Algemeene Geschiedenis des Vaderlands, van de vroegste tijden tot op heden : Met platen, kaarten en portretten / 3,3 Van het jaar 1581 tot 1795 na Christus ; 3
2 Resol. Stat.-Gen. 11 Nov. 1634. 3 Resol. Holl. 15, 16 Nov. 1634. 4 Resol. Stat.-Gen. 27 Sept. 1034. Resol. Holl. 18 Nov. 1634. 5 Resol. Stat.-Gen. 19 Oct. 1634. 6 Resol. Stat.-Gen. 4, 29 Dec. 1634. DES VADERLANDS. 795 А“ het den handel wel, dan bloeide het geheele Land; kwijnde hij, dan ging het Land 1684— allengs te gronde. Hier te lande, voegde de Raad van State er bij, scheen als op een 1089. vruchtbaren akker eene kweekerij van jong zeevarend volk te zijn; maar dit voorrecht zou men moeten verliezen, zoo de zeehandel gestaakt werd. Deze taal strekte om de Provinciën willig te maken tot de vernieuwde opbrengst van twee millioen ten behoeve van de oorlog te water, en tevens om haar van de heffing der сопуооЦеп en licenten, mits streng. ingevorderd, eene rijke opbrengst te beloven. Ook van de oprichting der Kamer van assurantie, waarover men het echter nog steeds niet eens kon worden, be- loofde de Raad zich ontheffing van lasten, en over de mede nog altijd niet ingevoerde verantwoording der vijf speciën 1 liet hij zich dus uit, alsof daarvan een schat te wach- ten was, voldoende om de achterstallen der Provinciën te betalen. Ten slotte herinnerde het Collegic, dat, zoolang ‘sommige Provinciën de middelen van Holland op де levens- hehoeften niet ‘invoerden, zij geen onvermogen mochten voorwenden. | ! In den boezem van de Staten van Holland, van wier bewilliging der noodige fondsen _Berandslagio- de mogelijkheid om den staat van oorlog op te houden, voornamelijk afhing, vielen it de Slates san Holland, in over- over de aanvrage van den Raad van State » lange discoursen, veel disputen en menig- leg met den Prins vuldige voorslagen” 3. Пе uitslag dezer beraadslagingen was, dat men, volgens advies der Gecommitteerde Raden, Ы) den Prins zou aandringen op de afdanking van de com- pagnién onder den Kolonel ғевечт2, gemeenlijk de troepen уап Graaf ууплям genaamd. Те leden, met deze taak belast, hielden Zijne Excellentie voor, hoe de middelen der Provincie ten gevolge van de vermenigvuldiging der belastingen waren gestegen tot Нег millioen Jaarlijks: dien ten gevolge was alles zoo hoog belast, dat er niets was, tot s menschen voedsel en kleeding strekkende, dat niet ten hoogste was bezwaard. Niet- temin had men ten behoeve van de gemeene zaak, om van de te voren ongehoorde geldleeningen niet te spreken „ menigmaal de toevlucht genomen tot hatelijke hoofdelijke omslagen en andere zeer bezwaarlijke buitengewone middelen. Niets dergelijks was geschied in de andere Provinciën, die nagenoeg alles op Holland lieten aankomen; doch voor Holland was het onmogelijk op deze wijze voort te gaan, daar reeds aanzienlijke inwoners naar elders begonnen te verhuizen. — De Prins antwoordde, dat het in de ЕС gegeven tijdsomstandigheden gansch bedenkelijk was tot afdanking van krijgsvolk over te gaan; dat, namelijk, de Spanjaard zulks als een blijk zou aanmerken, dat wij den 1 Sints jaren was de zaak der verantwoording van de vijf speciën, wijn, bier, zout, zeep en lakenen hangende. In 1634 werd de eindelijke invoering nog belet door de ongezindheid van Utrecht en Gelderland om de brouwerijen ten platten lande op te heffen, gelijk zij in Holland ver~ boden waren. Zonder gelijkmatigheid der Provinciën ten dezen aanzien was er aan de uitvoering van den maatregel niet te denken (Resol. Stat.-Gen. 21 Maart; 5 April; 18 Mei; 7 Julij; 11. Nov. 1634). 2 Resol. Holl. 28 Nov. 1634. ІП Deer. 4 Stuk. | 100 1634 — 1639, 794 , ALGEMEENE GESCHIEDENIS 2-22... Á yl a ———— ——— moed opgaven en uilgeput waren, zoodat hij, in plaats van vrede aan te bieden, ons den voet op de keel zou zetten; en wat de schaarschheid van de financiën beirof, dat Hol- land al te mild van God Almachtig was gezegend om niet nog eenige middelen te kun- nen opbrengen; dat de Campagnie van assurantie over de twee millioen jaarlijks voordeel beloofde; dat de oude middelen aanmerkelijk zouden kunnen worden verbeterd: dus moest er een goed besluit genomen worden om de leden, wien het te wijten was dat zekere belastingen niet meer opbrachten, door openbare macht en autoriteit daartoe te verplichten 1, — Dezen laatsten raad schenen de Staten van Holland reeds dadelijk in toepassing te brengen tegen Enkhuizen. Deze Stad hield nog altijd zekere penningen іп, op grond dat zij van de Oost-Indische Compagnie ten aanzien van zekeren eisch geene voldoening had bekomen. De Staten nu dachten daar anders over, en besloten thans, zoo Enkhuizen die penningen niet dadelijk leverde, op middelen bedacht te zijn om haar » bi publieke autoriteit’ daartoe te noodzaken ?, Hoe het zij, na °з Prinsen krachtige taal begrepen de Staten van Halland nogmaals op vermindering der krijgsmacht te moeten aandringen. Maar de Vorst wilde evenmin als vroeger daarvan hooren: hij was, voerde hg den Hollandschen Gecommitteerden te gemoet, zoo genegen als iemand om de beurzen der ingezetenen te verschoonen, maar het was eene bekende zaak, dat men in den oorlog slechts eenmaal »een kwaden slag kan doen”, die, eenmaal gedaan, niet was te herstellen: daarom oordeelde hij best tè wezen voor den Staat, dat men alsnog de hand over het hart leide еп het krijgsvolk in dienst hield, ten minste totdat men zag, hoe de zaken met Frankrijk afliepen 3. — Hierop zetten zich de Gecommitteerde Raden ernstig aan het werk om middelen op te sporen tot stijving der financiën *. 2 Resol. Holl. 9, 12, 21 Dec. 1635, vgl. 21 Sept. 1634. Toch had Enkhuizen in het voorjaar van 1635 nog niet voldaan (Resol. Holl. 4 April). з Resol. Holl. 13 Dec. 1634. 4 Er werd omstreeks dezen tijd gedacht aan conversie der schuld (Resol. Holl. 1634, bl. 730, 732). Ook opperde men de vraag, of het niet raadzaam zou zijn (рі bevordering der eerlijkheid en zuinigheid, den Raad van State, even als vroeger, mede te velde te laten trekken (bl. 731). DES VADERLANDS. 795 »niet alleen de Staten en hunne lastgevers, maar alle goede patriotten en getrouwe ingezetenen het veel dragelijker zouden oordeelen de voorgeslagen lasten aan te nemen, dan gevaar te lóopen om van den Koning van Spanje verheerd, en alzoo van retigie, goed en bloed. beroofd of onder zijne dwingelandij als slaven behandeld te worden” 1, Zoo dachten en spraken de Heren van Holland; maar zij hadden wederom niet besloten, het voornaamste gewicht van den oorlog ten behoeve van de geheele Unie op zich te nemen, zonder de andere Provinciën aan hare verplichting te herinneren om de zeeoorlog te blijven behartigen in de evenredigheid van de behoeften der uitrusting onzer schepen. Dus verschenen den 20%tea December op nieuw, nevens de gewone, eenige buitengewone Gedeputeerden van Holland ter Generahiteit. Zij hingen een tot in de bijzonderheden afdalend tafereel op ten betooge hoe slecht ’s lands schepen door. gebrek aan geld moesten uitgerust en bemand worden: het gevolg. was, dat onze visschersschepen, die door de convooijers behoorden beschermd te worden, werden genomen en de bemanning gevangen gezet. In deze omstandigheden achtten zij het een zegen, dat de vijand het eerst van eene wisseling der gevangenen te water gevept had: anders hadden wij, uit medelijden met de arme gevangenen en hunne betrekkingen, er toe moeten komen, om van onze zijde den vijand een voorstel daarioe te doen, een Мар, waartoe men niet gaarne over- ging om de onzen miet in de meening te brengen, dat, zoo zij zich zonder harden strijd overgaven, er ioch spoedig verlossing te wachten was ®, Zoo intusschen zouden wij ons gebied over zee kwijt raken, en mitsdien de ziel van dezen Staat verleren gaan, aangezien, zeiden zij, het zonneklmar was, dat de vrijheid uit de zee was voortge- - komen en behouden moest blijven door dezelfde middelen, waaraan zij baren oorsprong te danken had. Op dezen grond verzochten zij den Prins, tot handhaving van der Staten gezag óp zee de hand te bieden, еп alzeo den Staat van den onvermijdelijken ondergang te redden en het lieve Vaderland met Gods Kerk, die er een toevlucht vond, te behouden. — De Prins was daartoe, verklaarde hg, geneigd; doch hij zag het middel т 1 Resol. Holl. 1634, bt. 755, 756. 2 In het begin van het jaar 1632 zaten er wel 1100 personen van onze zijde te Duinkerken gevangen. In October van dat jaar werd er eene wisseling toegestaan. In het volgende voorjaar sloeg manquerre den Schout van Rozendaal op nieuw eene algemeene wisseling voor. Maar de Staten konden er nog niet in treden en evenmin aan de bijzondere Collegies ter Admiraliteit ver- gunnen zich tot eene wisseling elk van zijne gevangenen te laten vinden. Niettemin verlangde men al meer en meer naar de gelegenheid om met een goeden schijn, zoo van ’s vijands zijde tot de zaak op nieuw. aanzoek gedaan werd, de wisseling toe te laten, zoo als dan ook in het najaar van 1634 geschiedde (Resol. Stat.-Gen:6, 25 Febr.; 16 Oct. 1632. 7 April; 14 Julij, 1633. 13 Jan.; 15, 16 Febr.; 15 Maart; 13 Aug.; 27, 29 Nov. 1634. Resol. Holl. 11, 18, 21, 27 Nov, 1634. 13 Jan. 1636). | 100 * 1634-- 1639. 796 ALGEMEENE GESCHIEDENIS 1084— tot het doel іп de oprichting eener Compagnie van assurantie. — Tot nog toe had de Aan drang tt Provincie Holland niet tot die oprichting kunnen komen, en waarlijk niet zonder reden. de е printing Te oordeelen naar een concept van octrooi, aan zulk eene Compagnie te verleenen |, assurantie, zou in haar weder eene machtige Maatschappij van kooplieden opgericht geworden zijn. Zij zou over den geheelen handel eene scherpe controle hebben bekomen, steeds minsten: zestig schepen in zee gehad hebben, sluikers en contrabandiers hebben kunnen nemen, wel is waar, behoudens de jurisdictie der Admiraliteit, maar in allen gevalle zou zij aan die Admiraliteit een voornaam deel van hare taak en bevoegdheid uit de handen genomen hebben. Met de verzekering tegen schade, van den vijand op zee te duchten, stelde zich de Compagnie tevens ten doel de vestiging van een alleenhandel langs de Noord- west- en Noord-kust van Afrika en in den geheelen Levant. Op dit gebied zou zij vestingen mogen bouwen, volkplantingen aanleggen, met Vorsten en inboorlingen ver- bonden sluiten. Zij zou eene krijgsmacht onderhouden en .officiers van justitie aanstellen en desverkiezerde afzetten. Slechts zou de Goeverneur door de Staten-Generaal moeten worden goedgekeurd. — Er bestaat grond tot het vermoeden, dat de kooplieden op de Levant, met name een Trip en YAN LOON 2, daar de Levantsche handel іп de laatste jaren achteruit was gegaan 5, in de oprichting dier Kamer van assurantie een middel zochten om hunne іп -deze oorden vervallen zaken schitterend te herstellen. Doch waartoe zou dat wat zij wenschten te bedingen, de Staten-Generaal niet hebben kunnen brengen! In het concept werd het geval ondersteld, dat de Compagnie oorlog zou te voeren heb- ben: alsdan maakte zij aanspraak op de ondersteuning van Hun Hoog Mogenden. Zoo zouden wij in een onafzienbare oorlog met den Grooten Heer op alle punten van zijn uitgestrekt Rijk gewikkeld hebben kunnen worden. Onze val of die van het Turksche | Rijk zou het gevolg hebben kunnen wezen. Doch het ergste was, dat op deze wijze eene vereeniging van bijzondere burgers van een goed deel der bevoegdheid van het Staatsgezag meester zou geworden zijn. Reeds zette van jaar tot jaar de Directie van het buitengewone convooi naar de Oostzee en Noorwegen met toestemming der Staten hare werkzaamheden voort $. Zoo zou, al was het ook dat deze Directie in de nieuwe Compagnie zou zijn zamengesmolten, de zeeoorlog nagenoeg geheel in handen van par- ticulieren gekomen zijn; de openbare macht in Holland en Zeeland zou metterdaad 1 Dit concept vindt men in het Archief van Hilten en zal van wege het Hist. Genootschap, gevestigd te Utrecht, worden uitgegeven in de Kronijk van dat Genootschap. Het stuk is gedag- teekend van het jaar 1629. 2 Dezen zijn met eenen derde de onderteekenaars van een voorslag tot aanbeveling der Kamer van assurantie aan de Staten-Generaal, in het jaar 1628 gesteld, en mede door het Hist, Ge- nootschap uittegeven. 3 Resol. Stat.-Gen. 18 Jan. 1633. * Resol. Stat.-Gen. 2 Febr.; 20 Dec. 1634. Resol. Holl. 20 Dec. 1634. DES VADERLANDS, и 797 eee) verplaatst zijn geworden, totdat het Staatsgezag, beseffende dat het zich zelf niet aldus mocht verzaken, zich misschien eenmaal zou hebben laten gelden, om de zeezaken geheel van de willekeur van éénen Admiraal-Generaal afhankelijk te doen worden. De Land- provinciën drongen natuurlijk sterk op de oprichting dier Compagnie van assurantie aan. Thans, zoo redeneerden zij, zijn de zeezaken aan de Hollandsche en Zeeuwsche koop- lieden geleverd; maar hunne willekeur is met het Staatsgezag, ja, met het gezag der Generaliteit gedekt: welnu laat de marine hun dan liever geheel overgelaten worden ; zoo hebben de Provinciën er zich ten minste geene opofferingen voor te getroosten, en spoedig zal het blijken, hoe ver die kooplieden alleen het kunnen brengen; dan zal tevens, de tijd gekomen zijn om hen voor goed-aan een gezag te onderwerpen, dat zij blijken zullen niet te kunnen missen. Wat er ook van de strekking der Kamer of Compagnie van assurantie zijn moge, nu de Provinciën en de Prins aan Holland onwil om tot hare oprichting mede te werken ver- weten, als ware deze Provincie geneigd om de misbruiken der Admiraliteiten te besten- digen en de Landprovinciën met een te zwaren last ten behoeve van de Hollandsche zeevaarders bezwaard te laten, moesten de Staten van Holland wel goedvinden, dat er ernstig over de zaak der oprichting dier Compagnie werd beraadslaagd. Doch de Staten- Generaal gingen verder. Zij machtigden den Prins om met eenige Heren ter zijner keuze te onderzoeken, welke moeijelijkheden. die oprichting in den weg stonden, en daarna eene beslissende uitspraak te doen. Dit stond den Heren van Holland en Zeeland niet aan. 74) begrepen, dat er hier geene uitspraak te doen viel, aangezien de Provinciën maar al te klaarblijkelijk verplicht waren, haar woord en trouw te houden en te betalen wat zij van de twee millioen subsidie ten behoeve der Admiraliteiten nog schuldig waren. Daarop drongen zij met onbezweken ernst aan, en het onderzoek aangaande de Com- pagnie van assurantie achtten zij nog niet zoo ver gevorderd, dat deze zaak reeds voor de Generaliteit of wel voor Zijne Excellentie zou kunnen gebracht worden. In het begin van Maart (1655), toen er wegens nieuwe uitrustingen van den vijand te Duinkerken 1 weder dringend geld noodig was, gaven de Provinciën aan de Heren van Holland en Zeeland te kennen, dat zij te eerder geneigd zouden zijn om hare achterstallen voor het zeewezen te betalen, als Holland en Zeeland zich wilden onderwerpen aan eene den Prins op te dragen uitspraak betreffende de Compagnie van assurantie. Den 640 Maart werden zelfs de Graaf van KUILENBURG, TIENHOVEN ЕП SCHAFFER naar de Vergadering der Staten van Holland gecommitteerd, om haar tot die onderwerping te bewegen. Doch Holland bleef staan op haar stuk 2. | Terwijl deze Provincie zoo Дер de moeijelijkheid der tijden gevoelde, liet men zich 1 Resol. Stat.-Gen. 19 Sept.; 16 Nov.; 4 Dec. 1634. 2 Resol. Stat.-Gen. 20 Dec. 1634. 3, 6 Maart, 1635. Resol. Holl. 20, 21 Dec. 1634. 7 Maart, 1635. ! 1634 1689. 1634— 1689. 798 ALGEMEENE GESCHIEDENIS eee cee XX.TXT.A.TT. REXCXCXCXXCXF in geenen deele door ontmoediging aangrijpen of tot werkéloosheid verleiden. Verre Voortgezette vandaar. Men ‘bleef handelen en vooruitzorgen , opdat wat in de West-Andiën nieuw veroveringen van de West-Indische Compagnie. verkregen was, behouden en uitgebreid mocht worden. Wat de West-Indische Com- pagnie betreft, in den zomer van het jaar 1655 was de Kolonel WAARDENBURG ше! eenige soldaten hier te lande terug. De berichten, die hij medebracht, gaven den Bewindhebbers aanleiding om op nieuw bij de Staten-Generaal sterk op subsidie adn te dringen, niet omdat de zaken slecht stonden: integendeel waanpensune verklaarde; dat in Brasilië eene mijn gevonden was, die alle ‘mijnen van de wereld te boven ging, en фе mijn kon gemakkelijk vermeesterd worden; maar daartoe moest men de Compagnie de hand bieden. De Provinciën waren bereid om dit verzoek in te willigen, Friesland onder voor- waarde dat Hun Hoog Mogenden (het was іп den tijd dat deze Provincie vreesde dat het tot een bestand zou komen) heilig beloofden, dat de Compagnie, eok in geval van vrede, de oorlog zou mogen volhouden om verdere veroveringen te maken 1. Op de berichten, die er van tid ‘tot tijd inkwamen, drongen de Staten hun verzoek om geld bij de Pro- vinciën, wier aandeel in het beloafde subsidie traag inkwam, niet te vergeefs met dezen grond aan, dat God de Heer de progressen der Compagnie meer en meer geliefde te zegenen, en dat de schande veor/den Staat daarom te grooter zou zijn, zoo zij haar loffelgk werk niet kon voortzetten 9. Spanje gaf nog altijd den. moed uret op om Fer- nambuc te herwinnen, en legde den Portugeschen kooplieden en zelfs den Spanjaarden де zwaarste belastingen ор om аап. geld te kemen, ten einde eene oorlogsvloot derwaarts. uit te rusten 3. Van hunne zijde wendden de Bewindhebbers onzer West-Indische Compagnie alle mogelijke pogingen aan, om hare zaken te doen tieren. Zij stelden den handel op Brazilië voor een iegeljk vrij, mits de schepen behoorlijk toegerust waren, en op veel lichter tollen en vrachten dan vroeger; zij beverderden де colonisatie, - door tegen zekere recognitie land in eigendom te gunnen *, Trouwens op allerhande manieren moest men zich wapenen tegen de wanhopige pogingen, door Spanje, by gebrek aan de middelen om zich met de wapenen te handhaven, aangewend om de macht onzer Compagnie te ondermijnen. Zoo had pairs IV besloten, alle пацёр te machtigen in de havens van Lissabon, Viana en Oporto schepen met haar eigen volk te bemannen en op Brasilië en de kusten van Afrika te bevrachten. Reeds hadden twee Lubekkers,. drie Duinkerkers en eenige Engelschen daarvan gebruik gemaakt. Tegen dit misbruik riepen de Bewindhebbers het gezag van Hun Hoog Mogenden in: immers was het in alle goed geregelde Staten verboden onvrije goederen uit vijanden 1 Resol. Stat.-Gen. 8, 11, 12, 14, 20 Julij; 17 Sept. 1633. Resol. Ной. 11, 18, 19, 21 Jalij, 1633. 2 Resol. Stat.-Gen. 18 Jalij; 21, 24 Oct.; 1, 7 Nov. 1633. 3 Dépéches uit Frankrijk, van 2 en 16 Dec. 1633, van 20 Jan., 18 Aug. en 1 Sept. 1634. 4 Resol. Stat.-Gen. 15 Julij, 1033. 9, 18, 10, 20 Jan. 1634. 3, 6, Зап. 1635. DES VADERLANDS, 199 havenen naar vijanden havenen te voeren, Oek de Koning van Frankrijk intusschen 1634-- veroorloofde zich door voorrechten, aan kooplieden van Sf. Malo en Rouen gegeven, 1889. op het octrooi der Nederlandsche Compagnie inbreuk te maken 1. In het voorjaar van 1654 stelden de Bewindhebbers aan de Staten-Generaal eenige beambten voor, die op het punt stonden naar Brasilië te vertrekken. Het waren de Kolonel ancissrwsx1, die aldaar hevel zou voeren onder het oppertoezicht van де Ge- delegeerde Bewindhebbers van CEULEN en GIJSSELINGE, welke, hoe ernstig zij ook op verlof om herwaarts terug te keren aandrongen, aldaar nog zouden dienen te. blijven; voorts JOHAN VAN WALBEEK, die, te voren reeds Raad van West-Indiën, met WAARDEN- BURG was teruggekomen, en thans gesteld zou zijn over de schepen, welke naar Brazilië gingen, en eindelijk ргеввк Le GRAND, die de nieuwlings aangenamen en thans met de vloot vertrekkende troepen zou commanderen % Van de nieuwe krachtsinspanning wachtte men te meer uitwerking, toen BALTHASAR BEYMA, die de Compagnie een tijd lang te Fernambuc als luitenant-kolonel gediend had, in Augustus. gunstige berichten overbracht. Tusschen de 50 of 60 mijlen langs de kust aldaar had de vijand thans geene andere havens of baaijen om schepen te bergen, dan alleen die van Paratha. De haven van St. Augustin was door de onzen zoo bezet, dat de vijand er niet meer in of uit kon 3, In November waren de Heren van GRULEN en GIJSSELINGH hier te lande terug. Zij verhaalden onder andere wapenfeiten, hoe Tamarica was veroverd, en nu ook Kaap St. Augustin in onze handen was gevallen; dat gedurende hun verblijf te Fernambuc wel 140 vijandelijke schepen waren genomen, verbrand of op andere wijze vernield. Ook was toen het eiland Curacao door de Compagnie vermeesterd % Іп Fe- bruarij (1655) kwam eindelijk ook het bericht der verovering van Paraiba. Deswegens werd gedankt in de kerken, de klokken geluid en op de grensplaatsen het kanon gelost. Onze ministers buiten het land moesten van de zaak kennis geven aan de Regeringen, bij welke zij zich bevonden 5, Doch elk bericht van eene nieuwe verovering: strekte om de Compagnie op nieuw op subsidie te doen aandringen 6: want door al die ver- overingen werd het beleid der Compagnie meer eene zaak van staat en oorlog, dan van handel. Maar voor de nieuwe en nog mogelijke aanwinsten in Amerika, verloor men den zoo Belangen van belangrijken handel niet uit het oog, dien men in de Oostzee van ouds bezat. Wel den handel in de Oost- en Noord- waren de gevaren, die eenige jaren geleden de veilige vaart op die zee bedreigd hadden, . с“ 1 Resol. Stat.-Gen. 16 Febr. 1634. 2 Resol. Stat.-Gen. 21 April, 1684. 3 Resol. Stat.-Gen. 25 Aug. 1634. * Resol. Stat.-Gen. 10 Nov. 1634. Resol. Holl. 10 Nov. 1634. 5 Resol, Stat.-Gen, 20, 21, 22, 23 Febr.; 1 Maart, 1635. Resol. Ной. 22, 25 Febr. 1635. 6 Resol. Stat.-Gen. 15 Dec, 1634. Resol. Holl, 1635, р. 7, 12, 23, 20, 30, 83, 34, 42, 48, 50. 1684— 1639, 800 | ALGEMEENE GESCHIEDENIS иии ыш voor een goed deel verdwenen. Geen keizerlijk Generalissimus droomde meer van de oprichting eener zeemacht in die wateren. Ook ausraar АрОІР was gevallen, еп ‘Ba zijnen dood was aan hetgeen er van zijne plannen van volkplantingen in Nieuw-Nederland en van de oprichting eener Austraalsche Compagnie was overgebleven, geen lang leven beloofd. De Koning van Denemarken was uitgeput, en van het Deensche volk was geene gevaarlijke mededinging te duchten, daar de Koning hier te lande de schepen moest trachten uitgerust en bemand te krijgen, die voor de walvischvangst noodig waren Ì, Niettemin moest er steeds gezorgd worden, dat de Zweedsche Kroon door de heffing van te hooge tollen te Danzig niet tot nadeel van onzen handel in hare geld- behoefte trachtte te voorzien 3, en maakten zich de Staten de komst van den Koninklijk Deenschen Secrelaris, FREDERIK GUNTHER, als tijdelijk Resident te ’s Gravenhage, dadelijk ten nutte om hun misnoegen over den tol te Gläckstadt te betuigen. De Resident ver ontschuldigde zijnen Koning op eene hoogst bescheidene wijze 3. Het gemeenschappelijk belang hg de vrije vaart op Elbe en Weser gaf steeds aan- leiding tot vertrouwelijk overleg der aanzienlijkste Hansesteden met de Nederlanden. In den zomer van 1634 kwam de Nederlandsche Resident arrsema uit Hamburg herwaarts om over die belangen te raadplegen. Hij bracht het ontwerp mede van een traktaat van unie tusschen Zweden, Lubeck, Bremen en Hamburg, strekkende ter handhaving van den onbelemmengen handel op de genoemde rivieren еп de Oostzee. De Staten wenschten deze zaak te bevorderen, en verlangden, dat arrsema daartoe ten spoedigste- naar de Hansesteden terugkeerde. Vooreerst echter begeerden Hun Hoog Mogenden zich te bepalen tot een traktaat van gemeenschappelijk geleide aan de schepen te geren: later zou men zich nader tot een staatkundig doel kunnen vereenigen. Doch hier bleek weder, hoe de Landprovinciën den handel in die wateren als een bijzonder belang van Holland beschouwden: immers gaven zij haar verlangen te kennen, dat zoo de zaak voortgang had, zij tot stand zou komen zonder nieuwen last op de Generaliteit te laden. Ное het zij, de zaak had geenszins het gewenschte gevolg. Lubeck еп Bremen, namelijk, hadden daarbij niet hetzelfde belang als Hamburg. Zij verwachtten van de alliantie minder voordeel, dan nadeel van het ongenoegen van den Koning van: Denemarken, die haar in onderscheiding van Hamburg voorkomend bejegende, en dien zij door zulk een traktaat vreesden te vertoornen. Vandaar dat Hamburg te rade werd om te trachten, alleen zulk een traktaat van convooi met Hun Hoog Mogenden te sluiten *. — Intusschen 1 Resol. Stat.-Gen. 26 Febr.; 16 April, 1633. 2 Resol. Holl. 15 Julij, 1633. Resol. Stat.-Gen. 13 Aug. 1633. 3 Resol. Stat—Gen. 1, 17-Oct.; 8 Nov. 1688. Resol. Holl, 1638, Ы. 530. arrsema, Il, bl, 149. 4 Resol. Slat.-Gen, 6 April; 3 Julij; 3 Aug. 1684, Resol. Holl, 27 Julij , 1634. arrsema , IL, bl. 150. DES VADERLANDS. 801 === viel in September daaraanvolgende eene gebeurtenis voor, welke al де aandacht der 1684 — Staten vorderde. De Aartsbisschop van Bremen kwam te sterven, terwijl het Aartsstft door de Zweden was bezet. Het recht van opvolging, dat cuaisrraan IV vroeger aan zijnen zoon had weten te verschaffen, was door dezèn Vorst bij den vrede van Lubeck weder afgestaan, en nu waren de Zweden niet geneigd, de waardigheid en hare inkomsten aan den Deenschen Prins te gunnen. Doch na den slag bij Nordlingen was hunne kracht gebroken. In dezen slaat van zaken toog Prins рверевік van Denemarken naar Bremen, en geene macht, noch der Zweden, noch des Keizers, gevoelde zich sterk genoeg om zich feitelijk tegen hem, die zich als Aartsbisschop vestigde, te verzetten. De Stenden erkenden hem als zoodanig, en de Zweden lieten zich zulks voorloopig welgevallen 1.. Voor den Hollandschen handel was het hoogst wenschelijk, dat de vrede tusschen Zweden en Polen duurzaam zijn mocht. Het bestand, tusschen deze beide Mogendheden getroffen, Пер in het begin van het jaar 1655 ten einde, Brak de krijg dan op nieuw uit, zoo stond onzen handel weder allerlei belemmering te wachten. Bovendien Коп de oorlog andere, ons vijandige Mogendheden, in het gevolg van den Koning van Polen en tot zijne ondersteuning, іп de zaken van de Oostzee mengen, en bij de zwakheid van Zweden onder de minderjarigheid der koninklijke dochter, terwijl een voornaam deel der Zweedsche krijgsmacht in Duitschland verstrooid en door de nederlaag geknakt was, liet het zich aanzien, dat eene met ons geenszins bevriende macht heer en mees- ter in die Zee kon worden. Vandaar dat men in Holland al spoedig bedacht was op Men ia bedacht middelen om den vrede tusschen Zweden en Polen te bestendigen. Het 51ste artikel?) 684 Gezant- schap tot verlen- der Instructie van de Heren pauw еп pe кксүт, naar Frankrijk vertrekkende, schreef, ging van het be- stand tusschen op grond dat de Koning van Polen door brieven als anderzins had laten blijken, dat bij Zweden en Polen. de onderhandeling tot voortzelling van zijn bestand met Zweden wel hervat zou willen zien, dezen onzen Gezanten voor, de aandacht van den Koning van Frankrijk op die zaak te vesligen, opdat zijne Majesteit, nevens den Koning van Groof-Britannië en Hun Hoog Mogenden, zoo wel aan Zweden als aan Polen zijne bemiddeling mocht aanbie- den 2. De Koning versmaadde den wenk in geenen deele, maar gaf roreny last aan Engeland eene gemeenschappelijke bemoeijing tot instandhouding van den vrede in het. Noorden voor te stellen 9, In Julij (1634) werd bij de Staten van Holland in beginsel aan- genomen, dat men van wege dezen Staat aan de onderhandelingen ter voorlduring van den vrede tusschen Polen en Zweden deel zou nemen. Met het begin der volgende maand werd derhalve deze zaak door die van Holland aan de Generaliteit voorgesteld. Doch de Staten- Generaal toonden zich daarmede niet bijzonder ingenomen. Het was, docht hun, weder iets, 1 arrsema, П, bl. 147. 2202 arrsema, И, Ы. 105, 106. 3 Dépéche uit Parijs, v. 18 Aug. 1634. ІП Ревъ 4 Sruk. , 101 1634— 1630. 802 ALGEMEENE GESCHIEDENIS аа dat Holland alleen aanging, en waarmede де Provinciën zich niet te belasten hadden. Doch Holland verlangde het niet daarbij te laten, en deed eene poging om door eenige buiten- gewone Gedeputeerden, met name de Heren вав, BOREEL еп BERCKEL, de Staten-Generaal tot hunne toestemming te bewegen. Aanvankelijk werd alsnu vergund, eene Instructie voor de later te benoemen Gezanten te ontwerpen. Dit, meende men, verbond nog tot niets. Ook werd ‘met het stellen der Instructie zoo weinig haast gemaakt, dat tegen het mid- den van October de Heren van Holland zeer ernstig ор de behartiging dezer zaak meenden te moeten aandringen, De Staten-Generaal wierpen cen bezwaar op: zij be- weerden, dat men niet zeker was, hoe de Kroon Zweden deze bemoeijing zou opne- men. Zoo zou dan camenanivs alhier, en de Rijkskanselier van Zweden door onzen Gezant CORNELIS pauw gepolst worden, Camenantus verklaarde niet anders te kunnen denken, ‘dan dat het aan Zweden aangenaam zou zijn een Gezantschap der Staten lot het beoogde doel te ontvangen. Alsnu en reeds voor dat oxenstsern verklaard had, de zaak aan de wijsheid van Hun Hoog Mogenden te mogen overlaten 1, werd op ver- nieuwden aandrang van Holland besloten, dat de Ambassade door zou gaan, en de Griffier zou een vertrouwelijk schrijven aan den Heer zawapskr 9 richten, om te ver- nemen of onze Gezanten in Polen met de vereischte eer zouden bejegend worden 2. Dus zou deze zaak, vooral in het belang van den Hollandschen handel in het volgende jaar voortgang hebben. Was het waar, wat de beide Stadhouders en de Raad van State in de laatste petitie van oorlog verklaard hadden, dat de vrije zeevaart voor de ziel van. onzen Staat te houden was <, zoo was slechts dan wanneer de Hollanders zich beijrer- den om op dat gebied te behouden wat zij hadden, aan de volvoering te denken van de plannen, in overleg met Frankrijk beraamd. Van de alliantie, met Frankrijk gesloten en in April door de Provinciën geralifi- ceerd 5, en van de te verwachten medewerking dier Mogendheid in onzen oorlog was, 1 Oxenstiern in persoon verzekerde te Parijs den Heer anrraan Pauw, dat de Ambassade zeer aangenaam zou zijn (Dépéche van 80 April, 1685). 2 Zie hiervoor, bladz. 668. 3 Resol. Holl. 14, 15, 18, 26, 27 Julij; 19, 20, 22, 23 Sept. 1634. Resol. Stat.Gen. | Aug; 23 бері; 6, 10, 11, 12, 14, 25 Oct.; 22 Кот. 1634. In November (1634) nam сошапик rounses, Secretaris en Commissaris van den Koning van Polen, op reis van Frankrijk herwaarts van den Kardinaal-Infant een paspoort aan, waarin deze Gewesten met de benaming van rebelle Provinciën waren aangeduid, en met zulk een paspoort verscheen hij hier te lande. Deswegens zou hij volgens de plakaten onze krijgsgevangene hebben moeten worden; doch uit aanmerking, dat bij een afgevaardigde was van den Koning van Polen, werd hem dit vergrijp »uit pure gratie” kwijt gescholden (Resol, Stat.-Gen. 2 Jan. 1634). 4 Zie hiervoor blz. 795. 5. Resol. Stat.-Gen. 1, 10 Maart; 11 April; 16 Ме, 1635. Resol. Holl. 10, 23, 30 Maart; 3 April, 1635. In den boezem der Staten van Holland had Leiden geen genoegen genomen met DES VADERLANDS. 805 behalve de vermeerdering der legerlasten ter voorziening in de behoeften van eenen veld- tocht in de Zuidelijke Nederlanden, bovendien nog dit het gevolg, dat alsnu het Fransche subsidie ophield 1, In dit gemis moest voorzien worden, en Holland besloot eenen hon- derdsten penning te heffen, om haar aandeel te vinden in de 200,000 gulden ter maand, die ter vervanging van dat subsidie door de Provinciën moesten worden opgebracht. Maar slechts onder voorwaarde, dat ook de andere Gewesten voor een dergelijke belas- ting niet terugdeinsden, besloot de Provincie Holland daartoe: immers begon zij al meer en meer te vreezen, dat hare ingezetenen wegens de zware lasten, die men van haar vorderde, naar de andere Provinciën zouden verhuizen ?, Toch hadden de Staten dier Provinciën, eene maand later, nog niet in de zaak voorzien, en dat niettegenstaande 1634 — 1639, Voorwaarde , waarop Holland de kosten van den by gebreke van dien het leger niet te velde gebracht kon worden volgens het traktaat. aanstaanden veld- tocht voor haar Dus had Holland zich weder genoodzaakt gezien om duidelijk te doen blijken, dat zij aandeel wil dra- niet gezind was den last van den landoorlog alleen te dragen, vooral daar de anderen steeds zoo schroomelijk achterlijk waren in het behartigen der dringende belangen van het zeewezen. Wel mochten deze bijzonder dringend heeten. De gewone, benevens eenige buitengewone Gedeputeerden van Holland legden zulks den 54 April (1655) in de tegenwoordigheid van den Prins aan de Staten-Generaal uit. In plaats dat wij gezegd konden worden de Vlaamsche kust te blokkeren, blokkeerde veeleer de vijand onze kust. In de Vlaamsche havens werden fregatten van een nieuwe soort uitgerust, die bij hard weder zeil konden voeren, en des noods met 20 riemen konden bewogen wor- den: onverhoeds konden zij landingstroepen op onze kust werpen. Ten blijke toch wat de vijand in het schild voerde, kon strekken, dat de Graaf ре ruentes tot Admiraal, en de Baron ре reve tot Vice- Admiraal waren gekozen en te Duinkerken gingen resideeren. In het gezicht van Scheveningen werden onze visscherschuiten genomen. In vier jaren hetgeen bij het sluiten van het traktaat aangaande der Staten recht om de Gereformeerde Gods- dienst in де te veroveren plaatsen in te voeren, bepaald was (Resol. Holl. 25 April ; 2, 3, 4 Mei, 1635). Zeker had men op dit punt veel moeten toegeven. Niettemin lieten de Staten-Generaal, waar het er op aan kwam, de Provinciën tot het toestaan van gelden voor den veldtocht op te wekken, de voortplanting der Gereformeerde Godsdienst in » plaatsen, waar zij tegenwoordig wordt verduisterd en verboden of verjaagd,” als hoofdbeweegreden gelden. Zie hunnen brief in Resol. Holl, 1635, bl. 81 en 82. — Bij het overhandigen der ratificatie moest HEEMSTEDE aan sommige Staats- dienaren geschenken doen. Deze Staatsman werd, hoezeer hij alweder, nu de alliantie beklonken was, op zijne terugroeping aandrong, te Parijs gelaten. De Prins staafde met een vloed van гейе- nen de noodzakelijkheid, dat hij en niemand anders onzen Staat in dit tijdsgewricht aldaar bleef vertegenwoordigen. Hij was Raadpensionaris, het is waar; maar had, zeide de Prins, ook Jonan VAN OLDENBARNEVELT in zijnen tijd niet, zoo in Engeland als in Frankrijk, den Staat gediend? (Resol. Holl. 31 Maart 1635). 1 Res. Stat.-Gen. 1 Maart, 1635. 2 Res. Stat.-Gen. 11 Maart, 1635. 101% 1634— 1639. 604 ALGEMEENE GESCHIEDENIS was, dat de Provinciën hare verplichtingen aan de Admiraliteit niet voldeden 2, Daarbij kwam, dat zoodoende aan den eisch van het traktaat niet voldaan, noch de 15 schepen geleverd konden worden, waarop de Koning van Frankrijk reeds aandrong 3, Loo was het nog hoogst onzeker, of het leger in staat zou zijn om te velde te trekken. De officieren van den trein verklaarden niet te kunnen vertrekken , daar zij nog van eenige jaren dienst onbetaald waren; zonder betaling zouden ook de ponten, bruggen en sloepen te Dordrecht, en de pleiten, tot de dienst van het leger bestemd, onuitgerust te Rot- terdam moeten blijven liggen. Dus herinnerde de Prins de Provinciën op het krachtigst aan hare verplichtingen: » anders zou het gesloten traktaat tot onverwinlijke schade en schande van de landen verijdeld worden.” Het was noodig, zeide hij voorts, »dat de Zeeprovincién, wier zeegaten en stranden voor den vijand open lagen $, in staat ge- steld en aangemoedigd werden om van hare zijde de lasten van den landoorlog gewillig mede te dragen 5.” Desnieltegenstaande, toen de eerste Mei, de dag, op welken het leger bijeen moest zijn, was gekomen, was de artillerietrein, bij gemis van 24,000 gulden, die gereed moesten wezen, buiten staat, om op te trekken. Daar Hol- land de andere Provincien nog te zeer in gebreke vond, weigerde zij de som voor te schieten, en slechts door zekere juist uit Zeeland aangekomen penningen aan te wen- den, kon in de behoefte worden voorzien 6, Behalve het traag inkomen van der Provinciën bijdragen aan de Admiraliteiten 7, һай. ! De visschers van deze plaats plachten binnen twee maanden ongeveer 250,000 gulden aan waarde in visch uit zee te brengen (Resol. Stat.-Gen. 5 April 1635). 2 Resol. Stal.-Gen. 2, 5 April, 1635. Rosol. Holl, 23 Maart; 5 April, 1635. з Resol. Stat.-Gen. 16 April, 1635. á In dezen tijd werd wegens het gevaar van eene landing op de Hollandsche kast door de Staten-Generaal weder sterk aangedrongen, dat ’s Gravenhage in staat van tegenweer zon gesteld worden. Reeds іп 1629 waren de Heren van Holland daartoe herhaaldelijk aangemaand (Resol. Stat.-Gen., 31 Maart, 1629. Resol. Holl., 23 Mei; 12 Julij; 17, 18 Aug. 1629). In dat jaar was dan ook een aanvang gemaakt met het aanleggen van vestingwerken; doch de arbeid was gestaakt. De kosten waren groot, en het schijnt dat de Heren van Holland aan de Generaliteit het recht op een deel van den bodem, hetwelk zij zou bekomen hebben, zoo zij tot die kosten had bijgedragen, niet wilden toestaan. Ook vreesden zij, dat de fortificatie van den Haag een voor- wendsel zou leenen om minder ijverig te worden ter afwering eener landing. Ten overvloede kwam Delft tegen de versterking van den Haag in verzet (Resol. Stat.-Gen. 28 Febr.; 1, 3 Ма, 1635. Resol. Holl. 1 Mei; 6, 7, 12 Julij, 1635). 5 Resol. Stat.-Gen. 12, 13, 16 April, 1635. 6 Resol. Slat.-Gen. 23, 24, 26 April; 1 Mei, 1635. 7 Resol. Stat.-Gen. 12, 14, 16 Mei, 1635. Resol. Holl. 9 Mei, 1635. DES VADERLANDS. 805 Holland nog eene andere reden om niet bijzonder te ijveren voor het uitzenden van de 1634— 1639. De Staten twij- dat er nog niets vernomen werd van eene openbare vredebeuk tusschen Frankrijk en Spanje. folen aan de op- ‘ rec. 6! van De gedachte begon bij Hun Hoog Mogenden op te komen, of wij soms het slachtoffer Frankrijk. schepen, die zich met een gelijk aantal Fransche bodems zouden vereenigen. Zij was deze, van een bedrog worden mochten. Was ’s Prinsen leger in Brabant, en zakten intusschen keizerlijke hulpbenden herwaarts af, dan kon zich het gevaar van het jaar 1629, en waarschijnlijk met minder gelukkige uitkomst, herhalen. Daarom besloot men reeds den 8sten Mei (1655), urEMsTEDE aan te тейеп, om op die gewenschte vredebreuk аар te dringen 1, Niettemin vertrok de Prins op een bericht, dat de Fransche armée den marsch had aangenomen en tegen den 12den Mei te Rochefort zou zijn 2, den 17den Mei ре Prins trekt naar het leger, Bij zijn afscheid betuigde hij zijne zucht om de belangen des Lands te velde. en bepaaldelijk der Provincie Holland te bevorderen 3, Daar nu ook de Gedeputeerden der Provinciën alle mogelijke waarborgen gaven ter verzekering, dat hare schuld aan het zeewezen zou voldaan worden, zou dan. eindelijk de vloot uit het Goereesche Gat uitzeilen *, Toch had het nog veel moeite in, eer zij in het begin van Junij daartoe bekwaam was 9, De manifesten van het jaar 1634, aan de ingezelenen der Zuidelijke Gewesten gericht, werden bij vernieuwing uitgevaardigd 6, еп zoo scheen het groote werk op nieuw aangevangen te worden. Het gevaar, dat ons intusschen van de Duitsche zijde dreigde, en waartegen ook de Gevaar vanden l . kant der Keizer- Prins nadrukkelijk genoeg gewaarschuwd had, was men bedacht te voorkomen door schen ‘op “onze Graaf WiLLEM VAN Nassau 7 aan het hoofd van een genoegzaam aanlal troepen ter ver- 848760, dediging onzer grenzen іп den omtrek van Emmerik te laten 5, en vermits door een met verlies afgeslagen aanval des vijands op het fort Philippine? gebleken was, hoe men op 1 Resol. Stat.-Gen. 8 Mei, 1635. * Secreete Resol. 12 Mei, 1635. Rochefort ligt op de grenzen van Namen en Luxemburg. 3 Resol. Stai.-Gen. 17 Mei, 1635. Resol. Holl. 12, 16, 18 Mei, 1635. 4 Resol. Stat.-Gen. 17, 22 Mei, 1635. Resol. Holl. 18 Mei, 1635. ` Resol, Stat.-Gen. 29 Mei; 1, 4, 7, 12 Junij, 1635. 6 Resol, Stat.-Gen. 18 Mei; 2 Junij, 1635. 7 Nadat de Provincién aan Holland eenige voldoening hadden gegeven om de onregelmatige wijze, op welke deze Graaf Veldmaarschalk gemaakt was, goed te maken, besloot Holland, even- wel niet vroeger dan in het volgende jaar, hare quote te betalen tot zijne jaarwedde als zoodanig (Resol. Stat.-Gen. 6, 7, 12 Mei, 1635. Resol. Holl. 28 April; 2, 8, 9, 10, 11, 12 Mei; 24 Julij; 15 Sept.; 4, 12 Oct. 1635. 2 Febr. 1636). ® Resol. Stat.-Gen. 19 Mei; 5 Junij , 1635. 9 Resol. Stat.-Gen. 12, 17 Mei, 1635. Dépéche v. rauw, v. d. 7 Janij 1635. Алтзвил Il, 273, 274. Graaf 1034— 1639, De Prins geeft WILLEM VAN NASSAU bee ~ В > vel tot eene on- vijand, om zijn leger te velde te brengen, de garnizoenen aanmerkelijk had moeten erneming - Vlaanderen. 806 ALGEMEENE GESCHIEDENIS C uiteenliggende punten te gelijk op zijne hoede zijn moest, zoo werden er wederom 6000 waardgelders gelicht 1, Reeds in den vorigen winter was er geklaagd over de groote uitbreiding van de macht der Keizerschen op onze oosteljke grens. Zij belegerden Bocholt, na Vreden ingenomen te hebben, en het was, heette het, te verwachten, dat zij uit het Ми stersche eenen inval in de Graafschap Zutfen zouden doen, еп, іп vereeniging met de Keizerschen, boezemde het Spaansche garnizoen van de stad Gelder zoo veel ontzag in, dat de meeste plaatsen in die Graafschap wederom brandschatting aan den vijand be- gonnen te betalen, en de boeren in Overijsel daartoe mede schenen te zullen moeten overgaan % Пе gewelddadigdheden, door een zestigtal keizerlijke ruiters in de maand Maart (1655) in den omtrek van Oldenzaal gepleegd, waarbij negen boeren verraderlijk vermoord waren, moesten, zoo meende men, slechts dienen om de landlieden van dat Gewest tot het betalen van oorlogsbelasting te doen besluiten. Eene scherpe vermaning, door de Staten-Generaal aan den Keurvorst van Keulen еп den Bisschop van Munster gericht, was op die vijandelijkheid gevolgd 5, Met den Keurvorst van Keulen werd ook die van Mains uilgenoodigd, desnoods met geweld te waken tegen het bezetten en be- vestigen van zeker kasteel in Kleefschland door de Keizerschen, opdat de onzijdigheid van den Keurvorst van Brandenburg ongeschonden mocht blijven. Dat de Branswijkers en Hessen die onzijdigheid niet telden, schenen de Staten zich minder aan te trekken 1, Hadden nu de Keizerschen reeds toen zulk eene gezindheid аав den dag gelegd wat kon men, wanneer ons leger ver van huis zijn zou, en een GALLAS of мсспошч spoedig in die oorden kon aankomen, niet verwachten? Reden genoeg om Hun Hoog Mogenden sterk te doen verlangen, dat Graaf wieLem van nassau zich aan het hoofd van eene genoegzame macht omstreeks. Emmerik bleef ophouden. Zij verontrustien zich reeds, dat hij 17 Compagniën op de Zeeuwsche stroomen gelaten en niet tot zich getrokken had 5. Intusschen kreeg Graaf wituem, toen hij juist gemeld had, dat de berichten van het afkomen der Keizerschen aanhielden 6, bevel van den Prins van Oranje om dien post te verlaten. Toen de Prins, den 41е Junij, dit bevel afzond, was hij met zijn leger tot Tongeren gevorderd. Het behelsde, dat zijn neef, Graaf witrem, van de gelegenheid dat de — — 1 Resol, Stat.-Gen. 16 Mei, 1635. Resol. Holl. 16, 18 Mei, 1635. 2 Resol. Stat.-Gen. 11, 15, 16, 31 Jan.; 21 Febr. 1635. * Resol. Stat.-Gen. 31 Jan.; 10, 14 April, 1635. | 4 Resol. Stat.-Gen. 12, 14, 25 April; 4, 5, 7 Mei, 1635. 5 Resol. Stat.-Gen. 5 Junij, 1615. 6 Resol. Stat-Gen. 5 Junij, 1635. 