Tabulae anatomico-chirurgicae doctrinam herniarum illustrantes. Ontleed- en heelkundige platen, ter opheldering van het leerstuk der breuken
a, b. Margo postarum spuriarum dextri lateris* De brcukzak is meer van eene ronde, dan van eenelangwerpige gedaante , en de zoogenoemde hals ontbreekt gebeel , zoodat dezelve veel verschilt van eene gewone lieshreuk. Daar in dusdanig geval de deelcn , welke de breuk uitmaken , in eene gebeel tegenovergestelde rigting dan in de gewone lieshreuk uitgeperst wor- den , volgt bet van zelve , dat om dezelve binnen te brengen de uitgezakte deelen binnenwaarts , dat is, in de rigting naar den naVel , moeten voortgestuwd worden, en dat bij de brenksnijding , daar de bo- venbuiks-vaten aan de buitenzijde bn oVer bet hreuk- gezwel loopen , deze vaten , bij eene doorklieving van bet middelste gedeelte , of van den buitensten boek des liesrings , buiten twijfel zouden beleedigd of gebeel doorgesneden worden , waaruit eene allcrge- vaarlijkstc bloedstorting zou volgen. P L A A T XII. Dp deze plaat vindt men de afbeeltling van eene zeer aanmerkelijke breuk in de beide liezen Van een volwassen man , bij welken de ruggegraat zeer sterk ter zijde was gekromd, zoodat dezelve naar de lin- kerzijde, en bet bekken naar de regterzijde gebo- gen waren , \vaardoor bet linker beupbeen bijna in de middellijn van de borstliolte was gekomen , en bet regter beupbeen buitenwaarts gedraaid zijnde, zich onder de korte ribben eene uitgeholde opper* vlakte voordeed , waarbeert de boVenbuiks-ingewan- den voortgestuwd waren : deze omdraaijing der rug¬ gegraat ^vas waarscbijnlijk oorzaak van eene buiten- gewone en der aandacht zeer waardige verplaatsing van bet dikke gedarmtei De buik door eene kruissnecte geopend , en deze in- snijding aan beide zijden door den liesring tot bijna aan den bodem van den in de breedte ert lengte zeer stet-k vergrooten balzak , vervolgd zijnde , bleek bet, dat de dikke darmen door de beide liesringen waren doorgezakt , en de beide zeer uitgezette breuk- zakken in diervoege opviilden i dat een gedeelte van den omgebogen darm , met den blinden darm, be- nevens deszellb wormwijzig verlengsel , als ook bet volgende gedeelte des dikken darms in den linker breukzak , en dert dwarsebeh dikken darm , met een ctaaraan volgend gedeelte van denzelven^ en een gedeelte van bet net in den regter breukzak gevon- den werden ; terwijl de beide liesringen , maar voor- namenlijk de regter, zeer sterk verwijd waren. a. b. De rand der onware ribben van de regler- zijde. F 2 / \ — 24 c. Crista ossis ilii sinislri , curvaturk spinae maxi- me introrsum flexa. d. Os ilium dextrum , solito magfs extrorsum con- versum. e. f. g. Integumenta communia una cum perilonaeo dissecta atque explicata , ita ut ambo sacci her- niosi j scrotum in insigne volumen expandentes, simul aperti sint. h. i. k. 1. Partes hernia sinistra contentae. h. In¬ testinum ileum, i. Intestinum coecum. k. Ap- pendicula vermiformis. 1. Intestinum colon. m. Pars intestini coli transversi supra ossa pubis ex hernia sinistra in dextram decurrenS. n. o. p. Partes hernia dextra contentae. n. o. In- signis ansa ex intestino colo formats, p. Portio omenti, intestino colo tranverso adnexi. q. Mesocoli portio. r. ^ t. Flexura sigmoidea intestini coli. s. Pars quae plicam peritonaei intrat atque initium for¬ mat tertiae heyniae. t. Pars intestini coli in in¬ testinum rectum transiens. u. Vasa epigastrica dextri iateris abscissa, pond saccum herniosum decurrentia. v. Eadem vasa sinistri Iateris dissecta , .a latere ex- teriore herniae decurrentia , quae ante tumo-^ rem herniosum adscendebant ad musciilum rec¬ tum abdominis. /’ iv. Dissecta vasa pudenda externa dextri Iateris. Hae vero herniae inguinales quam maxime a se invicem erant diversae, in dextro nimirum latere descenderant partes elapsae juxta decursum vasorum spefmaticorum , per annulum inguinalem insigniter dilatatum , adeo , ut vasa epigastrica pone saccum her¬ niosum decurrentia a latere ipsius inleriore ad su- perficiem posteriorem musculi recti abdominis ad- scenderent; In latere vero sinistro intestinum ileum cum intestino coeco , hoc in corpore maxime e sede na- turali remoto , et insequente parte intestini coli ex media parte abdominis in earn partem parietis anterioris abdominis , quae adest a parte interiore vasorum epigastricorum ( a ) pressum , dicta vasa extrorsum propulit , atque ab hac parte per annulum in- c. De kam van bet linker heupbcen , door de kromming der ruggegraat sterk binnenwaarts ge- bogen. d. Ilet regter heupbeen , meer dan gewoonlijk bul- tenwaarts gebogen. e. y- §• De algemeene bekleedselen , met bet buik- vlies doorgesneden , en buitenwaarts omgeslagen , zoo dat de beide breukzakken , welke den balzak aanmerkelijk haclden uitgezet, t'e gelijk geopend zijn. h. i. k l. De deelen binnen de linker brchk be vat?. h. De kronkeldarm i. De blinde darm. k. Het wormwijzig verlengsel. 1. Piet volgende gedeelte des dikken darms. in. Een gedeelte des ctwarschen dikken darms, over de schaambeenderen uit de linker breuk in de regter overgaande. n. o. p. De deelen binnen de regter breuk bevat. n. o. Eene aanmerkelijke lus , door het dikke ge- darmte gCmaakt. p. Een gedeelte van liet net, hetwelk aan den dwarschen dikken darm gehecht is.' q. Een gedeelte van het karteldarm-scheel. r. s. t. De S vdrmige bogt van den karteldarm. s. Een gedeelte , hetwelk in eene plooi van het buikvlies bevat is , en het beein maakt van eene derde breuk, t. Het gedeelte van den kartel¬ darm, hetwelk in den regten darm overgaat. tt. De afgesnedene bovenbuiks-bloedvaten der reg- terzijde , achter den breukzak omloopende. <v. Dezelfde afgesnedene bloedvaten van de linker- zijde , aan de buitenzijde der breuk Ioopende , en over het breukgezwel naar de regte buikspier op- klimmende. : ' I ’ ) i.-r. __ ! IT • W. De doorgesneden uitwendige vaten van de reg- terzijde.1 Deze beide liesbreuken waren zeer veel van el- kander onderscheiden , want in de regtcrzijde wai- ren de uitgezakte deelen volgens den loop der zaad- vaten door den zedr sterk verwijden liesring ne- dergedaald , zoo , dat de bovenbuiks-vaten , achter den breukzak voortloopende , langs deszelfs binnen- kant, naar de achterzijde van de regte buikspier i opklommen. In de linkerzijde heeft de kronkeldarm, met den blinde n darm , welke in dit ligehaam gelieel uit deszelfs gewone zitplaats geweken was , als ook een gedeelte des volgenden karteldarms , uit het midden der buiksholte , tegen dat gedeelte des voorsfcen wands van den buik , het welk aan de binnenzijde der bovenbuiks-vaten gevonden wordt (a), aange- stuwdzijnde, de bovenbuiks-vaten buitenwaarts weg- geschoven; en zijn, van deze zijde , door den lies¬ ring ( a ) Conf. Tab. I. d. ( a ) Vcrg. Plaat I. o. I 25 inguinalem protrusum est, unde ea herniae species est proclucta , quae hodie respectu vasorum epigas- tricorum hernia inguinalis interna vocari solet , dum hernia dextra dicitur hernia inguinalis externa. Va- sa ergo modo memorata ante tumorem lierniosum nunc decurrentia , sectione perpendiculari annuli inguinalis et sacci herniosi sunt dissecta, et dein extrorsum reclinata. Quamyis in minori hernia inguinali interna for¬ ma sacci sit longe magis rotundata , quam in hernia inguinali externa, et collum sacci desideretur , ex hoc casu etiam constat illas diflerentias non nisi in minoribus herniis observari , sed plane deficere quando hae herniae etiam in scrotales mutantur : quod cognoscere summi est momenti , ut in omni lierniotomiu laesio vasorum epigastricorum evitetur. Tertia praeterea in hoc corpore aderat hernia , sive saltern initium herniae. In excavala parte os- sis ilii sinistri a peritonaeo plica fuerat producta , quae ansam continebat flexurae sigmoidcae intestini coli descendentis antequam in intestinum rectum transit ; liaec vero hernia in sequente tabula melius in cculos incurrit. TABULA XIII. Delineatio earundem parti um quam in praecedenti tabula , postquam omnia inlestina crassa e saccis herniosis sunt remota , atque integumenta commu- liia cum adhaerentibus inferioribus partibus muscu¬ lorum rectorum abdominis circa os pubis antrorsum sunt reflexa , ut flexura sigmoidea intestini crassi , lertiam herniam constituens , melius in oculos in- curreret. a. b. Margo costarum spuriarum dextri lateris, c. Crista ossis ilii sinistri. d. Os ilium dextrum. c. Integumenta communia una cum inferioribus partibus musculorum rectorum ante membrum virile reflexa, et a peritonaeo liberata. f. Arteria cum vena epigastric^ dextra juxta muscu- lum rectum adscendcns. g. Eadem vasa alterius lateris dissecta , quum a partibus elapsis e sede fuerant propulsa , ct ante herniam decurrebant. ring doorgedrongen , waardoor die soort van breuk geboren is , welke thans met opzigt tot de boven- buiks-vaten eene inwendige liesbreuk genoemd wordt , terwijl men de regter breuk met den naam van uit- wendige liesbreuk bestempelt. Dc zoo even genoem- de vaten over het t breukgezwel opklimmende , zijn derhalve door de loodlijnige snede van den liesring cn des breukzaks doorgesneden , en daarna buiten- waarts overgeslagen. Alhoewel in eene kleine inwendige liesbreuk-, de breukzak eene meer ronde gedaante heeft dan in de uitwendige liesbreuk , en de hals des zaks ge- heel ontbreekt, zoo blijkt echter uit dit geval, dat deze onderscheidingen niet dan in kleine breuken kunnen worden waargenomen , maar geheel en al ontbreken, wanneer deze breuken ook in balzak- breuken overgaan : en dit wel te welen , is van groot aanbelang , ten einde, in alle breuksnijdingen , de kwetsing der bovenbuiks-vaten zou vermijd worden. In dit ligehaam was nog eene derde breuk, of ten minsten het begin van eene breuk voorbanden. Langs de uitgeholde oppervlakte van het linker lieupbeen was door het buikvlies eene plooi ge- maakt, welke de lus van de S vormige bogt des kar- teldarms , alvorens dezelve in den regten darm overgaat, in zich bevatte; maar deze breuk is in de volgende plaat meer zigtbaar. P L A A T XIII. i Afbeelding der zelfde deelen als in de voorgaan- de plaat , nadat de dikke darmen uit de breuk- zakken zijn weggenomen, en de algemeene bekleed- selen , met de daaraan gehechte onderste gedeel- ten van de regte buikspieren bij het schaambeen zijn omgeslagen, ten einde de S vormige bogt van den karteldarm , eene derde breuk makende , des te beter zou gezien worden. a. b. De rand der on ware ribben van de regterzijde, c. De kam van het linker heupbeen. d. Het regter heupbeen. e . De algemeene bckleedselen , met de onderste gedeelten der regte buikspieren , over het manne- lijk lid heengeslagen , en van het buikvlies ontdaan. f. De regter bovenbuiks-slagader en ader , langs den regten spier loopende. g. Dezelfde bloedvaten van de tegenovergestelde zijde doorgesneden, daar dezelve door de uitge- zakte deelen uit hunne plaats waren gedreven , en aan de voorzijde der breuk liepen. G i h. Eadem vasa dissccta a parte abdominis cum dis- sectis integumentis communibus , musculis atque peritonaeo extrorsum reflexa. i. k. Ligamentum Poupartii , mutato situ cristae ossis ilii valde tensum. 1. m. n. Funis spermalicus sinister pone saccum herniosum descendens , adeoque peritoneo tec- tus. 1. Arteria et vena spermatica e Iumbis descendentes. m. Vas deferens juxta pelvis margi- nem deorsum se inflectens. rt. Funis spermati- cus ad testem descendens, o. Arteria et vena spermatica dextri lateris e lum- bis descendentes ad testem, p. Yas deferens a vasis spermaticis remotum, ad pelvis capacitatem adscendens. q. Portio mesocoli. r. s. t, Flexura sigmo'idea coli in rectum transiens. s» Portio hujus intestini intra duplicaturam peri- tonaei contenta , atque juxta decursum vasorum spermaticorum herniam constituens. t, Intesti- num rectum contractum. Omnium primo in oculos incurrit flexura sigmoi- dea intestini coli plica peritonaei , sive canale ab Iiac membrana producto , et juxta vasa spermatica descendente contenta. Tertia ergo in hoc corpore enata fuerat hernia , quae jam fere usque ad liga¬ mentum Poupartii descenderat , et , si vita aegrotan- tis diutius fuisset protracta, forte descendisset jux¬ ta vasa spermatica , sicque hoc in latere alteram herniam inguinalem , scd externam produxisset. Ipsa vero insignis dilatatio annuli inguinalis, quern insignis portio intestini ilei , intestinum coecum , et intestini coli pars penetraverant , atque ipsa com- pressio harum partium elapsarum in partes vicinas forte in causam fuerunt hanc intestini ansam non ulterius descendisse , atque herniam ab exteriore conspicuam constituisse. Haec morbosa conditio etiam rursus confirmat intra ipsam abdominis capacitatem posse incarcera- tionem lierniae locum habere , quin ab exte¬ riore hernia sit conspicua , si nempe ipsum orificium sacci nimis est augustum , aut contractum ; vel in* carcerationem adesse posse ad insignem distantiara supra ipsum annulum inguinalem, quando jam partes per inguina ad scrotum descenderunt , adeoque durante operatione diflicultates ad stricturam tol- lendam occurrere posse , quae praevideri neque- h. Dezelfde doorgesnedene vaten aan dc buikzijde, met de doorgesneden algemeene bekleedselen , spieren en buikvlies buitenwaarts omgeslagen. i. k. De band van Poupart , door de veranderde rigting van bet heupbeen sterk gespannen. l.m.n. De linker zaadstreng, achter den breukzak nederdalende , en derhalve door bet buikvlies be- dekt. 1. De zaad-slagader en ader , uit de len- denen nederdalende. m Het afvoerende Vat langs den rand van het bekken zich nederwaarts om- buigende, n. De zaadstreng, naar den bal loo- pende, o. 'De regter zaad-slagader en ader, uit de lendenen naar den bal nederdalende. p. Het afvoerend vat , van de zaadvaten verwijderd, naar de holte van het bekken opklimmende. q . Een gedeelte van het karteldarm-scheel. r. s. t. De S vormige bogt van den karteldarm , in den regten darm overgaande. s. Het gedeelte van dezen darm binnen eene plooi van het buik¬ vlies bevat , en langs den loop der zaadvaten eene breuk makende. t. De te zamen getrokken reg¬ ten darm. De S vormige bogt van den karteldarm valt bier het eerst in hetoog, welke bevat is in eene plooi, of eenen buis door het buikvlies gevormd. Er was dus in dit ligchaam eene derde breuk geboren , wel¬ ke reeds tot in de nabijheid van den band van Pou¬ part was nedergedaald , en , zoo het leyen van den lijder langer gerekt ware , mogelijk langs de zaadva¬ ten zoude zijn uitgezakt , en derhalve aan deze zijde eene tweede liesbreuk , maar eene uitwendige , zoude voortgebragt liebben. De buitengewone verwijding van den liesring, door welken een aanmerkelijk gedeeelte van den omgebogenen darm , den blinden darm , en een ge¬ deelte van den karteldarm waren doorgegaan , en de drukking zelve van deze uitgeschotene deelen op de omliggende deelen , zijn mogelijk de oorzaak geweest, dat deze lus des darms ni^t lager is doorgezakt, en eene uitwendig zigtbare breuk gemaakt heeft. Deze ziekelijke gesteldheid bevestigt ook wederom , dat binnen de buiksholte eene beklemming der breuk zoude plaats kunne liebben , zonder dat eene breuk zich uitwendig vertoonde , wanneer namelijk de opening zelve des breukzaks te naauw , of te veel zamengetrokken was ; of dat , wanneer de deelen reeds door de liezen tot den balzak zijn nederge¬ daald, er eene beklemming op eenen aanmerkelij- ken afstand boven den liesring kan plaats vinden", en dat er derhalve onder het doen der breuk- snijding, zich moeijelijkheden in het wegnemen der beklemming kuxmen voordoen , welke men f — 27 — unt. Ilaec confirmant quae antea in cxplicatione casus rarioris herniae inguinalis incarceratae fusius pertractavi («). Amplissimi sacci herniosi , verae prolongationes membranae peritonaei in hac figura optime appa¬ rent, et in sacco hernioso dextro manifestum est, elapsas paries non tantum descendisse juxta funem spermaticum, sed ejus vasa eliam a se invicem se- parasse , quemadmodum hoc saepius ab auctoribus annotatum est; in omni nemj>e casu herniae ingui¬ nalis alicujus magnitudinis vasa spermatica a vase deferente removentur, et a se invicem quasi distra- liuntur, adeo ut aliquando sola liaec vasa sanguifera juxta parietem anteriorem , vel quod frequentius obtinet , juxta ejus externam superficiem decurrant: vas enim deferens a vasis spermaticis bic maxime remotum cernitur. In hoc latere vasa epigastri- ca non e sede naturali fuerunt propulsa , sed pone elapsas partes ad musculos rectos decur- runt , et in orificio sacci per peritonaeum trans¬ parent. lit latere vero opposito intestinum coecum ex me¬ dia abdominis parte in regionem inguinalem pro- pulsum, decendere non potuit juxta decursum va- sorum spermaticorum, verum in directionem oppo- sitam, ab interiore extrorsum , descendit per annulum inguinalem , et vasa epigastrica in latus externum removit , atque semel dilatata hac vid liaec intesti- norum porlio insignem lierniam constituit. Diversus bic arteriarum epigastricarum decursus, respectu partium elapsarum in ulraque hac hernia nos docet , quod , si herniotomia in utroque latere eodem modo institueretur , in latere dextro nullus mclus fuisset laesionis arteriae epigastricae dissectio- ne mediae partis annuli inguinalis, dum in oppo¬ sito latere talis sectio certo cerlius ipsam arteriam dissecuisset. Hoc in ipso cadavere demonstravi , Iiujus enim viri cadaver destinatum erat coram auditoribus non- nullis operalionibus cbirurgicis instituendis : publice i in utroque latere herniotomiam institui , atque dein partibus anatomice illustratis constabat , in dextro la¬ tere arteriam epigastricam fuisse intactam , in si- nistro vero latere disseclione ipsius annuli earn fuis¬ se divisam. ( a ) Yid. Vcrhanclelingen van dc Hollandschc Maatschappij dev IVelenscliappcn Le Haarlem, 1782. Dccl 20. Stuk 2. nimmer had kunnpn voorzien. Dit bevestigd het geen ik te vorcn , bij dc uitlegging van eene zon- derlinge beklemde liesbreuk, breedvoeriger beban- deld heb («). De zeer wijde breukzakken , welke ware verleng- selen zijn van het buikvlies , lean men in deze afbeelding zeer goed zien , en het is duidelijk in de regter breukzak , dat de uitgezakte deelen niel alleen langs de zaadstreng zijn nedergedaald , maar 00k deszelfs vaten van elkander verwijdcrd hebben , zoo als dit dikwijls door de schrijvers is aange- teekend; dat namentlijk in geval van een liesbreuk van zekere groote, de zaadvaten van bet afvoe- rende vat worden verwijderd , en , als ware het , van elkander afgetrokken , waardoor somtijds deze bloedvaten alleen langs de voorzijde des breukzaks, of bet geene meermalen gebeurt , langs deszelfs bui- tenzijde voortlopen : bet afvoerende vat immers ziet men bier zeer veel van de zaadvaten verwijderd. Aan deze zijde zijn de bovenbuiks-vaten niet uit hunne gewone plaals verdrongen, maar loopen ach- fer de uitgezakte deelen naar de regte spieren , en schijnen door het buikvlies bij de opening des breukzaks. De blinde darm in de tegenovergestelde zijde , uit het middelste gedeelle des buiks tegen de lies— streek aangedreven zijnde , lieeft langs den loop der zaadvaten niet kunnen nederdalen, maar is in eene tegenovergestelde rigting van binnen naar bui- ten , door den liesring nedergedaald , en heeft de ho venbuiks- vaten naar de huitenzijde verdreven , en deze ring eenmaal verwijd zijnde , heeft dit ge- deelte der darmen eene zeer groote breuk daarge- steld. Deze , ten aanzien der uitgewekene deelen , zoo onderscheiden loop der bovenbuiks-vaten, in beide deze breuken , leert ons , dat , zoo de breuksnijding aan beide zijde op dezelfde wijze verrigt werd , er aan de regterzijde geene vrees zou geweest zijn, om de hovenbuiks-slagader te kwetsen bij de doorsnijding van het middelste gedeelte des lies— rings , daar zoodanige insnijding aan de tegenover¬ gestelde zijde , deze slagader voorzeker doorsneden zou hebben. Dit heb ik in het lijk zelven bewezen , want daar hetzelve geschikt was om in tegenwoordigheid mij- ner leerlingen op hetzelve eenige lieelkundige be- werkingen te doen , heb ik in het openbaar aan bei¬ de zijde de breuksnijding verrigt, en daarna de deelen ontleedkundig behandelende , bleek het , dat aan de regterzijde de bovenbuiks-slagader onbescha- digd was, maar dat dezelve in de linkerzijde , door het klieven van den liesring, was doorgesneden. ( a ) Zie Verhandelingen van de Hollaridsche Maatschappij der JVetenschappcn te Haarlem, 1782. Dcel 20. Stuk 2. G 2 1 28 TABULA XIV. P L A A T XIV. Exliibet liacc tabula herniam inguinalem , non minus singularem in latere sinistro , ad mediam partem feinoris descendentem , ex cadavere foemi- nae , publice a me in theatro anatomico demon- stratum. Postquam integumenta communia partis inferio- ris abdominis , atque totius tumoris berniosi erant separata mox saccus herniae , insignis magnitudinis , etpyriformis figurae , apparebat , qui inguen sinistrum occupabat, et oblique intra labium pudendi majus descendens genitalia externa maxime comprimebat. Glandulae inguinales erant valde tumefactae, et in- duratae, atque yasa pudenda externa ante collum sacci decurrebant , quemadmodum abscissa et re- flexa bic cernuntur. a.b.c. d. Margo integumentorum dissectorum et ablatorum. e. Annulus inguinalis maxime distentus. e f, Saccus berniosus juxta longitudinem dissec- tus. ", h. i. k. 1. m. Partes sacco liernioso contentaC. g. Intestinum ileum aere valde distentum. h In- testinum colon, i. Portio omenti majoris. k. In¬ testinum coecum. I, Appendicula vermiformis. m. Ovarium sinistrum. n. o. Glandulae inguinales magnitudine auctae et in- duratae. p. Vasa pudenda externa dissecta, extrorsumque reflexa , Quamvis annulus inguinalis maxime esset expan- sus, el transitum concessisset insign i portioni intesti- norum , tamen hoc in loco strictura in sacco obser- vabatur, ita ut inferior abdominis pars, sub for¬ ma infundibuli in amplissimum saccum herniosum transiret. Sacco longitudinaliter aperto mox a latare inte- riore inveniebatur insignis portio omenti majoris, et mesenterii , dum magis extrorsum occurrebat por¬ tio intestini ilei , acre valde distenti , et in media parte insignis pars intestini coli , externa sua tuber¬ culosa superficie facile clistinguendi ab intestino ileo , et transeuntis in intestinum coecum , cum ap¬ pendicula vermiformi in fundo sacci berniosi inve¬ niendum. Remotis magis hisce partibns elapsis constabat , etiam ovarium sinistrum atque tubamFAL- LO- Deze plaat stelt voor eene niet minder zonder- lingen liesbreuk van de linkerzijde, tot op bet mid¬ den der dij nederdalende , uit bet lijk van eene vrouw , openlijk door mij in de gehoorzaal voor de ontleedkunde aangewezen. Na dat de algemcene bekleedselen van bet on- derste gedeelle des buiks en van bet geheele breuk- gezwel waren afgezonderd , vertoonde zicb dadclilk een breukzak , van eene aanmerkelijke grootte, cn van eene peerswijzige geclaante , welke de linker lies innain, en scbuins binnen de groote scbaamlip ne¬ derdalende de uitwendige , scbaamdeelen gebeel le zamendrukte. De liesklieren waren zeer opgezwol- len en verhard , en de uitwendige scbaamvalen licpen over den lials van den zak, terwijl dezelve doorgesneden en buitenwaarts omgebogen , bier ge- zien worden. a. b. c. d. De rand der doorgesnedene en wegge- nomene algemeene bekleedselen. e. De zeer verwijde liesring. e.y. De , volgens de lengte , geopenden breuk¬ zak. / g. h. i. k. 1. m. De deelen , in den breukzak bevat. g. De kronkeldarm, door lucht sterk uitgezet. h. De karteldarm. i. Een gedeelte van bet groote net. k. De blinden darm. 1. Deszelfs wormwijzig aanhangsel. m. Iiet linker eijernest. n. o. De liesklieren, zeer vergroot en verbard. p. De uitwendige scbaamvalen , doorgesneden en i buitenwaarts omgeslagen. Iloewel de liesring ten sterkste was verwijd, en doorgang verleend bad aan een groot gedeelte der darmen , zoo werdt ecbter ter dezer plaatse eene vernaauwing van den zak waargenomen , zoodat bet onderste gedeelte des buiks trechtergewijze in den zeer ruimen breukzak overging. De zak, in de geheele lengte doorgesneden zijnde, ontwaard men aan de binnenzijde een groot gedeel¬ te van het groote net, en van bet darmscheel , ter¬ wijl meer buitenwaarts gezien werd een gedeelte van den kronkeldarm, door lucht zeer sterk uitge¬ zet , en in bet midden een groot gedeelte van den karteldarm , door deszelfs knobbelachtige gedaante gemakkelijk van den kronkeldarm te onderscheiden , en in den blinden darm overgaande , welke met zijn wormwijzig aanhangsel zicb hij den bodem des zaks bevondt. Deze uitgezakte deelen opgeligt zijnde , bleek bet, dat ook bet linker eijernest met de trom- 29 lopianam usque ad fundum sacci descendisee, at- que uterum e sede sua detractum in superiori parte esse collocatum. Ex forma atque decursu colli sacci lierniosi jam manifestum videbatur, partes elapsas a crista ossis ilii oblique per inguen descendisse, quod dein ul- teriore examine confirmabatur , quum vasa epigastri- ca pone collum sacci solitum decursum ad muscu- lum rectum servaverant. TABULA XV. Delineatio sacci herniae in praecedenti tabulA exhibitae. a. b. c. d. Ut in praecedenti figura. e.f. Saccus herniosus, juxta longitudinem dissec- tus, ex quo omnia elapsa organa sunt remota. g Plica insignis transversalis , ex solo pcritonaeo formata. h. Altera similis plica oblique descendens. In solo pariete posteriori hujus sacci lierniosi rursus observatur insignis plica transversalis, ut et alia magis obliqua , quae crassitie satis insigni gau- dent , multumque extra superficiem internam pro¬ minent ; hae plicae procul dubio in hac inveterata et i ' ' < • * maxime neglect^ hernia eiiam repetita repositione elapsarum partium , ut antea monuimus , enatae fuerunt. Haec vero plica transversalis , quamvis crassa etmul* turn prominens in hoc casu nocere non potuit , quum in solo pariete posteriore praesens , ipsam ca- pacitatem colli non multum angustare , nec com stringcre , aut repositionem hujus insignis herniae impedire potuit. TABULA XVI. Exponitur hac tabula casus singularis incarcera- tionis internae intestinorum , ex cadavere senis , qui postquam diu doloribus colicis laboraverat, tandem omnibus symptomatibus herniae incarceratae , cum insigni expansione abdominis, ut in tympanitide, trompet van Fallopius tot den bodem des zaks waren nedergedaald , en de hierdoor gelieel nit ha¬ re plaats getrokkene baarmoeder , in bet bovenste gedeelte geplaatst was. Uit de gedaante en bet beloop van den hals des breukzaks , scheen liet reeds te blijken , dat de uit- gezakte deelen van den kant der kam van het heup- been schuins door de lies waren nedergedaald , het geen daarna bij verder onderzoek bevestigd werd , daar de boveobuiks-vaten achter den bals des zaks hunnen gewonen loop naar de regte spier liadden behouden. C ; * " P L A A T XV. , jlix'i'J'j j* ! i t _ . - lit tj-TlJ • ■ l.) * t Afbeelding des zaks van de breuk , in de voorgaan- de plaat afgebeeld. a. b. c. d. Even als in de voorgaande afbeelding* e.f. De breukz^ik , volgens de lengte doorgesne* den, uit welke alle uitgezakte deelen weggeno* men zijn. g. Eene zeer groote dwarsche plooi , door het buik- vlies alleen gevormd. h. Eene gelijke tweede plooi , schuins nederdalende. In den achtersten wand van deze breukzak wordt wederom eene zeer groote dwarsche plooi, benevens eene andere schuins afdalende , gevonden , welke beide eene vrij aanmerkelijke dikte hebben , en hierr door op de binnenste oppervlakte sterk uitpuilen ; waarschijnlijk zijn dezelve in deze zeer verouderde en sterk verwaarloosde breuk , ook door het her- haald inbrengen der uitgezakte deelen , zoo als wij te voren getoond hebben , voortgebragt. Deze dwarsche plooi, ofschoon dik zijnde , en sterk uitpuilende , heeft echter in dit geval niet kunnen scliaden , daar dezelve alleen in den achtersten wand gevonden wordende , den wijden hals niet veel heeft kunnen vernaauwen , noch beklemmen , of de terug- brengingwan deze buitengewone groote breuk heeft kunnen beletten. PLAAT XVI. Op deze plaat ziet men eene bijzondere inwen- dige beklemming der darmen , uit het . lijk van een oud man , welke , nadat hi j gedurende lan- gen tijd door kolijkpijnen was aangedaan ge- weest , eindelijk gefolterd door alle die toevallen, welke eene beklemde breuk vergezellen , gepaard II cruciatus , quin ullum indicium adfuerit praesentis herniae, moriebatur , et cujus cadaver publice in theatro anatomico dissecui , ut causam singularis liu- jus morbi investigarem. Figura 1. Conspicitur in hac figura portio intestinorum te- nuium cum intestino coeco , atque parte mesenterii , a quo reliqua intestina sunt abscissa ; tres ansae intestini ilei , aere foelidissimo maxime distentae, hie tali modo constrictae cernuntur ligamento pe* culiari , ut non nisi dilficillime dissolvi potuerint. a, Mesenterii pars , a qua magna portio intestino¬ rum tenuium est abscissa. b. c.d.e.fg. Portio intestini ilei tres ansas. c.d.e.f. et g. formans , quae ligamento h. h. , prove niente ex appendice i. , validissime constringuntur. k. Intestinum coecum. l. Appendicula vermiformis. Figura 2. Eadem portio intestinorum hie delineatur post- quam ansae fuerant solutae , unde constat tractum intestinorum in diversis locis maxime fuisse con- tractum , ita ut impressiones atque stricturae in ipso canali supersint. Constat porro in intestino ileo ades- se appendicem , quae licet coeco fine terminetur, tamen excurrit in ligamentum tenue , solidum , ar- teriae obliteratae simile , quod ab altera parte co- haeret cum intestino ileo , non longe ab intestino coeco. a. Mesenterii portio , cui pars intestini ilei adhae- ret , abscissit parte reliqua intestinorum. b. c. d. e.g.h, i.k. Portio intestini ilei, quae ansis comprehensa fuerat , resecto a parte b. toto reli- quo intestino tenui. d. e. Appendicula intestini transiens in ligamentum tenue , quod ab altera parte /'cohaeret cum ea parte intestini ilei, quae coeco intestino proxima est. I, in. Intestinum coecum. in. Appendicula vermi¬ formis. n. o.p. q. Constricliones ipsius canalis intestini in- earceratione productae. met eene geweldige opzetting des buiks, even als in de trommelzucht , en zonder clat er eenig blijk van eene aanwezig zijnde breuk gevonden werd, stierf, welk lijk ik in bet openbaar, in de gehoor- zaal der ontleedkunde , heb onderzocht, opdat ik de oorzaak van deze zonderlinge ziekte zoude ontdekken. Afbeeldin g 1. Men ziet in deze afbeelding een gedeelte der dun- ne darmen , met den blinden darm , en een gedeelte van bet darmscheel , van lietwelk de overige darmen zijn afgesneden: drie lussen van den kronkeldarm, door bedorvene lucht ten sterkste uitgezet, zijn liier door eenen bijzonderen band zoodanig beklemd , dat dezelve niet, dan met de grootste moeite , kon- den ontwikkeld worden. a. Een gedeelte van bet darmscheel, van lietwelk een groot gedeelte der dunne darmen is afgesneden. b c.d e.f^. Een gedeelte van den kronkeldarm, drie lussen c. d. e.f. en g makende , welke door den band h. h. , voortkomende uit bet aanliang- sel i. , zeer sterk worden beklemd. k. De blinden darm. l. Het wormwijs aanhangsel. Afbeelding 2. i Hetzelfde gedeelte der darmen wordt bier afge- beeld , nadat de lussen waren losgemaakt , waardoor bet blijkt, dat de darmbuis op onderscheidene plaat- sen zeer was te zamen getrokken, zoodat er indruk- selen , en te zamensnoeringen in de buis zelye overge- bleven zijn. Het blijkt verder, dat er in den kron¬ keldarm een aanhangsel aanwezig is, welk, ofschoon stomp eindigende , ecliter in eenen dunnen en vasten banduitloopt, overeenkomende met eene te zamen ge- gi'oeide slagader, en welke band, met zijn ander uiteinde , vereenigd is met den kronkeldarm , niet ver van den blinden darm. a. Een gedeelte van het darmscheel , lietwelk met een gedeelte van den kronkeldarm vereenigd is , zijnde het overige gedeelte der darmen wegge- sneden. b. c.d, e. g.h.i.k. Het gedeelte van den kronkel¬ darm, lietwelk de lussen bad gemaakt, zijnde de overige dunne darmen bij b. weggesneden. d. e. Het aanhangsel des darms , in eenen dunnen band overgaande , welke in zijn andere uiteinde f met dat gedeelte van den kronkeldarm is vast- gehecht , lietwelk zeer nabij aan den blinden darm is. /. in. De blinden darm. m. Het wormwijzig aan¬ hangsel. n.o.p.q. Vernaauwingen van de darmbuis, door de beklemming voortgebragt. 31 Casus liic merito inter rarissimos rcferri debet, et valde convenit cum observatione , quam Cl. G. tan Doeveren communicavit ex foeminu circiter quadra- ginta annorum , in cujus cadavere similis appendi- cula inveniebatur , transiens in speciem funiculi , ab altera parte cohaerentis cum intestino coeco, et quo etiam incarceratio intestini ilei fuerat producta (u). Ejusmodi appendices intestinorum ab omni tem¬ pore saepius ab Anatomicis fuerunt observatae , at- que descriptae ; carum figura pler^mque est cono'i- dea , constant iisdem tunicis , ac reliquus intestino¬ rum tractus , et semper in intestino ileo observan- tur; bene ergo sunt distinguendae a diverticulis aliis , quae in omnibus intestinorum partibus occur- runt , et structura atque forma valde differunt ; liae \ . r polius tanquam lierniae tunicae mucosae, quae in¬ ter fibras tunicae muscularis dransierunt , sunt con¬ sider andae. Formantur appendices, de quibus liic sermo est, in prima evolutione canalis intestinalis , et quidem ut Cl. J. F. Meckel multis observationibus proba- viti quando intestinorum canalis non debito niodo a vesicula umbilicali separatur ( b ). In plurimis vero casibus simplex appendicula majoris vel minoris longitudinis , coeco fine tcrmi- nata sc manifesto ‘ aliquahclo autem Meckelius ob- servavit talem ap.pendiculam in canalem angustio- rein transire., qui.meconio similem mater igor conti-, nebat , atque in umbilico coeco fine terminabatur dum ipsius vasa a Vasis omphalo-meseraidis provenie- , bant. Rarissime vero illae appendices in, ligamen- ti speciem terminantur, cujus ortum tamen nupc, ex allata Meckelii observalione: facilius intelligimus ; tale figamentum coliaerebat cum ipso m^senterio in casu a Cl. Ed. Sandifort (c) in foetu observalo, et cum intestino coeco in casu , quern homi- r r ne adulto communicavit Cl. G. van Doeveren' , diim tandem in, nostro casu illud ligamentum intestino ( ileo adnectebatur ; hucusque vero aliae similes ob- servationes nondum fuerunt annotatae ; casu ergo fortuito , atque accedentibus aliis causis in bis casibus concretio illius ligamenti cum hac vel ilia parte obtinuit. iff i. • » («) Specimen Observ: Acad: Gron. et Lugd. Bat. 1765. in 4*°- Cap. 5. p. 76. • i , i i ( b ) Ueber die divertikel am Darmkanal , in J. C. Reij. und J. H. F. Autenrieth , Arctiiv fur d(e Physiologic , Halle , 9 Band. 3 Ileft Seile 421. (f ) Observ. Anatomico -Pathol. Lugd. Bat. 1777, in 4t0- t" *• Cap. X, pag. 121. Tab. vm. fig. 8. Dit geval kan met regt onder de allerzcldzaamste gebragt worden , en heeft veel overeenkomst met de waarneming , welke de Hoogl. G. van Doeveren beeft medegecleeld , van eene vrouw van bijna veer- tig jaren, in welkers lijk een dergejijk aanhangsel gevonden werd, in eene soort van band overgaan- de, en van de andere zijde vereenigd met den blinden darm, waardoor insgelijks eene beklemming van den kronkeldarm was voortgebragt («). Dusdanige aanhangselen zijn , ten alien tjjde , door de Ontleedkundigen waargenomen en opgeteekend ; dezelve hebben gewoonlijk eene kegelvormige ge- daante , bestaan uit dezelfde rokken , als de gebeele darmbuis , en worden altijd in den kronkeldarm waargenomen; dezelve moeten derhalve onderschei- den worden van andere aanhangselen , welke in al-; le g-edeelten der darmbuis voorkomen , in maaksel en in gedaante zeer verschillende zijn, en veeleer. moeten beschouwd worden als breuken des binnen- stPn roks , welke tusschen de vezelen van den spier- rok zijn cloorgegaan. De aanhangselen , welke bier bedoeld worden , worden gemaakt bij de eerste ontwikkeling der darm¬ buis, en wel zoo als de Hoogl. J. F. Meckel door vele waarnemingen bewezen beeft , wanneer de darriibuis op geene behoorlijke wijze van liet navel- blaasje wordt afgescheiden (6). In meest alle gevallen wordt een eenvoudig aan¬ hangsel , hetwelk blind eindigt , waargenomen : e'en- maal ecliter heeft Meckel gezien , dat zoodanig aan- . : ac /. . , . y 0 hangsel in eene naauwere buis overging , welke Cede stof , aan ' darmpek gelijk , bevatte , en in den navel gesloten was , terwijl deszelfs bloedvaten uit de navel-darmscheel-Vaten voortkwamen. Zeer zel- den echter eindigen deze, aanhangselen . in eene sOort van band, welks oorsprong echter nu , door de waarneming van Meckel gemakkelijker kan Jbegrepen worden t zoOddnige band was met bet darmscheel vereenigd ^ ip het geval door den Hoogl.’ Ed. San¬ difort (c) in een onvoldragen kind waarg'eno- men , en met den blinden darin , . in het; geval, het¬ welk uit eene . volwassene vrouw de H002I. G van Doeveren heelt medegedeeld, terwijl eindelijk in ons geval , deze'band aan den kronkeldarm was vast- gehecht ; tot clus verre echter zijn andere dergelijke waarnemingen niet opgeteekend: door een bijzon- cler toeval , en door andere bijkomende oorzaken , heeft er dus in deze gevallen eene te zamengroeijing van den band , met onderscheidene deelen , plaats gehad. . . I ... J ■ . , r ‘ (a) Specimen Observ. Acad . Gron. et Lugd. Bat. 1765. in 4to. Cap. 5. p. 76. ( •< • ( b ) Ueber die divertikel am Darmkanal in J. C. Reix und J. H. F. AuteniAeth , Archiv fur die Physiologie , Halle, 9 Band. 3 Heft. Seite 421. (r) Observ. Anatomico-Pathol. Lugd. Bat. 1777. in 4to. L. 1. Gap. X. pag. 121. Tab. vm. fig. 8. II 2 32 Aliquando ejusmodi simplex appendix intra sac- cum herniosum observatur , qualem casum initio scculi praecedentis dcscupsit Littre, et quae obsei- vatio ansam dedit , ut ab illo tempore tabs hernia vocata sit hernia Littriana. Hie casus, ut et casus a Cl. G. van Doeyeren me- moratus , monstrat , ex ejusmodi mala conformatione constrictiones , et incarcerationes intestinorum posse produci , quae omnino eadem symptomata provocare debent , quam quae in hernia incarcerata observan- tur , sed quibus nullum artis auxilium mederi potest. Mirandum vero quam maxime in utroque hoc casu , quamvis a prima formatione adfuerit haec ma¬ la conformatio , tamen illud ligamentum non nisi in provect& valde aetate in causa fuisse lethalis in- carcerationis partis intestinorum. TABULA XVII. Hernia umbilicalis congenita puellae, brevi post nativitatem mortuae. j Figaro. 1. « p. Delineatio insignis tumoris herniosi cujus saccus componitur ex infima parte funis umbilicalis , in l i ( tenuem semi-pellucidam atque valde expansam mem- hranam dilatata, adeo ut contenta viscera per ip- sam membranam non tantum protuberent » verum etiam quodammodo transpareant. In media et in- I fima parte cernitur funis umbilicalis , ligata atque abscissa , quae extenuata et partim jam durante vita contracta atque exsiccata fuerat. a.b.c.d. Insignis hernia umbilicalis. Portio in- tegumentorurn communium abdominis , quae in funem umbilicalem transire solet , hie valde ex- -j . ■ ' • ' tenuata est. e. Funis umbilicalis ex media parte tumoris adscen- dens. Figura 2. Dissecto sacco hernioso , contenta viscera sinis- trorsum sunt flexa , ut apertura sacci , qua cum abdominis cavitate commuicat , appareat. Somwijlen wordt dusdanig ee'nvoudig aanliangsel binnen eenen breukzak waargenomen , hoedanig een geval Littre , in liet begin der vorige eeuw , beschre- ven heeft , en welke waarneming aanleiding gege- ven heeft , dat zedert dien tijd zoodanige breuk , de breuk vau Littre genoemd wordt. Dit geval , als ook bet geval door den Hoogl, G. van Doeveren medegedeeld , bewijst , dat door zoodanige misvorming , vernaauwingen en beklern- mingen des darmbuis kunnen voortgebragt worden , welke noodzakelijk dezelfde ziekteverschijnselen moeten voortbrengen , als in eene beklemde breuk worden waargenomen, doch welke door geen mid- del van de kunst kunnen liersteld worden. Het is evenwel ten lioogsten te verwonderen dat in beide deze gevallen, ofschoon deze misvorming van de eerste wording af aanwezig is geweest, ech- ter deze band niet, dan in eenen vex' gevorder- den leeftijd , de oorzaak is geweest van eene doode- lijke beklemming van een gedeelle der darmen. , P L A A T XVII. Eene aangeboren navelhreuk , in een meisje, welke, kort na de geboorte, gestorven is. Afbeelding 1. *» 1 1 » ; i J > j l . . i ji > { • *- ■ Men ziet bier de afbeelding van een zeer groot breukgezwel, welks zak gemaakt is uit het onderste gedeelte der navelstreng, welke in een dun, lialf- doorschijnend vlies is uitgezet , zoodat de daarin bevatte ingewanden niet alleen door het zelve vlies uitpuilen , maar ook eenigzins doorschijnen. In het middelste en onderste gedeelte , ziet men de zeer verdunde navelstreng , welke afgebonden en doorgesneden is, zijnde, gedurende het leven, te zamen getrokken, en uitgedroogd. a. b. c. d. Eene zeer groote navelbreuk. Het gedeelte der algemeene bekleedzelen van de buik, het- welk op de navelstreng ovei’gaat , is bier zeer ver- dund. f ■ ■ • ' * . , d » f . i 4 a k •’ L - t • • .‘iw j 1 - * **' Ml' ' * e. Be navelstreng, uit het middengedeelte van de breuk voortkomende. Afbeelding 2. Na de doorsnijding des breuk-zaks zijn de (5aarin bevatten ingewanden naar de linkerzijde omgesla- gen , ten einde de opening des zaks , waardoor de- zelve met de buiksholte gemeenschap heeft , zoude gezien worden. a % 33 a. b. c. d. e. Mcmbranac saccum herniosum con- stituentes. c. Transitus mcmbranac externae in funem umbilicalem. f' S • Margo aperturae inter saccum herniosum at* que abdominis cavum. h. i. k. 1. Viscera elapsa. Ju PoHio lobi dextri bcpatis , quae rotundatam acquisivit forrnam. k. I, Intestina elapsa per mesenterium i cohaerenlia , e sedc parum rernota, et sinistrorsum reflexa. Saccus berniosus formatur duplici membrana ; / altera externa membrana producta est ab invo- lucro externo funis umbilicalis , tenui atque laxa ccllulosa tela cobaeret cum altera membrana , sive intimu, vera peritonaei produclione, cujus transi- tus per foramen umbilicale facile conspicilur. Fo¬ ramen in linea alba , quod vasa umbilicalia transmit- tere solet , hie maxime dilatatum apparet ; ipsius margo est crassus et rotundatus , duui pro majori parte repletur portione lobi dextri hepatis, cujus forma nunc est rotundata , quum protrusus fucrat intra ipsum illud foramen. TABULA XVII I. Hernia umbilicalis congenita ex puefo , qui per • r paucos tantum dies vixit. cb . ;;iu n, m d r • ; . V Figitra 1. Delineatin’ in hac figura tumor berniosus sinistror¬ sum inflexus , qui praeter intestina ctiam bepar et liencm continet , et quae viscera per tenues sacci membranas transparent ; manifestum est quousque in- tegumenta communia se extendunt , atque basin tu- moris cingunt , dum saccus berniosus , ex lalerali parte basis lunis umbilicalis productus , . componitur ex involucro externo funis umbilicalis atque perilo- naeo; neque ab anteriore, neque ab hoc latere va¬ sa umbilicalia conspiciuntur. a. h. c. Tumor berniosus. a . b. Margo integumen- torum communium abdominis in tunicam valde extenuatam exlernam tumoris transeunlium. a.b.c.d.e. De vliezen , welke den breukzak uitmil- ken. c . De ovcrgaUg van bet buitcnsle vlies in den navelstrcng, f. g. De rand der opening tusscheil den breukzak en tie buiksholte. i h. i. k. 1. De uitgczakte liigewanden. li. Ten ge^ deelte van de regter kwab der lever, welke cene ronde gedaante verkregen lieefl. k. 1. De uitgc¬ zakte darmen , door bet darmsebeel i verbonden , cen weinig uit hunne plaats naar de linkerzijde over gestagen. De breukzak zelve wordt door twee vliezen ge- maakt ; bet uitwendig vlies door bet buitenste om- kleedsel van de navelstrcng voortgebragt, is door middel van een dun en slap celachtig weefsel ver¬ bonden met bet tweede of inwendige vlies , welk een waar verlengsel van bet buikvlies is , en welks doorgang door het navelgat duidelijk gezien wordt. De opening in de witte lijn, welke de navelvaten gewoonlijk doorlaat, ziet men bier zeer sterk ver- wijd ; derzelver rand is dik en rond , terwijl een gedeelte van de regter kwab der lever deze ope¬ ning voor een groot gedeelte sluit ; dit gedeelte der lever heeft eene ronde gedaante verkregen , door- dien betzelve binnen gezegde opening was voord- gestuwd. HAAT XVIII. Eene aangcborenC navclbreuk in eenen jongen , welke slecbts eenige dagen geleefd beeft. ylf bedding 1. - f * 7 * ' .... ' * , In deze afbeelding ziet men bet breukgezwel naar de linkerzijde versehoven , hetwelk , bebalve de darmen , ook de lever en de milt bevat , en welke ingewanden door de dunne vliezen der zak door- sebijnen ; bet is duidelijk tot boe ver de alge- meene bekleedselen zicb uitstrekken , en de grotid- vlakte van bet gezwel omgeVen, tenVijl de breukzak, uit bet zijdelingscb gedeelte van bet ondei-einde der navelstreng voortgebragt, gemaakt is uit bet uitwen¬ dig bekleedsel der navelstreng en bet buikvlies ; de navelvaten ziet men bier nocb aan de voorzijde, hocb aan deze zijde Van bet gezwel. a. b. c. Het breukgezwel. n. b. De rand der al- gemeene bekleedselen des buiks , in bet zeer sterk verdunde buitenste vlies van bet gezwel over- gaande. I f 34 Figura 2, Idem infans a latere sinistro liic delineatur, ut constaret hoc in casu partem inferiorem dextram funis umbilicalis fuisse expansam, atque vasa umbi- licalia circa inferiorem partem lateris sinistri tumo- ris decurrere. a. b. c. d. Tumor herniosus. Per transparentes membranas cernuntur portio sinistra hepatis , lien, atque intestina. c.j. Vasa umbilicalia funem umbilicalem a latere sinistro tumoris constituentia. Integumenta communia ab hoc latere marginem inaequabilem formant, ubi in membranam exter- nam sacci continuantur. Sectione hujus sacci etiam constabat eundem componi duplici membrana , si- mili ratione ac in casu praecedenti tabula ex- hibito. Si ad ipsum marginem integumentorum commu- nium abdominis adtendimus , qui cum membranft sacci herniosi cohaeret , facile intelligitur qua ex causa, si satis diu miseri ejusmodi infantes supervi- vunt , in ambitu basis tumoris crena ruberrima produ- citur , dum tenuiores sacci membranae gangraena % corripiuntur , exsiccantur , tandemque rumpuntur et decidunt , ita ut elapsa viscera nuda se offerant. Si hi tumores herniosi alicujus sunt magnitudi- nis , adeoque viscera abdominalia nunquam debi- ta ratione abdominis parietes distenderunt , latera contracta esse solent, atque impediunt quo minus elapsa viscera , meconio plerumque valde oppleta , re- poni ac intra cavum abdominis retineri possint , adeoque ex arte vix ullum levamen exspectare licet. TABULA XIX. Figura 1 et 2. In his figuris delineatur duplex hernia in linca alba , supra cicatricem umbilici , postquam integu¬ menta communia sunt sublata. a. Cicatrix umbilici. b. Tumor herniosus in linea alba. c. Similis tumor , sed paulo minor. Sljbedding 2. Hctzelfde kind wordt bier van de linkerzijde afge- bceld , ten einde bet zou blijken , dat in dit geval bet regter onderste gedeelte der navelstreng was uit- gespannen , en dat de navelvaten langs bet onder¬ ste gedeelte der linkerzijde van het gezwel voort- liepen. a. b. c. d. Het breukqezwel. Men ziet door de O doorschijnende vliezen, het linkergedeelte der le¬ ver, de milt, en de ingewanden. e.f. De navelvaten , welke aan de linkerzijde van het gezwel de navelstreng vormen. De algemeene bekleedselen maken aan deze zijde eenen ongelijken rand, ter plaatse alwaar dezelve in het huitenste vlies der zak overgaan. Bij de ope¬ ning der zak bleek het , dat dezelve ook door een dubbeld vlies werd zamengesteld , op gelijke wijze als in het geval op de voorgaande plaat afgebceld. * Indien wij den rand der algemeene bekleedselen van den buik gadeslaan , welke met het vlies der breukzak vereenigd is, begrijpt men gemakkelijk uit welke oorzaak , indien zulke ongelukkige kinderen lang genoeg voortleven , in den omtrek der grond- vlakte van het gezwel eenen zeer rooden rand te voorschijn komt, terwijl de dunne vliezen der zak door versterf worden aangedaan , verdroogen , ein- delijk barsten en afvallen , zoo dat de uitgezakte ingewanden zich bloot vertoonen. Bijaldien deze breukgezwellen eene zekere grootte verkrijgen , en de buik-ingewanden derhalve nim- mer op eene behoorlijke wijze de wanden van de buiksholligheid hebben uitgezet, zijn de zijden te zamen getrokken, en beletten dat ’men de uitge¬ zakte ingewanden , welke meestal door darmpek zijn opgevuld , naar binnen kan brengen , of bin- nen de buiksholte kan houden , en men alzoo van de kunst geen hulp kan verwachten. PLAAT XIX. yifbeelding 1 eu 2. In deze afbeeldingen ziet men twee breuken in de witte streep , boven het likteeken des navels , nadat de algemeene bekleedselen zijn weggenomen. a. Ilet likteeken des navels. b. Een breukgezwel in de witte streep. c. Een dergelijk , maar kleinder gezwel. 35 — Umbilici cicatrix immutata invenitur , licet alter tumor herniosus ei proxime adjaceat , indicio re ve- ra hie partem internam esse elapsam per fissuram praeternaturalem , aut per foramen dilatatum in li- nea alba , atque proprie destinatum ad transmitten- da vasa. In omni enirn casu ubi partes internae per foramen umbilicale prolabuntur mox cicatrix umbilici deletur. Alter tumor , longe major , ad aliquam distantiam supra umbilicum observatur ; uterque figuram liabet quodammodo sub-globosam ct ante separationem integumentorum communium difficile erat naturam horum tumorum rite cog- noscere. 