Biblia Sacra, dat is de geheele Heilige Schriftuer bedeeld in het Oude en Nieuwe Testament; deze uitgaef vervat alle de boeken van het Oude Testament die in den Hebreeuwschen tekst zyn
EN den Heer heeft tot Samuël gezeid : Hoe lang zult gy Saül beweenen, aengezien dat ik hem verworpen heb, dat hy over Is- raël niet regeren zoude? Vult uwen hoorn met olie, en komt, dat ik u zende tot Isaï den Bethlehemiter : want ik heb my voor- zien van eenen koning uit zyne zonen. 2 En Samuël zeide : Hoe zal ik gaen?Want Saül zal dit hooren, en my dooden. En den Heer zeide : Gy zult een kalf van den groo- ten vee brengen met uwe hand, en gy zult zeggen : Ik ben gekomen om den Heere eene slagiofferande te dooden. 3 En gy zult Isaï tol de slagtofferande nooden, en ik zal u toonen wat gy doen zult, en gy zult zalven denwelken ik u too- nen zal. 4 Aldus heeft Samuël gedaen gelyk hem den Heer bevolen had. En hy is gekomen te Bethlehem, en de ouderen van de stad hebben zich verwonderd, hem te gemoet gaende, en hebben gezeid : Is uwe inkomst ook vreedzamig? 5 En hy zeide : Zy is vreedzamig : want ik ben gekomen om den Heere eene slagtoffer- ande te doen : heiligt u, en komt met my, dat ik de offerande doen mag. Aldus zoo heeft hy Isaï en zyne zonen geheiligd, en die tot het sacrificie genood. 6 En als zy binnen gekomen waren, zoo zag hy Eliab, en zeide : Is voor den Heer zynen gezalfden? 7 En den Heer zeide tot Samuël : Aenziet zyn aenzigt niet, noch de hoogheid zyner lengte : want ik heb hem verworpen, en ik oordeel niet naer der menschen gezigt : want den mensen ziet de dingen die van buiten schynen, maer den Heer doorziet het hert. 8 En Isaï riep Abinadab, en hy bragt dien voor Samuël. En hy zeide : Dezen heeft den Heer ook niet verkoren. 9 Maer Isaï heeft Samma by hem gebragt, van denwelken hy zeide : Dezen heeft den Heer ook niet verkoren. KONINGEN, XVI. 263 10 Aldus zoo heeft Isaï zyne zeven zonen voor Samuël gebragt : en Samuël heeft tot Isaï gezeid : Den Heer heeft geen van deze verkoren. 11 En Samuël heeft gezeid tot Isaï : Zyn alle uwe zonen nu hier gebfagt? En Isaï antwoordde : Daer is nog een klein knecht- ken achtergebleven, en dien voedt de scha- pen. En Samuël zeide tot Isaï : Zendt, en doet hem herwaerts brengen : want wy zul- len ter maeltyd niet zitten gaen, voor dat dien hier gekomen zy. 12 Aldus zoo heeft hy uitgezonden, en hem gehaeld. En hy was rosachtig, schoon van opzien, en wezelyk van aenzigt. En den Heer heeft gezeid : Staet op, en zalft hem, want hy is hot. 13 Hierom zoo heeft Samuël den hoorn met de olie genomen, en heeft hem gezalfd in het midden van zyne broeders : en den Geest des Heeren is geschiedt in David, van dien dag, en voortaen : en Samuël is opgestaen, en weggegaen naer Ramatha. 14 Maer den Geest des Heeren is van Saül gescheiden, en een kwaden geest van den Heer kwelde hem. 15 En Saüls dienaers zeiden tot hem : Ziet den kwaden geest Gods kwelt u. 16 Onzen Heer gebiede, en uwe knechten, die voor u zyn, zullen eenen man zoeken die met eene harp kan spelen, op dat hy, als u den kwaden geest des Heeren over- komt, met zyne hand spele, en dat gy dan te ligter moogt verdragen. 17 En Saül zeide tot zyne dienaers : Be- zorgt my dan iemand die wel spelen kan, en brengt dien by my. 18 En een van de knechten antwoordende, heeft gezeid : Ziet ik heb Isaï des Bethlehe- miters zoon gezien, die wel spelen kan, en is zeer sterk van magt en een strydbaer man, en voorzienig van woorden, en een schoon man : en den Heer is met hem. 19 Daerom zoo heeft Saül boden tot Isaï ge- zonden, zeggende : Zendt tot my David, uwen zoon, die in de weiden is. 20 Aldus zoo nam Isaï eenen ezel met brooden geladen, en eene flesch wyn, en eenen bok uit de geiten, en heeft dat door David zyns zoons hand tot Saül gezonden. 21 En David is by Saül gekomen, en hy heeft voor hem gestaen : en hy heeft hem bovenmaten zeer lief gehad, en hy is zyn wapendrager geworden. 22 En Saül heeft tot Isaï gezonden, zeg- gende : Laet David voor myn aenzigt staen : Want hy heeft gratie in myne oogen gevon- den. 23 Aldus zoo wanneer den kwaden geest des Heeren Saül aenveerde, zoo nam David zyne harp, en sloeg die met zyne hand, en 264 HET 1. BOEK DER Saül werd daerdoor vermaekt, en het werd beter met hem : want den kwaden geest ging dan van hem. KAPITTEL XVII. 11 1 AEU de Philistynen vergaderende hunne 1)JL hciren ten stryde, zyn te zamen geko- men te Soeho Juda : en zy hebben hun le- ger gemaekt tusschen Socho en Azeca, aen de uiterste palen van Dommim. 2 Maer Saül en de kinderen van Israël te zamen vergaderd zyndc, kwamen in de val- lei Terebinthyn, en zy hebben hun heir ge- schikt om te stryden tegen de Philistynen. 3 En de Philistynen s'tonden op den berg op deze zyde, en Israël stond op den berg op de andere zyde : en daer was eene val- lei tusschen hen beide. 4 En daer is een bastaerdman uit der Phi- listynen leger gekomen, genaemd Goliath, van Geth, zes cubitus en een palm hoog : 5 En een metalen helm was op zyn hoofd, en hy was gekleed met een pantsier met ha- ken gemaekt : en zyn pantsier woog vyf dui- zend sikkelen metaels : 6 En hy had metalen beenharnasschen aen zyne beenen : en een metalen schild be- dekte zyne schouderen. 7 Maer den stok van zyne lancie was gelyk een weversboom ; en hetyzer van zyne lan- cie had zes honderd sikkelen yzers : en zyn wapendrager ging voor hem. 8 En staende riep hy tegen de heirscha- ren van Israël, en zeide tot hen : Waerom zyt gy gekomen bereid om te stryden ? Ben ik niet een Philisteus man, en gy Saüls knechten? Kiest uit u eenen man, en laet dien tot eenen byzonderen kamp neder- waerts komen. 9 Js het zake dat hy tegen my mag kam- pen, en dat hy my verslaet, zoo zullen wy uwe dienaers zyn : maer is het zake dat ik hem verwin en versla, zoo zult gy slaven worden, en ons dienen. 10 En den Philisteus man zeide : Ik heb de heirscharen van Israël heden beschimpt: Geeft my eenen man, en laet dien alleen te- gen my eenen kamp aenveerden. 14 Toen Saül en alle die van Israël hoor- den aldusdanige woorden van dien Philis- teus, zöo waren zy verbaesd, en zeer ver- veerd. 12 Maer David was een zoon van eenen Ephrateüs man, daer te voren afgezeid is, van Bethlehem Juda, die Isaï genoemd was, denwelken had acht zonen, en ten tyde van Saül was dit een oud man, die lang geleefd had onder de mannen. 13 En zyne dry oudste zonen waren na Saül ter oorloge gegaen : en de namen van zyne dry zonen, die ter oorloge getrokken KONINGEN, XVII. waren, zyn deze : zyn eerstgeboren zoon heette Eliab, en den tweeden Abinadab, en den derden Samma : 14 Maer David was den allerjongsten. Als dan de dry oudste naer Saül gegaen wa- ren, 15 Zoo is David weggegaen, en is wede- rom gekomen van Saül, dat hy zyns vaders kudden hoeden zoude in Bethlehem. 16 Maer dezen Philisteus man kwam voort alle dagen des morgens, en des avonds, en stond tot veertig dagen toe. 17 En Isaï zeide tot David zynen zoon : Neemt voor uwe broeders een ephi bry- pappe, en deze tien brooden, en loopt in het heirleger tot uwe broeders, 18 En deze tien vormkens kaes zult gy dra- gen tot den hoofdman : en gy zult uwe broe- ders bezoeken, of zy ook in goeden doen zyn : en verneemt met welke zy geschikt zyn. 19 Maer Saül en zy, en alle de kinderen van Israël in de Terebinthyn vallei, streden tegen de Philistynen. 20 Aldus zoo is David des morgens vroeg opgestaen, en heeft de kudde den schaep- herder bevolen : en hy is geladen wegge- gaen, gelyk hem Isaï bevolen had. En hy is gekomen ter plaetse van Magala , en tot het heir, hetwelk uitgetrokken was ten stryde, en had geroepen in den slag. 21 Want Israël had zyne slagorde gesteld, en de Philistynen waren daertegen ook be- reid. 22 Hierom David, achterlatende de pak- ken die hy gebragt had, onder de hand des bewaerders by de pakken, is hy geloopen ter plaetse des stryds, en hy vraegde of het al wel ging met zyne broeders. 23 En terwyl dat hy nog sprak tot hen, zoo vertoonde zich daer den bastaerdman opwaerts komende, Goliath genaemd, een Philistyn van Geth, uit der Philistynen heir : en als hy deze zelfde woorden sprak, zoo heeft David het gehoord. 24 Maer alle die van Israël als zy den man gezien hadden, vloden van zyn aenzigt, vreezende hem zeer. 25 En daer zeide iemand van Israël : Hebt gy dezen man niet gezien, die opgekomen is? Want hy is opgekomen om Israël te be- schimpen. Daerom, den man, die dezen verslaet, zal den koning ryk maken met groote rykdommen, en hy zal hem zyne dochter geven, en zyns vaders huis zal hy vry van tribuet maken in Israël. 26 En David sprak tol de mannen die by hem stonden, zeggende : Wat zal men den man geven, die dezen Philistyn verslaet, en het verwyt van Israël afneemt? Wie is toch dezen onbesneden Philistyn, die het heir van den levenden God beschimpt heeft ? HET l. BOEK DEK 27 En hel volk vertelde hem dezelfde re- den, zeggende : Deze dingen zullen den man gegeven worden, die dien verslaen zal. 28 Hetwelk als Eliab, Davids oudsten broeder, gehoord had, toen hy met de an- dere sprak, zoo werd hy gram tegen David, enzeide : Waertoe zyt gy gekomen, en waer- om hebt gy die luttel schapen in de wocstyn gelaten? Ik ken uwe hooveerdigheid, en uws herten ergheid : gy zyt nederwaerts geko- men opdat gy den stryd zien zoudet. 29 En David zeide : Wat heb ik gedaen? Is het anders dan een woord? 30 En hy is een luttel bezyden van hem gegaen, tol eenen anderen : en hy zeide dezelfde woorden. En het volk antwoordde hem met hetzelfde woord als voren. 31 Aldus zyn Davids woorden , die hy gesproken heeft, gehoord, en verteld voor Saüls aenzigt. 32 Tot denwelken als hy gebragt was, zoo heeft hy tot hem gezeid : Niemands hert ontzinke in hem : ik uw dienaer zal gaen, en stryden tegen dezen Philistyn. 33 En Saül zeide tot David : Gy moogt dezen Philistyn niet wederstaen, en tegen hem stryden : want gy zyt een jongsken, maer dezen man is een krygsman van zyner jongheid. 34 En David heeft tot Saül gezeid : Uw die- naer voedde zyns vaders kudden, en daer kwam een leeuw of een beer, en droeg eenen ram weg uit het midden van de kudde : 35 En ik vervolgde die, en sloeg ze, en trok ze uit hunnen muil : en zy stonden tegen my op, en ik* greep hunnen muil, en versmachtte ze, en doodde ze. 36 Want ik uw dienaer heb eenen leeuw en eenen beer doodgeslagen : aldus zal dezen onbesneden Philistyn wezen gelyk een van die. Nu zal ik gaen, en het volk van deze schande verlossen : want wie is dezen on- besneden Philistyn, die heeft durven vcr- maledyden het heir des levenden Gods? 37 En David zeide : Den Heer die my ver- lost'heeft uit de hand van den leeuw, en uit de hand van den beer, die zal my ook ver- lossen uit de hand van dezen Philistyn. En Saül heeft tot David gezeid : Gact heen, en den Heer zy met u. 38 En Saül heeft David met zyne kleederen gekleed, en stelde eenen metalen helm op zyn hoofd, en hy heeft hem met een pantsier gekleed. 39 En als David aldus met zyncn zweerde omgord was op zyn kleed, zoo begon hy te proeven of hy ook wel zoude gewapend kunnen voortgaen : want hy had de ge- woonte niet. En David zeide lol Saül : Ik kan alzoo niet gaen, want ik ben hel niet KONINGEN, XVII. 265 gewoon. En hy heeft de wapenen afgeleid, "40 En nam zynen stok, demvelken hy altoos in zyne handen had : en hy koos zich vyf zeer gladde steenen uit de beke,en hy legde die in zyne schapersmael, die hy met zich had, en hy droeg eenen slinger in zyne hand : en hy is voortgegaen tegen den Phi- listyn. 41 En den Philistyn ging al voortgaende, en aenkomende tegen David, en zyn wapen- drager ging voor hem. 42 En als den Philistyn opzag, en zag David, zoo heeft hy hem versmaed. Want het was een rosachtig jongeling, en schoon van opzien. 43 En den Philistyn zeide tol David : Wat dunkt u dat ik een hond ben, dat gy tot my met eenen stok komt? En den Philistyn ver- malcdydde David door zyne goden : 44 En hy zeide tot David : Komt tot my, en ik zal uw vleesch den vogelen der lucht, en den beesten der aerde geven. 45 Maer David heeft tot den Philisteus gezeid : Gy komt tot my met een zweerd, en lancie, en met eenen schild : maer ik kom lot u in den naem van den Heer der heir- scharen, die een God is van het heir van Israël, dewelke gy heden beschimpt hebt, 46 En den Heer zal u in myne hand ge- ven, en ik zal u slaen, en uw hoofd van u nemen : en ik zal de doode ligchamen van de heiren der Philistynen heden geven den vogelen der lucht, en den beesten der aerde : opdat al aerdryk weten mag, dat er een God in Israël is. 47 En dat alle deze vergadering mag weten dat den Heer niet verlost met het zweerd of met de lancie : want zyne is den stryd, en hy zal u in onze handen leveren. 48 Als dan den Philistyn opgestaen was en voort nader kwam tegen David, zoo heeft zich David gehaest, en is ten stryde geloo- pen tegen den Philistyn. 49 En slak zyne hand in de mael, en nam eenen steen, en hy wierp dien met den slinger, en omdraeijende raekte hyden Phi- listyn in zyn voorhoofd : en dien steen is diep in zyn voorhoofd vast blyven steken, en hy viel met zyn aenzigt op de aerde. 50 En David heeft tegen den Philistyn de overhand gekregen met den slinger, en met eenen steen, en hy heeft den Philistyn ge- slagen en gedood. En als David geen zweerd in zyne hand had, 51 Zoo liep hy, en stond op den Philistyn, en nam zyn zweerd, en trok het uil zyne scheede : en sloeg hem dood, en hy hieuw hem het hoofd af. Maer toen de Philistynen nu zagen dat den allerstcrksten van hen dood was, zoo vlugtten zy. 52 En de mannen van Israël en Juda op 12 HET 1. BOEK DER KONINGEN, XV111. suumhIo, hebben een gelüryscfo gemaekt, en hebben de Philistynen vervolgd, tot dat zy gekomen waren iin de vallei, en tot de poor- ten van Aeearon, en sommige van de P)n- listynen vielen gekwetst op den weg van Sar'aïm, en tot Geth, en tot Accaron toe. 53 En de kinderen van Israël wederko- mende na dat zy de Philistynen vervolgd hadden, hebben hunne legers beloopen. 54 En David nemende het hoofd van den Philistyn, bragt het in Jerusalem : maer ayae wapens stelde hy in zyn tabernakel. 55 Op dien tyd als Saül David zag uit- gaende tegen den Philisteus man, zoo zeide hy tot Abner zynen opperveldheer : Van wat geslacht is 'dezen jongeling gekomen, Abner? En Abner zeide : Alzoo waerachtig- lyk als uwe ziel leeft, koning, ik weet het niet. 56 En den koning zeide : Ondervraegt gy, wiens zoon dit kind is. 57 En als David wederom gekomen was na dat hy den Philistyn verslagen had, zoo nam hem Abner, en bragt hem voor Saül, hou- dende het Philistyns hoofd in zyne hand. 58 En Saül zeide tot hem : Van wat ge- slacht zyt gy, o jongeling? En David zeide : Ik ben een zoon van uwen dienaer Isaï, den Bethlehemiter. KAPITTEL XVIII. EN het is geschied, toen David zyne woor- den tot Saül volzeid had, dat Jonathas ziel met Davids ziel vereenigd werd, en Jonathas heeft hem bemind gelyk zyne eigene ziel. i En Saül heeft hem op dien dag aenge- nomen, en hy heeft hem geenen oorlof ge- geven dat hy wederom in zyns vaders huis gaen zoude. ' 3 Toen hebben David en Jonathas een ver- bond gemaekt : want Jonathas beminde hem gelyk zyne ziel. 5 4 Want Jonathas trok zyn kleed uit, daer hy mede gekleed was, en gaf het David, en voorts alle zyne andere kleederen tot zyn zweerd, en zynen boog, en tot zynen gordel toe. 5 En David reisde uit tot alle dingen daer hem Saül toe zond, en hy droeg zich zeer wysselyk : en Saül stelde hem over de man- nen van oorlog, en hy was zeer behagelyk voor alle des volks oogen, byzonder voor het aenzigt van Saüls dienaers. 6 Maer toen David den Philistyn verslagen had, en wederom kwam, en bragt zyn hoofd in Jerusalem, zoo gingen de vrouwen uit alle de steden van Israël, zingende, en te zamen dansende den koning Saül te gemoet, met tamboeren der blydschappen, met kromme hoornkens. 7 En de vrouwen zongen voor, spelende, en zeggende : Saül heeft er duizend versla- gen, en David tien duizend. * 8 En Saül is bovenmaten zeer gram gewor- den, en dit woord mishaegde hem in zyne oogen : en hy zeide : Zy hebben David tien duizend gegeven, en my hebben zy duizend gegeven : wat gebreekt hem meer, dan alleen het koningryk? 9 Hierom zoo heeft Saül, van dien dag en voortaen, David met slimme oogen aenge- zien. 10 Maer na den anderen dag zoo heeft den kwaden geest Gods Saül overvallen, en hy profeteerde in het midden van zynen huize : maer David speelde snaerspel met zyne hand, gelyk hy alle dagen plagt te doen. En Saül hield eene lans, 11 En schoot die, meenende dathy David zoude mogen aen den wand speten : en Da- vid week de tweede reis uit zyn aenzigt. 12 En Saül vreesde David, omdat den Heer met David was, en van hem gescheiden was. 13 Daerom heeft hem Saül van zich gedaen, en hy heeft hem gemaekt eenen hoofdman over duizend mannen : en hy ging uit en in voor des volks aenzigt. 14 En in alle zyne wegen zoo deed David zeer wysselyk, en den Heer was met hem. 15 Aldus heeft Saül gezien dat hy boven- maten zeer voorzienig was, en hy heeft zich begonnen te wachten van David. 16 Maer geheel Israël en Juda beminden David : want hy ging uit en in voor hen. 17 En Saül zeide tot David : Ziet, daer is myne oudste dochter Merob, deze zal ik u tot eene huisvrouw geven : alleenlyk wreest een vroom man, en strydt de stryden des Heeren. Maer Saül dacht by zich zeiven, zeggende : Myne hand zy op hem niet, maer laet der Philistynen hand op hem zyn. 18 Maer David heeft tot Saül gezeid : Wie ben ik, of hoedanig is myn leven, of myns vaders geslacht in Israël, dat ik des konings behuwden zoon zoude worden? 19 En den tyd is gekomen dat men Merob, Saüls dochter, zoude hebben moeten David geven, zoo is zy Hadriel, den Molathiter tot eene huisvrouw gegeven. 20 Maer Michol, Saüls tweede dochter, be- minde David. En dit is Saül te kennen ge- geven, en het heeft hem wel behaegd. 21 En Saül zeide : Ik zal hem die geven, op- dat zy hem zy tot een struiksel om te vallen, en dat der Philistynen hand op hem komen mag. En Saül zeide tot David : Door twee dingen zult gy heden myn behuwden zoon zyn. 22 En Saül gebood zynen knechten : Spreekt met David daer ik het niet hoore, zeggende : Ziet gy behaegt den koning wel, en alle zyne HET L BOEK DER knechten hebben u lief. Aldus dan zoo weest des konings behuwden zoon. 23 En Saüls knechten hebben gesproken alle deze woorden in Davids ooren. En Da- vid zeide : Dunkt het u een klein ding te wezen, des konings behuwden zoon te zyn? Aengezien dat ik een arm man ben, die niet veel heeft. 24 En de knechten hebben Saül dit we- derom te kennen gegeven, zeggende : Aldus- danige woorden heeft David gezeid. 25 Toen zeide Saül : Aldus zult gy tot Da- vid spreken : Den koning behoeft geen brui- loftsgoed, anders dan honderd voorsloofkens der mannelykheid van de Philistynen, dat er wraek mag gedaen worden van des ko- nings vyanden. Maer Saül dacht David te leveren in der Philistynen handen. 26 Als nu zyne dienaers David wederom geboodschapt hadden de woorden die Saül gesproken had, zoo behaegde dit woord in Davids oogen, dat hy des konings behuw- den zoon worden zoude. 27 En na een luttel dagen is David op- staende weggegaen met de mannen die onder hem waren. En hy versloeg twee hon- derd mannen van de Philistynen, en bragt de voorsloofkens van hunne mannelykheid, en hy leverde die den koning by gelalle, opdat hy zyn behuwden zoon worden zoude. Saül heeft dan hem Michol, zyne dochter, tot eene huisvrouw gegeven. 28 En Saül merkte en verstond wel dat den Heer met David was. Maer Michol, Saüls dochter, had hem zeer lief. 29 En Saül begon lang zoo meer David te ontzien : en Saül is Davids vyand geworden tot alle dagen. 30 En de prinsen der Philistynen zyn we- derom uitgetrokken. En van het begin hun- ner uitkomst, zoo droeg zich David voor- zienlyker dan alle Saüls knechten, en zyn naem is bovenmaten zeer vermaerd ge- worden. KAPITTEL XIX. QAUL heeft gesproken tot Jonathas zynen iO zoon, en tot alle zyne knechten, dat zy David dooden zouden. Maer Jonathas, Saüls zoon, had David zeer lief. 2 En Jonathas gaf dit David te kennen, zeg- gende : Myn vader Saül legt er op toe om u te dooden : daerom, bid ik u, wilt u toch morgen vroeg wachten, en houdt u in het heimelyk, en blyft verborgen. 3 En ik zal uitgaen, en staen by mynen vader op het veld, zoo waer hy zyn zal : en ik zal van u tol mynen vader spreken, en al wat ik zien zal, dat zal ik u boodschappen. 4 Aldus heeft Jonathas van David in het beste gesproken tot Saül zynen vader : en hy KONINGEN, XIX. 267 heeft tot hem gezeid : O koning, zondigt niet tegen uwen knecht David ; want hy heeft u niets misdaen, en zyne werken zyn u zeer goed. 5 En hy heeft zyne ziel in zyne hand ge- steld, en den Philistyn verslagen : en den Heer heeft eene groole zaligheid gewrocht voor geheel Israël : gy hebt het gezien, en u daeraf verblyd. Waerom zondigt gy dan aen het onschuldige bloed, doodende David, die zonder schuld is ? 6 Toen Saül dit gehoord had, zoo werd hy tevreden gesteld door Jonathas stem, en zwoer : Alzoo waerachtiglyk als den Heer leeft, hy zal niet gedood worden. 7 Aldus zoo heeft Jonathas David geroepen, en hem alle deze woorden te kennen gege- ven : en Jonathas heeft David binnen by Saül gebragt, en hy is voor hem geweest, gelyk hy daer gisteren en eergisteren was. 8 Wederom is er nog een oorlog opgestaen : en David is uitgetrokken, en heeft tegen de Philistynen gestreden : en heeft die gesla- gen met eenen zeer grooten slag, en zy vlo- den van zyn aenzigt. 9 En den kwaden geest des Heeren is in Saül gekomen. En hy zat in zyn huis, en had eene lans in zyne hand : maer David speelde op het snaerspel met zyne hand. 10 En Saül legde er op toe om David met de lans aen den wand te speten, maer Da- vid week van Saüls aenzigt : maer de lans, zonder wond te maken, vloog in den wand, en David vlood, en werd dien nacht behou- den. 11 Zoo heeft dan Saül zyne dienaers in Da- vids huis gezonden, dat zy hem bewaren zouden, en dat men hem des morgens vroeg dooden zoude. En toen Michol, zyne huis- vrouw, dit had David te kennen gegeven, zeggende : Ten zy dat gy u zeiven dezen nacht verlost, zoo zult gy morgen sterven : 12 Zoo heeft zy hem nedergelaten door eene venster. En hy is weggegaen, en ge- vloden, en behouden. 13 Toen nam Michol een standbeeld, en legde dat op het bed, en een hairig geiten- vel heeft zy gelegd aen het hoofd van dien, en zy dekte het beeld met kleederen. 14 En Saül zond zyne dienaers, die David zouden met der magt vangen : en daer is geantwoord dat hy ziek was. ' 15 En Saül heeft wederom boden gezon- den, dat zy David bezien zouden, zeggende : Brengt hem tot my op het bed, dat men hem doode. 16 En als de boden daer gekomen waren, zoo is er een beeld op het béd gevonden, en een geitenvel aen het hoofd van dien. 17 En Saül zeide tot Michol : Waerom hebt gy my aldus bedrogen, en hebt mynen vyand 268 HET 1. BOEK DEK KONINGEN, XX. laten gaen dat hy wcgvlieden zoude? En Nichol antwoordde tot Saül : Omdat hy my zeide : Laet my gaen, of anders zal ik u dooden. IS Maer David vliedende is behouden, en h\ is by Samuël gekomen te Ramatha, en heeft hem geboodschapt al dat hem Saül ge- daen had : en hy en Samuël zyn weggegacn, en hebben gewoond in Naioth. 19 En het is Saül geboodschapt van som- mige die zeiden : Ziet David is te Naioth in Ramatha. 20 Hierom heelt Saül dienaren uitgezonden, dat zy David met der magt vangen zouden : dewelke, als zy zagen den hoop der profe- ten die profeteerden, en Samuël over hen staende, zoo is den geest des Hceren ook in hen geworden, en zy begonnen ook te pro- feteren. 21 En als dit Saül geboodschapt werd, zoo heeft hy nog andere boden uitgezonden : macr die profeteerden ook. En Saül heeft nog de derde boden uitgezonden : dewelke ook geprofeteerd hebben. En Saül zeer gestoord zynde, 22 Is zelf ook naer Ramatha gegaen, en hy is gekomen tot den grooten put, die daer is te Socho, en hy heeft gevraegd, en gezeid : Op wat plaets zyn Samuël en David ? En hem is gezeid : Ziet zy zyn te Naioth in Ramatha. 123 En hy is voorlgegaen tot Naioth in Ra- matha, en den geest'Gods is ook geworden op hem, en hy wandelde voorlgaende, en hy profeteerde tot dal hy kwam tot Naioth in Ramatha. 24 En hy heeft ook zich zeiven ontbloot van zyne kleederen, en profeteerde met de anderen voor Samuël, en hy heeft al naekt gezongen al dien dag en nacht. Waeruit dat dat dit gemeene zegwToord gekomen is : Is Saül ook onder de profeten? KAPITTEL XX. DAVID is gevlugt van Naioth, welk in Ra- matha is, en komende, heeft hy tot Jonathas gezeid : Wat heb ik gedaen? Wat boosheid en wat zonde heb ik legen uwen vader gedaen , dat hy myne ziel zoekt? 2 En Jonathas zeide tot hem : Verre moet dit wezen, gy zult niet sterven : want myn vader zal niets doen, het zy groot of klein, ten zy dat hy my het eerst te kennen heeft gegeven : zou dan myn vader dit woord al- leen voor my verborgen hebben? Dit zal geenszins zyn. 3 En hy heeft David wederom gezworen. En David zeide : Uw vader weet voorwaer wel dat ik gratie in uwe oogen gevonden heb, en hy zal zeggen : Laet Jonathas dit niet weten, opdat hy by aventure niet droef zy. Want certcin ik weet wel, alzoo waerach- tiglyk als den Heer leeft, en uwe ziel leeft, dat ik en de dood (opdat ik het zoo zeggen mag) maer eene schrede van malkander ver- scheiden zyn. 4 En Jonathas heeft tot David gezeid : Al wat uwe ziel my zeggen zal, dat zal ik u doen. 5 En David zeide tot Jonathas : Ziet, het is morgen de feest van de nieuwe maend, en ik pleeg dan gewoonlyk by den koning ter maeltyd te zitten : aldus laet my nu gaen, dat ik my verbergen mag in het veld tot den avond van den derden dag. 6 Is het zake dat uw vader omziende, naer my vraegt, zoo zult gy hem antwoorden : David heeft my gebeden, dal hy haestelyk mogl gaen in zyne stad te Bethlehem : want daer feestelyke slagtoffcranden te doen zyn voor al zyn geslacht : 7 Is het zake dat hy zegt : Het is goed : zoo zal uwen dienaer vrede zyn. Maer is het zake dat hy gram worde, zoo Aveet zekerlyk dal zyne kwacdheid vervuld is. 8 Hierom zoo doel bermhertigheid met uwen dienaer : want gy hebt my uwen dienaer een verbond des Heeren met u doen maken. Macr is er eenige onregtveerdigheicl in my, zoo slaet gy my dood, en brengt my tot uwen vader niet. 9 En Jonathas zeide : Verre zy dat van u : want het is niet mogelyk dat ik u het niet zoude te kennen geven, is het zake dat ik zekerlyk bevinde dat myns vaders ergheid tegen u vervuld is. 10 En David antwoordde tot Jonathas : Wie zal my de boodschap brengen, is het zake dat uw vader by aventure u iets straffelyk van my geantwoord heeft? 11 En Jonathas zeide tot David : Komt, en laet ons daer buiten op het veld gaen. En als zy beide buiten op het veld gegaen waren, 12 Zoo zeide Jonathas tot David : Heer God van Israël, is het zake dat ik myns vaders zin onderzoeke morgen of overmorgen : en dat er iets goeds over David zy, en dat ik terstond tot u niet zende, en u het niet te kennen geve, 13 Zoo moet den Heer Jonathas dit doen, en dat daertoe doen. Maer is het zake dat myns vaders kwaedheid tegen u gedurig blyft, zoo zal ik het u in uwe oor laten weten, en u laten gaen, dat gy moogt met vrede weggaen, en dan moet den Heer met u zyn, gelyk hy met mynen vader geweest is. 14 En is het dat ik leve, zoo zult gy my des Heeren bermhertigheid doen : maer is het dat ik zal gestorven zyn, HET 1. BOEK DER KONINGEN, XX. 269 15 Zoo zult gy uwe bermhertigheid niet af- keeren van mynen huize tot in der eeuwig- heid, als den Heer alle Davids vyanden uitroeijen zal, een iegelyk van de aerde : zoo moet den Heer Jonathas van zynen huize weghalen, en den Heer moet het ver- zoeken uit de hand van Davids vyanden. 16 Aldus zoo heeft Jonathas een verbond gemaekt met Davids huis : en den Heer heeft het verzocht uit Davids vyanden hand. 17 En Jonathas heeft daertoe David nog gezworen, omdat hy hem lief had : want hy beminde hem geiyk zyne eigene ziel. 18 En Jonathas zeide lot hem : Morgen zal het de feest van de nieuwe maend zyn, en men zal u dan zoeken : 19 Want men zal begeeren dat gy zoudt komen zitten tot overmorgen toe. Aldus zoo zult gy haestelyk nederwaerts gaen, en komen ter plaetse, daer gy zult verborgen worden op eenigen dag als men werken mag, en gy zult zitten by den steen, die Ezel genoemd is. 20 Én ik zal dry pylen op dien schieten, en ik zal schieten regt of ik my oefende na er een teeken. 21 En ik zal ook een knechtken zenden, liem zeggende : Gaet heen, en haelt my de pylen. 22 En is het dat ik den knechtken zegge : Ziet de pylen zyn herwaerts achter u , brengt die ": zoo komt gy dan by my, want dan is het met u peis, en niets kwaeds, al- zoo waerachtiglyk als den Heer leeft. Maer is het zake dat ik aldus tot het knechtken zeggen zal : Ziet de pylen liggen voorts voor u : zoo gaet in vrede, want den Heer heeft u laten gaen. 23 Maer van het woord dat wy gesproken hebben, ik en gy, zy den Heer tusschen u en my tot in der eeuwigheid. 24 Aldus zoo is Da^vid op het veld gebor- gen geweest, en de feest van de nieuwe maend is gekomen, en den koning is ge- zeten ter maeltyd om brood te eten. 25 En als den koning op zynen stoel geze- ten was (naer de gewoonte) welk aen den wand was, zoo stond Jonathas op, en Abner zat ter zyde by Saül, en Davids plaels werd daer ledig gezien. 26 En Saül heeft op dien dag niets gezeid : want hy dacht dat hem iets by aventure misvallen was, dat hy niet zuiver was, noch gereinigd. 27 En toen 'den anderen dag, na de feest van de nieuwe maend, gekomen was, zoo zag men Davids plaets nog ydel. En Saül zeide tot Jonathas zynen zoon : Waerom is den zoon van Isaï niet ter maeltyd geko- men, noch gisteren, noch heden? 28 En Jonathas antwoordde Saul : Hy heeft my zeer hertelyk gebeden, dat hy zoude mogen gaen naer Bethlehem, 29 En'hy zeide : Geeft my oorlof, want daer is een zeer feestelyk sacrificie in myne stad, een van myne broeders heeft my ge- roepen : hierom, heb ik gratie voor uwe oogen gevonden, laet my gering gaen, dat ik myne broeders mag zien. Om deze zaek is hy tot des konings tafel niet gekomen. 30 Toen werd Saül gram tegen Jonathas, en zeide tot hem : Gy zoon van eene vrouwe die eenen man zonder verzoek zelve aenhaelt, meent gy dat ik niet weet dat gy den zoon van Isaï lief hebt tot uwe schande, en ter schande van uwe schandelyke moeder? 31 Want alle de dagen dat den zoon van Isaï op de aerde leeft, zoo zult gy en uw ryk niet gevestigd worden. Aldus dan zoo zendt nu, en doet hem by my brengen : wanl hy is een kind des doods. 32 En Jonathas heeft Saül zynen vader geantwoord, zeggende : Waerom zal hy sterven? Wat heeft hy gedaen? 33 En Saül greep eene lans dat hy hem slaen zoude. En Jonathas heeft toen ge- merkt, dat zyn vader vast opzet gemaekt had dat hy David dooden zoude. 34 Hierom is Jonathas van de tafel opge- staen met groote gestoordheid zyner gram- schap, en hy at op den tweeden dag van de nieuwe maend geen brood. Want hy was bedroefd om David, dat hem zyn vader alzoo beschaemd had 35 En toen het 's morgens dag geworden was, zoo is Jonathas op het veld gegaen, alzoo hy David gesteld had, en een klein jongsken met hem, 36 En hy zeide lot zynen jongen : Gaet heen, en haelt my de pylen, die ik schiet. En als den jongen geloopen was derwaerts, zoo schoot hy nog eenen anderen pyl voorby den jongen. 37 Als dan den jongen gekomen was ter plaetse van den pyl^ denwelken Jonathas geschoten had : zoo riep Jonathas den jongen achter zynen rug, en zeide : Ziet daer is eenen pyl verre voorby u. 38 En Jonathas riep nog eens den jongen achterrug naer, zeggende : Haest u gering, wilt niet stil staen. Toen raepte Jonathas jongen alle de pylen te zamen, en hy bragt ze zynen heere : 39 Maer hy wist met allen niet wat men daer deed : want Jonathas en David hadden alleen kennis van de zaek. 40 Daerom zoo heeft Jonathas zyn gereed- schap deu jongen gegeven, en zeide tot hem : Gaet weg, en draegt ze in de stad. 41 En als den jongen weggegaen was, zoo is David opgestaen van de plaets die zuid- waerts stond, en vallende op zyn aenzigt HET 1. BOEK DER KONINGEN, XXI. XXII. neder lör acrde, heeft hy drymael aenbe- den : en zy kusten malkander, on weenden btide te /amen, maer David allermeest. \-l Aldus fcoo heeli Jonathas tot David ge/eid : Gftei heen in vrede : al dat wy heide gezworen hebben in den naem des Heeren, zeggen.de : Den Heer zy lusscben my en u, en tusschen uw zaed en myn zacd tot in der eeuwigheid. 48 En David is'opgestaen en weggegaen : en Jonathas is ook in de stad gegaen. KAPITTEL XXI. TOEN kwam David te Nobe tot Achimelech den priester : en Achimelech verwon- derde zich zeer, omdat David daer gekomen was. En hy zeide tot hem : Waerom zyt gy alleen, en niemand met u? Si En David zeide tot Achimelech den priester : Den koning heeft my een woord bevolen, en gezeid : Laet niemand deze zaek weten, waerom dat gy van my gezon- den zyt, en wat geboden dat ik u bevolen heb : want ik heb de knechten besteld te zyn tot die en die plaets. 3 Daerom hebt gy nu iets by de hand, het zy vyf brooden, geeft my die, of iets dat gy vindt. 4 En den priester antwoordende zeide tot David : Ik heb geen brood voor gemeene menschen by de" hand, maer alleen heilig brood : is het zake dat de knechten zuiver zyn, byzonder van vrouwen? 5 En David antwoordde den priester, en zeide tot hem : Aengaende de vrouwen, is het dat men daeroplettet, wy hebben ons daeraf onthouden van gisteren en eergiste- ren als wy uitgingen, en de vaten der kin- deren waren heilig. Maer dezen weg is besmet, maer dien zal ook heden geheiligd worden door de vaten. 6 Aldus zoo heeft hem den priester ge- heiligd brood gegeven. Want daer was geen brood, dan al Teen de brooden der voorleg- ging, die van het aenschyn des Heeren afgedragen waren, opdat men daer warme brooden voor leggen zoude. 7 En daer was een van Saüls knechten, op dien dag, binnen in des Heeren tabernakel, en zyn naem was Doeg, een Idumiter, den allermagtigsten van Saüls herders. 8 En David zeide tot Achimelech : Hebt gy hier by de hand eenige lans of zweerd? Want ik heb myn zweerd en myne wapenen met my niet gebragt. Want des konings woord was haestig. 9 En den priester zeide : Ziet hier is het zweerd Goliath des Philistyns, denwelken gy verslagen hebt in de vallei der Terebin- tlien, het is gedekt met eenen mantel achter den ephod : wilt gy dit met u dragen, zoo neemt het weg : want hier is geen ander zonder dit. En David zeide : Daer is geen ander desgelyk, geeft my dat. 40 Aldus is David opgestaen, en gevlugt uyt Saüls aenzigt op dien dag : en hy is gekomen lot Achis, den koning van Geth : 11 En Achis knechten zeiden tot hem, als zy David zagen : Is dit niet David, den koning des lands? zongen zy niet door de dansen, zeggende : Saül heeft er duizend verslagen, maer David tien duizend? 42 Maer David stelde deze woorden in zyn herte, en hy vreesde zeer voor het aenschyn van Achis, den koning van Geth. 43 En hy veranderde zynen mond voor hen, en hy viel onder hunne handen : en hy stiet aen de deur van de poort, en zyn zeever vloeide hem neder op zynen baerd. 44 En Achis zeide tot zyne knechten : Gy hebt gezien dezen man razend : waerom hebt gy dien tot my gebragt? 45 Gebreken ons razende menschen, dat gy dezen man hier binnen gebragt hebt, omdat hy voor my zoude razen ? zal dezen dan in myn huis komen? KAPITTEL XXII. HIEROM is David van daer gegaen, en ge- vloden in de spelonk van Odolla. 'Het- welk als zyne broeders, en al zyns vaders huis gehoord hadden, zoo zyn zy daer tot hem nederwaerts gekomen. 2 En daer zyn tot hem vergaderd alle die benaeuwd waren, en met schuld beladen, en die bitter van herte waren : en hy is hun hoofdman geworden, en daer zyn omtrent vier honderd mannen by hem geweest. 3 En David is van daer getrokken tot Mas- pha, welk is in Moab : en hy zeide tot den koning van Moab : Ik bid u, laet toch myn vader en myne moeder by u woonen, tot dat ik weten mag wat God my doen zal. 4 En hy heeft ze gelaten voor den koning der Moabiten : en 'zy bleven by hem al den tyd dat David in de ïbrte was. 5 En Gad den profeet zeide tot David : Wilt in de forte niet blyven, reist voort, en gaet in het land van Juda. En David is weggereisd, en is gekomen in het bosch Haret. 6 En Saül heeft gehoord dat David gezien is geweest, en de mannen die met hem waren. Maer als Saül te Gabaa woonde, en was in het bosch, welk te Rama is, hebbende eene lans in zyne hand , en alle zyne knechten rondom hem stonden, 7 Zoo zeide hy tot zyne knechten, die by hem stonden : Hoort my nu gy kinderen van Jemini : meent gy dat den zoon van Isaï u allegadcr zal akkerlanden en wyn- gaerden geven, en dat hy u allegadcr zal HET I. BOEK DER hoofdmannen maken, over duizend man- nen, en kapiteinen over honderd mannen : 8 Aengezien dat gy alle tegen my gezworen hebt, alzoo dat er niemand is die my iets te kennen geeft, byzonder want ook myn zoon een verbond gemaekt heeft met den zoon van Isaï? Daer is niemand van u, die medelyden nebbe met my, of die het my te kennen geve : omdat myn zoon mynen knecht tegen my opgerukt heeft, denwelken mv lagen'legt tot op dezen dag toe. 9 Toen antwoordde Doeg, een man van Edom, die by hem stond, en was den eer- sten onder Saüls knechten : Ik heb, zeide hv, den zoon van Isaï gezien te Nobe, by Achimelech, Achitobs zoon, den priester. 10 Denwelken voor hem van den Heer raed vraegde, en hy gaf hem spys : en het zweerd van Goliath, den Philistyn, gaf hy hem ook. U Aldus zoo heeft Saül uitgezonden om Achimelech den priester Achitobs zoon te doen halen, en al zyns vaders huis, alle priesters, woonende te Nobe, dewelke alle- gader zyn by den koning gekomen. * 12 En Saül zeide lot Achimelech : Hoort gy, zoon van Achitob. En hy antwoordde : Hier ben ik, heer. 13 En Saül zeide tot hem : Waerom hebt gy tegen my gezworen, gy en den zoon van Isaï, en hebt hem brootïen en een zweerd gegeven, en den Heer voor hem raed ge- vraegcf, dat hy tegen my opstaen zoude, een heimelyken lagenlegger blyvende tot op dezen dag toe? 14 En Achimelech antwoordende den ko- ning, zeide : En wie is er toch onder alle uwe knechten zoo getrouw als David, en des konings behuwdcn zoon, en reizende naer u gebod, en glorieus in uw huis? ■15 Heb ik heden eerst begonnen voor hem van den Heer raed te vragen? Verre zy dit van my : den koning wifle zulk ding niet vermoeden tegen zynen dienaer in al myns vaders huis : want uw dienaer heeft niet met allen geweten van deze zaek, het zy groot of klein. c 16 En den koning zeide : Gy zult de dood sterven, Achimelech, gy en al uws vaders huis. 17 En den koning zeide tot de artsiers, die rondom hem stonden : Keert u om, en slaet de priesters des Hceren dood : want hunne hand is met David : wetende dat hy vlugtte, en zy hebben my het niet te kennen ge- geven. Maer des 'konings knechten wilden hunne hand niet uitsteken aen des Hceren priesters. 18 Toen zeide den koning tot Doeg : Keert gy u om, en valt op de priesters. En Doeg den ldumiter zich omkeerende, overviel de KONINGEN, XXIII. 271 priesters, en versloeg op dien dag vyf-en- tachentig mannen, gekleed met linnen ephods kleed eren. 19 En hy versloeg met den zweerde der priesteren stad Nobe, mannen en vrouwen, kleine kinderen en zuigelingen, ossen en ezels, en schapen, vernielde hy met het scherp van den zweerde. 20 Maer een zoon van Achimelech, Achi- tobs zoon, wiens naem was Abiathar, ont- komende, vlugtte tot David, 21 En hy gaf hem te kennen, hoe dat Saül des Heeren priesters gedood had. 22 En David zeide tot Abiathar : lk wist wel op dien dag toen den ldumiter Doeg daer was, dat hy het zonder twyfel Saül zeggen zoude : ik ben schuldig alle der zielen uws vaders. 23 Blyft by my, wilt niet vreezen : is het dat iemand" myne ziel zoekt, die zal uwe ziel ook zoeken, en gy zult met my behou- den worden. KAPITTEL XXIII. EN zy hebben David geboodschapt, zeg- gende : Ziet de Philistynen bestryden Ceila", en zy berooven de dorschvloeren. 2 Hierom heeft David den Heer te rade o'egaen, zeggende : Zal ik gaen en slaen deze Philistynen? En den Heer heeft tol David gezeid : Gaet heen, en gy zult de Philistynen verslaen, en Ceila behouden. 3 En de mannen die met David waren, zeiden tot hem : Ziet, wy vreezen hier zynde in het land van Juda : hoe veel te meer, is het zake dat wy gaen te Ceila, tegen de heirscharen der Philistynen? 4 Aldus zoo heeft David nog eens van den Heer raed gevraegd. Denwelken antwoor- dende, heeft gezeid tot hem : Staet op, en gaet tot Ceila": wantik zal de Philistynen in uwe hand leveren. 5 Hierom is David en zyne mannen ge- reisd naer Ceila, en hy heeft tegen de Phi- listynen gestreden, en heeft hun vee weg- gedreven, en die met eenen grooten slag- geslagen : en David heefi de ingezetenen Van Ceila verlost. 6 Voorts ten tyde toen Abiathar, Achi- melechs zoon, vïuglte tot David in Ceila, zoo was hy afgekomen, hebbende met zich eenen ephod. 7 En het is Saül geboodschapt dat David te Ceila gekomen was, en Saül zeide : Den Heer heeft hem in myne handen geleverd, en hy is gevangen, 'in eene stad gegaen zynde, daer poorten en sloten zyn. 8 En Saül heeft al den volkc bevolen dat zy nederwaerts ten stryde trekken zouden in Ceila : en dat zy David met zyne mannen omleggen zouden. 872 II KT I. BOEK DER 9 Hetwelk als David vernomen had, dat Saül al heimeh k op handen had hem kwaed le doen, zoo zeide hy tot Abiathar den priester : Doet den ephod aen. 10 Kn David zeide : Heer God van Israël, uw dieneer heelt eene tyding gehoord, dat Saül opstek le komen in Ceila, om de slad Le bederven, om mynentwil : 1 1 /uilen de mannen van Ceila my in zyne handen leveren? en zal Saül ook neder- waerts komen, alzoo uw dienaer gehoord heeft? Heer God van Israël, geeft het uwen dienaer te kennen! En den Heer heeft gc- zeid : Hy zal nederwaerts komen. 12 En David zeide : Zullen de mannen van Ceila my en de mannen, die by my zyn, ook in Saüls handen leveren? En den keer heeft gezeid : Zy zullen u leveren. 13 Daerom is David opgestaen, en zyne mannen omtrent zes honderd, en uit Ceila getrokken zynde, zy hebben ongestadiglyk gegaen hervvaerts en derwaerls onzeker : en het is Saül geboodschapt dat David van Ceila gevlugt was, en behouden : waerom dat hy met heeft willen uittrekken, 14 Maer David wroonde in de woestyn in de sterkste plaetsen, en hy bleef op het gebergte der woestyn van Ziph, op eenen donkeren berg : nogtans zocht hem Saül ten alle dagen : en den Heer heeft hem niet geleverd in zyne handen. 