Soendasch-Nederduitsch woordenboek, op last van het gouvernement van Nederlandsch-Indie
am (m? \\ — ccicmtcnnKHifis (klemtoon op den tweeden lettergreep) SB. iemand (met iets, zoo als een waaijer) bewaaijen, frissche lucht toewaaijen; vuur of kolen aanwaaijen, wind of lucht toedrijven (met behulp van iets, bv. met een hiJiid). — oWWnv een plat woord voor: oor van een menscJi. — vSkuk&m (ch nm (Liu 2 am cm if?? in «s?? ^ \ zegt men wel iemand, die niet wil luisteren, aau het oor trekkende. Verg. bij foiajiw O /" am (UK \\ — xncm^ns SB. flikkeren, flonkeren, lichten; ook hoog opvlammen, van een fakkel. — <hri cm an/uns mvdsv. Ofl am Ofj (IZYI W — cmoncmnn(cn\ ook <n cm <n cm rj .171? \ SB. de halskwabbe, kossem van een r/md. 071f[<CT>^\ S< 777 ^3#fe?°2Mx am2((E71f>\ SB. te wijd, van de movwenvan een baadje of van de pi/pen van een broek. Eff. K. CYY) \J^n (Ml ff\ xn am(K7Y) (ill i (mjl \ en fen am vrn a^Jj \ zie het volgende woord. art} (j£2) (MA ^ ook crh{rmajiji\ klanknabootsend redewoord voor in het water storten of sprin- gen: plomp; voorts SB. plompen, storten, zich storten, vallen in het water, in zee enz. ook in een groot vuw\ en, bv. van een insekt, ook in de of ander vloeistof, waar- mee een tvadah is gevuld. — xamyrnqajittHi^ of (mcrn :5»m?«j|\ iemand of lets werpen in het water, in een put enz. — nbnn-n(^rna^\ of tonamim^/js storten in het water, in een put of waterleiding, enz. Waar de zin door het voorgaande duidelijk is, xoorden de woor- den <HtiKii7n\ in het water, icel eens weg- gelaten. cm (jun arm n w — ™^?? m mjj \ SB. hoop , partij vertrekkende of vertrokken, of tcel onder weg zijnde menschen, ook dieren, zooals bv. paarden, rundvee enz. cm(jun am fj\ onvertaalbaar redewoord voor O <rr> fazncm n \\ — ow^to^N SB met de hand of met iets anders, bv. met een wandelstok slaan, kloppen op iets of tegen iets, bv. tegen den wand, om iemand die slaapt in de kamer, naast die waarin men zich bevindt, te doen ontwaken. — cm^n <tft is?? \ te gelijk, op hetzelfde tijdstip plaats hebben, bv. van het beioerken der sawahs ergens; voorts gelijk op, zonder dat er nit- zonderingen gemaakt worden, h'jv. van het te werk gesteld worden van een aantal personen. cm ((IZnamiJVTll cm fl\ zie am[^namifw cm f(Un cm n W — orm^>?™?^\ SB. de men- schen, bv. de dienstpligtigen ergens, met hun alien doen werken of zetten aau iets, bv. aan het in orde brengen van de wegen; iets, bv. een weg, een waterleiding, enz. doen in orde brengen door alle personen, die be- schikbaar zijn. — ^f^^f^ keer o/maal werkens met velen, divz. met xKU'Ei^Aamjjw ZOO (M afn (irn cm *o^ \ an v) crn ^n am^ip enz. met betrekking tot het af zullen krijgen of het klaar gekregen hebben van een arbeid. cm (jwif crr^/) ^ — !^icni\(uricmp SB. leven ma- ken, gedruisch maken, maar niet met de stem, wi^™'*^0™^ hetz. ^(3°£r klanknabootsend redewoord voor ""I'^w 778 arm OJ^S het r>iqpnomj\\ van menschen, groote dieren en groote voorwerpen, bv. op den grond: met een smak. — a^cm^am/js neersmakken op den grond; met een plof neerkomen. — a£tcrri{tanmiji\ storten, ploffen in iets, bv. in een put, in een kuil of derg. (onbedoeld.) - — cm crn cnj ^rn crryj \ iemand wakker roepen , iemand door hard roepen, bv. van ontwaak! ontwaak! doen ont waken. -Q(!urjcmiimcm/i\\ — 11. in het Buiten- zorgsche, zva. <c? cm an cm an <rnji\\ K. Zie ti Verb. en Bijv" voor hi, 767. am 2(am 2 am/fW — cmzcriizi^ruaiiji^zeerplat woord voor huis, woning. Verg. <cn<&ifw am am asn n w — cmcmxmasnji x vallen, op den grond vallen, van iets zooals bv. een jonge nangkavrucht uit den boom. am am 2 am a w — 0^17)2^^ SB. met iets op de wijze zooals de waschman doet met het goed dat hij bezig is te wasschen, d. w. z. met een zwaai slaan ; iemand of iets in dier voege slaan tegen den grond of tegen iets aan, bv. tegen een boom. cm am (Ml ff \ naam van een vischsoort; verg. (Cji cc\ orn/jw (*^w anjjcm (CUMJ)^ Zeker hoilt. Kg.} a am amoj) am am am 2 am (Ml n\ zie ^q^cm/js hij -ncm/}\ en zie 00k (Wiam^w h/1 ft \\ — tut z (&) cm am ctJifi \ zie bij cut ? <fji \\ am (Ml f) \ SB . regt toe, regt aan. — w cm am ckji> zonder er aan toe en zonder er af te doen, van verhalen of verteUen; 00k op de hem van Jongs af eigen wijze, van iemands ccykeji-Zi^ am am (Ml a \ SB. gaan, gezet worden, zooals in de aevangenis. O am am am 1\ zeer plat woord voor am 2 cm w 05ii etui oji qj) (hn am un cm q \ onqeveer ons: een kale am am o rot zijn. Om am /j\\ — a7icni\imcmjis SB. wijd of geheel open staan, van een deur. — cncftitpi cmzcKiji\ een deur wijd open zetten, wijd open laten staan. am am amn\ 1. zva. ^h^r^w — 11. zva. O a am am amam/}\\ In het Buitenzorgsche (ciam a O a O O a am cm a\ zva. (cicmae:cm/)\ en cm cm am cmn\ zva. O a O a D D O -D^ TT DODO QT> cm cm i^cm/jw Kg. A. — cm am am rmenys' on. bezigt men voor het stappen of loopen van iemand, dien men bv. 's nachts om of naast het kuis /wort loopen. am am am aw — oAnra-imN SB. op n o vm cmj \ 779 cmxmcm/j\ Ws iets zooals een matras of derg. slaan of Vl^™^ O O G) O 7 a O kloppeil. ™^^?^?™?^/£//N 00k ^crn r?} rm ¥& °i * °^ * *™ <*^ slaan , kloppen op ee» dergelijk voortverp. crn (un am fj \ SB. klokken, van een vuil ei, ook van de ten eenenmale gesmolten of veel waterdeelen houdende boter in een vaatje. cm 2 mm 2 am n\ zva. ™ipcmji^ n. (Go- blo/c, immers goblog? stupid, dull, ivanting sense. Rg.) an —- OS (&2 /} \\ — orntii-Tjp Jav. schitteren, flik- keren. cm mjn am xmn \ flikkeren, flonkeren, 6v. van een ster. ^ n Cm (Un fj <mn\\ — McrnxTyicm^ in hetBui- tenzorgsche zva . m ui (zi ~i cm/j w cm (UY) fj2 am/J\ SB. wel voor plank. — urn ru *m rmnzarnJl \ hoilten beschot. — (hi het Bui tenzorgsche cmxrnpcmjp ook amxrt]pcmfi\ voor: tot bewanding of omwanding ge- bezigde paloepoeh. K.) Rg. heeft gobiog. crn 2 (tm fj 2 cm (I \\ — xncm2x^2cm^ SB.naar /iet schijnt slechts in mam 2 xmn 2cm(Kj)X7n\ planten te dikwijls begieten, te veel water geven. a 7 am i i-rj /j 2 crn ^ m/} \ met iets, dat men onder handen heeft, voortmaken; het met spoed afmaken. cm (UYi cm fj \ SB. een vorm van mazelen; roodvonk. Verg. asr}(Ei3Krijj\\ a an Ctn (Vffl Ctn /l \\ — SB. xncmxm cmc^/trm ajinsnji\ loopen, met de armen zwaaijende. —>• a O y , a crnKncrtt)\7ricm2(Ui(n(isii%\ hetz. — xn crn xm cm (un crn/i^ iets heen en weer schommelen met de hand, de (uj<nh2\ heen en weer schom- melen, opdat die geraas make. St arnxm op^aSt nrnji\ van *<n 2 (ui <vmji \ gezegd: zva. op buiten- sporige wijze. cm (VHf)t cm 0 \ van {u\<n-n\ en van menschen zva. l°My am (tm cm n \ SB. pvervallen worden door de koorts. — (uicrnifncrnj^\ schrikken, opschrik- ken, bv. van een onverwacht berigt, dat iemand brengt. Verg. <xnnnnrnmcm^\ en ^ir^Mcmji\\ Voorts (irjcmviiamji^ een paard schoonmaken, afwrijven met een doek, soms in tegen- stelling met, soms na voorafgaand roskammen. En (in het Buitenzorgsche : zitten te bibberen van de koorts K.). O o , amfcnamn^ — (incrniwicrnp SB. iemand of iets slaan met iets, zooals een stok of derg. — te? cm am cm ctnji \ mvdsv. (bij herh.). — (ucmitm amjl\ iets bv. een stok, waarmee men iemand of iets slaat. — (ucmx7ncm^\ het heerschen amccr\t<rnji\ 780 van een sterfte onder de menschen of onder een diersoort, zooals de buffets. Verg. aji tui nut (uyi\K cm (Vm 2 cm [I \ SB. L de stam van denpisang fwapY — II. maar zoo niet in de Preanger, ZVd, <narui(n<&i~Jis 00 k ZVa. tLfn(iuj!im(Wj\ VOOr 1X7} on (XI 9 w cm ozn cm nzn om ri\ — ^07^0™*^™^ ° enz. Zie (rnxmam^w CTY1 (V7) Om/JW icicrnamannjfs zeer plat VOOr <zji(ui\ en {poor wutMnzasm/i^ K.). OTI OH! OTI KM Om /) W — on am on am on mi cm ()\ SB. het hoofd schudden. cm (IM\ of asinxm^tch . een palmboomsoort. Corypha gebanga. cm 2 (EH \ SB. het inlandsche zwaard, de in- landsche houwer. — (m?d)(w?(M\ eenlange gobang, en die gedragen wordt ah een deqen, d. w. z. langs Jiet been hangende. Verg. cm\ 6^*crii\ B. rijkelijk, overvloedig, groote- lijks; voorts, groot, aanzienlijk. — mG^a G) O cms ooh (hi6-zAcrh\ B, VOOr cxiamon de menaks, de aanzienlijken. — 6^crhcm\ (tegenover <2ffm«sa\) in het groot, in het groote; en 6^Acrri\ of 6^*<m(xi\ tegenover QiEJtixis zva. in de eerste plaats; vooreerst. (uG^KriiiHis de aanzienlijkste, de hoogste in rang. — (xncrhici(xi/j\ zie xmtam\ — nn arh crij \ ooJc txKpcrh\ iemand loven, prijzen, vleijen ; een kind in alles den zin geven. — Verg. bij aj}amw — cm crh xm (htji iemand op een hooger voetstuk plaatsen, dan past ; iemand ophemelen. — caarriixiiznponixi^ zich zelf enz . ixn (EJI aril (d (xi/j \ en (Q<Ejiarn\ ZVa. (hi) a (EjI (Xfl \\ om (hJI \ SB. het mengsel van metalen, waar- van sommige asiiasnaym^tunthnji en bep. de cniiijf vervaardigd worden (Skr. Maisa, klokkemetaal. Prof. Kern. Jav. JVdbk.). Verg. (Uirhcrnw ten (isri txii (ui \ zie bij can asri xii /j w cm (hSI \\ — Knarhaji\ ook q£im\ SB. slepen over den grond, den grond raken, van den bulk van een viervoetig dier, bv. van een varken; ook van den staart van een paard, om(W)\ (Jav. een soort van groote krekel, die zich in den grond ophoudt). — omn SB. ondergraven, om te stelen; onder een muur of yager van een Mis of derg. een gat graven, om door dat gat binnen te komen; en van een dier zooals een varken: de tvortels van een boom ondergraven. — 781 (nonrtonci . aS oji <rh oj) M \ het ondergraven. — Verg. o cm(hj)\ en <xn <m \\ /" » / 097 flk^J W — <&crhnji\ in het Buitenzorgsche : op zijn achterste voortkruipen, iw» eew lamme, ook van een kind, dat nog niet kan loopen. Eg. K. cm (Kl 2\ — xncmMi\ SB. iemand, dien men onder den voet heeft geJcregen, herhaaldelijk voortschuiven en weer terug trekken; voorts gadoeng, door heenstrijking over een werk- tuig van bamboe, dat zoo gemaakt is, dat het op een zeker punt als schaaf werkt, in dunne plakjes snijden. a* as cm (Ml \ SB. veranderen, wijzigen, bv. zijn gedragslijn of gezindheid. — ojiotT^A^n B. [sprekende van zicli zelf mag men Jiet niet bezigen) van iets zich ontdoen door verkoop. cm (M W)/} \ SB. oneven, van een getal. Verg. a cmanrun^ <rn2(n<*J}\ I. SB. metalen bel, rond van vorm en gevuld met glas, ijzer of steen- tjes, zoo dat ze, geschud wordende, geluid geeft. Verg. irjainqnrnw — II. naam van een (3-ZA,(Ul2(blJ1J)\\ crO crn\ — t&criicnis SB. iemand of iets niet met rust laten, plagen, storen, kwellen; ook aan iets raken (er niet afblijven). — Verg. oji a/n t tut t (inn nan \\ 01 crn<n <rn\ SB. belletje. — o^^Mi 037 n iets met belletjes behangen; een dier, bv. een hat, een belletje of belletjes aan- doen. — Verg. (W2nrLizasr)zcKJiji\ amM\ en or»* cm cm tf-^\\ <^n(vjj,arhcmeL\ benaming van een soort kadoe. Rg. K. <n cm 0/1 cm oi (Lm (HH fj \ zeJcere riviervisch. crn crn nrj 0577 \ naam van een in het wild groei- jende vrucht. (Clssus Arachnoidea, of the family of Ampelidae. Rg.). cm omcyi2\ SB. strot, gorgel; keelgat. — Verg . asn iKng^mw , cm cm ^n (Cn (Kln\ een soort van marter. cm cm (TUI 2 OCn n \\ — Ki[m(m,ruj»^\ zie cm (ThlgihOIJjW a„ a o cm cm cum cm ~n 2 (Kin \ zie cmnvKuji* cm cm \ SB. rust hebben, met rust gelaten worden, van grond of van een veld, nadat het voor de eerste maal is bewerkt. — oon cm \ een veld eenige dagen met rust laten, al- vorens het verder te bewerken; voorts S>criicm\ ook van het vleesch of visch rooster en: niet heel digt bij het vuur of hoog boven het amam\ 782 tnxm % \ het vuur, zoodat het rooster en langzaam geschiedt. cm am \ naam van een in water en groeijend gras. C/YI Om 2 \ 2tffl. cm<n&J)\ of anjicui arm ojl\ Van een bosch. — <vi2(ui2crh(rh2\ een woud, (primeval forest. Eg.). cm cm \ SB. benaming van een soort geruit of gestreept goed, dat op Java wordt ingevoerd. — tuizonorii cmcrii \ een SOOrt poUng. G^wttsjjicrh \ een soort G^a#<Kn^\\ 1^7? \ zva . <&? n IL maar volgens sommigen ver- hiedt het spraakgebruik, dat Jder echter wei- felt, dat men het voegt voor (uinjiajirLi^ crui z (en iru ? o \ en~*]nriMJifnnr> iw \n — Voor nsn t a q o .. o » 7 # iun (hi (un chi/i\ fo) i>n (u) an \ en (Ui *~n (Ui *~n \ WOrat het niet gevoegd. Bit voorvoegsel, oolc wel eens «m\ en «^^ is het Mai. be of ber, en men vindt het o.a. nog bij am m (ei ^lomji^ a S xm am(hn\ urn urui (tvi \ enz. azn 2 \ SB. och ! kijk! zie! ook: vs el, welnu, nou. 1SW \ zie <t7n6~b*gj\ bij (3^am^ (CH2\ zva. <cn*\\ (T) (tm P \ 1. SB. kijk! zie! ook: kijk eens aan. Bv. ah men zegt: » en kijk eens aan, daar vond hij" enz. Voorts: zich vertoonen, in 't zigt komen \ ook zva. ^o7^(M^n ^im^o (Qt<gi2\ enz. Wordt ^xm^\ gevolgd door een werkwoord, waarmee zien wordt beteekend, om te zamtn met dat werkwoord te beteekenen in 't gezigt krijgen, dan is het op zich zelf onvertaalbaar. — rrjim%{hn(&i%\ nu zie ik dui- delijk; nu is het mij duidelijk of helder. — II. zie (t>n onccm q\\ (V7) 9 <YUI \ voor am rhi vm \ in de sa'ir, bl. 27, ckt) asn irnjj ib d nri act ahzonnTi nn $^*rrxnMi% \\ (EY) 2 P (El \ wel eens voor amaunw (UT) (§ ^&QU) n \ SB. gevoelloos van de koude; ook gevoelloos, als dood, van een lichaams- deel. zooals bv. de hand, daar men op gelegen heeft, of wel het lichaamsdeel, dat men op de een of ander wijze gevoelloos heeft gemaakt. Verg . (kim (U2^/i(hn/j\ bij (M (Lit 2 (Eiq \\ — oj ni6^i<ruji\ mvdsv . bv. van de vingers. (EH 2 $ ~Z&2 (Ml fj \ in het Buitenzorgsc/ie zva. 6^g(EAttnjyi6Syidki2trLi/i\ en ook zva. xm&Jit^ vochtig, van den grond, als die bedauwd is of na stofregen. K. — xTrtcutiG^aJiji^ of xmnnu26QgDJ)ji\ opgezet, Iv. van een pas 783 bevallen vrouw, omdat de kraamzuivering niet naar behooren was. (tm (§ ~&k2 (Wlfj \ SB. een boos gezigt zetten, kwaad kijken, zuur kijken. Verg . ^-rj ^ ^ <*7 ^ — ozitcnG^Ai <*n naji \ teg en iemand een kwaad of zuur gezigt zetten. (CTj OTTI 9 \\ — (a tun w^ $B. van liet water: aanhoudend opwellen of weer opwellen in een put, zoodat men dien niet leeg kan scheppen; ook aanhoudend binnendringen, zooals door de nadtn, in een boot. • — Voorts S. <mcrha^,ay.myi\ B. (van een aanzienlijke) aan een stuk door, van praten. (tm (Cp \ /. SB. bouw, naam van een vlakte- maat, 500 Rijnlandsche □ roeden. — II. SB. reuk, lucht, stank; stinkend, stinken. Verg . «.? n oajj, (kh/j w s /• n '. (UH (toy \\ — xni7n(U)(Hn2(Hyf\' SB. iets voegen of doen bij iets anders, zoodat Jiet er onder of door keen is of wel er niet van afgezonderd is. — aj)(i7n(U)\ vermengd met iets; met iets er onder, er door been of er bij ; gepaard met iets, 6v. van regen gepaard met wind. — Verg. ikji m -ji.w ^n^fama\ S. -rigjirf^N B. hoofdhaar. (EM £-*\ of vic-.\ SB. maar, slechts, alleen- lijk; dan maar; ook wel eens: steeds, steeds maar, Niet zelden ook is Kme-.\ of o<^\ slechts een stopwoord. — dS^^^x soma: ja, het is waar; ja, ik geef toe. W^V?nj\ Ar. <Jo£ huis. — vm^asn™ iffioyi^ 4r. ,jA>jJi^3\^J«LO Jeruzalem. (mi aj) \ SB. betovergrootvader, betovergroot- moeder; achterachterkleinkind. (tm OJ) (KYJ fj \ in het Buitenzorgsche: ringbaard en knevel. — <ct>^»o?_S,£/?^<i/i^n ringbaard. K. In de Preanger: am wo™ in a . S. behaard met haar bedekt, van de schaamdeelen. (im2(U}(nj)fj\ SB. aarsdarm.— *mtp<ruJk (lm arm (u 2 (EJt/i\ een zeer platte uitdrukking. on n cv (vm z (& aw ^a.(lvi im 2 tut 2 (EJijfs g_±*rn (un (fri z (Ut <w> (lui \ zegt men soms, willende hem die iets vertelt te kennen te geven dat men hem niet gelooft. (Cn (tm \ SB. weerspannig, weerspannig zijn; het hoofd niet willen buigen; zich niet willen onderwerpen of overgeven. (Uncurl \ SB. de schacht van een lans. A'. Zie ook (*ji2(U)2\\ azn (n(Lm\ SB. gedeeltelijk uitgestort, ge- stort ; en van terrein ook van het erf, waarop een huis of derg. zich bevindt: afloopen, bv. nm mn (Hifi \ ^ 784 nm z i/n Kri/1 \ naar het zuiden, zoodat dien leant uit het regenwater wegstroomt. — Kncnvfaynoitigim^\ iets storten, plengen. — xm^mn^rnxms al te veel, meer dan noodig, met te ver gaan, van ojnn,rri»aiji\ of o^&m iemand de les lezende of kapittelend. — arCi^M^ixmvfmnaJi fn-nornjj\ zie bij irdoJiw aznttm (Kl fj\ SB. het benoodigde voor lets, van daar ook materialen voor een Mis of der- gelijke; voorts gereedschappen, instrumen- ten voor iets benoodigd; enz. — (mxTniun^tyn^ ook wel (EKtm (pi(hnji\ iemand iets meegeven, bijv. aan hem, die op reis gaat, het noodige reisgeld; ook iemand voorzien van het noo- dige, bv. den gehuurden werkman van voedsel en van de noodige gereedschappen; voorts iemand iets (of het noodige) meegeven bij trouwen; en iemand een of meer per sonen, zoo- als bedienden of soldaten, tot assistentie meegeven of tot zijn dienst verstrekken. (mi7rt(un^i2(Ni/j\ ook ivel (Eji(un(K}2Mii\ iets mee- geven aan iemand, bv. om weg- of over te brengen of wel het noodige voor zijn reis. Enz. — (tit A-m un (htji \ of <ui *™ xjri px °£Jl N hetgeen wordt meegegeven aan iemand of gesteld tot zijn beschikking. dm 2 CUYt (Hun \ SB, open, met een gat er in, van een lichaamsdeel, en wel in dier voege dat een grooter ofkleiner stuk van het vleesch ontbreekt, bv. doordien het er werd uitgebeten door een hond. (im (UY)(MfJ\ zva. m-ti\ II. (UT) (isn 2 onJ) \ SB. eertijds, voorheen. — A™ Arw\ van ouds af; van den beginneaan. (tm (UYj arui \ SB. ongezeggelijk, stijf hoofdig, eigenzinnig. (Cn (U7) (UUI\ SB. kaaiman, krokodil (Kw. (Uj(L7iiti'}\\ Jav. TTdbk.). (im (UYI (EJ) fj \ zie (C^isnj\w OZT) CUT) 2 (&) iJW — <m rm imz (ZJtJi \ ook m vr? % suy \ en ™ *->n (un ? & noji \ ook (e. 1 (Cm i p mtji \ SB. rauwe rijst, ongekookte enoten en derg. eten. Maar gemeen lijk <m .m xTn ? z^/j \ of * » un 2 (E^J{ N a^ men vraagt, bv. ^(um^ij)(Ki^k(tw^ En dan ook in het antwoord^bv. e^^^giu^ — uTiKn^nfCngfEHHi^ of <fji"nx)m ^nhn/js mvdsv. (van meer dan een per soon). (Ul) 2 (UY) 2 \ S. a$<™*rn/i\ B. hals, nek; kraag ^an een baadje of jas. — <m.ruibvifintiLfti^ iemand den strop om den hals doen. nm(UYI2\ SB. met (tntxih er wel achter tot versterking, best mogelijk; misschien wel. 785 IXfht .vmuhd\ best mogelijk maar even goed mogelijk. Verg. ct^ow OZri2(Lm2\ SB. liegen; leugen, leugens; en niet getrouw teruggeven, van een spiegel. — (mum %, dJh 2 \ een leugen of leugens opdis- schen, een onwaarheid of onwaarheden yertellen. xnxmt(uhgxniHT^\ iemand belie- gen. — (H7)arm(uh2!U}(mj\ iemands gelieg, lie- gen, leugens. — ip ^u x7m x/h ? \ leugentaal, leugens, onwaarheden. — nK-nxTmmhgs leu- (£7)01 (HI \ SB. nu, dat; omdat. a (IW (Hi \ SB. verborgen, verstopt, verscholen; niet in het oog loopen, uit het gezigt Zljn. Verg . (K,ito\\ err) mi (unj!hn\ en i°(hQ o a a a a /~ •r,nim\ zva. WM(k|M^ amam<masnjfn,7rn\ naam van een tijdperk van den pare groei. 00 (tni OTI (HI w — n^xmv^vmrr^^n\ daarnevens vrm xhi2(ui?^\ zva. vnvrmcrm^ beminde. Maar in sommige streken <nx7n(nxm(nxa\ voor het meisje of de vrouw en im ? i:n % <u 2 % \ voor den jongeling of man. c^?(^irix-Y)virHixrn2(tJi2^!trrl2 tin/I \ verzeid of verloofd aan ( $2 ) iemand. (E71(H)9\SB. zaaipare, zaailing, zaailingen. Verhonden met den naam van liet gewas of de plant, ook voor zaad, zaaiplant van een gewas of plant, zooals bv. tabak, katjang^ enz. (vix7n(yn^iuniHTji\ kweekbedding. (tffl OTI (H) \ en gew. irn tunny m \ het mannetje van de (*-n(wi$\\ Zijn geluid wordt beschouwd als de voorbode van de komst van dieven. KM 2 (HI 2 P \ naam van een soort »/w.£?\\ O^ ) (EY) (HI \ zva. mi 2 iti g oj) ^ en vm2<rh)%\ bv. van een klappervrucht, die uit den boom op den grond viel. a » (tnri (hp 07 \ S. nmam(uiaj)ji\ B, scheenbeen. a « (izn (Hi OJ) 2 \ /. naam van een zoetwatervisch. f)CM s II. SB. opgezet, opgezwollen, van den buik, bv. tengevolge van eten; maar volg. K.: een opgewollen buik hebben van het eten, en van een kind: een rijstbuik hebben. Verg. xm 2 rt xsn (hrn (kh/j w ™T Q (EH (HI (HH fj W — X7nv:n!hn(hni/f\ zva. crngwit (ici2<rn/i\\ (im 01 &p (1ST) fj \ zekere kleine kikvorsch. (Vm (hpasn/i\ SB. buil, huidopzetting- met een buil zijn, bv. van het hoofd als men dat stiet. a (t^j (hCl 9Ji fj \ (Holl. boontjes) of MitKixriwM^ een speciaal soort van katjang. (V7) (H) a/Ul [j \ SB. naam van een spel, dat veel overeenkomst heeft met iKwxmw O Q am ihi ami (hrnji \ 786 OCT ten (HI CTUI (ten fj \ SB. met de oogen wijd open; en van een oog of de oogen: wijd open. — ami™p.r8i<Kntmji\ uitpuilen, uit het hoofd puilen, uitpuilende, van de oogen van iemand die woedend kwaad is, van een zieke enz . c^i(i^9i^asnma7n^p(ruiin^/i\ Zie UIJ (V7) (HI \ L <a(cnah\ zie (cia^dJKrLi/jw — II. a^ ^ SB. verongelukken, wegraken, niet groot, worden, sterven, van jong pluim- en ander vee; ooJc van iemands kinderen: sterven, niet groot worden. — rm ab cm ^ mi tLA z \ moeijelijk- heden ; een of ander voorval van onaange- namen aard. — (rvKzi ot^^m™™ frj7<L»^»™<t^\ zva. als er iets mogt gebeuren (van on- aangenamen aard.). — (wiamnbs in ^ ^u^m tenzorgsche zva. (Si <un <*n mi ap\\ Bv.: mQ-zam (eji ^ (Kin.n ah a .J) (in i <vi z xm <v>ri\\ K.) KM (HI V — (ci(uri(Hi\ SB. een dier, zooals een paard met zijn tweeen lei den, in dier voege dat het paard in het midden loopt, en wel aan twee touwen, vastgemaalct aan de uiteinden van het gebit ; een losgebroJcen paard met zijn tweeen vangen of trachten te vangen met behulp van een touw, dat men het dier om den hah sling ert ; iemand met de armen uitgestrekt, vast- binden. (Ml (Hl\ S. (gi(ui(M/js B. regt, juist, waar, naar waarheid; goed, behoorlij k, billijk; het regt; r~\(~y gelijk, gelijk hebben. — am an an \ S. a^.(uoj\ B. billijkerwijs, eigenlijk, regtens; behoo- reiK — £?£TN SB. teregt komen, te land komen op of in iets; loopen regt aan op lets of iemand; wijzen met den vinger regt op iemand of iets. — <zji annum/is SB. toeval- ligerwijs raken of treffen; 00k treffen op bv. maandag; zamentreffen met iets; en van een boek: toevallig handelen over of geschre- ven zijn in een zehere taal; voorts zva. (UTKcnaXnKtnis het trof juist. — <Kn<r:n(Kinianj\ S. Mitnicuiaji^M/}^ B. het trof juist, toe- vallig, dat treft goed; van pas, juist ter snede; naar behooren, billijk, regtvaardig; oppassend, zich goed gedragende; zooals die (dat, het) behoort te zijn. — Qm^u *on\ S. (a (iTi (ui£i 2 an /j\ B. een kanon, geweer of pis tool rigten op iemand of iets; ids, zooals een schip , aansturen op iets; ee.i djampe rigten, dirigeeren naar iemand; water leiden in iets, zooals een vijver ; en zva. o D O -r O OfTK on ^pf xn(L^2(i^2^^nioniJ\ I. — (cirnarnan \ oJJ. W^ (irn t mi i \ 787 vm mi \ een geweer, pijl enz. mikken op iemand of lets. !unx7h(Hi'-t)(Hijj\ S. xn.(unKi^A(HT/j\ B. regterlijke uitspraak, beslissing, afdoening. — ny^iM (Knf)fHi(i^S,iQ(iQQ^-nim,p de regtsprekende ambtenaar. — ajiiitnKian\ S. Mxn.(UM\ B. in waarheid, in opregtheid. — hnxiMivn CY !M(Hi(i7r)£-~\ S. wn £.1 (Hi tvn oji (Knimc-^\ B . met op een bepaald doel aan; zoo maar, zon- der op een, bv. van de hoop bij elkaar staande herten, bepaald te mikken, schieten. (im 2 (HI 2 \ SB. van pare, Jcatjang, enz. gevuld, goed gevuld ; en van een kawoeng : het tegenovergestelde van a-niuw — ajn^i^^ng m?mn van hatjang: met alle boontjes even O CY mooi . — arm<n'-ha;rn2<Hiia-n\ het tegenover- O CY gestelde. — xrm&m(q<unir<i\ benammg van een tijdperk van den paregroei, en wet als de Jcorrel zich gevormd heeft, maar de be- bleeding nog groen is. (irn (HI (ten oji n \ SB. knap, zijn zaken goed kennen. Verg . hji m \ en * ■*> ah «» isnjf* azr)(Hl\\ — oiTw m\ SB. een handje helpen ; behulpzaam zijn, meehelpen aan of in lets. — xiirnwiJiiH^^ hetz. — Milhu,wom U)(M^l{KflM/j\ ZVa, <K.1(UI<LVl(3-& (111 IhCl !E-1 ITU (U OJI (en 2 (H)\ SB. met de oogen open; de oogen open doen, hebben of houdcn. — i7r>(U2(Hi\ mvdsv. (van meer dan een pers.) (& irn g m *?n t itn/j \ de oogen openen, open doen, ook in Jig. zin,bv. met betrekking tot het Jeiezen van een vrouw. (Vn (HI \ SB. doodloopend, van een weg; niet doorloopen, van een gat of holte. — ^M *\jUKn\ den bijl er bij moeten neerleggen; aan den grond zitten. Als een trouwens geheel overbodig aanvulsel, worden achter izniKiru(K7)\ ivel eens gevoegd de woorden: (LM (Hit Hllfj <TL 1 TL7 (Htl 2 (HUI \\ (UT) (H? (1ST) /) \ naam van een boom (Ficus gla- bella. Rg.). Be bladen worden bij wijze van lalab gegeten. (HI ( (UT) (HI (HI (I \ elgenn. Bantam. (im (HI (HI fl\ J . SB. bet touw boven aan een run i nn (Li /j w Verg . ok x& *o w ^ \ en ^n *<n ? n II. II. xnrmmao^\ zie (cniviw (mi (Y) (HI (HI f) \ SB. buikband, van goud, zilver of passement, voor een vrouw. Verg. ajiamMi^w (Tf KM (HI (HI 1 J \ zie «pmo w (171) (HI (HI \ naam van een boom. Visenia umbel- lata. Rg. (VCH (HI \ en gew. x-mxmtm\ SB. de in den regel droogliggende, maar bij hoogwater onder- OS (en foOL\ 788 (cn (Hi (n uni om\ VHb\j » 0!>li loopende, met steenen of kiezel bedekte en zich hetzij aan een kant, hetzij regts en links van het water, aan den binnen- • kant van den oever van een rivier uitstrek- kende zoom. — Verg. cj^t^x <mamcru\en (VI) (HI \\ — <ct<cti<m\ of &->im\ zva. (ZTrjiruizm + / o O S l j alJ2A^ en nimarmw — ajudmchn'-f} (mjj\ spelende gooijen bv. met steenen. — ^rcn^-n^x en <&> %$rn aoj \ zoomede KncMiimm'~n(hnji* en (zi vnm ^n (m/j \ mvdsv. (Un 2 (HI 2 \ naam van een zoetwatervisch. 7azn(hCi\\ — ojKnirntuis SB. tee:en elkaar aan slaan, bv. van de poten van twee stoelen, die tegelijk, door een persoon, uit de Jcamer worden gebragt, ooh van tivee <^rnirfirhivf»ji\ (namely k van de ^ ^n*o? ?^,rL7^(W) V die te digt bij elkaar staan; enz. a (V7) (HI *>? 2 \ naam van een boom aan de zuidkusL van welks vergiftige vruchten men lintings maakt. K. (Volg. Hasskarl, Cerbera odallam. Hmlt). (V7) (Hi (Ul (Ml f] \ Roll. SB. waterpas.- m™ ^ (uiM^\ waterpassen. — (cmrtKKKUM^tha^ iets Waterpassen. — aji<yi(Lrmasn(m(ut(KJ)^\ of <i/m (mt<ffi(cii(Ki(uiMji\ waterpasinstr umenten. s s / s (EY) (HI Oft (VT) (HI 2 W — oji (wamon <n (criitm\ SB. op het geval af, op goed geluk af, bv. voortzeilen, voortloopen, enz. O a (HI waard, van een go bang ; voorts buiten- (V7} (Hi (KYl fj \ SB. krom, gebogen, van een waarts zich omkrullend, van de oogharen, buitenwaarts omgebogen, van hand of arm; en schuin afgeslepen (bij het ^ncm^-na^^ van de tanden. Hetgeen mooi ?vordt geconden. — O a (cii (Hi (tm inri(K)(U)\ ZVa. nz* om zrithnaji \\ (bl™ (CaJ (Cd (CD (HI (1ST) n \ SB. hard, nog hard, van allerlei eetwaren, die na bereiding noq hard zijn, terwijl ze nunnui\ zacht, moesten wezen; 00k van een gezivel, d. w. z. dab het niet of nog niet door wil breken ; enz. (izn (HI (ISY1 [) \ SB. beiemmerd worden in den groei, lang werk hebben om groot te wor- den, van menschen, dieren en planten; van de laatste bv. doordien ze gedurig toorden ver- poot\ 00k niet goed gaar worden, niet gaar willen worden, van iets, dat bv.&nrin £27?^\ of(in(Mi«Hvrnji^ en dat men ieder oogen- blik van het vuur verwijdert, bv. om te zien of het nog niet goed is. (Hi (&*)[) \ ook <m^&asnji\ SB. gezwollen, van de oogen, zooals door schreijen. w 789 {CllashaSY)H^ SB* staart, ook van een ploeg, ploegstaart; voorts dat gedeelte van een mes of derg. wapen, dat in het handvat wordt gestoken; en de stok, de nabootsing van den staart van een slang, achter op de bedekking van een padati. Zie ook (hncm(m(3-diCKyi\ bij anamw (EH 2 (HI 2 OSY) n \ maar zoo slechts in het Bui- tenzorgsche, zva. ("nfipw Voorts : SB. een in of van den vuurhaard overgebleven stomp brandhout. Men meent dat de vrouw, die gaat zitten op zoo'n tcmtmasn/i\ wordt £12 a a^/jip(Kjt(tig(hnji\ d. iv. z. dat zij, als ze wordt beslapen, ook zeker zwanger wordt. Voorts dat de man, die op zoo9n xm 2 on 2 asnns gaat zitten, wordt ^^.ist^^A^^n d. w. z. dat als hij een vrouw beslaapt, ze ook zeker zwan- ger wordt. — irmxrm(hmo5n/j\ een in lang gras of in bladen ingepakten visch ; ook tvel eens vergelijkender- en spottenderioijs voor iemand, die zoo gebonden is, dat hij zijn beenen niet kan buigen, en zoo lijkt op eengrootpak. — xnnmg <07?£7?rt^N een vis°h ™ lan9 9ras of bladen pakken; en van iemand een (iTmajmihrnisryis maken, d w. z. hem zoo binden of zoo in iets wikkelen, dat hij lijkt op een «;n ? im ? nn 2 asnjiw Q (vm (Hl(Uifj\ SB. een rijstmaat vanklapper- dop, inhoudende een half kati. K. Mij van elders onbekend. — Verg. (un-nun/is en \ (3^*(Hl(H7)/t\\ (tm (HI (hJi fj \ SB. van een pager ; met een gat er in gestooten, bv. door een bujfel. c7,rn^j^N in een pager een gat stooten, van een buffel, een rund e?iz. nri (vm on (Hi (*Jin\ zva. t^^^tl^ duidelijk, bv. van het iets vertellen. Ook (het tegenover- gestelde van (^Jtrnutrvt/jw Rg. K.). (tm 2(H)2(*Jlfl\ SB. de houten schee van een kris, tot aan de <rmcrmihd\\ Verg. (tjinirun o en cm (K12 M~n/i \\ (a) Ul o (UT) (HI QU) ft \ zie (s-kcrnrvtj^w Voorts am im irua\ en dan ook tvel o:L7?Mn^\ SB. rijtuigkus- sen, of ander derg. kussen, bv. van een bank ; eindelijk nog dm zm m truj^ \ dat gedeelte van een ploeg, waaraan het ijzer beves- tigd is. in een hoofddoek, zakdoek, baadje of derg. inwikkelen, pakken, knoopen enz. zoodat het een pak of pakje wordt. — ^w^o^^y pak of pakje, waarvan het hulsel is een doek, bv. een hoofd of zakdoek, een baadje 790 . r> of derg. Verg . ^y"^* — """^j^"™^ oo& gewikkeld in of omwikkeld met een net, bv. van het dier , dat daarmee icerd gevangen. rn (UT) (H12 (TVI/J \ SB. bultje, puistje, zwel- ling, tengevolge van een mierebeet of derg . — *77}<r)ni(hm<rLii)\ mvdsv. ook volzitten met zalke bultjes of puistjes. OZY) (K) \\ — kvi-vSImzim^ SB. lets (regts of links uit) van zich afwerpen, wegwerpen, ook tegen iets aan, Up. een glas tegen den muur. Verg. <o^,r3?^9?*n,p — (In het Buiten- zorgsche, ajir,nSi\ ZVa. (b?ia.7)Mi7masnji\\ Bg. K.). am (T) OhCi \ SB. wilde stier. — Het wijfje noemt men oJtSi^Li&n of Jcortweg m<S\\ am(Ml\ Kw. SB. ordeteeken, ridderorde. am ah \ SB. verminkt, geheel of gedeeltelijk er af, van een lichaamsdeel, bv. van een winger, een been enz. Voorts van den staart van een dier, zooals een paard, Jwnd of aap, zoomede van vinnen: afgehakt. — xnxrn^xn^n^ den staart van een die?\ van een visch ook de vinnen, geheel of gedeeltelijk wegnemen, van een paard door afknipping, en van andere dieren, zooals bijv. een hond, aap enz. door af /capping of afhakkmg. — ta e-rrn^M to ri<vmrnnjiMr)ji\ mijn arm moge tot den oksel toe afvallen, een zelfvervloeking. en am (HI \ SB. ster, sterren. — ny i-m »bas° <zp de morgeoster. — ^™££^^^?x °f wel V™^'Ttl™'1" ook (v*m£iK7tWi%cayi* Rg.) staartster. am 2 VI (Ml \ SB. komkommer. Men onder- f asi^ Scheldt verscheiden soorten. am(Hl\ I. SB. goed, geld, goederen, geld en goed; kapitaal, middelen (Skr. bhdnda, kapitaal). a-micn^^tHi^ goederen, geld, have en goed, bezittingen. — '(Sn-m^is met zijn hart hangen aan geld en goed en er steeds op uit zijn dat te verkrijgen ofhet- geen men heeft te vermeerderen; tenzij men er voordeel bij heeft, niet kunnen scheiden van iets dat het zijne is. — dixm^s iets voor zich nemen, zich toeeigenen; iets, dat het elgendom van een ander is, onder zich hebben. — II. xn.imim\ SB. iemand de han- den op den rug binden. — xnxmm^s mvdsv. --(Skr. bandha, binding, band.) am(hn\ zie «.%<fn^ en Q^S^rn/jw Bet is ook B- am o VOOr amzi am Jlw 7 (HI \ SB. bekken, zooals wordt gebruikt a bij het rondklinken van iets, ook als muzieh- o (cm (HI? \ CJ 791 cu instrument. Zie (vkhiw — <KiKni<noa<tfnt<Hi/i\ O ((a) Uf lets bij bekkenslag bekendmaken. (Uf} (HI 2 \ SB. benaming van de wijze van dra- gen van den hoofddoek a Is men zooals wij zouden zeggen tgekleed^ is. De doek zit strak om het hoofd, twee uiteinden zijn in den nek netjes in een knoop vereenigd, terioijl een of beide tippen der zadm gevoegde pun ten van den doek zlcli vertoonen boven a an het voorhoofd. & kti an 2 \ zich den hoofddoek zoo omdoen; CaJ ook: met den hoofddoek zoo om. — <mx$pm cu)(Hyi^ een under den hoofddoek zoo omdoen; om iemands hoofd den hoofddoek zoo doen. (Vm (n (hnnri\ SB. vlag {Port, bandeira). — flij'i (i/n ini rn!hnni\ vlaggemast. KM 0/1 (,(H1 (KYI n \ zekere gekruide drank, die op de straten icordt verkocht. nzn 2 (HI 2 °>9 2 (UU) 2 (W/l \ gemeenlijk slechts scheldender wijze , maar in sommige streken slechts een niet . hoffelijk woord: zva. wri *^^3/x °°fc familie? maagschap. — iKum* (ha i T7 2 (tut 2 asn (ha/I \ zva. m **>' "~n mt] (HVJ n oo k; de heele familie van iemand, van den stam- vader af tot den jongsten afstammeling toe. Verg. ^yTio^w a^O L(H1 \ SB. slin^er, om mee te werpen. — CJ azi(cn(<H)(hh)2(hnji\ iets zooals een steen met een slinger werpen naar iemand of iets. (UTi (H12(nJl/j\ SB. varken, zwijn. — Verg. (U am rm \ en <i™ on i n\ ZYJ (Hi arm n \\ — <atcndnruji\ SB. een knoop hebben, met een knoop zijn (aan een der uiteinden), van een door een naald gestoken draad. — xnxmafia-utami\ een door de naald vC\J <HV w gestoken draad voorzien van een knoop (aan een der uiteinden). (EY) 2 (HI 2 (YU)f)\ naam van een voaelsoort. be- hoorende tot de zoogenaamde rijstvogeltjes. — Verg . oji ith Oii^/j \ en am ;l/ thn (Kryi \\ (Un(Hi\ (Volgens Jav . TVdbk . n-mcnhs Kw. en CJ Cd zva. (numnw Ook banding, Mai. weder- gade.) — xni7nao\ SB. digt bij (ook wel met den zin van te digt bij) zich bevinden of zijn, bij iemand of iets, bv. van iemand bij een a?ider, van opgestapeld hout bij opge- stapelde bamboe; enz. — <mxm Siiaan^ maar gew. az)a.;iipixn<mji\ bij het asna^TkOJi^\ den lezer volgen en zoo noodig verbeteren ; zoo ook bij collationneeren, hem die opleest, Volgen. — - xnccn ^fiahi 2 aaji\ zva . xntuiiEn^m onjjw — (imtMiintcHi^ wedergade. (IZY) (HI \ (zva . (uninnnrtii-i ihar^ w Rg. K.) en naam *% 792 *gf van een regentschap, van een daartoe behoo- rend distrikt, zoomede van de in dat distrikt gelegen hoofdplaats van de Preanger Regent- schappen: Bandoeng, Bandong. — azixmah (cnmjf\ wel, maar verkeerdelijk, voor an ten m cci(Kiji\ zie bij (vrnthaw — (a?n(Hi(ci(HTj)\ zva. (M (Miihrnrvtw Req. Tj.). Mien J J ' aznohw — <ct«£?^-. ook £?^T SB. water op- dam men. Verg. o/xoukw^w — a^mKnonjis het opgedamde water, en van daar ook kleine si toe. — (In het Buitenzorgsche a7t)^\ xntma\ en de dam, waarvoor in de Preanger asn(EJi<KVKmn\ en het ODeredamde water. — CO (K\jUi * ° K. ) . — Verg . ten (en an (hayt \ zoomede c-. <&i -J» \ am<»L??\ (KTi(njiq\ (hj)(isrj\ chu 9 £1 2 <in cm j \ en -n (EJ1-JI2 (htji w O CT> Q . . , .. . tt (KM (HI \ zva. (vi -h\ zie bij -<cn-m\ verg. oyvm LnJ OX) (HI \\ — ini(im(K)\ SB. op iets. bv. een vuur dat men wil uitdooven, ook op iemand r bv. een langslaper, om hem te doen ontwaken, een stroom of gulpwater gieten. AST? 2 (HI 2 \ SB. pakje, gewoonlijk van 10 koek- jes, kawoengsuiker. — ajixmgam\ een zoo'n pakje. Verg. bij kyuoxis II. (EY) (Kl (UU) <Ytl \ of ^rh^icniKKWicm^ SB. ZOO noemt men in tegenstelling met de \^ui(cn&\ hem die zich in een dorp van elders komt vestigen of heeft gevestigd. (UT) (Ml fj \ Jav. water. — (Sjmnpyj\ en gew. (&(i:ii(hqj)2\ S. (KTidiK-mthJigihrnjis B. zich de handen of voeten wasschen; ook de vin- gers natmaken, voor het eten, opdat de rtfst er niet aan zal blijven kleven, of na het eten, tot reiniging. — Knx7ntHin\ vechthanen, als ze aan het vechten zijn, van tijd tot tijd, en evenzoo na ajloop van het gevecht, met water waarmee men den mond vulde, met kracht bespuwen of bespuiten; ook ze onder het gevecht van tijd tot tijd hals en kop met water natmaken. — Verg. TJi^n^^n.Mj\\ en aj\ (V) 9^1 q \\ (UT) (HI f) 2 \\ — £nxmMwi\ zie het voorgaande lOOOrd. — (UiniMi m (cr? (hnj) 2 „ zie wn 2 (un 2 (ten (Hifl s\ i*z>b crl (Hb^( (tm 2 (MJ Jf 2 \ SB. fijngestampte of gebroken rijstkorrel, fijngestooten rijstkorrels. (tm (MJJ1 &m/j \ SB. uit het water komen of stijgen; stappen aan wal, bijv. uit een boot. Verg . im (hi asnn w (Un (Hl/J2(nj} n\ SB. gekheid maken, met woorden. Verg. iMwon — mamMyid<nJi(tnji* met iemand gekheid maken, iemand eens 793 willen beetnemen (met woorden), den spot drijven met iemand. Verg. 97taynt(U2^cm/i\\ Q O nzn (HI tun (Hi \ Kw. SB. buitengemeen, ge- weldig, uiterst, in de hoogste mate, hevig. — ihw (im <hi xm mi asti t ten \ ook net al te erg maken met iemand. (Skr. bhinna, ge- broken; verg. Mai. bahina of bina, gewel- dig. enz. Cohen Stuart. Jav. Wdbk.). (Ml 2 (HI \ S. <rfiHT)(ci\ B. kunnen, mogen; het kan, het mag; geraakt, gesnapt, gepakt, gevangen; gemaakt, vervaardigd, gebouwd; verkregen, gekregen, bemagtigd; ook helpen, geven, i. d. z. waarin wij helpen of geven bezi- gen, als we bv. zeggen „het helpt niets datje er om huilt, er schietje niets anders over als" enz.— Voorts Knm(th\ SB. hulpwoord om in een zin te wrmen een verleden deelwoord. — (Ejwhi\ S. ^(Hh^is B. krijgen, verkrijgen, bekomen, mogen, geoorloofd zijn, permissie krijgen ; het winnen, met betrekking tot spelen, procede- ren, enz. Voorts: blijven, overblijven geduren- de een zeheren tijd ergens; den duur verkrijgen van bv. een maand; een zeker tijdsverloop, bv. zes maanden, lang. Verder: raken in bv.gevaar.— Qi(Hi!u-h(Hi\ de overwinning behalen, het winnen. — (tizahMw^s een fout begaan, begaan hebben.- <un<fni£lt(Hi(vn<Hit\ het moet volstrekt, het is absoluut noodig. — Tot een meerdere sprekende is de uitdrukking minder gepast, van daar geen B. — ^jiiiHKiititaoj^s SB. tot echtgenoot iemand krijgen; ook iemand ofiets vermeesteren, magtig worden, bemagtigen, voor zich zelf of voor een ander. — ^^??^»y*<K7^\ SB. iemand iets doen verkrijgen of magtig worden . — tuntx7m(Hixn(HT^\ S. trf(Hnxn\ B. hetgeen iemand, die terugkeerde van elders, van daar meebragt; voorts SB. opbrengst, oogst, bllit.- <ini2Kngnrn(cr*2X?nd(H)vn (htjj \ zonder goed gevolg, ZOnder SUCCeS. — ajK^ntxmiiHixnaHi (uamrnut\ ook (^i 2 (Ui n,i ^t xm t (Hixn pi ajiammaji\ ondoenlijk, niet te doen. — MxfngimxmtiH-i S. (tj)fn(Hr}(vnfrjHri(ci\ B. zooveel mogelijk, zooveel doenlijk. (IZYI 2 (HI \ SB. naam van een muziek instrument. Het is een raam waarin 14 bekkens in twee rijen zijn geplaatst. Op deze bekkens wordt gestagen. (UTi (HI (KW OSYI n \ SB. verstandig, vernuftig, knap, bedreven. — Van het ong. «rWn<un^\ zie ook aldaar. — Verg. xjkhiw (Vffl &J) W ,£?<K»\ S. 0 0<M^\ en *7llO<M^\ B. (cn(W)<Hi/i\ w 794 acnwasnji^ lezen; een gebed of derg. opzeggen, uit- spreken; iets zo^als bij v. 6-&<rui ~m ®vrut tru % \ zeggen. — «/»«/» <o*^\ zie akn&iw — (Enwoji aru(masnji\ zie (tJi out aj) asnjjw Verg . <oiJ)(kJ)\\ KM (*JI (HTi n\ (Jav. stank, stinken, ah verrot vleesch; ook van stank in het algemeen.) — o a a 1ST? (55) \\ — cm(Lm(u>\ zva. (cm&S^n van KM 2 OJl 2 \ SB. lek, lek zijn, maar gemeenhjk slechts van een vaartuig. — Verg. arn^ajijjs o en (£Jtam(Kjjji\k (V7) &J) (KY) [) \\ — urn tun (K» run ihtji \ scJdjnt te be- teekenen : met elkaar aanzitten. Voorts maar (few. en ook beter: (m&maaxnKKnttman/is met 9 CO (H\j Ul elkaar gaan eten op de sawah of hoema, d. w. z. naar de saoeng sawah of saoeng hoema. — fdmiuna^i^v^\ in het Buitenzorgsche voor: klaarstaan, van het eten); dm zva. CO <-" (EM (W) 2 (ten CKH fl \ zva. a^ajKKJiaaj^s en volgens sommigen slechts van een man. cun &JI 2 t&n/j \ zeer plat word voor mond: bek, SDater, muil. — asn(EJi~jit(w(KM(isr)fHin\ zie bij ' <r\j co ast <Jt J tisn <&> ~ji 2 Mw/jw — (ci(cn»Jit(isn/i^ zeer plat voor & o cc\i(tAz\ en <*Jii<~ntKvi/i\\ — cmajn oj) 2 asm azn (kj) (lm \ *-^« abb s jij roert je snater veel te veel. — '.caT^m *J)^(t5n^'>7«-^(K5)^(W)^«5r1^^ spreekw. voor : er gauw aan toe zijn om iemand een standje te ma- ken en in dat opzigt slechts gul.— ^-n?*™ a<j) 2 <vn/}&i "n^a3)20<y)? asnjj \ insgelijks een spreekw. lastig of ongemakkelijk, maar gul. am (*JI asn n \ SB. stuk, aan stukken, ge- broken, van lets dat vocht inhoudt, bv. van het ei, daar iemand op trapte, van de Mapper- vrucht, die uit den boom op den grond te bersten viel, enz. voorts van een zweer : doorbreken, ook door, als een gevolg van doorprikken of er in steken met een lancet. — Eindelijk ook schieten van het teelvocht, bij trjca/najiw (tm (*J) (Ml fl w — an lurlaS) ^ \ SB. haastig gaan of loopen; zich reppen of zich spoeden et.gens heen; en uiterst, zeer, van nui ^ ^,i asr^jw y erg . <ci<K»\ en aJiajnwb a7na<naJ)a<j){tJ),i\ maar volg. sommigen altijd <cw»o)0j?»j)^\ Oa ZVa. azi(un(hJi(iJiJl\ en crnni cm ti\\ zie oiww OJjaJirj\ zie (Un OJ) (Ml &J) (Ml ft \ en (cna<jt(fJ)CKi}OJ)^\ o Zie ten (UT) 0JJ (&) n \\ — ojkctkS^s SB. iets parfa- meeren, bv. kleeren, door er welriekende bloemen in of tnsschen te leggen. 795 (tm (*J) \ SB. strik, om een dier7 zooals bv. een hert te vangen. — Verg. 6~&drri(in/i\ *r)»3»ni^\ o ccn\ I. SB. vliegend snel loopen, loopen als een haas. Gevolgd door tmidms is liet een redewoord om met dat laatste te betee- kenen opvliegen, wegvliegen. II, cr>\ ook wel rfn\ en xmnr,s een eigenlijk Mai. voorvoegsel, waarover men zie de gram- matica. azn\\ — ixnxrns SB. wegvlugten, zichuitde voeten maken. QTI (UYi \ zie bij n^xmtnxm\i (VT)2\ Holl. SB. boor, en zoowel liet gelieele werktuig als liet eigenlijke boorijzer, dat ge- stoken is in de azntziqxmiw KM <r*l \ I. (Kj}xrn-ri(hnq\ tien millioen. Reg. Tj. fnmni\ kw. (Kjizmni\ honderd millioen. — Skr. wdra, groote menigte. Jav. Wdbk.) — 77. (Kio. zva. StKi&s mogelijk, misschien, indien. Jav. Wdbk.) — fii<rinxm€ri\ van nuirvi\ (en dit voor iSi^h^ en ct^^ SB. het moge zijn dat niet; het is niet juist noodig. (Uncr)\ I. SB. met; met lets er nevens of er bij; en, zoomede; middelerwijl, tegelij- kertijd; ook ons al in bv. at schreijende . — (cn-9i(Ki\ hetz. Voorts (w9i\ zva. en, in een uitdrukking, als deze: vmniMiimG^iiaiHyig*™* asn(mi2(3.^(ch(n(isn{\ en wie heeft nu mijn tabak weggenomen ! Of wel als de volgende : (en ni (trn cm cm urn %(Kji (lu ie/i ^cidi cm<n iu) <n asn % w Enz. II. zm<?)\ SB. zuur worden, bederven, van (bereide) groenten en derg. doordien men ze liet staan. — Ook: van den vorigen dag, niet versch; zoo (hj)xrrjxm-r)\ water, dat men heeft laten overstaan, in plaats van het door versch tevervangen. — ooiaa^'EmTv hetspeek- sel, dat me a 's morgens bij het ont waken in den mond heeft. — <&nLmajini<t?ni(ma\ s CO v-/' Van *rm(Hi2\ iimoi(Zi^i(ri(rL'i\of(M(Ui,isiiJi\ pais maken, die men dan, alvorens ze te eten, een nacht of een dag (van '* ochtends tot '$ avonds) laat staan. (Un cyi \ I. SB. benaming van een bedrag van tien duiten of f 0,08. — mcttj\ een baroe, tien duiten. — II. Mai. SB. nieuw. — asri \jnMi-n\ Europeesch of Chineesch nieuw- jaar. (UY) Ol \\ — xnxm-xmnn\ SB. iemand, ook een dier angstig of bang maken, zoodat Mj (het) zich nit de voeten maakt. — a^djucnecnni 6£lnmjf\ angst of vrees hebben, wel willen 796 wegloopen, bv. voor iemand. — wstui&KEAasn Knxm-nGQtMjis iemand om voor weg te loopen, bang voor te worden of te wezen. 