Geschiedenis van het buddhisme in Indië
De onderdrukking van het geestelijk leven. De meer ontwikkelde onder de soldaten begrepen dat zij door oorlog te voeren groot kwaad zouden doen en besloten daarom het geestelijk leven te omhelzen. Zij verzochten dus in de broederschap der Cakyazonen te worden opgenomen, aan welk verzoek gereedelijk voldaan werd. Toen de legerbevelhebbers vernamen dat verscheidene manschappen vermist werden en wat hiervan de oorzaak was, waren zij woedend en gaven onmiddellijk verslag van het voorgevallene aan de Koning, die op zijn beurt niet draaide met de zaak aan 't oordeel der rechterlijke ambtenaren te onderwerpen. Deze vonden dat men de strengste straffen op de monniken moest toepassen, doch Bimbisara vergenoegde zich met zijn beklag te doen bij de Buddha en als zijn gevoelen te kennen te geven, dat het goed zou zijn indien de Eerwaarden geen soldaat meer in de Orde opnamen. Toen de Koning, na genot van de onvermijdelijke preek, weer vertrokken was, hield de Heer een aanpraak tot de monniken en zeide: Geen soldaat, monniken, mag men het geestelijk leven laten omhelzen. Nog merkwaardiger is het volgende geschiedkundig feit, hetwelk gans leiding gaf dat de toelating van dieren verboden werd. Zekere Naga, vatte een afkeer op voor zijn Naga-natuur en begeerde een mens te worden. Om zijn doel te bereiken liet hij zich onder de zonen Cakyas opnemen, omdat zulks een geschikt middel was om den Naga-aard af te leggen en de menschelijke natuur deelachtig te worden. Op zekeren tijd gebeurde het dat de kloosterbroeder met wie hij dezelfde cel bewoonde in de vroegte opstond en naar buiten ging. De Naga, zich alleen ziende, gaf zich gerust aan den slaap over. Nu is het een eigenaardigheid der Naga's dat zij het vermogen bezitten een menschelijke gestalte aan te nemen, behalve in twee gevallen, namelijk in den slaap en bij de paring; want dan komt hun ware natuur aan den dag. Zodra nu de Naga in slaap gevallen was, werd het geheele klooster van de slang vervuld, zóó zelfs dat de kronkelingen de vensters uitkwamen. Op dit gezicht schrok de monnik, die inmiddels van zijn wandeling teruggekeerd was, allergeweldigst. Hij maakte alarm en de overige monniken kwamen toeschieten om te zien wat er gaande was. Door het rumoer werd de Naga wakker en richtte zich op. Op de vraag wie hij was, verklaarde hij een Naga te zijn, en toen hem naar de reden van zijn handelwijze gevraagd werd, weigerde hij niet, gepast bescheid te geven. De monniken meldden het geval aan den Meester, die aanstonds eene ver- gadering belegde. In de eerste plaats het woord richtende tot den Nâga, zeide hij dat Nâga's niet geschikt zijn om de regelen van geestelijke tucht te volgen, en ried hem tevens aan, voortaan getrouw vier maal in de maand ter kerk te komen, om zoodoende van de Nâga-natuur verlost en der menschelijkheid deelachtig te worden. Diep bedroefd, en met tranen in de oogen en weeklagende, verwijderde zich de Nâga. Toen vatte de Heer wederom het woord op, deelde de bekende physiologische bijzonder- heden omtrent de Nâga’s mede, en besloot met te zeggen dat geen dier ` tot geestelijke mag gewijd worden, en dat, zoo de wijding mocht plaats gehad hebben, zulk een dier moest worden uitgestooten. | De toetreding tot de Orde heet gewoonlijk prawrajyá (Pali pabbajjâ) ; het opnemen van nieuwe leden prawrâjana (Pali pabbâjana). Van de Prawrajyâ pleegt onderscheiden te worden de wijding of Upasampadâ. ' Ten tijde van de opkomst des genootschaps werd er tusschen Prawrajyà en Upasampadà vermoedelijk geen ander onderscheid gemaakt dan wat er in de woorden zelven ligt opgesloten; het eerste toch beteekent het heengaan van huis om een zwervend of ascetisch leven te leiden; het laatste is eenvoudig toetreding. Gelijk uit de legende blijkt, heeft de Heer, straks 1 Deze term is zeldzamer bij de Noordelijken, komt evenwel voor, o. a. Kâranda- 'Wyûha 96. Bij andere gezinten is de meest gebruikte term voor monnikwijdiug díkskd, het meest algemeene woord in ’t Skr. voor inwijding. De Sangha. 25 Na de aanvaarding van het Boeddhavarga, door zijn leer te ontwikkelen de Vijven, voorts Jivas en diens vrienden bekeerd, zodat hij weldra een getal van 60 jongeren om zich heen verzamelde. Deze jongeren doorloopen in ongelooflijk korten tijd de 4 trappen van heiligmaking! en verzoeken den Meester om de Praavrajja en Upasampada te gelijk, waarop dan de Heer antwoordt: "Kom monnik! een goede leer is de Dharma; leid een geestelijken wandel ter overkomend van ellende." Na een tijd komen de monniken die uitgezonden zijn om de leer te verbreiden terug met personen welke de Praavrajja en Upasampada verlangen te ontvangen bij den Boedda; hun wensch is: door deze persoonlijk aan- genomen en gewijd te worden. De Meester komt op de gedachte dat het goed zou zijn, als hij den monniken vergunning gaf de Praavrajja en de Upasampada te doen plaats hebben in de verschillende oorden en landen waar zij werkzaam zijn. Hij deelt den uitslag van zijn overwegingen aan de monniken mede en besluit aldus: Ik vergun u, monniken, dat gij zelf thans in de verschillende oorden en landen de aanname en wijding voltrekt. Die moet op de volgende wijze geschieden: gij moet den kandidaat eerst haar en baard laten afscheren, maken dat hij de monnikskleding aantrekt, het opperkleed over de rechte schouder werpt; den monniken te voet valt, op de hurken nederzit, de gevouwen handen eerbiedig uitstrekt en zodanig opzegt: "Ik neem mijne toevlucht tot den Boedda; ik neem mijne toevlucht tot den Dharma; ik neem mijne toevlucht tot den Sangha, tot driemaal toe." Gij hebt mijn vergunning, om met dit formulier de Praavrajja en Upasampada te doen plaats hebben. Later, zodanig het heet, de Meester zijn besluit, in zooverre als hij bepaalde dat de Upasampadà moest geschieden in een volledige kapittelvergadering en op formeel voorstel. Zelfs in deze verbeterde, defterre vorm is de Upasampadà niets anders dan de plechtige wijding bij de Prawrajya. Veronderstel wij eens het geval dat iemand beneden de 20 jaar de wereld wilde verzaken en zijn begeerte te kennen gaf om geestelijk te worden, dan mocht hij niet gewijd worden, doch de Prawrajya van zijn kant bleef niettemin een feit. Dat men in zulk een geval iemand niet afwees, laat zich begrijpen, en evenzeer dat men de voorlopige aanneming met de naam van Prawrajana bestempelde. Intussen was ook deze soort van aanneming aan zekere voorwaarden gebonden, waarop we later zullen terugkomen. De bekeerlingen uit een andere gezindheid hadden zich aan dezelfde formaliteiten als andere te onderwerpen, en daarenboven een proeftijd van vier maanden door te staan. In een vergadering van het kapittel moet de candidaat zijn wensch om toegelaten te worden voordragen, met de gewone kruiperige formaliteiten, en tot driemaal toe verzoeken dat hem een proeftijd van vier maanden toegestaan worde. Een der monniken, die daartoe de noodzakelijke bekwaamheid bezit, ondersteunt dan het verzoek en stelt voor, de candidaat de gevraagde gunst te verlenen. Ingeval niemand daartegen bezwaren inbrengt, wordt het verzoek toegelaten. Natuurlijk moet de candidaat in zijn proeftijd tonen van goed zedelijk gedrag te zijn en de blijken geven van een ernstige overtuiging. Slechts twee klassen van lieden waren vrijgesteld van een proeftijd, namelijk de vlechtendragende Agnika's of vuuraanbidders, en de leden van ’t geslacht der Câkya's. De Agnika's waren vrijgesteld omdat zij aanhangers waren van de leer der werkheiligheid, de Câkya's, omdat de Buddha aan zijn verwanten een bijzonder voorrecht wilde verleenen. Waarom de eersten bij hun overgang tot een sekte, die juist het tegendeel van werkheiligheid voorstond, geen proeftijd behoefden, is niet rechtduidelijk; vermoedelijk omdat men op de strengheid hunner zedelijke beginselen kon staan maken. De leek Bhanduka bijv. ontving te gelijker tijd de Prawrajya en Upasampada, en het Arhatschap op den koop toe. Dit geschiedde in de dagen van Asoka; Dîpawansa 12, 62 vg. De proeftijd heet parisodana, een term, waarmede men ook een tijdelijke, tot straf opgelegde afzondering aanduidt. Met de pas bekeerden en nieuwelingen moet men niet, zooals vaak gescheelt, de Crâmanera’s verwarren. De Crâmanera is een priesterleerling, een kweekeling, een seminarist, in één woord de copie van de Brahma-cârins der Árya’s, maar hij behoort, strikt genomen, nog niet tot de broederschap. Hij wordt opgeleid om eens monnik te worden, maar is het nog niet; hij mag de voorlezing van ’t Prâtimoksha niet bijwonen, en evenmin het 2de artikel van de Dhutânga's volgen, waaruit blijkt dat hij niet het volledige ordegewaad mocht dragen, wat dan ook tegenwoordig de gewoonte zijn moge. EVEN als de Brahmacarin mag de kweekeling niet vóór zijn achtste jaar Aangenomen worden, en even als de eerste ten minste 42 jaar in de leer Moet geweest zijn om door den doop gewijd te worden tot lid der maatschappij, mag ook de laatste niet vóór zijn 20e jaar door de Upasampadá tot lid van de broederschap gewijd worden. De toelating van den scholier is aan weinig formaliteiten gebonden. Volgens den thans op Ceilon heerschende regel geeft de knaap zijn voor- nemen om den geestelijke stand te kiezen aan een der oudere monniken te kennen. Tot deze komt hij na zich gebaad te hebben en met geschoren hoofd, en verzoekt hem bekleed te worden met het gele kleed dat hij zelf „heeft medegebracht. De priester doet hem het kleed aan en zegt hem het geloofsformulier van drie artikelen voor, of laat het hem opzeggen. Daarop moet de kweekeling de bekende Tien Geboden (Dacacîla) opzeggen en beloven die te willen opvolgen. Er wordt niet gezeggen of men onder het gele kleed de gehele kleedij uit drie stuks, het eigenlijke ordegewaad, moet verstaan. Zoo ja, dan is het gebruik een inkruipsel van later tijd, want de aangehaalde Dhutânga- regel geldt niet voor de kweekelingen. De Tien Geboden werden hen geleerd, maar ze behoefden die niet op te zeggen bij de aanneming. Het is niet volstrekt ongepast, op bovengemelde gronden, te spreken van de Prawrajya eens kweekeling, al is de handeling van 't baard afscheren niet toepasselijk op knapen van acht jaar. Bij de heidense Indiërs is het een gebruik, dat aan knapen in hun 46de of 48e jaar de plechtigheid van 't Godana voltrokken wordt, waaronder men het afscheren van den baard verstaat. Opmerkelijk is het dat de Buddha bij zekere gelegenheid bepaalt dat 'geen knaap beneden de volle 15 jaar tot de Prawrajya mag toegelaten worden', zoodat men onwillekeurig denken moet aan een Buddhistische poging om een of ander voorschrift te hebben dat enige punten van overeenkomst had met het Godana. Wat nu het onderscheid is tusschen de aanneming van een Cramanera en de Prawrajya van een vijftienjarige 'knaap' blijkt niet, doch in China is het niet ongewoon dat de kweekelingen op vijftienjarige leeftijd het hoofd geheel geschoren worden en dat zij daardoor de rechten van een monnik deelachtig worden. Dit laatste is of niet geheel juist uitgedrukt of een inkruipsel van later tijd. De verplichtingen van de kweekeling zijn dezelfde als die van de Brahmacarin: hij moet de strengste ingetogenheid en kuischheid bewaren en om zijn onderhoud bedelen; hij moet niet alleen een vlijtig en ordentlijk leerling, maar ook de onderdanige bediende van zijn meester wezen. Het is daarom verklaarbaar, dat het een monnik verboden is meer dan één Pupel te hebben. Het is onjuist wat Childers Pali Dict. 305 opgeeft, dat de Pupel een lid van den Sangha is, ook dat de laatste een "deacon" zou zijn en de Thera een "priest". Pupel vormt regelmatig en passend eene tegenstelling tot Bhikshu, terwijl Thera een oudere geestelijke is, in tegenstelling tot Anuthera en Nava. Bijv. in Parakkarama-Griyasutra 1, 2, 3; Avikalayana-Griyasutra 1, 19. Of oorspronkelijk niet eene of andere verrichting aan de zijde bedoeld is, behoeft hier niet onderzocht te worden. Mahavira 1, 50; de uitzondering in 51 begrijpen we niet, wegens de uitdrukking "kaak uttepelum"; kaka herinnert aan kadhkapaksha, haarlok aan de slapen van een knaap. Volgens Smith's China, aangehaald bij Hardy E. M. 18. Ook in Tibet kan de Pupel in zijn 16e jaar een zoogenaamde tweede wijding ontvangen; hij moet dan 112 van de 253 artikelen van het Pratimoksha volgen; Koeppen Rel. des B. 2, 265. Mahavira 1, 52, waar als oorzaak van dat verbod een geval van onzedelijkheid wordt De kandidaat moet in de eerste plaats zijn Upâdhyâya kiezen. Dit geschiedt tegenwoordig op Ceilon in de volle vergadering, doch het formulier bepaalt daaromtrent niets. Nadat de Upâdhyâya is gekozen, moet men zich overtuigen of de kandidaat zich reeds voorzien heeft van een bedelpot en de vereiste kleedingstukken. De woordvoerder vraagt: "Is dit uw bedelpot?" - "Ja, Heer." - "Is dit uw mantel?" - "Ja, Heer." - "Is dit uw bovenkleed?" - "Ja, Heer." - "Is dit uw onderkleed?" - "Ja, Heer." Daarop verzoekt de woordvoerder aan de kandidaat zich te verwijderen en op eenige afstand te blijven. Men behoeft niet de toevlucht te nemen tot het verzinnen van onzedelijke en walgelijke vertelsels, om te bevroeden, dat het niet wel past bij de levenswijze van een Cra- man om zich door meer dan één oppasser te laten bedienen. Hoofdzakelijk Mahâ-V. 1, 28, 30, 76, 77. Dit hoofdstuk is uitgegeven door de Heer Dickson in tekst en Engelse vertaling, in Journ. Roy. As. Soc. VII, 1—16 (New ser.); een vroegere uitgave onder de titel Kamma-vâkya, met Latijnse vertaling, is geleverd door Prof. F. Spiegel. Een beschrijving van de plechtigheid is ook te vinden in Bigandet II, 272; Hardy B. M. 44. D. i. leermeester, leidsman, en ook geestelijk superieur; ook is het een titel van de directeur of abt en kloosters, die op Ceilon thans Mahâ-nâyaka genoemd worden. De Upâdhyâya is de voorzitter van de kapittelvergadering. Het gedeelte, door Dickson t. a p. bl 3 medegedeeld, behoort niet tot het formulier, dat natuurlijk met "Hulde aan Buddha" beginnen moet en ook werkelijk begint. Tegen de aanwezigheid van Sramana's en leeken bij de plechtigheid maken de Singhalezen geen bezwaar, hetgeen toont dat zij de voorschriften piet volgen. De woordvoerder in de vergadering moet een monnik zijn die het woord machtig is. Volgens het heerschend gebruik is de woordvoerder de Âcârya, de onderwijzer van de kandidaat; acârya is ook een titel voor de prior van een klooster; doch eigenlijk is de woordvoerder slechts een Karmadevya, ceremoniemeester. Op Ceilon treden er bij de wijding twee “gurus”, gelijk de Heer Dickson ze noemt, op; in Burma, waar men beter op de hoogte is en zich strenger aan de oude gebruiken houdt, is er slechts van één woordvoerder sprake, de karmadevya; zie Bigandet t. a. p. DE SANGHA. staan, en zoodra dit geschied is, deelt hij de vergadering mede dat de candidaat verlangt gewijd te worden onder den hoogwaardige N. N. Voorts verklaart hij, indien de vergadering het oorbaar acht, den candidaat te willen onderrichten, hetgeen hij doet door zich tot dezen te vervoegen en hem te vermanen de zuivere waarheid te bekennen op de volgende vragen: »Lijdt gij aan een dezer kwalen: melaatsch- heid, kropgezwel, lichte melaatschheid, tering, of vallende ziekte?” Na een ontkennend antwoord ontvangen te hebben, gaat hij voort: »Zijt gij een mensch? een man? uw eigen meester? hebt gij geen schulden? zijt gij geen soldaat des konings? hebt gij de toestemming uwer ouders? hebt gij den vollen leeftijd van 20 jaar bereikt? ontbreekt niets aan uwe uit- rusting (nl. pot en kleedij)?” Wanneer de candidaat op al deze vragen een bevredigend antwoord gegeven heeft, moet hij zijn eigen naam en dien zijns Upâdhyâya's opgeven, waarna de woordvoerder terugkeert in ’t midden der vergadering om te verklaren dat hij den candidaat onderricht heeft, en nu, onder goedkeuring van het kapittel, voorstelt, hem nader te roepen. Zoo geschiedt. De candidaat, nader getreden, richt nu tot de vergadering het eerbiedig verzoek, tot driemaal toe, om hem den verlangden graad te verlenen. De woordvoerder herhaalt zijn voorstel, alsmede de vroeger gedane vragen, doch nu aan de vergadering. Daarna verklaart hij dat de candidaat aan alle vereisten voldoet en stelt voor diens wijding onder den hoogwaardige N. N. als superieur door te laten gaan. »Wie er voor is, zwijge; wie er tegen is, spreekt» Is de formule waarin het voorstel vervat is driemaal uitgesproken zonder dat iemand zijn stem daartegen verheft, dan besluit de spreker: »Aangezien de vergadering het stilzwijgen bewaart, moet ik het er voor houden dat het verzoek van den candidaat is toegestaan.» Na afloop hiervan moet de schaduw gemeten worden, het jaargetijde, het uur van den dag en (het nummer van) de vergadering afgekondigd. ' Het eerste volstrekt noodzakelijke als men de wereld verzaakt is: te leven van 't overschot van spijs dat als almoes geschonken wordt, "Uw leven lang! moet gij daarnaar streven en als weelde beschouwen: een maal aan de Congregatie gegeven; een maal bij een bijzondere gelegenheid; een uitnoodiging ter maaltijd; een spijsuitdeeling bij het lot; eten verstrekt eens in de 14 dagen, op de Sabbathdagen en op de eerste van de maand." Het tweede volstrekt noodzakelijke als men de wereld verzaakt is: uit lappen van de straat (of een vuilnishoop) opgeraapt kleederen te dragen. "Uw leven lang moet gij daarnaar streven en als weelde beschouwen: een kleed van linnen, katoen, zijde, wol of enige hennipsoort." Het derde volstrekt noodzakelijke is: te wonen aan den voet van een boom. "Uw leven lang moet gij daarnaar streven; weelde is: een klooster, heiligdom, of tempel (of: paleis, toren), steenen huis of grot." Het vierde volstrekt noodzakelijke is: koepis als geneesmiddel te gebruiken, "uw leven lang moet gij daarnaar streven; weelde is: ghee, boter, olie, honig of suiker." Dit geschiedt tegenwoordig op Ceilon aldus: Eenige burgers, die de monniken wensen te ontmoeten, schrijven ieder hun naam op een blaadje dat als lotje (galdké) dient; al de loten worden in een pot gedaan en ieder geestelijke trekt er een uit; dan gaat ieder naar “thuis van den persoon wiens naam hij getrokken heeft om zijn maal te ontvangen. Addhayoga, waarvan de juiste betekenis onbekend is; het wordt verklaard als een gebouw in den vorm van Garuda, en daar zulk een gebouw uitdrukkelijk een Caitya genoemd wordt, hebben wij het met heiligdom vertaald, Wij zullen het woord nog vaker ontmoeten. Als geneesmiddelen namelijk; want de gezonde monnik mag deze artikelen in 't geheel niet gebruiken. De Sangha komt, waarna hem op 't hart gedrukt wordt dat hij zich wachten moet voor de vier hoofdzonden, in de voege: De gewijde monnik mag geen vleeschelijke gemeenschap hebben met enig vrouwelijk wezen. De monnik die zich hieraan schuldig maakt is geen asceet meer, geen zoon van Câkya. Evenmin als iemand wien het hoofd van den romp is gescheiden kan blijven leven, kan een monnik die deze hoofdzonde bedreven heeft een asceet, een zoon (âkya's meer zijn. Dit kwaad moet u uw leven lang nalaten. De gewijde monnik mag niets wat hem niet gegeven is, al is het slechts een grasspriet, als een dief zich toeëigenen. De monnik die zich hieraan schuldig maakt, is geen asceet meer, geen zoon van Câkya. EVENMIN als een verwelkt blad, van den stengel gerukt, weer groen kan worden, kan een monnik die deze hoofdzonde bedreven heeft een ascet, een zoon Çâkyâ's blijven. Dit kwaad moet gij uw leven lang nalaten. De gewijde monnik mag niet willens en wetens een levend wezen, al is het een mier, van het leven berooven. De monnik die een mensenleven vernietigt, al ware het maar door abortie, is geen ascet, geen zoon Çâkyâ's meer. Evenmin als een rotsblok, eens in tweeën gespleten, kan hersteld worden, kan een monnik die deze hoofdzonde bedreven heeft een ascet, een zoon Çâkyâ's blijven. Dit kwaad moet eu uw leven lang nalaten. De gewijde monnik mag niet snoeven op het bezit van bovenmenselijk vermogen. Indien hij met kwade bedoeling, in strijd met de waarheid, beweert zulk een vermogen te bezitten, is hij geen ascet, een zoon Çâkyâ's blijven. Dit voorschrift is zoo ondubbelzinnig mogelijk, geheel en al in strijd met de gewone Buddhistische phraseologie, alsook met de praktijk, die opzegbaarheid der priestergelofte toestaat. In den tekst staat uitvoeriger: „de monnik die een kwart of iets dat een kwart waard is of meer dan een kwart, zonder dat het hem gegeven is, als een dief zich toeëigent”. De Heer Dickson teekent aan dat een kwart het vierde is van een pagoda (een goudstuk van ongeveer 2 gulden). Dit schijnt zuiver willekeurig; het kan even goed een Indisch pd, d. i. ongeveer 2 cent, zijn. DE SANGHA. meer, geen zoon van Cākyā. Evenmin als een palmboom eens van zijn kruin beroofd, weer kan uitspruiten, kan een monnik die deze hoofdzonde begrepen heeft een asceet, een zoon (Cākyā's) meer zijn. Dit kwaad moet gij uw leven lang nalaten. Op elk dezer lessen laat de jonge geestelijke een plechtig "Ja, Heer" horen, en hiermede is de plechtigheid afgeloopen. De wijding der nonnen geschiedt nagenoeg op dezelfde wijze als die der monniken. In plaats van Upādhyāya heet de voorzitter van het kapittel Pavattinī, d. i. bestuurster. De vragen welke de vrouwelijke kandidaat te beantwoorden heeft zijn talrijker, daar zij vrij moet zijn van de 24 beletselen. Zodra het voorstel om de wijding toe te staan, in de vergadering van nonnen gedaan en goedgekeurd is, moet de aanstaande non zich naar het vergaderde kapittel van monniken begeven, en met de gewone slaafsche eerbiedbetuigingen smeeken dat de rang van non overeenkomstig het besluit van het nonnenkapittel, haar verleend worde. Voorts dezelfde formaliteiten als bij de wijding tot monnik. De beloften welke de nieuw benoemde geestelijke zuster heeft af te leggen verschillen eenigmate van die des monnik, in zooverre als het tweede der vier volstrekt noodzakelijke dingen niet op haar toepasselijk is en zij daarentegen zich voor acht doodzonden wachten moet, namelijk dezelfde vier als boven vermeld en nog vier andere die later bij het Prātimokṣa ter sprake zullen komen. Zeer afwijkend van de oude monnikwijding, thans nog in de Zuidelijke afdeeling der Kerk in zwang, is die welke in de Middeleeuwen in Nepal gebruikelijk was, en Prawrajya genoemd werd. De plechtigheid strekt zich uit over drie dagen en bestaat grootendeels uit symbolische handelingen en eerbewijzen aan heilige voorwerpen en personen; de Buddhistische Tien Geboden en eenige andere formulen ontbreken niet, doch het geheel draagt de onmiskenbare sporen van een andere, mystieke richting, en van sterk gewijzigde denkbeelden omtrent de waarde van het eenvoud. De kleur van de kleeding is in het Zuiden geel, in het Noorden roodachtig. Henri Thsang zegt dat in zijn tijd de kleur afwisselde van geel tot rood; ze moet echter in Voor-Indië gewoonlijk rood zijn geweest, want men vindt de benaming van »roodrokken” (raktapata) meermalen toegepast op Buddhistische monniken en nonnen. Een term die beide kleuren uitdrukt, is kâśāya, taankleurig, dat even als soms ons »bruine pij” in ’t algemeen een monnikskleed aanduidt. We hebben het woord reeds leeren kennen bij de vermelding van ’t Upanayana des Brahmacārins. Behalve de drie vereiste kleedingstukken mogen de monniken en nonnen ook gebruik maken van een regenmantel, varshaṭṭāī (Pali vasikasāṭikā) en een badhemd (Pali udakasāṭikā) die hun door de geloovigen geschonken worden. Daarenboven wordt er nog van een zesde kleedingstuk, het sankacchika, melding gemaakt. Eene eigenaardige plechtigheid is de uitdeeling van kleedingstoffen, welke na afloop van den stillen-tijd plaats heeft, de zoogenaamde uitspreiding van Kathina. Bij die gelegenheid is het gewoonte dat de gelovigen aan de geestelijkheid zekere kleedingstof ten geschenke aanbieden. Het geschenk mag niet anders dan op officiële wijze, in een kapittelvergadering van ten minste 5 personen, in ontvangst genomen worden. De stof moet dan dadelijk door de monniken met behulp van de leeken tot een kleed verwerkt en geel geverwd worden; alles moet binnen 24 uur verricht zijn. Dit gebruik is aan beide afdeelingen der Kerk gemeen en zeer oud, daar men in alle redacties van 't Pratimoksha bepalingen omtrent het Kathina aanfind. Opmerkelijk is het dat dezelfde bijnaam (raktawasana) volgens een der woordenboeken ook gegeven werd aan brahmanen in ’t 4e levensstadium, dus wanneer zij Bhiksus waren; Hemacandra 809; doch raktapata van Buddhisten bij Cankara op Bâdarâyana 2, 2, 35; van nonnen in Kâdambart 234; rakédmbara Sarwadargana-Sangraha 24. Deze kleedingstukken zijn te onderscheiden blijkens Mahâ-W. 8, 15. Vgl. Calla-W. 10, 17, 2, 1; Mahâ-W. 8, 20, 23. Beide Catena 216; Wassiljew B. 85 en 88, waar de opmerking gemaakt wordt, dat Voetbekleeding is voor de monnik als weelderig te beschouwen. Gewoonlijk gaat hij dan ook in Zuidelijker landen barrevoets, al is hem het gebruik van sandalen van één zool, alsook van muilen, door de Buddha veroorloofd geworden. Schoeisels van allerlei aard, stof en kleur, mogelijk en onmogelijk, zijn uitdrukkelijk verboden; dat was noodzakelijk omdat de onvermijdelijke zessen bij deze of gene gelegenheid niet nalieten buitenmodelsch schoeisel te vervaardigen of te laten vervaardigen, minder, schijnt het, om de Meester te ergeren, dan wel om de opstellers der heilige hoeken in staat te stellen te zeggen welk schoeisel met de orthodoxe leer strookt, welk niet. In Nepal waren de sandalen van hout. Het gebruik van zonneschermen is, als algemene regel, de monniken niet geoorloofd. Dat komt omdat in der tijd de leden met een zonnescherm in de hand rondkuirden, als waren zij banjerheeren. Dit wekte zoozeer de verontwaardiging der Awalika's, dat zij jegens zekeren rechtgeloovigen leek hun ergenis over zulk een onvoegzame handeling op de ondubbelzinnigste wijze te kennen gaven. De leek vertelde het aan de Heer, die getrouw aan zijn rol van getrouwe echo der publieke opinie, straks het verbod uitvaardigde: "Gij moet geen zonnescherm dragen, monniken; wie zulks doet maakt zich schuldig aan een overtreding." Intussen vergunde hij later dat men in de kloosters de Kathina-plechtigheid houden, waarbij de vreemden oorsprong reeds daardoor verraadt, dat de bepalingen er voor bij de Buddhisten zeer verward zijn. Dat is alleszins waarschijnlijk, ofschoon men tevens zou mogen vragen welke bepalingen en leerstukken in het Buddhism "al zoo oorspronkelijk" zijn, en wat er al zoo oorspronkelijks in is, behalve juist verwarring. De Noordelijken bezitten een Kathina-Avadana, waarin uiteengezet wordt hoe verdienstelijk het is den geestelijken kleederen en andere benoodigdheden te schenken; Hodgson Ess. 19; vgl. Burnouf Introd. 39. Toen Fa Hian in Indië reisde, was het gewoonte dat na afloop van den stillen-tijd edelen, burgers en brahmanen kleedingstoffen aan de geestelijkheid ten geschenke aanboden. Klaarblijklijk is het Kathina bedoeld; Beal Travels of Fah-Hian 60. SE DE SANGHA. Tuin wandelende een zonnescherm mocht gebruiken, en bij ziekte ook anders. De monniken mogen ook een waaier gebruiken, en een als zoodanig gebruikt palmblad; voorts eenvoudige muggenverdrijvers, uit een pauwenveer bestaande of gemaakt van den wortel van Andropogon muricatus of schors. Met de noodzakelijke plunje maken een bedelnap of pot, een mes, een naald, een gordel en een doorzijger de voorgeschreven benoodigdheden van den asceet uit. De pot wordt soms in een soort net of foedraal gedragen. Gewoonlijk hebben de Singhaleesche geestelijken hem met een koord aan den hals hangen en onder het kleed, zoodat hij alleen voor den dag gehaald wordt bij ’t ontvangen der aalmoezen; dit is een afwijking van de oude gewoonte, want op de beelden is de pot duidelijk zichtbaar. Het mes dient om er haar en baard mee te scheren. Het voorschrift is dat men het haar niet langer mag laten groeien dan twee duim, doch de gewone regel is dat het hoofdhaar en de baard eens in de 14 dagen afgeschoren wordt. Veelal scheren de broeders elkander. De doorzijger is een toestelletje om water te kelen, opdat men bij het drinken geen diertje den dood berookt. Tot de kenmerken van monnikswaardigheid behoort bij de Nepaleezen ook de Khikkhari (Skr. khakkhara), een staf waarvan de knop het figuur van een tempel vertoont. Iets gelijksoortigs is de scepter, die ook als tooverstaf. 2 Van de 'Tala, palmyrapalm; van daar de naam Talapoins, waaronder in Achter-Indië de monniken bekend staan. Vgl. Bigandet t. a. p. 3 Culla-W. 5, 22, vg. 7 > Pátra, Pali patta; ook pinda-pêtra. „The patta is an open-mouthed pot of a truncated spheroidal form”; Bigandet II, 273. 5 Zulk een net, Zhawika, schijnt bepaaldelijk door de als heremiet levende broeders gedragen te zijn; Culla-W. 8, 6. Hardy E. M. 309 spreekt er niet van. 6 DE SANGHA. 39 dient, de Wajra; het is eigenlijk de donderbeitel, het wapen van Indra. ! De Zuidelijken maken van dit heidensch tuig geen gebruik. Daarentegen is de rozenkrans een voorwerp dat men in beide afdeelingen der Kerk weet te waardeeren. Hij is dan ook schier onmisbaar voor den monnik wanneer hij zich in Samâdhi verdiept, om zich te verheffen tot de aetherische gewesten, verre boven 't aardsch gewemel, want feitelijk bestaat de Samâdhi in ’t stil herhalen van bepaalde spreuken. Om de vorderingen die men in zulk eene philosophische oefening maakt met wiskunstige zekerheid te bepalen, is de rozenkrans van groot nut. ? Intussen is het gebruik er van niet beperkt tot de monniken, noch tot de Buddhisten; ze was in 't middeleeuwsche Indië vrij algemeen. Of de eer der uitvinding aan de Indiërs toekomt, is zeer twijfelachtig. Een voorwerp van anderen aard, is de tandenreiniger, eigenlijk een twijgje of stokje welks ééne einde men eerst een weinig plat klopt of kauwt, om het als tandenborsteltje te bezigen. Deze dantakâshtha — zoo heet de tandenreiniger — werd, en wordt nog, algemeen in Indië gebruikt en is van daar door de Buddhisten overgebracht naar andere landen. De aanleiding tot de invoering van Dantakâshtha's onder de broederschap was de volgende. Zekere monniken maakten geen gebruik er van, ten ge- volge waarvan zij een stinkenden adem kregen. Men vertelt de zaak aan den Heer, die terstond vijf nadeelen aan °t niet-gebruiken van tandenreini- gers, en vijf deugden aan ’t gebruik er van verbonden, opsomt en den monniken vergunt zich er van te bedienen. Al wederom maakten de Zessen van die vergunning misbruik. Ze namen zeer lange tandenreinigers en gaven er een kweekeling slaag mede. De Meester vernam het en ver- bood ‘het gebruik van al te lange stokjes; ze mochten niet langer zijn dan 8 duim. 3 1 Hodgson Ess. t. a. p. Wassiljew B. 198. a Bigandet II, 302. > Caulla-W. 5, 81; volgens eene Chineesche bron moet het stokje niet langer dan 12, en miet korter dan 8 duim zijn, en de dikte hebben van de pink; Stan. Julien in Voy. des Kei B. II, 55. 40 DE SANGH A. 2. VASTE VERBLIJVEN IN DEN STILLEN-TIJD. — GEBOUWEN. — KLOOSTERS EN KLUIZEN. — VERGADERZALEN. — STICHTING VAN KERSPELEN. — BEVOLKING DER GEESTELIJKE GESTICHTEN. Onder de asceten waren er die zich vergenoegden met te wonen aan den voet van een boom, op plaatsen waar lijken verbrand werden, of wel geheel in de vrije lucht; andere verkozen het, onder dak te leven; sommige wederom van deze laatsten leefden in hutjes in de wildernis, andere woonden te zamen in een of ander gebouw. In de legende zien wij den Buddha onophoudelijk van ’t een naar ’t ander trekken en treffen ook de dwaalleeraars als kloosterbewoners aan. Voorts weten wij uit een bericht, hetwelk in een der oudste canonieke boeken voorkomt, dat de ketters de gewoonte hadden om in ’t regenseizoen vaste woningplaatsen te betrekken; inderdaad blijkt van elders, uit het wetboek van Gautama, dat de brahmaanse monniken, althans gedurende ’t regenseizoen niet een zwervend leven mogen leiden. Oorspronkelijk zwierven de Shakya-moniken, zoo luidt het officieel verhaal, in alle seizoenen het land rond. Toen de mensen daarover morden en op het voorbeeld der ketters wezen, voelde de Buddha zich genoodzaakt te verordenen dat de monniken gedurende den regentijd een vast verblijf zouden kiezen. Zoo is de geschiedenis van de instelling van den stillen-tijd (Varshika, Pali: Vassa, Sanskriet: Wassa, Wassavasa); een instelling uitdrukkelijk aan de monniken onder de Arya’s voorgeschreven door Gautama den Wijze en ook bij de Shakya’s ingevoerd door Gautama den Buddha. Omtrent den duur van den stillen-tijd was men het in den ouden tijd niet eens; de dogmatische uitdrukking van dit feit is, dat de Heer vergunning gaf tot het houden van eenen langeren en van eenen korteren Vassa; de eerste begon met den dag na volle maan in Ashadha, de laatste een maand later; beide duurden tot vollemaandag van Karttika. DE SANGHA, Ai Bij de Noordelijke Buddhisten van Indië duurde de grote vacante in de 1e eeuw, zooals wij uit de berichten van Hiuen Tsang weten, drie maanden, van ongeveer 20 Juli tot 20 October. Hij zegt daarbij: "Om te gehoorzamen aan de heilige voorschriften van de Buddha betrekken de Indische geestelijken bij het vallen van de regentijd vaste woningen, den vaste dag van de eerste helft der maand Crâwana overeenkomende met den 46% van de maand in China; zij verlaten die den 45de dag van de tweede helft der maand Ácwayuja, overeenkomende met den 15de van de 8ste maand in China." Op Ceilon duurt de stilte-tijd tegenwoordig vier maanden. Het was niet noodig dat de broeders, hetzij in of buiten de regentijd, in grooten getal bij elkaar woonden, want om de halfmaandelijke afkondiging van het Prâtimoksha bij te wonen kon een kapittelvergadering van vier personen volstaan. Op Ceilon plegen de geestelijken juist hun klooster te verlaten bij het begin van de stilte-tijd, om tijdelijke hutten te betrekken. Hoe en waar in de eerste tijden na het ontstaan der secte het meerendeel der broeders gevestigd was, is uit de beschikbare gegevens niet op te maken, doch het is onbetwistbaar dat zelfs de oudste canonieke boeken herhaaldelijk van. weidsche kloosters gewag maken. Alom vermaard waren het Jetavana en de Pûrvârama te Śrāvasti, het een gesticht door den milionair Anāthapindika, het andere door de vrome Vīkāha. We lezen dat een leek in hetzelfde land en omstreeks te zelfde tijd, zekere Udayana, voorzien was ten behoeve der Congregatie een klooster te stichten en de monniken ontbood om de schenking in ontvangst te nemen en voor hem te komen preken. Bij die gelegenheid wordt van het bouwen van kloosters gesproken als van een dagelijks voorkomende zaak. Soms werden zulke gebouwen geschonken aan de geheele Congregatie, zoowel der monniken als der nonnen, soms ook aan meerdere of mindere individuen, tot aan een enkelen kweekeling toe. In verband met kloosters, Vihâra's, worden opgesomd heiligdommen, tempels, stenen huizen, grotten of crypten, cellen, kamers, staatsievertrekken, stookvertrekken, mooi kabinetten, geheimgemak-kabinetten, zuilengangen om te wandelen, recreatiezalen, fonteinen, fonteinkamers, stoven, vijvers, paviljoenen, tuinen, tuinhuizen. In het begin van deze opsomming komen drie of vier soorten van gebouwen voor, wier karakter men niet met nauwkeurigheid kan bepalen, doch ook zonder dat blijft de algemene indruk dat de Indische bouwkunst reeds een hoogen trap van volmaaktheid bereikt had toen het Vinaya-Pitaka werd opgesteld, en, volgens diezelfden canon, reeds in de dagen van den Meester. Bij de benamingen welke meer dan een opvatting toelaten zullen we een oogenblik langer stilstaan. De term ‘Addhayoga is te onduidelijk dan dat men daarin een synoniem zou mogen zien van Stupa, hoe opmerkelijk het ook zijn mag dat de Stupa in de opsomming ontbreekt. Er zou anders wel een reden te vinden, in strijd met de legende, die Anathapindika de eer toekent. Voordat het eerste klooster bestond, hadden de monniken geen vast logement (ganasana, Pali sensana), maar hielden zich op onder boomen, bergen, hopen, grotten, begraafplaatsen, bosvelden, onder de blote hemel, op bossen stroo. Zonder twijfel was zodoos de toestand in het jaar nul. 'Addhbayoga. Prasada, hoog gebouw, paleis, toren, tempel. Vihara, addhayoga, prasada, steenhuis (karmay) en grot (guha) worden elders (Culal-W. 6, 2) genoemd als de vijf soorten van schuilplaats, leger (layana, Pali lena), wier gebruik de Heer aan zijn volgelingen vergunde. In een beschrijving van de koninklijke kloosters in Siam door Mons. Pallegoix (Annales de la propagation de la foi, Janv. 1854; door ons overgenomen uit Koeppen Rel. des B. 379) herkent men ettelijke van de bijzonderheden in de boven gegeven opsomming. #Pour se faire une idée de ces établissements religieux, il faut s’imaginer un vaste terrain sur lequel s’élèvent une vingtaine de belvédères à la Chinoise; plusieurs grandes salles alignées sur les bords du fleuve, un local destiné à la prédication, deux beaux temples, dont l’un sert de sanctuaire à l'idole de Bouddha, l'autre d’oratoire aux Bonzes; deuxhonderd jolige maisonnettes, partie en briques, partie in planken, die zijn de woning van de Talapoins; des étangs, des jardins, een dertigtal van belles pyramides doré, of verhuld met porcelaine (Dagops); een klooster, des masts van vlag, des leeuwen etc.” DE SANGHA, 43 vinden zijn waarom de schrijver van 't aangehaalde stuk het woord Stûpa's opzettelijk vermeden heeft, want de Buddha wordt sprekende ingevoerd, en daar volgens de officiële overlevering zulke gedenkteekenen eerst na de dood des Meesters zijn opgericht, ging het niet wel aan 't a.p. zulk een welbekend woord te gebruiken. Prasada's (tempels of torens) als kerkelijke gebouwen komen reeds in betrekkelijk oude tijden voor. De stichting van den Lohaprasada op Ceilon, waar heden ten dage nog de halfmaandelijke voordracht van het Pratimoksha plaats heeft, wordt toegeschreven aan Koning Dutthagâmani. In Achter-Indië bestempelt men met dit woord, in de uitspraak verbatim tot Prachadi, Prachiadi, torenachtige gebouwen van verschillende verdiepingen, en hoewel de bouwkundigen daarin een wijziging van de Stûpa's herkennen, valt het toch moeilijk, de uiterlijke overeenkomst van den Achter-indische toren, zij het reliektoren, met den Lohaprasada te miskennen. Bedenkt men dat de laatste als huis van de kapittelvergadering dient, dan komt men tot het besluit dat een prasada vrij wel aan ons kerk' beantwoordt; immers ook hierbij denkt men aan den toren. De grotten of crypten in de opsomming vermeld zijn geen natuurlijke grotten, want die laat men niet bouwen. Vermoedelijk zijn er kamers, geheel of gedeeltelijk door menschenhanden in de rots uitgehouwen, bedoeld, zoodanige als men ontdekt heeft te Barabar en Nagajuni in Bihar, het oude Magadha. In zulke grotten zien de deskundigen de eerstelingen van die eigenaardige bouwkunst welke later de beroemde Indische rots-tempels heeft voortgebracht. In het Maleisch is paçcaprâsada een soort van piramide met trappen; in het Agni-Purana wordt gesproken van een bijzondere soort Vishnu-tempel die met paçcaprâsâda, vijf torens of tinnen, voorzien is. Zie Gen. Cunningham, Archaeological Survey I, 45 en diens Corpus Inscriptionum I, 30. DE SANGHA. Ajiwika’s, en derhalve niet aan de Buddhisten, geschonken, maar men mag gerust aannemen dat in diezelfde tijd, dus in de laatste helft der 3de eeuw vóór onze jaartelling, ook de Shakya's van dezen of genen begustiger dergelijke grotten ten gebruike zullen gekregen hebben. Het is zelfs niet onwaarschijnlijk dat er in die dagen ook grote kloosters verrezen. Volgens de oudste Singhaleesche kroniek heeft Açoka niet minder dan 84000 kloosters gesticht. De Noordelijke overlevering heeft een gewijzigde lezing van deze geschiedenis en weet dat Açoka 84000 Stûpa's, één in elke stad van Jambudwipa, liet oprichten; ze kwamen allen in stand op één dag. In deze vertelsels schemert iets door van een overlevering die echt zou kunnen zijn, namelijk deze: dat men eerst onder Acoka begonnen is kloosters en Stûpa's op te richten. Tot een tijdperk onmiddellijk volgende op dat van Ashoka behoort het rotsklooster te Ajanta, waarvan de oudste ondersteld worden (volgens dagtekenen van omstreeks 200 vóór onze jaartelling. Die kloosters, 24 in getal, bevatten onderscheidene cellen. Ze zijn meestal vierkant en worden geschraagd door rijen van zuilen, deels rondom geschaard en het groote middelvertrek van de vleugels scheidende, deels in vier evenwijdige lijnen gerangschikt. In de grootere grotten is de ingang beschut door een veranda, welke in de rots uitgehouwen is, met cellen aan weerszijden; de grote hal neemt de middelste ruimte in, met een klein vertrek erachter, en een heiligdom dat een Buddhabeeld op zijn troon bevat. De eerste vers van het versgebied vertelt dat na het voltooien van het klooster (volgens de tekst: nadat de vorst binnen 3 jaar het (of: een) klooster gemaakt had, liet hij, toen het klooster voltooid was, een godsdienstig feest gedurende een week vieren) Ashoka-Avadana (bij Burnouf Introd. 378; Voy. des Pél. B. I, 138; II, 417; eplaatselijk aangetoond door de Voy. heeten die Stupa's door menschenhanden gemaakt te zijn doch dat wordt weerlegd door de beide andere berichten; de bouwmeesters waren kters of geesten. Vgl. Beal Travels of Fah-Hian 107. 