Handboek der pharmakognosie
De takamahaka , die van de genoemde boomen afstamt, vormt volgens bergius groole, vaste, naauwelijks doorschijnende stukken, die barstig , gemakkelijk fijn te wrijven en op de breuk vlak en glanzend zijn. De kleur is roodbruin of veelkleurig, geel en roodachtig gevlekt en de reuk zeer aange¬ naam. ZU laten zich tot poeder kaauwen, zijn smakeloos, smelten in de warmte, verbranden met ecne witte, sissende vlam en verspreiden hierbij eenen digten rook en eenen harsachtigen reuk. Geiger beschrijft haar onder den naam van gewone takamahaka , Taca- mahaca communis, aldus: Onregelmatige stukken ter grootte van erwten tot die van walnoten; oneffen, bultig, van afdruksels en, niet zel¬ den, van gaten voorzien, bleekgeelachtig bestoven, dof, droog, ligt breek- en pulveriseerbaar , licht roodbruin, min of meer geelachtig en over ’t algemeen ongelijk gekleurd en gevlekt, op de breuk oranjekleurig tot bruinrood, halfdoorschijnend-glanzend en van ondoorschijnende , witte en geelachtige vlekken voorzien. Zij smelten gemakkelijk in de warmte en ver¬ spreiden hierbij eenen sterken harsreuk, zijn in alkohol oplosbaar, rieken onaangenaam balsamisch- harsachtig en smaken onaangenaam scherp-balsa- misch en bitter. — dierbach houdt deze takamahaka voor diegene , welke monardüs oorspronkelijk in de artsenijkunde invoerde , en brengt de door martius beschrevene West-Indische takamahaka hiertoe, alsmede 2 door nees beschrevene soorten, waarvan de eene bitter smaakt en naar bevergeil riekt ende andere onregelmatige , zamengevloeide , bruingele stukken vormt, die eenen aangenamen reuk, doch geenen bitteren smaak bezitten. De vroeger, naar het schijnt, ten onregte van Populus balsamifera afgeleide takamahaka wordt door nees aldus beschreven : Vrij groole, platte zwartachtig-grijs bestovene stukken, die inwendig bleekgeel zijn, donkere en lichtere lagen vertoonen, bijna geenen smaak bezitten, en zwak, doch niet onaangenaam rieken. De takamahaka, die thans het meest voorkomt , vormt volgens nees rond- achlige of hoekige stukken, die ligt, dikwijls poreus , gemakkelijk breek¬ baar en bestoven zijn. Hunne kleur is geelbruin, roodachtig of bleekgeel; op de breuk zijn zij glanzend en doorschijnend; zij bezitten weinig smaak en verspreiden op gloeijende kolen eenen zwakken , niet onaangenamen reuk. — Oost-Indische Takamahaka of Takamahaka in schalen , Tacamahaca Orientalis s. in testa. Zij komt in kalabasschalen voor en zou volgens 592 AMYRIDEAE. lämarck en Blume de balsem zijn, welke uit de schors van Calophyl- 1 u m Inophyllum l. — Mq. 43 — en volgens lindley van C a 1 o p h y 1- lum Gala ba l. (bl. 511) naar buiten dringt. Zij komt thans zeer zelden voor, en bevindt zich slechts nog in weinige apotheken, waarin zij reeds lang als rariteit bewaard wordt en hierdoor zeer verouderd is. Men diende haar echter alleen in die landen te gebruiken, waarin de pharinakopoeën species van Calophyllum als moederplanten opgeven. Volgens BERGius vormt zij eene eenigzins doorschijnende, groenachtige massa, die op het gevoel vettig is, tusschen de vingers en inden mond taai en kleverig wordt, zeer sterk en aangenaam-lavendelachtig riekt, balsa- misch-bitterachlig smaakt , in de warmte gemakkelijk smelt en met leven¬ dige en sterk roetgevende vlam verbrandt- GEiGEB beschrijft haar als eene geelachtige en oranjekleurige , halfdoor¬ schijnende, harsglanzende , weeke en kleverige harsmassa , die langzamer¬ hand verhardt en barstig wordt, zeer aangenaam, lavendel- en amberach- tig riekt, specerij ig-bitteracb lig en prikkelend smaakt, in de warmte ge¬ makkelijk smelt en in alkohol oplosbaar is. Onder den naam van tacamahaque en coque ou sublime vermeldt güibourt eene grijswitachtige , inwendig groen- of roodachtige harsmassa , die eenig¬ zins doorschijnend en op de breuk dof is, zeer aangenaam en even als angelika riekt, bitter smaakt en zelfs in de hitte niet geheel in alkohol oplosbaar is. — Taliamahalia van Bourbon of Mariabalsem , Tacamahaca Bourbon- nensis s. Bal sa mum Mariae, is volgens loureiro het witte , dikke , taaije harssap van den stam en de takken van Ca loph y 1 1 urn Inophyl- lunu., dat na de inzameling donkergroen wordt, volgens anderen echter de balsem van CalophyllumTacamahaca willd, — Mq. 43. — güibourt be¬ schrijft deze takamahaka-soort als eene weeke , kleverige, donker fleschgrocne harsmassa , die in de lucht van lieverlede verhardt, sterk balsamisch en even als bokshoornzaad riekt, slechts moeijelijk en onvolkomen in alkohol en eenigzins ligter in acther oplosbaar is. De takamahaka wordt dikwijls met anime en andere harsen verwisseld en is bijna overal slechts een zeer verschillend kunstprodukt* c. lei ca. Icica. VIII* 1- j 1. Icica heptaphylla aublet. A myris ambrosiaca willd. In Guiana. — Mq. 6*2. — 2- Icica Icicariba dkcand. In Brazilië. — n \ . II. 646. Mq 62. P, II. 867. — AMYR1DEAE. 593 Volgens mêrat en lens levert de tweede en volgens de candolle de eerste boom de West-Indische Elemi. Elemi Occidentale. Ook A merikaansche , Uraziliaansche en gewone Elemi, Elemi (Gummi s. Resina Elemi) Americanum s. Brasilienses- commune ge¬ noemd. Wordt meestal afgeleid van Amyris Plumieri de cand. (A. elemifera l. ?) — d. V. II. 045. Mq. 62. P. 11.867. — Volgens wright is de in Zuid -Amerika en Wcst-Indic in ’t wild groeijende Burse ra gum- I mifera — Mo. 63 — de moederplant. Zamengebakkene harsmassa’s van */3 tot 2 pond , bleekgeel of bleek groen- achtig-geel of geel, vetglanzend , min of meer doorschijnend , met stukken schors en 'hout in grootere of geringere hoeveelheid vermengd. Aanvankelijk zijn zij week en kleverig, doch van lieverlede worden zij harder , ondoor¬ schijnender en ten laatste hard, broos en gewoonlijk citroengeel. De hard gewordene elemi wordt in den mond en tusschen de vingers weck en kleverig. De elemi is niet oplosbaar in water, slechts gedeeltelijk in kou- den alkohol , doch geheel in kokenden. Zij smelt ligtelijk, is zeer ont¬ vlambaar, verbrandt even als hars met lichte, sterk roetgevende vlam, smaakt balsamisch-bitter en riekt balsamisch , eigenaardig, venkelachlig. Zij komt in kisten van 200 tot 300 pond tot ons , waarin ieder stuk in palm¬ bladen gewikkeld is. — Bevat volgens bonastre: Hars, in konden alkohol oplosbaar . 60,0 Krystalliseerbare hars , slechts in kokenden alkohol oplosbaar ( elemine ). 24,0 Aetherische olie  Oost-Indische Elemi, Elemi Orientale s. Indicum, zou van Balsamodendron zeylanicumj kuntii (Amyris zeylanica retz) — Mq. 61. P. II. 867 — afkomstig zijn. Komt in palmbladen gewikkeld uit Guiana en Mexiko. Vormt harsmassa’s van 2 tot 3 pond, die geel , groen- of bruinachtig en met witachtige deeltjes vermengd zijn , doch zich overigens van de vorige elemi alleen nog door eenen fij neren reuk onder¬ scheiden. Men vindt haar zelden, terwijl wij in hare plaats meestal zuivere, uitgezóchte stukken der vorige soort verkrijgen. De Afrikaanschc of echte Elemi, Elemi Africanum s. verum, welke uit kleine, scherp smakende korrels bestaat r- komt thans niet meer voor. 38 594 CAESALPINEAE. Daarentegen vond men in nieuweren tijd , toen de West-Indische elemi zeer schaars geworden of zeer onzuiver was, de Bengaalsche Elemi , Elemi Bengalense, dikwijls in den handel. Hare oorsprong is nog onbepaald. Zij bestaat uit geheel zuivere, bijna kleurlooze, witte en ondoorschijnende doch op enkele plaatsen heldere stukken hars van eenen zeer sterken reuk , wier ge laante , daar zij in bam- boesslengels van 2 lot 3 duim doorsnede en 1 voet lengte verzonden wor¬ den , cylindervormig, of, nadat zij er uitgenomen en stukgeslagen zijn, halfcylindrisch of anderszins hierdoor veranderd is. 57. CALOPIIYTAE. CALOPHYTEIV. Familien: Swartzieae. Chrysobalaneae. Ca es al pi n ea e. Pa¬ pi lionaceae- Mimoseae. Dryadcae. Spiraeaceae. Rosace ae. Pomaceae. Amygdaleae. 148. CAESAL PINEAE. Caesalpineën. Besianddeelen : aetherische oliën ; kamforiden : coumarine (tonkazuur); harsen; plantenbases: surinamine, jamaicine ; plantenzuren: looi-, wijn¬ steen-, citroen-, boterzuur ; eigenaardige stoffen: catharline; suiker; pek- tine ; kleurstoffen: haemaloxyline , brasiline. a. H ymenaea. Sprinlihaansboom. X. 1. 1. Hymenaea Courbaril l. In Zuid-Amerika en West-Indië. — Mq. 78. — Levert de West-Indische Anime. Anime Occidentalis. Ook Gummi en Resina Anime genoemd. — Onregelmatige stukken ter grootte van erwten tot die van kippeneijeren en grooler ; barstig , geelachtig-wit , geel, roodachtig of bruinachtig-geel , oneffen, hoekig, J ruw, dof, met een geelwit poeder bestoven. De geelachlig-witte stukken m troebel, op de breuk wasglanzend ; de roodachtig-gele stukken doorschij¬ nend, op de breuk sterk harsglanzend , en in de lucht even als arsenig- zuur, dof en witachtig-troebel wordend. De anime riekt zwak balsamisch en, inzonderheid bij verwarming, venkel- en dilleachtig, wordt in den mond week en smaakt prikkelend-harsachtig, is in water niet, in kouden alkohol slechts gedeeltelijk en in kokenden alkohol geheel oplosbaar; CAESALPINEAE. 595 de oplossing kleurt lakmoes rooi- Smelt ligtelijk bij verhitting en ver¬ brandt even als hars. Bevat volgens paoli : Ligt oplosbare hars . . 5i,3 Ätherische olie. 2,4 Moeijelijk oplosbare hars. 42,8 Verlies. . . . 0,5 Verwisselingen: Tacamahaca. Co pal. De bruine A merikaansche Animo , Anime Americana brunnea, is roodachtig- of groenachtig-hruin , bijna ondoorschijnend, een weinig glan¬ zend , bestoven, broos, wordt tusschen de tanden niet week, riekt aange¬ naam harsachlig, verbrandt met eene vlam en onder verspreiding van eenen aangenamen reuk en is in alkohol volkomen oplosbaar; de oplossing ziet er bleekgeel uit. — De ware oorsprong is onbekend. De Oost-Indische of Oostersch Anime , Anime O rien talis, bestaat uit kleine, hoekige, gedachtige of roodacbtig-gele stukken, die op de breuk gelijkvormige of onderscheidene lagen vertoonen , zich tusachen de vingers laten üjn wrijven en hierbij naar venkel en dille rieken, in den mond week worden, aan de tanden blijven kleven, ligtelijk smelten en knisterend verbranden. Komt zeer zelden voor. — Oorsprong? 2. Hymenaea stilbocarpa hayne. 3. Hymenaea Martiana hayne. 4. Hymenaea Olfersiana hayne. 5. Hymenaea Sellowiana hayne- b. T ra chyl ob ium. Ruivpeul ■ X. 1. 1. Trachylobium Gaertnerianum hayne. 2. Trachylobium Martia- num HAYNE. [In de aloude bosschen van Brazilië, voornamelijk aan den Rio-Negro]. c. Vouapa. Vouape. III. 1. 1. Vouapa phascolocarpa hayne. [In Brazilië.] Deze boomen, voornamelijk de genoemde Hymenaea-soorten, doch ook alle overige species van dit genus en nog meer boomen uit andere geslachten en familiën, zoo als: Amyris copallifera spreng. (VIII. 1. — AMYRiDEAE. — Mq. 62. — ), Rh us copallinum l. (V. 3. — cas- su vi E AE. — Mq. 58. — ), Vat er ia indi ca l. (XIII. 1. — tiliace ae. — Mq. 43. — ) enz. leveren den Kopal. Copal s. Resina Copal. Gedeeltelijk zweet hij als balsem uit hare schorsen uit en hoopt hjj zich 59G CAES ALPINE AE. tusschen de schors en het hout in droppolvormige massa’s op ; gedeeltelijk verzamelt hij zich onder haren paalworlcl in massa’s , die vaak eenige ponden wegen; gedeeltelijk bevindt hij zich aan de oevers der rivieren, dikwijls diep in het zand, inzonderheid op de kusten van Guinea. De kopal, eene harsmassa , welke zich door duurzaamheid en onoplosbaar¬ heid bijzonder onderscheidt, is niet de natuurlijke hars der opgenoemde boomen, maar derzelver bars, die door tellurische en kosmische invloeden grootere of geringere veranderingen ondergaan heeft. Hieruit laat zich ook verklaren, dat dezelfde boomen ook andere harsen kunnen leveren, zoo als b. v. de Hymenaea Cour ba ril de ariime. Hij werd diensvolgens in zijnen veranderden toestand door guibourt courbarilhars genoemd en kon door anderen dikwijls voor echte anime gehouden en verkocht wor¬ den. — Naar gelang van den verschillenden oorsprong en van de ongelijkc verandering der hars, zijn de onderscheidene kopalsoorten ontstaan, welke in den handel Braziliaanse ke , West-Indische , Oost-hdische kopal ge¬ noemd worden. Dit verschil bestaat niet alleen in de gedaante, kleur , hard¬ heid, doorschijnendheid en andere dergelijke eigenschappen, maar ook in het aantal en in den ongelijken chemischen aard der harsen, waaruit de kopalsoorten zijn zamengesleld. In den Afrikaanschen kopal vond b. v. unverdorben 5 bepaaldelijk van elkander onderscheidene harsen : de alpha-, bèta-, gamma-, delta- en epsilonhars des kopals. — De afkomst der volgende soorten is niet met zekerheid bekend. De B> aziliaansche Kopal vormt gedeeltelijk (d. i. zoodanig als hij zich tusschen de schorsen het bout verzameld heeft) droppelvormige , eenigzins hoekige of gootvormigc stukken, die doorschijnend, geel of roodachtig en eenigzins bestoven zijn , eene glasglinsterende breuk bezitten en naar kopaivcbalsem rieken. Gedeeltelijk (d. i. zoo als hij zich onder den wortel heeft opgehoopt) beslaat hij uit vastere, witte, geelwitte of gele stukken van zeer ongelijken omvang, zelfs van 1 hoofd grootte, die doorschijnend zijn, dikwijls troebele witte wolken vertoonen , eene schelpachtige en glasglin¬ sterende breuk bezitten, met eene witachtigc , ondoorschijnende aardachtige korst bedekt zijn ( ongeschilde kopal) , welke gemakkelijk met een mes is ij wegtenemen en na wier verwijdering de stukken zuiver en klaar ( ge¬ schilde kopal) verkregen worden. Onder deze kopalsoort vindt men wel stukken hars (welke som¬ tijds ook afzonderlijk voorkomen), die weeker, grooler en kleiner, rondachtig, reukloos en zoo helder als glas zijn, op dammara (bl. 16i) gelijken, en van lieverlede geelachtig worden, guibourt noemt hen fijnen i of ratschen kopal , en deze schijnt CA ESALPINE AE. 597 De Amcrikaansche Kopal te zijn, welke uit Afrika naar Brazilië en van daar over Nevv-York en Londen tot ons komt. De West-Indische Kopal vormt platte, zelden rondachtige of droppel¬ vormige, heldere stukken van verschillende grootte, wier kleur die van barnsteen evenaart, en die op de breuk glasglinstercnd zijn en ten ge¬ volge hunner verharding in zandhoudende aarde op de geheele opper¬ vlakte ontelbare groeven en verhevenheden vertoonen. Is het meest ver¬ spreid en wordt het meest gebruikt. De Oost-Indische of Afrikaansche Kopal {Kopal van Madagaskar) , die waarschijnlijk van T ra ch y 1 o b i u m- soorten afslamt , en die van de kusten van Afrika naar Oost-ïndië komt, bevindt zich zelden in onzen handel. Hij bestaat uit lange, grooterc en kleinere stukken van onregelmatigen vorm , die vaak 1 arm dik, glad, glanzend, doorschijnend, donkergeel of rood¬ achtig zijn, eene glazige breuk bezitten en zoo hard zijn, dat ijzer er naauwelijks doordringt. Met stilzwijgen ga ik de lot nu toe bekende scheikundige verhoudin¬ gen der kopalsoorten en der onderscheidene hierin vermengde harsen voorbij. Alleen zal ik hier nog vermelden , dat een mengsel van gelijke deelen absoluten alkohol en versch gerectificeerde terpentijnolie alle ko- palsoorlen , naar gelang van haren aard , nu eens langzamer, dan weder spoediger oplost, en dat de oplossing, die men in alle concentratie- graden verkrijgen kan, het beste kopal-vernis is, daar zij den kopal onveranderd en dus niet meer gekleurd bevat, dan hij het reeds in natuurlijken toeestand is. cl. Copaifera. Kopaiveboom. X. 1. 1. Copaifera Jacquini desfont. 2. Copaifera bijuga wil ld. 4. Copaifera guyanensis desf. 6. Copaifera Langsdorfjii desf. 8. Copaifera coriacca martiüs. 10. Copaifera Selloicii iiayne. 12. Copaifera cordifolia iiayne. C. officinalis humb. ct kunth. 3. C. multijuga hayne. 5. C. nitida mart. et hayne. 7. C. laxa hayne. 9. C. glabra vogel. 11. C. Martii hayne. 13. C. oblongifolia iiayne. Verg. voor deze en andere Copa i fc r a- soorten d. V. II. 696. Mq. 77 en 78. P. II. 843 en 814. — De opgenoemde en waarschijnlijk nog meer andere tot dit geslacht 598 CAESALPINEAE. behoorende species, welke allen in West-lndië en Zuid-Amerika , voor¬ namelijk in Brazilië, in ’t wild groeijen , leveren den Kop aiveb alsem. Balsamum Copaivae 5. de Copaiba. De uit diepe insnijdingen uitvloeijende balsem , waarvan men volgens martius uit groote stammen dikwijls 12 pond in den lijd van 3 tot 4 uren verkrijgt, en die, naar gelang der onderscheidene Copaifera- soorten , waarvan hij afkomstig is , zekere verschillen oplevert. Die, welke uit Brazilië komt, de zoogenaamde witte kopaivebalscm , is olieachtig , eenigzins taai en kleverig , bleekgeel , helder en doorschij¬ nend , zelden eenigzins troebel , riekt eigenaardig balsamisch , smaakt balsamisch , aanhoudend bitter en prikkelend. Soort. gew. — 0,95. Wordt met der lijd ten gevolge van de verharsing der aelherische olie eenigzins donkerder, taai'er, kleveriger en specifiek zwaarder, zoodat hij in water zinkt. Ontvlamt ligtelijk en verbrandt met lichtende, sterk roetgevende vlam. Is onoplosbaar in water, doch laat zich met absoluten alkohol , aelher, vette en vlugge oliën in alle evenredigheden vermengen. Alkohol van 94% lost hem in groote hoeveelheid, en alkohol van 80% lost slechts Vio tot V9 van zijn gewigt daarvan op. 3 deelen balsem geven met 1 deel ammonia een helder mengsel. Door 9 deelen balsem en 2 deelen ammonia met elkander te verbinden , ontslaat een mengsel , het¬ geen na eenigen tijd eene gekristalliseerde hars afzet. 1 deel potaschloog die Vs polaschhydraat bevat , vormt met 3 deelen balsem onder ontwik¬ keling van warmte eene heldere, volmaakte oplossing, welke door meer potaschloog troebel wordt en eene polaschverbinding uitscheidt , welke zich in zuiver water, aether en walerhoudenden alkohol weder helder op¬ lost. Een mengsel van 100 d. balsem en 100 d. alkohol van 0,836 scheidt, wanneer hij met 37 1/5 d. potaschloog geschud en hierna met 150 d. wa¬ ter verdund wordt, de aelherische olie des balsems op de oppervlakte af. 30 d. balsem lossen 1 d. koolzure bitteraarde lot eene heldere vloeistof op. 8 d. balsem en 1 d. bitteraarde vereenigen en verdikken zich zooda- I j nig , dat het mengsel uitnemend ter bereiding van pillen geschikt is. — Bevat volgens stoltze : Aelherische olie (C10 II16) . . . 38,00 Gele, harde, krystalliseerbare hars(alphahars van den kopaivebalsem) 52,75 Bruine, weeke hars (belahars van den kopaivebalscm) .... 1,66 Water (met nog een weinig actherische olie en verlies) . . . 7,59 Gerber vond in den versehen balsem 41 procent en in ouderen balsem ■ 31,7 proc. aetherische olie- durand vond er ook eene kleine hoeveelheid CAESALP1NEAE. 599 eener vetachtige zelfstandigheid in, welke bij oplossing in alkohol van 0,842 overbleef. Vervalschwgcn : vette oliën: ricinus-, amandel-, papaver-, nootolie ; fijne terpenlijnsoorten. — In den jongsten tijd kwam deze kopaivebalsem meestal zoo dunvloeibaar in den handel, dat men hem verdacht hield van met eene vette olie vervalscht te zijn , en dit des te meer, toen men bevond , dat hij in absoluten alkohol niet geheel oplosbaar was. ober- dörffer heeft deze zaak nader onderzocht, en verkreeg tot resultaat, het¬ geen reeds vóór hem door anderen was bekend gemaakt, dat deze balsem toch echt kan zijn, en dat dusdanige afwijking op natuurlijke omstan¬ digheden berust, namelijk daarop, dat hij verscher en dus rijker aan aetherische olie is (stöckïiardt en oberdörffer vonden er slechts 40 tot 43 procent hars in), en dat hij van eene bijzondere Copa i f era-soort of van de gewone hoornen in een zeker tijdperk van ontwikkeling kan inge¬ zameld zijn. Deze meening krijgt nog meerderen grond daardoor, dat hij in de witachtige massa , welke bij de oplossing in alkohol overblecf, eene eigenaardige, vroeger niet in den balsem opgemerkte hars ontdekte. Het eenig zeker onderzoek van den balsem op vette oliën bestaat dus daarin, dat men er de aetherische olie uit overhaalt , waarbij men de overblij¬ vende hars hard en broos moet verkrijgen , terwijl zij bij tegenwoor¬ digheid van vette oliën week en smerig zal blijven. De uit Jamaika komende zoogenaamde Antillische kepaivehahem is dik¬ ker, taaijer, donkerder, minder doorschijnend, gewoonlijk troebel en bezit eenen onaangenamen , terpenlijnaardigen reuk en smaak. Schijnt van Copaifera Jacquini afleslammen. e. Dipterix. Tonkaboom. XVII. G. 1- Dipterix odorata willd. Coumarouna odorata aublet. In de bosschen van Guiana. — Mq. 79. — Levert de Hollandsche Tonkaboonen. Fabae de Tonca s. Tonco. De rijpe zaden. Zij zijn langwerpig, regt of somtijds cenigzins gekromd, 1 tot 1 Va duim lang, 2 tot 4 lijn breed, meestal plat, glad, vetglan- zend, gerimpeld. Bevallen in hunne zwartbruine, dunne schil eene licht¬ bruine, olieachligc kern, die uit 2 zaadlobben bestaat. — Reuk zeer aangenaam , even als honigklaver. Smaak specerijachtig , bijtend , bitter. Bevatten volgens boullay en boutron-charlard : Tonkakamfer (coumarine). Appelzuur en appelz- kalk. Vette olie. j Zetmeel. Gom. Suiker. Ammoniazout. Plantenvezel- 600 CAES AL PINEAE. Van deze tonkakamfer hebben de de lalande en bleibtreü onlangs aan¬ getoond, dat zij een zuur is, waaraan zij den naam van tonlcazuur geven. 2, Dipterix oppositifolia wiild. [Taralea oppositifolia aubl. Ba- ryosma oppositifol ia pers.] in Cayenne. — Levert waarschijnlijk [volgens vïrey zeker] de Eng el sehe Tonkaboonen , welke kleiner, uitwendig bijna zwart en van binnen witgeelachtig zijn , doch overigens geen bijzonder verschil aanbieden. ff. Ceratonia. St. Jansbroodboom. V. 1. 1. Ceratonia Siliqua l. In Griekenland , Syrië , ivlein-Azië. In Zuid- Europa gekultiveerd. — Mq. 74. — Levert het St. Jansbroocl. Siliqua dulcis. De rijpe vruchten, die wij meestal uit Napels en Sicilië ontvangen. — - Platte , dikwijls eenigzins gekromde peulvruchten , met verdikte randen ; 3 tot 10 duim lang, ZU tot 1 duim breed, iya tot 2y2 lijn dik. De schil is vrij dik , kastanjebruin , glad , glanzend , lederachtig ; zij omgeeft een lichtbruin , öigt merg , hetgeen in vakken verdeeld is ; in ieder vak be¬ vindt zich een plat, ellipsvormig, bruin, glanzend, hard zaad, hetgeen eenen wrangen smaak bezit en met een witachtig vlies los bekleed is. Beuk zwak zoetachtig. Smaak zuiver en aangenaam zoet. Bevat volgens reinsch in de Druivensuiker. Schillen : Kernen : Slijm en gom . . 44,8 Eiwit, plantenlijm en een weinig potasch 20,8 Eiwit , gom , vezel 33,7 Gom en roode kleurstof. . 10,4 Zetmeel , looistof ) 8,0 Pektine ..... Plantenlijm £ Looistof .... . 2,0 Looistof, suiker. 2,1 Chlorophyllum , vette olie en zetmeel . 0,2 Vette olie .. 1,5 Plantenvezel. Was, gele kleurstof 0,9 Water. Water . . .. 9,0 REDTENBACHER heeft er later boterzuur in gevonden, hetgeen ook door DÖBEREiNER bevestigd is. g. Ba ctyri lobium. Pyppeul. X. 1. i. Bactyrilobium Fistula willd. Cassia Fistul a l. In het binnenste CA ESALP! NE AE- 60 1 van Afrika. In Aegypte , Oost-Indië, op de Antillen enz. gekultiveerd. — D. V. II. 692.' Mq. 75. P- II. 840. — Levert de Pijpkassie. Cassia fistula. I)e rijpe vrucht der gecultiveerde boomen. — Cylindervormige , min of meer gekromde of eenigzins Svormig gebogene, zelden regte, gladde, niet openspringende lidpeulen (lomenta) van 2 voet lengte en Va tot 1 duim in doorsnede , welke door zwakke verhevenheden , die er om heen- loopen een geringd aanzien hebben en twee tegenoverstaande overlangsche strepen vertoonen. De uitwendige huid is bruin, dun en vast; de zich hieronder bevindende schil */ 4 tot Vs lijn dik, lichtbruin , vast, houtachtig en inwendig door stijve, lichtbruine dwarse tusschenschotten , die omstreeks zoo dik als een kaartenblad zijn, in talrijke hokken verdeeld, welke 1 tot 2 duim van elkander verwijderd zijn en grootendeels met een zwartbruin, week, cxtractaardig , taai merg van eenen aangenaam zoeten smaak gevuld zijn, waarin zich een rondachtig-plat, bruingeel, hard, glanzend zaad ter grootte eener erwt bevindt. — Men geeft aan de Oust-Indische (. Levantsche ) pijpkassie , welke donkerder, als ’t ware wilachtig bestoven en dus minder glanzend is, de voorkeur boven de West-Indische ( Occi - dentaalsche) pijpkassie , welke purgerender werkt. — Bevat volgens VAüQUELIN : Suiker ...... 14,85 Gom ....... 1,56 Pektinzuur . 0,13 Kleefstofaardige zelfst. . 0,79 Extracliefstof .... 0,51 Schillen . . . 35,15 Tusschenschotten 7,03 Zaden .... 13,28 Parenchyma . . 2,35 Water .... 21,35 Daarenboven zwavelzure potasch, zwavelzure kalkaarde , ijzcrverzuursel, aluinaarde, kiezelaarde, vrij wijnsteenzuur en azijnzuur. Verwisselingen : de vruchten van Cassia brasiliana lamarck (Cas¬ sia grand is l. — Cassia mollis va hl) en Cassia bacil la ris- Ik. Ta marin dus. Tamarinde. III. I. 1. Tamarindus indica l. Op de Moluksche eilanden , in Oosl-Indië , Arabië , Aegypte, aan den Senegal , op de Antillen , enz. — n. V. 11.690. Mq. 74- P. II. 826. — Levert de Oost-Indische Tamarinden. Tamarindi Indici. Het vruchtmerg, tot massa’s zamengekneed en met vezels, vliezen en 602 CAESALPINEAE. zaden vermengd. De peulvruchten zelve, waarin het merg bevat is, zijn bruin, zeisvormig gebogen, plat, 3 tot 5 duim lang en tot duim breed, 2- of 3malen ingesnoerd. De zaden zijn glanzend-bruin , hard , omstreeks zoo groot als erwten, onduidelijk en stomp vierhoekig. Het merg is week, zamenhangend , zwartbruin, heeft eenen zuurachtigen wijnreuk en smaakt aangenaam zoetachlig-zuur en wrang. Bevat volgens vauquelin : Suiker. 12,3 Gom . 4,7 Vezel . 31,2 Wijnsteenzuur . 1,3 Citroenzuur. . 9,1 Appelzuur . . 0,4 Zure, wijnsteenzure potasch 3,2 Peklinzuur ..... 6,2 Water . 36,5 De West- Indische tamarinden , ïamarindi O cci d e n t a 1 es , zijn ge¬ woonlijk weeker, minder zamenhangend en wranger van smaak, doch meestal , doordien er suiker is bijgevoegd, veel zoeter gemaakt. Volgens MARTiüs behooren zij droog te zijn. De Aegyptische of Levantsche tamarinden , Tamarindi Aegyptiaci s. Levantici, bestaan uil platronde , aan de kanten afgeronde , harde, vaste, moeijelijk breekbare koeken van 4 — 6 duim breedte, in het midden IV* tot 2 duim dikte en 4 — 16 oneen zwaarte. Zij smaken meer zoet dan zuur, zwellen in water tot hun 3voudig udumen op, worden hierdoor deegaehlig en veranderen hunne bruine kleur in eene zwarte. Komen van Alexandrië over zee in groote hoeveelheid naar Marseille, Livorno en Mallha , worden hier na het opzwellen in water van hunne talrijke zaden ontdaan, met wijnsteen doorkneed en vervolgens als gewone tamarinden in den handel naar Parijs, Milaan en Triest verzonden. Zoodanige kunstmatig bewerkte tamarinden zouden ook onmiddellijk naar Aegypte’l verzonden worden. i. Cassia. Kassie. X. 1. 1. Cassia acvtifolia delile. Cassia lanceolata colladon. In Zuid- Aegypte, van Phylie door geheel Opper-Acgyj te , en in Nubié (Kordofan, Dongola , Sennaar , Makorrah). — d. V. II. 691* Mq. i5. P. 11.830. | Heeft 5- tot 6parig gevinde bladen; de vinbladen zijn korlgcsteeld , : lancelv ormig , gaafrandig, ongeveer 8 — 15 lijn lang en 2 — 5 lijn breed, aan den voet ongelijk, ovaal gespitst, fijn, broos, geelgroen met wit--! achtige middel; erf, fijne schuins loopende aderen en cenigzins verdikten wilachtigen rand. Zij zijn op heide zijden met korte, zachte, slechts door een vergrootglas zigtbare haren bedekt, rieken zwak zoetachlig-onaange- naam, smaken zoetachtig, slijmerig, onaangenaam, bitter, en geven met CAESALPINEAE. 603 waler eene hooggele infusie, welke door ijzerchloride donkergeelbruin gekleurd wordt. 2- Cassia Ehrenbergii bischoff. In Gelukkig-Arabië en op het eiland Tarsam in de Roode Zee. Is eerst kortelings door bischoff beschreven , en was tot op dien tijd met Cassia acutifolia verwisseld en als céne soort beschouwd, hayne beeft deze Cassia acutifolia in zijn bekend plaatwerk juist voorgcsteld , doch esenbeck’s afbeelding der C. acutifo¬ lia stelt deze nieuwe Cassia Ehrenbergii voor. — Is van C. acutifolia onderscheiden door langere bladspillen, door talrijkere bladparen (6 — 10), door smallere vinbladen (t 1/2 tot 3 lijn breed en 1 tot 17a duim lang) , door eene fijnere punt, waarin deze uitloopen en doordien zij ook aan den voet dikker en sterker versmald zijn. 3. Cassia obovata coi.ladon. In Opper-Aegypte , Arabic, Suez, Syrië. Wordt in verscheidene landen gekweekt. — d. V. II. 694. J\Iq. 75 (als C. obovata hayne, var. o. van C. Senna lam.) P. II- 829. — De bladen zijn 4- lot 7parig gevind, de vinbladen omgekeerd-eirond , 3 tot G lijn breed en 72 lol 1 duim lang, zeer fijn, naauwelijks behaard , van eene duidelijke korte doornige punt voorzien en leveren eene lichtgele infusie, welke door ijzerchloride groenachlig-bruin gekleurd wordt. 4. Cassia obtusata hayne. In Opper-Aegypte. Werd vroeger in Frank¬ rijk, Spanje en Italië gekulliveerd. — d. V. II. 695. Mq. 75 (als var. ß van C. Senna lam.) P. II. 830. — Hare bladen onderscheiden zich van die der Cassia obovata slechts daardoor, dat zij aan den top stomper en eenigzins ingedrukt zijn. 5. Cassia lanceolata fohskal. C. acutifolia Auct. C. orienlalis pers. In Arabië bij Loheja en op het eiland Tarsam in de Roode zee. In Oost-Indië gekweekt. — Mq. 75. P. 11.831. — Heeft 5- tot 9parig ge\inde bladen; de vinbladen zijn kortgesteeld , smal, lijn-lancctvormig , 1 tot 1 >/4 duim lang en 1 tot 3 lijn breed, dun, gaafrandig, aan den voet ongelijk, in eene korte doornige punt uitloopend, grijsachlig-geclgroen , op beide zijden met vast aanliggende en slechts met een vergrootglas waarneembare haartjes bezet, en leveren eene infusie, welke zich op gelijke wijze verhoudt, als die der bladen van Cassia acutifolia. Er bestaal hiervan eene variëteit, de Cassia el on ga ta lemaire- lisan court , welke zich onderscheidt door donkerder groene en langere, namelijk tot 2 duim lange bladen. De bladen van beide vormen zjjn bijna 604 CA ESAL PINEAE. onbehaard. Daardoor en door het grooter aantal bladparen verschilt deze Cassia lanceolata van de C. acutifolia, waarvan zij ook als eene variëteit is beschouwd. 6. Cassia ovata mérat et lens. C. aethiopica guibourt. C. lanceo¬ lata NECTOüx. In Nubië, Fezzan, Zuid-Tripoli. — d. V. 11.693- P. II. 831. — De bladen zijn 3- tot 5parig-gevind; de vinhladen eirond-lancetvormig , 7 tot 9 lijn lang en 3 tot 4 lijn breed, behaard en minder spits, dan die van Cassia acutifolia. Uit deze 6 beschrevene bladvorrnen ontstaan nu de talrijke in den han¬ del voorkomende soorten van Sennebladen. Folia Sennae. Men brengt hen naar gelang der werelddeelen , waarvan zij afkomen , tot 2 groepen : Afrikaansche en Aziatische sennebladen. I. Afr ik aan sehe Senn eb la den. Folia Sennae Afric ana. 1 . Alexandrynsche Sennebladen. Folia Sennae Alexandrinae. Zijn eigenlijk slechts alleen officineel , daar zij door alle pharmakopoeën ver¬ langd worden- De handel met deze bladen is eene monopolie van den Pacha van Aegypte. Niettegenstaande dat deze soort volgens j. pallme in verschillende streken van Kordofan in eene rijkelijke en voor het verbruik toereikende hoeveelheid konde ingezameld worden , zoo geschiedt zulks hier van den kant der regering zoo goed als in ’t geheel niet, terwijl aan anderen de inzameling aldaar ten gevolge der monopolie verboden is. Er wordt hier niet het tiende gedeelte der in den handel voorkomende, hoeveelheid ingezameld , voor zooverre er niet heimelijk tegen het verbod gehandeld wordt. Wegens een veel goedkooper transport laat de admini- (|- stralie hen in de provincie Dongola in Nubië inzamelen, vervolgens uit- J sluitend naar Assuan in Opper-Aegypte en vandaar naar het hoofd-depót te Bulak bij Kairo vervoeren, om hen hier van stelen, vruchten enz. te doen zuiveren , en onder den naam van Alexandrijnsehe of Aegyptische senncbladen te verkoopen , waarna zij dan door de kooplieden over Alcxandrië en, althans tot dusverre voornamelijk, over Triëst in onzen handel worden gebragt. Ten gevolge hunner afkomst verdienden zij dus i eigenlijk den naam van Dongola- Scnnebladen. CAES ALPINE AE. 605 Deze Alexandrijnsche sennebladen bestaan uit de bladen van Cassia acutifolia, grootendeels verbrokkeld of althans beschadigd , doch in ver¬ schillende hoeveelheden vermengd met de bladen van Cassia Ehren- bergii, C. obovata, C. obtusata, Solen os tem ma (Cynanchum) Arghel, en daarenboven met stelen, vruchten, stof enz., somtijds ook met de peulen eener I ndi go f era en van Galega apolliuea. Na van al deze vreemde bijmengselen door afziften, wannen en uitlezen bevrijd te zijn, gelijk zulks in den kleinhandel geschiedt, worden zij Folia Sennae Alexan- drinae electa genoemd. Deze bijmengselen bedragen echter in ’t algemeen reeds sinds onderscheidene jaren niet meer zooveel , als zulks vroeger het geval schijnt geweest te zijn, daar b. v. rosetti, de pachter van den sennehandel te Bulak , (volgens de mededeelingcn van rouillure) opzettelijk een mengsel van 500 deelen der bladen van C. acutifolia, 300 d. der bladen van C. ob o v/a ta (of ook obtusata) en 200 d. der bladen van Solenostemma Arghel in den handel zou hebben ge¬ zonden. ficinl's vond b. v. in 1 pond slechts ongeveer 1 lood der bladen van C. obtusata en slechts 36 grein A rg h el-bladen. Hoe gering echter ook de, overigens vrij standvastige, bijmenging der bladen van de opge¬ noemde struiken zijn moge, komt er toch somwijlen eenc bijzonder sterk met A r g h e 1-bladen vermengde Alexandrijnschc senna voor, gelijk b. v. jorst eenc bezending uit Triest ontving, welke schier geheel daaruit be¬ stond. Bij den inkoop boude men dus dit alles naauwkeurig in ’t oog, terwijl men zich bij het gebruik alleen van de Folia Sennae electa bediene. De Alexandrijnsche sennebladen bevatten volgens lassaigne en FENEULLE : Cathartine. Aetherische olie- Gele kleurstof. Bladgroen. Eiwit. Appelzure potasch. Aretle olie. Gom. Appelzuren kalk- Plantenvezel. Appelzuur. Wijnsteenz. kalk. ! Azijnzure potasch. Chlorpotassinm. Fhosphórzureh kalk. Zwavelzure potasch. Het genoemde cathartine of sennebiüer zou er het specifiek werkzaam bestanddeel in zijn. Het is echter nog te onvolledig bereid, dan dat men iets met juistheid van deszclfs aard zou kunnen opgeven, deane heeft door eene reeks van proeven de beste methode getracht te ontdekken , om het werkzaam beginsel in de daaruit bereide artsenijvormen het best te bewaren [Pharm. Journ . and Transact. IV. 61), Verwisselingen : de bladen van Cassia marylandica; Colutea ar* borescens; Vaccinium Vitis idaea; Coriaria rnyrti folia; Co- r o n i 1 1 a Emerus ; P e r i p 1 o c a g r a e c a ; Buxus semperviren s ; 606 CAESALPINEAE. Myrtus communis. — Folia Sennae parvae zijn volstrekt te verwerpen. 2. Tripolita arische Sennebladrn. Folia Sennae T r i pol i ta nae. Ko¬ men uit bel landschap Fezznn in Noord-Afrika door karavanen naar Tripoli en vandaar over Livorno lot ons. Naar het schijnt, zijn onder dezen naam de bladen van verscheidene C a ssi a-soorlen in onzen handel voorgekomen. guibourt en MARTiNY herkenden in hunne monsters de bladen van Ca ssi a ovata; geigek en anderen de Alexandrijnsche sennebladen, doch vermengd met meer ronde en grootere bladen en met dikkere stengels; martius de bladen van C aculi folia met eenige bladen van C. obovala, en bas- serman uitsluitend de bladen van C. acutifolia, met welke opgave het monster, dat in mijn bezit is, volmaakt overeenstemt, pereira, doch geen ander, heeft er de bladen van Solenoslemma Arg hel onder ge¬ vonden. jobst vond er 30 procent stelen en 25 procent afval en steenen onder; hij schijnt dus een bijzonder slecht monster gehad te hebben. — Hiertoe schijnt ook die senna te behooren , welke pereira uil Smyrna ontvangen en Smyrnasche senna , Folia Sennae Smyrneae genoemd heeft. 3. Tunis-Sennebladen. Folia Sennae Tunisiens is. Zijn slechts weinig bekend. Het monster, dat pereira uit Tunis verkreeg, kwam met de Alexandrijnsche sennebladen overeen, hetgeen ook het geval was meteen monster, dat hij onder den naam van Portroyal-sennebladen , Folia Sennae Porloregalis, als uit Jamaika naar Londen gekomen, ont¬ vangen bad. 4- Scnegahche Sevnebladen. Folia Sennae S e neg a 1 e n si s. De bladen eener op de Fransche volkplanting aan den Senegal gekweekte Cassia- soort , die volgens iienry en pereira de Cassia obovata zou zijn. Schijnen niet in den handel voortekomen. II. Aziatische S ennebladen. Folia Sennae Asiatica. J I 5. Aleppo- Sennebladen • Folia Sennae Haleppensis. Ook Syrische Sermebladen , Folia Sennae Syricae, genoemd. Komen over Smyrna en Bairul naar Triest. Er bestaan hiervan, volgens bassermann , credner en mariius , twee wijzigingen: cene smalbladige , welde uit de bladen van Cassia Ehrenbergii bestaat en zelden voorkomt , en eene brecdbladige , welke uit die der Cassia obtusata bestaat en zeer sterk met de blad- CAES ALPINE AE. 607 Stelen dezer pinnt vermengd is. Onder beide wijzigingen vindt men gcene andere, voornamelijk geene A rg h e 1-bladen bijgemengd. 6. A rabische Sennebïaden. F o 1 i a S e n n a e A r a b i c a e. Ook Me.ila- en Mokka- Sennebïaden , Folia Sennae de Mee ca s. de Mocca, ge¬ noemd. Komen uit Yemen in Arabië over de Syrische havens naar Eu¬ ropa. De bladen van Cassia acutifolia, vermengd met die van C. lanceolata en in den jongsten tijd zeer sterk met de bladen van C. Ehrenbergii. Het is daarom onjuist, gelijk zulks door verscheidene pharmacognostici geschiedt, hen met de volgende Indische sennebladen zamentevatten. 7. Oost-Indische Sennebladen. Folia Sennae Indicae. Worden uit Oost-Indië over Engeland ingevoerd. Het zijn de bladen van Cassia lanceolata forsk. Er beslaan hiervan 2 wijzigingen: de gewone ende echte Oost- Indische Sennebladen. De gewone Oost- Indische Sennebïaden zijn niet uit Indië afkomstig, maar het zijn de bladen van Cassia lanceolata in den boven be¬ schrevenen normalen vorm , die uit Arabië onmiddellijk naar Indië komen, waardoor hunne benaming ontstaan is. Zij beslaan uitsluitend uit deze bladen , welke eenc vuilgroenaehtig-gele kleur bezitten en hoogstens met eenigc w'einige bladstelen vermengd zijn. De echte Oost-Indische Sennebïaden zijn de bladen der variëteit C. el on- gata van 'de boven beschrevene Cassia lanceolata, welke, zoo als het schijnt , ontslaan is d >or de kuituur in Tinevelly (een landschap in het Brilsch praesidentschap Madras in Oost-Indië), welke hughes aldaar on¬ dernomen heeft, die dan ook deze bladsoorl in den handel brengt. Romen sinds eenige jaren zeer dikwijls in den handel voor, onder den naam van Tinevell g- Sennebïaden , Folia Sennae de Tinevelly. Onderscheiden zich bijzonder door eene fraai groene, frissche kleur , en daardoor , dat zij bladen zijn, die met groote zorgvuldigheid zijn ingczamcld , volmaakt vrij van bijgemengde bladstelen zijn , enz. 8. Italiaansche Sennebïaden. Folia Sennae Italicae. Worden niet meer gevonden. Men kultiveerde in vroegere lijden in Italië , Spanje en Frankrijk Cassia obovata en C. obtusata, en bragt de hiervan in¬ gezamelde bladen onder dezen naam in den handel. Men heeft echter reeds lang van deze kuituur afgezien. Ia . Geoffroya. Geoffroye. XVII. 6. 1. Geoffroya surinamensis bondt, murray. In Suriname. — d. V. II. 608 CAESAL PINEAE. 687. Mq. 78. P. II. 823 (als Andira retusa var ß. surinamensis — Levert den Surinaamsche Wormbast. Cortex Geoffroyae Surinamensis. Gootvormige, somtijds platte en eenigzins omgebogene stukken van y2 tot iya voet lengte, 1 tot 5 duim breedte en 1 tol 4 lijn dikte. De opperhuid ongeveer zoo dik ais schrijfpapier, hier en daar ook veel dik¬ ker, week, witachtig, sterk lichtbruin of bruin gevlekt , oneffen , overlangs barstig , gemakkelijk van de schors loslatend , en hierdoor ook op enkele plaatsen of wel geheel en al afwezig. De schors betrekkelijk dik , uit vele dunne, witachtige ovcrlangsche vezels zamengesteld, waartusschen zich eene roodbruine, korrelige, met witte slippen vermengde zelfstan¬ digheid bevindt , op de breuk oneffen en korlsplintcrig- De hast vuil geelachtig-wit , uit vrij taaije , evenwijdig loopende overlangsche vezels zamengesteld , op de ondervlakle effen en meestal van eenen zw'art- bruin- of roodachtigen tint voorzien. Reuk ontbreekt. Smaak onaangenaam-bitter- achtig , wrang en eenigzins scherp. Zijne waterige bruinachlige infusie wordt door ijzerchloride groen en later bruin gekleurd en door een af¬ treksel van galnoten eenigzins getroebeld. Bevat volgens iiüttenschmidt : Surinamine. Looistof. Gom. Zetmeel. Houtvezel. Stikstofhoudende zclfst. Extract ief bezinksel. Appeizure potasch. Appelzure kalkaarde. Zuringzure kalkaarde. Chlorpotassium. ! Koolzure potasch. Bitteraarde. IJzeroxyde. Mangaanoxyde. Phosphorzure potasch. Zwavelzure potasch- Koolzure kalkaarde. Phosphorz. kalkaarde. Kiezelaarde. Het bestaan en de basische verhouding van bet opgegeven surinamine [ook geoffroyine genoemd] is door winckcer’s onderzoekingen nader bevestigd. Verwisselingen: de basten van Geoffroya jamaicensis, Simaruba officinalis en Guajacum officinale. 2. Geoffroya jamaicensis merray. G. inermis wrtght, swartz. Op Jamaika. — Mq. 79. P. II. 822. — Levert den J amaikaansche 1 Vo?'mbast. Cortex Geoffrovae Jamaicensis. Onregelmatige, regte of een weinig omgebogene , platte of eenigzins gootvormige en (van takken) half opgerolde stukken van i/2 tot 1 voet lengte (ook korter en langer), ter breedte van hoogstens 3 duim en ter dikte van 1 tot 1V2 lijn. De opperhuid grijswit. De schors is betrekkelijk dun , CAESALPINEAE. 609 week , sponzig , citroengeel , en heeft op de oppervlakte vele kleine rond¬ achtige of langwerpige verhevenheden, waarvan de opperhuid afgeschraapt is, zoodat de stukken een geelwrattig aanzieri hebben. De bast betrekkelijk dik, okergeel, op de ondervlakte gewoonlijk met eenen zwartachtigen tint en somtijds met gele schimmel bedekt , uit dunne platen zamengesteld en hierin gemakkelijk splijtbaar, taai, op de breuk vezelig en zich in gezegde platen verdeelend , welke men zeer goed aan de meestal afgebrokene uit¬ einden van den bast uit den handel kan opmerken. Reuk zwak onaange¬ naam. Smaak zeer bitter, doch niet scherp. Zijne koude waterige infusie is geel, wordt door ijzerchloride naauwelijks bruinachtig gekleurd en door een aftreksel van galnoten geel neêrgeploft. hüttenschmidt vond er in : Jamaicine. Zetmeel en gom. Extractiefbezinksel. ! Bruine, hardehars. Kleurstof. Houtvezel. Chlorpotassium. Bitteraarde. Kiezelaarde. Koolz. kalkaarde. Koolzure potasch. Phosphorz.potasch. Phosphorz. kalk. Zwavelz. potasch. Stikstofh. zelfst. Zuringz. kalkaarde. Het bestaan en de basische verhouding van het bovengenoemd jamaicine [ook wel cahbagine geheeten] is door winckler nader bevestigd. De bast, welke men tegenwoordig in den handel vindt, levert cenige verschillen op. Het zijn stukken van 1 tot 6 duim breedte en ongeveer 1 voet lengte , die aan de uiteinden gewoonlijk schuins afgesneden en meestal in de lengte doorgebroken zijn, echter nog zamenhangen , en eene dunne bijna zwarte schors bezitten , welke door de nog op enkele plaatsen voorhandene witachtige opperhuid een gespikkeld aanzien heeft. De karakteristieke bast is overigens van gelijke geaardheid ; alleen is hij sterker in zijne platen gespleten. Veriuis seling en : de basten van Geoffroya suri namensis en van Guajacum officinale. [Zou wegens de groote overeenkomst ook met den volgenden Cortex Scbipirae kunnen verward worden. Verg. mar- tius , Grundr. d. Pharmah. d. Pfl. p. 139 en 147.] 1. Sebipira. Sebipire. X. 1. 1. Sebipira major mart. ln Bahia en Pernambuco. — Levert den l Sebipirabast. Cortex Sebipirae s. Sipopirae. * Stukken van hoogstens 2 voet lengte en van 2 tot 3 duim breedte. Zij zijn uitwendig van eenen oneffenen, gcelachtig-bruinen , korlbarstigen schors- bast van IV* tot 2 lijn dikte voorzien, welke op enkele plaatsen met over- 39 610 CAESALPÏNEAE. blijfselen van korstmossen bedekt is, eenen zwak zamentrekkenden smaak bezit en waarin zich vele kleine galen bevinden , die er misschien door spechten in geboord zijn. Het splint is betrekkelijk dik, grofvezelig, in¬ wendig geelachtig, met vuilbruinachtige overlangschc vezels, op de breuk zeer ongelijk, en even als simarube onaangenaam-bitter van smaak- Bevat volgens blei' : Suiker met bitter extract en looistof. 7,90 In aether onoplosbare hars- . . . 3,00 In aether oplosbare hars .... 2,70 Harsachtige extractiefstof .... 0,80 Bittere extractiefstof ...... 8,70 Koolzure kalkaarde . . 2,50 Daarenboven : zwavelzure potasch , chiorpotassium , koolzure kalkaarde , bitteraarde , ijzer- , manganesium- , koperverzuursel , kiezelaarde. [Heeft , zoo als reeds boven gezegd is , volgens martiüs veel overeen¬ komst met Cort. Geoffr. jamaic. alsook met Cort. Alcornoque. Verg. mart. Grundr. etc. p. 95, 139 en 147.] Plantenvet . 2,70 Plantenlijm . 3,90 Harsstof . . 9,60 Plantenvezel. 44,00 Vocht . . 7,30 Verlies . . 6,90 aia. Aloëxylon. Aloëhoutboom. X. 1. 