VADERLANDSCHE LETTER OEFENINGEN
eenige baat te zuilen hebber, van een reisje nasSchotland , en daar den Zomer te flyten: dit deedt һу in ’t Jaar- MDCCLXXX ; den meesten tyd te Edinburg, doorbten= gende. Waarfchynlyk hadt hy ten oogmerk, die Stad tot gyne beftendige woonplaats te verkiezen. Wat hiet van zyn шоре , hy vondt zo veel genoegen in eene Stad, waar. hy een gedeelte zyner jeugdige jaaren реПеесеп hadt, en ` in de agting, hem door zyne Vrienden betoond, dat hy ‘er een huis kogt, om het volgend Voorjaar weder der- waarde te trekken. In den Herfst des gemelden Jaars ‚ te Lone VI. DEEL. MENGELW. МО» IIe, LI de? 49ÓLEEVENSCEVALLEN. EN CHARACTER VAN JOHN PRINGLE. den terug keerende, maakte: һу {chikkingen- om dit onte werp uit te voeren.. Na beftelling gemaakt te hebben over "ч grootfte gedeelte zyner Boekerye ,-verkogt hy туп hnis їп Pall- Mall, in April MDCCLXXXI, en vertrok, weinig dagen daarna, na Adinburg. Ну werd daar door lieden van allerlei rang met alle tekenen van: onderfcheiding ont- vangen. Doch Edinburg was, ор dan duur, voor hem, niet jr geen het селу geweest was.. De. leevendigheid van geest, die, in de dagen der jeugd, zo veel bekoore-. Iykheids verfpreidt op alle voorwerpen , welke ons om- ringen, was vefvloogen. Veelen, indien niet de meeste zyner oude Vrienden en Tydgemooten waren dood ; en fchoon zommigen hunner nog leefden, zy konden niet za- men komen met die zelfde {terkte van gefteltenisfe, die zelfde drift tot nafpeuring, en. die zelfde bemoedigende hoope, welke: hun v ds eigen was En bezielde. De (er? Mannen van i kenheid gesonden hem. de opre tekenen van hoogagtings doch °С was te laat voor hem, om nieuwe Vriendfchapsverbintenisfen aan te gaan. Hy vondt desgelyks de te Edinburg te Scherp en te koud voor zyne gefteltenisfe , die reeds lang zeer aandoenlyk с geweest. was voor het weer. Zeng toeneemen« de zwakheden vergrootten al dít leed, en °t zelve werd misfchieg vermeerderd door die rustloosheid van geest, die, by lichaamsongemakken , ons altoos baat doet ver- hoo van plaatsveranderiug. Hy befloot, derhatven, weder na Londen te keeren, waar hy in ’t begin van Sep- “Бет punere Edinburg geheel vaarwel zeide verzogt ‚ Eer PRINGLE g geheel v zeide , hy zyn Vriend, Dr. JoHN норе, tien Deelen m Folio, behelzende gefchreevene Genees- en Natuurkundige Waar- neemingen, aan het Koninglyk Collegie van Geneesheeren , ten gefchenke aan te bieden. Dit gefchenk werd gedaan onder twee voorwaarden: voor eerst, дас де Waarnee- mingen noBit in openbaaren druk uitgegeeven, en, onder geen voorwendzel, hoe genaamd, uit de Roekery geleend zouden worden. Op eene Vergadering van het Collegie, toen belegd, aanvaardde men, met de uiterfte dankbaar- heid ‚het gefchenk van PRINGLE „en nam een befluie , over eenkomftig met de voorwaarden, op welke het werd aan- gebooden. Hy was op denzelfden tyd bezig, met het vervaardigen van twee andere Boekdeelen , ош aan de Uni- verfiteit gefchonken te worden, behelzende de Voorfchrif- ten, waar toe hy in ue Aantekeningen wees. (Het Vervolg en Se by de naaste gelegenheid.) BREED- VERSLAG VAN HET UITBINDE ;, ENZ. VAN CAPT/ COOK. 497 | . Weg 4 BREEDVDERIG VERSLAG VAN HET UITEINDE DES GROOTEN ZBEEMANS ЕМ LANDONFOEKKERS , CAPITEIN . JAMES COOK, Е. К, S.. NEVENS БЕМІСЕ BYZONDERHKEe DEN ,' ZYN LEEVEN EN CHARACTER BETREF- . FENDE. Door CAPYTEIN KING. D Me den aanvang van ons Usittrekzel der Reize, door » de Capiteins COOK, CLERKE en GORE, na den Stil se den Oceaan. (*), °t geen wy, in volgende Stukjes zul. aa len voortzetten, hebben wy, in eene Aantekening , оп- » ze Leepérs geweezen tot ken Leevensberigt van den bee. s, гоетаеп Zeeman en Landontdekker , Capitein JAMRS соок, an naar de beste Ee opgemaakt „en gevoegd ш het Lide » Deels ade Stuk, Ы. 25g , onzer Algemeene Vaderlandfche. ss Letteroefeningen; doch dewyl de omftandigheden zyns » ontydige Doods daar in zeer kort worden opgegeeven, sa еп deezé verfcheide weetenswaardige byzonderheden be- „ helzen, die wy aantreffen in het breeder Verflag van s Capitein Kine, in gemelde Reis, kunnen wy niet na- ээ laaten, hier aan, tusfchen beiden ,eene plaats in te rui- an men, als mede aan de Leevensbyzonderheden en Cha- sn Faétertrekken , доог dien Vriend des ongclukkigen , doch aa Onfterflyken , Zeehelds opgegeëven.” EN r e + я + + + Capiteih соок hadt, na eenen langen en: vriendvertrouw- lyken ommegang met de Inweonderen van'Owkyhee, dat Eiland , op den vierden vanFebruäry.des ЈанъМОССІ ХХІХ, verlaaten; voor zyn weggaan verfcheide Һеелуке gefchen= ken - ontvangen hebbende . ап TERREEOBOO, hunnen Ko- mng. Nogthans vondt hy. zicli genoodzaakt, ор den elf den dier maand derwaards weder te keeren, (dewyl de Voormast van de Refolution , ‘door -zwaare rukwindeu red- loos geworden was,) еп, als voorheen, het anker te wer- реп in de Karakaooa Baay, aan de Westzyde van het Bi- land (+); | (0 Naar- (*) Zie hier boven, bl. 398. СР) Deeze Baay is omtrent eene myl diep, en wordt be- Paald door twee age hoeken lands, een БАЁ туї van e'kan- der gelegen, Zuid. Zuid-Oost; en Noord. Noord. West ven, el. , a alle 498. .VERSLAG, VAN HET-UITBINDE , ENZ. - Naardemaal het herftellen van de Voormast cenigen tyd vereischte , werd de тосе] tot Starrekuhdige Waarmee- mingen aan land gebragt, en de tenten opgeregt op de Morai (*) of Begraafplaats, waar. men eene wagt van een Corporaal en zes Zeefoklaaten zette. De vriendlyke ver. ftandhouding werd vernieuwd met de Priesters, die , tor meerder veiligheid der werklieden en hunner gereedíchap- pen, de plaats waar de Mast lag tabooden (t); гуѕјеѕ ronds- om dezelve fteekende , als voorheen. Dan, niettegenfts: de dit vriendelyk gedrag der Priesteren, verwonderde het. ons ten hoogften , dat, wanneer de Schepen ten anker kwamen, de ontmoeting zo zeer verfchilde, van die by onze eerfte aankomst; geen geroep, geen gejuich, geen woeling; de Baay was eenzaam, alleen roeide "er hier en daar eene Canoe als ter fluik „langs de kust. Deeze ver. denkingbaarende omftandigheden gaven gelegenheid Ge А ` < vee kander liggende. Ор de Noorderpunt , die plat ев dor is, vindt men het Dorp Kewrowa; en, in het diepst van de Baay, digt by сеп bosch van groote Cocusnooten-boomen ‚ een ander veel rooter Dorp, Kakoog. geheeten : tusfchen. deezen loopt ecn ooge rotzige hoogte, ontoeganglyk van den Zeeoever. Aan de Zuidzyde heeft de kust , omtrent eene myl landwaards in, een ruw voorkomen; dan verder ор, гуѕг het land allengskens, en is overdekt met wel aangekweekte Plantadien en Bosíchen van Cocusnooten-baomen; hier 2ур de Inwponders in grooten getale verfpreid. De oever, rondsom de Baay, is bezet met zwarte karaal-rotzen, die het landen, by (eet weer, zeer ge- vaarlyk maaken ; uitgezonderd by bet Dorp Kaákoos, waar eene zandige oever is, met een Morai of Begraafplaats аап het ee- ne, en een klein Wel van versch water aan het andere einde. Hier lagen zy аап de Noordzyde , omtrent een vierde van een ту! van ’t Strand, hebbende Kewrowa ten Noordwesten. — Deeze breede. Plaatsbefchryving dient tot beter begrip des vol- genden Verhaals. | (*) Deeze Morai lag өр de Zuidzyde ven den оёсег te Kas- kooa, 't was een- vierkanten fteentapel , omtrent 120 voeten lang „zestig voeten breed en twee- еп dertig voeten hoog. De top was plat, en omringd met een houten hek, aan "tr welke. de bekkeneelen hingen van de gevangenen, geofferd by den dood der Hoofden. (+) Din is eene foort van Godsdienftig verbot, ingevolge van ’t zelve, zou geen der Inboorelingen het waagen, іп de Taboode Plaats te komen , eer zy daartoe vryheid. verworven - hadden. е VAN САРТ. СООК. 499 ‘veelvuldige gisfingen,: dan welke deezen ook mogten wee- Zen, alles ging ор den ouden geruster, voêt , tot op den ‘dertienden "e namiddags. Omtrent het vallen van den avond, verhaâlt Capitein KING, berigtte my de Officier „die het volk „т geen water voor de Discovery haalde, gebondt, dat verfcheide Hoof- den Бу elkander kwamen aan de waterplaats еп de Inboo- relingen, door hem gelruurd om de Scheepslieden in het vullen der watervaten te helpên, wegdreeven. Hy ver,. klaarde my teffens, dat hım gedrag hem zeêr verdagt Scheen, еп dat zy voorhadden hem verdere hindernisfen toe te brengen. Ор zyn verzoek gaf ik hem een Zeefol- daat ü ede, doch alleen met zyn zydgeweer. Weldra keer- de de Officier weder, en op zyn berigt, dat de Eilanders zich van fteenen voorzien hadden, еп zich vry ontrustend aanftelden , ging ík zelve aan land, vergezeld van een Zee- foldaat met zyn fnaphaan. ‘Ons ziendé naderen , wierpen zy de opgevatte fteenen weg, еп, op myn fpreeken met ` eenigen der Hoofden „меті de hoop Volks weggedreeven , en 2у „die het verkoozen , werden toegelaaten te helpen іп het vullen der watervaren. De `гаакеп daar in rust gebra hebbende, vervoegde ik ту by Capitein cook , die met de Pynas зап land kwam. Ik verhaalde hem °t gebeurde: en hy beval my, om, ingevalle zy met fteenen begonnen t werpen „ zich ongefchikt te gedraagen, terftond me een kogel op de misdaadigen los te branden. Ik belastte den Corporaal, de fnaphaanen aan hiet wagthuisje met een kogel , in ftede van hagel, te laaden, | - Kort na ons wederkeeren па de tenten, werden wy ont- rust door een aanhoudend fchieten met {naphaanen , uit de Discovery; wy zagen dat dit gemunt was ор een Ca- noe, met alle haast na ftrand тееп, еп nagezet door ‘eene onzer kleine Booten. Wy ftelden terftond vast, dat die fchieten ‘het gevolg was van eenig diefftal. Capitein coor beval my hem te volgen, met een gewapend Zeefol- daat, om deeze lieden, ware het mogelyk, te vatten, als zy aan ftrand kwámen. Wy liepen, diensvolgens, па de laats, waar wy dagten dat de Canoe zou landen, doch bereikten de te laat; het Volk was "er uit, en hadt, voor ónze komst, zich in het land weeten weg te pakken. Wy wisten toen niet, dat de goederen reeds weder ges geeven уупгеп: еп dewyl wy her: waarfchynlyk oordeelden ; uit de eerst waargenomene omftandigheden, -dat ze van aangelegenheid mogten weczen , wilden wy onze hoop, 3 om 500 VERHAAL VAN HET UITEINDE › ENZ. om zė weder re bekomen, niet terltond opgeeven. - De Inboorelingen , derhalven, gevraagd hebbende, welk een weg dit Volk was opgellaagen, zetten wy hun ра, tot de duisternis begon te vallen, wanneer wy rekenden omtrent drie mylen van onze tenten af te weezen: en vermoeden- de, dat de Inboorclingen, die ons dikmaals tot het nazet- ten opwekten,ons met valfche berigten om den tuin leid- den, agtten wy het vergeefsch onze afpeuring verder voort te zetten, en ‘keerden weder na (сапа. 2 ` 7 was ?ет een gefchij van eme r voorgevallen. De Officier ту aan boord een ел , bemerkende dat Capisein azette , oordeelde de Canoe, еп, te moeten medeneemen, Janoe aan PAREEA, die, op ard der Discovery Komende, е, zonder veele’ betpigingen ` r weigerende de Canoe over te geeven, еп geholpen door het volk van de Pynas, die Capitein Соок wagtte , volgde "er een gevegt, waarin PA- REEA , door ееп geweldigen flag met een riem op ’t hoofd getroffen , nederviel. е Inboorelingen , die omtrent ‘deeze plaats verzameld, en tot nog fille aanfchouwers ge- weest waren, vielen daarop ons volk terftond met zulk een hagelbui van fteenen op ’t lyf, dat het fchielyk moest wbken, en tot Iyfberging zwemmen na eene rots ‚niet wyd van % ftrand gelegen. Eilanders mishandelden terftoad de Рупаѕ, en, zonder de tydige tusfchenkomst van ra- REEA, die van den flag herfteld fcheen, en dien op ’t eh gen oogenblik vergeeten te hebben, zou dezelve geheel en al vernield geweest гуп. PAREEA, de hoop Eilanders weggedreeven hebbende, gaf ons volk een teken , dat het mogt komen en bezit neemen van de Pynas, en dat by zyn best zou doen, om de dingen, daar uit we Omen, weder te bezorgen. Na hun vertrek, volgde hy bun in күпе Canoe, medebrengende den hoed van den Scheeps fchryver, en eenige andere beuzelingen van het Че, en vroeg met veel fchynbaare ongerusthejd over het voor- gevallene , of de Orono hem zou dooden? en of bet bem zou geoorloofd weezen, den volgenden dag aan boord te komen? Verzekering vefkreegen hebbende, dat hy wel zou ontvangen worden, voegde hy zyn neus op die РЯ VAN САРТ. COOK. sor Officiers ‚ ten teken van vrieudfchap, „dit is hier ’s lands » gebruik ` en roeide.na het Dorp Kowrowa. Wapneer Capitein cook kundfichap ontvangen hadt van het gebeurde, was hy °ег zeer over ontrust,en weder aan boord komende, zeide hy: ‚Ik vrees dat dit volk my zal s, noodraaken tót het neemen van ftrenge' maatregelen ; эу want (voegde hy "er nevens) men moet het niet int denk- » beeld taarten ‚dat zy eenig voordeel op ons behaald heb- ээ беп,” Dewyl het dien avond te laat was om iets te doen, gaf hy. alleen bevel,„dat alle Mannen en Vrouwen, die zich vande Eilanders aan boord mogten bevinden ‚'ег fertoand wirgezet zouden: worden. - ` ‚ Zoras dit-bevel volvoerd was, keerde їК па ftrand: en vermiës onb voorgaand vertrouwen ор de Inwoonderen, door bet dien dag voorgevalknè, zeer veel was afgeno- men, flelde ik een dubbele wager op de Morai, mer last om my te roepen, zo ras ту iemand, aan "гапа fnuffe- kende , : ontdekten. Omtrent elf nuren bemierkte men, dat vyf Eilanders aan den voët-van de Morai ‘kroopen „en ftil- letjes omb :żogten te naderen; befpenrende dat zy gezien waren, gingen zy heen. Omtrent middernagt , waagde het сеп hanner Фр бу Айе plaats, ter Waarneeminge gefchikt , te komen, , de Sieg, Ee over hem heen ; waar op у weg һер „en- wy bragten den nagt ‚zonder verder ont- wust. te. woorden, door, ` Е Den wolgenden ‘morgen, (Zone van February) ko? ik, methet aanb ‚na boord van de Refolusion„om hets weg werd ik: gewuifd тап "€ boord der be- п, dat de Sloep: geftnolen was aan men dezelve hadt vastgerdaakt. , Toen'ik aan bom zig met zieh te w Vuurreer met twee ons diën nagt was moeilykheid im ’de 1 Sloep аһ de. Disco om die te herkryge te, ойу wanneer ap eenige дег Eilat of eenige der voorn boord te krygen, e dergegeeven was, 1 kigen, uitflag in agt 503 VERSLAG. VAN ВЕТ UITEINDE, ENZ. legenheid , weder te volgen, em ten zelfden tyde last gd geeven, am alle de Canoes, die de Baay uit wilden, зап te houden, met oogmerk om dezelve te neemen eh to vernielen, indien Бу de Sloep, langs eenen vriendiyken weg, niet wederkreeg. Diensvolgens werden de Roots van beide de Schepen dwars. in de Baay geleid: en eer zy van boord gingen , werden ?ег eenige zwaare (tukken afgefchoo- ten , op twee groote Canoes , die poogden weg te raa en. ` э Was tusfchen zeven. en acht uuren, als: wy zamen het Schip verlieten. Capitein.cook in-de Pynas, hebben: de Mr. vaiLLirs, en negen Zeefoldaaten ‚Ьу zich; ik ges іп de kleine Boot. De Jaatfte bevelen e ik van bem ontving, waren, dat ik de gemoederen der Inboorelingen ; aan onze zyde van de Baay, zou tragten tot bedaaren te brengen, door hui te verzekeren, dat hun geen leed zou gefchieden; myn volk byeen te houden, еп ор myn hoede te weezên, Hier ор fcheidden wy, de Capitein ging па Kowrowa, de verblyfplaats des Konings, en ik na (trand, Myn DS zorg, aan land, Фарреміе, was, бгіте beve- Jen te geéven aan de Zeefoldaaten ‚ om іп de tent te been, hunne fnaphaanen met een kogel te laden, en hiet uit de wapenen te gaan., Vervolgens wandelde ik na de hutten van den ouden wapo, waar zich de Priesters onthielden, en verklaarde hyn, zo goed my mogelyk was, het oogmerk van deeze vyändlyke toebereidaelén , welke hun zeer ontrust hadden, Ik. antdektp dat zy reeds van het Geelen der Sloep wisten p en: verzekerde hun, dat, fchoon Capitein соок ‘befloaten. hadt. die te herkrygen, en de dieven te ftraffen, зу nogthans. „ het volks van bet Dorp аап onze гуде, niet het.minfte kwaad ván. ons te vreezen hadden. Ik verzogt de-Priasters, dit аап. hee volk bek. ta zeggen, dat het zich niet be- hoe oaar vregdaegm en: bedaard: те biy- ven т mat geęr.veel nadruks4 of TER- BEE ap- eenig leed? Ik veezokerde hen van nevens, уре Broedered , hier over we зои Н ЮТ кејпгєоок. па Kowrowa, ep landde тег negen, Zeefoldaaten,. Terftond trok ћу ` тёп hem ontving met de gewoo- ne ` Volk wierp zich vaar hem neder, en | пу. gefghenken. Ontdekkende, dat ше hadt vaa ayn oogmerk, vroeg hy. Ee en VAN САРТ. СООК. De Inboorelingen,die zich in grooten getale aan het ftrand vervoegden , en waarfchynelyk ongerust geworden waren over het affchieten van het zwaar gefchut, en het vertoon van vyandlykheden in de Baay, vervoegden zich rondsom ‚Capitein соок. еп hunnen Koning. De Luitenant der Zeeloldaaten,- ziende dat: гупе manfchap te diep in ‚de kring werd ingedrongen , om zich , zo het noodig magt weezen, van hunne wapenen te kunnen bedienen, ftelde den Capitein voor, deezen langs de'fotg te plaatzen ,digt agu den waterkants de-menigte maakte roimte ‚еп zy fchik- ten zich in eene linie, op een а апі van omtrent zes» tig voeten van de plaats , waar de Koning zat. Al dien tyd bleef de oude Koning op den grond zit- ten, met de blykbaarfte trekken.van fchrik en verflaagen- heid in zyn gelaad. Capitein. cook ongenegen, om de gaak, tot welks volvoering һу zich:derwaards begeeven had, te laaten zitten , volhardde met hem ‚ор de dringendtte ` Wée: tot madegaan aan te porren; terwyl, аап den an- deren, kant, wanneer de Koning de minfte blyken toonde, yan hierin te zullen bewilligen , de Opperhoofden „ die bem qmringdey, er sich tegen aankantten , eerst met bi - | ` 5 | ' еп —. 504 VERSLAG VAN HET UITEINDE, ENZ. deu en fimeeken; doch naderhand, met geweld, hem dwie- gende te biyven daar hy was. —— Capitein Соок, bevin- dende „dat het onguaftig gerugt zich te zeer verfpreid Байг, еп het van geen beduidenis zou weezen, langer op het medegaan des Konings te dringen , of het zou met geweld en bloedftorting moeten gefchieden, gaf het eindelyk op: Mr. рниллрѕ te verflaan geevende , бас het on yk zou zyn, hem met dwang oa. boord te helpen, T gevær ле loopen, om. cene menigte van Inwoonders daar aan op te oferen. А Schoon. de onderneeming, waar toe Capitein соок zich aan land begeeven hadt,nu mislukte en opgegeeven moest worden, fcheen nogthans zyn Perfoon іп geen het тізбе gevaar geweest te zyn, tot "et iets voorwiel, °t geen de «zaak allerdroevigst deedt afloopen. De Booten uitgelegd, om de Baay te bezetten, gevuurd hebbende op eenige Ca- noes, die ‘ег uit poogden te geraaken , hadden пе een Hoofd van den еегйеп rang getroffen, De ZE van diens dood kwam in het Dorp, waar zich Сарігеіл соок bevonde, juist toen hy den Koning verlaten hadt, en lang- zaam na het ftrand wandelde. gisting ‚ daar door їп de gemoederen veroorzaakt, was zeer zigtbaar: de Vrou- wen en Kinderen. werden terftond agter af gezonden, de Mannen deeden hunne teenen-fchilden aan, en zich met (реегеп en fteenen. Een der Inbooreli ееп Deen in de eene, en een langen yzeten Decker, (dien zy байга noemen) іп de andere hand hebbende › fchoat m еп Capitein toe, zwenkte met zyn geweer, by wyze van uitdaaging, en dreigde den fteen te werpen. De Capitein verzogt hem af te lasten: doch hy voer voort met zyne onbefchoftheid, en drong: сооке, om last te geeven, dat "ег met hagel op hem zou gefchooten worden. De Ov- hyheër keerde het fchot af op zyn fchild, waat de hagel niet kon doordringen; ту wierd hier door te woedender en te ftouter. Verfcheiden fteenen werden den'Scheepsfoldaa ten па "rt hoofd gefineeten, en ееп van де Erees waagde het, Mr. parctups met zyn Pahooca te Becken ; doch mis- Inkte іп dien toċleg; en kreeg van deezen ееп оог met den kolf van den fnaphaan. Capiteid coox: їсһоос nu zyn tweeden kogel af, ей doodde een van бе i der Inwoonderen. Vier onzer Zeefoldaaten werden, tusfchen de rotzen, in D huw hertocht afgefnë Уу des vyands; drie олу tenant, die een еск met een РаВдосй d i fchóot den Man „dit de Deck te herdoen. “waneer тёп hem den waterkant ‚ тоер “waren, dat zy met, waar is, gelyk'eenig i* beeldden „dat de Zee’ ‘bevel, hadden losgebe’ тет wilde voorkomen ў betgon van Menschií $ Ље. · Want men hi КЖ Inboorelingen ' het а eenig legd deedt, . AC й i ш ВорївделеПеп order te geeven, fn den rug geftooken werd, en met ‘het aangezigt in ’t water viel. “De Eilanders hic- ven, wánneer zy hem zagen vallen, cen hevig gefchreeuw aan. haalden zyn lichaam hooger op °t ftrand, en door ‘de vyanden omringd, trokken zy den dolk elkander uit de handen; cen woedende drift betoonende , om deel te hebben in hem af te maaken. ` И Zo viel onze grocte en uitm Jeéveri , zo vol uitmuntende e еп, kan гүп dood, wat hen фк gerekend worden? dewyl by ‘waartoe hy verordend heen, eer verftooken van het. genot, тоетз. Ное opregt zyn verli door de zodanigen, die zo ls heid vonden in zyne kunde onder veele ongemakken , in Jievenheid , agt ik onnoodig ti hier toe ook woorden ontbre onderffaan den fchrik af te fel de algemeene verflaggenhcid , « Iyken еп onverwagten ramp. т Zal den Leezer niet on- ` ge- WS VERSLAG VAN HET UITÈINDF , ENZ. ‚gevallig weezen, het оор van dit toonecl vol droefenisfe ‘af te. wenden, om het Charaâer en de Deugden deezes ‘Mans te befchouwen , terwyl ik myn laatfte tol betaal aan ‘de gedagtenis van ееп dierbaar en geagt Vriend, met ee- ‚ne korte Gelchiedenis van zyn Leeven en Бейгууеп, ten algemeenen nutte volvoerd, op te geeven. Capitein Јлмеѕ соок. was, іп den Jaare МОССХХУП, ‘niet vérre van Withby, in Yorkshire gehooren, еп werd, in гупе vroege jeugd, op cen winkel. belteld, in een na- buurig Dorp. Zyne natuurlyke neiging, by de gelegen- “heid van de keuze eens beroeps, niet їп agt genomen zyu- ide, verliet hy het land en den winkel welhaast „door we- Zderzin, eu verbondt zich voor negen jaaren. By het vit- “breeken ‘des Oorlogs, in den Jaare. MDCCLV, begaf by ‘zich in ’ Konings. Zeedienst’, aan boord van de Eagle, “toen gevoerd door Capitein HAMER, en naderhand door "Sir noen PALLISER, die welhaast zyne verdienften ont- “dekte, en van onder het gemeen паш. | ` ` 7 In den Jaare MDCCLVIIL, was hy ‘Schryver ор de „Northumberland, het Vlagfchip van Lord coLvitLE, die toen het Hoogbevel voerde over een Esquader „op de kust van America. Hier was, het, gelyk ik һеш menigmaal heb ‘hooren verhaalen, dat hy,geduurende een harden winter, ‘voor. de eerfte keer Eucuipes las, en zich bevlytigde ор „de Wis- en Starrekúrfde , zonder ecnig ander behulp, dan eenige weinige bécken en cigen bevlytiging. Ten zelfden tyde, dat hy dat middel vondt om zyn verftand te beoe- пел en té befthaaven, en het gebreklyke zyner opvoe- „ding te verbeteren „moest hy de werkzaamfte en woel, ‘tooneelen van den Oorlog ‚in America ,bywoonen. By bet „beleg уап Quebec, belastte Sir CHARLES SAUNDERS hem smet de volvoëring van de gewigtige belangén, ten dpzig- te уйу den Zeedienst, ‚Hy lootfte de. Booten, in den dan- val уай Montmorency; en begeleidde de, ontfcheeping by “de Hoogten van Abraham; onderzogt'den doortócht, en lag boeijen, langs welken de groote Schepen, veilig de ri ‘vier konden opvaaren, De moed en bändigheïd , gele hy їп deede verrigtingen betoonde, verwierven hem de vriend- Tchap van Sir CHARLES SAUNDERs cn Lord COLVILLE , die, met allen yver en genegenheid , zo lang zy leefden , hem bevorderden, Ву het eindigen des Oorlogs, werdt hy, op Sanpryzing van Lord’ coLvILLE еп Sir HUGH PALLISER , gefteld tot Opzigter van de Golf van St. Lawrence, en sten van Newfoühdland, Op deezen post bleef hy, tot - wan САРТ. СООК, … ` ET tot-het Jaar MDCCL XVII, wanneer Sir EDWARD HAWKE hem. koos , от bevel te voeren over een tacht na de Zuid. Zes, gefchikt tot het waarneemen van den overgang van, Venus over de Zon, en het dóeu vaa ontdekkingen, in dat gedeelte des Aardkloots. WW . Wi Zints djt tydperk, zyn: zyne gedane dieaften te bekend, om hier opgehaald te worden:en гупе, agting klom ,, naars wmaate zyner bevorderingen , tot eene hoogte, te groot onf door шу uitgemeeten te worden. Jndedaad, һу fchync allerzonderlingst gefchikt geweest te zyn ‚ tot deezê foort van onderneemingen. Zyne leevenswyze van jongs af, zy- ne opklimmingen іп den Zeedienst, гупе onafgebrooke oe- fening, liepen alle zamen om hem daar toe te vormen en gaven hem eene maate van kundigheid in zyn beroep , die flegts het lot van weinigen kort weezen. f - Zyn Lichaamsgelteltenisfe was fterk „aan arbeid gewoon, en in ftaat,om de grootte ongemakken te verduyren. Zy- ne maag kon, zonder bezwaar, de ruwfte en hardfte fpy- zen verdraagen. Maatigheid mogt in hem nauwlyks eene deugd heeten, zo groot was de onverfchilligheid , mec ` welke hy zich aan alle zelfverzaaking. onderwierp. 2упе Zielshoedanigheden. waren van dezelfde hardvogtige en 7 fterke geaartheìd , als die zyns Lichaams. Zyn Verftand was kloek, еп doordringend; zyn Oordeel, in alles wat be- trekking hadt tot zyn beroep, vaardig en vast, Zyne plans waren (tout en manlyk, en droegen, zw in het ont- werpen als in het uitvoeren, blykbaare tekens van een groot oorfpronglyk Vernuft. Zyn Moed, was bedaard en ouverfchrokken; gepaard met eene verwonderlyke tegen- woordigheid van geest , in hachlyke oogenblikken. Zyne Zeden waren eenvoudig en opgemaakt. Zyne Geaartheid “zou met regt mispreezen hebben mogen worden, als haas- tig en oploopend , wareh deeze hoedanigheden niet verzagt door goedaartigheid en menschliefde, SES zyn de omtrekken van тупе megst in "т oogloopende Ch: aflatende voortzetting van eenig zich boven gevaar en ongemakken gewoone uit{panning, niet behoefde. en verdrietige Reizen , door hem gi werkzaamheid niets їп" minfte af. lokking kon hem voor een oogent tusfchenpoozingen van uitfpanning, _ mydbaar voorkwamen, en door ons te gemoet gezien wers ` en, 503 VERSLAG VAN НЕТ UITEINDE, ENZ, den, met een verlangen, " geen lieden , die weeten wat Zeevaaren is, zeer gaarne zullen willen verfehoonen , baar- den hem eenig ongeduld , als ze miet befteed konden wor- deu; om iets toe ‘te: brengen , tot het beter volvoeren zy- ner ontwerpen. ` Onmoodig is het, hier voorbeelden op te haalen van de gelegenheden , waarin hy blyk gaf van deeze hoedanighe- den, ftaande de groôte en gewigtige onderneemingen- door hem volvberd. Ik zal: my vergenoegen, wet den шар dier dienften ор te geeven, onder de twee hoofdzaaken, tot welke zy Konnen: gebragt worden , die der Aardryks- kunde en der Zeevaard, en deeze elk їп een onderfchei- den gezigtpunt plaatzen. / | Misfchien ontving geene Weetenfchap ooit grooter toe- voegzelen van één enkel Man, dan de Aardrykskunde van Capitein соок. Ор Zeng еегйе reize na de Zuidzee, ont- dekte hy de Societeit-Kilanden, en vondt, met zekerheid, dat Nieuw-Zeeland een Eiland was; hy ontdekte de Straa- ten, die de. twee Eilanden van een fcheiden , en naar zyn naam genoemd zyn: hy bezogt ze beideh volkomen. Ver- volgens ging һу de Oostkust van ` Nieuw- Holland na, tot nog onbekend; eene uitgeftrekthêid van zeven Graaden Breedte, of meer dan twee duizend ZEngelfche Mylen. _ Ор zyn tweeden Tocht lostte hy het groot verfchilftuk op, wegens het Zuidlyk gelegen Vasteland : dat Halfrond, tusfchen de Breedten van 40° tot 70°. doorgekruist heb- bende, op eene wyze, die het beftaan van zulk een Vast- land onmogelyk maakt, of het moest digt by de Pool zyn, en buiten het bereik der Zeevaard. Op deeze Reize ont- dekte hy A'ieuw-Caledoniz, het grootfte Eiland in de Zudi- der Stillen Oceaan < uitgenomen Nieuw-Zeelard; het Eiland Georgia , еп een onbekende Kust , door hem Sandwich- Land geheeten, het Thule van het Zuider Halfrond: en twee keeren, de Zeeën der Keerkringen bezogt hebbende , gaf hy zekerheid aan de oude Ontdekkingen , en voegde "er de zyne nevens. | | 5 Doch zyne 1аа е Reize munt’ boven alle de voorgaan- de ait, door de uitgeflrektheid en het aanbelang der Ont- dekkingen. Behalven verfcheide kleine Eilanden in den Zu:der S:illen Oceaan, ontdekte ‘hy, ten Noorden van de Evennagtslyn, de Eilanden, door hem Sandwich- Eilanden genoemd; die, door derzelver ligging en voortbrengzelen, een uitzigt opleveren, om van meer belangs voor de Zee- vaard der Europeganen te worden ; dan eenige andere Qne- А ек- VAN CAPT. COOK. 509 dekking in de Zuidzee, Vervolgens onderaogt hy, "© geen tot nog onbekend gebleven was van de Westkust Sart America, van 49° tot 70° Noorderbreedte , behelgende ее» pe uitgeftrekeheid van drie duizend vyfhonderd Engelfche Melen, hy verzekerde de nabygelegenhefd der twee Gro, te Vastelanden Afia en America „ voer de Straaten tustchen die beide door, en nam de kust „te wederzyden , tot zulk eene hoogte Noorderbreedte op, dat һу de onmogelykheid aantoonde vaa een Doortocht іп dat Halfrond, van deu Atlantifchen tot den Stillen Oceaan., of. Oost- of West, waarde, мет (ёп, woord , indien wy de Zee van Anna en de Japanjc rchipel , tot nog. den ZEuropeaanen: ge- heel bekend, uitzonderen ‚| heeft be де Waterbefchry- ing der bewoonbaare Wereld voltooid.” | Zeeman Schitterden гупе dienften mogelyk met geen minder glans; zeker zyn ze niet min gewigtig en heilzaam. De were, welke hy uitwvondt, еп zo gelukkig te werktiel, de, om. de gezondheid der Scheepelingen te bewaaren , maakt een nieuwen Tydkring in de Zeevaard, en zal zvn Naam aan de toekomende eeuwen: overleveren, en doen aantekenen op de lyst der Vrienden en Weldoeneren van het Menschdom. Allen, die iets weeten van de Gefchiee denis der Zeevaard, is het noodloos te zeggen, tot hoe hoog een prys de voordeelen, door middel van lange Zee. reizen gezogt, altoos betaald zyn. Пе fchriklyke onge- fteldheid, welke ‘eigen is aan den Zeedienst, en welker verwoestingen de tochten der Landoncdekkeren uitgemerkt heeft met omftandigheden’, bykans te aanftootlyk om te verhaalen , zou, onaaungezien de onontwykbaare dwinglan- dy, welke zy over de leevens der Zeelieden oefende, een onoverkomelyk beletzel gebleeven zyn „сереп het voortzet- ten van zodanige onderneemingen. °t Was voor Capitein cook bewaard, door herhaalde proeven de wereld te ton- nen, dat de Reizen. konden voortgezet worden, tot de opgewoone lengte van drierof zelfs van vier jaaren , in on- bekende (recken, en onder alle verwisfelingen var lugtues fteltenisfe , niet alleen zonder de gezondheid te benadees len , maar zelfs zonder den kans des leevenstydpeeks in. ’t geringfte te verminderen. Пе wyze op welke һу te werk ging, heeft hy omftandig opgegeeven, in ееп gefchrift, geleezen voor de Koninglyke Societeit, in den Jaare DCCLXXVI (*). w at (*) De Gouden Eerpenning van Sir GODFREY COPLEY, werd ст gio VERSLAG VAN HET UITEINDE , ENZ, Wat de Bekwaamheden tot ур Beroep aanbelangt, ik laat de beoordeeling , des betreffende , over , aan het oordeel ` der geenen, die de meeste bedreevenheid ‚bezitten in den Schecpsdienst. Zy zullen gereedlyk erkennen , dat het volvoeren van drie Tochten, zo vol gevaars en i heids, van zulk een langen duur, en in zo verfchillende omftandigheden , met ееп eenpaarigen en gewenschten uit- flag, eenen Man vereischten, die niét alleen eene nauw- keurige kunde bezat van de Zeevaard, maar een veel be- vattend kloek vernuft, vaardig in het uitvinden van red- middelen, en gereed, om alles, wat de hoogere of age, re noodwendigheden betreft, tewerk te Geller. Indeezervoege het getrouwst verhaal gegeeven. hebben- de , van ’t geen ik heb kunnen verzamelen, door eigen waarneeming, en uit de berigten van anderen, wegens den dood myns altoos geëerden Vriends , als mede van zyn Character en Dieníten, laat ik zyne gedagtenis over, aan de bewondering en dankbaarheid der omeliogfchap ; met eene droefgeestige voldoening de eere aanneemende, welke zyn verlies my bezorgd heeft, om myn Naam met den zynen veréénigd- te en: en om getuigenis te geeven van die genegenheid en hoogagting voor zyne Gedagtenis , die ik , terwyl hy leefde, hem fteeds wilde en zogt te betoonen. Dus verre Capitein King’s Verlag, van deezen ongeluk- kig gefneuvelden Scheepsbevelhebber. Wy zullen vervol- gens gelegenheid hebben „ош in het Uittrekzel der Reize, een verhaal te geeven van de voornaamfte gebeurtenisfen te Owhyhee, na zynen dood. Alleen moeten wy hier nog byvoegen , dat men onlangs een Gedenkpenning vervaar- digd heeft, tot gedagtenisfe van deezen grooten Zeeman, die zyns waardig mag geagt worden. Ор de eene ftaat de Beeldtenis van Capitein cook, met dit Opfchnft : ТАС. COOK ОСКАМІ INVESTIGATOR ACERRIMUS; en met kleinder letteren, Reg. Soc. Lond. Socio Sao. Ор de rug- туйе, vertoont zich het Beeld van Brittanje, recht over- einde (taande op eene vlakte, De flinker arm rust op een beeldfpraakige pylaar, Zy houdt de fpeer іп һааг hand, | haar Һет te dier gelegenheid toegeweezen, Dr. ра moncer te Rotterdam heeft dit vertaald, en uitgegceven, onder den ty- tel: Verlig, wegens eenige nieuwe verbeteringen; aangaande de middelen, ter Бероийіпс der Zeevaarenden, enz. Zie onze He- dend. Vader). Letseroeff. IVde. D. re St: Ы. 437. т с шу TT ОЧ” н = gr = € bzar fchitd is aan den voet des pylaars geplaatst. Haar rechte arm trekt zy uit over een Globe, en houdt een zin- nebeeld , je Wereldrondreizigers onderneemenden aart uit- drukkende; het randíchrift is: NIL INTENTANTUM NOSTRI LIQUERE; en onder het Beeld van Brittanje — Aufpiciis Georgii Ш. 1 | | Bovenbefchreeve Gedenkpenning werd gemaakt op kos- te van de Koninglyke Societeit. Zes Gouden , en vere fcheide Zilveren en Koperen, zyn ‘er vervaardigd. Over de Gonden is deeze befchikking gedaan. Eén aan zyne Groot Brittannifche Majefteit, onder wiens befchemmoing соок zyne ontdekkingen voortzette. Eén: aan de Koning van Frankryk , wegens гупе groote vriendtykheid , om een byzonderen last te geeven aan zy- пе Scheepshoofden , om geene vyandlykheid , hoe genaamd , te pleegen aan de Refolution еп de Discovery, de twee Schepen onder Capitein Coop "e bevel; en dezelve, in tegen- deel, allen mogelyken byftand te bewyzen , ingevalle zy hem mogten ontmoeten. ‘ Eén aan de Keizerin van Rusland, uit hoofde van het gastvry onthaal, Capitein coox beweezen , toen by Кат» katska aandeedt. ‚Eén aan Mevrouw coox, zyne nagelaate Weduwe. Eén om geplaatst te worden in het Britsch Mufeum. Weck om in het College van de Koninglyke Socie:eit te ven. De andere Gedenkpenningen werden verdeeld onder de Leden wan de ‘Koningiyke Societeit ‚ aan eenige byzondere Lords der Admiraliteit, en weinige andere Pesfaonen van aanzien. ` Eege , PROEVE VAM GROBIJING DOOR DE BLECTRICITEIT VERWEKT, | | „Door den Hoogleeraar моѕСатт. | Men neeme een groot (uk Kamfer, en plaatst. het ор den Conduêor van een Eleftrifeer. Machine : de oppervlakte опг. vonkt; naa eenigen tyd gebrand te Hebben, wordt het uitge- bluscht en de Conduêtor gelaaden. Terftond ziet men de ср. pervlakte bedekt met een foort van Mos, dit neemt eenige fe- conden toe; doch wordt fchielyk ontbonden en in de lugt ver- горі, wanneer de Eleârifeer-Machine’ іп beweeging bett, Doch men kan dien kunftig voortgebragten groei eeniven tyd bewaaren, als men de Ele@rieer-Maching DI houdt, en het ftuk Kamfer, na het vyf of zes minuuten te laaten bekveien, Onder een glaazen klok plaatst. | VI. Geet, MENGELW, NO 11. Mm DE d 512 DE TEDERHARTICE EN VERGEEFRYKE TTT ` DE TEDERHARTIGE EN VERGEEFRYKE ЕСТӨЕМООТЕ, (Uit de Letters to HONORIA end MARIANNE on Various Subjek.) De Hemel verhoede het, dat myne jonge Vriendinnen (indien zy ooit in den Huwelykenftaat treeden,) eenen Egtgenoot aantreffen gelyk de Heer WILLIAM S—— , of, indien dit haar ongelukkig lot mogt weezen, dan wensch ik dat zy die maa- te van Goedaartigheid mogen bezitten, welke zyne Vrouwe betoonde. * Gister vond ik haar zitten, fchreiende by een Brief die op tafel voor haar lag; en dien zy my vryheid gaf te leezen; dewyl wy zo lang Boezemvriendinnen geweest waren. Ik doorliep den inhoud met een vlugtig оор; en kon niet паа. ten een traan van medelyden te laaten rollen over de onge- lukkige Schryfiter, die ik vernam eene ongelukkige jonge Dog- ter te weezen , door den Heer WILLIAM S= , eenige jaaren eleden, verlgid: by welke hy twee Kinderen hadt, еп die у nu, nevens de twee onfchuldige wichten, aan armoede en gebrek overliet ——— Ik vond my op de herleezing getroffen , waarin een tederhartigheid doorftraalde, welke теп zeld. zaam aantreft by Vrouwen , die, tot een fchandelyk leeven vervallen, meest altoos verhard in de ondeugd en van tedere aandoeningen beroofd worden. Hoe werd myn hart geraakt als ik aan deezen regel kwam. De kleine jaN Haat aan myn hee, vraagt om een flukje brood; helaas ! ik heb geen kruimel. voor kem, noch voor myselve. Het naafchrift trof my ook ierk: het was: Gy beloofde my het Schoolgeld voor THOMAS te zullen betaalen. | | Ik vroeg Mevrouw s—= wat zy voorhadt te doen? » Zulks vordert," zeide de waardige Vrouw , ,, geen oógenblik » bedenkens. Ik zal last geeven dat "er ееп voeglyk jaargeld an bepaald worde om het aan deeze ongelukkig verleide uit te reiken, — en ik zal terftond от de arme Kinderen zen- ‚„ деп, en alles gereed maaken tot hunne verkwikking ; de en Kinderen van mynen Egtgenoot zullen niet van gebrek kwy- „ пеп, = omkoomen, — terwyl ik in overvloed leef en ‚in ftaat ben hun te helpen.” Zy fchreide. — Ор. dit oogenblik zondt zy een Bankbriefje aan de ongelukkige Мое- дег, en beval dat de Kinderen met den Brenger dier gifte zouden te rug ‘komen, Эт Waren twee lieve Jongens, doch onbefchryfiyk arm ge- kleed. Mevrouw s—= trok hun eenige andere kleedkrer, tot dat einde in gereedheid gebragt, met eigen hand, san; zy ftonden verfteld, en waren blyde met dien opfchik, gelyk i 2у A "An м H EGTGENÕOTE 513 zy het noemden. Zie, zei jaN, welk een froaije Rok! — Zie, Zei THOMAS, welke mooije Kousfen heeft die goede Mevrouw ву gegeeven! ——= ve Onnoozele Wichten!’’ verzugtte Mevrouw Sm , terwyl. zy voort voer met die halfnaakten te kleeden, э» Helaas! Schuldige Ouders van uw verlaaten Kroost, welk » een dierbaar vermaak derft gy, door uw fchaamtioas ver- de zuim van zulke inneemd, lieve Praaters! » : Zo als zy dit gezegd hadt ging de deur open, еп de- Heer WILLIAM tradt binnen; hy (опас verfteid, ,, Zie hier,” zeide: Mevrouw , ‚‚ myn Waarde!” — Wiens Fongens zyn dit.?; viel hy haar in de reden. -— vn Helaast (voer zy voort ;)- s» waarom verwaarloost gy, waarom laat gy, deeze Kinderen » met derzelver Moeder bykans van kommer en gebrek om. » komen $ Waarom, myne Waarde, hebt gy my geen. berigt gegeeven van deeze ongelukkigen? Ik heb een hart dat, s» hoop ik, ruim genoeg is om deeze Kinderen , als myne ei: » gene, aan te neemen : want zyn het de Kinderen: van myn e Man niet?” Hemelfche Vreuw! (riep һу uit, geheel verrukt. over haare gadelooze edelmoedigheid,) word ik dus- berispe over myne ontrouw, ten opzigte van de beminnelykfle Egtgenosta die immer beflonde! 6, туп Lief! vergeef het my, sm maar dat їз onmogelyk. mmm Ik ben — — Ik zal altoos :alleen de nwe biyven. Doch waar is de ongelukkige Vrouw, die... ———— a Ik heb,” hervatte Mevrouw s—, „voor alles е рейгаа- s gen, ik zal haar "e jaarlyks eene genoegzaame Ѓоплпе tat vn haar beftaan toefchikken ; — wat deeze Kinderen, ~= ‚‚ deeze lieve Jongens betreft, hunne opvoeding zal ik op m en neemen.” ———— Goede сор! ((ртак de Heer ert s y dit is te veel! o mya HARRIET, welk een zegepraal van Едејтое- digheid hebt gy behaald! Hy drukte haar op ’t tederst іп 2 armen, zy leunde op zyn borst, en een ftille traan ontroide haar oog. . С, Те eer was ik aangedaan over dit ontroerend toonsel, от бе. eerfte gelegenheid van heen te gaan niet waar te neemen; —— vol verwondering over eene.Vrouw, die haare Sexe eo~ re aandoet. DE VERWYLIN С. Eene Chineefche Gefchiedenis. WW anneer in China eene groote Rivier buiten de oevers treedt , en eenige ftreeKen met Overftrooming dreigt, wordt des. wegens tyding gebragt aan den Keizer; hy roept de Ryks- grooten byéén, die daar over Redenvoeringen by Redenvoe- ringen doen, in een zwellenden en opgelmukten Del, De groo- m2 . | te 514 | DE VERWYILING. te zaak is, dat "er een Dyk moet gemaakt, en een Kanaal aaven worden, om het overtollig water af te leiden: een Sr ‚ ongetwyfeld van veel aanbelangs in China; dan iemand gou veelligt denken, dat het zelve, nogthans, den geheelen Raad, en den Vorst,geen langen tvd zou bezig houden. — Dit is, evenwel, het geval. — Wannneer de tyding kwam, dat de Rivier Hoang ho zeer hoog gereezen was , bevond: de Keizer, dat de Mandarynen, over de wateren gefteld, zich als rechte Broddelaars aanftelden, en dat de Ryksgrooten , ben fot befand toegelchikt , den kostelyken tyd lieten voorby loo- n А het voeren уап nietsbeduidende gefprekken, en het vormen van onuitvoerlyke plans, en terwyl de Vloed dagelyks er klom, betrouwde һу de zaak aan akour, zynen eer. ften Staatsdienaar. Hierop deedt Акои eene lange Aan, fpraak by den Keizer, verhaalt hem, wat hy ten oogmerke hadt. om den inbreekenden Vloed te ftuiten of af te. wenden; de Keizer beantwoordde die Aanfpraak; лковг vervaardigde eene Kaart van de Rivier en de omliggende Landen, en ver- haalde zyne Majefteit- in °t breede wat hy doen zou om de dreigende onheilen af te weeren, === Акош! vertrok, en vervoegde zich ter plaatze des ongeluks; hy vondt den armen LY-YOUNG-KY , en veelen der Werklieden , druk bezig en door- . nat: de eerfte Staatsdienaar pryst hun by den Keizer aan, op dat hy hun zou beloonen voor den gedaanen arbeid. ——— Ter- wyl dit alles in bewerking was , ontftondt ‘er een nieuw toe- val: want een onrustig en bemoeiziek Man , TETCRENG gebee, teg , tradt te voorfchyn, en zeide den eerften Staatsdienaar in эг aangezigt, dat zyn plan van werken geheel ongerymd was, en niets beduidde, dat het hem, TETCHENG, toekwam het werk te verrigten, еп, in 's Keizers naam, te deezer gele- genheid, te handelen. Doch TETCHENG voerde alles zo fegt uit, dat hy afgezet en weggezonden werd. Akour bragt het alles te regt; de Vloed tradt binnen zyne oevers, en bevog- tigde bet Land їп ftede van het te verwoesten: de langver- wylde zaak liep gelukkig af, en het gelukkig Volk juichte (*)- (*) Memoires concernant les Chinois. Vol. IX. жоо Ж MENGELWERK, TOTFRAAYE LETTEREN,KONSTEN EN WEETENSCIHAPPEN | BETREKKELYKe —— р m% VERHANDELING OVER DE WAARE TROOSTGRONDEN BY TREFFENDE STERFGEVALLEN. (Vervolg van Bladz. 198.) Het welgegrond geloof Verfterkt het kwynend hart in alle droefenis ; Het leert dat hart in ’t leed op °ѕ Hemels goedheid bouwen, En op de wysheid des Almagtigen betrouwen. , VAN MERKEN. ` Г эс voorgaande hebben wy aangetoond, welke gronden van troost en bemoediging, by treffende Sterfgevallen , opgeflooten liggen, іп de gegronde kennis, еп overreede bewustheid, van Gods alwyze regeering; — als mede, dat het gevoel van de geringe kunde, die wy van zyne wegen hebben, en waar door wy buiten ftaat gefteld wor- den, over dezelve te kunnen oordeelen, ons aanzet, om ootmoedig in zynen wil te berusten; en eindelyk , dat de overweeging van eene te {terke gehecht- еп ver- kleefd-heid, aan itoffelyke wezens , waar aan wy ons te dik- wils fchuldig maaken, dienen kan, om de Goddelyke we- en te billyken, en ons te leeren, niet alleen getroost in mart te zyn, maar ook gemoedigd den Heere te zwygen. 