veld ssennederland 01
Daaraan had hij ongetwijfeld zijn succesvolle loopbaan te danken. Kort na zijn bevordering tot SS-officier werd hij plaatsvervangend chef van de Stapo-Leitstelle Berlin. Onmiddellijk na de Anschluss van Oostenrijk in maart 1938 werd hij belast met de oprichting en verdere leiding van een Stapo-Leitstelle te Innsbruck, die heel Tirol en Voralberg bestreek. In de herfst van 1939 ging hij naar Krakau, waar hij BdS zou worden; de definitieve politionele indeling van het oude Polen werd echter gewijzigd, en Harster keerde naar zijn post te Innsbruck terug. Niet voor lang, want in december 1939 werd hij benoemd tot Inspekteur der Sicherheitspolizei und des SD (IdS) van de Wehrkreis IX met zetel te Kassel. Dit was weliswaar een meer coördinerende functie, maar de oorlog bracht hem tot hogere bevelposten: van juli 1940 tot begin september 1943 was hij BdS in Nederland, daarna vervulde hij tot het einde van de oorlog dezelfde functie in Italië. SS-mässig beschouwd, was zijn carrière uiterst snel en succesvol: negen maanden na zijn bevordering tot de laagste officiersrang in de SS was hij onmiddellijk met overslaan van de tussenliggende rangen SS-Obersturmbannführer, hetgeen echter alleen te danken was aan het streven om de SS-rangen van politieambtenaren op te trekken tot hun politierang. Maar na zijn aankomst in Nederland werd hij meteen bevorderd tot Standartenführer; de twee jaren daarop tot Oberführer en Brigadeführer; tenslotte, in november 1944, tot SS-Gruppenführer met de daarbij behorende toevoeging Generalleutnant der Polizei, een rang, die eigenlijk te hoog voor zijn functie werd geacht (P 2: 8270, 8307-10). Heydrich introduceerde hem zelf medio juli 1940 by Seyss-Inquart (Verkl. Harster I, p. 27). Harster veranderde al snel de structuur van het BdS-apparaat in Nederland. De vier Einsatzkomman- dos verdwenen, en de Aussenstellen werden direct afhankelijk van de BdS-centrale te Den Haag. Het was daarbij zijn bedoeling Sicherheitspolizei en SD tot een grotere eenheid te versmelten dan in Duitsland het geval was (Verkl. Harster I, p. 5). Tot op grote hoogte is hem dat ook gelukt. Onder Harsters opvolger Naumann verslapte de greep van de centrale, en verkregen de Aussenstellen weer grotere zelfstandigheid. Van de vier Befehlshaber van Sipo und SD in Nederland heeft Harster deze functie de langste tijd uit- geoefend; hij was van alle vier de belangrijkste, de meest bekwame, en — doordat de jodenvervolging in Nederland praktisch geheel binnen zijn ambtsperiode plaatsvond — de meest noodlottige. In 1949 werd Harster door het Bijzonder Gerechtshof te Den Haag veroordeeld tot 15 jaar gevangenis- straf voornamelijk wegens zijn aandeel in de deportatie van de Nederlandse joden (Doc. I Harster d 2). Zes jaar later werd hij vrijgelaten; hoewel men in München op de hoogte was van zijn vonnis, kreeg hij vrijwel meteen een functie bij de regering in Beieren. Onder de druk van de publieke opinie moest men hem in 1963 op vervroegd pensioen stellen, Hij werd begin 1967 opnieuw berecht, thans te München, tegelijk met twee anderen, zijn ondergeschikte Zöpf, en diens medewerkster Fräulein Slottke, die ook een belangrijk aandeel in de jodenvervolging in Nederland hadden. Harster werd weer tot 15 jaar ge- vangenisstraf — met aftrek van de reeds in gevangenschap doorgebrachte tijd — veroordeeld, maar nu niet wegens zijn aandeel in de deportatie van de Nederlandse joden, maar wegens ‘Beihilfe zum Mord’ op deze mensen. Tijdens het proces zorgde hij voor een verrassend novum in de geschiedenis van de berechting van de Schreibtischmörder door op een gegeven moment te bekennen, dat hij wist, welk lot de mede door hem gedeporteerde mensen tegemoet gingen. (Men zie voor dit tweede proces de Neder- landse dag- en weekbladen uit januari en februari 1967). 462 6. AUTOBIOGRAFISCHE NOTITIE VAN F. WIMMER! Wien, 16. Juni 1938 LEBENSLAUF? Zweitgeborenes der acht Kinder meiner Eltern. Jugendzeit in Salzburg, wo ich die Volks- schule und das Staatsgymnasium absolvierte. Mit 17 Jahren (1914/15) freiwilliger Eintritt in das Jungschützenregiment Salzburg. Juli 1915 Eintritt als Kriegsfreiwilliger in die österreichische Armee. 3 mal an die Front; 1 mal verwundet. Leutnant i.d.R. Nach dem Weltkrieg Studium an den philosophischen Fakultäten der Universitäten Wien und Göteborg (Schweden), 1922 Doktorat der Philosophie (Hauptfach: Kunst- geschichte, Nebenfach: Urgeschichte). In Göteborg Assistent am Kunstmuseum, in Wien Assistent an der Universität, dann am n.ö.° Landesmuseum, wo ich u.a. die urgeschichtlichen Ausgrabungen in Niederöster- reich durchzuführen hatte, daneben seit 1926 Studium des jus an der Universität Wien, 1930 Doktorat der beiden Rechte. Überleitung als juristischer Konzeptsbeamter in das Rechtsbüro der n.ö. Landesregierung. Nach einigen erfolgreichen grösseren Prozessen, die ich für das Land Niederösterreich führte, Einberufung in die Verfassungsabteilung des Bundeskanzleramtes. 13. März 1938 Berufung zum Staatssekretär. Meine politische Tätigkeit für die Bewegung begann 1932, in welchem Jahr mich der damalige n.ö. Landesleiter und Mitglied der n.ö. Landesregierung Hauptmann Leopold? zu seiner persönlichen staatsrechtlichen und staatspolitischen Beratung heranzog. Nach dem Verbot der Partei und der späteren Enthaftung des Hauptmannes Leopold arbeitete ich u.a. insbesondere mit diesem, mit Dr. Seyss-Inquart und Minister Glaise-Horstenau® 6 - (1) Friedrich Johann Wimmer, geb. 9 juli 1897 te Salzburg. Tijdens de bezetting Generalkommissar für Verwaltung und Justiz in Nederland. (2) Geschreven naar aanleiding van Wimmers opname in de SS als Obersturmführer op 12 maart 1938, precies ten tijde van de Anschluss van Oostenrijk bij Duitsland dus (P 4: 8136). Voor feiten, die de voor- oorlogse geschiedenis van Oostenrijk betreffen, zij de lezer verwezen naar de bronnen in nr. I, noot I genoemd. (3) niederösterreichischen. (4) Josef Leopold, geb. 18 februari 1889 te Langenlois (Oostenrijk). Beroepsmilitair, nationaal-socialist sinds 1919, daarom in 1933 uit het leger ontslagen. Gauleiter van de Oostenrijkse NSDAP van Nieder- österreich. Van januari 1935 tot februari 1938 werd hij door de meeste Oostenrijkse nazi’s als Landesleiter erkend. Zijn leiderschap van de (illegale) partij werd echter voortdurend bedreigd door de omstandigheid, dat hij geruime tijd in de gevangenis doorbracht, en door de intriges van zijn rivalen. De door hem gevolg- de koers stond bovendien in zekere tegenstelling met de ‘evolutionaire’ weg, die Hitler in de periode medio 1936-1938 wenste te gaan: uitholling van het heersende regime in Oostenrijk door middel van gematigde lieden als Seyss-Inquart en de in noot 5 genoemde Glaise-Horstenau. (Behalve de in nr. I, noot I ge- noemde bronnen: Grossd. Reichstag; IMT 812-PS). (5) Dr. Edmund von Glaise-Horstenau, geb. 27 februari 1882 te Braunau am Inn (Oostenrijk). Voor 1918 militair, daarna schrijver van historische werken, en archivaris. In 1932 Dr. honoris causa van de universi- teit te München. Politiek hoorde hij evenals Seyss-Inquart bij de weliswaar katholieke, maar zeer groot- Duits denkende Oostenrijkers, deel uitmakend van de ‘nationale oppositie’ tegen het regime, die echter steeds meer identiek raakte met het Oostenrijkse nationaal-socialisme. Beiden moest Schussnigg op grond van overeenkomsten met Duitsland in zijn regering opnemen: Glaise-Horstenau in 1936, Seyss-Inquart in februari 1938. In het kortstondige Anschluss-kabinet van Seyss-Inquart van maart 1938 fungeerde Glaise- Horstenau als vice-kanselier (o.a. Who's Who in Germ. Il; Grossd. Reichstag; IMT XVI, p. 114-122; IMT 812-PS). 463 [NR. 6] zusammen. Am I1. März 1938 arbeitete ich bei der Einsetzung der neuen Regierung (Seyss-Inquart) mit. Mit Staatssekretär SS-Oberführer Stuckart” (Berlin) arbeitete ich am 13. März 1938 am Gesetz über die Wiedervereinigung Österreichs mit dem Deutschen Reich® und war zu diesem Anlass in der Nacht auf den 14. März 1938 zusammen mit dem jetzigen Reichsstatthalter Dr. Seyss-Inquart und den Staatssekretären Keppler!? und Stuckart beim Führer in Linz. Wissenschaftliche Veröffentlichungen auf den Gebieten der Kunstwissenschaft und Urgeschichte. 1! WIMMER BDC P 4: 8152-8153. Oorspronkelijk (fotokopie RvO) (6) Onder Duitse dwang werd de Bundespräsident van Oostenrijk Miklas gedwongen Seyss-Inquart een ministerie te laten vormen. In dit kortstondige kabinet, dat de Anschluss moest legaliseren, werd Wimmer in de functie van Staatssekretär opgenomen als vertegenwoordiger van Seyss-Inquart in alle zaken behalve buitenlandse zaken en politie-aangelegenheden (P 4: 8206-7; zie ook Eichstädt, Von Dollfuss zu Hitler, p. 428). (7) Dr. Wilhelm Stuckart, geb. 1902 te Wiesbaden. Jurist, lid van de NSDAP sinds 1922. Sinds 1933 ambtelijke carrière, o.a. sinds 1935 met de nominale titel Staatssekretär hoofd van een afdeling van het Reichsinnenministerium, die zich onder meer met wetgeving en bestuurszaken bezighield. Sinds 1943 onder Himmler als Reichsinnenminister ook werkelijk Staatssekretär. Bekleedde een honoraire rang in de SS; sinds 1944 Obergruppenführer. Na de oorlog door een Amerikaans militair tribunaal te Neurenberg tot gevangenisstraf veroordeeld, wegens ernstige ziekte echter alleen tot de tijd van zijn voorarrest (Who's Who in Germ. II; Trials Am. Trib., Case 11, XIV, p. 228, 416, 631-632, 716, 870). (8) Hitler schijnt onder de indruk van de enorme geestdrift, waarmee hij op 12 maart door de bevolking van de Oostenrijkse stad Linz werd ontvangen, zijn plannen voor een soort personele unie tussen Oosten- rijk en Duitsland te hebben verwisseld voor de volledige Anschluss van Oostenrijk. Onmiddellijk togen Stuckart en Wimmer aan het werk om snel een Duits en een Oostenrijks wetsontwerp van deze strekking te vervaardigen. Hierbij werd in een volksstemming op 10 april voorzien; allesbehalve verwonderlijk leverde dit plebisciet 99% stemmen voor de Anschluss op. (9) Reeds op 15 maart mocht Seyss-Inquart zijn titel van bondskanselier verwisselen voor die van Reichs- statthalter van het Land Oostenrijk, dat voorlopig formeel dezelfde status kreeg als bv. Beieren. Maar al gauw werd de Reichsstatthalter op de achtergrond gedrongen door de Rijksduitse partijman Bürckel, die eind april Reichskommissar für die Wiedervereinigung Oesterreichs mit dem Deutschen Reich en het jaar daarop Gauleiter van Wenen werd (zie o.a. Eichstädt, Von Dollfuss zu Hitler, p. 532, 533, noot 88). (10) Wilhelm Keppler, geb. 14 december 1882 te Heidelberg. Industrieel, al voor de machtsaanvaarding van Hitler diens economisch adviseur. Sindsdien vele functies (zie ook nr. 31, noot 1), onder meer Beauf- tragter für Wirtschaftsfragen, en in de tijd tussen juli 1936 en de Anschluss in maart 1938, gevolmachtigde voor de Oostenrijkse NSDAP. Hij speelde ook een belangrijke rol bij de Anschluss, en bij het ontstaan van de satellietstaat Slowakije in maart 1939; hij voerde ook de titel Staatssekretär z.b.V. van buitenlandse zaken. In 1933 had hij de honoraire rang van SS-Standartenführer, in 1942 was hij opgeklommen tot Obergruppenführer. Na de oorlog door een Amerikaans militair tribunaal veroordeeld tot ro jaar gevange- nisstraf met aftrek; in 1951 reeds in vrijheid gesteld. (Who's Who in Germ. II; Grossd. Reichstag; Trials Am. Trib., Case 11, XIV, spec. p. 385-389, 578-586, 858, 869, 1004). (11) Wimmer was dus een hoog ambtenaar onder het Dollfuss-Schussnigg-regime, een functionaris nog wel, die zich bezig moest houden met de Oostenrijkse constitutie, terwijl hij sinds begin 1934 lid was van de illegale partij (P 4: 8141; PA Präs.), die het voorzien had op vernietiging van dit regime en deze constitutie. Weliswaar verklaarde hij na de oorlog, dat hij geen ‘eigentliche illegale Tätigkeit’ kon be- drijven — het strookte volgens hem ook niet met zijn karakter — maar zijn politieke adviezen aan de 464 (NR. 6] Oostenrijkse nazi-leiders verhinderden hem blijkbaar toch niet om als ambtenaar mee te werken “auch an Ausführungsgesetzen zu der neuen österreichischen Verfassung’, d.w.z. aan de, door de nazi’s dodelijk gehate, ‘Austro-fascistische’ staatsvorming (Verkl. Wimmer II, p. 11, 12; N-SI-Del Getuigen 1). Een dergelijke positie was in het Oostenrijk van die dagen trouwens geen uitzondering. Na de annexatie van Oostenrijk werd hij gewoon partijlid, en reeds op 12 maart 1938, midden in de korte, maar hectische Anschluss-dagen dus, had Himmler hem een honoraire SS-rang gegeven. Op 10 mei 1942 was hij opge- klommen tot Brigadeführer (P 4: 8140-62). In 1939 werd Wimmer Regierungspräsident van Regensburg, eind mei 1940 werd hij Generalkommissar für Verwaltung und Justiz in Nederland. Seyss-Inquart had zelf zijn landgenoten Fischböck en Wimmer uitgezocht als zijn medewerkers in het te besturen gebied. Van hen kan men eigenlijk alleen Wimmer als een persoonlijke vriend van Seyss-Inquart beschouwen. Na de oorlog vertelde Wimmer, dat hij Seyss-Inquart voor het eerst in 1936 op een bijeenkomst van een katholieke bijbelkring had ontmoet (Verkl. Wimmer I, p. 2, 3). Beiden behoorden tot die Oostenrijkse nationaal-socialisten, die men nog het beste als gematigd, katholiek, legalistisch kan omschrijven, in tegenstelling tot het revolutionaire partij-type, zoals Leopold, of de revolutionaire vechtersbaas, zoals Rauter, die Wimmer dan ook veel te slap en te katholiek-gebonden achtte (zie nr. 156). Wat hen bovendien bond, was een grote liefde voor de kunst, speciaal muziek: Seyss-Inquarts vrouw zei na de oorlog, dat haar man en Wimmer samen urenlang naar de Mattheus-Passion op de grammofoon konden luisteren (Verkl. mevr. Seyss-Inquart). Hoe dit ook geweest moge zijn, ondanks de persoonlijke band met Seyss-Inquart — hij en Fischböck waren de enigen in Nederland, die met Seyss-Inquart op Du-termen stonden — was Wimmers positie, vergeleken met die van zijn collega’s, tamelijk zwak : Schmidt had, althans in het begin, het partij-apparaat in Duitsland achter zich staan, Rauter wist Himmler achter zich, en Fischböck Goering. De Duitse ministers, waarmee Wimmer eventueel iets te maken had, Frick en Rust, waren echter figuren van het tweede plan, niet in staat om belangrijke dingen in Nederland door te zetten (Verkl. Harster I, p. 28; Verkl. Wimmer I, p. 9, 10). Het feit, dat hij in bepaalde crisissituaties plaatsvervanger van Seyss-Inquart, behalve in politie-zaken was, veranderde niets aan zijn feitelijke machtspositie. Evenals Seyss-Inquart was Wimmer vervuld van gedachtengangen, die men wellicht als een typische Oostenrijkse variant van het nationaal-socialisme kan beschouwen, zoals de Sehnsucht naar een groter Reich (zie ook voor zijn denkbeelden en de achtergrond daarvan: A. E. Cohen: ‘Frontuniversität Leiden’, in: Nederland in Oorlogstijd 1948, p. 18, 26, 27). Zijn opvattingen waren uitgesproken racistisch: na de oorlog verklaarde hij, dat politici per definitie van gemengd ras waren: ‘Politische Menschen sind Men- schen mit unreinem Blut, Leute, die auf Grund ihres Lebensschicksals in Unruhe leben’; dat er in Neder- land zoveel minder politici en politiek geïnteresseerden waren dan in Duitsland, viel af te leiden uit het feit, dat het ras in Nederland zuiverder was dan in Duitsland. Of dit een oprechte vaststelling van hem was of als compliment voor de Nederlanders bedoeld, is niet duidelijk. De deportatie van de Nederlandse joden zei hij af te keuren. Maar alle maatregelen tot en met de segregatie van de overige bevolking en de invoering van de jodenster waren voor hem in 1947 nog aanvaardbaar (Verkl. Wimmer III, p. 4, 5, 9). Maatregelen, waaraan hijzelf tijdens de oorlog trouwens, in de eerste plaats door de vele verordeningen, in zeer belangrijke mate had meegewerkt. Na de oorlog zag de Nederlandse regering er van af om Wimmer gerechtelijk te vervolgen, om redenen, die niet geheel duidelijk zijn geworden. In 1965 overleed hij te Regensburg (KB I 2227). 465 7. SEYS-INQUART AAN HIMMLER? Wien, den 24. Oktober 1938 Reichsführer! Ich glaube es ist richtig von mir, jedenfalls fühle ich mich dazu gedrängt und verpflichtet, Ihnen immer zu berichten, wenn ich etwas meiner Meinung nach politisch Bemerkens- wertes feststellen kann, auch dann, wenn es sich um meine eigenen Gedanken handelt.! So habe ich am 12. Oktober L.J. in Berlin einen Vortrag gehalten, in dem ich versucht habe, den Berliner Kreisen — es waren auch 6 — 8 Vertreter ausländischer Delegationen anwesend, darunter der ungarische Gesandte — die Bedeutung Oesterreichs in dem Sinne klarzumachen, dass es sich hier nicht um die Verwirklichung irgend einer selbständigen politischen Idee handeln kann, sondern immer nur um die Ostmarkaufgaben des Reiches. Ich habe versucht, dies geschichtlich zu entwickeln und bin dann zu entsprechenden Schlussfolgerungen gekommen. Schliesslich habe ich mich auch mit der weiteren Südost- aufgabe beschäftigt und hiebei versucht, jene Diktion zu finden, die mir in der gegenwärtigen Situation für die Ohren und Herzen der Südostländer richtig erscheint. Ich erlaube mir Ihnen das Konzept dieses Vortrages? zu übermitteln. Vielleicht haben Sie gelegentlich Zeit, diese meine Ausführungen durchzusehen und mir mitteilen zu lassen, ob ich mich auf der von Ihnen für richtig befundenen Linie bewege. Ich verbleibe mit Heil Hitler! Ihr ergebener SEYSS-INQUART BDC H 209: 282-283. Oorspronkelijk (fotokopie RvO) 7-(a) Links bovenaan gedrukt: ‘Der Reichsstatthalter’. (1) Men vergelijke deze brief met latere brieven van Seyss-Inquart aan Himmler, waarin dezelfde toon van anschmeichelnde vriendschappelijkheid doorklinkt: zie met name nr. 300 en voor de motieven noot I daarbij. Seyss-Inquart was nu eenmaal geen alter Kämpfer in de partij met een zelfstandige positie. Het was voor hem stellig niet een louter inhoudsloze onderscheiding, toen hij op 12 maar 1938, ten tijde van de Anschluss van Oostenrijk bij Duitsland, de (honoraire) rang van SS-Gruppenführer kreeg aangeboden (SS-Dienstaltersliste 1938, ook Wimmer kreeg op die dag een SS-rang). Inderdaad had Seyss-Inquart de steun van Himmler en andere groten in Hitlers rijk hard nodig. Overduidelijk blijkt dit, wanneer eind 1939 Seyss-Inquart Himmlers steun zoekt bij een conflict met Bürckel (zie voor hem nr. 71, noot 4; vgl. nr. 6, noot 9; zie voor Seyss-Inquarts conflict met Bürckel ook IMT 3271-PS en 3398-PS). De aan- leiding tot het conflict is overigens onbeduidend. Wel van belang is, hetgeen Bürckel aan Himmler, die probeert te bemiddelen, schrijft: Seyss-Inquart probeert een nauwe relatie met de SS te Wenen aan te gaan, en Bürckel nu meent, ‘dass gerade die SS nicht die Gliederung der Partei ist, die sich für solche Zwecke und besonders in diesem Falle eignet. Das ist schon deshalb unmöglich, weil ja Herr Seyss von der gesamten übrigen Partei in Wien einheitlich abgelehnt wird. Den Anschluss an die Partei wird er niemals finden. Daher muss es ihm auch versagt bleiben, auf Umwegen gegen die Partei, zum mindesten aber gegen den vom Führer eingesetzten Gauleiter zu operieren.’ (H 204: 221). Bürckel meent kennelijk deze toon te kunnen aanslaan, omdat hij zich uitsluitend ondergeschikt aan Hitler voelt. Dit blijkt ook wel uit zijn latere optreden als hoofd van het burgerlijk bestuur in het de facto geannexeerde Lotharingen. (2) Dit stuk bevindt zich niet in het dossier. Vermoedelijk zal de inhoud in grote lijn dezelfde zijn als van Seyss-Inquarts rede over “Die politische, wirtschaftliche und kulturelle Bedeutung der Erweiterung des Reiches nach Südosten’, uitgesproken op 23 januari 1939 in het Reichskriegsministerium in het kader van een nationalpolitische cursus. Deze rede zond hij eveneens in april aan Himmler (H 205: 225-250). 466 8. K. WOLFF! AAN SEYSS-INQUART 5.11.1938 Sehr verehrter, lieber Kamerad Dr. Seyss-Inquart! Ich freue mich, Ihnen im Auftrage des Reichsführer-SS anbei den SS-Totenkopfring mit der dazugehörigen Verleihungsurkunde übersenden zu können. Heil Hitler! I[hr] s[ehr] erg[ebener] ® W[OoLFF] BDC H 209: 276. Doorslagkopie (fotokopie RvO) 9. R. HESS! AAN RAUTER München, den 21. Nov. 1938 Sehr geehrter Parteigenosse Rauter! Mit Ihrem Schreiben vom 5.11.1938 melden Sie mir, dass Sie durch den Reichsführer-SS zum Stabsführer des SS-Oberabschnitts Süd-Ost, Breslau, ernannt worden sind und dass Sie damit aus meinem unmittelbaren Befehlsbereich ausscheiden. ? Es ist mir ein Bedürfnis, Ihnen für Ihre Pflichttreue und erfolgreiche Arbeit zu danken, die Sie besonders für Ihre österreichischen Kameraden geleistet haben. Ich wünsche Ihnen, dass Ihre neue Tätigkeit Ihnen den gleichen Erfolg und die gleiche Befriedigung bringen möge wie Ihre Arbeit bisher. Heil Hitler! R. Hess BDC P r: 5694. Oorspronkelijk (fotokopie RvO) 8 — (1) De chef van Himmlers Persönlicher Stab (zie p. 62 en noot 5 daarbij, e.v). (a) Laatste drie woorden in hs. 9 -(1) Rudolf Hess, geboren 26 april 1894 te Alexandrië. Deelnemer aan eerste wereldoorlog; daarna studeerde hij economie en geschiedenis. In 1920 werd hij lid van de NSDAP; nam deel aan Hitlers mis- lukte Putsch van november 1923 en werd daarvoor tot anderhalf jaar gevangenisstraf veroordeeld. Samen met Hitler zat hij deze straf in de vesting Landsberg uit en assisteerde hem daar bij het schrijven van Mein Kampf. Van 1925 tot 1933 was hij Hitlers privé-secretaris en adjudant. In april 1933 werd hij be- noemd tot Stellvertreter des Führers en als zodanig leider van het partij-apparaat. In december 1933 werd hij minister zonder portefeuille. In 1939 bepaalde Hitler, dat na Goering Hess hem zou opvolgen. In mei 1941 vloog plotseling Hess naar Engeland in de hoop, dat hij een compromis-vrede zou kunnen bewerkstelligen. Hij werd echter meteen gevangengenomen. In 1946 werd hij door het internationale militaire tribunaal te Neurenberg tot levenslange gevangenisstraf veroordeeld (Grossd. Reichstag; Das Deutsche Führerlexikon 1934/1935, Berlin, 1934, p. 25; IMT XXII, p. 528-530, 588). + (2) NI. door Rauters arbeid voor het Hilfswerk für Flüchtlinge und Hinterbliebene, dat van de NSDAP uitging (zie nr. I, noot 35). 467 10. K. WOLFF AAN SEYSS-INQUART 11.4.1939 Lieber Parteigenosse Seys-Inquart! Der Reichsführer-SS lässt Sie um Mitteilung an mich bitten, ob Sie ım Besitze eines Familienwappens sind, da er beabsichtigt, die Wappen der SS-Obergruppen- und Gruppen- führer bei der Ausschmückung der Räume in der SS-Schule Haus Wewelsburg! zu ver- wenden. Sofern Sie ein Familienwappen besitzen, bitte ich — soweit vorhanden in farbiger Aus- führung - um dessen möglichst baldige Übersendung. Ihr Wappenbild erhalten Sie nach Fertigung einer Kopie wieder zurück. Falls Sie bei Ihrer bisherigen Ahnenforschung noch nicht auf Ihr Familienwappen ge- stossen sind, bitte ich um entsprechende Mitteilung. ? Heil Hitler! I[hr] s[ehr] erg[ebener]? W[OoLFF] BDC H 507: 4413. Doorslagkopie (fotokopie RvO) IL. REDE VAN SEYSS-INQUART! Männer der Schutzstaffel! Ihr seid hier auf Eurem alten Heimatboden, heute im Grossdeutschen Reiche, angetreten zur Vereidigung auf Führer und Reich. Wenn diese feierliche Stunde beendet sein wird, dann werdet Ihr Euch als Standarte 107 der Schutzstaffel bei Eurem Manneswort, bei Eurer Mannesehre mit dem heiligsten Gelöbnis, das Ihr je geben könnt, verschworen haben, kein höheres Gut zu haben als das deutsche Volk und das Reich, keinen höheren Willen zu kennen als den Willen des Führers. Dann ist der Reichsführer Euer oberster Vorgesetzter in der Schutzstaffel, dessen Befehlen, die vom Willen und Vertrauen des Führers getragen sind, Ihr unbedingten Gehorsam zu leisten habt, auch dann, wenn er von Euch Euren letzten Einsatz fordert. Ihr seid Männer der Schutzstaffel. Was heisst das? Ihr habt zu schützen, zu hüten, zu kämpfen. Das ist Eure erste und letzte Pflicht. Wenn es irgendwo noch einen Kampf 10-(I) Gelegen bij Paderborn in Westfalen (N 26/1 2769-PS), gedacht als geestelijk centrum van de SS-orde (zie de beschrijving bij Höhne, Orden, p. 142 e.v). (2) Op 17 april 1939 antwoordt Seyss-Inquart, dan nog Reichsstatthalter te Wenen, dat van moederszijde verschillende betrouwbare familiewapens aanwezig zijn. Er is wel een wapen van de familie Seyss, maar het staat niet vast, dat dit betrouwbaar is. Eventueel kan hij nog een betrouwbaar wapen van de familie Inquart (grootmoeder van vaderszijde) leveren (H 507: 4411). (a) Laatste drie woorden in hs. Ir — (1) Blijkens de aanbiedingsbrief aan Himmler van 29 september 1939 (H 207: 257) is dit de tekst van een rede, die Seyss-Inquart op 20 augustus 1939 gehouden had te Iglau, waar hij zijn jeugd had doorge- bracht. Het stadje, dat in Moravië ligt en thans de Tsjechische naam Jihlava heeft, was het centrum van een Duitstalige enclave. 468 INR. 11] gibt, dann muss immer noch die Schutzstaffel antreten. Wenn keiner mehr sich wehren kann, dann muss immer noch der SS-Mann angreifen und verteidigen. Für ihn gibt es keinen letzten Lebensfunken ohne Kampfbereitschaft und Kampfeinsatz. Kämpfer könnt Ihr aber nur sein, wenn Ihr wisst, worum es geht. Darum muss der SS-Mann vor allem Nationalsozialist sein, d.h. durchdrungen und ganz durchglüht sein von der Überzeugung, dass alles, was er ist, was er fühlt, was er leistet, alle seine Kräfte und Fähigkeiten nur aus dem deutschen Volke in ihn hineinströmen und daher uner- schütterlich als sein Lebensinhalt entschlossen sein, alles wieder für sein deutsches Volk einzusetzen. National nannten sich früher viele Menschen und manche Parteien. Und doch sahen sie alles nur durch die Brille einer Interessen- oder Klassen- oder Gesellschaftsgruppe. Es ging für sie immer nur um Teile. Ihr hier im Volkstumsgrenzkampf habt schon deutlicher gefühlt, dass es immer um das Ganze geht und dass es auf die Dauer weder für den deutschen Bürger, noch für den deutschen Arbeiter oder deutschen Bauern allein ein Wohlergehen gibt, wenn nicht das ganze deutsche Volk stark, mächtig und frei ist. Darum müssen wir uns freimachen von unseren Sonder- und Klasseninteressen und nur dem deutschen Volke leben. Darum hat der Führer, als in der tiefsten Nacht des deutschen Schicksals nichts mehr als nur sein Glauben an Deutschland geblieben war, der aber so stark war, dass er heute 80 Millionen deutsche Herzen erfüllt, darum hat der Führer von uns allen Opfer verlangt. Jeder soll aufgeben, was ihm in einer Standesorganisation, Partei, u.s.w. lieb war, seine besonderen Farben und gewohnte Fahnen, damit er nur eines kennt, das deutsche Volk, alle opfern, damit alle eine grosse, alles umfassende Bewegung und Partei bilden, eine Fahne halten, einen Glauben haben: Deutschland. Und dieser Glauben an Deutschland ist der Nationalsozialismus. Und dieser Glauben muss kampfbereit sein bis zum Fanatismus, ihm muss alle Gewalt gegeben sein, damit er alle feindliche Gewalt vernichte, denn diese Gewalt trägt die neue Weltanschauung des Nationalsozialismus, das Wissen um die heiligen Lebenskräfte und Lebensrechte unseres deutschen Blutes. Dies erst gibt uns den Sinn und den Zweck unseres Lebens: Den Einsatz für das Bestehen und Blühen unseres Volkes in der Reinhaltung unseres Blutes und die Sicherung seiner Grösse und Freiheit im einigen Grossdeutschen Reich. Aus deutschem Blut ist dieses Reich nach dem Willen des Führers gebaut. Unser Glauben wird gekrönt durch die Dreieinigkeit Volk, Reich und Führer. Und darum darf es für einen Nationalsozialisten keine stärkere Bindung geben, als jene an sein Volk. Wenn dieser letzte, entscheidende Auftrag ergeht, bleibt alles zurück, unser eigenes Schicksal, unsere Familie, unsere Meinung, unsere Konfession. Erst wer bereit ist, unter allen Umständen und gegen alle Widerstände diesen vollen Einsatz zu leisten, ist Nationalsozialist. Der Führer hat an uns Nationalsozialisten die Aufgaben für Volk und Reich verteilt. Alle, die wir in der Organisation und den Formationen stehen, sind Kämpfer und Soldaten des Führers. Uns alle verbindet der gemeinsame Glauben und der gemeinsame Kampf, jeden bei seiner besonderen Aufgabe. Der politische Leiter hat für den richtigen poli- tischen Einsatz zu sorgen. Der SA-Mann ist der politische Soldat, der in breiter Front den praktischen Nationalsozialismus in das deutsche Volk durch seine Bewährung als National- 469 INR. 11] sozialist hineinzutragen hat, um den Nationalsozialismus Wirklichkeit werden zu lassen, unsere Kameraden im Kraftfahrkorps? und Fliegerkorps? haben hiezu noch ihre beson- deren technischen Aufgaben. Und Ihr SS-Männer der Schutzstaffel habt die besondere Aufgabe, Hüter und Kämpfer für die Führung und das Reich aller Deutschen zu sein. Ihr seid nicht mehr und habt Euch nicht als etwas besseres zu dünken, denn es gibt nicht mehr nichts besseres als ein wirklicher Nationalsozialist zu sein. Ihr habt nur mehr Pflichten für Führer und Reich. Da müsst Ihr vor allem Männer sein. Innerlich frei, nicht gehemmt und gebunden durch Leidenschaften, nicht untertan jeder Regung des Leibes, aber auch nicht zelotisch und feig vor dem wirklichen blühenden Leben. Nach innen frei und beherrscht zugleich. Nach aussen in höchster Disziplin, d.h. hart und menschlich zugleich. Nichts kann Euch von Eurer Aufgabe abbringen, Ihr seid aber nie gehässig oder roh aus Bosheit, Rachsucht oder Schadensfreude. Ich sage Euch dies hier mit aller Eindringlichkeit, denn Ihr habt in Mitten eines fremden Volkes? Euer deutsches Wesen zu bewähren. Wahret die Reinheit des deutschen Blutes als erste Pflicht, tretet unter allen Umständen für Führer und Reich ein, bewahret die deutsche Würde, die in Eure Hand gegeben ist. Dann wird es so kommen, dass wo immer ein SS-Mann erscheint, Freund und Feind weiss, die Schutzstaffel ist da. ‘Unsere Schutzstaffel’ werden Euch die deutschen Volksgenossen zujubeln, ‘die Schutzstaffel des Deutschen Reiches’ werden Euch mit der Zuversicht zu Eurer Ordnung die Freunde, mit lähmendem Beben die Feinde des deutschen Volkes nennen. So muss es kommen: Wo immer ein SS-Mann auftritt, muss man die Stärke des Reiches und den Willen des Führers spüren. Dann werdet auch Ihr, Männer der 107. Standarte unserer Schutzstaffel, Schildträger des Volkes und Schwertkämpfer des Reiches sein! Heil dem Führer! BDC H 207: 258-268. Doorslagkopie (fotokopie RvO) (2) Het NSKK (Nationalsozialistisches Kraftfahrkorps), een zelfstandige Gliederung van de NSDAP, was de uit de Motor-SA ontstane gemotoriseerde eenheid van de NSDAP. Tijdens de tweede wereldoorlog werd het uitgebouwd tot een semi-militaire hulpformatie, waarbij ook niet-Duitsers als vrijwilligers dienst namen. (3) Het NSFK (Nationalsozialistisches Fliegerkorps), werd in 1937 opgericht om ‘den fliegerischen Gedanken im deutschen Volke wachzuhalten und zu vertiefen, eine vor den militärischen Dienstzeit liegende fliegerische Ausbildung durchzuführen und die vielseitigen luftsportlichen Betätigungen in Deutschland einheitlich zusammenzufassen’ (Org. buch der NSDAP 1943, p. 470). Het was enerzijds een voortzetting van de Deutsche Luftsport- Verband, een organisatie voor clandestiene opleiding van militaire piloten teneinde het verdrag van Versailles te omzeilen; anderzijds was het NSFK bedoeld om onder de jeugd een grote reserve voor de militaire luchtvaart te kweken en dat deel van de jeugd tevens in nazi-zin te beïnvloeden. Tot 1943 was de leider de General der Flieger Friedrich Christiansen, tijdens de oorlog Wehrmachtbefehlshaber in Nederland. (Id.; DZ 29 juli 1943; Supreme Headquarters Allied Expeditionary Force. Evaluation and Dissemination Section G-2: Basic Handbook. The NSFK, London, z.j.). (4) Zie noot I. 470 12. F. E. FARWERCK AAN W. SIEVERS2 ! Amsterdam, 9-I1-39 Sehr geehrter Herr Sievers, Gestatten Sie mir Ihnen meine herzlichen Glückwünsche zu senden mit dem Misslingen des Mordversuches auf Ihren, auch von mir so sehr verehrten Führer.? Ich kann Ihnen sagen, dass auch in Holland viele Tausende empört sind und gleichzeitig erfreut, dass Europa für einen unersetzlichen Verlust gespart blieb. ° Mit herzlichen Grüssen Ihr FARWERCK BDC H 1051: 7476 (Ahnenerbe). Oorspronkelijk in handschrift (fotokopie RvO) 13. HIMMLER AAN HITLER? Berlin, den ı2. Nov. 1939 Mein Führer!® In der Anlage lege ich gehorsamst die Liste der SS-Führer und SS-Männer, die ich mir zur Verleihung des E.K./I! und E.K./II vorzuschlagen erlaubt habe, vor. Die Männer hatten die Aufgabe, bestehende Nachrichtenverbindungen in der Weise auszunutzen, dass der Beweis für den fortgesetzten Bruch der Neutralität Hollands zu Gunsten Englands? erbracht werden konnte. 12 - (a) Het stuk is geschreven op papier van de stichting ‘Der Vaderen Erfdeel’, links bovenaan verlucht met de z.g. ‘Irmin-zuil’. Rechts bovenaan de paraaf van Sievers, (1) Zie voor Farwerck p. 200 e.v. en noot 3 daarbij, voor Sievers p. 64, en noot 7 daarbij. (2) Op 8 november 1939, de zestiende verjaardag van Hitlers Putsch, had Hitler in de Bürgerbräukeller te München een rede uitgesproken. Korte tijd nadat hij de zaal had verlaten ontplofte daar een bom, die verscheidene aanwezigen doodde. Deze bom was geplaatst door Georg Elser, een bekwaam schrijnwerker, in een pilaar van het gebouw. In Duitse persberichten werd gesuggereerd dat Elser, die kort na de aanslag als verdacht werd gearresteerd, de aanslag uitgevoerd zou hebben in opdracht van de op 9 november door de SD ontvoerde officieren van de Britse inlichtingendienst, Stevens en Best (zie nr. 13, noot 2). Aan- vankelijk schijnt het de bedoeling van de Duitse justitie geweest te zijn, een proces tegen Elser, Stevens en Best aan te spannen. Men heeft echter hiervan afgezien. Zij werden in een concentratiekamp geïnter- neerd en genoten een voorkeursbehandeling. Stevens en Best overleefden de oorlog, Elser verdween begin 1945 met onbekende bestemming uit het concentratiekamp Sachsenhausen. (S. Payne Best: The Venlo Incident, London, 1950; Walter Schellenberg: Memoiren, Lengerich, 1959, p. 79-96; Anton Hoch: “Das Ättentat auf Hitler im Münchner Bürgerbräukeller 1939’, in VfZ. 1969, p. 383 e.v.). (3) Zie voor het antwoord van Sievers nr. 15. 13 - (a) Onderaan het stuk in hs. van Himmler: ‘Liste von Gru[ppen]f.[ührer] Heydr[ich] vorgelegt. Hier nicht vorh.[anden]’, gevolgd door Himmlers paraaf, (b) Het woord ‘Führer’ in kapitaal en gespatieerd getypt. (1) Eisernes Kreuz der eerste klasse. (2) De in Nederland wonende officieren van de Britse inlichtingendienst, R. H. Stevens en S. Payne Best, kregen in september 1939 contact met enige Duitsers, die voorgaven lid van een verzetsgroep te zijn, die het Hitler-regime omver wilde werpen en vrede sluiten met de geallieerden. In de hierop volgende weken werden op Nederlands grondgebied enkele besprekingen gehouden. Het hoofd van de Nederlandse mili- 471 [NR. 13, 14] Die gestellte schwierige Aufgabe ist von den Führern und Männern mit vollem Erfolg unter ganzem Einsatz ihrer Persönlichkeit gelöst worden. Gehorsamst® H. H[IMMLER] BDC H 217: 2309. Doorslagkopie (fotokopie RvO) 14. CIRCULAIRE VAN HIMMLER 18.12.39 Dienstanweisung für die Höheren SS- und Polizeiführer! ? I.) Der Chef des SS-Hauptamtes, der Chef der Ordnungspolizei und der Chef der Sicherheitspolizei und des SD.? sind die Vertreter des Reichsführers SS und Chefs der Deutschen Polizei für alle Aufgaben der Höheren SS- und Polizeiführer, soweit sie ihren Arbeitsbereich betreffen. 2.) Dem Höheren SS- und Polizeiführer unterstehen zunächst als Hauptmitarbeiter der Stabsführer der Allgemeinen SS, der Inspekteur (Befehlshaber) der Ordnungspolizei und der Inspekteur (Befehlshaber) der Sicherheitspolizei und des SD. Besondere Sach- bearbeiter für ihre Aufgabenbereiche dürfen neben ihnen nicht tätig sein. Ausser diesen Hauptmitarbeitern sind dem Höheren SS- und Polizeiführer noch Mit- arbeiter für besondere Gebiete und Aufgaben (Gericht, Ergänzungsstelle, persönliches Büro) unterstellt. 3.) Bei vorübergehender Abwesenheit wird der Höhere SS- und Polizeiführer von dem Stabsführer der Allgemeinen SS-, dem Inspekteur (Befehlshaber) der Ordnungspolizei und taire inlichtingendienst, generaal-majoor van Oorschot, had tegen Stevens en Best verklaard, dat hij geen bezwaar had tegen de besprekingen, mits er niets afgesproken zou worden dat de Nederlandse neutraliteit in gevaar kon brengen. Van Oorschot wees een jonge luitenant, D. Klop, aan als begeleider van Stevens en Best in het grensgebied en waarnemer bij de besprekingen. Voor 9 november 1939 was een bijeenkomst afgesproken in een café bij Venlo, dicht bij de Duitse grens. Toen Stevens, Best en Klop hier arriveerden werden zij overvallen door een groep SS-mannen, die de grens hadden overschreden. Stevens en Best werden gevangen genomen en naar Duitsland gevoerd, Klop bij een poging tegenstand te bieden dodelijk gewond. De leden van de Duitse verzetsgroep ontpopten zich als medewerkers van de Duitse politie. De belangrijkste rol speelde bij hen de SS-Oberführer Walter Schellenberg, de chef van Amt VI: Ausland van het Reichssicherheitshauptamt. De gebeurtenissen van de ge november, bekend onder de naam ‘Venlo-incident’, verschaften de Duitse regering een voorwendsel om te beweren, dat Nederland zijn neutraliteitsverplichtingen tegenover Duitsland niet nakwam, en deze bewering ter rechtvaardiging van haar aanval op 10 mei 1940 aan te voeren (zie voor de bronnen nr. 12, noot 2). (c) Laatste woord in hs. van Himmler. 14 - (1) De circulaire is bestemd voor alle Höheren SSuPF, de Inspekteure, resp. Befehlshaber der Sicher- heitspolizei und des SD, de Inspekteure, resp. Befehlshaber der Ordnungspolizei, en de Stabsführer der SS, en een groot aantal andere functionarissen van SS en RSHA (H 171: 2496). (2) Men zie hoofdstuk III van de inleiding. (3) Met de laatste aanduiding (afgekort: CdS) wordt het hoofd van het Reichssicherheitshauptamt bedoeld, waarin Sicherheitspolizei (Geheime Staatspolizei en Kriminalpolizei) en Sicherheitsdienst waren samengevat. 472 (NR. 14, 15] dem Inspekteur (Befehlshaber) der Sicherheitspolizei und des SD. für ihre Aufgabenbereiche selbständig vertreten. Bei längerer Abwesenheit wird die Vertretung durch besondere Anordnung des Reichs- führers SS und Chefs der Deutschen Polizei geregelt. 4.) Der Höhere SS- und Polizeiführer vertritt in seinem Bereiche den Reichsführer SS und Chef der Deutschen Polizei hinsichtlich aller von dem Reichsführer SS und Chef der Deutschen Polizei wahrgenommenen Aufgaben. s.) Der Höhere SS- und Polizeiführer leitet alle gemeinsamen Vorbereitungen der SS, der Ordnungspolizei und der Sicherheitspolizei und des SD., die der Erfüllung der Reichs- verteidigungsaufgaben dieser Einrichtung dienen. 6.) Der Höhere SS- und Polizeiführer übernimmt den Befehl über die Waffen-SS und die Allgemeine SS, die Ordnungspolizei und die Sicherheitspolizei und den SD. in allen Fällen, in denen ein gemeinsamer Einsatz für bestimmte Aufgaben erforderlich ist. BDCH 171: 2497-2498. Oorspronkelijk stencil (fotokopie RvO) 15. W. SIEVERS AAN F.E. FARWERCK 15. Januar 1940 Sehr geehrter Herr Farwerck! Erst heute erreicht mich Ihr Brief vom 9.11.1939!, denn ich war lange Wochen auf Reisen und kehrte erst vor kurzem an meinen Schreibtisch zurück. Ihr Brief mit den Glückwünschen zu dem Misslingen des verbrecherischen Anschlages auf das Leben unseres Führers hat mir aufrichtige, grosse Freude bereitet; denn mehr als offizielle Telegramme und Zeitungsberichte wiegt doch das persönliche Wort eines befreundeten Mannes, der sich, wie in Ihrem Falle, zugleich zum Sprecher vieler Tausender seiner Nation macht. Wir wollen hoffen — und das ist unser aller Wunsch für das kommende Jahr -, dass Deutsch- lands und seines grossen Führers gerechter Kampf vom Sieg gekrönt sein möge, der nicht nur unser Volk und Land, sondern ganz Europa einer neuen wirtschaftlichen und kultu- rellen Blüte entgegenführen wird. Ihnen persönlich wünsche ich bei dieser Gelegenheit zum neuen Jahr alles Gute sowohl für den Erfolg Ihrer Arbeit als auch für Ihr persönliches Wohlergehen. In freundschaftlicher Verbundenheit und mit herzlichen Grüssen Ihr SI[EVERS] BDC H 1051: 7472 (Ahnenerbe). Doorslagkopie (fotokopie RvO) 15 - (I) Nr. 12. 473 16. SEYSS-INQUART AAN HIMMLER z.Zt. Berlin, 7. Mai 1940 Reichsführer! Gruppenführer Wolff teilte mir heute mit, Obergruppenführer Krüger! habe Ihnen, Reichsführer, mitgeteilt, Generalgouverneur Dr. Frank? habe Obergruppenführer Krüger schwere Vorwürfe wegen der Sühneaktion ob der Ermordung einer volksdeutschen Familie im Distrikt Lublin gemacht. Diese Sühneaktion habe Brigadeführer Globocnik® im Ein- vernehmen mit mir durchgeführt, Obergruppenführer Krüger habe mir in Abwesenheit des Generalgouverneurs als dessen Stellvertreter berichtet, doch hätte ich es offenbar übersehen, diese Meldung dem Generalgouverneur weiterzugeben. Ich habe heute, anlässlich eines telefonischen Gespräches mit Dr. Frank vom Hotel Kaiserhof aus um 16.15 Uhr, diesen im Gegenstande befragt. Das Telefongespräch lautete etwa wörtlich: Dr. Seyss: “In Lublin wurde eine volksdeutsche Familie ermordet. Zur Sühne wurden entsprechende Massnahmen ergriffen. Krüger hat dem Reichsführer mitgeteilt, dass Du (Dr. Frank) ihm (Krüger) deshalb schwere Vorwürfe gemacht hast.’ Dr. Frank: ‘Ich habe über diesen Fall mit Krüger gar nicht gesprochen, erst gestern waren Krüger und Zörner? bei mir und da hat mir Krüger Meldung gemacht. Globoknic hat Dir ja diesen Fall gemeldet.’ 16 -(a) Bovenaan het stuk getypt: “Reichsminister Seyss-Inquart’ en ‘Berlin’; de functie van Seyss- Inquart in Polen en zijn standplaats Krakau worden dus niet vermeld. Rechts bovenaan het stuk in hs. van Himmler: ‘mit Obergr. F. Krüger besprochen: spricht sich mit Seyss aus’, daaronder de paraaf van Himmler. (1) Friedrich-Wilhelm Krüger, geb. 8 mei 1894 te Straatsburg. Beroepsofficier, na de eerste wereldoorlog in een vrijkorps, vervolgens werkzaam in de boekhandel, daarna directeur van een particuliere reinigings- dienst. Sinds 1929 lid van de SS; na de zg. Stennis-revolte van de SA door Hitler tot regionaal SA-leider benoemd. Bij de liquidatie van Röhm c.s. werkte hij als Chef des Ausbildungswesens van de SA met de Reichswehr en de SS samen. In 1935 weer hoge positie in de SS. Van 1939 tot 1943 Höherer SSuPF in het Generalgouvernement (Polen). Daarna bevelhebber van het V. SS-Gebirgskorps. Zelfmoord in 1945. (Grossd. Reichstag; SS-Dienstaltersliste 1944; Höhne, Orden, p. 536; Bennecke, Röhm-Putsch, p. 46, 47). (2) Hans Frank, geb. 23 mei 1900 te Karlsruhe; Dr. jur.; advocaat te München. Hoge functies in partij en staat: o.a. sinds 1928 voorzitter van de Nationalsozialistische Rechtswahrerbund; in maart 1933 minister van justitie van Beieren, in april rijkscommissaris voor de Gleichschaltung van het recht in de Duitse landen en de vernieuwing van de rechtsorde. Sinds 1934 minister zonder portefeuille, uitgever van een aantal tijdschriften op juridisch gebied. In 1939 werd hij aan het hoofd gesteld van het General- gouvernement Polen (het door de Duitsers bezette gedeelte van Polen na aftrek van enige Poolse gebieds- delen, die bij Duitsland werden ingelijfd). Na de oorlog door het internationaal militair tribunaal te Neurenberg ter dood veroordeeld en opgehangen (Grossd. Reischstag; IMT 2979-PS). (3) Odilo Globocnik, geb. 2r april 1904 te Triëst. In maart 1938 Staatssekretär in Seyss-Inquarts overgangs-regering, die de Anschluss van Oostenrijk bij Duitsland bewerkstelligde; daarna enige tijd Gauleiter van Wenen; van 1939 tot 1942 SS- und Polizeiführer van het district Lublin, daarna Höherer SSuPF van de Adriatische kust. Zou op het eind van de oorlog zelfmoord gepleegd hebben. (Grossd. Reichstag; Who’s Who in Germ. II; IMT XII 67, 133, XX 317, 332; zie voor uitgebreidere beschrijving van hem en zijn rol bij de jodenvervolging: Gerald Reitlinger: The Final Solution, London, 1953, spec. p. 125, 245, 246, 293-296, 356). Men lette op de wisselende spelling van zijn naam in dit document. (4) Voor de oorlog Oberbürgermeister van Dresden, tijdens de oorlog gouverneur van het district Lublin (The German New Order in Poland, London, z.j., p. 233). 474 [NR. 16, 17] Dr. Seyss: ‘Jawohl, das war in Radom. Ich habe Globoknic beauftragt, die schärfsten Massregeln nach dem Beispiel von Kamiena zu ergreifen.”® Dr. Frank: ‘Ich bin vollkommen damit einverstanden; die Sache geht in Ordnung.’ Zu der weiteren Mitteilung des Obergruppenführer Krüger bemerke ich: Es ist mir nicht erinnerlich, dass mir Obergruppenführer Krüger initiativ einen Bericht über die Sühne- aktion gemacht hat. Zörner hat mir gegenüber seine Bedenken über den Umfang der Sühne- aktion geäussert. Daraufhin habe ich Krüger aufgerufen, der erklärte, Globocnik voll- kommen zu decken, nähere Einzelheiten über die Sühneaktion aber nicht mitteilte. Es ist wahrscheinlich, dass ich dem Generalgouverneur von meinem Auftrag zur Durchführung der Sühneaktion keine Kenntnis gab, weil mir dieser Auftrag selbstverständlich erschien. Wenn ich in Stellvertretung des Generalgouverneurs aber irgend eine Aktion genehmige, dann gilt sie bei mir auch für den Generalgouverneur als genehmigt. Und ich trete selbst- verständlich für die Durchführung ein, nur muss man mir sagen, dass der Generalgouver- neur eine solche Massnahme bemängelt hat. Ich bitte Sie, Reichsführer, diese Klarstellung des Sachverhaltes zur Kenntnis zu nehmen und verbleibe mit Heil Hitler! Ihr SEYSS-INQUART BDC H 204: 223-224. Oorspronkelijk (fotokopie RvO) 17. SEYSS-INQUART AAN HIMMLER? Krakau, 10. Mai 1940 Reichsführer! Heute habe ich den Führer schriftlich gebeten, mich an die Front zu lassen. Es drängt mich, nach den Erlebnissen 1914-1918 nun unter des Führers und Grossdeutschlands Fahnen im Kampfe zu stehen. Ich weiss, dass ich mit meinem steifen Bein! nicht mehr stürmen kann. Aber ich habe einige Erfahrung aus dem Weltkrieg und könnte damit den Kameraden helfen und wohl auch ein Machingewehr bedienen. Bitte, Reichsführer, unterstützen Sie mein Ansuchen und helfen Sie mir, meine Absicht zu verwirklichen. ? Heil, dem Führer! Ihr SEYSS-INQUART BDC H 99: 629-630. Oorspronkelijk in handschrift (fotokopie RvO) (5) Anders dan in Nederland traden de Duitsers in Polen onmiddellijk na de inval bijzonder hardvochtig op. Onder meer namen zij buitensporige represailles na anti-Duitse demonstraties, aanslagen op Duitse functionarissen en in Polen wonende volksduitsers. Zie voor dit onderdeel van hun misdaden: Szymon Datner, Janusz Gumkowski, Kazimierz Leszczyński: Genocide 1939-1945, Warszawa-Poznań, 1962, p. 125 e.v. I7 - (a) Links bovenaan gedrukt: ‘Reichsminister Seyss-Inquart’. (1) Een gevolg van een ongeluk, dat Seyss-Inquart in 1928 bij een bergtocht overkomen was (P 61: 10087). (2) Zie voor Himmlers antwoord nr. 19. 475 18. BERGER AAN HIMMLER? Berlin, den 15.5.1940 Reichsführer! Am Montag, den 13.5., nahm ich die Verbindung mit den in Düsseldorf anwesenden Führern der nationalsozialistischen Bewegung Hollands auf.! Der Führer derselben in Deutschland ist ein Dr. Bodens?, 29 Jahre alt, nordisch-fälisch®, der einen guten Eindruck macht. Er ist, wie alle in Deutschland befindlichen führenden Holländer der Müssert- Bewegung seit Monaten im Abwehrdienst des OKW* eingesetzt. Alle hier eingesetzten Männer® sind erbittert über die ihnen zuteil gewordene Behandlung. Von den Männern der Müssert-Bewegung sind 6% gefallen, 18% schwer verwundet; sie wurden eingesetzt, obwohl sie nur eine 14 tägige Ausbildung hinter sich hatten und - so habe ich den Eindruck 18 — (a) Deze brief is getypt op papier zonder gedrukt briefhoofd. Links bovenaan getypt: ‘Ergänzungs- amt der Waffen-SS’. (1) D.w.z. de plaatselijke leiders van de in Duitsland wonende Nederlandse nationaal-socialisten. (2) Wilhelm Josef Bodens, geb. 24 augustus 1910 te Breberen. Studeerde te Bonn filosofie, talen en geschiedenis. Specialist in volkskunde en folklore; assistent aan de universiteit van Bonn. In 1939 weten- schappelijk Referent bij het bestuur van de Rheinprovinz. Van oktober 1939 tot mei 1940 werkzaam voor de Abwehr, de Duitse militaire spionage- en contraspionage-dienst. Daarna was hij tot april 1942 in Nederland werkzaam als een soort cultureel bemiddelaar tussen Nederland en Duitsland. Zijn positie in die tijd is niet geheel duidelijk: de eerste maanden blijkt hij voor de Volksdeutsche Mittelstelle (zie nr. 32, noot 3) gewerkt te hebben, daarna onder Ispert in diens Forschungsstelle “Volk und Raum’ (zie nr. 44, noot 2). Nadien werkte hij opnieuw voor de Abwehr, eerst in België, sinds 1943 weer in Nederland. 