III. 1 1 4. (493.) WoLLEF om de maat voor Wa^. IL 83. Am. WOKDERBAAR.- zie BaAR. Woonachtig» met den. toon op de tweede greep, die fFtfü» heeft. IL 151. Aaxa» WooNEN ^y iemands Wat van een 7d^er gezegd, bcteckeac; zie Jaot. WooMSTSDE, is het lichaam van de zieL zie Verhuizen. WOONSWAOBN of WOENSWAGOT, naam der Zevenfter , das ge- noemd naar Widen. I. 14* ( 9. ) en Aant, Woord met een e, om 'trijoiy verlengd. IL 174. (279-) e 3 WooEJi. ut R E G I S T E !U Woord. Eca van ajdruk moet altijd in de zesde greep van een vers zijn. L 414. (186.) Woord. Keur van WoTdeuj waarin befta. III. 13 — 15. (4S6.) Woord, (simiel) zie Sxmfrl. Woord. Waarom woorden wor- den gezegd door de ooren te worden gedronken, zie Taal. Woord. Woorden wiêgêan en •wtvallen den mond. II. 325. (345.) Woord. Het oor niet altijd een bevoegd rechter over woorden. II. St AwA, Woord. Een onverbasterd Ne* derduitsch verliest nooit den^ klemtoon op het zaaklijk deel. IL 261. (319O ' Woord. Etymologie en jffl^i" ding van woorden, zie Err- MOLOGix en Afleidiko. Woord. Afleiding van een woord van twee anderen zei- den gegrond. II. 278. ^anr. Woord. De Latynen en Ne- derduitfcbers hebben ver- fchetden woorden uit eene bron. II. 467* (410.) Woord. Verkort zijnde, ver- kort zijn beteekenis , verlengd aiijade, verlengt de beteeke- nis. II. 399» (37T0 40a. (410- ) Woord. Woorden worden, by welige Dichters , van 't eene zintuig tot het andere over- gebracht. II. 295. Woorden die 't geluid naboots fen, uitgezocht. II. 34. (228. 229.) WooRDRir. Veele onzydige Naamwoorden worden door 't aannemen oeoer E VrouweUjk^ U» 63. (239O Woorden uitgerekt om de maat tekrygen. II. 83. 4^* Woorden van een taal, derzel* ver eigenlyke beteekenis, hoe best te entddiken. III. 36r. (5Pa.) Woorden. Sommigen waarin {^ tusfcheorijm gebruikt. IIL 8e— 82. (478. 479.) Woorden. Hun oneigenlijk ge. bruik in de Poêzy fraai. IIL 9. (41».) Woorden. Of de Samengetel- de wel altijd het geflacht der Enkelen volgen. 1. 113. (47O Woorden van eenerlei klank en letteren, doch van ver* fchillende beteekenis met mal- kander' verward. I. 51. en- folgg. (ao. tnrolgg.) Wooi^ REGISTER. 225 WoölLoBN^ (Nederduitfche) De natuurlijkheid , onverbeterly- ke kracht, en juistgepastc be- tieekenis derzelven door een voorbeeld aangetoond. ' II. 398 — 400. (37^- 3770 Woorden die de Ouden aan een • fcbreven , niet in hen te fchei- den. I. 297. (133*) Woorden van eenerlei klank, tlerzelver herhaling te vermy- den ; doch met oordeel. Voorbeelden derzelve. L 361. 362. Cl 60.) Woorden. In 't afleiden der* zelven geen eene zaêklyke Let- ter te veranderen $ zonder een overtuigenden Regel. I. 188. (77.) II. 266. (322O 332. (349.) Woorden. Welke te gebrui- ken in 't befchryven van een geftcldheid van perfoonen of zaken. I. 352. (iSSO WOORDEN. Hun recht gebruik niet uit het dagelijksch ge- bruik van fpreken te bepa- len. I. 306. (i3<^0 Woorden. Evenredigheid tus* fchen dezelven in acht te ne* men. zie Evenredigheid. WooEDBN. De kortfie voor de langiUn verkozen van. de Poëzy, als ze evenveel ztg- gen. III. 75. (476.) Woorden van turee lettergree- pen vtevuUen 't gebrek van fnydingen In een vers. I. 340. (151.) »Hoe en welke woorden van ééne greep hier- toe dienen. Ibid. (151.) WooiDEN; Veeie in den Staten Bybel worden nu van vceien niet verdaan. I. 310. jisnt. Woorden. Veele met een' klin- ker beginnen, de nu Onzy- dig ee/tijds Vrouwelijk. L 123* (47O reden daar van. Jbid. (47.) Woorden. Niet te gebruiken dan in een reeds gebruikely« ke beteekenis. I. 391. jiaia. Verzinnen van dezen regel in vertalingen uit het Hoog- duitschy aid. Niet alle der fchrijf- en fpreekual ylyen in Poêzy* 418. ^am. 428/ jÉsrtt» Woorden. Keurlyke cneigen- lyke in 't Nederduicsch. II. 106. (254-). Woorden ^ ( verbasterde ) of^v een Duitsch woord met een basterd uitgang, zie Trou* PETTEN. Woorden. De Nederduitfchb taal €24 REGISTER. taal vo^ gaarne twee van denzelfden klank by een. IL 484. (417-) Woorden. ( Ncderdultfcbe ) Veele in het Basterdlatijn. II. 2Ö9. (324-) WooRDSCHiionNo. Slechte, waar- door een Werk- of Deel- woord, het welk voor of achter twee woorden moest worden gefield, tusfchen de- ze belde wordt geplaatst. I. 190—199. (84 — 84.) Woordschikking. Kwaade , waardoor 't laatfle deel der rede niet met het eerfbe over- eeokomt. I. 266, 267. (118.) Worden. Deszelfs Imperfect. WvrdtTiWerdy nu veranderd in WierL II. 77. en M. jiani. (243.) Worden, niet wel dik wils her- haald. I. 473. (209.) Worden. Hulpwoord , gebraikt om 't gemis der lydelykevorm onzer Werkwoorden te ver- goeden. III. 60. jiant. Worden , niet fVèrden te fchry- .ven, de t^enwoordige tijd der Aant. Wyze i* IVnd^ der Aanv. Wyze ik Hoorde, doch beter Werde ^ Voorl. Tijd der Aant. W^ric ik H^trd, der Aanv. Wjrae « Wkrili. !• 193 — 197- (80—81.) Worden. Als de lydende be- teekenis van Dragen vooige- fteld. IL 523. (43<$) Be. teekent 't eerde aannemen van een wezen. Dus Wartel het beginfel van alle zaken, Wórden en veortgehracht Wn^ den het zelfde , aid. Wordrn verwelkt, zie Rei»- ■AAR. Wortel, (jan) zie Eiock- NAAM. WouoE en Wildr 't zelfde. L 28a. (125.) Wr. zie Wrozgen. Wraaklust. III. 207. (529») Wrange Wraak, Wreede Wrok. llf. 2or. (sa^O Wrangheid eener zaak wel uitgedrukt door 't herhalea van Wr. zie WroeÓen. Wrtten. zie Wrocgzn. Wryten en Wrosgen. zie Wroeobn. Wrinobn uit dé hand. Onbe- paald, of inleen daadlfken dan lydelyken zin genomen zy. III. 58. Aa9it. Wrqegsn en Wrtten. D0 wrangheid eener zaak door *c herbalen der Wr In daso W00(- R E G I S T K !L' 125 woorden wel uitgedrukt IIL aoo. (3aö.) WftOBOKNen Wrttin. Herha- ling van woorden van eener- lei klank. I. 36%. (lóo.) WuRTi. zie Waucobs. T. Zie 9 wegens deze Letter , ons Bericht in de Voorredea. Z. Zaad (geboren uU iemênds) ver- fchilc van geboren uit ienumds Stam. I. 233. (102.) Zaad. Perfeus fraai het Zaad der gouden regenvlaag ge- noemd. II. 85. (247O Zaak. Gefteldheid der Zaken, hoe te befchouwen. I. 352. (155.) Zaak. Van dezelve als aanwe- zende gewag gemaakt, eer nog aanwezend is. II. 65. (241.) Zaak eens uitgedrukt, wordt in de tweede plaats beter door een Voornaamwoord uitge- drukt. II. 493* (422.) Zaaklijk deel des woords wijst deszelfs oorfpiong en eigen beteekenisaan. III. 366. (592.) Zaakltks lettors, in de afkidin- ge, niet ligt te veranderen. 1. 188. (770 n.a6€. (322.) Zaam of Saam. Dces uitgi^ng beteekent een vermogen en be* kwaamheid om iets te doen. By voorbeeld, Heelzamn, Gf« hoofzaam. Leerzaam^ die Hfie^ lm, Hooren, Leeren k^n; Foedzaam, Duurzaam, Loef-' zaam, die of dat Fo^^^, Du* ren, Leeven kan: Ghelooffa^ me ghetughen: Ghenoechfaam zijn. I. 35Ö. 357* (158O Zaak. Schierlijk» terftond« IIL 58. Aam. Zak. Saccus. Hier van 't verfai. 2^Men. l. IS9> Aant. Zaken in hare natuurlyke orde te verhalen. L 99. loo. (37. 38.) Zaken» lang geleden, fraai in den tegenwoordigen. tijd ver- haald. II. 50. (234O Zakken. Verb, in Zakken doen, van Zak. I. I59# JM* .. Ff Zak. s^ REGISTER. Cintnr tmêni^ voor dom Zak* htn. UI. 61. (47x0 ^ A^nt. en 63. (47I-) Zakvol. zie HaiSovol. Zauo. Achter een ander woord beteekent een vollen over- vloed , zo wel ten kwade als ten goede, als* Rampzalig en Gelukzalig. Wordt ook by andere woorden gevoegd , als RaadzêUg^ Faartxalig , Teek Melig. HMxaUgf is oyetkropt ifon Werk. j^heidzalig , is jir^ teidzaam. EerzaUg^ IVaonzom lig. Zaliohexd, fêlus, heêttT tude I twyfelachtig of ook voor miferie wordt genomen. Zauo en Gezond dikwils verwisfeld en onverfchillig van iiel en Uchaam g^jbruikt, II. 16^. 164.* (274. 2?S.) Ealighbid. zie Zalig. Zangzoet. zie Zoet. Ze zit iir. 2^ voor Zy vervnlt het gebrek van foydingen in een vm. U 34<^- ('SiO Zes. (grondeloze) ^le Giqnd. Zes. Zijn naam doen drinken aan een zee. zi^ DftiNKB|7. ^ss. Höoggehulte. II. S7: (a370 J(XB ¥an water f deze fpre^wijs yfrgdfkea ^t u tedde Hg- gen in he$ teddé. IL ï^. 20. (»2I.). Zot. (roUeode) zie Rollsm; Zee. In Zee op de baren ^ een fpreek wijs gelijk aanftrandep de ree. III. 244* (540.) en jfanif Zee. Het Groen hare levereit It 44* Haar oppervlakte een r<W geheten, by de Poêeten geploegd. 45- .(17O Hare Moeiden n\st Croenmmt Blaauw te noemen. 46. (17-) Het ttaauw zo wel als *t Groen bare kleur. 47. (i8,) Blaauw genoemd 9 aid. (18.) Feld. 48. (18.) Zee kan een Waeertuin ge- noemd worden. I. loS* (41.) doch niet altijd, iio. (42.) T^ee y4A water kan men van dq eigenlyke zee niet wel zeg-r gep. 114. (43,) Dit eigen-f lijk een l^l^in water door ver- grootiDg by de Zee vergele- ken, aid. (43.) ËenZeQvan Heater j J/f ed enz., fomtijds in Zee zelfs, aid. (43.) Ze$ van bloed f vol bloed ^ zo goed niet van Tranen en Bloed, i j 5. (44.) Van Tranen. 116.(44.! Fan Rauwy 2ó goed niet; pa^r b^ter Poel^ §ld. (44-) REGISTER, ai? Afrtóm6K99tn liefhebber ie- 2er fpreek^zd. Ook VoN' JOBL, doch met minder ge- twoUenheid, M, jiani. iee *pan Fier, vdm (Need, van Brand 9 ran didle Zinnen ^ rm ioehn^ van Korenairen^ yon Galmen , Zorgen , aid. yan Fenken, van Sekat, vm Fier en Zwavel, vanfF^n, Zeevm Wedervaren. 117. (44.) II. a86. (331.) ' ££E00DiNirsir. {Blawwe) h 47, (r8.) KsvoiOEir. tledr vab dim man- tel van Jehelaus. I. 45. (i(5.) 2££M. 3ie HoNKtilBEU. 2bemledbr. zie HoNxoiBtiÉ. Zebnat» Gr,9J9n genomid. I^ 45- ( ï^ ) ZEBSdcrBiTi groene Thit/en lo<- gefchreven. L 44. (i-tf.) 2lBSIBIL. ^ STBAimSIAlLLB. ZtESfDOB. 2ie WATKftSPOOX. Zeobboox). ^cfir triumfhalk. IL 94' («51.) ZtoBi of ZBOBUnrd» ilu wtfl Singnet, en eertijds Fsngef- kng of Vingerlijn genoemd, eertijds en ook nu nog met ^eekftl> voor dat men 2«^ f^/Ti nac.gemaakt; Ia droéP- hfid dft {tfzegd aidt tvanta tê iijn gefchïed. II» y35»^$Jr* (44a. 443-) Zeoblai^o» 2ie Zbobl. Zege» (om) PRACfiBir. zla Pkachbit. ZBdESTAATSIBir. ZiÖ TttlÖMfX* XBIF. ZfiGGBLSir. iXctitare. IL 47ï; C4T2.) Zeggen, ik zbo, «tzbot, Bf ÉBGir, Onv. Verl. Tild, zbi- BB, D. W. OEZBiD, volgens 't gebruik^ bet«r volgene eigen Gfondfiellingen Z^^dir^ dan Zeide. IIL 154. CSïo.) zie ook LEooBir. ZboheliJiv. I. 30. (13.) ZtiL. zie Taiil. Zeil en Treil* zie TAffit. ZbILEU^ YOdR WIND, VOOi stBooïi. Zie VóonmiM. ZsiLSTiOt; Zeilftairren en Regetk* fiarren i Lat. Pleiades en Byé^ det. De eferften heten 20 naar . haar moeder Pleione, it atf* deren naar haar broeder Hyai^ Pleiades geneemd» van 'c Gu ^ llAfif, Zeilen, dua Pleiades^ Zeilftarren. Hyades, van 't Gr. ''riiF, Regenen, Regen^ fturrené IIL. 184. (518.) Do fFagen, en de Hyades, en de Pleiades, beftaan elk iift ze- Ff a veft / 118 REGISTEIL Ten ftirren. De laatfleo ech- ter met e'gennaam Zevenjlar genoemd. Deze Zeven/iar we- der Regmftarren genoemd. x85. (S19O ^c^c ^^^^ ^' ter aan de Hyades gegeven, did. de Pleiades en Hyades .verward, old, de Hyades bet Regenend geflarnte genoemd, M. kwalijk dochters van Jp- las en Etra^ nier van Pleiwe genoemd. Pleiades zeven zus- ters, dochters van jltlas en fleione. 186. (S19O Hare namen, aid. Van de zeven maar zes gezien» aid. Zes vertoopen zich als ééne dar. Hierom glomerabile ftdus y een famenvheiend Geftamte ge- poemd. .187. ( sao. ) Waar- om ten Hemel gevoerd, aid. Haar ftandplaats aan den He- mel, aid. Bericht wegens de Hyades f aid. Dood van Hyas^ waarom zyne zusters in *t QeftoffUe geplaatst, en waar geplaatst zijn. 188. (520.) Baar getal zeven, by ande- ren vijf, aid. en 188. Aant^ (521.) Halve zusters van de Pleiades f alle van Alas^ gee- ne uit Etrd^ maar deze uit Plei9ni geboren , die, vol-. gens anderen, 12 dochten; 7 Pleiades, 5 Hyades teelde en een zoon Hyas^ aid. (sii.) De Regenjiarrent in *t Lat. ook Sucula^ old. De Pleuh' des en Hyades door de Dich< ters dikwils te famen gevoegd. i89« (521.) Voor den ge- meenea naam Pleiades, die van een der zusteren gefteld. 't Zevengefiarnti in H. S. be- kend, ook Orlon en de JVfh gen^ aid. Zeker dcet de £ voor een Qozydig l^aamwoord w^- wcrpen. I. 432. (192.) Zelf. zie Zelve* Zelf. zie Zelfs. Zelfde, zie Zelve. Zelfgemaakt, zie Zelfwasseh. Zelfmaaet. zie Zelfwassen. Zelfs. Of men ons Zelfs ofvns Zelven in 't Meervoud moet zeggen , ea hoe de Ouden 't Pranemen Zelf of Zelye gebo- gen hebben in alle Naamval- len. IIL 338. 339. (58a)' 338—341. -<^«»». Zelfveezivd. zie Zelfwassen* Zelfwassen, is uit de natuur gewasfen , niet door kunst ge- maakt. II. 330. (U7.) ^If' vasfenPeBzyt i% EigewHnding. Mea REGISTER. ii§ Men zegt ook van Zelf gewas- fen. l&en vindt ook Zelf- maakpe jifgeder^y Zelf gemoeide Goden , Zelfyerzinde Diemt. S3i*(34«.) Z£LUVE voor Ze/ve, waar difi uitrekking njiet noodig was. III. ts6. (511.) Zelvs. zie Zelfs. Zelve, zie Zellbve. Zelve, (de) DszELfDB, ^elf of Zelve. Hoe van malkan- der verfchillen. II. 497.498. (4a4* 4*5-) Wanneer Zi>V, Haar, Hun, en Denelf s of Derzeher te gebruiken. 498. •n velgg. (415. en volgg.) Destelfs en Derzelver komen overeen met de' oude Fran. fche woorden Iceluy en Teel- Ie. S04- (428.) Dezelve voor 't Lat. Is verkeerdelijk afge- keurd. 509. (430.) Zehoen. (geleefd te) Onbe- paald, of in dadelyken dan Ijrdelyken zin gezegd zy. III. St- ^önr. $9. jfani. Zefutrus. zie Lbsvenweeeee. ZESVOETieE nederduitschs VAAESBN ^of ) een r\m, noo- dig hebben, zie eust. ZcTH^s Zoon 9 Hfec Broeder van Mêreas. II. 140. (167*) Zbvengestaehte. sie Ztss^ STAR. Zevenstar. zie Zeilstar. Zevenster, (de) Lat. PleU-^ des of Septem trienes j ook dm Wagen of Groette Beer ge* noemd, ook het Zevenjler. L 3&. en E3. (8. en 9.) Werd ook Woenswagen of Woonswë* gen genoemd naar den God WoDEN. Ook Jrmenswagem naar Irtnin, denzelfden als Ódin. By de Duitfcbeu Heer- mfage, by de Engelfchen Cbar^ leswaine. 24. (9.) en Aartt. 24. en 25. Wagen de gs- meende naam. Lat. Plaufhum^ Gr, ''AfimU' 25. en 26. (9.) Zich. Wedcriterend Voomaam<> woord. II. 493. (422.) en wel 't voornaamlle van dezel* ven. 496. (424.) Verkeer* delijk buiten dezelven geflo* ten, aid. Worde nooit ge« . bruikt voor Hem of Haar^ Hen of Hun. Ook deze Voor- naamwoorden niet voor Zuh te gebruiken. IL 511. C433*> door welk Werkwoord en toC welken perfoon of zaak we» dcrkeert. 517. (434.) breed uitjiryken* II* . 527; (438.) F f 3 Zich >|o R E G i S T E R. ZiCB gedmgtn. 11. 544. ( 437. ) — gebaren. II. 211. 514. (291. 437-) — gelaun. II. 540- (445-) — «- iif» eigenetu III. 24. (4($i.) -«« f^x owknrinderu I. 345. (153.) — Air^«. IL 548. (44^0 — . fchamen. III. «30. (53«.) — verbeelden. IIL 244. (544.) — — verkeeren. II. 517—520. (434. 435) ZiCHTBAAt. zie Baak. ZiMN. zie Zl£I>8N. Ztt. zie Varbn. ZlCDIll. ZfC BilRNBV. ZiXDBH, i&ftm, wezenlijk in Uaak onderfcfaeiden van Zr- Mii« Zjden. II. 260. (318 ) ZttK. 2it ZT9£m Znu Bf Ziel mlgt hn Bhei, 4$ liêl in Bièed uitgiam , Ziel -tm Bloed füeun uit df ffonde. tpttékwyztn in 't befchrT- f«n van dan dood eens ge- wonden gebruilteljjk. II. 165. IM; (275-) Zot. Trr Zielen varen^ nie fue Lichaam fcktiden^ Sternn; el- ders gaan naar aUer Zielen hed^ ter 'Zielen brengen y doen SUf^ fm» ter Zielen gaan^ Hemeya- ren, treVm iemand ter langar Vaart f 9ifn Vèart fn^ffif 1^ ren ten Imgen Leyenet ter Zie» len tinken en zweetenri alle, fpreekwjrzen , waar door 't Stengen wordt uitgedrukt. IIL 203. 204. en jÉant. (527* 5aS.) Zielen (tbk) zie Zizt. Zielloos, dat is zonder Ziet of Leven, net twee lly niet ZiB^Qoa te ftbr/ven. IL Z47«. (269.) ZtsLoos. zie ZtELtoos. Zii^LVZROiVT met Honig 'wffi* zwolgen. IL 126. (261.) ZtSLTEERUIfiVO. HL 266^ ZizH, zijn Schoonst. xieSeHooih STAAN. ZiQff» den Ooren toegefdireven« IL 295. ZnrtE. Itai. zie Lr^B&Ez. ZiOTBAAZ. IL 522. (435-) Ztqzn, in F. D. Szoen, bf Schik, onbdcend, en met Sn* ejiEK, van Siech, dat is 2iét verward , of in Sxheem , ZirAm veranderd. Ut «3- (480.) Zijn, met een Dativas^ betee* ÏKntHehben; ook meteen.G#» nitivus. IIL 125. Aam. Zijm (naai) zie ÜHNBiTU* liyg REGISTER. Hi Zsjtf foHAAt. Dece twee Voor- naamwoorden een fieraad, het welk onze taal bDven de mee* fte hedendaagfcbe, en zelf boven de Latijnfche heeft. I. 211. $n 213- (89* fn .9tO Ztpx en Haar worden best be trekkelljk gemaakt op den per- foon 5 waarvan gefproken» en Diet op den naam , waarmede 4ie uitgedrukt wordt. L 220. Z^pfy Haar en Hosr. Weder- keerende Voornaamwoorden. ^. 493. (422.) Waar dezel* i ven te gebruiken, en waar a^ich van Dfszelfs of Deneher t^ bedienen. 494* '» y^lgg. (47.2. en yolgg^) 498. en volgg, (425. tin yolgg,) Door deze drie woorden 't eene lat. Suus uitgedrukt. 509. (431-) R^el omtrent liunn^ wederkeering. 517. (434O en did. Aam. (m). Xrps. Voor dit Voornaam woord, als ook voor haar wordt dik- wUa f^aai db gebruikt. IL 324. (344.) Doch baart ook wel dubbelzinnigheid. 491. en volgg. (4*0.) $i«. (4*9.) 2ijir verfckeidefh 2;ie VERaeHU- Zijn, niet wel dikwila her- haald. I. 473. (209.) Zijn. Hulpwoord gebruikt om 't gemis der lydelyke vorm onzer Werkwoorden te ver. goeden. III. 6o. Aant. Zijn. Posfesfyum. MeQ ttloeC fchryven, Zijns Zelfs ^ Zijns LtmdSy by voorbeeld, Zijm Zelfs Vf^def, Meeder^ Zijns Lands gebrek enz. , niet Z^A Zelfs Fadèr, Zijn Lands KUU IL 193—195. (a87-) ZijNDS. zie Abl4T. Absol. Zilver. Zottelijk van *A^YvpH afgelegd. L 189- (77.) Zilvertt van klinkklaar ooud» verkeerde uitdrukking. IL 449.(400.) Zin. Zee van delle Zinnen, zie Zee. Zin. Onvolkomen in gelyke- nisfen. Il 146. (57. 58.) 380—382. (168. 169.) Zin. De Zinnen in de kan vep» drinken, zie Verdrinken. Zin. Opgef pannen Zinnen^ by Vondel, by anderen Inge*^ fpannen. L 127. (49.) Zingen, den Bêvenzang. zie B<h- VENZANO. Zingen, den Handen*, toe ffi* fcbrevea. IL 295. Zuü *J* «lEGISTER. 2aioH ter Zielen, zie Z»l. TnfKiK* Active 9 voor doen Zin- ken, lil. 56. (471.) Dit &iet zeldzaam, qld. Aam. 'C zelfde Werkwoord Fasfive ge- bruikt. 6u (471O Veel zo gebruikt in den tijd der kie- vitsSieren. 62.63. (471.472.) ZcmiUKLD, by R. Visscher Zinnepêp^ kan in geen andere taal krachtig genoeg worden . uitgedrukt. II. 237. (305-) 2mNUBBLD. Doorluchtigeman- nen gaven hunne groote on* dernemingen daardoor te ken- nen. II. 238. (306.) ZiHVEKur, Zinnekens. Pcrfo- naadjen^ in de fpelen der zes- tiende eeuw. II. 285. (331.) ZiNNBPOF. zie 'Zinnebeeld. ZiNscHEiDiNG eu hare teekenen jilet wel ia acht genomen. L 2^6. (108O ^69* (119O Die teekenen vergeleken by de laatfte ftreken aan een u* fereel. 246. 247. (108.109.) IL 146. (257.) ZiNSTEEUK. Devifi voor een en- kele gebruikt. II. 242* (308.) Ziirruio. Een woord , by we- lige Dichters van 't eene Zin* tuig op 't ander overgebracht. IL ^95^ Zitten aan den dxscn» adg DlSCH. Zitten, (gaan en g^aan) zie Intinitivus OBLiqtm. Zitten op de Hielen of HeUten. zie Hak* Zitten dwart in 't Vêorwetef. zie Zo6.# Zitten. Ouden fomtijds kwa- lijk, als aan den disch zitten- de, afgebeeld. IL 439. (396.) Zoeken tb pogen, is* Foogt of Zeektj kan ook in een ande- ren^zin worden gebruikt. HL IS-*(4S7.) Zoen, eigenlijk Km^ des vredes. IIL 27. (4Ö2.) 29. (403.) Bewezen door Bevredigen en Verzoenen y old. Voor een Kus van Hef de gebruikt, doch dan van derteler beteekenis, M. (464.) Zoen 9 een Verzoening, Bevrediging. 30— 33* (464') Christus^ in F. D. Suonere, Verzeener. Zoenen, Bevre^ digen , Verzoenen. Zoenek tweezins genomen. 33. 34. (464.) Vebzobnbn mede vry oud. 33. Aam. ZoBNDiNQ, afgeleid van Zoen en Dedingen. ILL 30. Aam. (f,) kwaiyi^, doch wel vaa Z^en en Dingen; is eigenUk ^ rcclut. KE6I8TEIL m rechtsoefeniBg oveteen Z«m; daarna een afmaking van twist» Hoe Terfchllt van Frede, M» Aauü. (7.) 2o£SEN en Zo£2xn. zie Soizbn. Zoet 0; iHs^ is graag naar. Zon naar wraaklust ^ niet goed, moet zijn naar, of gelijk men by allen vindt op wraak. III. 207. (259.} en jiant. Dit woord ook in koppeling ge- bruikt als Sluimerzoet, Zang- zoet, Lodderzoet. (208.) jhnt. ZoETZR» hoven Honig. II. 30/. (337.) ZoETioHEZOb voor Zoetheid. L Zoo. zie Watebspooa. Zog. zie Zoobn. Zog komt van Zuigen, van 't verb. Zogj Zogen. I. 163. (65.) II. 488. (419.) Zog. EigenlUk *t water dat een fcbip nafleept. In iemands Zog varen, oneigenlijk iemand hinderlijk zijn. Deze betee kenis niet van de zeevaart tot andere zaken overtebren- gen, in walken men beter zegty iemand in *t Vaarwater stt^en, dwars in *t Vaarwater gaan leggen, dwars voor den Boeg gaan leggen. In iemands Zog varen f overdrachtelijk genomen , is iemand nayoigerU lil. 17. (45 7-) Zog zou tnên kiiftnen noQnen tVater-^ fpoor^ aid. 18. (458.) ZooEif. Verb. Van Zog. L 163. (65.) Zogen van Zog, 't welk Van Zuigen, Zoog. Zogen toet Zög voeden, sAs S}f%en en Dren* ken. Spijs en Drank ^vCö, Wateren^ Water, dat is te Drinken geven. De Moeder Zoogt, het Kind Zuigt. IL 488. (41P) Zogen en Zui- gen by de Ouden wel eens verward. 489. 49^* (4^0^.) ZoijL. zie ZoiLUs. ZoiLus tot ZotjL verkort. IIL I3S. (soi,) ZoiiERVAOEN. zie Vaag. ZoMERVOCEL of S01IilERVaGEt.« IIL 335. (579.) ZommigeN. (de) Beter Zommi' gen. 1. 94. (36.) Oïdehitr onnut zy, aid. Aant. Zon. De plaatfen, waar de* zelve op- en ondergaat, in- gebeelde , geen wczenfykc plaatfcn. IL 23. (223.) IIL 38. Aant. Zon gezegd te Vetgtüden* zre Vergulden. G g Zon. «'S* REGISTER. Zöir. Dit woord is altijd Vrou- welijk, al ^ wordt het zelve voor Febus genomen, waar- om, en wanneer op het zelve achter Mannelyke «betrekke- lyke Voornaamwoorden kun- nen volgen. I. 205. en viflgg, (87. ffi volgg,) In de Fabe- len der Grieken en Romei- nen, niet der Noordfche volken een Ood. 207. en Aant. (88. 89.) Natuurlek Jfici^ geiM)emd. ai 6. (92) by de Dichters Vader ^ M. (93O Minnaar. 217* (930 Vorst des UchU, ali. (93O als Mtmaar der^ Aarde ver- beeld. AiV. (930 de Zan^ nehleem kwalijk als haar idinnaar verbeeld, aU. 218* (94-) Zon. jftan deze wordt, op de eene plaats, de ontdekking. van Prezerpfjns verblijf, op de andere aan Arethtae toe- gefcbreven. IL 123. (260O ZosDEA met den eerfien ^aam val. zie Behalven. ZcasnmsLOKÈif verkeerdelijk ab Minnaar der Zm afgebeeld. I. 2Ï7- (93.) 2oini£PAAU)EN- , Vierblaazer , (ksêerling , Brander en SUuh ker gftiocmd. III. n^. (493O Zoo. Zo lang 20 meer^ lang zo «teer, koe langs zo meer, zie Lano. Zoo kwalijk voor Ten 3y. II!. 21. (459O Zooo> ZooGEir, Zoogde, Ge- zoogd. I. 164. (66.) II. 488. 489. (419- 410.) Zoo groot als , niet Dan. III. 393- (606O Dan kwalijk voor Als gebruikt, aid. en 394» (606. Ö07.) Wanneer Dan goed zy. 394—396. (607O old. Aam*Auim noch alzo goed Dan, niet Als. 395. 39^. Aant,. Zool. Het onderjie van den Voef^ anders Pkme. Het hard onder de Zooien hebben^ is het harde vaste land onder de Voeten heb» ben. Het hart onder de Zooien hebben f is het hart onder de Voeten 9 dat is geen Moed heb' ben. Zooien aartig aan Soo* men toegefchreven. II. 355-* 357. (359. 3Ö0.) enAant. Zool en Plant het onderAe van den voet* Zool is ook waarmede men *t onderde van den voet wapent. IIL 227. (537O De Ouden hadden Hechts REGISTER. «35 (lechts Zêolen, geen Schoenen. De Riemen waarmede d^zel* ven worden vast gemaakt, Zoolriemen genoemd. Voor Z,ool ook Voetzool gebruikt» ook Schoenzool f Lat. SoUa^ Pantoffel 't zelfde. Solum , de aarde in 't Lat. omdat ze met de Zool der voeten be- treden wordt. Zool en Plant ^ öók 't Plat van den ^voet. 228. (538.) enAant. ZooLRiBM. zie Zool. ZoRO. Zee van Zorgen, zie Zee. ZouDAAT. zie Soldenier. ZuioBV. zie Z06EN. Zuigen. Hier van Ze^., L i63- ZuiVELTuiN. Rhijnland dus ge- noemd. I. 107. jiant* Zuiveren. Onbepaald, of in een ctadelyken dan lydelyKen zin gezegd zy. IIL 58. Aant. 59. AafU, ZuLCDAAN. zie Onderdaan. ZULCOUEDAAN. zie OnOERDAAN. Zulk. zie Zulks. Zulks beteekent dikwils Zo zeer» adek III. 237. (541.) Zulks, Ita^ Ady. van Zulk. III. 339. AanO. Zullen niet wel dikwils her- haald. I. 473. (309.) Zuster. Iemands Zuster^ ia plaats van Zusters Zoen ge- noemd. IL 449. 401. Zwaard 9 Spiets of Wapenen. zie Spits. Zwaard* Een Drinktn ^n Zwaarden toegefchreven. zie Drinken. Zwager, zie Sweer. Zwakken, in een dadelyke efl lydelyke vorm. IIL S8» m 59! Aant» Zwam. Dit woord in plaats van Tonder gebraikt. L 131. (52.) Zwanger gaat een Vrouw uit of ^T, niet van haar Mfin, maar VAN hn Knd. L 234. (lot.) ZwARTACHTiO: met den tooa op de eerfte greep, dat zwart fcbijnt. IL isi. Aam. Zwavel, (zee van vier en) zie Zee.. Zweem, Gbzweemen. IIL 941. (543.) Zweemen. zie Zwtmcn. Zweemen iemand^ naar^ op io» mand. III. 257. (549.) ZwBEMiNG. L 317. (.139.) Zweep. Klateren aan dezelve toegefchreven. IL 105. (ass^ 254.) Zw^T. zie ZWRETEN. Gg 2 Zwia- t3(J REGISTER. ZwEBTBV. Niet onaartig den Socmen tocgcfchrcven. ^ar J- rijk^ kwalijk gezegd Kruiden te Zweetenj aan *t Aardrijken étJVeiden echter wel toege- * fchreven, doch aan Hemel en jiarde niet wel een Sweeten van benaauwdheid. Tranent Zweet genoemd. II. ^64. en 65. C240. 241.) ^WBBVBif ter Zielen, zie Zibl. Z^tQZR. zie SWERR. ZwBLOEK, den Geest to^fchre- ven. II. 290. ^WELLEjf vaa geblutfte leden* Hpeteverftaan, zie Geblutst. ZwERVEif, Zworf, niet Zwerfde. II. 50. enjiant. (234O Z WICHTEN, in een werkelyken zin. III. S7* ^nt. ^WIEFALTBB. H. D. ZlC VlJF- WOUTER. » !^WTGEB. Dus de naam van Tacitus niet te vertalen, zie Eigennaam. • 2wTMBN voor Zweemen, om *t rijm, en ook daar buiten ^ bruikt. Zweemen of Zwymen naar iemand^ iemand ^ op #>• fnand. Zweemen ook voor Zweeven gebruikt. III. 256. en 257. (^48. ens49')^nj4ant. J^WTMEIfi ZwiJl^OE, Ge^EWIJM' DE, ook Zweem, Gezwee- MEN, zo ook BeZWTMENp Bezweem , niet Mezw^mde. Alle Werkwoorden in den Tegenwoordigcn Tijd y heb- - bende, hebben in den Ver Ie- den Tijd BB uitgezonderd, die komen van een Naam* woord, als van Krijg (oor* log) Krijgde, Gehijgd ^ van Ffj, Fryden^ nu meest Be* yryden. Frijdde, Gevrijd^ K- berar^t ook Fryden^ Fryen, omare , ambire , waarvoor men in WestA-ie^Iand zegt Fry^f Vree^ Geyreden^ 't welk 't echte is; van Bz<t, Ferblyden, Fnblijdde ^ Fer^ blijd; van Nijd, Benijdde, Benijd f maar niet van STuip, Strydeny 9trijdde., Geftrijd^ en waarom niet, dit echter ook gevonden. IIL 241-243* (543. 544-) ^ -4ïnr. 242. 243% ZwiNDELBif. zie Wbiïden. Zwindblbn. zi^ Vebwandblen. Zfinpelbiï beteek^nt een zekq* re ongefteldh^id des hoofds» by geljrkenis gebruikt. Is van eenen oorfprongmetCfzufiW» en gelijk fFind vennaagfchapc met mnden pn fFenden. JL 466. t409.) TWSSr T WE E D E RE G I S T ER DER AANGEHAALDE SCHRYVEREN; A. B. 2ie HiESTjufs. (H. V. L.) Abba (Baktholomeus) IL 92* (250.) 122. (260.) AJUtiHAM OB Aaatsvadkr. Lof van dat werk. !• io>. (39.) B^riphc vao deszelfs onder- fcheiden drukken. Ibid» (39.) fn 103. Aint. Abraham VAN St* Clara. (Pa- ter) I. 285. 286. (l25. 127.) ACADEMIB» (FrANSCRe) II. 25T. (313O 2^53- (3I4-) 504. (4a8.) ACQIL^ES (44«0 AcOLTElf. Statius. II. 545« (Witte van I,et- den) zie by Redertxers. Acta Eruditoruu. IL 5B9. Adagia. (Duitsche) III. 441. 