Reis door Noord Amerika
„ bedankte, dog v^^at de Predikers betrof , voorheen waren 'er verfchei- „ den' geweeft, „ welken hy by P-aam noemde, „die in plaats van hun „ enen hemelfchen Godsdienfl: te prediken, hun geleerd hadden te zui- „ pen , te bedriegen , en in onenigheid te leven.,, Hierop bad hy dea Gouverneur zyne Predikers en enen hoop andere Europers , die zig on- der hun ophielden , terugteroepen ; want „voor dezelver aankomfl waren „ de Wilden een eerlyk , nugter, en onfchuldig volk geweeft, dog nu „ hadden zy ze raeeft allen tot fchelmen gemaakt. Voorheen hadden zy „ God gevreeid,^ nu geloofden zy nauwlyks dat 'er een God was. Indien „ de Gouverneur iets voor hun doen wilde , nioeft hy liever hun twee of „ drie fmids toezenden om hun het yzer te leren fmeden. „ De Gouver- neur kon zig hier niet van lacchen onthouden. Hier kan men de woor- den van Paulus toepaflèlyk maken : De naam Gods luordt om uwen luil geïaderd onder de Heidenen. (*) Vertrek Den ai. Juni des avonds om vyf uiu* gingen wy van Albany naar^?- \-A\\Al- tiada op reis. Wy hadden twee lieden by ons die ons tot de eerfte bany, Franfshe plaats , Fort St. Frederic ., by de Engelfchen Croivnpoint genaamd, geleiden raoeften.. Wy betaalden hiui voor hunne moeite aan elk (*) De Heer Forster wil" niet geloven dat de Franfcbe Zendelingen het be- ter dan de Engelfcben gemaakt hebben ; en ik denk het zelve met hem. „De „ Heer Kalm , „ zegt hy , „fcliynt hier niet \vel ondenigt te wezen. _ De „ Franfcbe Geedclyken hebben enige arme Amerikanen tot hunnen Godsdienft „ en luinne belangen overgeliaald.. Dog uit het gedrag dezer Bekeerden in „ verfcheiden oorlogen tusfchen de Franfcherk en Engelfchen bleek liet , dat zy „ tot de gruwelykiie wreedheden bekwaam waren, en zelfs meer dan hunne „ Heidenfche Landsgenoten; en dus fchynen zy eer b?dorven dan bekeerd te „ zyn. Integendeel^ de Engslfchen hebben den Bybel in de taal van de Wil- „ den van P'irginie overgezet , en 'er velen van tot de ware kennis van God 5, gebragt. En tegenswoordig hebben de Amerikaanjcbe liefdefcliolen , out 5, der het opzigt van den Heer Eleazar WJjeelock , velen van de Wilden tot 5, den waren God getrokken. Wy hielden ons den gantfchen avond aan den oever, die hoog was , en digt by 't water met het zelve geboomte was bewaflen als men op het Eiland by Jlbany vindt. Op de ooflerzyde der Rivier is het land onbebouwd, met hout bewaflèn, en fchuinfeh aflopende; dog 'aan de weftzyde vlak, bebouwd en meeft met koom bezaid. De akkers hadden gene gruppen, fchoon het fcheen dat die 'er wel no- dig waren. Hier kon men duidelyk zien dat de Rivier voorheen bre- der was geweeft, want op de akkers was de grond omtrent enen fteenworp van 't water hellende , welke helling met het ^elve even- wydig liep. Dit gaf genoeg te kennen dat de akkers tot daar de gi-ond begon te hellen voorheen tot den bodem der Rivier hadden behoord en dat de helling den oever uit gemaakt had. Behalven dat vond men ■op dezelven velen van die moflèlfchelpen die hier menigvuldig op den oever lagen, en die de Inwoonders niet gewoon zyn op de akkers te voeren of tot iets te gebruiken. Of deze verandering nu gekomen is om dat het water in de Rivier verminderd is , of dat het de aai'de aan de kanten der Rivier aangefpoeld heeft , kan ik niet zeg- gen. De koomlanden waren hier allen zeer gelyk geploegd, even als Koorn- in Upland in Zweden gcbruiklyk is. Sommigen waren met bruine, ^l'i'''Ci'S' anderen met witte Weit bezaid. Ook zagen wy hier grote vlaslanden , xlie nu begonnen te bloeyen. Op fommigen ftond het vlas tamelyk wel, dog op anderen flegt. De heftige en aanhoudende droogte, die hier het gantfche voorjaar geduurd had, had op de hoge plaacfeo al het gras en de planten verzengd, zo dat buiten het Wollenkruid 'er niets groens over was, dog dit gewas zag ik op de droogfte gronden en de bergen groeycn, daar het de hette der zonne en de geweldige droogte trotfeerdc. Schoon evenwel 'er geen gras of iets anders voor het vee over was ; wilde het nogthans het Wollenkruid niet aanroeren. H 2 Op <So N E W Y o R K. Op fommige plaatfen waren erwten gezaid, dog de moftaardplanten (_'^)f '' hadden ze byna geheel verftikt. De grond was meeft ene dikke fchone tuinaarde. \<\\\- De wilde TVyngaarden bedekten de hoogtens nevens den fb'oora oven- gaarden, gj ^^.^ ^y kaal waren, en daar bomen ftonden klonterden zy 'er op^ en dat zo fterk dat zy de takken derzelver buigen deden. Daar waren al grote druiven aan. Wy zagen 'er veel van zo lang wy de Hudfon volg- den , zo op de oevers als op kleine Eilandtj'es in het water. HiERENDAAR Zagen wy Maisdieiien met witte ruggen in. hec hout vlie- gen. Zy zongen lieflyk ,. en waren kleinder dan de zwarten, van hun Ibort. Wy zagen dezen het eerfl: by New Tork. Wy vonden enen JVaterbeuk omgehouwen leggen , die over 't kruis drie Zweedfche ellen dik was.. Eilandt- Wy zagen heden en de volgende dagen hier en daar enige Eilandtjes • i*^^* in de Rivier , waarvan de grootIl:en bebouwd waren. Lands- Het land was vyf Eng. mylen ver , die wy dezen dag al wandelende douw, afleiden y vlak , en uit zuivere aarde beftaande. Ik vond niet enen fteen; De Roodbloemige Ahorn , d^ Waterbeuk , de Waterpop.ulier, de wUde Pruimboom, de Sumach, de Olm, de wilde Wyngaard, en twee foorr ten van Willigen, waren de bomen die wy enige dagen aan den, oever zagen. De Alpergies groeiden hier en daar in 't wild. ■ •.. Wy namen onzen intrek zes mylen van Alhany by enen Boer. Aan dè weftzydc: der Rivier zagen wy verfcheiden' Landhoeven, vait menfchen bewoond die aütamden van de oude Hollanders ^ en welken zig van den landbouw gejieerden. Omtrent ene Eng. myl boven de plaats waar wy den nagt doorbragten houd de eb en vloed in de Hudfon g^. In da Rivier vindt men velerlei foorten van vifch. Schuren. De Schuren waren meeft allen op zyn Hollandfch gebouwd , en waren vry groot. Somtyds befl:onden de huizen op de hoeven maar uit een vertrek nevens ene fchuur. Den 22. des morgens volgde ik onzen Wègwyzer om dèn hogen Wa-^ terval, die de Rivier Mohaivk (f) by K$hoes vasakz, eer zy in de Hud- fon valt, te bezigtigen. Het land is Vlak tot by den Val, alwaar het wat heuvelagtig is. Het hout was op de meefte plaatfen weggehakt, en het land bebouwd. Hier en daar zag men. ene fraye Landhoeve. Water- De Waterval van Kohoes is een der grootften van Noord Amerika. val van -Qq^qxx en beneden denzelven beftaan de kanten en de bodem der Rivier Koboes, ^^.^ louter rots. De Rivier is hier omtrent negenhonderd Eng. voeten breed. By den Val legt ene klip dwars tegens den ftroom , die overal- eve» {*')Si7iapis arvenfis. Ct) Deze Waterval is hier in print gebragt, zynds door den IjigenjenrLewjV £=yanj getekend.. .'"'^ hl., i TA W, i J UJk'ë' h f- ^^A^ER^z■^L T:-iy 1 (So NEW Y O R K. ■^^^•ll- naarden Eilandt- jes. Lands- douw. Schuren, Water- val van Koboes, Op fommige plaatfen waren erwten gezaid, dog de moflaardplanten ("■) hadden ze byna geheel verftikt. De grond was meeft ene dikke fchons tuinaarde. De wilde IVyngaarden bedekten de hoogtens nevens den (h'oora over»- al waar zy kaal waren, en daar bomen ftonden klonterden zy 'er opj en dat zo fterk dat zy de takken derzelver buigen deden. Daar waren al grote druiven aan. Wy zagen 'er veel van zo lang wy de Hudfon volg- den , zo op de oevers als op kleine Eilandtj'es in het water. PIiERENDAAR Zagen \vy Maisdieven met witte ruggen in. het hout vlie- gen. Zy zongen lieflyk,. en waren kleinder dan de zwarten van hua Ibort. Wy zagen dezen het eerfl: by New Tork. Wy vonden enen JVat.erbeuk omgehouwen leggen , die over 't kruis drie ZiveedfcJoe ellen dik was.. Wy zagen heden en de volgende dagen hier en daar enige Eilandtjes in de Rivier , waarvan de grootften bebouwd waren. Het land was vyf Eng. mylen ver , die wy dezen dag al wandelende afleiden, vlak, en uit zuivere aarde beftaande. Ik vond niet enen rteen; De Roodbloemige Ahorn , d^ Waterbeuk , de Waterpop.ulier, de wilde Pruimboom, de Sumach, de Olm, de wilde Wyngaard, en twee foor- ten van Willigen, waren de bomen die wy enige dagen aan den. oever zagen. De Afpergies groeiden hier en daar in 't wild. . ■ ■.. Wy namen onzen intrek zes mylen van y^/^Ä«yby enen Boer; Aandè weftzyde- der Rivier zagen wy verfcheiden' Landhoeven, van menfchen bewoond die afltamden van de oude Hollanders » en welken zig van den landbouw geneerden. Omtrent ene Eng. myl boven de plaats waar wy den nagt doorbragcen houd de eb en vloed in de Hudfon op. In da Rivier vindt men velerlei foorten van vifch. De Schuren waren meefl allen op zyn HoUandfch gebouwd , en waren vry oToot. Somtyds beflonden de huizen op de hoeven maar uit een vertrek nevens ene fchuur. Den 22. des morgens volgde ik onzen Wêgwyzer om dèn hogen Wa-^ terval, die de Rivier Mohawk (f) by K$hoes mazkx., eer zy in de Hud- fon valt, te bezigtigen. Het land is Vlak tot by den Val, alwaar het wat heuvelagtig is. Het hout was op de meefte plaatfen weggehakt, en, het land bebouwd. Hier en daar zag men. ene fraye Landhoeve. De Waterval van Kohoes is een der grootflen van Noord Amerika. Boven en beneden denzelven beftaan de kanten en de bodem der Rivier uit louter rots. De Rivier is bier omtrent negenhonderd E.ng. voeten breed. By den Val legt ene klip dwars tegens den ftroom, die overal- evei> (*')Sinapis arvmfis. Cf) Deze Waterval is hier iu print gebragt , zynds door dealJigenienrLcwfV £=ya?JX getekend. TLj^ CJiïeJIicT, ^er/eat- tj V^riEAT'^i Tiy AoifOES X2i- T>i: ümSR JfoSAnjC QCt 1 OET UHEED Els -, ^ CET HOC c N E W Y O R K. 1749. 6>r even hoog is , en als enen muur in de Rivier maakt. De klip is aan da benedenzyde niet loodregc neergaande , dog (leekt enen vadem of twee uit. De hoogte der klip waarover 't water rolt fcheen my op 't oog tien of twaalf vadem te zyn; en de Ingenieur Evans ^ die dezelve meetkun- dig gemeten had, had ze twaalf en enen halven vadem , of vyfenzeven- tig voeten breed gevonden. Thans was 'er weinig waters op de Ri'- vier, zo dat het maar op twee plaatfen over de klip heenliep. Het had door 't vallen onder in de rots diepe gaten gemaakt , hier en daar twee of di'ie vadem diep. Onder den Val was de bodem der Rivier nu geheel droog, zo dat het water in het midden enen weg van twee vadem in da breedte , en enen vadem , of iets meer , diep , gemaakt had , fchoon die bo- dem , gelyk gezegd is, geheel uit rots beftaat. Beneden den Val zag men verfcheiden' holen in de rots door het water gemaakt, volkomen gelyk de zogenaamde Bergketels of Reuzenpotten in Zweden. Zy waren van verfchillende grootte. Ligt is het te begrypcn dat deze Waterval een fchrikkelyk geluid veroorzaken moet, wanneer de Rivier vol waters is, en het van meer dan zeventig voeten hoog neerftort. Wy hadden nu den helderikn zonnefchyn, zonder dat 'er ene wolk aan den hemel te be- Ipeuren ware , ook was het zeer ftil , en egter was 'er by den Val , daar nu zo weinig water over nederftortte , een foort van nevel als van enen ftofregen, ontllaande uit waterdroppels, die onder 't x'allen van het ove- rige water afgefcheiden , en door den wind hcrom gevoerd worden» Zodra men omtrent op enen musketfchoot den Val nadere,, van den kant waar de wind naar toe wait , voelt men zyne klederen nat worden als ware men in den regen. In de hökens die het v^tcr by den Val gemaakt had hielden zich verfcheiden foorcen van vifch op ; en enige menfchen zaten daar met den angel te viflchen. Ik zag een foort van becuiningen, diergelyken ik nog niet gezien had,. Tuinen, die gene pak^n hadden, beftaande uit dwarsbalken waarop anderen in de lengte ruftten. Deze betuiningen waren meer dan twee ellen hoog, en vorderden enen groten voorraad van hout. Indien men de balken ge- fpleten had, zoude men uit het zelve hout veel meei-der heiningen hebben kunnen maken. Omtrent den middag vervolgden wy onzen togc met de Kano Vervol" de Rivier op. Zy wierd een weinig boven de plaats van onsdcviuv nagtverblyf zo ondiep, dat de riemen telkens op den grond flcegen, hebbende dikwyls niet de diepte van ene el waters. De oever en het bed der Rivier beftonden nu uit zand en kleine ftenen. Egter hadden de roeyers werks genoeg om ons tegen den ftroom op te ar- M 3 bei- iCa NEW Y O R K. beiden, zo fterk ging die naar beneden. De oever was vol van hett- vels van aarde , en op fommige plaacfen zeer hoog en fteil. Het land was gedcekelyk mee heut bedekt, en gedeekelyk bebouwd. De breedte der Rivier bedroeg gcmeenlyk twee fnaphaanfchoten. Staircn. Men vindt vele Steuren in de Rivier. Wy zagen ze den gant- fchen dag, dog inzonderheid tegens den avond, uit het water om hoog fpringen. Wy wierden onderrigt dat men hier des winters gene Steuren vernam , en dat zy tegens dien tyd naar zee zwommen , keren- de met het voorjaar weder op de Rivier. Zy houden zig liever in on- diep dan in diep water op ; ook zagen wy ze nergens zo uit het water omhoog fpringen als waar de ftroom ondiep was. Hun voedfel beftaat meeft uit een focrt van watergras , (*) dat op fommige plaacfen der Ri- vier veel wall. De magen dezer viiïchen vindt men 'er gemeenlyk vol van. De JVilden en de hier woonagtige Hollanders vangen deze Steu- ren. Alle nagcen veraamen wy verfcheiden' fchuiten , die oppaften ora ZQ te harpoeneren. De toortfen die zy by deze viiTchery gebruiken nemea zy het liefft van de Zwarte Dennenbomen. En,fchoonhecnudetydvaa het jaar was dat de nagten het kortft zyn , waren zy egter in ene zo zui- delyk gelegene plaats zo donker als by ons in Auguflus. Op verfchei- den' plaacfen zagen wy dien en de volgende dagen vele dode Steuren, die gewond zynde ontfnapt, en daarna geftorven waren. Zy gaven enea onverdraaglyken flank van zig. Ameri- Wat hoger de Rivier opgekomen zynde zagen wy een Amerihaanfcb ];;ianrch Vrouwsperfoon , zittende met een jongecje ineen fchuiqe van baft, en "^'y^r'^^^' enen Amerikaan^ die, met ene grote muts op 't hoofd, door het wa- ^Wiuln '^'^'" ^^^^<^<^^' ^^'^ ^^"^"^ ^y '^S ^^" Eiland , waarop zig nu vele Wilden bczo^t. on'' Steuren te vangen ophielden. Wy gingen naar hunne hutten , om te zien of ons niemant van hun naar Fovt St. Frederic begeleiden wilde. Als wy 'er in traden waren alle de mans uit op de jagt , weswegen wy de kinderen overreden moeften om ze te gaan opzoeken. De loon dien zy daarvoor kregen beftond in twintig kleine broodtjes , wanc ziende dat wy verlangden de ouden te fpreken, wiften zy allerlei zwarigheden te opperen tot dat men hun zo veel beloofde. Het Eiland kwam dea hier wonenden Hollanderen toe, die het tot bouwland gemaalvC hadden. De JVilden hadden hec van hun in page, en hadden 'er raais en \'erfchei. den' foorcen van kawoerden geplant. Zy hadden hier enige hutjes , of zogenaamde Wigwams^ die zeer cenvouwdig waren. Zy bcftonden uit vier regt" op geflagene palen , waarop zy dwarsftokken gelegd, en het met een dak van baft overdekt hadden. IMurcn waren 'er of in 't geheel niet, of zy beftondcn uit takken mee de bladeren 'er aan, die aan de - . flok- (*} Ctnferva. N E W Y O K K. 1749. €3 slakken waren vaftgemaakt. Hunne bedden waren hertenvellen op den grond gcfpreid. Het huisraad beftond in een paar kleine ketels , twee lepels, een paar baften emmers, die zo digt waren dut 'er het water niet door kon. Het vleelch der Steuren was in langwerpige (lukken gcfne- den , en te di-ogen in de zon gehangen , om tot wincervoorraad te verr- ftrekken. De vrouwen zaten buiten op den heuvel op hertenvellen te werken. Zy gebruiken Jioit ftoelen , maar zitten plat op den grond , met de benen , niet kruisgewys , meer buitenwaards onder zig gebogen , zo dat de aars luiTchen de beide voeten komt. De Vrouwen waren al- len bloothoofds , en hadden pekzwartc hairen. Zy droegen enen kor- ten blauwen rok , die rot op de knien hing , en van onderen mee rode of andere koorden omzet was. Zy droegen grote oorringen , en de hairen waren van agteren t'zamengebonden en met linten omftrikt. De Wampums hingen om den hals tot op de borit. Dit zyn hare parelen en geld. Zie daar haren gehelen opfchik. Zy maakten allerhande din- gen van beellenvcllen , waai-aan zy de pinnen der ftekel varkens vafl: naidcn , die zy zwart of rood geverwd, of by derzclver natuurlyke witte kleur ge- laten hadden. Tegens den avond begaven wy ons naar ene Landhoeve aan de Rivier ge- legen , waar wy maar enen man vonden , bezig om de mais en het ander koorn te bczigtigen, zyndc de bewoondcrs van het huis zcdert den oor- log niet terug gekomen. Men vindt hier kreeften in de beekjes , volkomen gelyk aan de onzen , Kreeften. dog wat kleinderv maar de Hollanders wilden 'er niet van eten. Den 23. wagtten wy des morgens lang naar de //^/V^f» , die beloofd hadden by ons te komen , om ons den weg naai' Fort Anna te A\'3'zen , en ons te helpen ene fchuit van boombafl: te maken , waarmede wy on- ze reis konden voortzetten. Om agt uur kwamen 'er cindelyk djie mans- perfonen. Zy hadden , gelyk gemeenlyk , pekzv/arte en kort geCiedcn hairen, di'oegen ligtgToenc Idecdtjes om de fchouders, en doeken of vel- len, die om de benen en een fluk der dyen gewonden waren. Dog zy hadden nog hoeden , nog mutlen , nog kouden. Twee van hun hadden her bovenfle van het voorhoofd en de wangen vermilioen geverwd. Om den hals hadden zy enen- band, waaraan een zakje op de borft hing, in het welk zy hunne meflèn bewaai'den. Zy beloofden cindelyk om voor der- tig fchellingen ons te geleiden, dog braken weder hiuinc belofte, en gin- gen met enen Engelfchman heen , die hun meerder gaf, zo dat vr^ op ©nze reis gene geleiders vinden konden. Egter bragten zy ons de vyf- tien fchellingen weder , die zy op hand gekregen hadden. Ons laatfte jiagtverblyf was omtrent tien Eng. mylen van Albany af. ^}^^ ':i"d By den laatften en pas geeindigden oorlog waren alle de menfchen naar j". ^^^'\. Jlhany gevlugt, vermits de i^r^Ä/^Å^csi»^^ /F/Wf» alles vcnnoordden "^fa'"'^' of („^ !>; E W Y O Pv K. of gevangen namen wat hun voorkwam , de huizen overal in brand üs- ken, en het geboomte omliieuwen. Dus zag het 'er bedroefd uit toen de menfchen, weder naar hunne woonplaatfen willende keren, gene huizen vonden , en genoodzaakt waren onder fchuinfch tegens malkander gezette planken te flapcn. De Rivier was hier omtrent een musketfchoot breed , en aan beide zyden was het land bebouwd. De oevers waren fteü , en de grond zag 'er bleek uit. Vlier- De ïVeJierfche Vlierboom was veelvuldig op de heuvels , die 'er ge- t»ooni. heel wit van waren , want hy .ftond in vollen bloei. Mocilyk- Wy hadden dezen gan:fchen dag den enen ftroom voor en den ande- heid der ren na aange troffen , allen vol van (lenen , het geen de reis zeer moeilyk *^^* maakte. Het water in de Rivier was helder, niet boven twee ellen diep. Het liep fterk af en bruifchte tegens ons vaartuig. De oever lag vol van keiftenen en grauw zand. De hoogtens beftonden uit aarde , wa- ren verheven enloodregt. Twee musketfchoten omtrent zal de Rivier breed zyn. Het land was hier en daar bebouwd , en hierendaar met bos- fchen bedekt. Kinver. De hoogtens waren vol van rode of witte klaver. Beide de foonen zagen wy dien en de volgende dagen zeer V:eel in de boflchcn. Dus wiil: men niet met zekerheid te bepalen of zy uit Europa overgebragt is , zo als fommigen menen, dan of zy hier al van o.uds is geweeft, hec welk de Wilden ontkennen. De Porcelein wies hier veel op zandgi'on- den ; dog zy was in de moeftuinen een der laftigfte onkruiden. Allengs- kens begonnen nu de menfchen naar hunne woonplaatfen terug te keren , die <le laatfte kryg hen gedwongen had te verlateru De Landhoeven la- gen of aan de Rivier of op de hoger gronden , en zy waren , gelyk in dit Land o-ewoonlyk is , van boomgaarden en grote bouwlanden omringd. Tvluskus- Wy' zagen vele holen van Muskusratten , (*)' gelyk met deoppervlak- ratteu. te van 't water, van de grootte dat 'er ene kleine kat zou kunnen in kiiü- pen. Voor dezelven lagen vele mosfelfchelpen , die de Ratten uitgege- ten hadden, (t) Men vangt ze in vallen, welken men aan 't water fielt, en daar mais of appelen worden in gedaan. B men De Safläfrasbomen waren hier tamelyk talryk, dog klein. Hieren- ° * daar zag men enen Kaiknjeboom. De Cratagus Crus Galli Hond in de fchraalfle gronden, en had lange doornen; zo dat men 'er zeer goede hagen van zou kunnen maken. Wy namen onzen intrek des avonds by enen Boer, die eerft weder op {*) Cajlor Zihethicus Linn. (f^ Dit fchyiit ene nieuwe waarneming te zyn. Ten minlten, LjNNiTïus, BuFFON en Sarrasin beweren dat de Muskusratten alleen van den y^corax , een riet, en andere wortels leven. F. NEW Y O R K. 1749. ^5 •op zyne hoeve gekomen was. Zyn huis was verbrand , dog hy had zyne fchuur behouden. Deze Landhoeve was de laadie van de Provincie New Tork aan den kanc van Kanada., waar de gebouwen nog waren bly- ven ftaan. Verder op behielpen zig de menfchen onder hutten van plan- VVy zetteden den 24. onze reis voort. Het land was aan beide de zyden der Rivier meefl vlak, hierendaar watbergagdg, enbeftondmeeft uit magere denneboflchen. Hierendaar waren koomlanden en weiden, dog het meert was bofch. Op de Rivier hadden wy van Albany af tot halfwege Saratoga den llroom fterk tegen gehad , dus wy vee4 moeite hadden optekomen. Hierna egtcr wierd de Rivier enige £»;^» mylen lang zeer diep en het water ftil. De oevers vraren zeer fteil,. dog niet zeer hoog. De Rivier was omtrent twee musketfchoten breed. Na den middag kreeg zy ene andere rigting. Tot nog toe had zy van 'c noorden naar het zuiden gelopen, en nu liep zy van 't noordnoord- oollen naar het zuidzuidwelten , en fomcyds van 't noordooften naar het zuidweften. Men vindt hier te lande niet vele Mierhopen. Ik weet niet enen eni- Mieren, gen gezien te hebben voor ik aan den Waterval van Koboes kwam. He- den namen wy 'er enigen in de bollchea waar. De Mieren warea van het zelve foort aJs de onzen. (*) De hopen beftonden meeft uic enen vermolmden fteen gelykenden naar Lei, dien men hier vond, hebbende de Mieren niets anders daartoe. De Kaftanjebomen (tonden verfpreid in de bolTchen. Ook vindt men hier wilde Meerbezitn ., dog zeldzaam. En hier was de noor- • •delykfte plaats daar men ze vond. Peen troffen vvy dagelyks in 'c wild aan , dog maar op plaatfen daar het land bebouwd was , of voorheen bebouwd was geweeft. De Hennip wies in 't wild by ou- de planteryen. De bofTchen waren vol van Woudluizen, die ons zeer laftig wa- Woud- ren. De Thuija occidentalls begon men aan den waterkant te zien luiden, waden. Voor dezen had ik ze niet vernomen. De bomen die wy Bomen, langs den oever zagen groeyen waren. Olmen, Berken, witte Dennen, Elzen, Linden, Kornoeljes, rode Willigen en Kaftanjes. De jlmerh^ kaanfche Vlierboom en de vdlde Wyngaarden vertoonden zig maar op zulke plaatfen daar het land een weinig bebouwd was, alszogtenzy beiden het gezelfchap der menfchen. De Linden en de witte Walnootbomea waren het talrykft. De Haagbeuken met opgeblazen zaadhuisjes (*) zag men nu en dan ; dog men vernam nog Waterbeuken nog Waterpopulieren meer. Zwane Aardeekhoomen lieten zig dikw>'ls zien. W* (.) Formica, rufa Linn. (*) Carpinus oflrya Linn, ƒƒ. Deel. J €6 NEW YORK. IF.lden, Samto- Wy ontmoetten op enigen afïtand van Saratoga twee l^merika^ nen in hunne baden fchuitjes. Deze vaartuigen kunnen nauwlyks meer dan een mcnfch voeren. Digt by Saratoga wordt de Rivier wederom ondiep en ftroomt fterk. Het land lag woefl ter oorzake van den oorlog , zynde anders bebouwd. Saratoga is een foort van VefKng gevweft , door de Engelfchen van hout gebouwd tegens de aanvallen der Franfche IViläen , en om als een voormuur voor Jlbany te dienen. Het lag op ene hoogte op de ooft- zyde der Hudfon. Het beftond uit dikke palen van tudchen de twee en drie vadem langte die in den grond geflageii waren , als palidades , digt by malkander, makende een vierkant, elke van welks z>'den omtrent een musketfchoot lang waren. Op de hoeken waren blokhuizen , en binnen de paliflades de barakken, alles van hout. Het is tot in den laatften kryg in wezen en bezet gebleven, tot dat in 't jaar 1747. de Engelfchen zelfs het in brand ftaken, kunnende het daar nier langer tegens de Fran' fchen en de Wilden houden. Want zodra zy maar even by de Veiling kwamen, lagen de laatften in hinderlagen, en namen ze gevangen of fcho- ten ze dood.. Onder andere krygsliften , die men hier gebruikte, wil ik 'er maar ene aanhalen, die my zo wel van Engelfchen als Franfchen^ die 'er by tegenswoordig geweeft zyn , verhaald wierd. Ene party Franfchen en jlmerikanen flopen des nagts in een kreupelbofch , dacnict ver van de Veiling aflag, en verflaken 'er zig in. Des morgens gingen, volgens affpraak , enige Wilden naar dezelve toe , en belpiedden ze. De Engelfchen vuurde uit de verte op hun , en de JVilden hielden zig als of zy geraakt waren , vielen ter aarde , fprongen weder op , gingen een wei- nig , en vielen weder neer. Ruim de helft der bezetting viel daarop uit, om 2e gevangen te nemen ; dog zodra dezen ver genoeg vraren , fpron- gen de Franfchen op, kwamen uit het kreupelhout tulTchen de Veiling en de Engelfchen te voorfchyn , fneden hun den aftogt af, en namen ze gevangen. Nauwlyks hadden die van binnen het Fort den tyd om de poorten toetekrygen. En egter dorllen zy op hunne vyanden niet fchie- ten , uit vrees van hunne eigene ipitsbroeders te treffen ; dog moellen het hartzeer verduren van te zien hoe die door den vyand voor hunne ogen en onder hun gefchut werden weggefleept. Door diergelyke konflgrepen maakten de Franfchen het den Engelfchen binnnen de \^efling zeer moe- de. De afgebrande palidades Honden nog. Het land beneden Saratoga was aan beide de zyden der Riner vlak , en de grond goed. De oevers waren hoog en fleil, en zyn van aar- de. Noordwaards aan zagen wy bofchagtige bergen. De Inwoonders • van dezen oord.waren allen, van ïioUandfchs afkomft, en haatten de En- NEW YORK. i;49. 67 gglCchen geweldig. Den nagc bragten wy door in ene planken hut , door de landlieden opge (lagen. Voor den oorlog \vnren hier verfcheiden' zaagmolens geweefl: , die ZtAgma- grote voordelen hadden aangebragt, dewyl hier veel hout valt. De plan- lens. ken wierden in 't voorjaar als 'er veel water op de Rivier was in vlotten naar Albany en ^'ew Tork gevoerd. Thans zyn zy allen verbrand. Den 25. 's morgens gingen \vy weder op reis de Rivier op. Na ruim ene Eng. myl afgedaan te hebben , kwamen wy by enen vry fter- ken Waterval, die ons een goed deel van den dag werk verfchafte ^ y^'''^'''" eer wy 'er de Kano konden over krygen. Onder den Val was de Rivier zeer diep, hebbende het vallende water den bodem uitgehold. Overal bevond men by de klippen in de Rivier ene grote diepte, foratyds toe boven de vier vaderri, doordien hec water tegens de klippen aanftocende en terug gekaatfl den grond uitholde. Boven den Val wierd de Rivier weer zeer diep, 'er ging weinig ftroom, en by de oevers wierd het wa- ter eensklaps zeer diep. Tot aan het Fort Nicholjen toe waren de beide zyden der Rivier met zware bofichen bewaflèn. Na enige mylen geroeid te hebben kwamen wy op enen anderen nog hoger en moeily- ker Water\'al. Men zag hier vele Reazenpotten (*) by den Val in de rots die dwars Reuzen« in de Rivier lag, en over dewelke het water viel. Nu was de rots meed potten. bloot en droog, hebbende de Rivier in dit jaargetyde maar weinig wa- ters. Sommigen van åtie Reuzenpotten waren rond , anderen langwer- pig. Op den bodem derzelver lagen fteenqes of grof zand m menigte. Enigen waren over 't kruis anderhalve el , anderen kleinder. De diepte was ongelyk, by fommigen vond ik die wel derdehalve el te belopen. Ik konde hier duidelyk zien dat zy door het omdrayen van Henen of zand in het water ontftaan waren. Ons voornemen was geheel tot fbr/ Nicholfon met de Kano te va- De Kano ren , het welk ons zeer gemakkelyk geweeft zou zyn ; dog wy konden verlaten» den bovenften Waterval niet over komen, want de Kano was te zwaar en 'er was zeer weinig water; het liep maar op ene enige plaats over de rots, en op die plaats vns de Aroom te fterk om daar tegen op te arbeiden. Wy waren dan gedwongen de Kano daar te laten , en ons goed door ongebaande bofichen tot Fort Anne op de Rivier de Woodcreek te dra- gen, het welk omtrent een weg is van zeven of agt Ziueedfcbe mylen, zo dat wy in de fterke hitte niet weinig afgemat werden. Op fommige plaatfen was 'er geen ander middel om over de rivieren te geraken, da» I ? gro- _(*) Dit is de woordelyke vertaling van het Zweedfcbe nvoord. Jätte-grytor. Zie de Verhandeling der Zixieedfcbe Maatfcbappy der Wetenfcbafpen voor het jaar 1743'- bl- 122» en hierboven I. D, bl. 54. en 55. 6t N E W Y o R K. grote bomen omtehouwen en 'er die over heen te leggen. Het land dätr wy dezen namiddag doorwandelden was gelyk , zonder bergen en ftenen>. en doorgaans met zwaar geboomte bewafTcn. Overal zag men ene me- nigte omgevallen bomen , dewyl Ag hier niemant van het hout bediende.. Den nagt bragten wy in 't bofch door, zeer gekweld wordende van mug- gen en woudliiizen , en zonder te kvsnnen flapen uit vrees voor de Slan- gen. Den a5. trokken wy fn de vroegte verder door het woud langs de Uudfon. Hier was wel een oude weg die naar Fort Nkholfon ging, dog hy was zo bewallèn dat wy werk hadden hem te ontdekken. Fm Ni- Het Fort Nicholson was ene plaats op de oollzyde å&r Hudfo», shvlfon. daar voorheen ene houte Vefting geftaan had. Wy kwamen 'er een wei- nig voor den middag aan-, en r^ten 'er een wyl uit. Tot het begitv van den laatften oorlog hield zig hierdeOverfteZy^/w op,, voomamelyk om enen fterken handel te dry ven met de pranfche Wilden. Dog in- den oorlog leiden zy zyn huis aan kolen, en ontnamen hem zynen Zoon. De Vefting lag op ene vlakte'^ dog de plaats was nu met hout bewaflèn.. Het Fort werd' in 't jaar 1 709. By gelegenheid van den oorlog met de Franfche» aangelegd, en was zo genoemd naar den toenmaligen dappe-- ren Generaal Nkholfon. Het was veeleer een raägazyn voor hec Fort Jinnt da» ene veiling. Toen in 't jaar 1 7 1 1 . dè aanfläg ter zee der En- gdfchen tegens Kanada mislukte , flaken zy het zelven in brand: De • grond fcheen hier vry goed. De Hudfon flxoomdè hier digt voorby. Vertrek Wat na den middag gingen wy weder op reis. Tot nog toe waren vandaar.wy den oofteroever åox Hudfon gevolgd, en hadden het regt op het noorden aangehouden, dog nu veranderden wy van weg,, nemende dien ooftnoordooft of noordooftwaards aan, dwars door dè boflchen en de woeftenyen heen , om de Rivier IVoodcretk te bereiken , en dus te water naar Fort Frtderk te kunnen komen. Het land dar wy nu doorwandelden was medl vlak en laag. Hiereudåar zag men een beekje, die egter meeft droog waren. Ook zag men enige kleine hoogtens, dog gene bergen of ftenen. Overal was het land met hout bedekt. De bomen ftonden dJgt by malkander, en gaven dus ene trefiêlyke fchadmv. Dog dit genoegen wierd door de ontelbare me- nigtens van mu^en geftoord, waarvan de boflchen vol waren. Men vond hier vele planten, die egter ver- van malkanderen ftonden, by- na- als in onze boflchen daar het vee ze vernield heeft, fchoon hier- noit vee- gcweeft was. De grond lag overal dik met bladeren. Op andere plaatfen wies 'er veel mos. Het aardryk was doorgaans zeer goed, en beftond uit ene dikke tuinaarde, dewelke den planten enen goeden wasdom verrcb^te, Dus fcheen bet een zeer vrugtbaar land NEW YORK. 1749, ^y ce moeten worden als het wel bebouwd werd. Dog men vond hier weinig lopend water. Wy namen ons nagcverblyf in de woefteny by een beekje, op dat wy geen gebrek aan water' zouden hebben, het welk men in dit jaarge- tyde in de bofichen niet overal vond. Dog de muggen, de Pun- chins ea woudluizen plaagden ons zeer. Behalven dat dreef ons de vrees voorde Slangen en nog meer voor de ^tó» den flaap uit de ogen* PuNcinNs , gelyk ze de Hollanden noemen , zyn een klein foort Pun- van muggen, (*) die men hier zeer veel aantreft. Zy zyn zeer klein , <^'-'*"^- en hebben grauwe vleugels met zwarte fpikkeltjes.. Dezen wareiï tienmaal erger dan de grote muggen, want men kende ze wegens. hare kleinte kwalyk zien, men vond ze overal, en zy waren niet bang. Zy veroorzaakten ene pyn ter plaatfe waar zy getloken haddens ds of men zig gebrand had. Des nagts hoorden wy grote bomen van zelven' omvallen,- fchoon hes zo ftil was dat 'er zig geen blad bewoog. Dit. vallen maakte een fchrik- kelyk gekraak in de ftilte.. Den 27. zetteden wy onzen togt in de vroegte voort. Het land bleef Voort- al even als gifteren gelïeld, alleen zagen wy enige heuvels, 's Morgens reis. hoorden wy zeer duidelyk het geluid van enen, Waterval in de Hudfon,. Overal lagen vele bomen,, die door den wind omgefineten of van '"^'Hf^er- Guderdom omgevallen waren. Dog daar waren 'er genen omgehouwen ,."'i^"en'.. dewyl het land niet bewoond is. Deze omgevallene bomen belemden- onzen togt fchrikkelyk , dewyl zy de doorgangen toeftopten , en de; Ratelflangen gedurende de. hette, van den dag zig daai- het. meell onc- , hielden. Om twee uur na den middag:k\^^me^ wy by 't Fort Anne aan. Hec-^"'^ legt aan de Rivier Woodcreek^ die hier by haren oorfprong niet meer '^""^* als een beekje is. Wy bleven hier den gehelen dag en den volgenden , om ene fchuit van baft te laten maken , dewyl wy anders onmogelyk de Rivier af te Fort St.. Freder ie komen konden.. Gelukkig was het ook dat wy hier waren , aangezien een van onze Wegwyzers ziek wierd , en- niet in ftaat geweeft zou. zyn te, voet verder te reizen, en zyn pakkadie te dragen. Was hy nog zieker geworden zo zouden wy htei- hebben moe- ten bly ven, dog dit zouden ons zeer. kwalyk gekomen zyn, nadien wy ons in ene woefteny bevonden', daar wy genen nieuwen voorraad zou- den hebben kmnen krygen , en in , den tyd van drie of vier dagen by gene menfchen konden komen. Nu kon de zieke uitruften en herftellen. By 't Fort Anne vonden wy ene menigte van Muizen van het gemene Ibort. MilTchien zyn dezen wel afkomelingen van die. welken met den., i 3 voer- en) Culex pulicarii. Lirw-., -o NEW Y O R K. voon-aad voor de Bezetting, toen de Veiling nog in wezen was, her- waards gcbragt zyn. Hier Honden enige Appel- en Pruimbomen. Zonder twyffel zynzy hier geplant geworden , toen de Veiling nog in ftaat was. (Olmen. j)^ Amerikaanfche Olmen wieden hier in menigte. Daar z\m twee foonen van. Het ene wordt de Witte Olm genoemd, om dat deboom van binnen wit is. Dit foort was ralryker dan het andere, dat men den Roden Olm noemt, om dat het hout roodagtig is. Van den bail des :Schuiten Witten Olms maakte men de hier gebruikelyke baftfchuiten , om dat die Aan balt, \^^i^ zagter is als die van andere bomen. INIet den fchors van den Hiko- 17 nait men den bad der Olmen t'zamen, en met die van den Roden Olm maakt men de einden van de fchuit digt. Men klopt den ball tus- fchen twee Henen, of by gebrek van die tuITchen twee Hukken houts. Het maken der fchuit nam anderhalven dag weg. Om zulk 'ene fchuic te maken zoekt men enen dikken , hogen , en zo veel als men kan , met weinig takken beladen Olm uit , die enen gladden bafl heeft. Men houwt hem voorzigtig om , om den ba(l niet in 't vallen te befchadigen. Som- migen klimmen op den boom, en fcheiden den bail van den boom af , om hem des te minder te kwetfen. Zo deed onze fchuitemaker dit maal. Men fiiydt met een mes den baft aan de ene zyde des booms regt door , zo lang als men de fchuit maken wiL Aam beide de einden van de ge- maakte fiiede , fnydt men den ball van den ftam af, ten einde hy dus te gemakl<elyker zig afzonderen late. Dan fchilt men den bad van den boom af, zorgdragende dat 'er geen gat in kome. Dit fchillen gaat ge- makkelyk in zyn werk in den tyd dat de boom vol faps is, en in andere jaargetyden legt men den boom voor 't vuur om het affchillen te bevor- deren. Den afgefcheidenen bad fpreidt men op den grond uit, zo dat de binnenzyde naar om laag legt. Om denzelven des te gelyker uitte- fpreiden legt men 'er blokken en Henen op, die hem plat drukken. Dan buigt men de delen die de kanten der fchuit maken moeten voor- zisitig opwaards om het boord te krygen. Omtrent twee ellen van een Haat men Hokken in den grond , volgens de ki-omme lyn , welke de zy- den der fchuit befchryven moeten , om daar mede den baH die 't boord maken moet te onderHeunen. Men buigt dan de zyderi in de gedaante welke de fchuit moet hebben, en dan worden de Hokken digter by malkander of verder van een gezet. Om • de ribben van de fchuit te maken neemt men dikke takken van den Hikory, dewyl dit hout zagt en buigzaam is. Men fnydt die in platte Hukken, enen duinj dik , en buigt ze dan zo als ribben wezen moeten. Vervolgens wor- den zy dwars op den bodem der fchuit gelegd, omtrent een fpan van malkander. De bovenranden van het boord worden van twee dunne Latten gemaakt, Äe men tegens malkander legt, zynde zy plat op NEW YORK. 1749, 71 op de plaats daar zy tegens malkander moeten komen. Tuïïchen de- ze latten lleokt men den bovenden rand van den baft, en nait dien tufichen dezelven met draden van zagten haft of v^rortelen vad. Dog eer dit gefchiedt fteekt men de einden der ribben ook tiis- fchen de latten. Dit gedaan zynde wordt ïdles wel t'zamen genaid. De latten worden naar de kromte die het boord hebben moet gebo- gen, en komen aan het voor en ngtereinde van de fchuit by mal- kander, waar zy zelfs met touwen t'zamen wel vafl: gebonden wor- den. Op dat de fchuic van boven niet te wyd worde, fpant men 'er drie of vier banden over heen van het ene boord tot het andere, omtrent dertig of veertig duim van malkander. Deze banden zyn-^ meefl van Ilikory. Men fteekt ze met de einden digt onder de boord- latten door den baft heen, buigt ze over de latten in de hoogte, en- dan worden zy over het middelfte van de fchuit heen t'zamen met tou-* wen wel vaft gemaakt. Aan de voor en agterftevenen maakt men den bafl: met den aan Hukken geftotenen bad van den Roden Olm , die 'er dan als werk uitziet, digt, dat 'er geen water door kome. Over de ribben in de fchuit legt men andere ftukken baft , om over te gaan , wanc anders zoude men ligt met den voet of anderfins een gat in den dunnen baft van den bodem floten kunnen. Om des te zekerder te zyn , heeft men gaam ene dunne plank of twee om ze op den bodem te leggen. De binnenzyde van den baft komt nu aan de buitenzyde der fchuit, als zyn- de glad , zo dat het vaai'tuig des te ligter door het water loopt. I Iet gaat niet altyd zo Ipoedig met dezen fcheepsbouw, want fomt^'ds gebeurt hetdat ais men den baft van enen boom af gefchild heeft , men 'er of kwade fteken en ga- ten in ontdekt, ofdien zo dun en gebrekkelyk bevindt, datmen'erzynleven^ niet op wagen durft. Dan moet ■ men enen anderen boom zoe- ken. En het gebeurt wel dat men verfcheiden' Olmen fchillen moet voor dat men enen goeden baft bekomt. Dit is ene korte befchryving van dit foort van vaartuigen. Het gene voor ons vervaardigd wierd was zo groot dat 'er vier menfchen met ons goed m konden , het welk nog iets meer bedroeg dan de zwaarte van een menfch. Onder het roeyen met zulke fchuiten moet men alle raogelyke voor- zigtigheid gebruiken , om niet op enen fcherpen tak van enen onder wa- ter leggenden boom of enen paal te ftoten, waardoor, als men watfterk roeide, de halve fchuic zou kunnen fcheuren, het welk in diep water zeer gevaarlyk zyn zoude, vooral als de fchuit nog daarenboven op den tak. of den paal bleef vaftzitten. Ook moet men zeer voorzigtig zyn in het ihftappen van deze gevaarlyke vaartuigen. Men trekt uit voorzorg ge« meenlyk de fchoenen uit, want anders, en vooral als men 'er met encit Jugtigen fprong wilde iu komen, zoude men ligt met de hakken doordeit. ;-2 ^^ E W Y O R K. bodem heen trappen, het welk ook zeer gevaarlyk zyn zoude, voorsJ indien het kwam te gebeuren digt by ene rots , nevens welke het water zeer diep was ; en zulke plaatfen zyn 'er veel op de Rivieren en Meren dezes Lands. Muggen, Nergens hadden wy in Jmerika ZQ veel Muggen (*) gezien als hier. Zy waren zo vinnig op bloed dat wy des nagts geen oog konden toe- iloen , fchoon wy vuur rondom ons heen hadden gemaakt. Ook vond Woud- jnen fjiej. 2eer veel Woudluizen , Q) zelfs meer dan wy nog hadden ont- " ^^"' jnoet. Men was nauwlyks op den grond gaan zitten , of een gantfch heir van dezelven zat op de klederen. Wy leden van dit ongedierte niet minder dan van de Muggen. Zy waren zelfs gevaarlyk , omdat zy in de oren kruipende , zig daar invreten , en 'er bezwaarlyk uittekrygen zyn. Daar zyn voorbeelden dat zy de oren ter dikte ener vuill hebben doen zwellen. Meer hier van kan men vinden in de VerhandeUngen der Kon. Zweedfcbe Maatfcbappy der JFetenfchappen voor het jaar 1754. (t) De fplpperiwill liet zig byna den gehelen nagt aan alle kanten horen. Ook vlogen 'er vele Vuurvliegen door het hout. Fort yin- Fort Anne, waar wy ons thans nedergeflagen hadden, is zo naar me. Koningin Anna genoemd, want in haren tyd diende het tot ene Veiling tegens de Franfcben. Het legt aan de wellzyde der Woodcreek, die hier maar een beekje van enen vadem breedte is, en nu zo ondiep was dat men ze doorwaden kon. Het was even als Saratega en Fort Nicholfott gebouwd. Alles was van hout. Het diende alleenlyk maar tegens ftro- pende partyen. Het lag op ene hoogte, die fchuinfch tegens de Wood- creek afliep. Het land hieromflreeks is ten dele vlak, ten dele bergag- tig, en ten dele moerasfig. De grond is louter aarde; en men vindt niet enen fteen. Het Fort werd door den Generaal Nicholfon in 't jaar 1709. aangelegd, maar in 't jaar 1711. wierd het, evenals Saratoga en Fort I^icholfon^ door de Engelfchen zelven verbrand. Dit gebeur- de met de volgende omftandigheden. In 't jaar 171 1. bedotende En- gelfchen Kanada te water en te land gelykelyk aantetaflen. Ene flerke vloot zeilde de Rivier van St. Laurence op om Ouebec te belegeren, en de Generaal Nicholfon, die zeer voor de onderneming geyverd had, toog met een llerk heir naar Montreal, om die plaats op den zelven tyd aantetaften. Dog een groot deel der vloot had het ongeluk op de Ri- vier fchipbreuk te lyden, en was des gedwongen terug te keren. De Generaal Nicholfon kreeg hiervan tyding, en men raadde heminsgelyks lerugtetrekken. De Kapirien Butter , die Kommandant was van het Fort Mobawk gedurende myn verblyf in Amerika , verhaalde my , dat hy in 't jaar 171 1. zig ook by 't Fort Anni bevonden had, en dat de Ge- .C*) Culix pipiens. (f) ^cari /immcani, (.§) BI. 19. 