Seder ha-inot le-tishah be-Av :bim kol ha-tefilot eha-minhagim le-yom zeh ke-minhag Ashkenaz : Ivrit e-Hollandit = Gebeden en Klaagliederen voor den Treurdag von Ab : naar den Nederl. Israël. Ritus : Hebreeuwsch en Nederduitsch : met eene historische inleiding
De p^J^pn DID voor den treurdag van Ab bevat zestig treur- zangen, waaronder 46, wier schrijvers bekend zijn, en 14, wierzamen- stellers ons onbekend zijn gebleven en op wier D)'i^p geen aanduiding of aanwijzing van afkomst tot ons is gekomen. Vierentwintig verschillende namen van schrijvers zijn bij do 46 pIJ^p aange- wezen; wij laten die namen in alphabetische orde hier volgen 1) : 3pjr 12 ürn2K komt voor aan het einde van den treurzang »)X nCi\^ T>t\X p-^ (bl. 226). Welligt is het R. Abraham uit Castria, die als Paitan in de Romeinsche of Rumanische D^")17D voorkomt. TkVD 12 Üni2a, schrijver van de Oï^p : ''dS jIDmO JN'CW (bl. 151), vervaardigd naar aanleiding van de verwoestingen in den jare 4856 1) .»») j)7 «"Tri yrb n^v^ 'o '^ TI teerling geworpen en het oproerige volk de straf des Algeregten medegedeeld: dat het veertig jaren in de woestijn zou zwerven en dolen, tot dat het geheele toen levende geslacht, — zij die Egypte als volwassenen verlaten hadden — zou zijn uitgestorven. Twee mannen, dezelfden die van hun standvastig geloof en ver- trouwen in den Allerhoogste duidelijk hadden blijk gegeven, werden van die algemeene straf uitgesloten. Het was het eerste noodlottige feit, waardoor de negende dag van Ab, de dag van de terugkomst der verspieders, zich onderscheidde, en waarmede de reeks van jammeren, die in den loop van vele eeuwen op dienzelfden dag plaats vonden, werd geopend. Ongeveer tien eeuwen later (A. M. 3338), was het weGrom dezelfde dag, waarop de eerste tempel, door Salomo gesticht, na een bestaan van ruim 400 jaren, aan de vlammen werd prijs gegeven en onze voorouders, van have en erf beroofd, aan de grootste ellende ten prooi, op de vreeselijkste wijze gemarteld, mishandeld, verminkt en gekrenkt, naar Babylonië in ballingschap werden gedreven. Nadat Juda's overschot door eene zeventigjarige beproeving gelouterd en veredeld was, stond de groote Cyrus, door den geest des Algenadigen daartoe opgewekt en aangemoedigd, toe, het land der vaderen weder te betreden en den gedurende al dien tijd woest en verlaten gebleven grond weder te bebouwen, de puinhoopen weg te ruimen en de steden te herbouwen. Zoo verrees, na vele weder- waardigheden en het overwinnen van een tal van moeijelijkheden en tegenspoed, de aan God gewijde tempel \üt de assche. Omstreeks vijf eeuwen iater (A. M. 3828), viel op den treurdag van Ab ten tweeden male de prachtige tempel, die 80 jaren te voren in nog grootere afmetingen en op kostbare wijze door koning Herodes was hersteld, aan de vlammen te prijs, nadat in een langdurigen en bloedigen oorlog, door onze voorouders met zoo veel volharding tegen het overmagtige Romeinsche rijk tot her- overing van hunne verloren zelfstandigheid gevoerd, meer dan een müioen Joden hun leven verloren hadden, en waarna de overigen deels tot slaven verkocht, deels over de geheele aarde verstrooid werden. Ook werd de stad Zion als een akker geploegd. Ruim 50 jaren later had op genoemden dag de verovering van de bergvesting Bether plaats, waarbij wederom ongeveer een half milioen Joden hun leven verloren. Veertien eeuwen later (5252), was op dien dag de termijn ge- ëindigd, door Ferdinand den Katholieken gesteld voor de Joodsche burgers in Spanje tot het omhelzen van het Christendom, of INLEIDING. DE VASTENDAG VAN AB. Wanneer de dag, aan het hoofd dezes genoemd, telken jare nadert, dan gevoelt ieder geloovig Israëliet zijn gemoed beklemd, zijn hart bedrukt ; geen juichtoon wordt in zijne woning gehoord, geen vrcugdestraal verheldert het gelaat. Het is alsof een ieder gevoelt de nadering van een bang, angstvol, smartelijk tijdstip. En waarlijk, de negende dag van Ab, in de geschiedenis van onze voorouders als met bloed aangeteekend, wettigt maar al te zeer de droevige stemming, de treurige neerslagtigheid, waarmede hij door ons wordt tegemoet gezien. De geschiedkundige herinneringen, aan dezen jammervollen dag verbonden, stellen wij ons voor in korte trekken te schetsen, om ons daarna met de hierachter volgende ti-eurzangen en ontboezemin- gen en hunne schrijvers onledig te houden. Toen Israël, onder de leiding van den éénigon en onvergetelijken Mozes, ongeveer twee jaren na den uittogt uit Egypte (A. M. 2448), zich in de woestijn bevond en zich door de zending van eenige vertrouwden naar het beloofde land. trachtte te vergewissen van de ware gesteldheid van dien grond; toen die afgevaardigden, na eene afwezigheid van veertig dagen in het leger teruggekeerd, den stamgenooten en broederen den angst in het hart sloegen door eene schets van de onoverkomelijke bezwaren, aan de verovering des lands verbonden, en dat zelfde volk, hetwelk zoovele door- slaande blijken van de onmiddellijke hulp en bescherming des Almagtigen gedurende die weinige jaren had ondervonden, doof bleef voor de stem van twee der verspieders, die de mogelijkheid van de verovering des lands erkenden, en in het vast vertrouwen op de hulp der Voorzienigheid geen aan- leiding tot teleurstelling, spijt of ontevredenheid vonden; toen nu dat Israël, door spijt en teleurstelling en gebrek aan ver- trouwen in den bijstand des Allerhoogsten, tot openlijk verzet oversloeg en aanstalten maakte om weder naar hot land dor siluvornij van ligchaam en geest terug te keeren; toen werd de hls Druk vau J. B. de Mesqüita. -ITD Geteden en Elaagliederen VOOR DEN TREURDAG VAN AB. NAAR DEN NEDERL. ISRAËL. RITUS. HEBHEEUWSCH en NEDEEDUITSCH. MET EENE HISTORISCHE INLEIDING. Bewerkt door a, l, POLAK EN M. L. VAN AMERIXGEX. Jiei kerkelijke goedkeuring. AMSTERDAM, J. L. JOACHIMSTHAL. 5628-1868. ^ M PLEASE DO NOT REMOVE CARDS OR SLIPS FROM THIS POCKET UNIVERSITY OF TORONTO LIBRARY. 