Vervolg van Mr Johan Van de Water's groot plakkaatboek s'lands van Utrecht : Van de vroegsten tijd af tot het jaar 1805. Door Mr C.W. Moorrees, en Dr P.J. Vermenlen. 1
Ofschoon wel dezelve brief besloten word met een verzoek om met den brenger eenig antwoord te hebben, word onder de losse stukken geenerlei antwoord van het Hof van Gelderland gevonden, maar blijkt het bij extract uit het reces des Land- dags, in May 1616 te Zutphen gehouden, dat de missive van de Heeren Gedeputeerden van Utrecht door het Hof van Gelderland is gesteld geweest in handen van den Momber der Landschap; dat dezelve daarop min heethoofdig dan in de missive | van het Hof еп door den Amptman gedaan was, | had geadviseerd dat het different bij Arbiters behoorde geslicht te worden; dat het zelve advys in de Landschaps vergadering gelezen zijnde, de- zelve goed gevonden had den Hove te gelasten, om het schrijven van wegen de Heeren Staten van Utrecht te beantwoorden met de redenen bij het | zelve advys gededuceert, en zo die Staten van Utrecht zich met die zelve redenen niet en ver- genoegden, het Hof aan Hun Ed. Mog. moeste Presenteren om de zaak te laten komen in com- municatie tusschen den Momboir van Gelderland, en Amptman van Nederbetuwe ter eenre en den Procureur Generaal ter andere zijde, ten overstaan van Gecommitteerden uit de beide provincien, en Veavore Urr. Pun, 1, L Bork. 1. Tir. iv. Deer 133 in geval bij de communicatie het zelve different niet mogte beslegt worden, wierd het Hof gelast om met Gecommitteerden der Heeren Staten van Utrecht te procederen tot verkiesing van Arbiters, namelijk twee uit den Hove van Gelderland en twee uit den Hove van Utrecht, neffens eenen Superarbiter bij beiderzijds vergelijking, of des noods door den Stadhouder der beide provincien uit een onpartijdig collegie van justitie daarbij te voegen. Wat hierop het Hof van Gelderland aan de Heeren Gedeputeerden van Utrecht geschreven of voorgeslagen hebbe, en wat op dien tijd verder in de zake gedaan zij, kan mede uit de losse stuk- ken niet gezien worden. Eenigen tijd daarna is men in deze provincie weder bedagt geweest, om alle de questien met de provincie Gelderland, en daar onder ook het stuk rakende de Marsch, bij de hand te neemen еп was het mogelijk, uit den weg te ruimen. Ten dien einde werdt op den 22. Maart 1619 bij de Heeren Staten dezer Provincie geresolveert, dat men alle de stukken, beroerende de Marsche, als ook de Veenen, zoude zenden aan de Raden "a Hoofs van Utrecht, om dezelve beneffens den Heer Advocaat Hamel nader te visiteren, daarvan recueil te maken, daarop te adviseren en bij de Ordinaris Gedeputeerden tegen de naaste beschrij- vinge daarvan een point te maken. Hier op hebben de Procureur Generaal en Ad- vocaat Hamel, op den 28. Mey, ter vergadering van de Ed. Mog. Heeren Ordinaris Gedeputeerden opening gedaan van de gesteldheid der questien [met Gelderland, en geëxhibeert twee concepten | уап brieven, eene aan het Hof van Gelderland, en de andere aan het adelijk Gerigt van Ede, met betrekking tot de bijzondere questie aldaar te huis ‚horende, welke beide missiven ook na gedane cor- ‚rectien ten zelven tijd gearresteert zijn. | En is daarna ор den 24, Junij geresolveert aan ‚het Hof en Rekenkamer van Gelderland te zenden ‚kopyen van de missiven hier boven gemeld, ten- derende tat het houden van eene conferentie tot ‚accommodatie van vorengemelde questien. Doch hier toe vondt men zo veel bereidwillig- ‘heid niet aan de Geldersche zijde, immers excu- | seerde het Hof en Rekenkamer van Gelderland ‘zich, bij missive van den З. Julij deszelven jaars, ‚van als nog niet te kunnen vast stellen den tijd | tot het houden eener conferentie. De Heeren Gedeputeerden dezer provincie ech- ‘ter, wenschende dat de oude differenten mogten ‚worden geassoupieert, hebben ор den 2. November ‘drie Heeren met den Advocaat Hamel gecommit- ‘teert, om zo ras doenlijk te bevlijtigen dat tijd ‚en plaats tot het houden eener conferentie wierde ‚ bepaalt. En is vervolgens, op den 24. derzelve maand, geresolveert de Heeren Staten van Gelderland te | verzoeken den tijd en dag хап, eene bijeenkomst ite willen bestemmen. ‚| Gelijk ook op den 2. Maart aan Cantzler en Raden van Gelderland gezonden is cene missive, ‚om op den 23. derzelve maand te Rhenen eene comparitie te houden, tot afdoening van de oude verschillen, daaronder ook dat van de Marsche. 34 194 Hierop hebben de Heeren Gecommitteerden tot | die zaken, op den 28. Maart, overgelegt eene ex- tract resolutie van het Hof van Gelderland, waar- bij op het behagen der Heeren Staten van Utrecht, den dag tot het houden van de conferentien te Rhenen op den 26. Mey bepaalt wordt, met ver- zoek dal de Staten van Utrecht, volgens voorgaande brieven, in deze zake geschreven, wilden bevorderen dal men mogte bekomen copij van 't proces en de documenten, welke in voorlede tijden in den Rade des Keizers ofte voor Commissarissen waren inge- levert en gedient hadden, waarvan de Staten van Utrecht bevorens eenige extracten vertoond hadden. Waarop ten zelven tijd goedgevonden werdt, dat de Heeren Gecommitteerden alle de stukken zouden nazoeken, en bezorgen dat de kaarten tot illustratie van de questien nodig, goed en wel zouden gemaakt worden. En is verder op den 18. Mey eene missive aan het Hof van Gelderland afgezonden, waarin al wederom van de comparitie van de respective Ge- committeerdens tot het bijleggen der geschillen gewaagt wordt. En is eindelijk op eene missive van het Hof van Gelderland, den .23. der gemelde maand Mey gerescribeert, dat de dezer zijdsche Gecommit- teerden zich den 8. Junij te Rhenen zouden laten vinden. Ten welken tijde de Heeren Gecommitteerden van Gelderland, daar insgelijks aangekomen zijnde, heeft men onder elkander getragt de respective subsisterende differenten uit den weg te ruimen en te vereffenen. En is van de Utrechtsche zijde op den eigen- dom van de Marsche met verscheidene redenen aangedrongen geworden, zonder dat als doen eenige mentie gemaakt is van de questie over de gereg- tigheid van den stroom en zanden. Maar wanneer de dezer zijdsche Heeren Gecom- mitteerden bemerkten, dat die van de Geldersche zijde zich niet uitlieten, hebben zij insgelijks afge- | broken, tot dat aan de Geldersche zijde eenige opening zoude gedaan zijn. Gelijk dan ook wel eeniger wijze gedaan gewor- den zijnde, bevond men dat men oneindig ver van elkander was, zo dat men resolveerde van elkander te scheyden. Onder afspraak echter, dat men wederzijdsche middelen en afscheid in ‘t kort bij geschrifte zoude vervatten, en de een aan den ander overleveren. Maar terwijl men daarmede aan onze zijde bezig was, veranderden de Geldersche Gecommitteerden van gedagten, en stelden eene acte van reces in naar hun eigen goeddunken, welke den Stichtschen niet behaagde, waarom zij op hunne beurt insge- lijk een opstel, onder anderen tot het vragen van | rechters bij de Heeren, Staten Generaal, formeerden, twelk wederom door die van Gelderland verwor- pen zijnde geworden, zijn de beiderzijdsche Gecom- mitteerden na hunne respective provincien gekeert, en hebben die van de Stichtsche zijde op den 6. Julij ter vergadering van de Heeren Ordinaris Gedepu- teerden gedaan een mondeling en schriftelijk rapport. VAN DEN STAAT EN DE SOUVEREINITEIT _ Waarop goedgevonden werd Мг. G. Hamel, Advocaat van de Staten en Mr. P. van Leeuwen, Raad en Procureur Generaal te committeren om zich met alle stukken aangaande de differenten naar 'з Hage te begeven en dezelve aan de Heeren Gecommitteerden ter Generaliteit te communiceren, en dezelve van alles te informeren; alsmede om ‚daarna audientie bij de Heeren Staten Generaal te verzoeken en zodanige propositien te doen, als (ten meesten dienste en tot maintien der rechten ‘з Lands van Utrecht zal goed en nodig bevonden worden. Waarop ook in de volgende vergadering is goetl gevonden eene missive aan de Heeren Gecommit- teerden ter Generaliteit, wegens de questien tus- schen de twee provincien, af te zenden. Na dat nu de klagten van deze provincie, in 't bijzonder over de bedreigingen van executie we- gens het different te Ede gereezen, aan de Heeren Staten Generaal waren voorgedragen, en daarover door Hun Hoog Mog. aan beide provincien ge- schreven en wegens dezelve ook aan de Heeren Staten Generaal diverse malen gerescribeert was, hebben eindelijk Hun Hoog Mog., bij missive van den 20. October (N. S) 1621, kennis gegeven dat zij gecommitteerd hadden de Heeren Muis en Joachimi tot accommodatie der questien tusschen Gelderland en deze provincie, en dat tot de bij- eenkomste gekozen was de stad Rhenen, als zijnde de naaste plaatse contentieus. Alwaar de respective Gecommitteerden bij den anderen gekomen zijnde, hebben de Utrechtschen, in de conferentien ten opzicht van de Marsche, getragt te vertonen dat dezelve geheel Utrechtsch | was en daarom ook weder geheel aan Utrecht be- hoorde hersteld te worden, zonder bemoeijinge van den zwijgenden Schout, en dat de contributien en | jurisdictie of ressort geheel aan Utrecht zoude mo- gen komen, gelijk blijkt uit het boek, waarin die besoignes zijn aangetekend bladz. 60, ' Welk zo veel in consideratie dient genomen te worden, alzo niet de Heeren Staten van Gelder- land, maar Hof en Rekenkamer dier provincie ‚naderhand het als eene zeer ongehoorde zaak wil- len aanduiden, dat men sustenuen omtrent het geheele territoir aan de Stichtsche zijde voorbracht, ‘en de pretensie dezer zijds hebben trachten te doen voorkomen alsof dezelve nooit verder dan omtrent het halfscheid gegaan was. Daar men veel eer van deze zijde zoude kunnen ‚stellen, dat die van Gelderland toen niet meer dan de helfte pretendeerden, want het zelve blijkt duidelijk uit de argumenten, welke men vindt toen ten tijde door de Geldersche Gecommitteerden ‚gebruikt te zijn. Namelijk: Dat de jurisdictie uit beider паат wierd gê- exerceerd. dies Dat die stilzwijgende Schout zijne Commissie van Gelderland had. En immers zouden de Heeren van Gelderland nooit met zodanige argumenten voor den dag ge- komen zijn, welke notoir de halfheerigheid tan ` Dit register is in het archief der provincie Utrecht bewaard gebleven. 'S LANDS VAN UTRECHT. Utrecht toekenden, indien zij toen direct gesusti- neerd hadden dat de Marsch geheel en al Gel- dersch was. Daarom in tegendeel de Utrechtsche zelfs bij lunne propositien van accoord voorgeslagen hebben dat het ressort en alle jurisdictie van de Marsch verklaart zoude worden onder Utrecht te behoren, en het Land van Utrecht gerechtigd te zijn tot de schatting over alle de landen in de Marsche gelegen. Е En dat dezelve niet anders als subordinate geko- men zijn tot het afstaan van de halve schattinge. Middelerwijl wierden door de Heeren Gecom- mitteerden wegens de Heeren Staten Generaal ge- daan verscheide onvervangelijke voorslagen en onder anderen met betrekking tot de Marsch, NB. gele- geu in den Kerspele van Rhenen, dat alle de justitie van wege de beide Landschappen zoude geadministreert worden, en de Schouten, Heem- raden en Secretaris gesteld zouden worden als tot nog toe geschied was. De boeten en breuken half ende half genoten en de lasten van de criminele justitie half ende half gedragen worden. í Dat de gevangenen te Rhenen bewaard en de ver- koping van gedecreteerde goederen, als mede de uitpanding aldaar als naar gewoonte gedaan worden. Dat de een zonder den ander geene landwin- ning, remissie noch pardon geven zoude. Geen van beiden zoude eenige nieuwe Ordon- nantie in zake van policie of manier van procede- ren maken; ook zouden de ingezetenen niet ver- т. Bork. т, Ter. rv. Deer. 185 overgezonden alle verklaringe der Heeren Staten van Utrecht, op den hier voor genoemden voor- slag der Gecommitteerden uit de Staten Generaal. Behelzende speciaal omtrent de Marsche, dat de Heeren Staten van Utrecht zouden overgaan om de propositien deswege aan te nemen, mits genie- | tende de halve schattinge die andere landen in de | provincie van Utrecht contribueren, latende die van Gelderland de andere helft profiteren. Mits ook dat die jurisdictie in de Marsche bleef, zo als bij provisie in 't jaar 1563 was geordonneert, en dat niettemin van vonnissen, geen dijkagie ofte contributie rakende, geappelleerd zoude worden aan den Hove van Utrecht, waaronder de Marsch be- hoorde. Ende dat dit verdrag niet en zoude geven eenige prejudicie aan eenig argument, dat ter intentie of defensie gebruikt is, en inzonderheid niet het ar- gument van den stroom en tol. Ende nopens de betaling van den tol beriepen de Utrechtschen zich op het proces en transactie van 1603, tusschen den tollenaar te Wijk en den Rentmeester van de Domeinen, benevens den Pro- cureur Generaal als gevoegde ter eenre, en den | Schout van Maurik, met den Momber van Gelder- ‘land ter andere zijde; welke transactie op den 26. Julij des gemelden jaars ondertekend is; gevende de Utrechtschen verder omtrent het disput over de riviere den Rhijn ofte Lek, t welk in ‘t jaar | 1551 begonnen was, te kennen dat daarvan de papieren zekerlijk te Brussel zijn zouden. Uit welke geclausuleerde aanneeming van de pro- hinderd worden hunne vruchten ende waren in de | positien, door de Heeren Gecommitteerden van een of de andere provincie te transporteren naar | Hun Hoog Mog. gedaan, al wederom blijkt dat hun welgevallen. | шеп aan de Utrechtsche zijde wel degelijk bleef Dat de ingezetenen alleen met die van Gelder- | sustineren, dat de geheele Marsch aan het Sticht land zouden contribueren en het klokgeslag van | behoorde, aangezien zij de helft der contributie dat Landschap volgen, doch zouden de Gelderschen | niet erkenden aan Gelderland te behoren, maar de goederen van Stichtsche ingezetenen niet hoger | dezelve alleen aan de provincie wilden laten pro- mogen belasten of bezwaren, dan die van hunne егеп, vermits zij ook pretendeerden dat die von- eige ingezetenen. a | En zouden de Heeren Staten, indien zij deze | voorslagen accepteerden, teffens informatie geven sangaande de betaling van den tol door de Gel- dersche dorpen tusschen Rhenen en Wijk. Vermits nu de Gecommitteerden wegens Utrecht verklaard hadden niet gelast te zijn tot eenige handelingen over de Waerden en Pollen, hebben de Gecommitteerden van Hun Hoog Mog. voor- n: Det onvermindert een ieders recht in possesso- | rio, binnen den tijd van drie maanden, na dat de voorgeslage middelen bij wederzijdsche Staten nissen, welke over ordinaire rechtsgedingen vielen, appellabel zouden zijn aan den Hove van Utrecht. Inmiddels hadden de Geldersche Gecommitteer- den ook rapport gedaan van het gebesoigneerde te Rhenen, onder anderen ook omtrent de hoogheid van de Marsch en het regt van de middelsanden in den Rhijnstroom, met de bedenkingen van de Geldersche zijde daarop gevallen, schriftelijk inge- steld, en hebben daarop de Heeren Staten van Gelderland, op den 20. Maart 1622, na gehoord het berigt van den Momboir, neffens de aanteeke- ningen bij denzelven in eenige kaarten vertoont, (welke zekerlijk de provincie van Utrecht niet na- zouden aangenomen zijn, de wederzijdsche positien | dechg zullen geweest zijn,) het Hof en Rekenka- Omtrent de gerechtigheid op den Rhijn zouden | mer geautoriseert om die zaak ten meesten dienste Worden ingesteld, overgeleverd en gedecideerd, | van Gelderland te vervolgen, еп zo doenlijk bij en partijen niet konden accorderen. accommodatie neder te leggen, continnerende on- En verzochten de Gecommitteerden wegens de ` dertusschen die daarvan zijnde possessie. Heeren Staten Generaal daarop de declaratie дег Ruim twee maanden later is de voorgemelde beide provincien binnen den tijd van zes weken. | verklaringe van de Gecommitteerden tot de Rhe- Waarop de wederzijdsche Gecommitteerden ge- nensche besoignes, ор de propositien van de Ge- scheiden en naar huis gekeerd zijnde, hebben die | committeerden van Hun Hoog Mog., in name van van de Stichtsche zijde, op den 29. November | de Provincie van Utrecht aan de Heeren Staten 1621, aan hunne committenten gedaan ampel rap- | Generaal еп aan de Provincie van Gelderland af- port van de gehoudene conferentien. gezonden. En is in den jare 1622 aan Hun Hoog Mog. | Ма dat nu het antwoord dezer Provincie omtrent 136 een jaar lang in de waereld geweest was, en dus in Gelderland rijpelijk had kunnen bekookt en ge- zift worden, hebben Cantzler, Raden en die van de Rekening des Furstendoms Gelre en Graafschaps Zutphen, wegens de Heeren Staten van Gelderland, | ter vergadering van Hun Hoog Mog. op den 11. Mey 1623 ingebragt hunne verklaring op de mid- | delen van accommodatie, bij de Gecommitteerden | van de Hoog Mog. Heeren Staten Generaal voor- | lagen. Behelzende nopens de Marsch: Dat zij aannamen de propositie omtrent eene | VAN DEN STAAT EN DE SOUVEREINITEIT inhereert dat de Marsch onder `t Land van Utrecht behoort, en dat daarover ten onrechte questie ge- moveert is; dat derhalve de limitatie van de Gel. derschen, nopens de administratie van de criminele justitie, was ongefundeerd, en voort zouden brengen een kweekschool van nieuwe questien, en dat het klaar bleek dat bij die van Gelderland geene gene- genheid tot accommodatie was. Dat de Heeren Gelderschen de verdeeling der | boeten ook wel zonder distinctie hadden behoren | aan te nemen. Dat in het point van 't bewaren der gevangenen gemeene administratie van de justitie, uitgezondert | te rug gingen en meer wilden hebben dan zij ooit in 't criminele, ten ware die van % Sticht van tot dien tijd gehad hadden, niet alleen om dat Utrecht aantoonden, dat ook hunnen't wege de ` de provisionele sententie van 1563 niet distingu- criminele justitie ware geadministreert. Ook namen | eerde tusschen civile en criminele zaken, maar dat zij de verdeeling van de boeten in 't civile aan. | zij ook het zeggen wilden hebben op de executie De bewaring der gevangenen binnen Rhenen | van civile zaken, verre boven het oude gebruik. zouden zij in civilibus, om de gelegenheid der | Omtrent het geen de Gelderschen nopens het plaatse, toestaan, als ook de verkoping der gede- | regaal van pardon gezegd hadden, reflecteeren de creteerde goederen, zonder echter de Geldersche plaatsen uit te sluiten, indien het gerecht zulks geraden vondt. Omtrent de rechten van pardon zeiden zij de- zelve niet gemeen te kunnen maken, als zijnde een noodwendig dependent van de souvereiniteit. Ook wilden zij omtrent het maken van Ordon- ' nantien niet lijden het policy, als zijnde te gene- raal, en zouden de Gelderschen, in 't vervoeren | der vrugten, zich gedragen na de nadere unie Het laatste artykel betreffende, als ten eenemaal den Gelderschen gunstig zijnde, werd door hen niet van de hand gewezen. En met betrekking tot de rivieren zeiden de Gelderschen wel te mogen lijden dat die van Utrecht | ‚Utrechtschen dat de Gelderschen alles zochten te incorporeren, daar in tegendeel zij Utrechtschen alles toegeven, wanneer zij die rechten bij provisie ‘gemeen wilden houden. Aangaande het gezegde door de Gelderschen nopens de policie viel dezelfde reflectie, daar ech- ter die van Utrecht alleen regt hadden tot de po- litvke administratie; dat de Heeren van Gelderland daar en boven ook wilden aannemen te ordonne- ren over de proceduren, zonder dat zij daartoe eenig recht hadden ende dat aangaande de vruch- ten zij zeiden zich te willen reguleren na de nadere | unie, zonder te verklaren wat zij daarmede wil- den zeggen. Eindelijk, met betrekking tot de contributien en hunne actie, % zij ten petitoire, 't zij ten posses- | klokkenslag, merkten die van Utrecht aan, dat soire institueerden, zonder dat zij inmiddels van ` de Gelderschen goed hadden in den voorslag des- hunne possessie desisteerden, waarvan zij, zo zij wege gedaan te consenteren, alzo de Utrechtschen, zeiden, zulke oude bewijzen vertoond hadden, daar die van Utrecht, schoon zij veele discoursen dien aangaande gemaakt hadden, niet een eenig exem- | 1 hadden weten bij te brengen dat ab omni ævo | tot op den huidigen dag, wegens de hoogheid | van % Sticht, eenige pol ofte middelsand, naar wa- tergeregtigheid, aangevaard en in possessie gehou- | den ware, zo ver als Gelderland aan de eene of | heide zijden van den stroom zich uitstrekte. | Terwijl dit aan de Utrechtschen gecommuniceert was en dezelve over een debat van deze Gelder- sche verklaringe delibereerden, vernam men dat | tegen alle recht en redenen en zelfs contrarie de | provisionele sententie, uit het genieten van de helft der contribnéien gesloten wierden. Wat verder den Rhijn mitsgaders de pollen en zanden belangde, hebben die van Utrecht tegen de mogelijkheid om dezelve zaak binnen drie maanden te instrueren, om redenen bij hunne vorige consideratien gemeld, geprotesteerd. Doch hebben zij egter, tegen de consideratien van Gelderland, kortlijk dach ten sterksten geur- geert dat de stroom Utrechtsch was; dat de op- komende zanden waren aangevaard; dat over de: die van Gelderland wederom hadden kunnen goed- | zelve en over de riviere de justitie was en nog vinden notoire nieuwigheden te plegen, aangezien | wierd geëxerceerd; dut den tol wederzijds over de de Amptman van de Nederbetuwe, 't zij uit hoger | riviere wierd geheven, zelfs bij transactie van de last, t zij uit eigen autoriteit, den ingezetenen | genen die te voren onwillig geweest waren; dat van de Marsch, bij gelegenheid van eene criminele | anderen wederom vrijdom van den tol hadden executie binnen Thiel, geordonneert had dezelve | moeten verzoeken, die anderen ook tot op dien te assisteren. tijd betaalden, en dat in't generaal de Gelderschen Waarop dezer zijds aan den Schout van Rhenen ` zich behielpen met daden уап: hun eigen, zo als gelast is dat hij den ingezetenen van de Marsch | notoir was het beleenen van anderen met goederen dadelijk zoude insinueren om de criminele justitie | waarmede zij zelve niet beleend waren. binnen Rhenen te adsisteren, zo wanneer daar! En besloten die van Utrecht deze wederlegging eenige geadministreert zonde worden. | van de Geldersche verklaring met eene betuiging Inmiddels had men hier, op de antwoorden der | van hoop dat die van de Landschappe van Gel- Gelderschen, eenige nadere consideratien opgesteld | derland zich beter zouden bedenken, en dat de en aan de Heeren Staten Generaal overgegeven, | Heeren Gecommitteerden van Hun Hoog Mog. waarbij te kennen gegeven word, dat men zeer , Zijne Vorst). Doorluchtigheid den Prins van Oranje °S LANDS VAN UTRECHT. en anderen, deze zaken tot aflegging der differen- ten, nader zouden inzien. ы Waarna Cantsler еп die van de Rekenkamer van Gelderland, ор den 13. October 1623 St. V. |- eene missive geschreven hebben aan de Heeren Staten Generaal, in beantwoording van twee mis- siven van Hun Hoog Mog., in datis 20 Julij en 12 September deszelven jaars, aan de Staten van Gelderland, uit welke Geldersche missive blijkt dat die van Utrecht zich aan de Н. Н. Staten Ge- neraal hadden geadresseert, met klachten over die van Gelderland, ten opzichte van de differenten, welke tusschen de twee provincien subsisteerden , en waarbij zij zich beroepen op twee hunner Ed. Mog. missiven, van 28 April 1621 en 23 Julij 1622, in de welke Hoogst dezelve, zo zij voorwen- den, reeds zouden te kennen gegeven hebben de ongegrondheid van de klachten der Utrechtschen, en tot welke twee missiven ook wel in % generaal gerenvoijeerd word; doch geven de Heeren Staten van Gelderland, in die van 23 October 1623, in specie met betrekking tot de Marsch, te kennen dat die van Utrecht zich wel hebben willen schik- ken, om de propositien der Heeren Gecommitteer- den wegen Hun Hoog Mog. aan te nemen, mits genietende de halve schattinge; doch dat tot dien tijd toe van de Utrechtsche zijde niet had kunnen bewezen worden dat zij, zo lang de Marsch in rerum natura geweest was, eenige contributie of schatting getrokken hadden, en dat ook het sustenu der Utrechtschen, met betrekking tot de appellen aan den Hove van Utrecht, om dat de Marsch onder die provincie behoorde, ongegrond zoude zijn. En aangaande de pretensie van Utrecht tot de hoogheid van den Rhijnstroom, zeiden zij dat de Utrechtschen voor de laatste communicatie daarop wel hard aangedrongen hadden, doch dat zij nu uitstel verzochten om dat de nodige stukken te Brussel zijn zouden, en dat elk immiddels in de possessie zoude blijven. Dat dit eene harde zaak voor de Gelderschen zijn zoude, die voorgaven in eene possessie van twee hondert jaren geweest te zijn, om alle zanden te aanvaarden, zo ver als Gelderland zich aan beide zijden of aan eene zijde van den Rhijnstroom uitstrekte. Zij gaven ook voor tot beslissing van de pointen differentiaal met onwederspreeklijk bescheid te zul- len verifieren zekere daar nevens gevoegde pointen , begeerende dat Hun Н. Н. Mog. aan die van Utrecht eenen redelijken tijd zouden bepalen om op alles gehoord te worden en dat indien door de intercessie van Hun Н. Н. Mog. die van Utrecht niet kunnen bewogen worden van derzelver, naar tbedunken van Gelderland, onbevoegd voornemen te desisteren, zij Heeren Staten van Gelderland te en waren het geen dubieus mochte zijn te subinitteren aan een onpartijdig collegie van justitie. En vermits die gemelde pointen vervatten die pointen, welke de Cantsler en Raden toen ter tijd meenden ter decisie te moeten strekken, zal men dezelve hier in "1 korte voorstellen. Cantsler en Raden mitsgaders die van de Re- kenkamer van Gelderland sustineerden dan t° hun- ner zijde, Dat de Marsch van alle oude tijden, ende be- wijslijk over de hondert jaren, altijd continuelijk Veavare Urr. Dun. 1. 1, Boek. $ "fr, rv. Deer. 137 in alle lasten onder Gelderland gecontribueerd ende consequentelijk geresorteerd hadde, onaangezien de civile jurisdictie halfheerig was. Dat die van Utrecht daarentegen moesten aan- tonen ooit eenige acte van landfurstlijke hoog- heid, buiten die gemeene civile jurisdictie, op de Marsch gepleegd, ofte ooit zo lang de Marsch in rerum natura geweest was, aldaar eenige contri- butie reëel ofte personeel uitgezet en gevoerd te hebben. Dat dewijl de appellen van de Marsch eene de- pendentie van de hoogheid was, dezelve in Gelder- land en niet in Utrecht behoorden te geschieden. Ende wat aanging den Rhijnstroom wierde ge- poseerd: Dat die van Gelderland de hoogheid van den Rhijn, ingevolge door hen van Keizeren verkregen recht, altijd verdeedigt hadden, zo ver als hunne bepaling zich langs den Rhijnstroom strekte, ende uit krachte van dien alle nieuws opkomende zan- den ende pollen, met water omvloten zijnde, van wegens de landfurstlijke hoogheid van Gelderland aanvaard, bevaren, besteken, in possessie genomen ende behouden hebben, en dat zulks bewezen kan worden met nog exsterende possessoire acten van twee hondert jaren. Dat die van Utrecht daartegen moesten aanto- nen, van wege de hoogheid des Lands van Utrecht, ab omni ævo 001 eenig middelzand ofte pol naar waterrechten bevaren en in bezit gehouden te hebben, zo ver als Gelderland aan beide zijden ofte aan eene zijde van den stroom was leggende. Dat dienvolgende die van Gelderland wel be- voegd waren geweest voor cenige Joaren te beva- ren en te besteken zeker nieuw opgekomen mid- delzand beneden Wijk in den stroom, welk nader- hand aan ’t land van eenen Dutricula vast geworden en van Gelderland met geweld afgenomen was. Dat die van Utrecht daartegen moesten aantonen bevoegd te zijn geweest het middelzand, beneden Wijk tegen het land van Dutricula meuwlijks op- gekomen, na dat het veele jaren bij die van Gel- derland was bevaren, aangevaard ende ook de possessie van dien van tijd tot tijd gecontinueerd, met geweld te benemen. In de maand December deszelven jaars is ter vergadering van de Heeren Ordinaris Gedeputeer- den overgebragt zeker placaat van Gelderland, op den uitvoer van № koorn ende graan, t welk in de Marsch gepubliceerd was, met zekere missive van den Amptman van Tiel aan die van de Marsch hreven. Welke stukken aan den Hove provinciaal ge- zonden zijn ten fine van advys. Waarop den 12. dierzelfder maand den Schout van Rhenen, als sprekenden Schout in der Marsche, tot maintien van de hoogheid en gerechtigheid des lands van Utrecht, alsmede tot conservatie van de jurisdictie over de Marsch, geordonneerd is dadelijk na den ontfang van die resolutie, mede ter gewoonlijker plaatsen, te doen affigeren kopij authentijk van het placaat van 17 November, te vinden in het Groot Utr. placaatboek 1. D, bl. 587, deszelven jaars tegen den uitvoer van granen, meel en brood geëmaneerd, ende daarvan ten eer- sten behoorlijke schriftlijke relatie aan Heeren 35 138 VAN DEN STAAT EN Gedeputeerden te doen, om zich daarmede in toe- | komende tijden tegen alle onbehoorlijke indrachten van de Gelderschen te bedienen, naar vereisch van tijden en zaken, En heeft dergelijke acte van superioriteit over dat territoir geen de minste tegenspraak bij die van Gelderland ontmoet. In den jare 1630 hebben ook de Gedeputeerden “dezer provincie, bij zeker geval van collaterale erfenisse, verstaan ende verklaart dat die succes- seur, wegens het leengoed in de Marsch gelegen en denzelven uit die erfenisse aangekomen, ge- houden was het recht van den xxx. penning te betalen, doch werd hem hetzelve om redenen ge- | remitteerd, Op den 3. November des jaars 1630 is wederom ter vergadering van Heeren Gedeputeerden inge- diend dat de Staten van Gelderland den uitvoer | van koorn hadden doen verbieden, en dat hetzelve verbod ook in de Marsche gedaan was, waarop dezer zijds geresolveert is, tot maintien van de! Stichtsche hoogheid en jurisdictie over de Marsch, te schrijven aan den Dijkgraaf aldaar en gelijk verbod tegen den uitvoer van granen, op den naam van de Staten 'з Lands van Utrecht, in de Marsch te doen, als die van Gelderland gedaan hebben. In het jaar 1631 waren ор den 80, Maart bij, dezelve Heeren Gedeputeerden gearresteerd de con- ditien en voorwaarden van verkopinge van zekeren Weyweerd, genaamd den Hoenderweerd, toebeho- rende den convente van S. Catharine, gelegen in de Marsche in het Kerspel van Rhenen. Waarna op den 21. April ter zelver vergadering is gelesen zeker verbod van Cantzler en Raden van Gelderland, waarbij dezelve verbieden den ge- melden weerd, gelegen zo zij voorgeven, in de Nederbetuwe in de Marsche, of eenig gedeelte van dien, te kopen of daar over te staan of te zege- len, op poene van nulliteit, en tegens de zegelaars van arbitrale boete, gelijk ook nog gelezen is de kopij van zekere Missive van den Griffier 's Hofs van Gelderland nopende de voorsz. zake, en waar- | toe hij de exempelen van oppositie van de jaren 1611 en 1612 allegeerde. En dewijl dus de Heeren Cantsler en Raden wilden sustineren dat de Marsch zoude ressorteren onder de Geldersche jurisdictie, en dien volgens de verkoping van den voorsz. Weyweerd strekken zoude tot achterdeel van de placaaten van Gelder- land, heeft men alhier verstaan en geresolveerd, ! dat vermits de Marsch ressorteerende was onder den Gestichte van Utrecht, en niet onder het Fur- stendom Gelre, dat derhalve. ook de verkoping van den zelven Weyweerd % voorsz, Furstendom geensins aanging, en dat men derhalven met de verkoping ter kamer van Hun Ed. Mog. binnen | Utrecht effectaelijk zoude voortvaren, gelijk ook hied is, en is den 18, April des volgenden jaars de Rentmeester van St. Catharijne neffens den | Secretaris van Rhenen geauthoriseerd, om trans- ; port en opdracht van de vorengemelde Hoender- weerd te doen ten behoeve van den Heer van Amerongen, volgens de koopconditien daarvan zijnde, alles ter- plaatse gerequireerd, zo en in dier voegen als zulks zoude behoren. DE SOUVEREINITEIT Na dat hiermede de differenten over de Marsch en Rhijnstroom eenige jaren hadden schijnen te rusten, is het geschil over die pointen in den jare 1643 weder levendig geworden, bij gelegenheid van het uitleggen van twee kribben op Bruinen- weerd buiten Rhenen, welke de Gecommitteerden van Dijkgraven, Heemraden en gezamenlijke geerf- ‚den van de Heerlijkheid de Marsche sustineerden ‚tegen alle Dijkrechten tegen over den Schoordijk in ‚de Marsche uitgestoken te zijn, en waarover dezelve | zich bij requeste hadden geadresseert aan den Hove van Gelderland, in het welk zij dezelve zaak in het brede gededuceert hadden, en welk request zij, met een ander, aan de Heeren Gedeputeerden dezer provincie op den 21. November inleverden, waarbij zij te kennen geven, dat zij alreeds om de imminerende schade en nadeel, 't welk de lan- den, in de Marsch gelegen, door het uitsteken van de kribben te wachten hadden, te remedieren, zich hadden vervoegd bij de Richters van de voorsz. heerlijkheid, noemende dezelven den Amptman van ‚Thiel en de Schout van Rhenen, en dat dezelve wel willig waren hen heden de hand te bieden, mits daartoe hebbende de een autorisatie van % Hof van Gelderland, en de andere van Han Ed. Mog. de Heeren Gedeputeerde e Lands van Utrecht. Dat ten dien fine het request reeds aan den ge- melden Hove was overgegeven, en dat hetzelve, conform het verzoek bij requeste gedaan, den voorsz. Amptman, als mederichter, bij missive had geauto- riseerd. En verzochten zij Geeommitteerden daarom ook, dat hun Ed. Mog. den Schout tot Rhenen als mederichter geliefden te autoriseren, op dat in tijds meerdere schade voorgekomen mochte worden. Doch alvorens eene zodanige verzochte autori- satie te verleenen, hebben de Heeren Gedeputeer- den den Schout van Rhenen, als Dijkgraaf van de Marsche op de Stichtsche zijde, nevens een Dijk- meester gecommitteerd om zich in loco te trans- | porteren, en van de gelegenheid der kribbinge in questie en de gevolgen van dien wel te informe- ren, en daarvan schriftelijk rapport, met bijgevoegd advys, aan Hun Ed. Mog. over te zenden. Van welk advys en berigt gemeld word in de notulen van Heeren Gedeputeerden van den 5. Junij 1645, en waarbij geoordeeld werd dat die krib- bingen den Schoordijk van de Marsche zeer nadec- lig zijn; dat derhalven aan dezelve kribbingen geene nieuwe werken behoorden te worden gemaakt. En vermits ten gemelden dage ook was ingekomen missive van het Hof van Gelderland, met overzen- ding van eene remonstrantie van Dijkgraaf, Heem- raden en gezamentliĳjke geërfden van de Marsch, ‚wegens dezelfde zaak, en voorts met propositie om die zaak in % vriendelijke af te doen, hebben Hun Ed. Mog. daarop ook geresolveert drie heeren te committeren, om met de heeren Gecommitteerden uit Gelderland die zaak bij wege van vriendschap was t mogelijk af te doen. Het blijkt ondertusschen uit de gepresenteerde i requeste aan de Heeren Gedeputeerden dezer pro vincie, dat de Geeommitteerdens van NB. de Dijk- ‚graven van de Marsche, zo au zich noemen, ge ‘oordeeld hebben dat zij op autorisatie van het Hof ‚van Gelderland alleen niet bevoegd waren tot amo- ‚tie van de questieuse uitgestoken kribbingen. S LANDS VAN UTRECHT. у. Bork. 1. Tir. ту. Deen. 139 In den volgende jare 1644 hebben zich ook weder | Hangende dezen differente had dezelve Heer van twee nieuwe voorwerpen, tot het levendig honden ` Wel eene nieuwe kribbinge van dezelve middel- der geschillen over den Rhijnstroom, opgedaan. {weerd doen uitsteken, tegen de Stad Rhenen, ho- En wel eerstelijk hebben de Regeerders der stede | ger dan de geamoveerde kribbinge, еп dewijl het Rhenen, op den 24. September des gemelden jaars, | nodig was dat zodanig werk weder wierde geamo- ter vergadering van de Heeren Gedeputeerden de- | veert, hebben de Regeerders der Stad Rhenen op zer provincie, eerst bij monde en daarna bij ge-|den 24. October des zelven jaars 1644, aan de schrifte voorgedragen, dat in de rivier den Rhijn Heeren Gedeputeerden voor zo veel het nood zijn voor en tegen hun lieder stede van Rhenen was | mogte, verzocht Hun Ed. Mog. support en adsis- gelegen zekeren Middelweerd, welke de Heer Otto | tentie, of dat Hun Ed. Mog. de amotie en demo- van Gelder, Heer van de Wel, met ееп kribbing | litie zelfs geliefden te doen. Waarop aan gemelde oudhorig aan '% vaste land wilde vast maken, waar- | Heer van Wel geschreven is, dat bij aldien het door niet alleen het veer voor de stad Rhenen | ingebragte door de Regeerders der Stad Rhenen zoude worden gediverteert еп vruchtloos gemaakt, | alzo bevonden wierd waar te zijn, Hun Ed. Mog. maar dat het ook perijkel zoude zijn, dat de Rhijn | dezelve dan zouden protegeren ende mainteneren. nader bij de stad, van welke dezelve toen maar] Hierop is den 1. November ter vergadering van vijftig roeden af was, zoude worden gedrongen; | Heeren Gedeputeerden ingekomen een bericht van dat daarom de gemelde Regeerders den Heer van | den Heer van Wel, waarin dezelve zeide ten on- Wel hadden laten aanzeggen, de kribbinge niet | rechte beschuldigd te worden, en voorgeeft dat de uit te steken, dat hij egter daarmede was voort-|actie der Heeren Regeerders van Rhenen meer gevaren, niettegenstaande zelfs bij Waterregten en | uit vijandigheid dan uit eenig recht geschiede, Dijkregten van Gelderland het uitsteken van krib- |en dat hem ook bij eene vergadering in der Mar- bingen van Middelzanden en Weerden verboden | sche en aldaar genome resolutie die kribbinge was was, en speciaal ook het kribben en palen tegen { geaccordeert. eenige steden; dat zij Regeerders van Rhenen daarom | En hebben de Heeren Gedeputeerden het zelve in den jare 1643, terwijl men nog met het leggen | bericht aan de Heeren Regeerders der Stad Rhenen van de kribbingen bezig was, denzelven hadden | gecommuniceert, ten fine van contrabericht. doen weg nemen, en zulks om dat dergelijke za- | Inmiddels had het Hof van Gelderland de mis- ken geen uitstel leden; ende dat zij dien aangaande | sive van de Staten dezer provincie gesteld in han- nergens convenibel waren, insonderheid niet dewijl | den van partijen, ten fine van berigt, en het zelve het witsteken van zodanige kribbe tegens Steden, | ingediend zijnde, met bijgevoegde missive overge- Landsvestingen ofte anders, volgens de dijkregten | zonden, welk den 5. November ter vergadering гак Gelderland, stondt ter erkentenis en judicature | van Heeren Gedeputeerden binnen gekomen zijnde, van de Collegien, daar tegens zulke kribbinge wier-|is dezelve missive en bijgezonde stukken kopielijk den voorgenomen. Dat niettemin de voorsz. Heer | aan de Regeerders der Stad Rhenen gezonden. van Gelder, op den 14. September 1644, op den пате 1 ` Waartegen op den 28. November des zelven van den Heer Robbert van Cotereau, Heer van jaars de Regeerders der Stad Rhenen hebben in- Wesmale с. consorte, van den Hove van Gelder- geleverd een contrabericht met zestien bijgevoegde land had verzogt en verworven citatie jegens hen | stukken, tot verificatie van 't zelve, tegen het re- Regeerders van Rhenen, ter zake van de gemelde‘ quest van den Heer Cotereau en de daarbij ge- wegneeminge; dat zij ook bij edicte geciteert wa- ` annexeerde stukken, ende ook tegen het bericht ren tegen den 16. October 1644, en dewijl zij ter ` van den Heer van Gelder. dier zake voor den gemelden Hove niet convenibel | En zijn alle die stukken door de Heeren Gede- waren, te min daar dezelve Otto van Gelder, zijnde | puteerden gezonden aan Dijkgraaf en Heemraden een inwoner derzelver stede, die proceduren indi- | van den Lekkendijk bovendams, ten fine deze zaak rectelijk op eens anders naam voerde, en onder | ook in loco te onderzoeken, еп Hun Ed. Mog. te den naam van Consorte was begrepen, dewijl ook deze zaak de hoogheid en het recht dezer provin- | cie raakte, zo verzochten zij Regeerders der ge- melde Stad Rhenen, dat Hun Ed. Mog. deze zaak geliefden te examineren ende aan te nemen, mits- gaders tot afdoening der voorsz. citatie en proce- duren te gebruiken zodanige middelen als geoor- deelt zoude worden te behoren. dienen van advys. Waarop het zelve Collegie den 13. December ‘ingeleverd heeft hun advys, waarbij zij verklaarden dat zij de stukken gezien, en eenige uit hun had- den gecommitteerd om in loco contentioso inspec- | Че te nemen; dat zij ook de Dijkmeesters hadden gehoord, en dat zij dien volgende adviseerden, dat ‚de Weerd, des questie, was een Middelweerd, Welk door de Heeren Gedeputeerden ter tafele ! waarvan men ma Dijkrechten niet mogte kribben van de Ed. Mog. Heeren Staten ‘s Lands van Utrecht | ofte offensive werken uitsteken; dat ook de bewij- gebracht zijnde, hebben Hoogst dezelve op den 4. zen van de possessie om van dezelve weerd krib- October daarop geresolveert aan den Hove van Gel- | binge uit te leggen niet klaar spraken en dat men derland te schrijven, dat dezelve procedures alhier ` in eene zo ongeoorloofde zaak altoos niets nieuws zeer vreemd gevonden wierden; dat Hun Ed. Mog. | mochte beginnen; dat boven dien de Middelweerd, dien van Rhenen expiesselijk verboden hadden voor | gelegen zijnde recht tegen Rhenen over, niemand den Hove van Gelderland te verschijnen ofte iemand aldaar eenige werken mochte maken; dat derhalve te zenden, also mijne Heeren de Staten dezer pro- | de Regeerders der Stede Rhenen wel vermocht vincie van meeninge waren de Regeerders en alle hadden de uitgesteken kribbe, des quæstie, te de- inwoners van Rhenen tegen zoodanige procednres | molieren en over de citatie voor den Hove van te beschermen. | Gelderland te doleren, aangezien niet alleen een 140 VAN DEN STAAT EN der possesseurs was een ingezetenen van dezen Ge- stichte, en daarenboven de Middelweerd gelegen was in den Gestichte, dewijl de stroom Stichts was, waarop voornamelijk tegen alle indracht behoorde gereflecteert te worden. & Met welk advys de Heeren Gedeputeerden zich geconformeert hebbende, is het zelve volgens re- solutie van 20 December gezonden aan de Regeer- ders der Stad Rhenen, met bijgevoegde missive, waarbij Hun Ed. Mog. verstaan, dat gemelde Re- geerders, tot maintien van de jurisdictie, hoog- ende gerechtigheid van deze provincie, de lest ge- maakte kribbinge door den Schout van Rhenen zoude doen afwerpen ende amoveren. Ondertusschen was men in Gelderland voortge- gaan om bij intendit tegen de Regeerders van Rhe- nen voort te procederen, en had men zelfs kunnen goedvinden dezelve, bij gepretendeerde contumacie, | te condemneren de afgebroken kribbinge te her- stellen, en den Heer van Wesmale cum consorte te mainteneren in zijne pretense possessie, volgens sententie van den Hove van Gelderland daarvan zijnde in dato 3 Julij 1645. Ja had men kunnen goedvinden, bij missive van Raden des Furstendoms Gelre en Graafschaps Zutphen, de gemelde Regeerders te sommeren om die sententie te pareren, op poene dat bij gebreke het zelve Hof op verder aanhouden van denzelven Heer van Wesmale, nopende de executie te de- creteren als na stijl van den Hove gewoonlijk was. Van welk een en ander dezelve Regeerders ken- nis ter vergadering van Heeren Gedeputeerden van 21 Augustus 1645 gegeven hebbende, is, op advys van regtsgeleegden, den 29. derzelver maand gere- solveert aan het Hof van Gelderland te schrijven, hoofdzaaklijk daarin bestaande, dat men dezerzijds | behoorlijk onderrigt zijnde van het groot ongelijk van den Heer van Wesmale, en van de incom- petentie van den Hove van Gelderland in der zake, gelijk men reeds te voren had te kennen gegeven, niet zoude kunnen gedogen, eenigerley executie van de bewuste sententie tegen de Heeren Regeer- ders van Rhenen ofte eenige anderen, of dat men zoude gebruiken zodanige retorsie als dienstig zoude rdeeld worden; dat men niettemin hoopte, dat het gemelde Hof zo veel niet aan de onrechtmatige begeerlijkheid van particulieren en kwaadwilligheid, voornamelijk van een Stichtschen ingezeten, zoude attribueren, dat men daarom in eenige verwijdering met de Heeren Staten van Gelderland en Graaf- schaps Zutphen zoude vervallen. En wierd ook aan den Heer Otto van Gelder, bij missive, geordonneert de voorsz. procedures kost- en schadeloos af te doen. Des niettegenstaande door den Heer Coterean aan den Hove van Gelderland gepresenteerd zijnde eene declaratie van kosten, met een bijgevoegd request, om te hebben appointement tot diminutie, was het zelve door den Hove van Gelderland op den 20. Maart 1646 daarop verleend, om te di- DE SOUVEREINITEIT waarop den 13. November deszelven jaars geresol. veert is aan den Heer van Wel te schrijven, ten fine hij ten eersten zoude hebben te desisteren van alle zijne verdere procedures, op poene van alle schade op zijn persoon en goederen te zullen verhalen, daar de geheele zaak in cas van juris- dictie Hun Ed. Mog. en niet die van Gelderland competeerde, Het tweede geval, welk in den jare 1644 de geschillen over de hoogheid en regt van den Rhijn- stroom tusschen deze provincie en die van Gelder- land betrof, was tusschen de Regeerders der Stad ‚Wijk en den Amptman en Jonkeren van de Neder- betuwe, welke op den laatsten September des ge- melden jaars met verscheide gewapende huislieden waren overgekomen, en daartoe de pont en andere veerschepen gebruikt hadden, zonder kennisse van de Regcerders dier Stad, weshalven dezelve oor- deelende, dat: zulks zonder violatie van jurisdictie niet konde geschieden, zich bij Amptman en Jon- keren begeven hadden, die egter zonder vertoon van cenige hogere commissie waren voortgetrok- ken, waarom zij Regeerders cenige hunner borge- ren in de wapenen hadden laten komen, en de pont met de veerschepen voor hunne Stad doen brengen, waarop de gemelde Gelderschen, na dat zij eenig werk op een weerd van zekere juffrou La Maire gevisiteerd, en daaraan iets gebroken hadden, wederom aan het Wijksche veer gekomen zijnde, en geen schuiten vindende, waren zij terug gegaan en op andere veeren overgevaaren, уап welk alles de Magistraat van Wijk Hun Ed. Mog. bij missive van den 1. October kennis gaf, met ‚verzoek om te mogen weten hoe zij zich zouden hebben te gedragen, indien iets dergelijks weer mochte voorvallen. Deze missive op den 4. derzelver maand ter vergadering ingekomen zijnde, was ook ten zelven dage ingelevert een requeste van gemelde juffrou La Maire, waarbij zij te kennen gaf dat zij om- trend Wijk had leggen zekeren uiterwaard onder het Gesticht van Utrecht; dat Dijkgraaf en Heem- raden van Nederbetuwe daartegen uitgestoken had- den twee lange kribben, welke ver over het mid- den van de Lek kwamen; dat daardoor haar weerd al eenige mergens land had verloren ; dat zij tot voor- koming van verdere schade haar land met rijs bekramd hadde; dat ofschoon zij zulks alleen ter defensie had gedaan, en zij in geenerlij wijze aan Dijkgraaf en Heemraden van de Nederbetuwe sub- ject was, dezelve echter haar geordonneert hadden de voorsz. bekramming op te breken, nisi causam peremtoirlijk te adverteren binnen 8 dagen. % Welk bij haar niet gedaan zijnde, had hetzelve Dijk- collegie haar gecondemneert die bekramming bin- nen acht dagen te demolieren, over welke ordon- nantie die gemelde Vrouw zich aan het Collegie van Dijkgraaf еп Heemraden van den Lekkendijk bovendams had geadresseert en verzogt gemainte- neert te worden, waarop het Stichtsche Dijkcolle- minaeren binnen 6 weken, op poene dat ander- | gie tot driemalen toe aan dat van de Nederbetuwe sints op de diminutie tot taxatie en moderatie ge- | heeft geschreven, zonder dat het laatstgemelde procedeert zoude worden. 