Proeve van taal- en dichtkunde;
BoELSciiAP *t zelfde als Boel. I. 319. (140.) zeer zelden voor Overfpel^ waarvoor men BoeU aadje zegt, gebruikt. Gemee- ner de vrouw dus genoemd, aid. 320. (140.) en Aant. even als boel zo wel van een man als van eene vrouw gezegd. 321. (140.) bet woord aliijd VrouwL 322. (140O Boer. Boeren van Ucie door Laf one yïïiQt Diane ^ in kikvor- fchen veranderd. II. 139.(266.} 171. (278.) Boer. by verkorting van Bauwer. Hiervan nader Boerman. I. 33. (12.) en Aant. Buur van den- zelfden oorfprong, 34. AanU Boerman, zie Boer. Boezem, blond en blaauw onaan- gename herhaling. 1. 3<Si. (160.) Boga. B. Lat. zie Bagge. BoGCHEL» GibbuSf van Baag enz. zie Baag. Bok, Hircus, van Bach enz. II. 53. Aanf. Bol. bol en dik. Deze woorden wordeo dikwils famengevoegd. IL REGISTER. »7 n. 174, 175. (280.) Bom, zie O. Bondigheid van llijl. zie Be- knoptheid. Boo, Zweedscli L Bouwen, 1.34. jiant. Booc. zie BooGEN en Baag. Boog. (dQvi) opfpannen misfchien alleen van Vondel gebruikt, anderen [pannen. I. 126. (49.) 20 ook opgefpannen boog. aid. (4!>.) Boog. Met hoog en py/en behoort men te zeggen, niet mef pijl en boegen. II. 401. (377.) Boog. gepeesde, zie Pees. SooGEN \oot roemen^ pocchen ^tS-^ gekeurd y eertijds niet op y maar ^n. II. pi. en /lant. («S^O i. eigenl. buigen^ krommen. $2. en /Innt» (v). of in den zin van pocchen kan worden afgeleid van Boog, Corona. 93. en /iant^ (230.) Beter van Boog , Arcus. 94. (251.) misfchien famenge- trokken uit Beogen, aid: In een anderen zin gebruikt, ^s* (251.) Wordt best afgeleid van Boog^ uiteriyke pracht. Boogen zich prachtig uitdosfchen, Booo bet zelfde als Baech , hovaardy ^. en aid. Aant. (252.) ^j., Aant. PoccHEN vermaagfchapt tan BoocEN. 98. BooGZAAM, nu buigzaam, ^ zelf- de a!s *t A. S. Bocfum. II. 92. Aanty (v.) Boom. Zooien aan denzelven toe- gefchreven, II. 357. (360) Boom. den Boomen ^ zweetea fraai toegefcbreven. IL 64. C239O BooM. uit een, die wel eermensch was , gefneden of gehouwen » vliet bloed. II. 466. (409.) Boomgaard, zie Warmoes. Boomgodinnen. Najades^Naides» kwalijk voor Stroomgodinnen. I. 472. (209.) BooMEiND. Adonis dus genoemd* 111.4^.(4^7.) Booswicht overgeven voor ever^ gegeven. I. 120. (46.) Bootes, zie Wagenaar. Boreas vader, niet broeder van Kelais en Zethes. II. 140, (267.) BoRo, geborgen. II. 303* (335-) BoRN veranderd in Bron. II. 112. Born, zie Bron. Borrelen, met bohhlen opwaart borrelen y foon van Leiter/pe- Hng , waarvoor volkomener mee bobblen opwaart bobbelen zou kunnen worden gezegd. I. io6« (40.) Borst, zio Bru5T, D a Borst* 28 REGISTER. Borst, Börfien bhnt en bloedig ona^Oïgename herhaling. I. 361. (160.) B«»RST AAN BORST, vofl Minnaars en van Kampvechcers gezegd. II. 20. (221.) Borstbeen. De hoogroode borst- beenderen der Ëndvogels voor- Ipellen een* harden winter. IL 231- (302.) Borstel, by de Borfleh grijpt men een Farken. zu Vacit. Bosch van biaéren beter dan vol blaéren. II. 286. (332.) BossEUjN. I. 38. (13.) Bot. zie Beleefd. Boud, eertijds Bald. L 281. (125.) Boud. zie Bal. BouG. F. D. zie Bagge. BouMELiN. F. D. BaumUin. H.D. Arhufculuu I. 38. (13.) Bouvier. Fr. zie Wagenaar. Bouwen, heeft veele beteekenis- fen , de oudfte habitare , de tweede colere agrum^ de derde aedificare* I. 34. Aant. Bouwer, eigenlijk Landbouwer. I. 32. (ii.) de ploegtrekkende (lier dus genoemd aJd. (11.) Hiervan by verkorting Boer» aid. van denzelfden ooriprong als Buur. 34. Aant. BouxKiN. L 36. (12.) Boven, dubbelzinnig gebrnikt. L 76. (30.) Boven voor dan^ na een Compa» rativusy eertijds gebruikt; doch ook, gelijk nu na een Pofitivus^ als zoeter boven honig. d« i, dan honig^ en zoet boven honig^xa* !!• 307. (337O Boven. (Daar) i. aan de lucht ^ of aan den kernel^ anders hier boven, ook voor /;; den hemel gebruikt. IL 143. (268.) BovENZANG (den) zingen \. \ hoogde woord voeren. L373. (i<f5.) en Aant. Braaden. Voorl. tijd bried^ niet braadde. I. 77. (31.) 't Jaatfte echter ook erkend, aid. (31.) Braaf, zie Bravade. Brabant , Brabantia. J. 87. (33.) Brallen geen goed woord, 't zelfde als Praalcn. deze woor- den en Praal van eenen oor- fprong met Pracht. I. 271, 272. ( 1 20, 1 2 1 •) Brallen n u niet meer gebruikt. 272. Aant. BftAND. Dorst by denzelven ver* geleken. IL 313. (340.) Brand. (Zee van) zie Zee. Brand Jlisfen, zie Sussen. Branden, zie Barnen. Brander, zie Vierblazer. Branderv. zie Ilv. Bravade, trot f er ing; trotferen^ Bra- REGISTER, 29 Braveren, Braaf, Bascerdwoor- den. *c laacfle , komende van *c Spaanfche Bravo , heefc nu zija burgerrecht. II. 46 1 . (4064 407.} en aid* Aant» Braveren, zie Bravade. Bravo. Sp. zie Bravade. Brechen. H. D. zie Aanbree- ken. Brechen. H. D. fchynen , lichten^ hiervan 't Aanbreeken van den dag , ook Pracht enz. L 272. (120. 212.) Breed, zie Preuts. Breeden. zie Preuts. Breedsch. zie Preuts. Bre£KEN. zie Brok&eun. Breidelloos. d. i. zonder Breidel mee cwee //, niet mee één / Breideioo% te fchryven. II. 148. (269.) Bkeideloos. zie Breidelloos. Breiden, zie Preuts. Breiten. H. D. zie Spreiden. Brengen, zie Offerhand. Briesschen. i\t Soezen. Briet, voor Braadde. 1.77. (31.) Broddelen. Frequcntat. van Brodden, II. 470. (411.) Brodden. zie Broddelen. Broeder. Had eertijds in Genitive des Broeder^ niet des Broeders* II. 194. Aant, 199. Aantn Broezen, zie Soezen. Brok. zie Brokkelen. Brokkelen komt van Breeken^ Brok. II. 470.(411.) Brommen, zie Groaimen. Bron, Brun , born, Welle, Water , eigenl. Bronwater, Aqua nafcens, I. 461, 462. (206.) Fontein in dezelfde beteekenis* 463. (210.) Men zeide ook Bum en Burre, Bom ouder daa Bron. Bom komt van Baar en , waar- van ^^^ör^w. eertijds in een werkenden zin. Hiervan de weg- werping van ^ff en tf , Born, aid. Bron. door Letterverzetting van BoRN. n. 112. (256.) Bron en Born beide gebruikt, in- Ï5P.C5Ï2.) Brood voor de ooren. II. 294. Brood kooken, zie Kooken. Bróuwery. zie Ry. • Bruidegom, zie Goom. Bruidleider, Paranymphiis. If. 178, 179. Hymen. i8b. (281.) Een drom derzelve. 181.(283.) Wie de eigenlyke by ons. aid. en 182. (283.) Bruidleidster, />röff«^/7. II. 178. 179. (281.) eigenl. Juno. aid. Venus. 179. (281.) de Beval- ligheden. 181. (283.) Brujdsvrouw. het Lat. Pronuba niet wel dus vertaald, il. 177. Ï78. (281.) D 3 Brui- 30 REGISTER. Bruicomleider, Paranymphus, IL 178, 179. (281.) BauiLOFTSLEiDSTEU. hct Lat. Pr(h fiuba dus, doch beter Bruid- leidster venaald. II. 178. (281.) Ijruisschen. zie Soezen. Bruizen. zie Soezen. Brun. zie Bron. Brust voor Borst. III. 159. Büa. IJsl. Bouwen. I. 34. Aant. BüEN en PuAN Frankch. en Alam. Bouwen. I. 34. AanU Buig. zie Daag. Buigen, zie Bagge. Luik» renter^ Boech genoemd. IL 93. Ajnt. Buirc, rotJipi truncus. De fpreek- wijs het hoofd van den buik houwen eerst af- , doch nader- hand goedgekeurd. II. 443. (3P7> 398O ^0 ^^- ^^^^^ Buil. zie Geblutst. BuKELKijN. 1.35. (12.) Bukken, zie Neerhurken* Bulb, zie Boel. BüLEN. zie Boelen. Bult. zie Geblutst. BuRGERiN. zie BODIN. Burleske, (bet) een onkruid der laatde eeuwen» den Ouden on- bekend. I. 17. BuFLN. zie Bron. Burre. zie'BRON. Burregwal» om de maat voor Burgwal. II. 83. Aant. Butterfluge. H. D. zie Vijf- wouter. Butterfly. Eng. zie VijFwoy- ter. Buttervogel. H. D. zie Vijf- wouter. Buur van denzeifden oorfprong als Bouwer , Boer. I. 34. Aant* Q. Cadavre. YuTaz d$Cadayres,z\t Tas. Caucus, zie Verwandelen. Caerimonie. Lat. zie Ceremo- nie. Caesura, zie Snede en Rust. CamerIere. zie Bodin. Celeno f eene der Pleiades. IIL i8(J. (519.) Celten. IIL 359. (587, 588.) Cektaurin. zie Mensqiepaard. Centaurin. ziï Bodin. Centaurus. zie Menschepaard. Centauwer. zie Menschepaard. Cerasten. Inwooners van Cyprus^ door renus in Stieren veranderd» kwa« REGISTER. 3« kwalijk vrouwen van dezelven gemaakt, Cer aften eigenlijk Qe- hoornden , van 'c Gr. Keras een Hoorn. 111. 21, 22. (459,460.) Ceaastes een gehoornet Slang. III. 22. (460.) Cereaionil geen Duitscb, maar Lat. woord. Ceremonia is 'c zelfde by de Lac. als by de Grieken Orgia. d. i. allerlei godsdienstplechcighe- den. Ceremoniari B. Lac. den Go- den of eren. By ons voornamelijk de plechcigbeden van den Jood- fchen Godsdieost. IL 279. en aant. (329.) wordt best in een Duitsph dichtwerk nfec gebruikt. 2S0. in *t I^. D. is 't Diensrple* ging 9 Kerkdienst 9 Kerkgebaar^ Kerkzede , Kerkplechtigheid. aid. met ceremoniën em plaats aantasten 9 omze in te nemen d. i. met grooten omflag, de- zelve volkomen belegeren. 281. (3291 330.) Cesure, CxsufLh i. fnyding: doch van de Franfchen , even als fny- ding by ons , kwalijk genomen voor Repos , of Rust. L 323. 141-144.) CG voor K. aan *t eind der woor- den. L 351. Aant. (r) CH. verwisfeld in K. U 163, \C^. (6d.) Chaos > befcbreven in een Chaos van woorden. L 14. (5.) Charles-waine , naam van hec zevengefiernte .by de Engel- fchen. L 25. Aant. Cuicorey. zie Ai. Christus, zie Verwandelen, Cl. zie Y. ClAAN. zie ClANE. CiANB, beter Cyans, de tweede kort, de derde lang. ook Ciaam genaamd, die naam wat te bard. IL 106, 107, (254-) Cibele. zie .£. CiER. zie Pen. CiFRE. Ital. zie Liveret. Cyane blaauwe hairen toege- fchreven* L 47. (18.) is eea Wacemimf^ wier naam zelf Blaauw beteekent. aid. Cyane, zie Ciane. Cjjnsbaar. zie Baar. CiKORAY. zie Ai. C1LIX. Adj. Lat. voor een eigen- naam gebruikt. L 259. (115.) CiMiERi. Ital. zie Livereu CiRcuLARE. Lat. zie Verwande- len. CiRcuM. Lm. zie Verwa^^delen. Citerpen. zie Pen. Citerveder, zie Pen. Cliens. Lat. zie Verwandelen, CoHORS , een verdeeling der Ro- meinfche Legioenen , tien in een Legioen. IL 244, (309.) du^ da- 3« REGISTER. daofg werden door Digmata van malkanderen ooderfcbeiden. zie DiGMA. CoLLECTivA friai mek een Werk- woord in *( M. V. doch niec eerst in *c Enkel , daarna in *t M. V. famerigevoegd. Hei eer- ile by de Ouden gemeen. L 480. (213.) CoMPARATivus hecfc achter zich dan^ niet ais* zie Dan. Conversatie L IVanieL IIL 363. (591.) CopuLARE. zie Verwandelen. CoQUERB. Lat* C$quere panem^ zie KooREN. CoRiuM. Lat. zo Wel f^/als Leder. L 285. (lao.) CoRNEiLLE. (Pierre) zie Eigen- naam. Cornelia, zie Kornbli. CoRONis , eene der Hjaden. IIL 188. Cs^ïïO Croeselijn. L 35. (12.). CuNAB. Lat. zie Wieg. Cupido. *t getal en de werkin- gen zyner pylen. L 128, iss^ (50, 51.) D. D fmett dikwils , mids haare zachtheid. L 86. II. 267. 268. (33- 323O D veranderd in L enz., II. 487. (41PO D en T wisfelletters. L 1389 139. (55i 56.) D wordt niet afgekapt aan het eind van een Deelwoord. 1.478* (211.) D een inzetletter. zie Voorleden. D ingedrongen , daar zy niet be- hoort te zijn. II. 213. (291.) D. voor of na deze Letter , ver- kort men het kwalijk in *t» II. * 507- (429.) D. waarom *( onderfcheid tusfchen deze Letter en t niet bemerkt wordt. I. 123, 124. (479 48.) II. 208. (290.) D. over *t onderfcheid tnsfchen D en t. zie ook Hard. Daad (inder) in den AbU voor met de daad. I. 382. (169.) Daagen , daagde^ gedaagd. 1. 157. Daan (JVaarvan , Hiervan , Daarvan) voor vanwaar , vanhier^ vandaar ^y niet goed gezegd. I. 168. (68.) Hooft zegt met de Ouden van daan » die ook danen en dan zeiden. 169. (69) en van danen, 170. (69.) daan \ zelfde als daar^ danoff REGISTER. 33 ianof y dacmf en daaraf 't telfde. aid. (69.) Ï)aar , met een voorzeife! achter zich 9 is ^/V Q^dat ; doch alleen betrekkelijk op s/7^^f», niet op ferfoonen. III. 51. (469) dan z. de ^/7«/. Daar ; zie , het is daar. Daar U er dte meenen , voor daar zijn er die meenen. 1. 42. (15O "• 325. C345. 347') Daar wordt gevochten^ L 43. (16.) Daarna. III. 265. CSS^O Daar In Daan veranderd, zie Daan. Daar. zie Het. Daaraan, zie Daarmede. Daaraf, 't zelfde als danof oï ddenaf. zie Daan. Daarboven, zie Boven. Daar 's 't voor daar is ketjWat hard gezegd. III, iii. (49^0 Daarmede, zie Waarmede. Daar-om. zie Waarmede. Daar (van) moet men zeggen, niet Daar van daan. I. i68-~i72. (68. 6p0 Daarvandaan; deze fpreekwijs af- gekeurd, vandaar moet men zeggen. I. 168—172. (68. 6^.") JOadingen. zie Dingen. DAB^ÖF. zie Daan. Dag. Meerv. Dagen , hiervan ^t Verb. Dagen. I. 157. (62.) Dag. Dagen mijns levens, zïö Leven. Dag (*t Aanbreken van den) zie Breken. Dagen, alle mijn leven dagen, z\é Leven. Dagen FerA. Van Dagy Dagerti I. 157. (62.) Dageraad, zie Honigraat» Dagvaard i. een dag rtizens. IR 209. Dagvaart, zie Varend Dan met Als verward. 1. 28e— 290. (128—130.) en ald^Aant. wanneer eerst. 292. (130O ^^ en Ah te famen gevoegd. 291. ( 1 29.) Qelijk voor Dan. 1. 292; (130.) yf/5 (lelt eene gelijkheid. Dan eene ongelijkheid; wordt düs gefteld i) achter den Com' parativus. 295.(131.) Dus 'c F. D. Dan gebruikt. 296. (132.) fi) Na Anders of Ander. aid. (ï32.) 3) Achter Niemand i Niet 9 Noiti Geen, fVte enz. 297—300. (132-134.) en atd. Aant. Dan moet herhaald worden in de* ze fpreekwyze: noch vroomcr^ noch oprechter dan hy , nock beter vromv^ voeg er by dan zy. L 113.(430 Dan voor Daan, zie Daan. E Dan H R E G I S t It R. Dan , Nu en Dan. zie Nu, Dan (zoo groot) zie Zoo. Dancn. zie Daan. Dank weten, niet wyten, IL ^ 10. (216. 217.) DANKQAAa. zie Baar. DANKzeGcrc. zie Ig. Ter/M» Danof. zie Daan. Dans. /tet oor ten dans leiden, II. 2P5^. ook het oog. aid. Dans. fraaie gelykenis van gezang, fnaarenfpei en d&as. III. 70. C4750 Dansen naar iemands fiuit^p^'pen. zie Fluit en Pjjp. Dapperheid der Soldaten hoe door Alexander den Grootcn beloond. II. 945. 246. (310.) Darren, zie Derren. Dat betrekkelijk gemaakt op een voorg. zelffland, N\V. van een ander geflacht. I. 303. (134.) Dat y Dit en dat, zie Deeze. Dat. zie Het. Dativus voor Nominativus^ en Nominativm voor Dativus. II. 53. C^ssO Dativus Fem* van *c Lidwoord De. zie De. Dativus , niet door verandering van letters , maar door \ voor- zetfel aan uitgedrukt. I. 240. Aant. Daveren Freqjuentat» II. 1^2. (412.) De. de zommlgen , de eenigen 4 de anderen , de die, de deae en de die, de deze en de ge- ne, zie op deze woorden. De Terminatie, zie Ic. Termi" natie. De. Dit Lidwoord heefc in den derden Naamval van *( minne- lijk GcflachC AAN DE, of DEN, niet alleen de. Dit fpaarzaam by de Nieuwen, altijd by de OuJen in scht genomen. IL 404-400. 407. (3S0.) De. Dit Lidwoord fraai in plaati van 't Voornaamwoord zijn of haar gebruikt , doch verduis- tert fomiijds den zin. IL 334» (3440 491- ^« 5'^fe- (420.) en volg. De. bepalend Lidwoord van groo* ten nadruk. L 173. (69.) De voor des. I. 100. IL 152. (38.271.) De uitgelaaten. 1.477— 478.(211* 212.) De voor benaamingen van Maag- fchap als /^^-fr, Zuster ^ enz. is betrekkelijk tot een* derdeor perfoon* II. 498. 499. (420. 421.) De beest fpeelen. IL 421. 422. (296. 297.) Dz gccne^ s?5. (619. 62«.) Da REGISTER. 35 p£ geene voor dewelke. I. 97. pB. (620.) De God. I. I45-C570 I>£ zelfde 9 ia *c Lat. idem. II. 497. (4H0 De zelve ^' in *t Lat. /^ IL 497, (424.) kwalijk van NvLoë en anderen veroordeeld. 497—45^9. en very, (424—426. 427.) De Zommigen, L 94. (37.) De Anderen* I. 94. (36») (4C6.) De dcTzx. I, 96. (ÓÏ9. 620.) De die. L 95. (37.) (519.) De eenigen. L 94. (36) Declinatie kenc onze taal in haar oor/prong niet. IIL 173. Dbdalus een Vlieger genoemd, zie Vlieger. Dedioen. zie Dingen. DedingeNi zie Dingen. Deelacitig met den loon op de tweede greep , dat dtcl heeft. IL 151. Aant. Deelwoord verliest de d of t aan 't eind niet. L 478. (211.) Deelwoord, het welk voor of achter twee woorden móet wor- den gefteld, verkeerdelijk iU9- fchen deze beiden geplaatst. L 196-199. (82-84.) Deelwoord van een Werkwoord, met een basierd uitgang, heeft het korte voorvoegfel ge bng» uitzondering in geredeneerd^ gehar.ksiteerd. IIL 123. (497.) Deelwoord in 't N. D. eenerlei in 't werkende en lydelyke.IIL 60. Aan f. Deelwoord , a!s een Byv. NW. genomen , moet in alies als die g^^bi uikt worden , werpt dus da £ weg, daar 't hei Byv. NW. doet. I, 430.431. (191. 192.) H- 333. C349.) Deelwoorden van den voorledi^ii lijd van eenige verouderde Werlc- woorden zijn in gebruik geble- ven, zie Ervaren. Deelwoorden (lydende}hoe franj in een vaars zonder iin^^Q ie gebruiken, I. 341.. 342. (151. 15a.) en aid. Aaut. Deelwoordün, in 't Meerv. of ia \ Vr. gt^^, den oF //zr hebbende, met eene D te fcbryvcn L Su (3i0 9X(36.) D£Es,y.r:?('. L 23. IL 492. IIL 270. (tg. 421. 55^) DEEZEcnoiE, ook DIT en dat, fa een verband van rede , verfchil- len als 't Lat. IJjc en ïlle , of ons Deczc en Qcene , de een en de ander. IL 499. (426.) Deeze (de), de die en de dccze by deSchryversder voorganndd ' eeuw gemeen. L 9(5. (37.) • £ a Dee£B^ 36 ÏIEGISTER. Deeze. zie Sneven. Deeze eü die. I. 97, (37.) pi:£ZE en geene , fomtijds de dee- ze en de geene. h 96. 9J* (37.) Dleze , by Vondel in 't Meerv. sit'jd deze yUok dezen A, 27. 28. Deolijik. zie Degen. DtfcsN, nu een Zijd- ook Hand^ geiveer , kwaiijk door zwaard verIcJanrd; eigenlijk een Held. Van degen is degelijk , van al- Jerlei mcnfchen , voorai van Krijgslieden. Deze droegen van ouds dien naam» vooral, wan- neer met lof van hun gefproken w-erd. Komt van'c fl.D. Duii- ^EN, degen. Degen en Deren verward » verkeerdelijk door gladius verklaard. Degen nooi^ gladius ; maar akijd virprobus. Degen afgeleid van Dieoen, Dven, Degen, Deghen, de- genman , athleta, pugily vir praeftans* 111.401. ^02. (609.) ^n 402. Jant» Deken, zie Degen. pEKKEN 9 onbepaald of in een da- delyken , dan lydelyken zin, gezegd zy. III. 58. Aant. Deksel, zie Sel Term. Delven, Delfde^ Gedelfd ^ niet wel, fcboon gevonden wordt, maar Dolft Gedolven goed.IIL 229. (538.) Denkbeeld (verward) door uic» drukking veroorzaakt. III. 293— 296. (562-554.) Denken aan en ep met elkaar verwisfeld. I. 48. (19.) Der is de Da/ivus eenv. vrouwl* II- 403. (379-) Der was van ouds de Mlat, L 382-384- (170O Dercetis of Derceto ook A/er* gat is , en kwalijk Dirce ge- noemd, een Godin derSyriers, met een vrouw^nhoofd en *( lichaam als een visch. II. 4. (214. 215.) Derceto. zie Dercetis. Derren, Darren, Dorren, ^/z- dfte , nu durven. Derven, Dor- ven, DvKWUi^behaeven^ care^ re. I. 504. Aant. (^ni) Dbrven. zie Derren. Derven behoeven. I. 81. /iann heeft zo wel voor carere^ alsi audere , hy derf^ niet derfi. aid* Des. zie Ts. Dj&s en van den worden niet wel famengevoegd. I. 328. (170.) Des zelfs , ejus. II. 493—493^ 499. (421-425.) Des zelfs , voor zijn , nooit goed^ IL 508. C430.) Des &^N8. {• ftod— 2i2-«-2i3.— 2i&« (88. R E G I S T ER. 3? (B8. 90*91. 94.) Des Zoris. I. 207. ai 8. (8o« 5^4.) i)£URDBUiPfiN QJch') voor door- trokken worden. III. 6u ^<7«/. Deurlijt. zie Voorleden* Deuze. zie Sneven. Devise en Liverei *c zelfde. IL 235. (304.} ook 't zeifiJe ais Impresa, of zinnebeeld. 237. (306.) Doorluchtige maonen gaven hunne ondernemingen door dezeiven ce kennen. Die de oorfprong der geflacbcwa- pens. aid. en 239. (306.) Z)^- yifen j, bow tn dezeiven» tot be- ter onderfcheiding der byzon- dere perfonen van een gefladit enz. gebruikt, 239. (307.) De- vife van Keizer Karet den V. 0ld. Imfrefen Devife by de Engelfchen mede 't zelfde 240. (307.) Divifa Icai. komt van Divifare d. i. ordinarty ardi- netren^ omdat de lieer zelf de liverei ordineerde » of van />/- viderit verdeelen, omdic bet een kleed van veifchelden kleu- ren is. Diyifa Lat. mede een Liverei y ook een verdeeling of fchikking by uUerflen wiJ* zo ook JDM/e in'i Fr, i ) i«/, uiterflt wiU 240. C347O O ^^ gemeenzaam qnderhwdy, waarvan 't B.N.D. J^iyiferen^ praten» konten. 3) een zinnebeeld of perfoónHjt wapen. 241. en Aam. Cs^^O ook eefi zinfpreuk. 242. (308.^ De Digmata derRomeioenyeea foort derzelven , waarin van de eerde onderfcbeiden. 244. r3op«} zie hierover ook op DiGMA. Dewijl kwalijk voor Terwijl. L 28. (10.) Djanaas Gezellen. IIL ii4« (493.) Diane, niet zy , maar Latone ber« fchtep de boeren van Lycte ia Kikvorfcben. IL 139* (2(k5.) 171. (278.) Dicht getoefd. IL 415). Aanu (Ö36.) D.ICHTEN eo viferen^ overleg- gen ea beOuicen. L 499. /iant. Dicht£R. de Leccerzeuera dbei^ fomcijds wat dezen misbaagc 111. 37». (598.) Dicoter moet zijn' gemaakte. Schildery wel in 'c hoofd bo«* den. L 303. (134*) DicBTER. Het meldeo van fonmi* ge kldnighedeo een bewijs vta een gfooten geest in denzelveft. Dit wel te doen een gatf der Naiour. IL 536. (443*) Dichter, hun mti^fchiideremvoar de oogen^ en waarin beffau IL % \ Dica- ^^ REGISTER. BicRTER (een Hollaodsch) heefc de kennis der Lau Poëiy noo- diger dan die der Franfchc. I. 403. Djciiters. Soerates vindt de wijs- heid nice by ben. I. 69, (ji6. 27.) Scbryven veel vvaarvanze geen reden kunnen geeven. 70. Dichters, zelfs onze beste heb- ben bier en daar een noodzake- lijk woordjen uitgelaacen. I. 244- CÏ07O 248* (109) Dichters (Latijnfche)* groote vryheid , die zy zich veroor- loofden. I. 125. ^48. 49.) nwraxERs (welige) brengen een woord van *c eene zintuig op*c «odere over. II. 295. Djciiters. waarom by vele onzer onaangename verzen zijn. L 40e. (181.) 407. (182.) Dichters (Lacljnfche en Neder- doitfche) fcbryven een drinken toe niet alleen aan alles,wat vocht naar zich trekt^ maar ook aan fieenen^ outers , zwaarden^ dolken , aan een pen , ook fraai aan de ooren^ oogen enz. zie Drinken. Dichters (goede) moeten goec^è Natuurkundigen zijn. II. 347. (3550 piCBTKUNST wil, dat mep oyefil en altijd lette op de natuur dev zaaken. III. 48. (468.) DiaiTKüN5T. de nabooifing een fieraad dcrzelve , waarin dezel- ve gelegen zy , en waarin niet. 1, 16. (tf.:^ DiciiTSTüK. fi:cen ander Metrum in ' 't zelve intevlechten, fraai door Tusfchenrijm gebruikt. I. 259. /lant. Die (de) de zodanigen. I. ^%^ (37.) hoe van die verfchilt. pfï. (37O ^^ ^^^ » en de deze by de Sohryvers der voorgaande eeuw gemeen, aid, (37.) Die voor dien Nom. mafc. voor den Accuf. by de Ouden meer- malen gebruikt. III« 23^, (540.) Die , hic , ille , Demtmfirativ, mtx, Die (^«0 relativ. verward, zie Die (jqtéê). Die (deze en) L 97. (37.) die is daar 't zelfde als geeneindeze en geeneQlAi, is^ iJIe'). doch die is ook qui d. i. de weike. aid* biervoor kwalijk'/ geen^ voor V welke , 4iuod. aid. (37.) Die overtollig gebruikt. IL 78. (244.) 446. 447- (399O Die geheel overtollig gebruikt* Hl. 178. (516.) Dis. Deze en Die. zie Deeze. Die > Qs^i 9 beuekkeiy k Vooroa:i|0i» wopr^ REGISTER. S9 Woord dikwlls kwalijk uitgela- ten, zelfs by de Lacynen. II. 423. 424. (385. 387O Voor- beelden van iwee lacere Lac. Dichters. 425. (387.) Eenige plaatfen van vroegere Schryvers onderzocht , welke misfchien gebrekkig zijn. 425^29. (387— 3po.) Voorbeelden by onze Schryvers. 429 en vo/gg. C35)o.) Met het Demonftrativum QiE verward, 431. (391.) Dit kan voor *t Relat, worden verzwe- gen, doch 't laatfle dient dan uitgedrukt, aid, en 432. (392.) DicoEN. zie Degen. Dienaar, zie Verwandelen* DiENARiN. zie D00(N. Dienen, jn klank onderfcheiden van Dunen. II. 260. (318.) Dienstbaar, zie Baar. Diep ('t blaauwe) I, 47. (18.) Diep (grondeloos} zie Grond. Dier (redenloos) en/wöö^iweffjcA tegen een gedeld. zie Snood. Di£R,romtijds alle levend en licha- melijk fcbepfel; fomtljds meer of min bepaald. Meer bepaald voor een wild dier, dat op 'c Jand leeft , min voor allerlei landgedierte. Alle in vier foor- ten onderfcheiden. Menfchen^ Dieren 9 Fogclen^ Vnfchen^^^ drie eerden dikwüs (amenge- voegd. Dieren n Fogekn £M Visfchcn , als alle de redenloze beesten begrypcnde , famengo* voegd. 11. 35^-355. (357- 359.) Dierbaar tegen [nood gedeld. zi« Snood. Dierenriem, Zodiak^ niet oneigen- lijk Dwersriem genoemd. U 227. (99.) Als een fluier der Natuur befchreven. aid. (99.3 en flsS. (,99^^ Dierperk. II. 435. (394.) DiGMA. £en teeken , waar* door de Cohortes in een L^ gioen van malkander werdea onderfcheiden. II. 244, (309.) Een Grieksch woord, beteeke* nende ook een Kcnteeken of Dcvife op de fthilden. aid* Eigenlijk een Staal van goede- ren , dat men vertoont , 't zelf^ de als 't Fr. Monflre^ van 't Lat, Monjlrarcy d. i. toonen^ ge* nocmd. aid. en 245. (309.) Mott ft erken , of Staal ^ zoude men gevoegelijk Toonfel kunnea noemen; 245. (309.) 47^ (413.) Digma in zijn oor* fprong 't zelfde als Montering^ ook JJverei genoemd. Mantsm. ring 9 Mpuftering^ Monfterken^ alle van 't Lat. Monprare ofFf. Monftêtr^ aid. (309.) Dv *o REGISTER. Dy, chv. zie Infinitivus o^uquus. Dijn. zfe Mijn. Dik. bol en dik* Deze woorden worden dikwijls famengevoed* IL 174. 175. (280.) DiNCN. zie PlENEN. Dingen , liiigare» van die woord komt Ding enZoending^ Boel- dingt Gading y Bandings Vijf- ding^ He f dingy Graafgeding^ Poortersgeding enz. niet van Dadingen, Deeoingen, Dadi- gen , Deedigen. III. 30. Aant. (t) DmcE. zie Dercetis. DiscH van Taniaius. zie Tanta- LUI* Discu. de Ouden lagen , maar zaten niet aan den zelven; worden echter by onze Dichters als daaraan zittende verbeeld. De ondde Romeinen zaten aan den- zelven. II. 439. (396.) DlscH. zitten en liggen aan den disch onverfchillig gebruilct by de Dichters, hoewel de Ouden alleen aan den disch lagen. II* 159- (273.) bissEL. III. 38. 3p. C394') Dit. Dit en dat. zie Deeze. Drr IS HET , drie woorden, tot cene lettergreep, Dit 'jV, te fmelten fchijnt een groote vryheid. III. I09. (491.) heeft echter niets aanftoieiijks , en is by Vondel en anderen gebruikt. 111.(492.) Drr. of men dit Voornaamwoord altijd onveranderd in 't onz. geflacbt moet behouden, zon- der te letten op *t geflacht van •t volgende Naamwoord, waar- op 't betrekking heeft. III. Vo* (554O en /fant. Dit 's 't. zie Dit is het. DivisA B. Lat. zie Devise. DivisA Ital. zie Liverei en De- vise. Diviseren B. W. zie Devisb. Dobbelspel, tweefpalt, rechts- geding, diffldium. IL 374. Aant. (v). Dochter. Mineas dochter, zie RTi- NVAS. Doek voor Zeil. II. 209. (290.) Doen toep. zie Toeven. Doen Vrucht, zie Vruchten. Doen. fVat doet hetwederfgttik Duitsch. L 40. (15.) Doen vergeten, beter dan leren vergeten. II. 55. (237.) Doen. Waarfchijnl. van 't Goth, Taufan. I. 284. Aant. Doen, overtollig gebruikt in ietu doen knagen , jlepen , hakn , verpligten , verdreven, bren* geny voor knagen. Hepen, ha- len enz. Deze pleonasmus af- gekeurd, is een Idiotlsmus der Nen- & E C I S t E R. 41 Neurenbergers , die zeggen: Wai thufiu thun ich thuj'direi* ben. IlL 63. jlanf. (f) Doende (hem die) overviel enx. zie Abl. ABS. Dof. zie O. Dolf, gedolven. III. aap. CssS.) Dolk. Een drinken aan Dolken coegefcbreven. zie Drinken. Dom, Terminatie, geen woorden van dezelve begionen mee het Voorvoegfel Ver. IÏ. 484. (417.) Wat dezelve beteeke* 00.485.(417.418.) Donder, zie O. Donder klatert ^ of fchettert fomtijds , rommelt en dreunt meest. lil. 143. (504.) DONDERBUS ook KLAT^RBUSSE gC- noemd. II. 105. (254.) Donderen , geen onperfoonelijk Werkwoord, l. 39. (13.) Het dondert , hoe verklaard moet worden, aid. (13.) en volgg. Donderslag , wordt gezegd en van 't geraas ét% donders, en van deszelfs treffen. Blikfem- flag kan wel in den laatllen, aiec in den eerden zin , gezegd worden ; van fommigen echter soo gebruikt, filet kwalyk voor Donder/lag genom&ï. Aan (choo- se JoogOL toegeicbrev^n. 1.389. Donderstarren. 111.423.(501.) Dood aan een fneé in de band belachelijk toegefcbreven. IL 450. (401.) Leven dat niet kan fterven , voor dat de dooi komc, en dood die iemand lê* vend verflindt f belachely|ce uit- drukkingen, aid. Dood een nacht genoemd. II. 301* (3340 Dood , zijn dood drinken, zie Drinken. Dood eens gewonden befchreveii door de fpreekwyzen , de »ief volgt het bloed ; hy giet zijn ziel in het bloed uit; ziel en bltfed vlieten uit de Wênde. Uf 165. 166. (2750 Dood voor wonde , vulnus, U, 75. (243.) Dood, den dood inflorpen, II. apS* OooDSüAV^N, het bed# 7\$ Vji^r- UUIZEN. Door ,ö/w ^propter, II, 345, /l0nt. Door uwen wil. II. 345^ (354 ) Doorgaan , door *t U^^A» MI« ^9Z> (s^a.) DOORLYDEN. Zie VOQfLLEBj^ DOORREORN tf£TC£filZWAA^i9VA|| ROUW , een harde juicdr^kkiagr II. ifls. (><k)0 DooRsCHYNiG. zie Hxi99lt^ Doorvaren, gevsr^n^ 1^1^%^ ling. I. 105. (jkld F DoO' 4t REGISTER. DoopcN (willen hem doen) , on. bepaald , of in een dadelyken dan lydelyken zin, gezegd zy. ^ III. 58. 59' ^^nf' Dorp. Een vloed ^rwkf dorpen. zie Drinken. DORPKIJN. 1. 35. (T2.) Dorren, zie Derrën. Dorst , dikwils een bfand of /t/ue genoemd. Waarvan den éiorsf flhfen en ksfcketié II. 313. • C340.) DoRVEN. zie Derpten. Dóutje. zie Wouge. Douwen 't zelfde als TeuWettf Drukken. I. 284. (126.) AOHAN. Gr. zie Abl. a^s: Draak, Gefternte. zh Water- slang^. Draak , Gellernte, deszelfs plaats. i- 435- (ï940 ook (lang ge- noemd, a/d, doch kwalijk Z/^* terflang. aid. Dragen, de beteekenis van dit woord is in Baar. zie Baar. zie ook Worden. Dragen , zich gelaten, zie Gela- ten W. W. Drank, zie Verwandelen. Drempel (ten) beter dan den drempel op-uiMntreden enz. I. aap. 230. (100.) Drenken, zie Zogen. Drenken.' 2ie Verwamoelen. Drentelen, zie Trantselei»^.' Dreunen, van 't geluid des doif* ders gebruikt. III. 143. (504.)! Dreuts. zie Preuts. Dreutsiieid. zie Preuts. Drietal, vooral van dronken of glazen^Gen klaverblad gti\o(tm^* III. 11.(454. 455.) Dry twalef. Zesendertig. I.315. ('390 Dryven op zijn ankers, zie Ma- ren. Dry vijf , Vijftien. I. 315. (139.) Dry vijfentwintig , Vijfenzeven- tig. I. 315- (>39.) Drinken by Latijnfche ^n Nec'cr- duitfche Dichters by overdraclit toegefchreven aan alles, wat vocht naar zich trekt ; ooi: drinken by hen de ooren kct geluid in. II. 17Ö. 177. en aid. Aant. (280.) Drinken worde dus toegefchreven aan de aar- de ^ bergen^ fleenrotfcn^ enz. * 290. aan wW, z^^de , en dierge^ lyken. 291. Niet alleen drinkt by de oude Dichters alles , wac vocht naar zich neemt, maar ook fleenen , outen , zwaarden, dolken, aid. een pen. aid. ooren. aid, in 292. 293. zo ook in- drinken, aid. drinken worde aan V oor toegefchreven, om- dat men eea taal 9l$ vloeiende voor* REGISTER. 43 voordek. 194. drinken worde ook aan de oogen loegefchre- veq. a'd. ^95—^97* zyn dood DRiNKtN. 298. Een vloed oriinkt dorpen, aid. Zijn naam doen DRINKEN aan een zee of water. aid, spp. Droef te moede, zie Moed5(te) 'Drommel (Dronken) Herhaling van woorden van eenerlei klank. I. 362. (160.) Dronkaard, zie Aard. Dromke Drom.mel. zie Drommei«. Dronker. zie Er Term, Drop* Hiervan 't Verb. Droppen^ frequent. Droppelen. I. 159. Aant. Droppelen. P'erb. freq. van Drop. I. 159. Aant. Droppen. Ferb. van Drop, 1. 159. Aan$m Druides. zie Verwandelen. Druk. om dien fraai te maken de fpelling bedurven. I. aö/. (ia8.) Drukken.' zie Ge3lutst. Drukkers bederven de fpelling om de fraaiheid des druks. I. 287.(128.) Druppen wordt van de redenea gezegd, ir. 294. Druppen, zie Druppelen. DRUppELEN,Fr^^w^/i/^/. van Drup- pen. II, 470. (411.) DT aan 'c einde eens woords is verkort uit Det. II. 202. (288.) DT,niet D^was eertijds een duit- letter, uitgenomen in Cod^Hadm I. 78. Aant. Naderhand d ett DT daartoe gebruikt, aid* R^ güÏB omtrent deze fluitletters^ 79. 80.81.92. (3 1—36.) en/?//. Aanf. Uitzondering. 79* Aatif^ (jxi). Godf . voor 'God al voor Vondel in gebruik. 82, Waarom. ^3' (32.) De Ouden fcbrevea G<7</. 84.(32.) Waarom P. Bod- daert Godf fchreef. 85. Aanf» Zachtheid der d. Waardoor fomtijds uitgelaten. 86. 87. en aid. Aan f. (34.) Voorbeelden die 't gezegde (laven. 88—92. (33—3^0 n. 2CÖ. 207. Aant, Du, lUi wanneer in ongebruik geraakt. I. 470. Aanf» Dübbeltop. Parnas om zijn dub- belen top duB genoemd. L 265^ (117. u8.) DuüBELZiNNiGiiEiD, waar't gefchie- den kan, te vermyden. IL 4034 <3790 433- 424» (38^0 DuECD. zie Eu. DuHNEN. H. D. zie Degen. Duiken iu een werkelyken zin« III. S7. Aant. Duiken l. in 't algemeen wylen^ zwichten^ eigenl. V honfd laten hangen, leeken van onmacht pf F 2 B«- 44 A C G I 9 T E R. nederfghek! « ook van dienst- baarheid en flariffcbe vrees. IIL 132. (500.) en ald^ Aant. buNKEN , 9ich laaten dunken. zie Voorstaan. Dunken , zich laten dunken^ kwalijlc voor enkel zich ver- heelden gebruikt. 11.530- (440.) Il zich door iedelen waan iets toeêigenen , \ geen men niet volicomen heeft. 531.. 532. (440. J41.) Die fpreelvwijs. Bis ook Laatdunkend en Laat- dutikendheid^ nog dagelijks in gebruik, aid, en 533. (44 'O Dlrven, by de Ouden altijd DonU Gedorti^ naderhand meer in ge- bruik Durfde » ' Gedurfd. I!. 314» 315- (340- 34^0 ^f^^iJ^ ook gevonden. 315. AanU Durven, zie Derren. Dus Lang. zie Lano. Duurbaar. zie Reissaar. Duurzaam, zie Reisbaar* Duurzaam, zie Zaam. Dwegel. zie Leggen. Dwegel door verkorting Dweiu II. iio. Aant. Dweil, zie Leggen. Dweil, ^ie Dwegel. DwtLRSRiEiih. De Dierenriem of Zodiak niét oneigenlijk dus g^ noemd. L S37. (95^) E. E en EE. over 't gebruik dezer klinkers IIL 433^4^0* E. Uitgang van Vrouwelyke Zelf- ftandige Naamwoorden. Eie In Terminatie, E. een woord met deze Letter» om *t rijm, verlengd, als gra- ge voor graag enz. 11. 174. (*790 £ in bet Duitsch gebrulklijk voor de Latijnfche 0£ , en A£. ÏI. io«. (254.) £ fomtijds uitgelaaten voor de korte Hicgangen, iag^ hpUjif enz. II. 259. C3< 8); maar nooh voor den langen uitgang rj» aéo. (3 «8.) £ (korte) die den uitgang voorgaat, in vele woorden onverfchillig uitgelaten of behouden. Il.sóOb C3'80 ^^^^ "^^^ '" die, welke uitgaan in rj, aid, Waaroni niet. a6i. (318. 319O E verandert dikwils in I. II. 374. (327O E. de zachte £ in de N. Holland- fche uitfpraak eu ^^E of de harde en dobbelde £ in dezelf- de REGISTER, 4f de Qftfpfuk In ei Yeranderd. tie Lenen. E en I in vele woorden verwis- feld, als fmelten en fmilten^ pen en pin y henne en hinnej fchel en f^hil enz. i. 475, (210.) £ wanfieer acbter een byv* onz. Naamwoord behouden of weg* geworpen wordt, zie Naam- woord (Byvoegüjic). £ in Niohé , Cibelé^ Rodopé ^ LaUtgé , Foloés Omfaléy Mc- rcé £nz. ce fcherp van klank, om in een volgenden klinker te kun- nen verfmelten. II. isdL 157. (372.) E vervult het gebrek van fnydin- gen in een vaars, I. 34q,(i5i.) £• vele onzydige woorden wor- den door \ aannemen dezer let* ter Vrouwelijk. IL 63. (239O E, Infinitivus in ^ zie Infinitivus OBLIQUUS. Eager, zie Orfbus. Eber. H. D. zie Ever2wijn. Echtgemaal, zie Eeuw. Edelen ontvingen hunne ge- flachtwapenen van Koningen eo Vorfteo. IL 235^ (306.) Ee. zie Eeuw. Eechenis , Engems , Eghenisse , Enghbnisse, Inghenessb, Lat. itisnin. HL «3<f. (540. 541.) ÏED. tie Eeuw. E&DVERWANT. zfe Verwanqelin. Eegadb. zie Eeuw. Eegemaal, zie Eeuw. Eelard. zie Aard. Eeaipt i. Mier. zie Mier. Een, Lidwoord, Waarmede in dë uitdrukking een blooden fcha" kers hand moet overeenko- men. HL 164—166. (514O 166— 175. ^ant. Een' met een /Ipoftrocf by Hooft voor *t Vrottwl. Bene gebruiku IL 541. (446.) Een (i/O ^^ ^^ ander *c zelfde als Deeze en die. IL $00* Een In IEN veranderd, zie Lee* NEN. Een, een telwoord zijnde, mee nadruk utttefpreken. IL 175^ (qSo.) Een (Moeder) zieMoEOERNAART* Een doet de E achrer een byv« onz. Naamwoord wegwerpen, L 43a. (193O Een vliegende Paard^ Een dwrtê Land. L 432.434. (192.194.) Een God, uh gy^ zije — vootiu IIL 235* C540O Een voordewind. IIL 19ft. (595.) Eenig. L 432» (192.) EenigeN) tf%)riideEenigeo»yiiA'. I. 94- C3<J0 * F-3 Ebnk 4« REGISTER; Eens.zo hoog enz. zie Noc eeins zo HOOG* Eer in V oost. zit Oost. Eer iet lang. zie Eerlang. Eer inleggen met en aan mee el- kaar verwUfeld. I. 48. (ip) Eerqoog, Arcui triumphaliSf II. 94- (251.) Eerelijk en Eerlijk onverfchlliig gefchreven. II. 260. (318.) Eerlang i« onlangs^ zou misfchien eigenlijk voorlang beceekenen. Eer iet lang\ zelfde. II. 132. 123. en aid. Aant. (260.) Eerlijk, zie Eerelijk. Eerste beginfelen volgens de Storci. I. 19. (7.) Eerste Gop. I. 71. 72. (28.) Eerstengel. zie Aarts. Eerstvader. zie Aarts. Eerteeren. mee welke eenceke- nen Alexander ds Croote de dapperheid zyner foldacen be* loonde. II. 245. 246. (319.} Eertzdbren. zie Aarts. Eertzpri^ter. zie Aarts. Eerzalig.- zie Zalig. Eetbaar, zie Baar. Eetbank. III. 127. C4P5>.) Eeu. zie Eeuw. Eeuw, Eeu» EE,de tijd. Hier- van Ehe , Eheff Eer^ prior, prius. Eeuw» fecuium. Eeuwe- ' Hjky Eeuwigf vqTolgeos iets dacahijddaurr. Eewe^wtt^Sta» tutum^ Lex. bepaalder, wec- lelyke verbintenis , Huwelijk, Waarvan Eegade , Eegemaal» Echtgemaal ^ Echt. Hiervan ook Eed* Ee of Eewe is ook aart^ indoles. 1. 485. Aant. 486. Aant. II. 187. (286.) Eewe. zie Eeuw. Ekuwelijk. zie Eeuw, Eeuwig, zie Eeuw. Ega. zie Galik. Egebare. f. D. zie Eisujk^ Eüemaal. zie Gemaal. Egeslich. f. D. zie Eislijk. EoriENissE. zie Eechenis. Eet verkort in £1. zie Eislijk. Egiliskis. f. D. zie Eislijk. Eginhardus ook Einhardus ge- noemd. III. 153. (510.) Eclantïer. zie Verwandelen. Egmond (Abtdy) heeft een ryke Boekery gehad. II. 570. wordt in brand gedoken en beroofd , de Boeken vernield en verfperd. 572. fommigen gered. aid. ea Aant. Ehe. zie Eeuw. EiiÉR. zie Eeuw. Ei van Egl^tn met Y verward, zit Eislijk. El zie Ai« Eigenen iAs^ en zich iets eige^ nen^ beide io gebruik. III. 24. R E G I S T E Ri 47 Eigennaam, mee denzelven moet de Ampisnaam , dw achter flaandc , overeenkomea. UI. 173, Aant. Eigennamen van bekende perfo- nen niet te verduitfchen. b. v. Tacifus^ Hiftoriefchryver, niet te noemen Zwyger. Hoe belachlljk diczy, getoond in *c vertaa- ien van Jean Racine en Pierre Corneiiiej door Jan fFórtel en Pieter Kraai. lil. 115. (494.) Eigennamen (zekere) maken geen onaangenaam tnsfchenrijm. IIL 79* 80. C478O Eigennamen (vreemde) getoege- lyker in *t Nederduicsch vertaald in een werk van eigen vinding, dan in een vertaling. L 450. (201.) III. 114.(493.) Eigennamen niet nee uitgedrukt, lil. 6. (452O Eigennamen. Tvvyfelachirg^ofde Griekfche, Larijnfcbe en ande- re vreemde met een Duitfcben uitgang moeten worden gefchre* ven of uitgedrukt , gelijltze in hunne eigen taal worden gefchre- ven, 't laatfte misfchien best. III. 134. (561.) belachlyke nisflagen der Franfcheh in dit ftuk. 133. (501. 502.) en Aant. met de ooren in die zaak ras^d* leplegen. aid. Voorbeeldea vtim vreemde eigennamen met een Nederduitfchen uitgang, aid. en 13^- (502.) achitegeven op den klank, en veiligm gedaan, wat meest gebruiklijk zy. 1 37. (50s.) Aant. Eij. zie Al. Ey. zie Y. Eind. zie Einohoudend. Einden, onbepaald, of in een it- delyken, dan lydelyken zin ge- nomen zy. III, 58. Aant. EiNDHouDEND, zuinïg, fpaarzaion, ook , In een kwaaden zin, gierig. Inhalig 9 in belde beteekenis&n kwalijk gebruikt. II. 3^0. (34.) De einden by malkander hm» den en zijn eind houden ^ ver- fchillen ; Eind is ook Siuk^ Brok» aid. Het by malkander houden is Vasthoudendheid 9 Tenacitas , Gierigheid. Daar- entegen is zijn eind houden llijfhoofdig op zijn Huk (laan. Eindhoudendhcid ^ 1, ftijfhoof- dighcid , deze fomtijds een deugd. 3<ïi— 3Ö3« (3<52. 363.) Eindhoudend eigenlij k pervieax. 362. /lant. Einohoudendheid. zie Eindiiov* DE^D. EiNiiAacus. zie Ecinhardüs. Eis en Y&. zie Eislijk. Eis- 48 REGISTER. ElSLIJK OfElSfiELTJKt UrfiMts, dus, en nteK IJslijk of IJsselijk, ce fthryvea, wordc echcer bei- de gevonden. IL 340. 341. (353.) dus Vercysen, verfcHrik- ken , ook een verb» recipro' €um. 341. 342. (353O ook Etsen. aid. dus aldjd by de Ouden , doch niet by de nieu- wen. 343. (353-) wanneer die verandering ingevoerd, aid. Ia* gevoerd, omdat men *c van ijs^ doch kwalijk afleidde. Tzen is koud worden, een uitwerking der fchrik. 343. (314*) ^J^ ook met Ei voor T'gefchreven. VzEN i. iji worden , èevriezen» Eizen , fchrikken. aid. Ei hier een verkorting van Eci In *t F. D. Egiliska , Terribiliur ^^n Egilissis, Terribilis. Egbbare, Terribilis. Egeslich, Eizelijk. aid. en 344. (354-) Y en Ei anders naauwkeurig onderfchei- den ,eni/5 en EIS verward. Isen» niet Eifen^ oudstijds dat nu YzEN. aid.. Na *t midden der voorgaande eeuw y en ei fom- tijds een woord. \ Onderfcheid dezer Letteren in Amflelland en Rhijnland , doch niet by de Schryvers aldaar, verloren. 344. /tantm EisLijK , nu by misbruik ijUijk^ van 't F. D. egilisci. IIL 153* (510.) EissELijK. zie EiiUjK. Eize. zie Yzc. Eizen, zie Eislijr. ElZENHART. zie VzE. EiZENKRUiD. zie YZE* Electra , e^ne der Pleiades. IIL 186.(519.) Elen. zie Verwandelen, Elen. Uitgang van fommige ver- ba boe onderfcheiden van den Uitgang EN. zie Verba F^equen* tativa. Elk zijn, niet run, te zeggen. IL 83. (240.) 84. (245. 247.) Elkander by de Dichten uitge* rekt tot Ellekander^ ElUkaar^ Ellekander. IL 8. (216.) Elleboog, zie Verhandelen. £Lt.EKANDER. Zte ELKANDER. Ellendig, zie Verwandelen. Ellikaar. zie Elkander. Embleme. zie Liverei. Emprise. Fr. zie Liverei. En gêmfivtis. zie S en en. En vervult het gebrek van fny- dingen in een vaars. 1. 340. 341, (•51.) En, uitgang der verba , hoe on. derfcheiden van den uitgang Elen. zie Verba Frequentativa. En , fraai hciliaald in vaarzen. L <$2. 63. (23. 24.) En REGISTER. 49 Ênallags arlverbii relativi waar- mede yo9r met wien. zie Waar* MCDB. Enovogels, de borstbeenderen hoogrood hebbende, voorfpel* len een harden winter. II. 331* (302.) £ngeni3. %\^ EEaiENIS. Enghbnisse. zie EECifENis. Enseigmb. Fr. zie Insigne. Entre. Lat. zie Verwandelen. Entreprise. Fr. zie Liverei. EöLus fluit de winden in een zak. I. 442. (198.) Epicuristen beelden de Goden uit onder menfchelyke gedaan- te. I. js^ (29.) Spulari. Lat. zie Verwandelen. 'Er verkorting van Haar. IL 167. 'Er. zie Het. *Er tot V verkort is een zeer groote en niet na te volgen vryheid. IIL 11 o. (4930 Er verandert . dikwils in tXm IL 104. C253O Er uitgang, zie Ro» Er. Lat. zie Verwandelen. Er, Terminatie^ de Zelfllandige . Naamwoorden, op dezelve uit« gaande, komen overeen in be- . teekenis met de Werkwoorden In eren b. ▼. Speler ^ Drinker ^ Rooker f Snoeper^ Tuisfcher^ niet die 2uiks dadelijk doen» maar die vermnak hebben in dit te doen. II. 473. (413.) IIL 19- (458.) Erbarmelijk, daarvoor kwalijk Onbarmelijk gebruikt. Erbar'- meiijk i. die medelyden ver- dient; gebruikt voor iemand, die zich erbarmt over anderen. IIL 205. (528.) Eren. Basterd-uiigang van Werfc» woorden, zie Trompetten. Eren. uitgang van fommigev^r^^. zie Verba Frequcntativa. Erfgenaam , zomgjds zoo wel een Vrouw als Man , de eerde an- ders Erfgenaame ^' ook Erfge» naamjler genaamd, zie In ter* minatie. Erfgenaame. zie Erfgenaam. Erfgenaamster. zie Erfge- naam. Erger, (van hvaad tot') niet van het kwaad. I. 93. (36,) Erigoon. Erigone^ een fterren- beeld , de Maagd. IIL 40» (4^0.) Erinneren. zie Errinneren. Erizicutoon. deze eigennaam klinkt te hard op 't eind yan ecu vaars. IL 451. (401.) Ernsthaftig, hebbende *t ernftlge. IL 151. Aant. Errinnbrbn of£RiNNEK£N,waar- G voor so REGISTER. voor ook m'ec welEaiNNéREN, geen woord van Vondrls, inaakfel, hoewel van hem ge« brulkt. II. 26. 87. (248.) £rtsch. zie Aarts. Ertzbisschop. zie Aart». Ertzketter. zie Aarts. Ervaren* van ouds ook yen'oren^ en yervaringe voor ervaringe. III. 238. (541. 54O Ervaren» ondervinden^ efgenl. wedervaren , doch daarvoor by- na niet gebruikt. Dh Werk- woord by velen door 't Deel- woord van den voorleden tijd bekend ; even als verwoed y verwaand y vermaard ^ van de oude Werkwoorden verwoeden , verwanen , ver mar en. Erva- ren komt bet toeesc voor van deze woorden , welke nog wel mogen worden gebruikt. 11.422. 423. (385- 38(^.> EsKULAAP. zie Slang. ISsfaciar. Hifp. zie Spanseren. Etymologie, in dezelve niet vee! flaat te maaken op gisfingen. II. 255. C3'50 ^^^® nutheid. ' aid» de kennis van Gr. en Lat. niet voldoende in het vinden der . Etymologie van woorden. aid. en 256. (315-) Etymologie. Bloote gisfingen treffen in dezelve lelden hec wil lï. 277. (328.) Etra. zie Zeiutar. Eu. de klank dezer Letteren by veelen der Ouden door ub uit- gedrukt 9 als duegd , vruegd^ enz. voor deugd enz. II. 526. (4370 Eu voor e» zie Lenen. EuDORA, eene der Jfyades. IIL iU9. (521.). Euridice, verfchddenl^k in dk werk uitgedrukt £tfrxV//Vtf, £0- fidijs , Euridies. lil. & (45»-) EuRioiES. zie EuRioicft. EuRioijs. zie Euridies. Evenredigheid tusfchen woor« den , waarvan men zich bedtene» in acht jte nemen. III. 14. (456.} 118. ^^45^.) Ever. zio Everzwijn. ^VÊRZWijN. een Pleonasmus in dit woord. III. 47. (467.) Ever 't zelfde als' Zwijn. E- VER , EVËRZWiJN i. BEER jlper , verres filveftri$. H. D. Eber. aid. Zonderlinge ge* meenfchap tuslchen *t Lat. en Durtsch; Aper en Porcellus verfchillen in 'c Lat. als Evêr en Verren, in 't Duitscb *t zelf- de als 't Lat. Verres , eigenlitlc een Beer, beerYërken, por- cus non caftratuu Celt. Bar, Baer^ REGISTER. 51 Bsm; de verwisfetinj^ van b. p. V. en F. gemeen. Fer^ Lat. 'c zelfde als üAML^wild heest. éff. 48. C468.) ExsuLARE. Lat. zie Verwande* LEN. Extra. Lat. zie Verwandelen» EzELKijN. L 34. (12.) F. F is PH. ri. lof. (358.) F voor V. L 457. (404.) F. De V. op T volgende krijgt . wel iets van > doch niet al de fcherpheid der F. L 457. (204,) F. B. P. F en V dikwijls ver- wisfeld. IIL 47. 48. ^468.) Fabulari. Lat. zie Verwande- len. FAêTON &lireef Vondel. L s<S8« (119.) Fallerb. Lat. zie Bedriegen, Fantazye. zie Inbeelding. Farwarari. F. 0# zie Verwa- ten. Farwathana. F. D. zie Verwa- ten. Farwathanussi. f. D. zie Ver- waten. Farwet. F. D. zie Verwaten. Fast muats. F. D. zie Moede (te) Fatsoenen , anders Fatsoeneren. B. W. III. 129. /lant. Fatsoeneren, zie Fatsoenen. Favonius. zie Levenwekker. Fera; Ldt. zie Everzwijn. FiNDfiMus. o. F. D. zie Offer- vinder. FiNDERE. O. F. D. zie Offer- VINDER. FiNDUNG. O. F. D. zie Offer- VINDER. FiNTHAN. Goib. zie Offervin- der. Flaauwigheid , voor Flaauwheid. L 58. (22.) Flesken. I. 37. Fljkkeren » Frequentat. II. 472* (412.) ^ Flikkeren, zie Blikkeren. Flonkeren, zie Blikkeren. Floüwen. zie Vehfloüwen. Fluisteren, zie Luisteren. Fluit , het zelfde afs pijp. L 370. (164.) waarvan dit . woord komt. 372. Aant. naar iemands fluit danfen^ zijn wit volgen. 374- (ï^O Fluiten, of men moet zeggen floot ^ gefloten y oï fluitie^ ge^ fluit. I. 374. (165.) en 372. en Aant. Fluiter. I. 375. (i65.) Flukinch. zie Ig. tirm. C 2 Fa. 52 REGISTER. Fo3ETOR , verfchrikker , naam van een der Droomen of kinderen van den flaap. 111. 114. C494O FoLoê'. zie E. FoLs. Fr. uitgefproken Fous. L 282 (125.) Fontein, zie Hron. Fontein, i. fonteimater. 1. 462. (626.) Fraaiheoen komen allen niet altijd te pas. I. 66. (25.) F&AN^CHEN gebruiken lichtvaiur- diglijk *c woord God. I. 145. (570 Frathgan. Goth. zie Vroed. Frawithan. Goih. zie Verwa- ten. Friundine. F. D. Friéndinne. II. 149. (J169:) Froda. Göth. zie Vroed. Frodein. Gotb. zie Vroed. FuNUS. Lat. zie Lijk. Furciitsaem, H. D. zie Vruch- ten. G. G een inzetletter. zie Voorle- den. G en W wisfelletteren. zie War- moes. • G uitgelaaten tusfchen E en I. III. 153. {509. 510.) G en K. IL 483. 484. (417.) Gaaien, zie Galik. Gaairen. zie Galik. Gaalijk veranderd in Goelijk. I. 149. /lant. Gaan kwijt, zie Kwijt. Gaan ter zielen, zie Ziel. Gaan voor mom of vermommen. zie Mommen. Gaan ter laveie. zie Laveien. Gaan zoeken. III. 284. (55B. 55P0 Gaan met den lyke. zie Lijk. Q/kAS naar ailer zielen bed. zie Ziel. Gaan om eenTrantje. zie Trant* SELEN. Gaan voorwind, zie Voorwind. Gaan wandelen, zie Verwandk- LEN. ^ Gaan ZITTEN, zie Infinitivus obu- QUUS. Gaarde, zie Warmoes. Gabauan. Goih. Bouwen. I. 34. ^ant. Gade. zie Galik. Gadelik. zie Galik» Gadeloos. zie Galik. Gaden, zie Galik. Gading » verbasterd in Gadinnen^ een foon van rechtspleging te Enkhuizen, in toon verfcbillendQ van Gadingen, zie Dingen. GA' REGISTER. S3 Cadinge, iets, waarin men zhi beeft 9 verfchilt in toon van Ga* ding. III. 31. ^ant. (f) Gaerwen. hec zelfde als Touwen , bedrijf van Leertouwers. 1.284* (126.) Galea. B. Lat. zeker vaartuig, van ons Galei , raaar goed Lat. een helm. IL 26^9. (324O Galei* zie Galea. Galewenjands. Goch. zie Leve- ren. G*.LEwiTHs. Goch. zie Leveren. Galewjands. Gotb. zie Leveren. GALiKyVerkortvan^^^^/ij^» komt van gaden » waarvoor ook gaaien 9 't welk het vereencn van gelyke dingen beteekenc, hiervan op *i huwelijk overge- bracbt. van 't zelve Gade en Ega^ en van vogelen Gaaiken. Hiervan ook vergaderen , niet alleen voor trouwen » maar ook voor onwettig bj/lapen ; hier- van ook gading , iets daar men zin in heeft , ook , met opzicht tot trouwen , een perfoon ,* die ons welgelijkt. De beteekenis van gelyken en gaden , als blijkt uit Gaddoot of weergaloos^ waarvoor verkeerdelijk Onweer* galoos gebruikt. Gadeloos^ zon- der Gade j Galiky behaaglijk, lijk 9 en ongalik tegeq malkan- der gefteld. Calik gemakke- lijk, rekkelijk. II L 219*293. (534— 53<^0 222.-^ilff/. Galm , zee van galmen, zie Zes. Garden, zie Warmoes. Garder. Fr. zie Warmoes. Gat. Meerv. Gaten ^ hiervan *c Verb. Begaten. L 157. ((J2.) Gat. in Gaten of Hoeken, zie Winkel. Ge behoeft nooit lang genomen te worden in een vers.1 1. 1 48. (269.) Ge. zie Werkwoord. Ge, voorvoegfel , altijd kort, ea uitzondering, zie Deelwoord. Gz. Dit voorzetfel verliest fom- tijdsde «, en maakt eene letter- greep met het zakelijk deeL II. 94- (25^0 Ge, voor Gv , vervult het gebrek van fnydingen in een vers. L 340. (151.) Ge. Dit voorzejfel bederft een vers in Gepolylierd^ Gepolijst^ Geborduurd^ Gcbiankei^ en dier- gelyke woorden van basterd, niet van Nederlandfchen uitgang^ hoe dezelven echter geleden kunnen worden. I. 397. C'70 410. (187. 188.) 418. (188.) Dit wangeliiiJ van Ge heeft ook in zeifllandige Koppelwoorden als Geloofxvaardigheid ^ Gelukt zaUgliddtiïz.plzsns.^i^ Q\BS ) G 3 ook J4 REGISTER. cok hl Begemdigcn en Gezeik , Mn. 410. Cl 8^. ipoO ^1- ÏÖ4- (269.) GfcACBT (waard) 2ie Waard. Gebaar ,nict Gebaarde, in 't Mv. GBBARfc» • niet Gebaarden , al* lettel uiterlijke beweging, hou- ding. Lat. geftm.gefiiculath. II. aii. (291.) Hiervan *e W. W. GEBAREN, zicb houden, • tanfte!len,gedragen.ai2.(ö9i.) Misfdiien ook van baren, ver- toone». ald.Aant. pHchtgebaar^ kcrkgebaar^ gebaardiemt^ Ce- fknonia. 213. (291-) Gebaar, zie Baar. Gebaarde. Eie Gebaar* Cebaardienst. zie Gebaar. GeBANKETTEERD. zie TROiMPET- TEN. Gebankt, zie Trompetten. Gebaren, zie Baar. Gebaren , Werkwoord, zie Ge- baar. Gebed, gebeden uitftorten. II. 294. Gebergd. zie Bergen. Gebergte CO ' opeenflapelen. flaauvv gezegd. I. 49- 5^. (^9^ Geberreght. zie Bergen. Gebiedende wyze neemt in het meervoudig altijd een T aan, en waarom. IL 202. 203. (288. 289O •. Geblanret. zie Ge. Geblutst i. gedrukt » geblutst ooft. IIL 179. Cs "O Blutfen Oï Drukken^ blut ft en bult^ of buil, ftaan tegen elkander over. namen fonder buil of blutfe^ zonder te veel of te weinig , daal Diets aan gebreekt. aid. geblutst van geOagen , of gekneusde le- den, geblutfte leden hoe geze^^ worden te zwellen. Blutfen veranderen in builen» ï8o. (517.) Blutfen oïBlutfe komc by latere Dichters niet voor. aldn /iant. Gebod, zie Lot. Geboogd, *t zelfde als gebogen. IL 93. Aant. Geborduurd, zie Ge*. Geborene/// iemands ftamen zaad, hoe verfchillen. L233. (102.) Geboren, zie Bron. 