Natuurkundig tijdschrift voor Nederlandsch?Indie / uitgegeven door de Koninklijke Natuurkundige Vereeniging in Nederl.?Indie.
Mededeeling Dr. Ottow. Dr. Orrow doet een mededeeling over een methode door hem toegepast en uitgewerkt ter destructie van lijkendeelen bij het toxicologisch onderzoek. De methode berust hierop dat in een kolf van Kjeldabl een 300 Gr. van de stof wordt verhit met zwavelzuur en een ammonium- verbinding. Vooral bij het aantoonen van arsenik bewijst de methode uitstekende diensten. Waar bij de methode van VERGANIUS het onderzoek 3 dagen duurt, daar is volgens de nieuwe methode het onderzoek in 10 uur afgeloopen en kunnen minimale hoeveelheden met zekerheid worden opgespoord. Bestuursvergadering op Maandag Mei 1912. Aanwezig de Bestuursleden: pg Haan (voorzitter), VAN Екк, Orrow, блхрвена, Braak, DE VocEL en Pr (secretaris). Notulen. De notulen worden voorgelezen en goedgekeurd. Niewwe leden. Als nieuwe leden hebben zich opgegeven en worden als zoodanig aangenomen. Dr. G. VAN DE VELDE te Bandaneira en G. C. Тн. Leuspen offic. v. gezondheid te Weltevreden. Begrooting. De begrooting wordt behandeld en gocdgo- keurd; zij zal in het Tijdschrift worden opgenomen. De voorzitter, doet mededeeling van een bezoek der heeren SCHOUTEN en SANDBERG, die hem bij deze gelegenheid mede- deelen, dat zij den direkteur van de K. Petroleummaatschappij gesproken hebben, over het voorstel door den heer SANDBERG LXXII еліге aes in de vorige vergadering gedaan. De directeur der K. Petro- leummaatschappij was genegen zijne maatschappij als donateur tot de K. N. V. te doen toetreden en jaarlijks voor een flink bedrag bij te dragen. Als conditie werd gesteld, dat dan het wetenschappelijk personeel der maatschappij het recht zou mogen hebben boekwerken en tijdschriften uit de bibliotheek der К. N. V. in bruikleen te ontvangen. De heer ре HAAN was van plan de zaak met genoemden directeur te bespreken, maar deed het nog niet, omdat hij eerst het oordeel van de overige bestuursleden over deze kwestie wenschte te weten. De heer ре Voeren vraagt of het uitleenen van boeken uit de bibliotheek niet zal leiden tot het verloren gaan van misschien zeldzame en kostbare werken. De heer SANDBERG merkt hiertegen op, dat dit bezwaar ook nu bestaat, daar toch alle leden het recht hebben boeken uit de bibliotheek in bruikleen te ontvangen. De heer SanpBere gelooft, dat bij eene goede inrichting van de bibliotheek en eene goede contrôle het verloren gaan van boeken niet zal voorkomen. Dr. pe HAAN wijst naar aanleiding hiervan op de eigen- aardige toestand dat een groot en wel het grootste deel der boeken van de К. N. V. te Buitenzorg zich bevindt, waar- door het den bibliothecaris onmogelijk wordt een goede contrôle uitteoefenen. Verkiezing voorzitter. Hierna komt aan de orde de verkiezing van een voorzitter. Uitgebracht worden op den Heer Dr. W. VAN BEMMELEN 6 stemmen, zoodat deze met algemeene stemmen tot voorzitter gekozen is. Mededeeling Dr. Ottow. De heer Orrow krijgt hierna het woord en doet mededeeling over formaline als conserveerings- middel van lijkendeelen bij het toxicologisch onderzoek. Spreker kreeg voor korten tijd een geval ter onderzoek hetwelk betrof een jongen man, die zich blijkbaar vergiftigd had. Men vond in een glas nog resten van een vocht en op de kleedingstukken braaksel. Zoowel in het vocht als op de kleedingstukken — 275 — kon cyaankalium worden aangetoond, maar niet in de maag, welk orgaan in formaline was geconserveerd. Daar het spreker onwaarschijnlijk voorkwam, dat reeds zoo spoedig na den dood het cyaankalium niet meer zou zijn aantetoonen ging hij na, of er misschien invloeden zouden bestaan, die het aantoonen van het blauwzuur onmogelijk maakten en kwam tot de verrassende ontdekking, dat het toevoegen van formaline bij een oplossing van blauwzuur reeds binnen enkele uren het blauwzuur in een verbinding veranderde, die met de gewone blauwzuurreaktie's niet kon worden aangetoond. Eigenaardig is het, dat zoowel GrEGoREFF als Кош, het formaline warm aanbevelen ter conservatie van lijkendeelen, die toxicologisch moeten worden onderzocht. Spreker heeft het van belang gevonden nategaan of ook andere vergiften door formaline worden veranderd. Er zullen op verschillende hoofdplaatsen in Indië in deze richting onderzoekingen worden verricht en spreker gelooft dat er hierbij interessante uitkomsten zullen verkregen worden. preker kan niet eindigen zonder tot den afgetreden voor- zitter, die binnenkort. zal repatiëeren, eenige waardeerende woorden te hebben gericht en hem te hebben bedankt voor alles wat hij gedurende zijn lidmaatschap en als bestuurslid voor de K. N. V. heeft gedaan. De heer pg Haan dankt hierna den heer Orrow voor zijn waardeerende woorden. Bestuursvergadering op Dinsdag 4 Juni 1912. Aanwezig de Bestuursleden: van BEMMELEN (voorzitter), Poor, Orrow, KigwigT mp Jonee, BRAAK, Gruss, HOEFFEL- MAN, Junis, BELZER en Frv. Notulen. De notulen worden voorgelezen en goedgekeurd. — 276 — Niewwe leden. Als nieuwe leden hebben zich opgegeven en worden als zoodanig aangenomen W. VAN ALPHEN DE VEER scheikundig ingenieur B. O. W. en J. Е. van HovrEMA bouw- kundig ingenieur B. O. W. Bedankt heeft de heer pr Jona uit Buitenzorg. De nieuwe voorzitter zegt allereerst de leden dank voor het in hem gesteld vertrouwen en spreekt de hoop uit, dat de bestuursleden met hem mogen samenwerken ter verkrijging van steeds meer leven in de vereeniging. De voorzitter stelt voor den afgetreden voorzitter, den Heer DE HAAN te benoemen tot correspondeerend lid van de ver- eeniging welk voorstel met algemeene stemmen wordt goedgekeurd. De voorzitter deelt verder mede, dat er aanleiding is om de leesportefeuille weer te laten rondgaan, daar de proef met de leeskamer mislukt mag heeten; slechts een paar leden maken af en toe van de gelegenheid tot het inzien der tijdschriften gebruik. Na eenige deliberatie wordt besloten, dat vaste leestrommels zullen rondgaan. Ook brengt hij ter sprake om de tijdschriften, die in Welte- vreden uit de rouleering kwamen, weder naar de afdeelingen in Soerabaja en Semarang te zenden. Men had het zenden van tijdschriften naar Soerabaja en Semarang gestaakt, omdat hierdoor zooveel tijdschriften verloren gingen. Er was over deze kwestie met de afdeelingen in Soerabaja en Semarang een correspondentie gevoerd, maar daar met het oog op de eindexa- men-commissie's eenige bestuursleden der genoemde afdee- lingen zich te Weltevreden bevinden, kwam de voorzitter ertoe nu een vergadering bijeenteroepen, waar dan deze heeren hun grieven en wenschen.konden doen hooren. Aan dezen oproep gaven de heeren HoFFELMAN, Junius en BELZER gevolg. De voorzitter geeft het woord aan den heer HoEFFELMAN secretaris der afdeeling Semarang; deze tracht te bewijzen, dat de afdeeling Soerabaja schuld heeft aan het verloren gaan van tijdschriften, waar er soms heel slordig met de boeken werd omgesprongen. "е BIL De heeren JuNros en Berzer, zeggen, dat ook van uit Batavia de toezending van tijdschriften zeer ongeregeld geschiedde. Thans zouden er echter in Soerabaja zulke onregelmatigheden niet meer voorkomen daar de tegenwoor- dige secretaris voor een goeden gang van zaken zou zorgen. Besloten wordt de tijdschriften, die in Batavia gerouleerd hebben, naar Soerabaja optesturen. De afdeeling Soerabaja moet zich dan verbinden de tijdschriften na lezing naar Semarang door te zenden, vanwaar zij weder naar Welte- vreden moeten worden teruggestuurd. Mededeeling van Bemmelen. Hierna doet Dr. VAN BEMMELEN een mededeeling over resultaten verkregen met het oplaten van registreerballons. In aansluiting hiervan vertoont hij ver- schillende graphische voorstellingen en demonstreert hij de registratie instrumenten, die aan de ballons worden bevestigd. Bestuursvergadering op Maandag 8 Juli 1912. Aanwezig. De Heeren: van BEMMELEN (voorzitter), Orrow, VAN EEK, GRIJNS, DE VOGEL, VAN ALPHEN DE VEER, VAN HovrEwA en Fru (secretaris). Notulen. De notulen van de vorige vergadering worden voorgelezen en goedgekeurd. Leden. Bedankt hebben als lid de Heeren J. б. van Kuuk, Mr. A. J. Ахркёв WinrEews en Dr. Н. D. TJEENK WILLINK. Bericht is ontvangen van het overleden van Prof. Brasrus, in leven correspondeerend lid der vereeniging in het buitenland. Besloten wordt de weduwe per brief te condoleeren. De voorzitter stelt hierop voor: а. den heer Туввхк Witting te benoemen tot correspon- deerend lid der vereeniging in Nederland. den heer Berzer uittenoodigen, wederom zitting te nemen in het Bestuur. e. — EB — с. tot bestuursleden te benoemen de Heeren ре VoaEr, Poor, DoRMAAR, LAVERMAN, SCHOUTEN en SUNIER. Met algemeene stemmen keurt de vergadering alle 3 voor- ' stellen goed. Ook wordt nog goedgekeurd het voorstel het maandloon van den mandoer met f 2.50 's maands te verhoogen en de Maatschappij van Nijverheid en Landbouw uittenoodigen voor de helft hierin bij te dragen. Mededeeling Grijns. Hierna deelt Dr. Gruss nadere beschou- wingen mede over het vliegen der vogels. Mededeeling van Bemmelen. Tenslotte doet Dr. VAN BEMMELEN nog mededeeling van een hypothese door den geophysicus TRABERT opgesteld, met het doel eene verklaring te zoeken van het feit dat de oceanen overal gemiddeld 5000 M. diep zijn. Niets meer aan de orde zijnde wordt de vergadering gesloten. Bestuursvergadering op Maandag 12 Augustus 1912. Aanwezig de Bestuursleden: van BEMMELEN (voorzitter), Orrow, BRAAK, Poor, BELZER, GRIJNS, SUNIER, VAN EEK, VAN ALPHEN DE VEER en Fru (secretaris). Notulen. De notulen van de vorige vergadering worden door den secretaris voorgelezen en goedgekeurd. Nieuwe leden. Als nieuwe leden hebben zich opgegeven, de Heer A. W. SPENNEMAN te Soekaboemi en Dr. H. A. BROUWER Ingenieur bij het Mijnwezen te Weltevreden. Brief Dr. Koorders. De voorzitter deelt mede van den Heer Koorpers te Buitenzorg een brief ontvangen te hebben waarin mededeeling wordt gedaan van een nieuw opgerichte vereeniging ter bescherming van Natuurmonumenten. — 279 — Namens het voorloopig bestuur dezer nieuwe vereeniging noodigt de heer Koorpers den voorzitter der K. N. V. uit, ambtshalve als voorzitter zitting te nemen in het Bestuur van de vereeniging terbescherming van Natuurmomumenten en wordt de finantiëele steun der К. N. V. ingeroepen. Deze steun kan bestaan uit eene maandelijksche bijdrage of uit een gift in eens. De voorzitter zet in het kort het doel der. vereeniging uiteen. Door de zich steeds uitbreidende kultuur, worden vele stukjes natuurschoon, zooals mooie bosschen, zeldzame planten, eigenaardige steenformatie's enz. met vernietiging bedreigd. In Europa zijn er al sedert jaren vereenigingen als de nieuw opterichten met vrucht werkzaam. Vooral in Indië zou een vereeniging als de hierboven geschetste zeer veel nut, met betrekkelijk geringe kosten, kunnen stichten omdat vele terreinen waar in Indië waardevol natuurschoon is, eigendom zijn van het gouvernement en er dus alleen maar een gouvernementsbesluit noodig is om ze voor ver- nieling te behoeden. De voorzitter gelooft ook, dat het op den weg der K. N. V. vereeniging ligt, de nieuwe vereeniging met kracht te steunen en stelt daarom voor: 1°. te besluiten tot een gift van f 50 in eens en 2°. de voorzitter van de K. N. V. te machtigen om ambtshalve te fungeeren als president der N. I. vereeniging ter bescher- ming van Natuurmonumenten. Beide voorstellen worden hierop met algemeene stemmen · goedgekeurd. Mededeeling Dr. Braak. Hierna laat Dr. Braak het aan het Observatorium verkregen seismogram zien van de laatste aardbeving in Konstantinopel. Spreker zet uiteen van hoe groot wetenschappelijk nut de nauwkeurige registratie is van aardbevingen, die in een bewoonde en beschaafde streek optreden. Men weet dan precies wanneer en hoelang de schokken gevoeld zijn, weet precies de plaats waar zij het heftigst zijn waargenomen en kan uit de krommen en deze gegevens veel te weten komen over de samenstelling van onze aarde. — 280 — Spreker memoreert dat de longitudinale golven, zich sneller voortplanten dan de transversale en toont aan de hand van het seismogram aan, hoe dan ook het eerst de longitudinale en eerst later de transversale trillingen worden opgeschreven. De voorzitter dankt den Heer Braak voor zijn belangrijke demonstratie en sluit hierna de vergadering. Bestuursvergadering op Maandag 9 September 1912. Aanwezig de Bestuursleden: van BEMMELEN (voorzitter), Orrow, GRIJNS, VAN HovrEMA, VAN ALPHEN DE VEER, POOL, VAN Бек, Brouwer, Fuu (secretaris) еп ANGENENT als gast. Notulen. De notulen van de vorige vergadering worden voorgelezen en goedgekeurd. De voorzitter wenscht den heer Orrow met de koninklijke onderscheiding die hem te beurt gevallen is, ook namens het bestuur geluk. De voorzitter deelt hierop mede, dat het hem gelukt is de heer en mevrouw YAN Birma, die pas van een reis naar China teruggekeerd zijn, te winnen voor een causerie die door mevrouw YAN BIEMA voor de leden van de K. N. V. zal worden gehouden. Hierop komt de bouw van het paviljoen ter sprake, de heer vaN Hoyrema heeft zich bereid verklaard, zich met het ontwerpen van een plan te belasten en de voorzitter brengt hem hiervoor namens de vereeniging dank. Vóór verdere discussie over den bouw van het paviljoen wil de voorzitter eerst mededeeling doen van een brief van den heer van Morwaw waarin genoemde heer opmerkt, dat de pagger die de grens aanduidt tusschen zijn erf en dat der K. N. V. verkeerd geplaatst is en hem een stuk grond — 281 — ter breedte van 2 M. over de volle lengte van het erf der K. N. V. toekomt. De heeren van HovrEwa en DIJKSTRA hebben samen met den rooimeester de kaarten nagegaan en hierbij is hun gebleken, dat de heer van Мотмах gelijk had. De heer vay HovrEMA merkt naar aanleiding hiervan op, dat deze complicatie eene zeer groote wijziging in de plannen zal moeten brengen. Allereerst zal nu niet meer gedacht kunnen worden aan den bouw van een zeer groot paviljoen, dat minstens f 175 ’s maands zou moeten opbrengen. Het te bouwen paviljoen zal heel wat kleiner moeten worden dan eerst bepaald was en hierdoor zou de huurprijs niet meer dan een f 125 kunnen bedragen. De heer van HOYTEMA gelooft hierom, dat het veel beter is van den bouw van een groot paviljoen aftezien en een huis te bouwen dat f 100 à f 125 huur waard is en dit gebouw aan den secretaris te verhuren. Na eene korte discussie wordt besloten met verdere beraad- slagingen te wachten tot de heeren ‘DIJKSTRA en VAN HovrEwA met hunne plannen en ontwerpen gereed zijn. Een voorstel van den voorzitter, de Heeren van HovrEMA ` en VAN ALPHEN DE VEBR tot bestuursleden te benoemen wordt met algemeene stemmen goedgekeurd. Beide heeren nemen de benoeming van. Mededeeling van Bemmelen. Hierop doet de Heer van Веммегех mededeeling over ballonproeven, die dienen moesten gegevens te verzamelen over den toestand van de hoogere luchtlagen en luchtstroomingen. Spreker zet uiteen van hoe groot gewicht de kennis van dit alles voor lucht- vaarders is. Het best leent zich de Oostmoeson voor deze proeven: begint men vroeg dan kan men tot 8 à 9 uur waarne- mingen doen zonder bijzondere last van wolken te hebben. In den Westmoesson is het haast onmogelijk lang achtereen te experimenteeren. Spreker is reeds lang met de ballonproeven bezig en komt zoo langzamerhand in het bezit van waardevolle gegevens. — 282 — Aan de hand van krommen en graphische voorstellingen maakt hij duidelijk hoe de invloed der stroomingen van land- en zeewind slechts tot op geringe hoogte merkbaar zijn. In hoogere luchtlagen heeft men meer constante stroomen, die vrij regelmatige veranderingen ondergaan. Belangrijk is de waarneming, dat er op + 20 К.М. niet zooals men vroeger aannam een Oostelijke maar een weste- lijke stotmwind waait. Den lieer van BEMMELEN wordt dank gebracht voor zijn zeer interressante mededeeling en daar er niets meer aan de orde is, wordt de vergadering gesloten. Bestuursvergadering op Maandag 9 October 1912. Aanwezig de Bestuursleden: van BEMMELEN (voorzitter), BRAAK, DIJKSTRA, OTTOW, SCHOUTEN, GRIJNS, VAN ALPHEN ре VEER, LEUSDEN, ANGENENT en Fru (secretaris). Notulen. De notulen van de vorige vergadering worden voorgelezen en goedgekeurd. De voorzitter deelt mede, dat mevrouw van van Biema, die een lezing zou houden met lichtbeelden door omstandigheden verhinderd is dit plan uit te voeren. Ingekomen zijn: een verzoek van den Heer van Мотмах, om voor de helft bij te dragen in de kosten van een pagger te leggen tusschen zijn erf en dat der K. N. V. Besloten wordt ook voor de helft (/ 40) in de kosten bij te dragen. Een brief van den heer Tzkgxk Witts, correspondeerend lid der К. №. V. in Nederland, іп welk schrijven de heer TJEENK Wuer zijn dank uitspreekt voor de hem te beurt gevallen onderscheiding. Bedankt hebben als leden, Mej. Ch. Jacoss, en de Heeren Намакев, PALM en GasTER. De voorzitter stelt het bestuur in kennis, dat in de plaats van den klerk MULLER is aangesteld Mej. Buro HESLINGA. * - 288 == De plannen :voor den bouw “уап een paviljoen zijn nog niet klaar, de Heer Drsksrra heeft grondboringen verricht en hierbij niets verdachts geconstateerd. Hij vond tot op 10 à 12 M. een gelijkmatige kleilaag en stootte nog tot 5--6 M. diepte op plantenresten. De voorzitter stelt voor aan den secretaris, die nu een heel eind van het gebouw der K. N. V. afwoont de vervoer- kosten van zijn woning naar het gebouw de K. N. V. te vergoeden; meer dan enkele guldens 78 maands zullen de kosten niet bedragen. Het voorstel wordt goedgekeurd. Tenslotte is nog aan de orde de correspondentie Koorpers. De voorzitter leest de correspondentie voor en memoreert, hoe eerst de Heer Коокревѕ een dubbel verzoek richtte aan de K. N. V, en wel ten eerste om aan de vereeniging voor Natuurbescherming een subsidie in eens van f 50 te schenken en om de voorzitter der K. N. V. ambtshalve als voorzitter der vereeniging voor natuurbescherming te doen fungeeren. In een lateren brief werd door den Heer Koorpers gezegd, dat het voorstel slechts voorloopig was en het beter werd geoordeeld, den voorzitter der K. N. V. tot Eerevoorzitter te maken. Op eene vergadering, die ter constitutie der vereeniging voor Natuurbescherming gehouden werd, keurden de leden de voorstellen van den Heer Koorpers niet goed. Het Bestuur der K. N. V. werd meegedeeld, dat de jonge vereeniging onafhankelijk wenschte te staan dus de voorzitter der K. N. V. noch tot voorzitter, noch tot eerevoorzitter kon benoemen, terwijl tevens verzocht werd de f 50, waarvan de toezegging reeds gedaan was, niet als een subsidie, maar als een donatie te beschouwen. De Heer van BEMMELEN wijst er op, dat de K. N. V. door dit laatste schrijven, nu geheel anders tegenover de vereeniging voor Natuurbescherming staat. De K. N. V. krijgt zelf subsidie van het gouvernement en mag dus een geheel onafhankelijke vereeniging nict geldelijk steunen, wat wel moeht toen, zooals uit het eerste schrijven van den Heer — 284 — Koorpers kon worden opgemaakt, de nieuw opterichten vereeniging als een soort tak der K. N. V. zou kunnen worden beschouwd. Hierom stelt de heer van BEMMELEN voor de toezegging tot het geven van f 50 in eens weer intetrekken, wat met algemeene stemmen wordt goedgekeurd. Mededeeling Dr. Braak. Hierna doet Dr. Braak een mededeeling over een weervoorspelling voor Java. Spreker wenscht even toetelichten hoe lastig eene dergelijke voorspelling zijn kan en van hoewel differente factoren het afhangt of een weervoorspelling uitkomt. Batavia en bijna geheel Java ver- keeren van uit dit standpunt bezien in gunstige voorwaarden. Spreker demonstreert aan de hand van krommen den invloed van verschillende factoren, die op de weergesteldheid van Java van invloed zijn en geeft de gronden aan, waarop voor de eerstvolgende jaren een voorspelling kan worden gebouwd. De voorzitter dankt den heer Braak voor zijn interressante mededeeling en deelt daarna nog mede hoe een ballon, die hij kort geleden opliet een hoogte van 30800 meter bereikte en op deze hoogte met groote snelheid Westwaarts dreef en hoe deze Oostelijke wind de zelfde, blijkbaar permanent aanwezige luchtstrooming moet geweest zijn, die in 1883 e asch van Krakatau meerdere malen om de aarde heen- voerde. Op deze hoogte had de ballon wel het 4-voudige van zijn oorspronkelijke volume en barstte tenslotte uit een. Bestuursvergadering op Maandag 11 November 1912. Aanwezig de Bestuursleden: vAN BEMMELEN (voorzitter), GRIJNS, Orrow, Poor, van HovrEMA, VAN EEK, DIJKSTRA, Brouwer, BRAAK en Fru (secretaris). Notulen. De notulen der vorige vergadering worden voor- gelezen en goedgekeurd. — 285 — Ingekomen stukken. Van den vorigen secretaris Dr. van Lummer is een brief ontvangen waarin meegedeeld wordt, dat door hem stappen zijn gedaan om introductie van den Minister voor Buitenlandsche bibliotheeken te krijgen. Voor den Haag heeft hij eene dergelijke introductie reeds ontvangen en er is verder toezegging gedaan, dat hij ook voor Brussel en Berlijn introductie's krijgen zal. Hierom wendt hij zich tot het Bestuur der K. N. V. met verzoek hem de beschikking te geven over de hem door de verceniging toegezegde subsidie. De voorzitter verzoekt den Penningmeester het bedrag te willen opzenden. Bedankt heeft als lid wegens vertrek naar Europa het bestuurslid M. J. van ALPHEN DE Veer te Weltevreden. Als leden hebben zich opgegeven de Heeren W. van Braam en DE Visser Sarrs, beiden te Weltevreden. Op voorstel van den voorzitter worden de Heeren van Geuns, Brouwer en LieuspeN tot bestuursleden verkozen. De heer van Hoyrzma doet op verzoek van den voorzitter mededeeling omtrent de plannen over den bouw van het Westerpaviljoen en laat ontwerpen rondgaan onder de leden. Het nieuwe paviljoen zal niet kleiner worden dan het oude en iets meer naar voren worden gebracht, terwijl bovendien nog de grond 5 M. diep zal worden uitgegraven en in de plaats van de uitgegraven aarde zal er zand worden gebracht, waardoor een verzakken van de wanden van het nieuw te bouwen paviljoen zal worden uitgesloten. De voorzitter deelt mede, dat de drukke werkzaamheden van den heer Піхквтвл hem geen tijd laten om zich voldoende aan zijn ambt van „directeur der gebouwen” te wijden. Hierom stelt de voorzitter voor den heer van Ноүтема in de plaats van den heer Disksrra te benoemen, wat met algemeene stemmen wordt goedgekeurd. De heer van HovrEMA neemt de benoeming aan en de voorzitter dankt namens de vereeniging den heer Dijkstra voor de vele diensten door hem gedurende de waarneming van het ambt van directeur der gebouwen aan de K. N. V. bewezen. — 286 — Ook de secretaris zal zich, wegens drukke bezigheden genoodzaakt zien te bedanken, maar wenscht aan te blijven tot de komst van Dr. YAN LuMMEr, wanneer eene regeling zal worden getroffen. Mededeeling v/d heer Flu. Hierna doet de heer Fuu mede- deeling over proeven die genomen zijn door Cantr in het Rockefeller Institute te New York, bij welke proeven het gelukt is weefselcellen buiten het levend organisme tot groei en tot vermenigvuldiging te brengen. Spreker beschrijft de techniek en demonstreert eenige afbeeldingen waar weefsel kulturen uit tumoren mikrofotographisch zijn weergegeven. Dat de cellen niet dood of gedegenereerd zijn, blijkt hieruit, dat zij hun functie behouden. Zoo contraheeren spiercellen zich en vormen miltcellen antistoffen als zij met antizeenen worden samengebracht. De voorzitter dankt den Heer Frv voor zijne mededeeling en daar niets meer te verhandelen is, wordt de vergadering gesloten. Bestuursvergadering op Maandag December 1912. Aanwezig de Bestuursleden: van BEMMELEN (voorzitter), VAN HovrEMA, BRAAK, Отто, DE Voeren, Poor, GRIJNS, VAN EEK en VAN ALPHEN DE VEER. Notulen. De notulen van de vorige vergadering worden voorgelezen door den Heer van ALPHEN DE Veer, die bij afwezigheid van den Heer Еіс als waarnemend secretaris- fungeert; zij worden goedgekeurd. Ingekomen stukken. Van den Heer van Vuuren is een brief ontvangen, waarin hij mededeelt door ziekte verhinderd te zijn, zijn voordracht over Zuid-Celebes te houden, doch dat hij hoopt in Januari zoover hersteld te zijn, dat de voordracht alsnog door hem kan worden gehouden. - 8007 25 Het ,Gesellschaft naturforschender Freunde" te Berlijn zond een schrijven met verzoek om hare publicaties te mogen uitwisselen met de publicaties van het Natuurkundig Tijdschrift. De Sitzungsberichte van het gezelschap bevatten onder- werpen uit de zoölogie, de palaeontologie en de botanie. Er wordt besloten te antwoorden dat er geen bezwaar tegen bestaat. Als lid hebben bedankt: De Heeren C. A. BACKER en Mr. J. PAULUS. Op een schriftelijke herhaling van het verzoek van de Nederlandsch Indische Kunstkring te Batavia om van de localiteiten van de K. N. V. voor eene tentoonstelling van Engelsch-Indische Kunst gebruik te mogen maken, zal worden medegedeeld, dat er geen bezwaar tegen bestaat. De Heer Brouwer deelde schriftelijk mede, dat hij gaarne het bestuurslidmaatschap van de K. N. V. wil aannemen. Begrooting over % jaar 1912. Aan de orde is de behande- ling van de begrooting over 't afgeloopen jaar. Door den noodzakelijk geworden bouw van een nieuw paviljoen is er een groote verandering in den toestand van de geldmiddelen gekomen, welke tot zuinigheid moet aansporen. Als eerste maatregel wordt voorgesteld om dit jaar geen nieuwe werken voor de bibliotheek aan te schaffen, doch alleen de post van f 1100 voor de periodieken aan te houden. Voor meubilair dient nog extra op f 100 te worden ge- rekend. Dit voorstel wordt goedgekeurd. Aan de jaarlijks uitgetrokken som van f 100 voor populaire voordrachten, waarvan in langen tijd geen gebruik werd gemaakt wordt voorgesteld niets te veranderen. — 288 — De Heer Drisksrra meent dat voor 't onderhoud van gebouwen niets anders dan de gewone som noodig zal blijken. Voor den bouw van het paviljoen wordt rond f 6000 beschikbaar gesteld, welk bedrag naar de meening van den heer van HovrEMA voldoende zal zijn. Er wordt een voorstel gedaan om de bijdrage in het van VAN DER Waars-fonds te doen vervallen, omdat een vereeniging, die zelf gesubsidieerd wordt, eigenlijk geen bijdragen kan geven aan andere fondsen. Dit voorstel wordt aangenomen. De Heer Orrow doet het voorstel om een prijsvraag uit te schrijven, wat hem zeer nuttig voorkomt als prikkel om te werken. De voorzitter wijst er op dat de finantieele belooning op het oogenblik zeer gering kan zijn. Men is tevens van meening dat de prijsvraag niet beperkt moet blijven tot de leden van de vereeniging indien de K. N. V. tot uitschrijven overgaat. Het onderwerp werd niet verder behandeld, de bedoeling was er later op terug te komen. De voorzitter deelt mede dat de Heer Dinaer Voor- zitter van de Maatschappij van Nijverheid en Landbouw met de bouwplannen voor een nieuw paviljoen meegaat. De Heer van Hoyrrua deelt mede dat hij in antwoord ор een schrijven aan de aannemers de Heeren ErENBAaAs en WEENER van nauwkeurig denzelfden inhoud een groot verschil in raming van de kosten ontving nml.: De Heer Werner. . . . f 15000 EnENBAAS . . . ,, 10000 rep. f 11100. Welke oorzaak dit prijsverschil heeft, kon niet worden nagegaan en er is geen reden om niet op 't aanbod van den Heer ESrENBAAS in te gaan. Door een wijziging in de steenen en het hout zal ’t bedrag op f 10400 komen. 't Voorstel wordt nu gedaan om f 12000 uit te trekken en na afloop 't bedrag verder vast te stellen. = 959 6 Dit voorstel wordt goedgekeurd nadat nog werd medege- deeld dat de afbraak 't bezit is van de vereeniging en alles wat daarvan wordt gebruikt op de prijs in mindering wordt gebracht. Het Dagelijksch bestuur wordt gemachtigd om met den heer Drsorp te spreken. - Aan de orde is de benoeming van een commissie voor ’t nazien van de rekening en verantwoording van de vereeni- ging, waarvoor de Heeren Dr. Orrow en Dr. Poor worden benoemd. Tenslotte wordt een nieuw bestuur na voorafgaande schrifte- lijke stemming gekozen, nadat is medegedeeld, dat de penning- meester de Heer van Eek wegens vertrek, bedankt heeft. Het bestuur wordt als volgt samengesteld : Dr. W. van BEMMELEN, Voorzitter. Dr. б. Gnuws, Onder-voorzitter. Secretaris Do fu Bibliothecaris. H. J. van Hoyrema, Directeur der Gebouwen. W. van ALPHEN DE VEER, Penningmeester. | Dr. C. BRAAK, Redacteur v/h Tijdschrift. Mededeeling van den Heer van Alphen de Veer. De Heer VAN ALPHEN DE VEER doet eene mededeeling over het gebruik van het microscoop bij het onderzoek van metalen. Gesmolten metalen en alliages gedragen zich als oplossingen, zoodat de phasenregel hier van toepassing is. Het geval van volkomen mengbaarheid in den vloeibaren toestand komt bij de metalen als regel voor, terwijl zich in vasten toestand, zoowel afzonderlijke kristallen als meng- kristallen kunnen vormen. Bij het vormen van mengkristallen speelt de diffusie een rol, naarmate de diffusie sneller en vollediger plaats heeft, zijn de kristallen meer homogeen, terwijl bij langzame diffusie lagen optreden. LXXII 19k, — 290 — Het kristalliseeren zelf gaat van centra uit, waarvan het aantal de gemiddelde korrelerootte van 't metaal bepaalt. Hoe grooter onderkoeling, hoe meer kernen, hoe fijner structuur. De kristalomtrekken zijn dikwijls niet zichtbaar, maar wel de begrenzing van de conglomeraten, nadat het metaal gepolijst en geétst is. Eenige practische voorbeelden toonen het nut van het microscoop op dit gebied aan, waar het bijv. geldt het zuurstofgehalte in roodkoper of de hardheid en het weer- standsvermogen van handelsstalen te bepalen, wat zeer afhankelijk is van het koolstofgehalte en de structuur. Eenige fotografieën en enkele schetsteekeningen verdui- delijkten het gezegde. Nadat de voorzitter spreker bedankt heeft wordt de vergadering, niets meer aan de orde zijnde, gesloten. т уе» ш ые омо р оюк BEGROOTING VOOR 1913. INKOMSTEN. Contributiën leden. Ge Gouvernements-subsidie. Huur Oostelijk Paviljoen . š „ Westelijk , (3 maanden) „ ` Kunstkring. „ Коп. Inst. van N Interest. UITGAVEN. L Bibliotheek. Aankoop boeken. meubilair. Bindwerk ; Brandassurantie . 5 Verzendings- en andere ИН Toelage bibliothecaris. II. Tijdschrift. Wetensch. centraalbureau. Drukkosten.. Bijdrage voor ds Шил Y van Dr. KAMERLING's nuttige planten. Verzendings- en andere uitgaven. ” ” ” 100.- f 5935- 1100.— 1002 300.— 15. D 120.— f 1750.— 100.— 1000.— 300.— 30.— f 1430-- Transporteeren f 3180.— = 292 — Transport f 3180.— HI. Vergaderingen. 11. Populaire voordrachten . .' . ; 8m : 100.— f 300. IV. Gebouwen. . © 19. „Gewoon onderhand e Fe DO 13. Brandassurantie . er ы EN 14 Херо — v. о. 10850 15. Verlichting. 16. Bouw nieuw E DEN , 100— 6000.— f 6293.75 ” V. Secretariaat. In BONO 5 S ner, f 480: ДНЕМ ... o4 005. f ш VL _ Bedienden оок à V vus d. 155 VIL Wetenschappelijke landen: . Pro memorie. VIII. Inningskosten. 150.— ie f 10501.75 Totaal der ontvangsten. f 5235.— 5 » Uitgaven. . , 1050175 Nadeelig saldo. . . . f 5266.75 Dit nadeelig saldo zal door verkoop van het effectenbezit der vereeniging gedekt kunnen worden. BEBIOHTER o у 05 — ^ , die daarin ter completeering belangstellen kan het volgende | daten in eite n Deel I van het. y atuurkundig Tijdschrift i is s niets meer voorhanden. E =. Had 12,5 B HI —XV din ш npe Declen A ovn ANL aL 1. 2. M, 5 en wo x XVH- SKIL zijn ESCH complete D Van alle complete Deelen zijn aar wesig.. Voor verdere. inli tingen wend men SEN NATUURKUNDIG THDSOHRIH NEDERLA NDSCH-INDIE KONINKLIJKE NATUURKUNDIGE VEREENIGING IN NEDERL.-INDIË ONDER REDACTIE VAN Dr. C. BRAAZEZ. DEEL LXXIII WELTEVREDEN BOEKHANDEL VISSER & Co. ~ 1914 NATUURKUNDIG TIJDSCHRIFT VOOR NEDERLANDSCH-INDIE. NATUURKUNDIG TIJDSCHRIFT Tu NEDERLA NDSCH-INDIE UITGEGEVEN DOOR DE KONINKLIJKE NATUURKUNDIGE VEREENIGING IN NEDERL.-INDIE ONDER REDACTIE VAN Dr. С. Zx. A Е. DEEL LXXI II. EVREDEN BOEKHANDEL VISSER & Co. 914. INHOUD VAN DEEL LXYXIII. BLADZ. Naamlijst der Leden van de Kon. Nat. Vereeniging in Nederl.-Indië op 1 April 1913 Verslag omtrent den toestand en de моба шодой dor Kon. Nat. Vereeniging in Ned.-Indië over het jaar 1912. Schets van de ontwikkeling van het net van secundaire meteorologische stations in Nederlandseh Oost-Indië door Dr. W. van BEMMELEN. De luchtstroomingen in den BER he hallen: vlucht-waarnemingen te Batavia door Dr. W. VAN BEMMELEN (met een plaat).. Een moessonvoorspelling voor den Indisrhen Arehipel door Dr. C. BRAAK (met een plaat).. De Raoeng. en zijn jongste eruptie dor Dr. H. А. BROUWER (met een plaat) .. Over den invloed der анар ор de йоду door Dr. C. BRAAK Vulkanische verschijnselen en ‘aardbevingen in den Oost-Indischen Archipel waargenomen gedurende het jaar. 1912. ved De Wereldaether door Dr. W. VAN ranak: Het Klimaat van Nieuw-Guinea door Dr. C. R (met een plaa ‚Uittreksel uit 4 Meleorelogisch ‘Dagboek gehouden door Dr. P. F. Нгввкснт. Uitkomsten der Aardmagnetische Waarnemingen te Batavia en Buitenzorg verricht gedurende het jaar 1911. Notulen der vergaderingen van de Koninklijke Natuur- kundige Vereeniging in Ned.-Indië бе 1913. Begrooting voor 1914 : i NAAMLIJST DER LEDEN VAN DE KONINKLIJKE NATUURKUNDIGE VEREENIGING IN NEDERLANDSCH-INDIË op 1 April 1913. Dagteekening van oprichting: 19 Juli 1850. Beschermvrouw HARE MAJESTEIT DE KONINGIN DER NEDERLANDEN, — dÉ ffe OPRICHTERS: Dr. P. Bleeker, + 1878; Dr. J. H. Croockewit Hz, 1 1880; Corn. de Groot, + 1896; P. J. Maier, Т 1878; P. Baron Melvill van Carnbée, t 1856; Dr. C. L. A. Schwaner, 1 1851; H. D. A. Smits, T 1853; Dr. C. Swaving, T 1881. HONORAIRE LEDEN: Datum van benoeming. W. F. Versteeg, Amsterdam, 18 Mei 1866. H. L. Janssen van Raay, Haarlem, 20 April 1882. І. van Dijk, 's-Gravenhage, 16 „ 1885. Dr. A. W. Nieuwenhuis, Leiden, 2 September 1897. Нь о DO н сл тез BESTURENDE LEDEN: Datum van benoeming. Dr. W. van Bemmelen, voorzitter, 8 September 1898. Dr. G. Grijns, ondervoorzitter, 20 Mei 1897. P. C. Flu, secretaris, 1 April 1912. W. H. A. van Alphen de Veer, penningmeester, 9 October 1912. J. F. van Hoytema, directeur der gebowwen, 9 А 1912. Dr. C. Braak, redacteur v/h tijdschrift, 14 December 1908. Dr. J. C. Koningsberger, 9 Augustus 1900. M. J. Doppenberg, 11 December 1902. Dr. G. W. Kiewiet de Jonge, 11 a 1902. S. R. J. Onnen, 11 4 1902. Dr. Th. Valeton, 12 Februari 1903. Dr. A. H. J. Belzer, 2 November 1905. F. van der Goot, 9 Augustus 1906. H. J. E. Wenckebach, 9 Juli 1908. F. Weehuizen, J x 1911. Dr. W. M. Ottow, 9 October 1911. E. A. A. Gobée, 13 November 1911. Dr. W. Th. de Vogel, 8 Juli 1912. Dr. J. J. M. Dormaar, B s 1912. Dr. J. F. A. Pool, 8222 1912. Dr. А. R. Schouten, B, 1912. Dr. A. J. A. Sunier, E. 1912. J. C. Th. Leusden, 10 Augustus 1912. ÄFDEELINGSBESTUREN. Semarang. M. F. Onnen, voorzitter. G. E. Hoeffelman, secretaris-penningmeester. о bi = Dr. Soerabaja. H. W. Woudstra, voorzitter. G. M. Pool, secretaris. J. C. Ribbers, penningmeester. Dr. Dr CORRESPONDEERENDE LEDEN IN NEDERLAND. Maximum aantal 30. Datum van benoeming. . H. G. van de Sande Bakhuyzen, Leiden, 21 December 1872. . C. Ritsema, Leiden, 17 September 1875. . Th. Н. Mac Gillavry,'s-Graven- ` hage, 20 Mei 1880. . E. van Rijekevorsel, Rotterdam, 20 , 1880. . A. A. W. Hubrecht, Utrecht, 20 November 1884. . H. Wefers Bettink, Utrecht, 9 September 1886. . P. P. С. Hoek, Haarlem, 9 li 1886. . €. A. Pekelharing, Utrecht, 11 Augustus 1887. . Max Weber, Eerbeek, 23 Mei 1889. . A. Wichmann, Utrecht, 43 1889. . K. Martin, Leiden, 9 Februari 1893. . С. Th. Sluiter, Amsterdam, 12 April 1894. M. С. Piepers, 's-Gravenhage, 13 Juni 1895. J. Е. van Bemmelem, Gro- E ningen, 12 Maart 1896. G. А. Е. Molengraaff, 's-G ra v e n- hage, 12 „ 1896. . M. Е. T.J. Dubois, Amsterdam, 12 ,, 1896. F. A. F. C. Went, Utrecht, 20 Mei 1897. J. D. van der Waals, Amsterdam, 8 September 1898. J. P. van der Stok, de Bilt, 9 Januari 1902. R. D. M. Verbeek, 's-Graven- hage, 9 ij 1902. J. J. A. Muller, Zeist, 10 December 1903. P. van Romburgh, Utrecht, 10 " 1903. чох H OP tO ra Dr А Zimmerman, Qu um Dr. H. Onnen Sr.,'s-Gravenhage, 11 Januari 1906. J. J. K. Enthoven, Amsterdam, 8 Februari 1909. Dr. S. Figee, Hilversum, 1 Januari 1910. Mr.H.A.Lorentz, Vogelenzang(N.H.) 5 April 1910. Dr. J. de Haan, 28 Mei 1912. Dr. H. D. Tjeenk Willink, Deventer, 28 ,, 1912. CORRESPONDEERENDE LEDEN IN HET BUITENLAND Maximum aantal 30. ' Datum van benoeming. O. Beecari, Florence, 15 Juni 1872. A. Russell Wallace, Londen, 20 December 1873. A. B. Meijer, Berlijn, 18 Mei 1878. Tommaso Salvadori, Turijn, 28 А 1880. John Milne Shide, Isle of Wight, 20 November 1884. Wilhelm Blasius, Brunswijk, 9 September 1886. Alexander Woeikoff, St. Peters- burg, 11 Augustus 1887. Hermann Graf zu Solms Laubach, Straatsburg, 12 Juli 1888. Julius von Hann, Weenen, 11 October 1888. K. F. Goebel, München, 23 Mei 1889. Е. Haeckel, Jena. 11 Januari 1894. F. Montessus de Ballore, Santiago (Chili), 20 Mei 1897. G. Haberlandt, Graz, . Жек 1897. J. Wiesner, Weenen, 20 1897. W. Kükenthal, Breslau, NK j 1897. R. Semon, München, 90. з, 1897. Anthonio Berlese, Portici, 10 Augustus 1899. E. Stahl, Jena, 9 Januari 1902. H. Molisch, Weenen, 9 1902. ” ` Amani (O. Afrika), 8 1904. ” > о bi Fei о Ж OT Ka = 2 GEWONE LEDEN. A. Agerbeek, A. C. H., Mr.- Cornelis. Angenent, Dr. Weltevreden. Alphen, de Veer W. H. A. van, Weltevreden. Arnold, L. V., Semarang. B. Bakergem, W. M. Th. van, Soerabaia. Bargert, Ph., Weltevreden. Bartels, M. E. G., Pasir Datar, Halte Tjisaät. Belzer, Dr. A. H. J., Weltevreden. Bemmelen, Dr. W. van, Weltevreden. Bervoets, M. E, Klatten. Birchenhauer, R., Semarang. Bley, J, Kendal. Blikkenisse, Н., Weltevreden. Bloemendal, К. H., Weltevreden. Boers, К. J., Muntok. Boorsma, Dr. W. G., Weltevreden. Bouman, A. F., Amboina. Braak, Dr. C., Weltevreden. Breda de Haan, Dr. J. van, Buitenzorg. Broekman, E. W., Soerabaia. Brouwer, Dr. Н. A, Weltevreden. Bussy, Dr. L. P. le Cosquino de. Bijker, Ј., Weltevreden. c. Caland, Dr. P., Weltevreden. Campbell, J. R., Soerabaia. Chambry, J. K. GE Melsoyrelen Collard, F. E. ue я Concordia, Societeit, Weltevreden. Cramer, Ch. G., Bondowoso. Cramer, Ch. G. Sidoardjo. Cramer, Dr. P. J. 5., Paramaribo. Cultuur Maatschappij der Vorstenlanden. D. Dam, van, Buitenzorg. Damme, M. H., Bandoeng.. Degens, Dr. P. N., Weltevreden. Degros, Р. L, Weltevreden. Diggelen, C. H. P. van, Bodjonegoro. Dinger, J., Weltevreden. Docters van Leeuwen, Dr. W. M., Semarang. W. Dominicus, Dr. Doppenberg, M. J. Weltevreden. Dormaar, Dr. J. J. M., Weltevreden. Douglas, Е. А. Weltevreden. Driessen, Dr. D. P. E., Nijmegen. Dijck, J. Z. van. Semarang. Dijkstra, A. J., Weltevreden. E. Eek, J. W. van, Weltevreden. Engelbregt, J., s. f. Tjomal, Pekalongan. Eijken, Dr. P. A. A. p. Bandoeng. F. Fournier, C. A. W., Soerabaia. Flu, P. C., Weltevreden. G. Galjema Verheul, A., Soerabaia. Geesink, P. J. £ А., Gelder, Dr. J. K. van, Den Haag, Perponcher- straat 127. 1908. -1 e со CO Q2 t2 no M iui Gentis, F. J., Soerabaia. Geuns, Dr. J. W. van. Gieben, H. C, Weltevreden. Gobée, E. A. A, Weltevreden. Göllner, E. К. D., Weltevreden. Gorter, Dr. K., Buitenzorg. Grijns, Dr. G., Weltevreden. Guffroy, C. A. Soerabaia. Hattum, A. G. van, Soerabaia. Heeckeren, Mr. C. W. Baron van, Semarang. Heinzelmann, N., Weltevreden. Heuvelink, C. О., Weltevreden. Hillen, H, Weltevreden. Hoedt, Th. F. H., Soerabaia. Hoeffelman, G. E, Semarang. Hoekstra, M. OG. Weltevreden. Hoezoo, F., Semarang. Holtappel, K. J., Soerabaia. Homan van der Heyde, J., Weltevreden. Hoofdadministrateur Billiton-Mij., Tandj. Pandan. Hoogere Burgerschool (Bibl), Soerabaia. Hotz, Dr. Walter, (Weltevreden). Hoytema, J. F. van, Weltevreden. Hunger, Dr. F. W. Т. Amsterdam. E Iling, R., Weltevreden. J. "8 Jacob, Mr. H., Weltevreden. Jannette Walen, J. Р., Weltevreden. Johan, W. H. L., Toeban. Junius, Jan H., Soerabaia. 1910. 1903. 1890. 1908. 1908. — шш K. Kamerling, Dr. Z., Rio Janeiro. Kampen, Dr. P. N. van, Amsterdam. Kiewiet de Jonge, Dr. G. W., Weltevreden. Kloos, H. W., Weltevreden. Kock, Dr. A. C. de, Weltevreden. Koefoed, Dr. P., Malang. Koens, A. J., Mr.-Cornelis. Koks, M. Th., Weltevreden. Koning, D. A. P., Soerabaia. Koning, M. С., Weltevreden. Koningsberger, Dr. J. C, Buitenzorg. Koppelle, D. J., Weltevreden. Kuenen, Dr. A., Medan. L. Lange, Dr. Dan. de, Salatiga. Lau, Carl C., Padang. Laverman, D., Weltevreden. Leggelo, P. B. van, Weltevreden. Lessen, A. H. van, Weltevreden. Leusden, J. C. Th, Weltevreden. Levensverz. en Lijfr. Mij. N-I, Weltevreden. 1 Leyder, F. A. L., Semarang. Lier, R. J. van, Sawah-Loento. Linde Teves, Firma Semarang. Limburg, A. Lockhorst, H. A. van, Djocjacarta. Lovink, H. J., Buitenzorg. Lummel, Dr. H. J. van, Weltevreden. Maas, J. J. M, Weltevreden. Marle, Mej. J. C. van, Soerabaia. Martis, A. K. M. z EE 114 Meulemans, P. H., Semarang. 1903. 115 Meijers, G. J., Weltevreden. 1910. 116 Min, Dr. W. J. van der, Soerabaia. 1912. N. 120 Neeb, Dr. C. J., Palembang. 1901. 121 Nolst Trénité, Mr. G. J., Weltevreden. 1904. о. 122 Obertop, Н. Е. P. 1877. 123 Onnen, M. Е., Semarang. 1897. 124 Onnen, S. К. J, Weltevreden. 1899. 125 Ottolander, T. Banjoew angi. 1882. 126 Ottow, Dr. W. M, Weltevreden. 1910. 127 Ouwens, Р. A, Buitenzorg. 1897. P. 128 Petkovic, V. A, Semarang. 1903. 129 Pool, Dr. J. F. A, Weltevreden. 1912. 130 Pool, G. M., Soerabaja. 1910. 131 Pott, Mr. J. G, Weltevreden. 1905. 9. 132 Quarles de Quarles, A. J. Baron, Weltevreden. 1910. R. 133 Rant, Dr. A, Tjinjiroean bij Bandoeng. 1907. 134 Raven, D., Soerabaja. 1911. 135 Rees, D. F. W. van Weltevreden. 1908. 136 Reese, D. J. Soerabaja. 1904. 137 Renardel de la Valette, G. C. H., Malang. 1893. 138 Reuter, W., Weltevreden. 1910. 139 Ribbers, J. С., Soerabaja. 1877. 140 Ritsema, Dr. I. Ch, Weltevreden. 1909. 141 Roosegaarde Bisschop, P. J., Hongkong. 1900. 164 165 E a — Rozenraad, M. C. P., sf. Gending bij Probo- linggo. Rutter, Dr. L., Soerabaja. Rijn, L. A. van, o/adm. Suikerfabriek Tjomal, Pekalongan. Rijn van Alkemade, J. van, Semarang. s. Salm, Dr. J. A, Kota-Radja. Sandberg, Dr. Jhr. C. G. S, Weltevreden. Santer, L. P. J. M, Semarang. Schmidt, Dr. W., Semarang. Schóppe, ' т. Max, Soerabaja. ` Schouten, Dr. A. R., Weltevreden. Schoutendorp, Mr. J, Weltevreden. Schrader, W. H., Weltevreden. Schröder, E. E. W. G, Moeara Doea, Sumatra. Sirks, A. H., Weltevreden. Simon Thomas, A. E, Semarang. Smith, Dr. J. J., Buitenzorg. Sizo, L. de, Weltevreden. A. W. Spenneman, Soekaboemi Straaten, H. van, Weltevreden. Sunier, Dr. А. L. J, Weltevreden. Sythoff, A, Weltevreden. T. Tabaksonderneming Padang Boelan (Adm. J. S. C. Kasteleyn), Medan. U. Umbgrove, C. J., Soerabaia. Ultee, Dr. A. J., Djember. 1908. 1908. 1908. 4 V. Valeton, Dr. Th, Buitenzorg. Valk, M. C, Soerabaia. Vaynes van Brakell Buys, W. F., Soerabaia. Velde, Dr. E. van de, arts, Bandaneira. Veldhuis, H. W. J., Soerabaia. Vereeniging van Djokjasche Landhuurders, Djokjakarta. Versluys, Ј., Weltevreden. Vogel, Dr. W. Th. de, Weltevreden. Vogelpoel, Th. G. van, Weltevreden. Vries, Dr. E. C. de, Weltevreden. Vrijdag, D., Soerabaia. Voogt, J. G. H. de, Weltevreden. W. Walter, Dr. J., Soerabaia. Weehuizen, Е., Weltevreden. Wenckebach, Н. J. E, Weltevreden. Wigman, G. M., Wilde, W. F. de, Bondowoso. Wilkens, Dr. J. A, Weltevreden. Witkamp, H., Pladjoe, Palembang. Woudstra, Dr. W. Soerabaia. Würth, Dr. Th., Malang. VERSLAG OMTRENT DEN TOESTAND EN DE WERKZAAMHEDEN DER KONINKLIJKE NATUURKUNDIGE VEREENIGING IN NEDERLANDSCH-INDIË OVER het jaar 1912. Uitgebracht in de Algemeene Vergadering van 20 Januari 1913. EKE м. ж! Gaarne vervul ik de plicht, mij door de statuten onzer Vereeeniging opgelegd, om na afloop van het jaar een verslag omtrent den toestand en de werkzaamheden der Vereeniging gedurende het afgeloopen jaar, uit te brengen, omdat zulk een overzicht allicht er toe bij zal dragen om duidelijk te maken in welke richting vóórt-, en in welke bijgewerkt zal dienen te worden. Personalia. Door het overlijden van Wilhelm Blasius te Brunswijk verloor de Vereeniging één zijner correspondee- rende leden in het Buitenland; ook de rij dier leden in Nederland werd niet door den dood verschoond; Dr. J. G. DE MAN ontviel ons. an oo Hun rij werd weer aangevuld door de benoeming tot corres- pondeerend lid van Dr. H. D. Туккхк Witting, die als secretaris Z00 veel voor den bloei der Vereeniging heeft bijgedragen en Dr. J. mr Haan wiens vruchtbare werkzaamheid als voor- zitter den meesten uwer nog versch in het geheugen ligt. Verslaggever werd in zijn plaats tot voorzitter benoemd. Dr. H. J. van LummeL vertrok met verlof naar Nederland en legde zijn secretariaat-bibliothecariaat neder, doch werd tegelijk tot parmanent lid der Commissie voor den Alge- meenen Catalogus benoemd. Zijn plaats als secretaris- bibliothecaris werd door het nieuw benoemde bestuurslid, den Heer P. C. Frv, ingenomen. De penningmeester, de Heer J. W. van Erk keerde van zijn buitenlandschen dienstreis terug en Dr. А. Н. J. BELZER, opnieuw te Batavia woonachtig geworden, nam zijn vroeger bekleede plaats in het Bestuur weer in. In den loop van het verslagjaar werd verder het Bestuur nog versterkt door de benoeming der H.H. W. H. A. VAN ALPHEN DE Veer, D. Laverman, J. C Тн. Leuspen, Dr. J. W. van Gzuws, Dr. W. Тн. ре Voorn, Dr. J. Е. A. Poor, Dr. J. J. M. Dormaar, Dr. W. А. В. ScgourEx, Dr. А. L. J. Sunir, Dr. Н. A. Brouwer en J. Е. van Hoyrema. De laatste nam van den Heer A. J. Distra de functie van Directeur der Gebouwen over. In December had de jaarlijksche verkiezing van het Bestuur plaats en werd dat als volgt samengesteld : Dr W. van BEMMELEN, Voorzitter. Dr. G. GRUNS, Ondervoorzitter. Р. ©, Fot, Secretaris-bibliothecaris. W. Н. A. van ALPHEN DE Verr, Penningmeester. J. Е. van Ноүтема, Directeur der Gebouwen. Dr. C. Braak, Redacteur v/h Nat. Tijdschrift. Het leden aantal der Vereeniging onderging een geringe daling !). 1) Op 1 April 1913 bedroeg het 185. Financién. Moest de Penningmeester in April van het afgeloopen jaar op een achteruitgang in onze geldmiddelen van f 800.— wijzen, zoo zou de finantieele toestand der Vereeniging op het einde van het Verslagjaar gunstig te noemen zijn geweest, ware het niet dat haar spoedig door den noodzakelijken nieuwen bouw van het Westelijke Paviljoen een zware slag aan haar kapitaalbezit zal toegebracht worden. De daardoor te veroorzaken vermindering in rente-kweeking zal tot meerdere zuinigheid aanleiding moeten geven. Vergaderingen. De maandelijksche vergaderingen van het Bestuur hadden dit jaar, zonder de in de laatste jaren in zwang gekomen onderbreking in Mei en Juni, geregeld plaats. Een toeneming in belangstelling, zoowel bij bestu- rende als gewone leden kon met vreugde opgemerkt worden. Zeventien malen werd door één der aanwezigen een weten- schappelijke mededeeling, meest over zelf verrichte onder- zoekingen, gedaan, terwijl op den 18%" Augustus de opium- fabriek werd bezocht, waar de direkteur, het Bestuurslid . VAN Бек, de geheele inrichting demoustreerde. Afdeeling voor Voordrachten met Debat. Dezelfde toeneming in belangstelling viel op te merken in het bezoek der maandelijksche voordrachtsavonden, en staaft mijn over- tuiging, dat, als het Bestuur maar zorg draagt om allen. die geacht kunnen worden in zijn kring thuis te hooren, 200 mogelijk ook in zijn idden op te nemen, op een ruim voldoende belangstelling kan gerekend worden. De aanstaande bijeenkomst zal het eerste tienjarig tijdvak van het bestaan dezer afdeeling besluiten, in welk niet minder dan 85 voordrachten over de meest verschillende onderwerpen der natuurwetenschap gehouden werden. In het verslagjaar werden de hier volgende voordrachten gehouden: Dr. G. GRuss. Debat over de op den 27sten November 1911 gehouden voordracht over het zweven der vogels. Dr. J. ре Haan. Een en ander over het gistingsproces — E 8 Dr. W. Orrow. De geschiedenis van het toxicologisch onderzoek in Nederlandsch-Indië. F. Weeruizen. De koolzuurontleding door planten. Dr. C. BRAAK. Over proeven met vloeibaar helium. Пт. W. VAN BEwwELEN. Een nieuwe natuurkundige wereld- beschouwing (het relativiteitsbeginsel). P. С. Fu. Over mutaties en variaties bij pathogeene microorganismen. Dr. A. В. Scnovren. Veranderlijkheid (Mutatie). Dr. A. L. J. Sumter. Het conditioneele denken. Populaire Voordrachten. Gedurende het verslagjaar werden wel een tweetal sprekers voor het houden eener populaire voordracht gewonnen, maar door redenen buiten hun wil waren zij verhinderd aan hun toezegging gevolg te geven. Aídeelingen te Soerabaja en Semarang. Ten einde de sterk gedaalde belangstelling voor de Vereeniging in de beide afdeelingen te Soerabaja en Semarang wat aan te wakkeren, beloofde verslaggever aan de op de Mei-vergade- ring aanwezige bestuursleden dier afdeelingen, om een popu- laire voordracht te komen houden. Door verschillende omstandigheden kon hij eerst in December die belofte gestand doen en hield op beide plaatsen een voordracht over: „Het onderzoek van onzen dampkring tot groote hoogten met. ballons en andere hulpmiddelen”. Ook stelde hij op die Mei-vergadering aan het Bestuur voor om terug te komen op haar besluit tot staking van de toezending van tijdschriften aan de beide afdeelingen, de verzekering van de beide aanwezige secretarissen verkregen hebbende, dat voor een ordelijke rond- en terugzending gezorgd zou worden. Gebouwen. Terwijl de toestand van Hoofdgebouw en Oostelijk Paviljoen gunstig mag genoemd worden, bleken de kortelings aan het westelijk paviljoen aangebrachte verster- kingen geen doel te hebben getroffen. Het scheuren der пае A Be muren nam op zulk een onrustbarende wijze toe, dat de secretaris de eerst kort te voren door hem betrokken woning moest ontruimen en tot volledig nieuwen bouw moest besloten worden. Een uitgewerkt ontwerp daarvoor werd door den nieuw opgetreden Directeur der gebouwen, ons bestuurslid van HovrEMA, opgemaakt. Met de uitvoering is een aanvang gemaakt. Secretariaat en Bibliotheek. De revisie van den cata- logus van dat gedeelte der bibliotheek, dat zich te Batavia in ons gebouw bevindt werd voortgezet; een tweetal boeken- kasten werden aangeschaft. Tengevolge van de tijdelijke пелени van | do werk- zaamheden voor den Algemeenen Catalogus werd de klerk MurnER aan onzen catalogus te werk gezet. Spoedig daarna werd hij vervangen door Mej. van Buro HESLINGA. Wat den in 1911 genomen maatregel betrof om de rond- zending der tijdschriften te staken en enkel de nieuw binnen gekomen boekwerken in de vergaderzaal ter lezing te leggen, zoo bleek uit het minimale gebruik dat daarvan gemaakt was geworden, dat hier een misgreep had plaats gevonden. De rondzending werd dus hersteld, maar een nieuw stelsel door den secretaris-bibliothecaris, den Heer Fuu, toegepast en daarmee een alleszins goeden uitslag verkregen. Bij het aftreden van den Heer van LummeL werd besloten de toe- lage aan den secretaris-bibliothecaris te doen vervallen, maar een klerk ter zijner beschikking te stellen. Als zoodanig ‚werd Mej. van Buxo Hestea aangesteld, wier werk tot nu toe tot tevredenheid heeft aanleiding gegeven. Tijdschrift. Evenals in de laatste jaren verschenen twee afleveringen van het tijdschrift, te weten de slotaflevering van deel 71 en de eerste van het volgende deel. In 320 blad- zijden bevatten zij verscheidene oorspronkelijke verhandelingen AN en mededeelingen omtrent eigendommelijke Indische vragen en zaken en wijzen op een toeneming in de belangrijkheid van en de belangstelling in ons tijdschrift, dat zulk een gewichtige plaats als boekerij-vormer bekleedt. Het aantal der Vereenigingen met welke uitwisseling van geschriften bestaat klom van 250 tot 251. Algemeene Catalogus. De Heer J. G. van Kuik nam wegens drukke werkzaamheden en aanstaand vertrek ontslag als lid van de Commissie voor den Algemeenen Catalogus; de Heer van LummeL werd tot permanent lid benoemd, zoodat nu de voorzitter en secretaris met hem die Commisie uitmaken. 