VADERLANDSCHE LETTER OEFENINGEN
Edoch, wanneer hy in die omftandigheid maar weder zyn toevlucht tot, de bewuste Pillen nam , verdween deeze onaangenaamheid zeer fpoedig. Allengskens bekwam de Lyder meya een merkelyk opgeruimde geestgefteldheid, en een veel betere kleur van het aangezicht. W anneer men nagaat alle de verfchynfelen van zuur en hardlyvigheid , wordt het meer dan waarfchynelyk, dat eene gebrekkige Galaffcheiding de hoofdoorzaak der kwaale deezes Lyders is geweest. at. de genoemde Pillen, in verbinding met den m | ll TEGEN HET MAAGZUUR. 59 barber, gelyk RICATER zegt, in veele gevallen als een Specificum werken, zulks is my by herhaaling geblee- ken, gelyk onder anderen door de volgende waarnce-. mingen. Een Vrouwsperfoon, ruim dertig jaaren oud, was, al zederd een verloop van drie jaaren tyd, gekweld geweest met Maagpyn, benevens eene langzaame zeer gebrekkige Spysverteering en Maagzwakte, dikwyls verzeld met eene opftopping van afgang » geduurende drie of vier dagen. e gewoone krampftillende middelen, als Costus, Esfen- tia Galbani , Tintura Thebaica, en diergelyke, verminder- den wel de hevigheid der kwaale , doch maar voor een korten tyd. Nadat de Lyderesfe nu veelerhande midde- jen, zonder merkelyk gevolg, gebruikt had , zo liet ik haar °’s morgens en ’s avonds tien van de meergemelde pillen gebruiken. Toen zy daar mede maar veertien dagen lang had dangehouden, verdween haare Maagpyn: terwyl ook de ftoelgang allengskens weeker wierd. ’Er zyn thans al zes maanden verloopen , dat deeze Vrouw geene nieuwe aanvallen haarer kwaale gehad heeft. Ook ver- dwynt haare geheele Cacheétifche gefteldheid: terwyl de doodelyke bleekgeele kleur van het aangezicht met rood- valligheid wordt verwisfeld. „Een vyftigjaarig Mansperfoon. wierd aangetast door hardlyvigheid ; zo dat zyn afgang eindelyk eene asch: graauwe kleur bekwam. Natuurlyk deeden my deeze toevallen eene gebrekkige affcheiding der Galle vermoe- den, welke door eene krampachtige zamentrekking der va« ten fcheen verhinderd te worden. Hierom liet ik hem „ eduurende den tyd van drie weeken , de aangepreezene Pillen gebruiken, °’s morgens en ’s avonds tien, volgens viskar „ met dit gevolg, dat de Lyder ras wederom. eld wierd. WYSGEERIGE AANMERKINGEN OVER DE KOUDE, GE- VOELD OP HOOGE BERGEN EN IN GROOTE DIEP- TEN. DOOR LEONARD EULER. MET EENIGE - OPHELDERINGEN. „Te Prinfesfe van ANHALT DESSAU, Nigt van Er FREDERIK DEN lI, Koning van Pruis/ern , be- » geerde ‚van den Wysgeer Le EULER EGenige re 23 ca 6o AANMERKINGEN OVER DE KOUDE „» fen in de Natuurlyke Wysgeerte.. Deeze begeerte » gaf aanleiding tot de Brieven aan eene Duitfche Prin- s» fes » over de voornaamite onderwerpen daar toe betrek- „ kelyk. Brieven „die in °t Fransch overgezet werden door s» de Heeren CONDORCET En DE LA CROIX, en naar die a Overzetting: eene ae Vertaaling kreegen, van » HENRY HUNTER, D. D. onlangs in Twee Deelen uitge- a geeven 5 verrykt met eenige Aantekeningen , zo die in ss T Parysfche Uitgave voorkwamen, als die hy zelve a vervaardigde, en hem door twee Vrienden werden ter . hand gefteld. Aantekeningen, die niet voor overbodig „> mogen gehouden worden, aangemerkt een verloop van » vier en dertig jaaren, die zints de oorfpronglyke uit- gave verftreeken zyn, niet kon misfen een overvloed s» van nieuwe Waarneemingen en Proeven, ftrekkende s om die zelfs van eenen EULER op te helderen en te s, verbeteren, op te Jeveren. Wy plaatzen uit dit Werk a» °S Wysgeers Aanmerkingen over de Koude, gevoeld op ‚a hooge Bergen en in grovie Diepten, gepaard met de daar » op gemaakte Aantekeningen.” čt + O& He He Het is zeer verbaazend, dat wy denzelfden Graad van Koude voelen in alle Gewesten, naa dat wy tot zekere hoogte zyn opgeklommen, naamlyk die van 24,020 Voe- ten; daar de veranderingen. ten opzigte van de Hette op Aarde , niet alleen in onderfche:dene Lugtttreeken, maat in hetzelfde Jaar, in de verfchillende Jaarfaifoenen „zo zeer merkbaar zyn. Deeze verfcheidenheid, welke plaats grypt by ’s Aard- ryks oppervlakte, wordt ongetwyfeld door de Zon ver- oorzaakt. Het blykt, by den eerft;n opflage , dat de ine vloed der Zonne dezelfde moet weezen boven en bene- den , inzonderheid wanneer wy in aanmerking neemen , dat eene hoogte van 24,000 Voeten, of eene Myl, fchoon vry groot ten onzen opzigte, en zelfs ver boven de hoogte der hoogfte bergtoppen, als een enkel niet is aan te merken, vergeleeken by den afttand der Zonne, op omtrent dertig millioenen mylen berekend (+). - Dit baart , derhalven, eene zwaarigheid van aanbelang , welke wy moeten tragten uit den weg te ruimen. Ten dien ‚ein- (*) Eurea fpreekt altoos van Duitfche Mylen, OP HOOGE BERGEN, ENZ. ót einde maak ik een aanvang met op te merken, dat de ftraalen der Zonne geene hette aan eenige Lichaamen mededeelen , dan aan de zodanige, die ’er geen vryen doorgang aan verleenen. Gy weet, dat de Lichaamen ; doorheen welke wy voorwerpen kunnen befchouwen, den naam draagen van doorfchynhaar en doorzigtbaar, Deeze Lichaamen zyn Glas, Cryftal, Diamant, Water, en ver- fcheide andere vloeibaare ftoffen , fchoon eenige doorzigt- baarder zyn dan andere, Een van deeze doorzigtbaare Lichaamen, aan de Zon blootgefteld, wordt niet in dezelf- de maate verwarmd als een niet doorfchynend Lichaam, Hout, Yzer, en dergelyke. De niet doorzigtbaare Lichaa- men hebben den naam van donkere. Een Brandglas, by voorbeeld , de Zonneftraalen doorlaatende , fteekt donkere Lichaamen in brand, terwyl het Glas zelve niet merkbaar verwarmd wordt. Water, aan de Zon blootgefteld , wordt eenigermaate warm, enkel omdat het niet volko- men doorfchynend is: wanneer wy waarneemen , dat het, in eene groote maate, verwarmd wordt door de Zon op de oevers der rivieren, ontftaat zulks daar uit, dat de bodem, een duister lichaam zynde, verwarmd wordt, door de ftraalen, welke het water doorlaat. Elk ver- warmd Lichaam nu deelt die Hette aan alle lichaamen , daar omheenen, mede; het Water krygt dus Hette van den bodem. Indien het Water vry diep is, zo dat de Zonneftraalen njet tot den bodem kunnen doordringen, heeft het geene merkbaare hette, fchoon de Zon daar op beftendig fchyne. ‚ Naardemaal de Lugt een zeer doorfchynend lichaam is, veel doorfchynender dan Glas of Water, zo volgt, dat dezelve door de Zon niet kan verhit worden; de Lugt laat de Zonneftraalen onbelemmerd door. De Hette, welke wy in de lugt dikwyls gevoelen, wordt aan de- zelve medegedeeld door de donkere Lichaamen, welke de Zonneftraalen verhit hebben; en ware het mogelyk alle deeze Lichaamen uit den weg te ruimen, de Lugt zou naauwlyks eenige verandering in hette of koude onder- aan door de Zonneftraalen; daar aan blootgefteld of niet lootgefteld, zy zou even koud blyven. Maar de Damp- kring is niet geheel doorzigtig; dezelve is zomtyds der- maate met dampen belaaden, dat de doorfchynenheid te Eenemaale verdwynt, en zich alleen een dikke nevel voordoet. Wanneer de Lugt in dien ftaat is, hebben de MENG. 1798, No, 2, E Zon- 62 AANMERKINGEN OVER DE KOUDE Zonneftraalen daar op een kragtiger werkenden invloed, en Hette is ’er het onmiddelyk gevolg van. Maar de dampen ryzen tot geene groote hoogte op; op de hoogte van 24,000 Voeten, en hooger, is de Lugt zo fyn en zo zuiver, dat ze geheel doorfchynend mag hee- ten; en te deezer oorzaake kan de Zon ’er geen onmid- delyke uitwerking op baaren. Deeze Lugt is desgelyks al te verre verwyderd van aardfche Lichaamen , om van dezelve eenige mededeeling van Hette te ontvangen; zy werkt alleen op de digt by liggende. Hier uit zult gy gereedlyk begrypen , dat de Straalen der Zonne geene uitwerking kunnen baaren in Lugtgewes- ten verre boven ’s Aardryks Oppervlakte verheven 5 als mede dat dezelfde Graad van Koude altoos en algemeen moet heerfchen in zulke ftreeken; naardemaal de Zon ’er geen invloed heeft, en de Hette der aardfche lichaamen zo verre niet kan medegedeeld worden. Dit is bykans het geval op de toppen van zeer hoege Bergen, waar a ro veel kouder is dan op vlakten en in va- De Stad Quito, in Peru, ligt bykans onder de Evennagts- lyn; en vormden wy ons oordeel uit de ligging dier Stad op de Globe, wy zouden daar uit opmaaken, dat dezelve geplaagd werd met eene ondraaglyke Hette; de Lugts- gefteltenisfe is ’er nogthans zeer gemaatigd, en verfchilt weinig van die te Parys. —— Quito ligt op eene groote hoogte boven de weezenlyke Oppervlakte der Aarde. Van den Zeeoever na die Stad gaande, klimt men verfcheide dagen agter den anderen opwaards, Die Stad is, derhalven, gebouwd op eene hoogte gelyk aan die onzer hook er. (*) 'Er zyn, nogthans, Wolken boven deeze Bergen, en by- kans in eene zo groote hoeveelheid als boven de vlakten; dit blykt onbetwistbaar uit de Sneeuw, die de hoogstverhevene Bergtoppen bedekte Weinige Natuuronderzoekers, of zy von den zich, by hunne nafpeuringen op hooge Bergen , door Wol- ken verrast. De Hete, welke gevoeld wordt, wanneer zich zulke Wolken vormen, moet bykans geheel en al toegefchree- ven worden aan de doorlaating des Waters, °t welk in de lugt ontbonden was, onder de gedaante van eene elastieke Vloei- ftoffe, tot een vloeibaaren ftaat. De Hette der Zonneftraalen s door de Wolk onderfchept , kan geene verandering te wege brengen in de lugtsgefteltenisfe beneden; als ware dezelve van den grond te rug gekaatst. OP HOOGE BERGEN, ENZ. 63 Bergen, fchoon omringd door andere nog veel hooger, onder den naam van de Cordeliers bekend. —— Deeze laatstgemelde omftandigheid zou eene reden opgeeven, om te, denken , dat de Lugt aldaar zo heet moest weezen als aan de Oppervlakte der Aarde , dewyl dezelve zich aan ` alle kanten met donkere lichaamen omzet vindt, op welke Lichaamen de Zonneftraalen vallen. De tegenwerping is egrond ; en ’er kan geene oplosfing van gegeeven worden an deeze: dat de Lugt te Quito, zeer hoog zynde, ook veel fynder moet weezen, en min zwaarte hebben dan by ons; en de Barometer, die altoos veel laager itaat, bewyst zulks onbetwistbaar. ‚Lugt van zodanig eene hoedanigheid is niet zo vatbaar voor Hette als gewoone Lugt ; dewyl dezelve minder Dampen en andere deelen, die doorgaans in den Dampkring zich onthouden, in zich bevat ; en wy weeten , by onder- vinding , dat de lugt, daar mede belaaden, in evenredigheid vatbaar is voor Hette. Kortlyk moet ik hier nog byvoegen een ander Ver- fchynzel , niet min verbaazend. In zeer diepe Putten , en ‘nog laager, indien het mogelyk was nog dieper te daalen, heeft dezelfde maate van Hette altoos en alge- meen plaats, en bykans om dezelfde reden. Naardemaal de Zonneftraalen alleen haare kragt oefenen op de Op- pervlakte der Aarde , en de Hette, welke zy aldaar ver- wekken, op- en nederwaards mededeelen, is de uitwerking, op groote diepten, bykans onmerkbaar. Op deeze Stellingen des Heeren EULER vinden wy aangemerkt, dat de reden, door hem aangevoerd voor de Koude in de hoogere Gewesten des Dampkrings , zeer aanneemlyk fchynt; doch geene ftrikte proeve kan door- ftaan. Het Licht wordt zeer verzwakt in den doorgan dbor den ea eb en de medegedeelde Hette is, in el val, Harre: aan de hoeveelheid van het ingedron- ene. Het blykt uit eenige vernuftige Proeven, door den Heere BoUGER genomen, dat wy alleen vier vyfde van de ftraalen eener rechtftandig fchynende Zonne ontvan- gen; en wanneer dat Hemellicht den gezigteinder nadert, is de hoeveelheid des lichts, °t welk de Oppervlakte der Aarde raakt, veel kleinder. Dus is dezelve op de hoogte van 20 Gr. een half; op'die van to Gr. een derde; op die van 5 Gr. een achtfte.’ Te deezer oorzaake ayn de Zonne- ftraalen allerfterkst op dé ea ‘van hooge Bergen; want zy ondergaan de grootfte eg als zy Rao 2 ik- 64 AANMERKINGEN OVER DE KOUDE dikke lugt van de laagere Gewesten heen gaan.” Indien de Lugt haare Hette ontving van ’s Aardryks oppervlakte, dan moesten die Landen, welke de grootfte hoeveelheid van Zonnefchyn hebben, de warmfte weezen. De Groot- Brittannifche Eilanden zyn negen maanden van ’t jaar als met wolken omgeeven; en nogthans is onze Lugtsgeftelte- nisfe zagter dan die der Gewesten, op gelyke breedte aan het Vasteland, waar de Hemel doorgaans helder is. De hooeliggende Stad Quito, aan een helfchynende Zon blootgefteld „ geniet eene ia Lugtsgetteltenisfe 5 terwyl de Peruviaanfche Vlakten, bedekt met dikke wol- ken, door Hette verfchroeijen. Moest men de redekaveling van EULER toeftemmen , wy zouden befluiten , dat de toppen der Bergen warmer waren dan derzelver voetftukken. Te zeggen, dat de Lugt, zeer veel verdund , niet vatbaar is voor Hette, is eene zeer vreemde ftelling ; dewyl wy geene zelfftandig- heid kennen, of dezelve is voor verhitting vatbaar. Daar- enboven kan men eene kunstkoude verwekken, die zwaar- der is dan die heerscht in de hoogere Gewesten des Dampkrings. Wy moeten, ter opheldering van dit Verfchynzel, tot andere beginzels onze toevlugt neemen, Het is onver- fchillig , welk gedeelte van de Lugt het eerst de Hette ontvangt ; het uitwerkzel hangt geheel en al af van den aart der verdeeling van dezelve. Indien de Dampkring overal van eene gelyke digtheid ware, de Hette zou dan op alle Hoogten desgelyks dezelfde zyn. Maar, dewyl de digtheid verandert naar de hoogte, wordt de verdee- ling der Hette aangedaan door die omftandigheid, en volgt zekere daaraan beantwoordende Wet. — ’°t Es hier de plaats niet om de beginzels te ontvouwen, op welke dee- ze Theorie gegrond is. Ik vergenoeg my met de opgave van de volgende Tafel der vermindering van Hette op ver- fchillende hoogten. | Hoogte in Voeten, Vermindering van Hette, in Graaden yan FAHRENHEIT, i2 6,000 ó ò A R 245 9,000 e 5 $ . 36 I2,0CO . . ° 53 15,000 « . 66% 18,009 P ” 86: 21CC09 . ' . - 975 De OP HOOGE BERGEN, ENZ. 65 De vermindering der Hette, in de opklimming, is niet volflagen zo groot in uitgebreide Landfchappen; want de meenfchap tusfchen de yldere en digtere deelen des ampkrings is, in dit geval , noodwendig langzaam ; en de Hette, welke voornaamlyk op de oppervlakte gevormd wordt, wordt alleen gedeeltlyk verttrooid. Het is een algemeen misbegrip, te veronderftellen , dat dezelfde Hette, op eene zekere diepte, in elk gedeelte van den Aardbol plaats heeft. De waarheid der zaake is, dat de Hette, oorfpronglyk van de Zon ontleend, zeer traaglyk medegedeeld wordt aan de ftoffe beneden de oppervlakte, die derhalven de veranderingen der Jaarfai- foenen niet gevoelt , maar de gemiddelde gefteldheid van lugtftreeke veele eeuwen behoudt, Van hier de nutheid om de Hette der Bronnen te onderzoeken, welke dezelfde is met de zelf{tandigheden, door welke zy heen vloeijen. — De volgende Tafel ftelt voor oogen de gemiddelde Hette van Plaatzen, waterpas met de Zee, berekend door den beroemden Sterrekundige, den Hoogleeraar MEYER, voor elke vyf Graaden Breedte, Breedte, | Gemiddelde Hette. o ! i ; - 84° k . . hal 83: . à . 025 15 j 80; 20 z 78 25 - . 74i 30 A 7I 35 . 67 49 \ ; 62; 45 e 0] 58 50 S . 53: 55 . . 49 60 à A p 45 65 8 , 41: 70 e . 38 5 Rn è . o% y 85 : ° 32! Door deeze Tafel met de voorgaande te vergelyken, valt het gemaklyk, voor eenige Breedte te ontdekken de hoogte der En van Bevriezing ; of waar de gemiddelde Gefteldheid der Lugt 32° is, IR 5: VER” ` 66 GEWOONTEN EN ZEDEN -~ VERŚCHEIDE WEETENSWAARDIGE BYZONDERHEBEN, BETREFFENDE DE GEWOONTEN EN ZEDEN DER “NOORDER INDIAANEN, AAN DE OEVERS VAN HUDSON's BAAY. Getrokken uit Mr. HEAR- NE's Journey from Prince of Wales’ Fort, on Hudfon's Bay, to the Northern ) | Ocean. B3 de Noorder Indiaanen is het de gewoonte, onder de Mannen, van te worftelen, om eene Vrouwe, op wel- ke zy den zin gezet hebben; en, in gevolge hier van’, gaat de fterkfte Party altoos met den prys ftryken. Een zwak Man, of hy moet een by uitttek goed Jaager’, en wel bemind zyn, wordt het zelden veroorlofd eene Vrouw te houden die een fterker Man zyner opmerkin- ge waardig keurt; want, op een tyd wanneer de Vrou- wen van’deeze fterke Wortftelaars zwaar belaaden zyn met Pelteryen of Leevensmiddelen „ maaken zy geene zwaarigheid om eens anderen Mans Vrouwe van diens zyde af te rukken, en haar een gedeelte van zyn last te doen draagen. Deeze gewoonte grypt ftand by alle hunne Stammen, en brengt een fterken geest van nayver onder de Jongelin- en te wege, die, van hunne kindschheid af, alle ge-- Segenheden waarneemen, om hunne kragten ‘te beproeven, en hunne bedreevenheid in °t worftelen te betoonen. Deeze kunst ftelt hun-ip ftaat om hun Eigendom te befchermen, en wel byzonder hunne Wyvén te vryen van de hand deezer geweldige Roöveren 5 eenigen van welken bykans heel beftaan door het geen hun aanftaat van de zwakkere partyen te ontweldigen , zonder immer eenige wedergave te doen. ‘In de daad, het wordt voor een be- toon van groote edelmoedigheid gehouden, indien zy zich vernederen , an il hoe ongelyke vergoeding ook, te fchenken ; terwyl, over ’t algemeen , mishandeling en befpotting de eenige vergelding is voor het geledene verlies. De wyze, op welke zy de Vrouwen en andere Bezit- tingen anderen ontweldigen, mag naauwlyks den naam var vegten draagen, {choon zulks het ‘voorkomen hebbe van de grootfte beestagtigheid. Ik weet niet dat iemand ooit verminkt werd in deeze ontmoetingen. Het Ee DER NOORDER INDIÄANEN. 67 bedryf beftaat in elkander by het hoofdhair te vat- ten; zelden komt het tot flaan. Het is niet vreemd, dat iemand hunner, vóór het gevegt begint, zyn hair affnydt en zyne ooren vetfimeert. Dit gefchiedt egter in ’t geheim, en het levert zomtyds een belachlyk vertoon op, als men ziet, dat een deezer Partyen met een verwaaten houding te voorfchyn treedt, en rogpt: Waar is hy? Waarom komt hy niet buiten ?” terwyl de ander te voorfchyn komt met een kaal gefchooren kruin en vetbefmeerde ooren, op zyn party aanvalt, hem by de hairen grypt, en, fchobn misfchien een veel fterker Man , welhaast op den grond fmyt, dewyl de ander geen vat aan hem vindt, Het gebeurt egter, by die gelegenheden, niet zelden , dat elk der Partyen Spions hebbe, die op de beweegingen agt geeven, °t geen hun op een gelyker voet in °t tirydperk doet treeden. By gebrek van hair, am daar ín party te vatten, ren zy elkander om den middel, met wyd- uitgeftrekte beenen, en beproeven hunne fterkte, door te zien, wie eerst den anderen onder den voet kan hel- Per gelegenheid dier Worftelpartyen tragten de Om- ftanders nooit zich in het vegten te mengen, Zelfs de eene Broeder biedt den anderen geenen byftand3 of het moet zyn met raadgeeving , welke , daar dit altoos openlyk in ’t veld, geduurende het vegten, gefchiedt, gezegd mag worden voor beide de Partyen even goed te zyn. Het gebeurt zomtyds, dat een deezer Worftelaaren en ander in fterkte overtreft; en, indien eene Vrouw aanleiding tot dit worftelen gegeeven hebbe, is de zwakfte veelal onwillig om haar over te geeven, niettegenftaande hy geheel over- mand zy. In dit geval zyn de bloedverwanten, vrienden en andere omftanders, zomtyds gereed om den zwakften, in het ftryden, te raaden en te beweegen om de zaak op tė geeven ; ten einde hy, door het voortzetten des ftryds; niet befchadigd of verminkt worde, zonder eenige de minfte waarfchynlykheid van in ftaat te zullen weezen tot befcherming van het voorwerp, ten welks dienfte hy zich afflooft. vrede waren met de Vrouwen hun ten deele gevallen 5 want, wanneer een vry groot getal hunner byeen was, liep ’er zelden een dag voorby, of men zag eenige aanftal- te tot gefchillen van deezen aart. Dikwyls was het voor my zeer onaangenaam te zien , dat het voorwérp des ge- ET ) , E 4 {chile 68 GEWOONTEN EN ZEDEN fchils in een Iydlyk ftilzwygen nederzat, haar lot af- wagtende , terwyl haar Paiman en diens Mededinger met elkander om den prys der overwinning ftreeden. Ik werd, in de daad y te meermaalen niet alleen met mede. lyden aangedaan over deeze arme flachtoffers, maar met e grootfte ab baten h wanneer ik zag dat zy ge- wonnen wierden door een Man, by haar doodlyk gehaat. By deeze gelegenheden was haar fmerte, en wederzin om den nieuwen Heer en Meester te volgen, zo groot, dat de zaak in de beestagtigfte onbefchoftheid eindigde; want in het worftelen zag ik te meermaalen de arme Dogters geheel naakt geplukt, en met geweld na haare nieuwe woo- ningen gefleept. — - Op, andere tyden was het aartig genoeg om te zien dat eene ten deezen lande bevallige jon- ge Dogter weggevoerd werd van een Man die haar niet aanftondt; met een traan in °t eene en een vinger op het andere oog : want gewoonte, of kiesheid, indien gy zo wilt, hadt haar geleerd een weinig te veinzen , hoe zeer de fraatsverwisfeling haar ook mogt behaagen. In dit berigt heb ik den naam van jonge Dogters aan de Vrouwen ge- geeven, als daar aan meest voegende; dewyl de voorwer- pen van dusdanige twisten, doorgaans, jonge Vrouwen zyn, en zonder eenige Familie: weinige lieden bekreun- den zich om voor anderer lieden kinderen zich in de bres te ftellen; dit valt flegts in zeer weinige gevallen voor. - Eenige hunner oude lieden, die een naam bekomen heb- ben van wegen hunne veronderftelde bekwaamheid om bezweeringen te doen, hebben grooten invloed om het pe- meen te wederhouden van het pleegen dier ongeregeldhe- den; maar de menschliefde deezer Wyzen ftrekt zich zels den wyder uit dan tot hunne eigene Familien. Tot der- zelver verdediginge zullen zy al hun invloed te werk ftel- len; doch, wanneer hunne eigene Bloedverwanten zich aan het zelfde misdryf fchuldig maaken , ftellen zy zich zelden tusfchenbeiden. Dat partydig gedrag verwekt eeni- ge heimlyke en ook openbaare vyandfchappen; doch de meesten hunner nabuuren worden afgefchrikt door vreeze of bygeloof, om hunne wraak uit te oefenen, en zelfs oneerbiedig van hun te fpreeken, of het moet agter hun rug zyn; een misdryf, waar aan elk Zndiaan in dit Land, zonder uitzondering, zich fchuldig maakt. Niettegenftaande de Noorder Indiaanen zo hebziek zyn, en zo weinig ontzags betoonen voor byzonderen Ee om, DER NOORDER INDIAANEN. | 65 dom , dat zy van elk voordeel, °t welk lichaamstfterkte hun verfchaft, zich bedienen, om hunnen Naasten te be- rooven, niet alleen van hunne Goederen, maar ook van hunne Vrouwen, maaken zy egter, in andere opzigten , het zagtaartigfte Volk uit, °t welk aan de oevers van Hudfon’s Baay gevonden wordt ; want, hoe groot de beledi- gingen of verliezen, hun aangedaan , ook weezen mogen, zy zullen nooit eenige andere wraakneeming, dan het worfte- len, zoeken. at Moord betreft, welke zo gemeen is by alle Stammen der Zuider Indiaanen , van deezen hoort men onder hun zeldzaam. Een Moordenaar wordt ge- fchuwd, en gevloekt. by heel den Stam, en is genoodzaakt herom te zwerven, verzaakt door zyne voorige Vrienden en Bloedverwanten. Ten deezen opzigte mag een Moor- denaar vergeleeken worden by carn, naa dat hy zyn Broes der ABEL hadt doodgeflaagen. De koele en verfmaa- dende bejegening, welke hy ontmoet van allen: die hem kennen , doet hem droefgeestig worden; en hy verlaat nim- mer eene plaats, of allen zeggen: „, Daar gaat de Moor: s» denaar!” ——- De Vrouwen, ’t is waar, ontvangen zomtyds eenen ongelukkigen flag van haare Egtgenooten, wegens wangedrag , °t welk den dood ten gevolge heeft ; maar dit wordt niet gerekend. Dat een Man of Vrouw elkander doodt uit wraak of jaloufy, of om eenige andere reden, is zo zeldzaam , dat ’er weinigen leeven, hier aan fchuldig. ‘Tegenwoordig ken ik ’er geen één, uitge- EEN MATONABBEE, die ooit zich iets dergelyks onder. wondt. Deeze MATONABBEE was een berugt Volksgeleider on- der de Noorder Indiaanen , dien Mr. HEARNE ontmoette by zyne wederkomst aan Prince of Wales’ Fort, en dien. hy naderhand aannam als zyn Gids, op zyne derde Reize na de Copper- Mine Rivier, Deeze Man hadt gewelddaa-. dig eenen anderen Zzdiaan van zyne Vrouwe beroofd, die , eenigen tyd daar naa, haaren Schaaker ontvlood, en zich weder by haaren Man vervoegde. Die ongelukkige Man vervoegde zich naderhand by Mr. HEARNE'’s gezelfchap, op eene plaats, Clowey geheeten. MATONABBEE , gehoord hebbende, dat hy f{maadlyk van hem gefprooken hadt, wegens het gewelddaadig iki, en zyner Vrouwe, be. - floot hem te vermoorden. aadlyk gaf hy hem drie fteeken in den rug, en zou hem afgemaakt hebben; doch werd hierin verhinderd door eene tydige tusfchenkomst. De drie op het eend toegebragte wonden "a niet 5 wl) GEWOONTEN EN ZEDEN doodlyk, Wanneer MATONABBEE, fchryft Mr. HEARNE 4 naa het pleegen van dit fchriklyk misdryf, naar zyne tent wederkeerde, ging hy zo bedaard nederzitten als of ’er niets gebeurd ware ; hy vroeg om water tot het afwasfchen van zyne bf handen en mes, rookte zyn pyp naar gewoonte, ‘en fcheen geheel te vrede; hy vroeg my zelfs s» Of hy niet wel gedaan hadt?” Nogthans was die Man, naar HEARNE’s getuigenis, in alle andere opzigten, van zulk een gezond verftand, en zo menschlyk, dat ik geen reden weet te geeven van zyn bedryf eener zo fchriklyke gruweldaad, dan dat hy zo langen tyd geleefd hadt on» der de Zuider Indiaanen , en daar door hunne bloeddor= ftige en wraakgierige geaartheid overgenomen. eeze laatstgemelde omftandigheid wordt niet aange: voerd om het misdryf van MATONABBEE te* verfchoonen 3 maar om reden te geeven van deeze bykans éénige uit- zondering in het ‘charaâter van Menschlievenheid , . door Mr. HEARNE aan de Noorder Indiaanen toegekend. ’Er is nogthans eene andere. Charaêtertrek in dat van MATONABe BEE , welke de goedkeurende bewondering der Europifthe Schoonen zeker niet zal wegdraagen. Hy fchreef , naar het getuigenis van Mr. HEARNE, alle onze ongelukken, op onze voorige Tochten, toe aan het verkeerde beleid my- ner Gidfen; en het plan °t geen wy volgden, op begeerte van den Gouverneur, om geene Vrouwen met ons te nee- men , was, zyns oordeels, de voornaame oorzaak van alle onze behoeften, die zo veel leeds berokkenden ; ‚‚ want,” zeide hy,» » wanneer alle de Mannen zwaar belaaden sy Zyn , kunnen zy niet jaagen, of reizen van eenige uitge- » ftrektheid afleggen ; en als zy op de jagt wel flaagen, „wie zal de vrugt huns arbeids medeneemen ?” Hy voegde ’er by: „ Via zyn voor den arbeid gefchikt ; ss één haarer kan meer draagen of trekken , dan twee » Mannen. Zy zetten onze tenten op, zy maaken of » vertellen onze kleederén, zy verwarmen ons ’s nagts5 in de daad, het reizen. op eenigen aanmerkelyken afs » ftand , of voor een geruimen tyd, is, in dit land 4 ‚… buiten de hulp der Vrouwen, in al — Hy liet ‘er op volgen: „ De Vrouwen, fchoon zy alle dingen s» doen, worden voor eene kleinigheid onderhouden: wants » daar. zy altoos het eeten gereed maaken, is het aflikken » haarer vingeren, in {chraale tyden , genoeg tot haar lee- » Vensonderhoud.” —— Dit, hoe vreemd het klinke, iš, naar Mr. HEARNE’s aanmerking, eene maar al te waar - Ce DER NOORDER INDIAANEN, -7I befchryving van den ftaat der Vrouwen in deezen oord; althans zo als die zich uiterlyk vertoont; want de Vrou- wen draagen altoos den voorraad, en het is meer dan waaf- fchynlyk dat zy zichzelve helpen , als de Mannen zich niet tegenwoordig bevinden. _Mr. HEARNE ontmoette, in zyn derde Tocht na de Copper-Mine Rivier, eene Tent van Noorder Indiaanen, aan de Noordzyde van de Zhelewey-aza Rivier; van deeze Andiaanen kogt MATONABBEE eene Vrouw, zo dat hy Yer nu niet minder dan zeven hadt; de meeste deezer zouden van wegen derzelver grootte wel Grenadiers heb» ben kunnen weezen. Hy beroemde zich op de grootte en fterkte zyner Wyven , en betuigde meermaalen , dat weinige Vrouwen zwaarder lasten zouden kunnen draagen of trekken dan de zyne; en fchoon zy over °t algemeen een zeer manlyk voorkomen hadden, nogthans gaf hy aan deeze de voorkeuze boven die van een kleinder geftalte en een tederer geftel. In een Land gelyk dit, waar eene Deelgenoote te heb- ben in bovenmaatigen zwaaren arbeid de hoofdbeweeg- reden is der keuze, en de 'zagtere aangenaamheden des Huwelyksleevens alleen in den tweeden rang komen, fchynt zulk eene keuze zeer welgepast. Maar , indien alle Mannen op deeze wyze dagten, wat zou ‘er -dan worden van het meerendeel der Vrouwen, die, over ’t algemeen, kort van geftalte, en meest van een zwakke ge- fteldheid zyn, fchoon niet in den evenredigften of fchoon- ften vorm gegooten ? A | De Vrouwen der Noorder Indiaanen, over ’t algemeen genomen, zyn zo zeer ontbloot van fchoonheid, als eenig Volk, °t welk ik immer zag, fchoon eenige jonge ’er draaglyk wel uit zien; maar de zorg voor het Huisgezin, gevoegd by den beftendigen zwaaren arbeid , maakt dat zy er oud en gerimpeld uitzien eer zy dertig jaaren be- reikt hebben; en verfcheide van de meer gemeene zyn in die jaaren reeds volkomen geneesmiddelen tegen de lief- de en galanterie. Dit, nogthans, maakt die Vrouwen niet min dierbaar en gefchat by derzelver Bezitteren; °t welk eene gelukkige omftandigheid js voor die Vrouwen 5; en een voldingend bewys oplevert , dat ‘er zulk een ding als een beftendige maatftaf van fchoonheid niet beftaat. Vraag een Noorder Indiaan wat eene Schoonheid is? Hy zal u antwoorden , een breed plat aangezigt, kleine oogen, uitfteekende kaakebeenen, drie of vier breede zwar- 72 GEWOONTEN EN ZEDEN zwarte ftreepen over elke wang, een laag voorhoofd, een breede kin, een dikke haakswyze neus, geel vel , -en borften tot den middel nederhangende. Deeze fchoonheden worden grootlyks opgeluisterd, althans veel dierbaarder ge- maakt, wanneer de Bezitfter bekwaam is om alle foorten van Vellen te bereiden, kleederen van dezelve te maaken, en in ftaat om acht of tien Steen (*) te draagen in den eni, of een veel grooter zwaarte in den Winter te è. eeze en andere foortgelyke begaafdheden zyn alle die verlangd en gezogt worden by de Noord Indiaanfche Vrouwen. Wat derzelver geaartheid aanbelangt, des be- kreunen zich de Mannen luttel; want zy hebben de middelen by de hand om de koppigfte en ongewilligfte met zo veel fpoeds te doen gehoorzaamen als de zagt aartigfte en gewilligfte ; het eenig onderfcheid beftaat daar in, dat de een gehoorzaamt uit vreeze, de ander uit volvaardigheid om te dienen; beiden weeten zy dat het geen bevolen is gefchieden moet. Met de daad worden zy alle op een grooten afftand gehouden; en de rang, welken zy in de gevoelens der Mannen bekleeden, kan niet beter gekend worden, dan door waar te neemen de wyze waar op zy zich. door de» zelve laaten bedienen by hunne maaltyden, die Ewropis fche Vrouwen allervernederendst moet voorkomen, fchoon de gewoonte dien last ligt maake voor de Vrouwen wier. lot het is denzelven te moeten draagen. — Hierom= trent ftaat aan te merken, dat, wanneer de Mannen eenig; pon Dier dooden, zy. de Vrouwen altoos uitzenden om et na de tent te brengen.. Daar gebragt zynde, is het openen, ftukken hakken, te droogen hangen, enz. alles het werk der Vrouwen. Moet ’er eenig eeten bereid worden, de Vrouwen doen zulks, en wanneer het gereed is, wordt het zelfs aan de Vrouwen en Dogters van de aanzienlykften niet voorgezet, vóór dat alle de Mannen y zelfs die ín den ftaat van (laaverny zyn, geëeten. hebben, zo veel zy lusten ; en, in fchraale tyden , is het meermaa- len der Vrouwen lot, dat ‘er geen enkele brok overfchiee te, Het is egter natuurlyk te denken dat zy de vryheid gebruiken om zichzelve in ’t heimlyke te helpen; nora i t (*) De Steen, van welken hier gefprooken wordt, is een gei wigt van veertien Ponden zwaar. DER NOORDER, INDIAANEN. 73 dit moet met veel omzigtigheids gefchieden , dewyl de koofdverzamelingen van fpyzen en voorraad, in zulke ty- den, als zaaken van het grootfte belang aangezien en naauwkeurig naagegaan worden; het wegneemen van iets aanmerklyks zou haar aan zwaare ftraffen blootftellen. Indien dit gedaan werd door eene Vrouwe , wier jeugd en onbedreevenheid in huislyke zaaken niet voor haar pleitte, zou het voor altoos haar charaêter bevlekken , en weinigen zouden verkiezen deeze ter Vrouwe te neemen. Dat de Veelwyvery onder -deeze Noorder Indiaanen ftand grypt, behoeft niemand te verwonderen ; als ftroo- kende zo zeer met hunne Leevenswyze, Myns bedunkens heeft geen Volk onder de zon meerder reden voor zulk eene handelwyze. Hunne jaarlykfche Jachttochten , om Pelteryen op te doen, zyn zo verre verwyderd van eenige woonplaats der Europeêren, dat zy de grootfte reizigers in de bekende wereld worden: en dewyl zy geene wa- gens, of fchuiten , hebben ter vervoeringe, is elk goed jaager in de noodzaaklykheid om verfcheide perfoonen te ebben ten zynen byftande, om de Pelteryen naar de ver- blyfplaatzen der Europeaanen te voeren, en de goederen , welke zy in ruiling daar voor ontvangen, te draagen, Geene Lieden in dit Land zyn zo gefchikt tot deezen = arbeid als de Vrouwen ; zy worden van derzelver vroege kindschheid af gewend tot loopen, en het draagen van zwaa- re lasten, als mede tot het verrigten der laagfte bezighe- den 5 zo dat de Mannen, die in {taat zyn om zich drie, vier, vyf, zes of meer , Vrouwen aan te fchaffen, doorgaans in dezelve gehoorzaame en getrouwe Slaavinnen en toege- negene Vrouwen vinden, als mede liefhebbende moeders voor hunne kinderen, Schoon de gewoonte deeze leevenswyze de Vrouwen over °t algemeen gee doet draagen, en hoewel doorgaans de geheele behoefte der Vrouwen fchynt te beftaan in voedzel en kleeding, gebeurt het egter zome tyds dat de Natuur de overhand rygt op de gewoonte, - en de geest der jaloufy zich onder hun vertoont. Daar egter de Man, met zyn hoog gezag, altoos de fcheidsman is, brengt hy de zaak welhaast te regt, {choon zeker niet altoos tot genoegen der Partyen. Mr. HEARNE vermeldt, tot lof der Noorder Indiaan/che Vrouwen, dat ze de zagtaartigfte en deugdzaamfte zyn van alle die by in Noord America aantrof; fchoon zom- mi- 74 GEWOONTEN EN ZEDEN migen, gelyk hy aanmerkt, denken, dat dit meer moet toegefchreeven worden aan hebbelykheid , gewoonte , en vrees voor haare Egtgenooten, dan aan neiging. Het is welbekend , vervolgt hy, dat niemand de Noord In- diaanfche Vrouwen zo wel kan beftuuren als de Noord Indiaanfche Mannen. En wanneer men eenige van dece ze zomtyds vergund heeft in de Vastigheid der Ewropeëren te verblyven, heeft men gemaklyk haar kunnen beweegen om van dit Chara@ter af te wyken; en eenige weinige zyn zo zeer aan ongeregeldheid overgegeeven paden als de Zuider Indiaanfche Vrouwen, die by alle Stammen be- kend ftaan als de meest aan wellust overgegeevene on- der de zonne. In ’t algemeen zyn ẹ, egter, de Moord Indiaanfche Vrouwen zo verre van op de laatstge- melde te gelyken , dat het eene zeldzaamheid is van haar te hooren dat zy zich aan de wellust overe geeven. ’* Moge vreemd fchynen, dat, daar ik de kuischheid der Noord Indiaanfche Vrouwen verhef, ik teffens toe- ftaa, dat het een vry algemeen gebruik is, onder de Man- nen deezes, Lands, eenen nagt by de Vrouw van eenen anderen door te brengen. Maar dit is zo verre van by hun als een misdryf te worden aangemerkt, dat zy het voor een der fterkfte banden van vwriendfchap houden tus- fchen twee Familien; en, in gevalle van den dood van een der Mannen, de ander zich verpligt en gehouden rekent, ‚de Kinderen des overledenen te onderfteunen. — Deeze Volken zyn zo verre van deeze verbintenis als eene en- kele pligtpleeging aan te zien, gelyk de meesten die over den Doop der Kinderen by de Christenen ftaan als Oom en Peet (niettegenftaande zy des de plegtigfte geloften afleggen) naauwlyks ooit aan de volbrenging daar van denken, dat ‘er geen voorbeeld is, dat een Noorder Indi- aan deeze op hem genomene verpligting verzuimt. —= De Zuider Indiaanen zyn, ondanks alle hunne overige flegte hoedanigheden, zeer behulpzaam en lief hebbend omtrent de Weduwen en Kinderen hunner afgeftorvene Vrienden 5 en dewyl hun ftand en leevenswyze hun in ftaat ftelt om meer liefdeblyken te geeven met minder moeilykheids dan de Noorder Indiaanen „ blyven onder hun weinig Weduwen of Kinderen onbezorgd. Schoon de Noorder Indiaanen geene zwaarigheid maa- ken om twee of drie Zusters tot Vrouwen te hebben, ten zelfden tyde, zyn zy nogthans zeer flipt om teen E- DER NOORDER INDIAANEN. 75 hoorlyken afftand in Bloedverwantíchap waar te neemen, ten opzigte van de zodanigen, die zy tot de bovengemel. de gemeenfchap met hunne Vrouwen toelaaten. —— De Zuider Indiaanen zyn min le by die gelegen- heden ; by hun is het geenzins vreemd, dat de eene Broe- der gemeenfchap heeft met eens anders Broeders Vrouw of Dogter. Doch dit wordt in affchuw gehouden by de Noorder Indiaanen. : Mr. HEARNE merkt hier by op, dat de meesten der Zuider Indiaanen , zo wel als de Athapuftow en Nehea- way Stammen, ten deezen opzigte geene zwaarigheid al- toos maaken. ’t Is eene bekende zaak , dat veelen nu en dan gemeenfchap hebben met hunne eigene Moeders, en dikwyls hunne Zusters, ja Dogters, trouwen. Ik heb ’er verfcheidene gekend , die, naa eenigen tyd in dien ftaat met hunne Dogters geleefd te hebben, die aan hunne Zoonen gaven, en alle de Partyen waren hier mede wel te vrede. . In de daad, ondanks de ftrengheid der Lugtftreek in Noord America op deeze hoogte, kan de wellustigheid der Inwoonderen niet overtroffen worden door eenig Oos- tersch Volk, wier weelderige Leevenswyze en koesterende Lugtítreek meer gefchikt fchynt om de dierlyke lusten. op te wekken, dan de ftrenge koude deezer aan de Pool naderende Landftreeken. | Is waar, dat weinigen, die onder de onmiddelyke befcherming der Engelf/chen leeven, ooit hunne Zusters of: Dogters tot Vrouwen neemen 5 °t geen waarfchynlyk moet toegefchreeven worden aan de vrees van hun on- enoegen zich op den halze te zullen laaden; doch het is eene welbekende zaak, dat Bloedfchande maar al te dikwyls onder hun. plaats grypt, fchoon niet zo algemeen als onder de verder af woonende Zndiaanen, CHet Vervolg en Slot hier naa.) PROEr 76 PROEVE, OVER DEN STAAT DER AFHANGLYKHEID PROEVE, OVER DEN STAAT DER AFHANGLYKHEID IN DE ZAMENLEEVINGe (Uit het Engelsch.) een onderwerp is menigvuldiger aangevallen door de zo- danigen, die den oorlog verklaard hebben tegen onge- rymdheid en dwaaling, dan „Afhangiykheid, Deeze heeft men belachen om haare laagheid, deeze beklaagd van wegen haare elende. Men heeft ze vertoond als eene vernedering van het inenschlyk Character , en eene veilftelling van verftandige vermoe gens. En,in weerwil hier van, leert ons de ondervinding, dat >er een flag van menfchen leeft, voor welken een {taat van Afhanglykheid , met de daad, geen ftaat van onheil is; die denzelven, met alle de wisfelingen van teleurftelling , de voor- keuze geeven boven de meer moeilyke en werkzaamer midde- len om rykdommen te verkrygen; die kunnen wagten, buigen en kruipen; die leugens verzinnen, en hooffche betuigingen vol vleitaal uitboezemen, in hoope dat deeze hunne aangewende maeiten beloond zullen worden in eenig gelukkig oogenblik dat zy den luim treffen van den Man wiens gunst zy op die laage wyze zoeken, Ja, welk eene fchande! men vindt Ouders, die hunnen Kinderen lesfen in de Afhanglykheid gee- ven : lesfen , welke nederkomen op geduld onder fmaadiyke bejegening; op een kruipend vertoon, zonder gevoel van ei- gene waarde; op betuigingen van hoogagting , welke zy niet kunnen voelen, en verklaaringen van genegenheid, die zy , in eenig ander geval, zouden verfinaaden. Ik heb hier byzonder op ‘t ooge die Perfooniyke Afhanglyk- heid, of het zich aan één Perfoon onderwerpen, om zyn Fore tuin in de wereld te maaken, Een bedryf, ’t welk men zeer al- gemeen aantreft by de jongere Zoonen van ryke Familien , en zomtyds ook onder andere Familien , wanneer de Ouders zich hebben laaten inneemen met de vertelzeltjes van ryke Erf- dogters, die wegliepen met Jongelingen , welke niets te hunner aanpryzing hadden dan een bevallig uiterlyk voorkomen. Met Afhanglykheid van allerleien’aart moet noodwendig ge- paard gaan eene groote maate van laagheid, gebrek aan waardig« heid van Charaêter , en het aanneemen van hoedanigheden, wel- ke de Afhangeliog niet bezit, of het verwaarloozen van die volmaakingen , welke een beminnelyk Character vormen. In geen geval fteekt dit zo zeer door als in °t geval der Perfoonlyke Afhangelingen, en, overeenkomftig hier mede, vin- deu wy doorgaans, dat het Jongeliugen zyn van een beuzelag- tig IN DE ZAMENLELVING. 27 tig verftand, of listige knaapen. Onderweezen === maar al te dikwyls door hunne Ouders onderweezen, om een uiterlyk vertoon aan te neemen, waar door de Vrouwlyke voorzigtig- heid kan bedroogen worden; en geleerd zich als onwederftan= delyk aan te merken, neemen zy het air van Coquettery aan, >t welk in eene Vrouw niet zeer beminnelyk, en in een Man volftrekt veragtlyk is. Hunne geheele ftudie beftaat in het op-. fchikken van hon perfoon , en al hun zorg befteeden zy om diem opfchik in het gunftigst licht te ftellen, en, by dé voor- deeligfte gelegenheden , te doen pryken. Om de ongelukkige vereeniging van Hovaardy en Armoede, welke door het Bur- gerlyk kleed mogt heen fteeken, te bedekken, bezorgen zyne Vrienden hem eene kleine post in * Leger. De Militaire klee- ding is bevallig, fchiuwerend en in ’t oog loopend, en dus al- tergefchiktst om de bedoelde overwinningen te behaalen, In dee- zervoege toegerust, vervoegen zy zich tot de niets ergs den- kende ryke Erfdogter , en de waakzaame Moeije; en door die oplettenheden te bewyzen , in welker -verkryging geene groote verdienfte fteekt, flaagen zy zomtyds ;-eene liefde ine boezemende, welke zy niet kunnen beantwoorden. Een fchie- lyk en onvoorzigtig voltrokken Huwelyk is het flotbedryf; en, ‘t geen aan de zyde des Mans met bedrog begonnen werd, ein- digt aan de zyde der Vrouwe in teleurftelling. i ` Deeze voorbeelden, nogthans, zyn zeldzaam; de kunftenaaryen van den Perfooniyken Afhangeling worden nu beter begrepen dan eertyds; de Vrouwen zyn door ondervinding wyzer ge- worden ; en hy, die de harten verwagt te veroveren door zyna Perfoonlyke bevalligheid alleen, vindt zich verweezen om met den ydelen blaas van de zegepraal der Coquettery zich voor een tyd te vermaaken, of afgeweezen te worden met maad, om het vermaak te genieten van die bekoorlykheden in een fpiegel te bekyken, welke hy’ dagt dat onwederftandelyk zouden geweest zyn in de oogen eener Schoove. Eenigen, naa hun besten leeftyd befteed te hebben in zulke vrugtlooze najaagingen , moeten ten ‘laatften zich vergenoegen met zich te werpen in de armen van Ouderdom of. Leelykheid, om beftaans wille, en de trots van een oud vel te ftreelen, door de kunftenaaryen „ welke zy te werk ftelden, om de aandoenlykheid eener jeugdi- ge Schoonheid op te wekken. l | “PurcHer was een Jongman van voorbefchreeven ftempel. Zyne Ouders waren ingenomen met zyn fchoone geftalte s en kreegen een afkeer ‘om hem ín den Handel, door hun ge- dreeven; op te brengen. Zy befteedden veel gelds om hem de hoogstmogelyk fatzoenlyke opvoeding te geeveu zo veel gelds zelfs, dat zy hem daar voor in redelyken doene, zouden hebben kunnen nederzetten. Niets viel 'er in te fchry- ven op °t geen kostbaar was, of men vond ‘er zyne Naamte- kening. Zyge Ouders haakten na den dag op welken hy mer MENG. 1798. NO. 2, F „tene „8- PROEVE, OVER DEN STAAT DER AFHANGLYKHEID eene ryke Erfdogter zou doorgaan. Tunbridge en Brighthelm- fione waren de tooneelen van zyn bedryf in den Zomer; en het vrolykst gedeelte van de Hoofdftad verkoos hy ten Win- terverblyf. Hy liet aan een zyner kennisfen het laage beroep zyns Vaders, en kwam te voorfchyn als een Heer van aan- zien. Veelvuldig waren de hartvermeesteringen, welke hy on- dernam , en cen gelukkige uitlag lachte hem toe. Hy danfte vlug en bevallig, en de Schoonen waren niet agterlyk om aan eenen Vreemdeling van zulk een voorkomen ‘de voorkeus te geeven. Maar ruiucneR bevondt welhaast, dat, wanneer hy de eer genooten hadt om zyne Dame op haar plaats te leiden , zyn zegepraal teffens een einde nam. Hy hoopte te flaagen , om dat hy onbekend was; en hy miste in zyne aanflagen, om dat men hem niet kende. — Hy was fchooner en bevalliger dan Lord ***; maar Lord's * * * räng was cen der hoogtte in het Ryk. Hy danfte bevalliger dan Sir GEORGE; maar niemand twyfelde aan Sir GeorGe’s rang en middelen. Naa eenige jaaren vrugtloos poogen op deeze wyze, ging PULCHER buiten 's lands, om Engelfche Schoonheid voor vreemd Geld te koopen; maar in dien handel flaagde hy ongelukkig; terwyl hy _ plannen vormde om eene eeriyke vermeestering te maaken, viel hy in de ftrikken van laage kunftenaary. Overlaaden met ar- moede en veragting , keerde hy na zyn Vaderland terugge , waar de eindelyke belooning. van al zyn oppasfen geen ander was dan de hand eener Vrouwe van een zeer verdagt charaîer , wier Rykdom beftondt in een jaargeld haar leeven lang, en rd leeven zeer veeg ftondt in gevolge van haar voorgaand edrag. 