VADERLANDSCHE LETTER OEFENINGEN
Veronderftelt de twee eerfte deelen te zyn 3x en 4x, zoo is het derde deel = a — 7x, by gevolg de Zom der drie Produ&en zax = 37 x° gelyk aan Mar”, Vermits dit nu een gerecht Vierkant moet zyn, zoo wordt 37 Max”. 5 1218 of 494* = 148 Max, Om nu geheele getallen te verkrygen , moet mien voor Maximum een getal nemen,’t welk door 49 en 37 effen op kan gedeeld worden , dat is: Maximum is gelyk aan 49 X 37 of aan 1813. Maar als 7ax = 37% = Max”. . met 1 2 o wordt gemultipliceerd komt 7ax = 74% 5 O zf , of az 74%, datis: a 74 en z5 7. bygevolg zyn de deelen 21, 28 en 25 en derzelver Produ&en Imet IIZ 588 IE X ILZ 525 H X III 700 komt voor het mooglyk grootfte 1813 als boven. Om dit nu te toetfen , of ook het mooglyk grootfte getal is voortgekomen, zoo moeten de twee eerfte deelen maar een weinig grooter of kleinder genomen worden , de reden on- der hen van 3 tot 4 egter behoudende , als zoo die waren og 22} 30. 21} dan is de Zom der ProduêenN 1 of 19} 26. 28} fi in beide gevallen, 5i 18034 ’t welk minder is als het boven gevonden getal van 1813. aar dit eens voor al generaliter betoogd zynde, zal het na- derhand overtollig weezen , zoodanig eene toetfinge telkens by elk byzonder voorftel te hervatten. Laat dierhalven de gevondene twee deelen ste part kleinder of grooter ge- maakt worden, dan zullen de partes zyn 2083. 27185 EN 25,55 . Of 2Irks. 281% 240%. tot honderfte deelen gemaakt, om geheele getallen te ver. krygen, men zal hebben 2097- MOOGLYK GROOTSTE OP, MOOGLYK KLEINSTE, 393 2097. 2796 en 2507 of 2105 2004 a 37 honderfte deelen Derzelver Produsen, twee aan twee, zyn dan in °t eerfte geval 2097 X 2796 . 5863212) 2097 X 2507 . 5257179 f 10000 2796 X 2507 . 7009572 } menten nn ND 18129963 (10000 of 1812 25 en in ’ttweede geval 2103 X 2804 . 5896812 ) 2103 X 2493 . 5242779 f 10000 2804 X 2493 . 6990372 enpo 18129963 (10000 of 1812 „22% waaruit nu klaarblykelyk kan beflooten worden , dat die te vooren gevondene deelen , volgens de opgegevene Reden tusfchen de twee eerfte, geene andere konnen nog mogen wezen, dan 21, 28 en 25. , IL VOORSTEL. , Laat een na willekeur genomen getal a in » vier deelen gefplitst zyn , waar van de a» eerfte drie deelen eene Reden tot elkan- » der hebben, als: 3,5, 7 met deeze voor- s» waarde, dat de Zom hunner Producten , > twee aan twee (*), het mooglyk groot- 9 » fte getal voortbrenge ”. OPLOSSING. Volgens de opgegeven Reden zyn de drie eerfte deelen 3x szxzen 7x, by gevolg het vierde = a =- 15x en de Zom van derzelver 6 Produêten twee aan twee 154%. 21r’. 35%? Zar = 457° i ‘Dar == 75x’ | Zom 71x* Dae = 105x% © Genten enten gen Sp 154x > 225x* ge~ (*) Die maar zes konnen zyn, gelyk doer de Ans COMBINATO RIA gevonden wordt, `. Gg 2 A~ 394 VERHANDELING WEGENS DE LEERE VAN HET geheele Zom 15ax > 154x* 5 Max, ’t welk een gerecht Vierkant.moetende zyn, verkrygt men dan: 564 42 = 154 Maxm, of 225 œ Z 616 Max. ter verkryginge van geheele Getallen moet voor Maximum gefteld worden 225 X 154 = 34650. Dog by aldien OO | I5ax =154x* 2 Max, met t.. 2 . . © vermenigvuldigd wordt komt f 15 a x= 3081 ZO x of 15 a Z 308 x, datis: a Z= 308 enz = Is. dienvolgens zyn de begeerde deelen 45, 75, 105 en 83, en de Prota II IX M ~ IX [I= 3375 = 4725. IXIVZ 3735. I XIV = 7875. UX IV Z 6225. II X IV = 8715. 1323 ersi 5335 3 5, geheele Zom 34650 voor het mooglyk grootfte Getal, als boven. Dit evenwel nog ten overvloed op de Proef te ftellen, zul- len wy dan maar „$ minder of meerder, volgens die onder hen vastgettelde Reden, voor dé bovengevonden eerfte dier drie deelen nemen, zoo dat men zal krygen voor het mindere 4445, 744, 10473 en 844 en voor bet meerdere 457%, 7574, 10543 en Bizi tot tiende deelen gemaakt, zal voortkomen 447, 745, 1043 en 845 Y + en 453. 558, 1057 en 815 f tiendedeelen, zoo dat de Produãen zyn van het geminderde en van bet vermeerderde IX II . … 333018 . . 342015 I X II 466221 478821 I X IV 377715 369195 M X M 77703 798035 . . 5 œ IX IV.. . 629525 . . 615325 ~, 3464846( 100 3464846 (100 _ _ Of 34648-45 in heide gevallen, zynde minder als boven ge: vonden „zoo dat de te vooren verkreegen. deelen 45,75; o5 MOOGLYK GROOTSTE OF MOOGLYK KLEINSTE, 395 en 83 maar de eenigfte konnen zyn, welke het mooglyk grootfte getal naar vereisch voortbrengen. HI. VOORSTEL. „ Een na believen opgegeve Getal a in | s» Vyf deelen te {plitfen , waarvan de vier » eerfte in Proportie tegens malkander =» Zyn, als 3, 5, 7s 93 “zoodanig dat de 3> Zom der Produ&en (d), van twee en » twee, het mooglyk grootíte getal te 39 voorfchyn doe komen. OPLOSSING. Volgens de opgegeven voorwaarde zyn de vyf deelen 3425474 Xena 24 F dan is de Zom der tien roduêten, twee aan twee 24 AK == 370 X° T Maximum by gevolg 244% 370 Xx + Maxm. een juist vierkant endus 1448 = 370 Maxm. voor Max», nu geĝteld 185 X 725 13320 dierhalven 144 P = 4928400 de vierkante wortel hier vit getrokken, zynde 1242 2220 - - m dat is a: 185. In de hier bóven eerst s evotdene V Verg gelyking voor z en Max. gefteld 185 en 13320, men zal verkrygen 24 X 185. wu 370 X°-Z 13320 of 370 x? == 4440 £ + 13320 Z O door 370 gedeeld ° Dna ve ° komt 1 x? r2% + 6 = o een Vierkant, nM dies 1 x z= 6 en de deelen van”t gevonden getal 185 zyn dan 18. 30. 42. 54. en 4I. by gevolg de tien Produêen 549. 972: 1260. 1230. 1722. 756. 738. 1620. 2268, 2214. 296. 1710. 2880. 8. 6. 129 710.. e `: 349 393 en hunne Zom 13320 het mooglyk- grootfte Getal | naar begeerte. iy (8) Mostende jn dit Geval 10 weezen, want i zn: = 10, N = Gg 3 7 396 VERHANDELING WEGENS DE LEERE VAN mT IV. Voorsret. »Eenander willekeurig getalb in zesdee- » len te fplitfen „de reden van de vyfeer- » fte tot malkander zynde, als: 4,7, 15 10, 13 en 16, onder voorwaarde, dat a derzelver 15 Broduëten Zom, tweeaan » twee genomen (e ) het mooglyk groot- » fte Getal voortbrengen”, OPLOSSING. ` Volgens het voorgeftelde zyn de deelen . AJ» 7J» 1OY, 137, 16y en b = 50y en de Zom der 15 roditien 7 50 by > 15457 = Maze, - met 1 >. 2- . o gemultiplicerd komt 30909" = 50by door 10 y gedeeld men verkrygt 309 y = 5 b bygevolg b = 309 en y = 5, &ierhalven het mooglyk groot- fte Getal 38625 én de zes deelen van *t Getal gogdevolger- de, als; 20, 35, 50, 65, 80 en 59, zynde derzelver 15 Produ&en, als volgt : 700. 1000. 1300. 1600. 1180. 1750. 2275. 2800. 2065. 3250. 4000. 2950. 5200. 3835. 4720. 6450. 6225. 00. 00. 9150. é 5 5. 93 75 915 ' Zomma 38625. als boven. Hier uit zal elk een, des verftaande, ligtelyk konnen g% waar worden, hoe diergelyke Voorftellen tot in ’t oneindis ge toe zyn te beramen en op te geven ;ook dat derzelver op losfinge nog minder eenige groote moeijelykheid in zich vet- vat. Egter moet hier nog bygevoegd worden eene AANMERKING. In de vier voorgaande Voorftellen is het mooglyk grootte Getal, als mede de nog onbekende Qpantiteit welke in eet zeekere menigte van deelen zoude gelplitst worden, vit die by het Voorftel gevoegde Omftandigheden beftemd en voort ls een van beide mede bekend gegeven 15, vorftel veel bepaalder ; hoewelde Oplosing Preduãsm, door dien $x į = 15 in MOOGLYK GROOTSTE OF MOOGLYK KLEINSTE. 397 daar door geene weezentlyke verandering van belang onder- worpen is, gelyk uit de onderftaande gevolgen nader zal blyken. L GEvoLG, „ Een Getal te vinden , het zelve in drie „ deelen gedeeld zynde , waar van de twee s» eerfte in Reden ftaan, als 3 tot 4, dat „ derzelver drie Produen zom, twee aan » twee, voortbrenge 333, als het mogelyk . » grootíte getal”. Cf) In de Oplosfing van °t eerfte Voorftel op pag. 392. heeft men gevondengehad , 49 a* = 148 Mar», vermits nu voor het Maximum bekend gegeven wordt 333 , zoo verkrygt men 49 a° = 49284 bier uit de vierkant: wortel getrokken is zulke 7 a = 222 dat isa 31$ het mooglyk kleinfte Getal dat ‘er hier op kan gevonden worden „bygevolg zyn deszelfs dee- len, 9, E2 En 10$. Í. GevoLG. » Het Getal 160 in drie deelen te fplitfen, > welkers twee eerfte deelen in redens zyn, » als 5 tot rr,zoo dat de Zom van derzel- „ ver drie Produiten, twee aan twee, het » mooglyk grootfte getal zy. | . Volgens het voorgaande, ftellende 160 = p „verkrygt men voor de partes 34? P, zer P en 334 P, dienvolgens zyn de- zelve 31452, 7034 en 58 43} , zynde dan het mooglyk grootfte Getal = 8151,3:42, °t welk het op pag. 352 gezeg- de ten vollen bevestigt; dat het eerfte deel meerder als 30 en minder als 35 moet weezen. - (f ) Uit Pau, Hauxe Mathematisch Zingen Confeêt, Hamborg. Ij19. in 8vo. No, 371. - En | . . M ° i ì + à g AAN DEN SCHRYVER l O DER - VERDEDIGINGE VAN DE EER DER HOLLANDSCHE NATIE, Wiera Hollands eere in fehrift van Englands trots beleedigd, © Zy wierd wel haast met kragt vełdedigd Van een’ regtaarten Patriot; Dien nimmer iets zo zeer, benevens de eer van God, Ter harte ging, als °t Land van zyn geboorte en wooning : Die tot een waare dankbetooning Dit-gulden boekje bragt in 't licht, Van omflag waarlyk kleen, oneindig in gewigt: Leef braave Patriot, leef lang tot Hollands luister. Uw naam, fchoon nog voor ons in ’t duister, Verga met ’s aardryks jongften ftond! Hy leeve fteeds in ’t hart, hy leeve in aller mond! De goede hemel wille uw’ landsliefde altyd zeegnen, Uw overleg met heil bejeegnen ! l | Dat England woede en raaze en fpott’ , Geen nood, daar peper leeft, en DEZE PATRIOT. AAGE BIGZAZ, Dit Dichtftukje is den uitgeeveren der Verdediginge van ‘de Eer der Hollandfche Natie (*), onder anderen , onlangs toegezonden, (*) Zie Vader, Lettere Oef. UL D. pag. 317- MENGELWERK, TOT FRAATE LETTEREN, KONSTEN EN WETENSCHAPPEN, BETREKKELYK. NATUURLYKE GODSDIENST EN ZEDEKUNDB, - Vervolg van bladzyde 367. add ae a e TREK TOT VERMAAK. W: waarfchouwden den Deugdlievenden reeds in ons vorig Vertoog, om zig niet te veel aan ziglyke ge- neugtens te verflaaven; maar, gelyk eene al te groote trek tot, en verflaafdheid aan dergelyke vermaaken eene der voornaamfte oorzaaken is van de menigvuldige wanorders der tegenwoordige eeuw, zo zal het niet ondienftig wezen, om dit onderwerp eens weder op te vatten, en een {tuk , van zo veel belang, wat omftandiger te verhandelen. Het is in der waarheid niet gemeener, dat zommig foort van menfchen zig met alle hunne vefmogens aan het bejaa- gen van Zinnelyke geneugtens overgeeft, dan. dat een an- der foort daar met de grootte ftrengheid tegen uitvaart, en alles wat naar wereldíche vermaaken zweemt, zonder ge- nade veroordeelt, De menfchen loopen doorgaans in uiters ° ftens; dezen willen niets van ’t geen de wereld geven kan, verliezen, geene willen al het genot van wereldíche ver- maaken verbieden, en de laatíten zyn moogelyk even talryk als de eerften, Die ftrenge Zedekundigen hebben zo veele bewysredenen tot hun oogmerk omgehaald, en dezelve op zo velerleie wyzen voorgefteld, dat het niet moogelyk {chy- ne, om hieromtrent iets anders dan verfleete denkbeelden by te brengen ; het zal egter der moeite wel waardig wezen, de wezenlyke kragt dier bewysredenen , en hoe verre dezelve het voorgeftelde ftuk bevestigen „ aandagtig te onderzoeken, Niemand fchynt geheel onkundig aan deze bewyzen , en niemand egter fchynt’erdoor overtuigd te wezen; niemand zyn gedrag en wandel naar terigten; allen zoeken wy de geneugtens der wereld, maar onder verfchillende gedaan- tens, en op verfchillende wyzen. | Het is waarlyk ook ydel en vergeefsch de waarde van het geen wy vermaak, genoegen, of geluk noemen, te verklei- UI. DEEL. MENGELW, NO. in. Hh nen, n engte 406 NATUURLYKE GODSDIENST gen „ en alles, wat ons dit kan bezorgen, mag en moet fteeds by ons in agting blyven, omdat het in zyn eigen aart goed, wenfchelyk , en nuttig is, vopr zo verre wy ’er het voorgeftelde doelwit mede bereiken; maar hier koomt het op aan, ’t paft ons, als verftandige fchepzelen , altoos zorg. vuldig toe te zien , of het geen zig aan ons beneveld gezigt dikwils als vermaak en vreugd vertoont, by het genot, niet eerlang blyken zal kwelling en verdriet te zyn? en of wy Ons, wyl we ons zoeken te verlustigen, niet, over het ge: heet genoomen, ongelukkiger maaken ? Wy mogen het als een vasten ftelregel, daar nooit ver: fchil over gemaakt kan worden, nog ooit uitzondering op vallen , ter neder ftellen , dat zodanig eene Levenswyze, welke ons, over het geheel genoomen, gelukkig maakt, in zig zelve goed, en onzer keuze waardig zy. Konde men betoogen , dat de wetten der Deugd uit eigener aart ons ge- noegen dwarsboomen , ons vermaak beletten , en onsonge- lukkig maaken, zo zoude het ongetwyffeld geoorlofd, wat zeg ik, zo zoude het zelfs de pligt van een redelyk wezen zyn, om dezelve eensklaps te verlaaten, en zyn wezenlyk voordeel boven eene dorre deugd te ftellen; maar zo die Deugd daarentegen eigenaartig ftrekt , om onze geneugtens te vermeerderen tevens en duurzaamer te maaken, ons van kwelling en onrust te bevryden, en ons vermaak te verle- vendigen, zo zy ons geene andere uitfpanningen verbiedt, dan die in °t einde blyken ons wezenlyk onheil te berokkee nen „ door de fchadelykfte gevolgen na zig te fleepen, dan vordert zekerlyk ons eigen belang, dan vereischt de zugt ‘zelve tot geluk, die onzer natuuren is ingefchapen , dat wy ons aan zodanige bepaalingen, als ons door de Deugd wor- den voorgefchreeven , gewillig onderwerpen , en geene ge neugtens bejaagen , dan die zy ons wil vergunnen. ‚ Van de verfchillende foorten van vermaak, daar wy vat- baar voor zyn „ zyn de eene zekerlyk van veel meer of min- der waarde dan de andere. Een volwasfe mensch veragt die voorwerpen, welke het grootst genoegen aan een kind ver- fchaffen. Dit mogen we ondertúsfchen van meest alle onze uit(panningen en gerieugtens veilig verzekeren , dat dezelve ` doorgaans ingebeeld, ydel en beuzelagtig zyn ; en in der waarheid zo veel niet verfchillen van die der kinderen , als wy ons zelve gaarne overreeden zouden. Wy kunnen ons ‚ zelven van de bewustheid, die wy wegens. onze redelyke natuuren hebben, niet wel zo geheel ontflaan; wy kunnen Zo volkoomen niet vergeeten , dat wy naar Gods beeld en ge EN ZEDEKUNDE. ROf: -gelykenis gevormd zyn, om-op dè minfte overdenking niet aanftond$ gewaar te worden ; dat die géneugtens, welke dé Dieren, eveneens als wy, genieten , daar zig krankzinni- gen, even goed als wyzen, mede vermaaken, en dië zo wel ter verlustiging ftrekken van kinderen, als van bejaarde menfchen , zekerlyk hiet die voorwerpen zyn, daar wy on- zen hoögften wensch toe bepaalen , of die wy met de meeste drift bejaagen ‘moeten. | F Het kortftondig en vóorbygaand genot van de meeste foorten vat vermaaken , is eene andere byzonderheid, welke onze gehegtheid aan dezelve behoort te máatigen; zy duu- ren doorgaans zo kort, dat ‘er geene de minfte evenredig- heid is tusfchèn den tyd, dien wy, om ze te verkrygen ,{pil- len, en tusfchen het genot derzelver, Zo dra wy onzen wensch meenen vervuld té Zien, verdwynt dikwils alles in damp en rook , en het vermaak vliegt weg, bykans eer wy het hebben kunnen proeven. Maar als het eenmaal vervloo- gen is, wat genoegen blyft ‘er dan in onze’ ziel van over? een ydel, eene ledigheid, die zekerlyk verre af is; van ge- noegelyk te wezen. Wat kan °t ons heden baaten, ons zel- ven te herinneren, dat wy gisteren de aangenaamfte tonee- len van hét uitgezogtst vermaak aanfchouwden ? wat baat het ons;dat weons voor een of twee uuren opde vrolykítewyze - verlustigden? dat genoegen is voorby ;en even weinig voor- deel zullen wy morgen hebbeti van °t wuft vermaak, dat wy dezer dag genieter. Daarenboven kunnen wy op den duur geene plaifier-par- tyen bejaagen, nog geduurige divertisfementen faamenknoo- pen, of wy moeten ’er eene wezenlyke bezigheid , een hoofdwerk van maaken, en dit doende, vallen we even daar door, op zyn best genomen, in dien zelfden ftaat, als zy, -die zig op eene loftelyke wyze met een nuttig beroep, met ‘hun voordeelig werk verlustigen. Hoe zeer wy tot ver- maaken overhellen , hoe behaagelyk ons de uitfpanningen voorkoomen , zo zyn wy, zo zyn onze redelyke zielen egter door onzen Schepper zelven geformeerd, dat wy ons niet altoos, dat we ons niet lang zelve, met enkele Tydkur- tingen kunnen bezig houden ; dat dezelfde bezigheden, wat meer is, een groot gedeelte van haar vermaak verliezen, wanneer zy ons onder het denkbeeld van enkele. tydverdry- ven voorkoomen, en aangenaamer worden , als wy zeals wezènlyke bezigheden, en een gedeelte van ons beroepen pligt befchouwen kunnen. De meníchen zyn gefchaapen ‘om hunne vermoogens altoos op het een of ander voorwerp te oeffenen , dat is té zeggen, om opde eene of anderewyze te werken; dit weeten, dit gevoelen wy, en eene aanhóu- dende rust is de alleronverdraagelykfte toeftand, daar een mensch in kan wezen ; maar ons zelven heimelyk te verwy ten, dat we Ons altoos met vodderyen en beuzelingen op houden, dat wy niets anders doen , dan den kostelykenty) te verdryven, en weg te jaagen , dat wy naar de eeuwigheid {nellen , zonder eenig wezenlyk doelwit te agtervolgen, !3 byna even onverdraagelyk; en, kunnen wy gevolgelyk ons zelven overreeden , dat wy zuttige tydkortingen bejaagen, onze verbysterde rede grypt dat begoogelend denkbeeld eer klaps aan, en het genoegen vermeerdert, naar maate on2€ bezigheden wezenlyker worden; dat is te zeggen, met or- ze EN ZEDEKUNDE Â03 zen pligt en het einde onzer Scheppinge beter ftrooken. Hy derhalven , die zig aan geduurige divertisfementeh overgeeft, hy , die Zig niet anders , dan met enkele tydkortingen op- houdt, leeft in der waarheid ongelukkig, hoe zeer zyn lot dikwils benyd wordt van een onkundig gemeen, dat denar- beid hunner handen al zingende voortzettende, volmaakt gelukkig zoude kunnen leeven, zo het zyn geluk flegts op den juisten prys wist te fchatten. gen te verdryven. Maar de voornaamfte en fterkfte dringrede, welke ons van eene onmaatige bejaaging van de gencugtens dezer we- reld , kan, en moet weêrhouden, is, dat wy, door zoda- nig een verkeerde gefteldheid, ons zelven ongefchikt mäaken, om die deugden en inwendige volmaaktheden te verkrygen, waar uit òns wezenlyk geluk , als uit een zuiveren bron, eigenaartig kan en moet voortvloeijen , terwyl we ons daar- entegen ongevoelig wikkelen in fchuld en misdaaden, welke op het eind, niet anders, dan ons rampzaalig kunnen maa- ken ; wy zyn gefchikt voor bezigheden, maar wy hebben tevens ook een natuurlyke trek tot uitfpanning en vermaak, en zo wy deze trek over alle andere neigingen, over pligt en betaamelykheid laaten heerfchen , zo kan het met deze. gelyk mille hartstogten zonder uitzondering, niet anders zyn, of wy zullen, door deze drift vervoerd, over alle hin- derpaalen heenen ftappen, welke ons de Deugd, tegen der- zelver voldoening, in den weg mogt zetten ; wy zullen eerst een afgryzen hebben van zondige’ geneugtens , maar de trek tot vermaak, geduurig ingevolgd, zal fterker wor- den , de denkbeelden van pligt, nimmer opgehaald, zullen verdooven, wy zullen met het gezigt dier fchandelyke be- dryven, daar wegerst voor gruwden, allengskens gemeen- zaam worden, en eindelyk , om onze geneugtens voort te zetten, doen, dat wẹ eerst niet denken durfden. En fchoon wy al tot Zulke verregaande buitenfpoorigheden niet vervie- len, dit is ten minften éen onvermydelyk gevolg van deze onmaàtige begeerte‘tot vermaak, dat onze gedagten hier door verftrooïd, en wy van alle ernftige befpiegelingen af- getrokken worden. Het verwaarloozen van vericheide plig- ten en deugden, het verlies van dien geest van bedagtzaam- Oe Hh 3. ‘ heid 404 NATUURLYKE GODSDIENST heid en opmerking, dien wy, in onze voorige Vertoogen , zo ernftig hebben aangepreezen , moet hier noodwendig het gevolg van wezen. Hoe noodig is het derhalven „uit hoof- de van dit alles, voor hen, welke zig eene deüugdzaame ge- {teldheid eige zoeken te maaken, voor hen, die maar de Ze- delyke volmaaktheid ftreeven, om hunne drift tot vermaak, en uitfpanning te maatigen ; en hoe behooren zy byzonderlyk welke hunne voecen eerst beginnen te zetten op de baane des heils, niiet met alle moogelyke zorgvuldigheid te let- ten, dat zy door hunne lusten niet afgetrokken , en of tot een ontydig-wederkeeren gebragt „of ten minften in hunnen voortgang merkelyk verhinderd worden , eer zy nog ge- noegzaame fterkte hebben , om de voorkoomende verzoe- kingen te weêrftreeven. | | De gewoone omflag van het leven , en alle de pligten van ons beroep, met yver en getrouwheid waargenoomen, ver- fchaffen ons gewislyk zo veele bezigheid dat wy met onzen yd en gedagten geenzints verlegen behoeven te zyn;en als wy of de oorfpronkelyke gefteldheid ‘onzer natuur, of de dagelykfche ondervinding met aandagt gade flaan , zullen wy wel ras gewaar worden, dat de volbrenging van yder ge- deelte van onzen pligt van de allerwezenlykfte geneugtens, van een zuiver vermaak verzeld ga. i Lastige ftrengheden , noodelooze kastydingen zyn geen- zints nóodzaakelyk tot het wezen der Deugd. De Gods- dienst, die wy aanpryzen, is redelyk, en als wy ons zel- ven eenig vermaak „ dat binnen ons bereik is, afflaan en wei- geren, behoeven wy dit alleen te doen, omdat onze pligt ons Zulks: verbiedt. of dat wy het op dien tyd, en in die omftandigheden', zonder. nadeel voor ons zel ven of anderen niet kunner genieten 5 „maar verliezen s Wy dus ten opzigte van ons wezenilyk genoegen ? verre van daar! Hy die de wetten der Deugd getrouwelyk volgt, is » eigenlyk die geene, welke het regt. genot van de vermar -a ken dezer wereld heeft; en terwyl hy minder aandoenin- s gen van vrolykheid fchynt.te hebben „worden dezelve nar s, evenredigheid levendiger en zuiverder. Hy zoektdever- En se ee o 23 mag EN ZEDEEUNDE, 405 „ maaken niet, maar dezelve zoeken hem, en behaagen zo » veel meer, omdat zy ongedwonge koomen. | a Geen dwaazer begrip is ‘er ooit geweest, dan dat zy, ‚… die hunne hartstogten beteugelen, en zig,door geene on- 2 geregelde lusten tot buitenfpoorigheden vervoeren laaten, s daarom onplaifierig leeven, of de wezenlykegeneugtens ə» des levens misfen zouden”! „Ik durf integendeel den „ grootíten Bon Vivant gerustelyk uittarten, om my een tyd- ‚ gewrigt aan te wyzen, waar ín hy ooit zo veel wezenlyk ə vermaak „ zulk eene zuivere en waare vergenoeging ge- > fmaakt heeft, alseen verftandige betragter der Deugd das. > gelyks geniet. Wat js ‘er tog in de uitgezogtíte genietin- ə gen van zondigen wellust, die in vergelyking gebragt kan ? ə worden met de inwendige vreugd, welke in ons gemoed - „ Ontftaat uit de bewustheid van onzen pligt betragt , onze > lusten gebreideld, en over de verzoekingen temkwaade ge- , zegepraald te hebben? Of wat is ‘eruit eenig fobrt van on- > geregelde plaifieren te haalen, dat de ftille maar hemelfche » vergenoeging kan opweegen, die uit een belangelooze ‚ menfchenliefde, eene verheve edelmoedigheid, of zuivere ə vrindfchap in onze harten opwelt ? wat geniet eindelyk ə een wellustige, dat hy durft ftellen tegen de verzekering; , dat een Alweetend, Wys, Heilig en Almagtig Opperwes > zen onze bedryven kent en goedkeurt, en ons als zyne ə lieve kinderen bemint? . | Zegt men, dat eene heblykheid „om dus fteeds zig zelven te betengeden, err alle zyne waardfte neigingen te dwingen, in den beginne althans, niet anders „dan ten uiterften moets jelyk kan wezen, en zelfs by aanhoudenheid niet kan geoefe fend worden , zonder ons zelven geduuriglyk geweld te doen, en onze natuur tewederftreeven; wy antwoorden hier op’, dat de bronnen van vermaak in der waarheid meer onder ons bereik zyn, dan men doorgaans gelooft. Zodra wy eenige zaak met ernst betragten „zodra wy met yver ftres - ven, om het een of ander voorgefteld doelwit ;dat wy in ons hart goedkeuren, te bereiken , en wy in onze poogingen gelukkig flaagen, een wezenlyk genoegen is ftra volg van onze ernftige poogingen , en hoe grooter de moeie jelykheden zyn, welke wy in deze onderneeming verpligt Zyn te overwinnen, hoe grooter ook het vermaak is dat hier s het ge- uit gebooren wordt; die evenredigheid heeft altoos plaats, als wy in ’t eind gelukkig flaagen, en zelve dit bedryt in ons gemoed goedkeuren; maar is nu het voorwerp, dat wy met onzeernftige poogingen bedoelen „in zyn eigenaart het best 6° pooging Hh 4 Ane en t. 408 BEDENKINGEN OVER DEN mmm BEDENKINGEN EN TWYPELINGEN OVER DEN OORSPRONG DER NEGERS, BY GELEGEN- HEID VAN EEN BLANKEN NEGER TE - „PARYS; Door den Heer MAUPERTUIS. Vervolg van bladz.. 378. K wenschte inderdaad wel „dat ilfhet Verfchynzel , daar ik thans van (preken moet, vergeËten mogt; Ik zoude my met de bekoorlykheden van Tris op te tellen , of den luister van Climene te vertoonen, veel beter verlustigen, dan met - dien misfelyken Neger, wien ik egter, om aan myne verbin- tenis te voldoen, verpligt ben myne Lezers thans van nader by te leeren kennen. Het is een Kind van vier of vyf jaaren , dat alle de trekken der Negers heeft; en wiens leelykheid door zyn wit vel en bleekheid merkelyk vermeerderd wordt ; zyn hooft is „in plaats van hair, met witte wol, die naar den rooden trekt, bedekt. Zyne oogen, die ligt blaauw zyn , fchynen de hel- derheid van den dag niet te kunnen verdraagen; zyne dikke en lompe handen, gelyken eerder naar de pooten van een Dier, dan naar menfchen-leden ; hy is gebooren , zo als men verzekerd , van Vader en Moeder, die beide Afrikaa- nen, en zeer zwart waren. — De Historie van de Academie der Weetenfchappen maakt gewag (*) van een dergelyk monfter, °t welk te Surinamen, ùit een Afrikaansch geflagt gefprooten was. Deszelfs moe- ger was een Zwartin, en verzekerde, dat zyn Vader mede zeer zwart was. De Historiefchryver, welke dit Academisch berigt heeft te boek geflaagen, fchynt die laatfte byzonder- heid in twyfel te trekken, of liever, fchynt overtuigd te Zyn, dat de Vader een blanke Neger geweest ware. Maar ik zie hier geene de mintte noodzaakelykheid voor; Het is genoeg „ dat dit kind eenigen Blanken Néger onder zyne /oorouders hebbe gehad ; of men mag zelfs zonder ongerymd- heid, onderftellen, dat hy dé eerfte blanke Neger van dien Stam kan geweest zyn. OO ' Mevrouw de Gravin van V **, welke een Cabinet , vaz . aga . é (© Hist. de l Acad, Royale des Scienc. Ae 1734. pe `~ d OORSPRONG DER NEGER S) " 409 de allerbyzonderfte zeldzaamheden der Natuur, bezit „maar. wier verheevt geest boven dat alles uitmunt, en nog zeld- zaamer is, dan iets , ’t geen in haare keurige verzaameling gevonden wordt, heeft ook het Portrait van een Neger van dit foort, die werkglyk in Spanje is, alwaar Mylord M * *, my verzekerd heeft denzelven in Perfoon gezien te hebben; fchoon deze ouderzy, dan die, welke tharis te Parysis, en die my de byzondere aanleiding tot deze bedenkingen ver- fchaft heeft , zo komenze beide egter in alles, waar in ze van de overige Negers, zo wel als Blanken verfchillen , vol- maakt wel, overeen, Zy hebben hetzelfde vel, dezelfde kleur en verf, dezelfde oogen „dezelfde wezenstrekken , ge- laat, lighaams-postuur , alles is gelyk. b en heeft my verzekerd „dat men in Senegal geheele fa- milids van dit foort vondt; en dat het zelfs in de geflagten der zwarte Negers niet zonder voorbeelden, en zelfs niet heel ongemeen ware, dat ’er, van tyd tot tyd, blanke Ne- gers onder geboren wierden. '. ' Africa en America, zyn de cenigfte Deelen van de Wae- reld niet, daar men dit foort van Mọonfters aantreft. Afia brengt ‘er mede dergelyken voort. Een man, die zig even unftig door zyne verdienften als door den aanzienlyken Bost. welke hy in de Oost-Indiën bekleedt heeft, onder- fcheidt, maar die zig inzonderheid eerwaardêr heeft ge- maakt door zyne bekende zugt voor waarheid en opregtheid de Heer van M*** heeft, onder de Zwarten, Blanken ge- zien, waar van de witte kleur van Vader tot Zoon overging. Hy heeft myne nieuwsgierigheid hieromtrent wel willen vol: doen, en my zyne gedagten des aangaande mededeelen ; hy befchouwt die witheid als eene ziekte van het Vel, (+) het is, naar zyne gedagten, een Toeval, maar een Toeval, °t welk zig voortzet, en dat, geduurende verfcheide voorttee= lingen,ftand kan houden. Het is my ten uiterften aangenaam geweest te vinden „dat de denkbeelden van zulk een kundig en verftandig man, zo overcenkomftig waren met de begrippen , welke ik my van dit foort van Monfters had gemaakt. Want het zy mendie witheid voor eene ziekte, of voor zodanig een Toeval nee- me, als men wil, het is en blyft tog altoos eene erfelyke ` . = ' vere (t) Of liever de Membrana Reticularis , ( Nets-wyze vlies) °t welk dat gedeelteis, waaruit de zwarte kleur der Negers voort- « Koomt , en waarvan dezelve af hangt. ú S iea 5 . . et N. 419 BEDENKINGEN OVER DEN. verfcheidenheid, welke door op elkander volgende geflagten wordt bevestigd of vernietigd , naar maate de paaren, die’ ter voortteeling by elkander koomen, aan de eene of andere zyde gunttig zyn.. ie veranderingen van kleur vallen meer voor ondèr de Dieren, dan onder de Mentchen. Het zwart is zulk een be- ftend:ge kleur van de Ravens en Lysters, als het die van de Negers is; ik heb egter dikwils witte Ravens en Lysters ge- zien, en die verfcheidenheden , die uitzonderingen , zo als zy in het eerte zyn, zouden waarfchynlyk geheele ver- fchillende foorten uitmaaken, als men ze zorgvuldig gade- - floeg, en door voortteeling poogde door te zetten. Dus heb ik Landen gezien, daar men geeneandere, dan witte Hoen: deren aantrof, De byzondere blankheid van de huid, die ge: meenlyk met de witte vederen gepaard gaat, en waar door zig gevolgelyk de witte Hoenderen op eene aangenaame wyze op tafel onderfcheiden , heeft dit foort waarichynlyk de voorkeur boven andere kleuren doen bekomen ; men heeft zig altoos toegelegd, am witte Hoenderen te krygen, eń dit is dooarveelvuldige generaties zo folkomen in den aart geraakt, dat eindelyk alle andere kleur geheel of byna ge- heel vernietigd is. | | Voor het overige is het ten hoogften waarfchynlyk, dat het verfchil van zwart tot wit, hoe treffende zig dat aan ans gezigt vertoont, eene geringe beuzeling zy voprde Na tuur, en haar, om zo.te fpreeken, geene of weinig moeite koste. Eene ligte verandering, de kleinfte wond inde huid van ’t allerzwartfke Paard, een weinig Sterkwater daar op gefpat, neemt het zwarte hair te dier plaat{e weg „en brengt er fpierwit voor in de plaats, zonder eenigen overgang door andere kleuren , zonder eenige.fchaduwen of vermenging, met dezulken , welke tusfchen deze twee uiterftens iu zyn. Als het tot ons oogmerk noodig ware na te fpooren, wat der in de Planten voorvalt , om daar uit nadere bewyzen voor myne verzekeringen te ontleenen, zo zouden zy, welke zig met derzelver kweekery bemoeijeg , kunnen zeg- gen , dat alle die foorten van gekuifde of Tros-planten en boompjes, die gelyk men ’t uitdrukt , dubbele bloemen draa- gen, en zommigen dubbele vrugten geeven , welke de fieraa- den onzer Tuinén, èn de verwondering der onkundigen uitmaaken , haaren oorfprong allereerst verfchuldigd zyn aan dergelyke verfcheidenheden en {pelingen der Natuur , welke men heeft gadegeflggen , zorgvuldig voortgekweekt , endus erfelyk gemaakt „maar welke wederom vervallen en allengs” Eng Z\ nn nn on M oa OORSPRONG DEK NEGENRS, 41E kens tot haaren ftaat van enkele wederkeeren, zo dra men ’er de hand niet meer aan houdt, of derzelver kweeking ver . waarloost. (*) Ik zal my, niet onderwinden , om die verfchynzels naauw- . keurig te verklaaren 3 (f) derzelver oorzaak is mis{chien, voor (© Vidi leta diu, €} multo Jbe@ata labore, _Degenerare tamen; ni vis bumana quotannis , Maxima quaque manu leperet. Virgil. Georg. Lib. Il. ` b. (t) Onze Schryver geeft 'er inderdaad een foort van verkla4- fing van, die genoegzdam woordelyk hier op uitkoomt; „men. ‚‚ moet deze onderftellingen, zegt hy, aanneemen , welke de 5, ondervinding ons fchynt te dwingen van toe te ftaan. » I. Dat het Zaad.vogt van yder foort van Dier een talloos ge- » tal van Deeltjes bevatte , welke, door hunne vereeniging, een 5) ander Dier van ’t zelfde foort voortbrengen kunnen. ‚‚ 2. Dat in het Zaad-vogt van yder Dier op zig zelven be» ‚‚ fchouwd, die deeltjes, welke een gelykfoortig Dier van dezeif- s» de rekken, kunnen faamenttellen , doorgaans in grootfte geta- ‚‚… len gevonden worden , en het meeste verband met elkander » hebben, fchoon ‘er ook eene menigte andere Deeltjes voor >» Verfcbhillende trekken in zyn.. » Dit onderfteld zynde, zó kan men de zaak in dezer voegen js Verklaáren. l » Die deeltjes, welke dezelfde trekken, moeten maaken, en de s.: gelykenis naar de ouders uitwerken , zyn doorgaans de meesten ‚ in getal, en hebben 't meeste verband met malkander ; dus » Zullen zy zig ook gewoonlyk faamenvoegen, en een.Dier for- j» meeren in alles gelyk „aan de ouden, daar het zyn oorfprong j», Aan verfchuidigdis. ` „ Maar, by toeval, zullen zig die deeltjes ook wel eens ep « ;, eene andere, en min regelmaacige wyze, faamenzetten ; de „y Zulken, die dezelfde trekken ‚en eene volkoome:gelykenis naar ‚, de ouders moeten maaken, zyn eens wat fchaars in het Zaad- 3s Vogt, daar op Vleien zig die andere, van veríchillende trekken În derzelver plaats, en daar koomt uit zwarte ouderen, een s», wit kind, of van witte ouderen een zwart kind voort, {choon „ dit laatfte zeer zeldzaam: is. - „ Ik fpreeke hier alleen van die zonderlinge geboortens, wel. „ ke door middel vn gelykfoortige ouderen, gefchieden , en '„» Een waarin de jonggeboornen nog naar vader, nog naar moeder » gelyken, want, wat de vermenging van verfchillende foorten „ aangaat, de’ ondervinding leert, dat de Jongen, in zulk een „ geval, eenige gelykenis naar beide de foorten tevens hebben. ` „» Die buitengewoone vereeniging van deeltjes, die niet voor â 2” 412 BEDENKINGEN OVER DEN voor een groot gedeelte, of in-de verfchillende gefteldheid; of in eene verfchillende vermenging van het zaadvogt in de lyfmoeder te zoeken ; maar het zoude ongetwyffeld een zeer waardig voorwerp voor de weetlust en ondergoekinge on: zer Wysgeeren zyn, dat zy eens hagingen , en door her- haalde en duidelyke Proefneemingen poogden te bepaalen ; of zommige Konst-byzonderheden der Dieren, dat is zulke, die men voordagtelyk aan dezelve maakt, het verminken by voorbeeld , of het wegneemen van deeze of geene Ledemaa- ten, door veelvuldige geflagten telkens herhaald , niet ein: delyk natuurlyk worden zouden aan de Dieren, welke daar bit voortkwamen? en of de ftaarten, telkens weggenomen, of de ooren, aan yder volgend geflagt van Honden afgefnee- den, allengskens niet verminderen, en ten laatften geheel- lyk agterblyven zouden? — Maar , terwyl ik zegge, dat de oorzaak van alle die ver- fcheidenheden misfchien ten grooten deele of in de verfchils lende gefteldheid , of in de verfchillende vermenging van het Zaadvogt te zoeken is, zo zoek ik den invloed, welken de Lugt, het Climaat, en’t voedzel in dit alles hebben kun: nen, geenzints uit te fluiten. Het fchynt inderdaad, dat de hitte der verzergde Lugtftreek gefchikter is, om die deel: tjes, welke het vel zwart moeten maaken , te ftooven, en tot volmaaktheid te brengen , dan die andere, waar door het zelve wit moet worden, En ik durve niet bepaalen , hoe verre die invloed, welken het Climaat en het verfchillend . voed: » elkander gefchikt waren , of overeenkomftig zyn met de treke js ken der ouderen, zyn wezenlyke Montfters voor den Vermete- » len, die de wonderen der Natuur zou willen verklaaren, maat ‚» °t zyn nieuwe fchoonheden voor den. wgzen, die zig te vrede > houdt, om dezelve met eene eerbiedige verwondeting te be- js fchouwen.. „ Die voortbrengfels zyn eerst niet dan toevallig ; de oorfprori- i» kelyke deeltjes der Voorouders behouden in dé eerfte en twet- s‚ de volgende Voortteeling nog de overhand, en hierom zal eeti +» kind, daar zig niets van Vader of Moeder in vertoont, naat i» zyn Grootmoeder, enz. gelyken, maar dikwils herhaalde gene- s» faties geeven hier aan eindalyk eene befigndigheid ; enz.” Dit zegt, dunkt my, zo weinig, dat ik twyffel, of de groote man het wel ernftig gefchreeven hebbe? het Zweemt byster veel naar de qualitates occulte, en de fuga vacui, althans heb ik ge- oordeeld , dat zyne geestige aanmerkingen en vrolyke gedagten ‘er niets by lyden zouden, als ik deze zogenaamde Verklaaring uit den Text agterwege liet. — , ` / « L OORSPRONG DER NEGERS. 413 voedzel op de menfchelyke Lighaamen hebben moge, in lengte van eeuwen gaan kan. Dit is ondertusfchen zeker , dat alle die verfcheidenhe- den , waar door de nieuwe foorten van Dieren en Planten in wezen zouden moeten koomen , van zelve neigen, om op té houden, en zig ongaarne , om zo te fpreeken, in vol- ende Geflagten voortzetten. Het zyn afdwaalingen der atuur 5 het zyn de uitwerkfelen van een verkeerden weg, ‚dien zy onverhoeds heeft ingeflagen , en waar op men Haar niet kan houden, dan door-zorg , konst, en eene vereischte levenswyze, waar door men Haar verhindert, om weder op haar gewoone pad te koomen; verwaarloost men die voors zorgen, laat men Haar aan Haar zelve over, men zal wel haast wederom dezelfde eenpaarigheid in haare werkingen befpeuren. Óndertusfchen zoude men uit deze geboortens van blanke kinderen , welke zig in het midden van zwarte Volkeren zo eensklaps op het onverwagtst vertoonen , natuurlyk fchy- nen te mogen befluiten, dat het Wit de cete en oorfpron- kelyke kleur der menfchen is, en de zwarte kleur aanmer: ken, als ééne dier verfcheidenheden , daar wy zo dikwils van gefprooken hebben, als eene dwaaling der Natuur , welke niet, dan na verloop van veele Eeuwen, en door on- eindige opvolgende geflagten, erfelyk geworden is, terwyl egter het oorfpronkelyk wit nog zo niet geheellyk is ver- nietigd , of de Natuur hervat van tyd tot tyd haare poogins en, om haar oud gezag in dezen weder te bekoomen , en aare eerfle fchikkingen te volgen , met witte menfchen voort te brengen. Want men ziet het tegenoverftaande niet - veel gebeuren, en zwarten Zelden uit blanke ouders gebog+ ren worden. | Ik weet dat men voorgegeeven hebbe, als of dat voorval by onzen tyd waarlyk gebeurd zou zyn ; maar het verhaal des aangaande fteunt op zo zwakke gronden, en is van alle genoegzaame bewyzen zo ten eenerhaal ontbloot, dat men het redelykerwyze niet kan gelooven. De fmaak, die alle menfchen voor het zeldzaame en verbaazende hebben, moet ons altoos voorzigtig maaken in het aanneemen van wonde- Ten, die men ons vertelt; daar is van zelve reeds een wetti vermoeden van onwaarheid tegen, omdat zy zo wonderly zyn; de neiging , die wyaanmerkten dat by meest alle men- Schen plaats heeft, vermeerdert dat vermoeden , en ’t isder- halven niet, dan op onloogenbaare bewyzen , dat we ons ge- loof in dezen moeten vestigen. Daar wordt hier of daar, een 412 BEDENEINGEN OVÉR DEN >. een kind met eenig viterlyk gebrek gebooren; de verbaasde Vrouwtjes, die ’er by zyn, maaken ‘er aanftonds een vera fchrikkelyk monfter van 5 deszelfs vel byzonderlyk is wat bruiner dan naar gewoonte; men luistert eerst malkanderen in ’t oor, dat het de kleur eens Negers heeft; de wilde ver. beelding van eene andere vrouw vindt ’er meer gelykheid met de Zwarten aan , en men vertelt welhaast openlyk, dat >er waar!yk een Neger op dien tyd en van die Moeder ter waereld is gebragt. Maar elk ondertusfchen, welke by de geboorte van Neger-kinders ooit tegenwoordig is geweest, weet, dat zy niet alleen niet zwart ter waereld koomen, maar dat men zelfs, in den eerften tyd huns levens, moeite hebben zoude om ze van andere kinderen te ondericheiden, En derhalven, zo’er in een geflagt van Blanken aleen zwart kind of jonge Neger gebooren wierdt , zo zoude het nood: wendig langen tyd onzeker moeten blyven , dat hy het ware ; in den beginne zou men ’er geen vermoeden van hebben, en zou men dechalven geen zorg draagen om het te verber- gen, en naderhand, als °t zigtbaar was geworden , zou ’er geen kans meer wezen , om het te verdonkeren ; men zou dit kind immers, ten minften geduurende de eerfte maanden “van deszelfs beftaan „der kennis van °t gemeen niet onttrek- ken kunnen, nog bewimpelen , waar het in vervolg van tyd gebleeven ware, inzonderheid zo de ouders eenig vermogen ‘of aanzien hadden 5 en wat gemeene lieden aangaat , die zouden ‘er nog minder gelegenheid toe hebben , de Ryken zouden ‘er van alle kanten naar toevloeijen, om dit zelde Zaam verfchynzel te zien , en de ouders zelve, wel verre van het te willen verdonkeren , zouden het voor een geluk ‘rekenen, om, door het vertoonen van hun kind, een mi- mer beftaan te krygen, en, naar alle waarfchynlykheid, ruim zo wel in haar fchik zyn met hunnen jongen Neger, als met den allerblankften zoon. betwistbaar, en het uitwerkfel zou zekerlyk zodanig we- zen, als de Natuur even kaarig was met de eene en andere dier toevallen te vertoonen. Voeg hier by, dat zo wy ken- nis van die verfchynzels krygen , als dezelve in zo verre afgelege Landen worden vernoomen, wy ‘er ten minften kennis aan zouden meeten krygen, als dezelve onder onze oogen, om zo te fpreeken , voorvielen, “Ik ontkenne egter met dit alles niet , dat ‘er ooit Zwarten uit Blanke ouders gebooren worden ; myne uitlegging brengt daarentegen bykans mede „ dat deze geboortens in vroegere tyden moeten gefchied zyn, en gevolgelyk ook nu nog, van tyd tot tyd, gefchieden. Dit wil ik alleen, en dit koomt my voor uitgemaakt te zyn, dat ‘er onvergelykelyk minder zwarten uit blanken , dan blanken uit Negerfche ouders voortkoomen. OO. Hier uit fchynt men derhalven met grond te moogen be- {luiten, dat het wit de oorfpronkelyke kleur der eerfte men- {chen , de kleur, om zo te ipreeken , der Natuur zy, en dat. het alleenlyk door eenig toeval is bygekoomên , dat het zwart eene erfelyke kleur is geworden dier groote Huisge= zinnen, (want ao mag ik ze noemen) welke de verzengde Lugtftreek bevolken , en dat ’er om geene andere rede zo veel meer Blanken, dan by ons Zwarten gebooren worden , dan omdat de oorfi ronkelyke kleur nog zo geheellyk niet is uitgewischt , of de Natuur fchynt haar regt wel eens te willen herneemen en handhaaven. Men ziet nu en dan nog andere monfters, en zelfs onder ons gebooren worden , die waarfchynlyk niet anders dan - toevallige vereenigingen „…ftremmingen , of vermengingen van het zaadvogt, of uitwerkfelen- van de al te groote aan- trekking van eenige deeltjes van het zelve zyn. Laaten wy de verdere uitlegging weder aan zyn plaats laaten, en ons tot de gevallen zelve bepaaten ; die zyn: ontwyfelbaar zeker, en al te wel bekend, om ’er byzonderheden van by te bren- gen, gelyk het oogmerk , waar toe ik ze aanhaal , zig zelven- ok genoegzaam aanwyst. Indien ’er namelyk middel was, en genoegzaame zorg wierdt aangewend , om die ongere- geldheden der Natuur door voortteeling door te zetten, HI. DEEL. MENGELW, NO, IIe | zoude ’ &ib NATUURLYKE HISTORIE zoude men dezelve naar alle gedagten erfelyk maaken. Men- {then van eene buitengemeene grootte, en andere van eene alleruiterfte kleinheid zyn een foort van monfters , welke men met gepaste wedergaden paarende „ een geflagt van „Reuzen aan den eenen , of van Dwergen aan den anderen känt zou kunnen doen uitleveren. — : - Zo het geeh ons de Reizigers wegens de Terra Magella- nica, en de ùiterfte. ftreeken van het Noorden , verhaalen, wadragtig is, zo moeten die geflagten van Reuzen ter eene, en van Dwergen ter andere zyde zig daar of vrywillig heen begeeven, en neêrgezet hebben, of zy moeten, naar maate zy Zig onder de andere bewooners van den Aardbodem nv en dan vertoonden., met vereende krägten derwaards ver- dreeven zyn door hen, welke of die -grooteColosfen vrees- den onder zig te laaten woonen, of die veragtelyke Dwer gen te veel verfmaadden , om ’er als hunne medemerfchen 4 -mede te verkeeren. | | Dit is dan het wâarfchynlyk belluit , daar ik alle myne voorige aanmerkingen mede zal eindigen. DieReuren, die Dwergen, en die Zwarten zyn onder de: andere menfchen, en van gelykfoortige ouderen als deze , door eenige, niet al te wel bekende en toevallige oorzaaken , met die monfter- "lyke gedaante of kleur gebooren. 