Handboek der pharmakognosie
de echte kinabasten rekent , heeft men evenwel deze bases niet ge- vonden, maar in hare plaats andere verwante bases: in de China de Casco het cusconine , in de China Jaen pallida het chinovatine , en in de China Jaen fusca het paricine. Zouden dus deze basten niet van boomen uit andere geslachten der Cinchoneën afkomstig zijn ? Daarente¬ gen konden zij tot nog toe in geenen der valsche kinabasten ontdekt worden , daar men hierin in hare plaats andere bases en eigenaardige stoffen gevonden heeft: in de China Tecamez hel tecamine , in de China montana het monlanine , in de China alba hel blanchinine , wrelke echter alle drie nog niet met volle zekerheid zijn aangetoond. (*) 2. Kinazuur. Het is er deels in vrijen toestand in voorhanden , deels vermeld door v. heiningen in Scheik. Onder z. 1849. Deel V. Stuk 4.] Na al deze on¬ derzoekingen beschouwde men het chinoidine als een harsachtig ligehaam , dat van een overblijfsel van chinine en cinchonine vergezeld gaat en hieraan zijne werkingen te danken heeft. Doch liebig heeft nu aangetoond, dat het chinoidine, zoo het op bo¬ vengemelde wijze verkregen wordt en niet kunstmatig veranderd is , wel geringe sporen van gewone chinine en cinchonine bevatten kan , doch dat het overigens in zijne geheele quantiteit niets ander is dan chinine in eene bruine, amorphe modificatie, daar het, niettegenstaande deze kleur en zijne eigene onkrystalliseerbaarheid en die zijner zouten, alle overige scheikundige eigenschappen en geneeskrachtige werkingen van het chinine bezit , dus dezelfde zamenstelling en atoomgewigt heeft , enz. — Intusschen is dit amorphe chinine buiten twijfel geen natuurlijk bestanddeel der kinabasten , maar eerst gedurende hunne behandeling uit hef gewone chinine ontstaan. [Volgens roder ein¬ delijk , bestaat het chinoidine van den handel uit een mengsel van 41 — 43% krystal- liseerbaar chinine, 9 — 10% cinchonine , 28 — 30% hars en 20% water. — Om de wijze te leeren kennen, waarop enkelen onder ons geneeskundig publiek over dit koorts- werend vermogen der chinoidine denken , raadplege men de Geneeskundige Cou¬ rant van September en October 1848. Volgen een berigt van Prof. mulder, in ditzelfde weekblad 1849,N. le. Jaarg. Voorburg 1849, N°. 4, bl. 97. Ten slotte zij hier nog vermeld , dat de H1. BAUDUIN , off. van gez. te Utrecht, het ter verdrijving van intermitterende koortsen even werkzaam bevond als het gewone a chinine.] (*) Door MENGARDUQUE is volgens de Gazette des Hopitaux van 14 Nov. 1848, p. 526 , in het extract eener kina van onbekenden oorsprong een nieuw alkaloïde ontdekt, hetgeen zamengesteld was uit 76,5 C; 8,1 II; 10,2 N en 5,2 0 en volgens eene an¬ dere analyse uit 76,1 C; 8,8 II; 10,4 N en 4,70, en door hem pseudo-qvinine werd genoemd. De onderzoekingen hebben onder het toezigt van peloüz* plaats gehad. C. KUBIACEAE. 365 verbonden met gezegde planlenbases en met kalkaarde. Van het vrije ki- nazuur is de zure reactie van eene infusie of een decoct der kinabasten afhankelijk. Zijne verbindingen met de plantenbases zijn, even als die met de kalkaarde , in water oplosbaar. Dien ten gevolge vertoonen zich de kinabasten des te werkzamer, boe grootere hoeveelheden der kinabases er met dit zuur in verbonden zijn. Dit kinazuur is slechts aan de echte kinabasten eigen. Zijne aanwezigheid in dennensplint , zoo als men tot nu toe vond opgegeven , is feitelijk wederlegd , en of het ook een bestanddeel der valsche kinabasten uitmaakt , is nog onbekend. 3. Kinalooizuur , eene bijzondere wijziging van het looizuur, hetwelk in de kinabasten gedeeltelijk met de kinabases tot moeijelijk oplosbare zouten verbonden en in vele basten in overmaat voorhanden is, voorna¬ melijk in die , welke arm aan kinabases zijn. Hoe grooter het gehalte aan kinalooizuur is , des te minder werkzaam vertoonen zich de basten. Het is dit kinalooizuur, waaruit in de kinabasten het 4. Kinarood ontstaan is, een ligchaam , hetgeen zich in nog grootere hoeveelheid daaruit vormt, wanneer men de kinabasten onder toetreding van lucht met oplossingsmiddelen behandelt. Hierdoor is dit kinarood een wezenlijk bestanddeel der uit de kinabasten bereide extracten. Het is als ’t ware een zout , ontstaan door de verbinding van een uit ontleed looi¬ zuur gevormd rood ligchaam met nog onontleed looizuur. In koud water is het moeijelijk oplosbaar, daarentegen iets ligter in heet. In de kina¬ basten bevindt zich dit kinarood ten deele met de kinabases tot moeijelijk oplosbare verbindingen vereenigd, en deze verbindingen zijn het inzon¬ derheid, welke zich uit een heet kinadecoct bij bekoeling neerslaan ener eene melkachtige troebcling in te weeg brengen. In deze troebeling heb¬ ben echter ook een aan 'de kinabasten eigen zetmeel , een vast vet en on¬ getwijfeld ook hars en de vroeger vermelde kinalooizure kinabases hun ij aandeel. Alkohol trekt uit de kinabasten meer uit dan water, omdat de 4 verbindingen der kinabases met kinalooizuur en kinarood ligter in alko- ! hol dan in water oplosbaar zijn. Intusschen heeft men zich ook het denkbeeld gevormd , dat de kinaba¬ ses in de basten in natuurlijken toestand slechts aan kinazuur gebonden zijn , en dat dus hare verbindingen met kinalooizuur en met kinarood eerst gedurende de behandeling der basten met oplossingsmiddelen ont¬ staan , terwijl het kinalooizuur, voor zooverre hare hoeveelheid daarvoor toereikend is , het kinazuur van de bases afscheidt en vrij maakt. 5. Chinovazuur. Dit zuur werd het eerst door pelletier cn caventou 36G RUBIACEAE in de China nova, eenen valschen bast, ontdekt en als deszelfs zeer bitter smakend bestanddeel beschreven. Later scheidde wincrler het bitter bestanddeel daaruit af en beschreef het als eene indifferente stof onder den naam van chinovabitter, hetgeen Büchner de jongere naderhand voor identisch met smilacine verklaarde. Doch de door petersen gevondene elementaire zamenstelling stemde hier niet mede overeen , en schneder- mann heeft op onbetwistbare gronden bewezen , dat het een eigenaar¬ dig ligchaam is , en , zoo als reeds pelletier en caventou hadden aan¬ getoond, in de rij der plantenzuren behoort, zoodat hij het, gelijk de¬ zen, weder chinovazuur noemt, wincrler heeft dit zuur in vele, zoowel valsche als echte kinabasten gevonden. Zijne resultaten schijnen regt te geven tot de gevolgtrekking, dat het niet slechts in alle kinabasten voor¬ komt , maar dat het ook in zekeren zin een plaatsvervanger voor de kinabases vormt , en derzelver gedeeltelijk of geheel gemis zoodanig daarin vergoedt, dat de smaak der basten zeer bitter kan zijn, zonder alleen van kinabases aftehangen , en dat men door den smaak volstrekt niet de deug¬ delijkheid der basten bepalen kan. Of en in hoeverre het ook de wer¬ king van gezegde bases vervangen kan , is vooralsnog niet door proeven aangetoond. Het zijn de tot hiertoe vermelde stoffen , voornamelijk de kinabases en het kinalooizuur, welke door bare zamenw'erking de geneeskrachten ver¬ oorzaken , welke van de verschillende kinabast-praeparaten = decoct , in¬ fusie , extract, tinctuur, enz. bekend zijn. Deze wijken van die der geï¬ soleerde kinabases gansch niet oneigenlijk en zoodanig af , dat genen niet in alle omstandigheden door dezen kunnen vervangen worden. Uit al het aangevoerde blijkt ten duidelijkste , dat de deugd der kina¬ basten door twee momenten bedongen wordt , namelijk door het gehalte aan chinine en cinchonine , en door dat aan kinalooizuur en kinarood. Hoe grooter het eerste en hoe geringer het laatste , des te beter de bast, en ook omgekeerd. Deze momenten laten zich bij de basten op twee wij¬ zen onderzoeken , namelijk door a. Reactiën , welke in de infusiën en dccocten der basten door reageer- middelen verkregen worden , die op de hier ter sprake komende bestand- deelen werken. De op het kinalooizuur werkende en gewooniijk gebruikte reagentiën zijn ijzerchlorure , braakwijnsteen en dierlijke lijm. IJzer- chlorure kleurt of praecipiteert de infusiën groenachtig, braakwijnsteen en dierlijke lijm troebelen of praecipiteren haar vuilachtig-wit. Ho« ster¬ ker deze reactiën , des te slechter dus de basten , en omgekeerd. Op de kinabases werkende reagentiën zijn hogen , looizuur en zuring zure potasch, IUJBIACEAE. 367 % waarvan de eersten de kinabases in vrijen toestand en de beide laatsten in den vorm van zouten afscheiden. Hoe sterker de daardoor veroorzaakte neèrplofsels , des te beter dus de basten , en ook omgekeerd. Wat den aard der decocten en infusiën van verschillende kinabasten als ook de reactiën daarin met gezegde reagentiën betreft , kan ik hier slechts , be¬ halve dit algemeen overzigt , bij iederen bast op zich zelven de wezen¬ lijkste momenten aan de geschriften van anthon, elsner , winckler en PFAFF over dit onderwerp ontleenen , terwijl ik voor het bijzondere dien¬ aangaande naar hunne verhandelingen zelve verwijs. Zij zijn opgenomen in buchn. Repert. VI, 29; Archiv d. Pharmac. XXV, 77; buciin. Re- pert. XXV, 289 en in v, bergen’s monographie. — Daar echter deze laat¬ ste reactiën ook gedeeltelijk van andere bestanddeelen der basten , voor¬ namelijk van kalkaarde , afhankelijk zijn , en men daardoor volstrekt niet te weten komt , met welke kinabases men te doen heeft , kan de ware deugdelijkheid slechts door eene b. Afscheiding en gewiglsbepaling der bases met zekerheid bestemd wor¬ den. Hiertoe hebben duflos, veltmann , scharlau , henry en winckler eenvoudige methoden opgegeven , waarop ik te dezer plaatse slechts in¬ dachtig kan maken, vermits men deze bijna in ieder chemisch of phartna- ceutisch handboek vermeld vindt. 1. B mine Kinabasten. Cortices Chinae fusci. Hiertoe brengt men die kinabasten, welke, niettegenstaande de onbestendig¬ heid der opperhuid , in al hunne andere lagen als hoofdkleur eene bruine bezitten , altijd in opgerolde , meestal van oudere en jongere takken inge¬ zamelde stukken voorkomen , zoodat de dunste kinabasten hiertoe behoo- ren , steeds alle lagen vertoonen en meer zamentrekkend dan bitter sma¬ ken. — De beste onder hen is diegene , welke in den handel voorkomt onder den naam van Huanuco-Kina. China Hnanuco s. China Guanuco. Men dient dezen dus te gebruiken , wanneer door pharmakopoeën en >> geneesheeren Cortex Chinae fuscus verlangd wordt. Zij is volgens viREY en fée afkomstig van Cinchona glandulifera en volgens HAYNE van Cinchona cordifolia. v. bergen houdt de moeder- l< plant nog voor onbepaald. Zij werd in 1799 in Spanje bekend- Komt ü uit de provincie Huanuco naar Lima en van daar ter scheep naar Europa i in kisten van 150 pond en, in den jongslcn tijd over Engeland, ook in 368 RUBI ACE AE seroenen van 80 tot 100 pond. Deze bevatten fijne, middelsoort en dikke pijpen en daarenboven afval. De fijne pijpen bedragen gemiddeld 5, de middelsoort 40, de dikke 23 tot 25 en de afval 32 tot 30 procent (*). Regte pijpen van 3 tot 18 duim lengte en 2 lijn tot l1/* duim in doorsnede, gevormd uit stukken van Vs tot 5 lijn dikte, die aan den rand dikwijls van eene schuinscbc en scherpe messnede voorzien , opge¬ rold , zamengerold of met spiraalvormige windingen gesloten zijn. De dikke pijpen zijn ook wel overlangs gespleten. De opperhuid melkwit of grijswit met enkele zwarte of aschgraauwe vlekken, welke door de volgende, digt opliggende korstmossen gevormd worden : Asterisca Cinchonarum; Graphis baematites, Gr. subbifida , Gr. elongata, Gr. duplicata; Verrucaria myrio- cocca, V. socialis, V. Parasema; Oce llul aria thelotrema- toides, O. discolor, Oc. Pupula; Lecidea Parasema; Poro- phora rufescens, P. granulata, P. mastoidea; Parmelia melanoleuca, P. punicea; Usnea barbata; Sticta aurata. De schorsbast [waaronder wij schors en bast te zamen verstaan] welke Vs tot Ve en bÜ dikke pijpen Vs tot bedraagt, is op de opper¬ vlakte grijsachtig of bij dikke pijpen kaneelbruin, betrekkelijk dun, op de overlangsche breuk eenigzins oneffen, zonder echter splinterig te zijn, kastanjebruin , en op de dwarse effen. Het splint betrekkelijk dik, roestbruin, zeer naauw met den schorsbast verbonden, op de breuk vezelig of splinterig. De bovenvlakte vertoont fijne, overlangsche rimpels en bijna vlakrandige, fijne, onregelmatige dwarse barsten, welke nooit of slechts bij uitzonde¬ ring om de geheele pijp loopcn, op fijne pijpen zelden ontbreken, doch op dikke spaarzamer voorkomen en ook geheel afwezig kunnen zijn. Daar¬ entegen hebben de dikkere pijpen , behalve de overlangsche rimpels en de dwarse barsten, ook dikwijls overlangsche sleuven, welke vaak zoo sterk zijn , dat de pijpen daardoor eenen hoekigen vorm verkrijgen. (*) Het lijdt wel geenen twijfel meer, dat de grijze kina , China grisea, en de Lima- kina , China de Lima, vroeger en soms nog tegenwoordig als eigenaardige kinabasten beschouwd, niet van de Huanuco-kina verschilden, doch slechts doorliet onderscheid in de kleur der opperhuid en in de grootte van ieder stuk op zich zelf daarvan afweken. Het mögt immers niemand gelukken, bepaald verschillende karakters daarvoor optegeven. Tengevolge der hoogst spaarzame en onvolledige opgaven, welke wij van deze beide basten bezitten, schijnt de China grisea slechts Huanuco-kina met eene grijswitte epidermis te zijn geweest, en de China de Lima uit dunne, witgrijze stukken van Huanuco-kina te hebben bestaan , hoezeer onlangs lindley en hierna niEKBA.cn van eene China de Lima afzonderlijk spreken en haar van Cinchona micrantha aüeiden , zonder echter daarbij hare kenleekenen optegeven. RUBI ACEAfi. 369 De ondervlakte somwijlen effen, doch des te oncffener, grofvezeliger en splinteriger , hoe dikker de pijpen zijn. Bij dikke pijpen vindt men menigvuldiger , dan bij alle overige kinabasten, digt opliggende, geel¬ witte houtsplintcrs. Reuk zoetachtig en, als bijzonder karakteristiek voor dezen bast, kleiachtig. Smaak zuurachtig , zamcntrekkend , prikkelend , aanhoudend bitter. Met koud water levert de Huanuco-kina eene zwak geelachtige infusie en een na de bekoeling vuil geelbruinachtig , troebel decoct. De infusie wordt door dierlijke lijm niet veranderd, door ijzerchlorure lichtgroen getroebeld, door braakwijnsteen geelachlig-wit getroebeld , door een af¬ treksel van galnoten wit vlokkig neergeslagen , en door zuring zure potasch zwak getroebeld. Zij bevat volgens pelletier en caventou : Kinazuur cinchonine , 0,2 procent. Chinine , zeer weinig. Ki nazure kalkaarde. Gele extractiefslof. Groen , vast vet. Kinalooizuur. Kinarood. Zetmeel. Gom. MICHAELIS verkreeg uit Houtvezel. dikke pijpen 0,98 proc. cinchonine en 0,36 proc. chinine, uit fijne pijpen 0,64 proc. cinchonine en 0,42 proc. chi¬ nine; varenton 1,04 proc. cinchonine en 0,32 proc. chinine; henry 1,83 proc. cinchonine en 0,4 proc. chinine; duflos 3,4 proc. cinchonine en 1,3 proc. chinine; stratingii 1,87 proc. cinchonine en 0,5 proc. chinine; badollier 0,67 proc. cinchonine; chevallier 1,5 tot 2,7 proc. cinchonine; v. santen als maximum 2,73 proc. cinchonine. winckler vond er slechts cinchonine in — 190 grein in 16 oneen. Venvisselingen : China L o x a ; China J a e n p a 1 1 i d a ; China J a e n nigricans; China J a e n f u s c a ; China H u a m a 1 i e s ; China P i- ton; China Caribaea. ». China Loxa. Loxa-Kina. Vroeger het veelvuldigs! als Cortex Chinae fuscus aangewend, dewijl men haar voor de beste hield, weshalve zij in de artsenijkunde bij voorkeur den naam van Cortex Chinae optimus s. officinalis verwierf. — Als moederplant ver¬ moedt iiAYNE de Cinchona scrob iculata. — Komt over Spanje in kisten van 110 pond of in scroenen van 60 tot 90 pond, meestal in uitgelezen’ toestand. Pijpen van 6 tot 15 duim lengte en 2 lijn tot 1 duim dikte , gevormd uit zamengerolde en nog menigvuldiger uit geslotene stukken van */3 tot 24 KU BI ACE AE. 370 2 lijn dikte. — De opperhuid donkergrijs, lichtgrijs, aschgraauw, zwartgrijs of leverbruin met enkele grijze , witte of zwartachtige vlekken , welke ont¬ staan door de volgende, er digt opliggende korstmossen: Lecidea russul a; Graphis dn plicata; YerrucariaCinchonae; Po- rina granulata: Pyrenula mastoidea en P. Pupula; Sticta au rata; Lecanora caeseorubella; P arm el ia cetrata en P. melanoleuca; Usnea florida. — De schorsbast bedraagt y3 tot i/2 en bij dikke pijpen Vs tot V6 en is op de overlangsche breuk effen, kastanjebruin, op de dwarse eveneens effen, zelden vezelig of splin- terig. — Het splint betrekkelijk dik, kastanje- of kaneelbruin , naauw verbonden met den schorsbast, op de breuk effen. • — De bovenvlakte , waarop zich zelden wratten , knobbels of overlangsche rimpels bevin¬ den , is door vele fijne, om de geheeïe pijp loopende dwarse barsten met verhevene randen in meer of minder gerimpelde ringen verdeeld. Deze ringen zijn meestal 1 tot l*/a lijn , op dikkere pijpen echter verder van elkander verwijderd , en kunnen ook op bijzonder fijne pij¬ pen ontbreken. — De ondervlakte effen, glad, slechts van fijne, on¬ regelmatige overlangsche vezels voorzien , kaneelbruin , somtijds bestoven en meer donkerbruin. — Reuk runachtig- — Smaak zamentrekkend , zuurachtig , eenigzins bitter, niet prikkelend. — Met koud water levert zij eene roodachtige infusie en een na de bekoeling bruingeel, troebel decoct. De infusie wordt door ijzerchlorure licht- of donkergroen ge¬ kleurd , door dierlijke lijm vlokkig geel gepraecipiteerd , door braak - wijnsteen sterk, door een aftreksel van galnoten en door zuringzure pot- asch zwak getroebeld. — Bevat volgens bucholz : Cinchonine. . 0,36 Kinarood .... . 9,97 Rinazuur. . 1,17 Kinalooizuur. • 5,80 Gom .... . 4,43 Yet met bladgroen. . 0,78 Zetmeel. . weinig Biltere, weeke bars. . 1,56 Houtvezel . 74,43 Kinazure kalkaarde. . 1,30 Thiel verkreeg uit dikke pijpen 1,0 proc- cinchonine en 0,06 chi- nine, uit dunne pijpen 0,2 proc. cinchonine en 0,06 proc. chinine; Michaelis 0,24 proc. cinchonine en 0,1 proc. chinine; v. santen uit dikke pijpen 0,7 proc. chinine, doch geen cinchonine, uit middelsoort-pijpen veel minder chinine en een weinig cinchonine; in eenigc soorten zonder dwarse barsten vond hij in ’t geheel geene kinabasis. winckler ver¬ kreeg uit 16 oneen uitgezóchte basten 33 grein chinine en 23 grein cinchonine. China coronalis s. China Uritu singa, Kroon- Kina, is eene 371 HUBIACEAE. twijfelachtige kinabast, welken hayne van de Cinchona condami- nea afleidt, en die vroeger alleen ten dienste van liet Spaansche Hof zou geschild en nooit in het openbaar mogen ter markt gebragt zijn. Wij zullen dus de hoop moeten laten varen , immer eene juiste op¬ heldering dienaangaande te zullen verkrijgen. Meestal en welligt niet zonder grond houdt men haar niet voor eene bijzondere kina , maar slechts voor zorgvuldig ingezamelde , uilgelezene , fijne stukken van f China Eoxa. Intusschen beweert goebel onder de China Loxa en¬ kele stukken der echte kroon-kina te hebben gevonden. De kenlcekenen echter , volgens welke hij deze als zoodanig bepaalde , heeft hij ver¬ gelen medetedeelen. lï. China J aen pallida. Bleehe Jaen-Kina. China Ten. Blecke Ten-Kina. Zeer dikwijls als Cortex Chinae fuscus gebruikt en onder de China Huanuco gemengd. — Als moederplant veronder¬ stelt men Cinchona ovata. - — Komt in kisten van 110 — 140 pond, zeldzamer in seroenen van 70 — 100 pond tot ons. Meestal boogvormig gebogene pijpen van 4 tot 16 duim lengte en Sb/2 lijn tot 1 duim dikte, gevormd uit opgerolde, zamengerolde en geslotene pijpen van */a tot 2 lijn dikte. — De opperhuid afwisselend asch- graauw , witgrijs en bleekgeel , met enkele zwart- en bruinachtige vlek¬ ken, ontstaande door de volgende, er digt opiiggende korstmossen : G r ap h i s sculpturata; P o r i n a granulata; Usnea f 1 o r i d a ; Pyrenula verrucarioides ; Lecanora p u n i c e a ; P a r m e 1 i a melanoleuca. ïn grootcre massa’s heeft de Jacn-kina een strookleurig aanzien, dewijl de opperhuid meestal afgewreven is en de kleur der oppervlakte van den schorsbast slechts van aschgraauw tot vuil bleekgeel afwisselt. — De schorsba$t is betrekkelijk dun, bedraagt y8 , zelden y6, bestaat uit platen , is week , gemakkelijk afteschaven , en ontbreekt meestal op en¬ kele plaatsen of ook geheel en al. — Het splint betrekkelijk dik , ka- neelbruin ; op de overlangsche breuk bijzonder oneffen, dikwijls vezelig en splinterig; de dwarse breuk nu eens effen, dan weder oneffen, of ook wel splinterig en eenigzins vezelig. — De bovenvlakte vertoont en¬ kele , zeer onregelmatige, echter noch diepe, noch breede dwarse bars¬ ten met eenigzins verhevenen rand , hier en daar eenige w ratten , geenc overlangsche sleuven , zelden zwakke overlangsche barsten , doch veel- vuldigcr zwakke , golfvormige overlangsche rimpels. De stukken , welke door afwrijving zoodanig van epidermis en schorsbast zijn bevrijd, dat slechts de jongste laag van dezen schorsbast is overgebleven , zijn glad, eenigzins glanzend en bijna vetachtig op het gevoel. — De ondervlakte .172 RUBIACEAE. * effen, of oneffen , of wel splinterig, roestkleurig of kaneelbruin , met eenen okergelen tint, zelden vuil purperkleurig. — De reuk zwak run-, eenigzins zoetachlig. — De smaak iets zuurachtig, zamentrek- kend , vrij zuiver en niet onaangenaam bitter. — Met koud water levert zij eene lichtbruinachtige infusie en een na de bekoeling schijnbaar goed verzadigd , vuilbruinachtig , troebel decoct. De infusie wordt door ijzer- chlorure lichtgroen gekleurd , door dierlijke lijm sterk gelroebeld , door braakwijnsteen getroebeld , door een aftreksel van galnoten ter naauwernood en door zunngzure potasch zwak getroebeld. — Bevat volgens geiger 0,21 proc.cinchonine en0,05 proc.chinine; volgens Michaelis in fijne pijpen 0,16 proc. cinchonine en 0,58 chinine, in dikkere pijpen 0,16 proc. cincho- nine en 1,04 chinine. kirst en goebel verkregen 12 grein chinine uit 1 pond. v. santen vond er noch chinine , noch cinchonine in. winckler vond er slechts chinine in — 28 grein in 16 oneen, manzini heeft er eene eigenaardige plantenbasis in ontdekt en deze chinovatine genoemd, terwijl hij er noch chinine, noch cinchonine in vinden kon, e. China Ja en nigricans s. China Pseudoloxa. Donkere Jaen-kina. Vóór omstreeks 25 jaren onderscheiden. Dikwijls als C o r t e x Chinae fuscus gebruikten ook wel voor de echte China coronalis gehouden . v. bergen leidt haar van C i n c h o n a 1 a n ci f o 1 i a , C . n i t i d a en C. lanceolata af. goebel neemt aan , dat zij eveneens van Cin- chona ovata afstamt en dat haar onderscheid van de bleeke Jaen- kina door eene vochtige en bedompte groeiplaats der boomen ver¬ oorzaakt wordt. Zij komt even zoo verpakt als de bleeke Jaen-kina tot ons. Scheve of boogsgewijs gekromde pijpen van 4 tot 12 duim lengte en 2 lijn tot s/4 duim dikte, gevormd uit stukken , welke Vs tot 2 lijn dik, ge¬ woonlijk gesloten , zeldzamer zamengerold en zeer zeiden opgerold zijn. _ De opperhuid melkwit, lichtgrijs of aschgraauw , dikwijls bruingrijs en zwarlachtig, onder alle kinabasten het meest met korstmossen bezet en er vaak geheel mede overdekt. Hiertoe belmoren : Opegra- p ha scapella; Graph is s c u 1 p 1 11 r a t a ; P o r i n a gr a n 11 1 a t a ; T h e- lotrema terebratum; P y r e n u 1 a verrucarioides; Lecanora punicea en L. miculata; P ar m el i a v m e la n o 1 e u ca ; Sticta aurata. — De schorsbast bedraagt Vs tot 4/e duim en is betrekkelijk dun, op de breuk effen, kastanjebruin. — Het sphnt betrekkelijk dik, op de breuk splinterig en vezelig, zelden effen, kaneelbruin tot vuil bleekgeel. — Ce bovenvlakte vertoont ongelijk verwijderde , nu eens sterke, dan weder zwakke dwarse barsten en overlangsche rimpels. — De on - RUBIACEAE. .373 dervlakte oneffen, vezelig of splinterig, roestkleurig of kaneelbruin. — Reuk doordringend-runachtig. — Smaak zuurachlig, later sterk en aan¬ houdend zaraentrekkend , ecnigzins bitter, niet prikkelend. — Met koud water levert zij een donkergeelachlige infusie en een na de bekoeling schijnbaar verzadigd, bruinachtig, troebel decoct. De infusie wordt door ijzer chlorure groen gekleurd , door dierlijke lijm vlokkig gepraecipiteerd, door een aftreksel van galnoten naauwelijks getroebeld , door braakwijnsteen zwak geopaliseerd en door zuringzure potasch zwak getroebeld. — winck- ler verkreeg uit 16 oneen middelsoort pijpen 2,844 grein einchonine en 0,711chinine. v. santen konde ernoch chinine,noch cinchonineuitbereiden. cl. China Ja en fusca. Bruine Jaen-Kina. Eerst voor korten tijd door winckler bepaald. Kwam in 1845 in aanzienlijke hoeveelheid in seroenen van Para naar Londen, winckler verkreeg hiervan door Br. Zimmer eene zekere hoeveelheid. Geheel of half opgerolde , deels platte, gebogene stukken van 3 — 12 duim lengte en ongclijkc dikte, die in aanzien eenige overeenkomst met China Huanuco en gedeeltelijk ook met C h i n a Huamalies en met China regia convoluta bezitten. In al deze vormen is de chemi¬ sche gesteldheid dezelfde- — De algemeene kleur is geelbruin. — De bovenvlakte goed bewaard , voorzien van talrijke , min of meer regel¬ matige , smallere en breedere , vlakkere of diepere overlangsche sleu¬ ven en minder talrijke , tamelijk onregelmatige , vrij diepe dwarse barsten, en daardoor met de Huanuco-kina , doch in de kleur met de lluamalies-kina overeenkomend. Op dc bovenvlakte bevinden zich en¬ kele verhevenheden , en de volgende korstmossen : Parmelia a pp r essa en H y p o c h n u s rubro-cinctus. De stukken zij n ruw en hard op het gevoel. — De schorsbast niet dik, vaak zeer dun , eenigzins los,kurk- achtig. Op vele stukken is de bovenvlakte geheel of ten deele met een zilverwit of bruinachtig- en grijsgeelachtig thallus van een korstmos bedekt. — Waar dit ontbreekt , is de opperhuid vuil geelwit, vrij glad en dofglanzend , of donker geelbruin , zonder glans en vrij eenkleurig. — De ondervlakte is op het gevoel glad, en heeft eene donkere kleur, met eenen roodbruinen tint. De schors breekt ligtelijk , de breuk is kortve- zelig, aanmerkelijk lichter; dc breuk van den schorsbast oneffen en fijnkruimig. Men ontwaart op de breuk talrijke, dunne, donkerge¬ kleurde dwarse lagen. De overlangsche breuk van den schorsbast komt overeen met zijne dwarse, doch die van het splint is oneffen met enkele, dofglanzende vezels- Smaak zamentrekkend , sterk en aanhoudend bitter. De heet gecoleerde infusie is verzadigd bruinachtig-geel , wordt bij be~ KUB! ACE AE. m koeling troebel , riekt muffig, meer run- dan kinaachtig. Zij wordt door dierlijke lijm geelachtig-wit getroebeld , door ijzerchloride groen ge¬ kleurd , doch wordt spoedig bruin en dan langzamerhand troebel. Door braakwijnsteen wordt zij sterk witgeel getroebeld , en door jodium zuur ter¬ stond geelbruin gekleurd en dan evenzoo getroebeld- De koude infusie geeft dezelfde , doch zwakkere reactiën. winckler vond er kinazurenkalk en eene kleine hoeveelheid chinocatine , echter noch chinine en cin- chonine , noch chinovazuur in. In een later berigt van denzelfden wordt opgegeven , dat de in dezen bast bevatte plantenbasis geen chinovatinc, maar eene eigenaardige is, die hij paricine noemde. e. China Huamalies. Bruine Kina. In dunne pijpen zeer dikwijls als Cortex Chinae fuscus gebruikt, martius houdt Cinchona hirsuta voor de moederplant. Komt nooit in seroenen voor, doch altijd in kisten van 118 tot 125 pond met naturellen inhoud, d- i. behalve met afval, ongeveer voor de helft met platte stukken en pijpen gevuld. Op Europesche markten vindt men haar naar gelang der onderscheidene grootte en vorm gesorteerd. Hegte pijpen van 5 tot 16 duim lengte en 3 lijn tot l1/» duim dikte, gevormd uit opgerolde, zamengerolde of geslotene stukken van Va tot 4 lijn dikte, óf bijna platte stukken van 6 tot 12 duim lengte en 1 tot 2 duim breedte, door het verbreken der dikke pijpen ontstaan. — De op¬ perhuid grijsachtig met roestbruinen tint, bij dikke pijpen kastanje- en leverbruin met zwakke purperglans , en bedekt met de volgende korst¬ mossen : Opegrapha enter oleuca; Graph is duplicata; Verru¬ ca riaPhaea; Porophora papillata; Pyrenula discolor, P. mastoidea, P. verrucarioides;Lecanora punicea;Parmelia melanoleuca; Usnea florida. — De schor sbast bedraagt */5 tot i/4, zelden Vs en is bijzonder week , sponsachtig , op de overlangsche breuk bijna effen tol vezelig en splinterig, kaneelbruin tot okergeel, op de dwarse effen of kortvezelig. — Het splint betrekkelijk dik , op de breuk iets lichter dan de schorsbast en nu ccns effen , dan weder kortvezelig. — De bovenvlakte vertoont zelden dwarse barsten , doch daarentegen zeer karakteristieke , golfvormige overlangsche rimpels en onregelmatige, nu eens rondachtige, dan weder langwerpige wratten van Vs tot I1/4 bjn hoogte, welke zich van den schorsbast tot op het splint uitstrekken en hierop ongelijke groeven achterlaten. Zij kunnen echter op lijne pijpen ontbreken, doch zijn des te talrijker , hoe dikker de pijpen zijn, waarop zij zelfs geheel ineengedrongen staan en in elkan¬ der overgaan kunnen, — De ondcrvlakte effen, bijna glad, fijnvezelig HUW ACE AE. <>75 gestreept of eenigzins splinterig, donker roestbruin , met eenen rooden tint en eene zwakke purperglans. — Reuk zwak kinaachtig , aangenaam. — Smaak specerijachtig, bitter , een weinig zamentrekkend , niet prikkelend. — Met koud water levert zij eene geelachtige infusie en een na de bekoe¬ ling vuil roodgeel , troebel decoct. De infusie wordt door ij zerchlorure lichtgroen gekleurd , door dierlijke lijm , alsook door braakwijnsteen hoogstens slechts geopaliseerd, door een aftreksel van galnoten zwak geelachtig getroebeld en door zuringzure potasch zwak geopaliseerd. — Zij bevat volgens Thiel 0,85 proc. cinchonine en 0,5 proc. chinine; volgens Michae¬ lis in dikke pijpen 0,63 proc. cinchonine en 0,36 proc. chinine ; in dunne pijpen 0,16 proc- chinine, doch geen cinchonine; volgens v. santen als maximum 1,2 proc. cinchonine, doch geen chinine, winckler verkreeg uit dikke pijpen 0,858 proc. cinchonine, 0,3 proc. chinine en 0,325 proc. ehinovazuur; uit middelsoort 0,1 proc. cinchonine en 0,7 proc. chino- vazuur ; uit dunne 0,112 proc. cinchonine en 0,08 proc. chinine. ff. China Piton. China montana • China Sanctae Luciae- China M ar linie en sis. Piton - Kina. Berg- Kina- St, Lucie- bast. — Afkomstig van Exostemma floribundum. Pijpen of goot- vormige stukken van 6 tot 10 duim lengteen ongeveer 7* duim dikte, gevormd uit opgerolde stukken van Vö tot 1 lijn dikte. De buitenvlakte is glad, gedeeltelijk door fijne, onregelmatige ovcrlangsche rimpels eenig¬ zins oneffen, lichtgrijs, grijsgeel, donkergrijs , of groenachtig- en grijs¬ bruin , door overblijfselen van het thallus van Sticta damaecornis en Porophora gil va dikwijls zwartachtig. De binnenvlakte oneffen, vezelig , splinterig , donker roestbruin- De bast zelf is taai , op de dwarse breuk kortvezelig en splinterig. Zij is reukloos en smaakt onaangenaam bitter. Zij geeft een roodbruin decoct , hetgeen lakmoes rood kleurt, door een aftreksel van galnoten en dierlijke lijm niet wordt veranderd ,doch door azijnzuur lood sterk neêrgeploft- Bevat volgens pelletier en caventou : Bittere , in water moeijclijk oplosbare extractiefstof. Eene met kinarood overeenkomstige stof. Een op kinazuur gelijkend , doch loodsuiker neerslaand zuur. v. mons heeft er later eene eigene plantenhasis in ontdekt en deze montanine genoemd, winckler heeft er echter geene plantenhasis in kunnen vinden , maar als bitter smakend bestanddeel ongeveer 3 proc. ehinovazuur. $£• China Caribaea. Cortex Chinae Caribaeus s . Jamaicen- sis. Caraibische Bast. Jamaikaansche Koortsbast. Sinds 1763 bekend. Afkomstig van Exostemma caribaeum. nUBIACEAE. 376 Pijpen en gootvormige stukken van 7 tot 10 duim lengte en onge¬ lijke dikte met vezelige of splinterige breuk en gevormd uit opgerolde stukken van Va tot 1 lijn dikte. De opperhuid vuilwit of grijsgeel , meestal gescheurd , waardoor de buitenvlakte , waarop men geene dwarse basten vindt , een gekorven overlangsch aanzien heeft. Het hierop voor¬ handen korstmos is Lecidea caribaea. Onder de opperhuid ontwaart men den grijsbruinachtigen schorsbast. Op de binnenvlakte is hij vuil¬ bruin , glad of van korte , zich overkruisende vezels voorzien. De reuk eerst bij het stampen cenigzins muffig , kaneelachtig. De smaak zeer bitter, eenigzins adstringercnd , de speekselafscheiding bevorderend. Bevat volgens winckler veel chinovazuur. 2. Gele Kinabasten. Cortices Chinae fl a v i. Hiertoe behooren die kinabasten , welke in hunne onderscheidene lagen voornamelijk eene gele, op kaneel gelijkende kleur bezitten, meestal uit stukken van den stam of van dikke takken bestaan , een vezelig weefsel hebben en meer bitter dan zamentrekkend smaken. De beste hieronder is diegene , welke in den handel voorkomt onder den naam van Konings-Kina en Calisaya-Kina . China regia et China Calisaya. Men gebruike haar dus, wanneer pharmakopoeën en artsen Cortex Chinae flavus of, gelijk zulks thans reeds algemeen geschiedt, Cor¬ tex Chinae regius verlangen. Als hare moederplant heeft v. schlech- t ex dal Cinchona angustifolia, en hayne vroeger Cinchona cordifolia opgegeven. Zij werd in 1730 bij ons bekend en in 1792 in de Pruissische phar- makopoe opgenomen. Komt uit de provincie Calisaya in het zuidelijk gedeelte van Peru in derde-seroenen van 45 tot 50 pond en in geheele seroenen van 125 tot 135 pond , alsook in koffers en kisten van 150 pond in den handel, meestal in naturellen staat. Deze bevatten óf slechts de bedekte konings-kina , óf alleen de onbedekte , óf beiden , en alsdan in zeer ongelijke evenredigheden. Men onderscheidt namelijk : 1. China regia convoluta. Konings-Kina in pijpen. (Bedekte Ko- nings-Kina.) Bestaat uit de opperhuid , de schors, den bast en het splint van takken. Regte pijpen van 3 tot 18 duim lengte en 2 lijn tot 2 duim dikte, gevormd uit opgeroldc , zamengeroldc of geslotene stukken van Vs tot 7 RUBI ACE AE. .777 lijn dikte , waarop slechts bij uitzondering de opperhuid en ook v/el de schorsbast gedeeltelijk of geheel ontbreekt. De opperhuid melkwit of grijsachtig (even als parelkruid) en bovendien op enkele plaatsen en afwisselend geelachtig-wit , witachtig-grijs , aschgraauw en zwartachtig , waartoe verschillende korstmossen aanleiding geven , zoo als: Opegrapa striatula; Lepra flava; Graphis duplicata en Gr. sculptu rata ; Glyphis labyrinthica; Chiodecton sphae- rale; Thelotrema bahianum; Pyrenula discolor en P. leu- costoma; Porina granulata; Lecanora miculataen L. puni- cea; Parmelia melanoleuca; Usnca florida; Ustalia atro- sa n gui n ea , enz. De schorsbast bedraagt y3 tot y2 en is op de oppervlakte roet- of le- verbruin , hard en barstig , op de overlangsche breuk donker kastanje¬ bruin , oneffen , op de dwarse vrij effen , kastanjebruin. Het splint is van den schorsbast gemakkelijk aftcscheiden, op de op¬ pervlakte kaneel- tot roestbruin , broos , op de overlangsche breuk on¬ effen , nu eens meer dan weer minder splinterig , donker kaneelbruin , op de dwarse deels fijnvezelig , deels splinterig. — De konings-kina breekt van alle kinabasten het gemakkelijkst, voornamelijk in de lengte. Rij het aanvatten en nog meer bij hel verbreken blijven in de huid kleine scherpe splintertjes terug, welke jeukte veroorzaken. Deze splintertjes vertoonen zich op de overlangsche breuk als kleine , langwerpige , glinsterende deeltjes. De bovenvlakte heeft overlangsche rimpels , overlangsche sleuven en dwarse barsten. De dwarse barsten ontbreken nooit ; zij zijn i/i lot y2 duim van elkaar verwijderd , loopen rondom de pijpen , hebben verhe¬ vene randen en dringen vooral bij dikke pijpen zoo diep door, dat zij op het van den schorsbast afgescheiden splint nog te zien zijn. De over¬ langsche sleuven dringen evenzoo, inzonderheid bij dikke pijpen, zoo diep door, dat zij op het splint golfvormige groeven achterlaten , welke zeer karakteristiek zijn. De ondervlakte kaneelbruin , vrij effen , bijna glad, voorzien van ineen- gedrongene , fijne, overlangsche, niet zeer uitspringende vezels, en van houtsplinters , die er echter nooit vast mede verbonden zijn. 2. China regia plana. Platte Konings-Kina. China C alisay a. Calisaya-Kina. (Onbedekte Konings-Kina.) Bijna altijd slechts het splint van den stam en van dikke takken- Stukken , waarop de schorsbast óf nog geheel, óf gedeeltelijk voorhanden is, worden slechts spaarzaam ge¬ vonden. lUJBIACEAE. 378 Onregelmatige, platte of slechts weinig gebogene, zware stukken van 1 tot 3 duim breedte , 1 tot 5 lijn dikte en 8 duim tot 2 voet lengte , gekenmerkt door de golfvormige groeven , welke zich op de oppervlakte bevinden. Overigens zijn hierop de bij den voorgaanden bast ten opzigte van het splint vermelde kenteekenen toepasselijk , gelijk ook de volgende verhoudingen voor beiden gelden. De reuk zwak runachlig. — De smaak zwak zuurachtig , aanhoudend sterk en zuiver bitter, prikkelend, specerijachtig, zamentrekkend. Met koud water levert dé konings-kina slechts eene bleek geelachtige infusie en een na de bekoeling roodachtig-geel , zeer troebel decoct. De infusie wordt door ijzerchlorure lichtgroenachtig gekleurd , door dierlijke lijm niet veranderd of slechts zwak gelroebeld , door braakwijnsteen zwak ge- troebeld , door een aftreksel van galnoten geelachtig-wit gepraecipiteerd en door zuring zure potasch roodachtig of vuilwit neèrgeploft. — Zij bevat volgens PELLETIER en CAVENTOU : BERZELIUS l Kinazuur chinine. Groene week bars. . .. 0,50 Cinchonine, zeer weinig. Looizuur. 7,35 Kinazure kalkaarde. Bitter extract. 6,87 Kinalooizuur. Kinazure potasch en kalk. 2,50 Kinarood. Extractiefbezinksel. 1,25 Gele kleurstof. Zetmeelaardige gom. 2,70 Geel vast vet. Houtvezel. ..... 73,75 Zetmeel. Houtvezel. Verlies. ...... 5,08 pelletier en CAVENTOU vonden 0,9 proc. chinine en zeer weinig cin- chonine ; varenton 1,4 proc. chinine; flashof 1,5 tot 1,7 proc. chini¬ ne; stratingh 2,17 proc. chinine ; benry 2,8 proc. chinine; arnaud 2,6 proc. chinine ; wittstock 2,3 proc. chinine en 0,12 proc, cincho- nine; thiel 2,3 proc. chinine en 0,08 proc. cinchonine ; hermann, be¬ halve veel chinine, 0,25 proc. cinchonine; Michaelis in de pijpen 2,01 en in de platte stukken 3,72 proc. chinine; v. santen in zware stukken 2,0 proc. chinine en een weinig cinchonine en in ligtere 1,0 proc. chinine met een weinig meer cinchonine. winckler vond er slechts chinine in — 164 grein in 16 oneen. V erivissclingen : China pseudoregia; China flava dura; China 1 a v a f i b r o s a ; China flava nova; China de C u s c o vera; Chi¬ na de Cusco flava; China rubiginosa. a. China pseudoregia. Voor zeer korten tijd door j. martiny als eenen bijzonderen bast beschreven. Oorsprong geheel onbekend- Was RUBIACEAE. 37t> hem onder verschillende namen : Ch i n a regia, China rubiginosa, China flava enz. door handelshuizen toegezonden. Stukken van 3 tot 12 duim lengte, 1 tot 4 duim breedte en 2 tot 5 lijn dikte ; op eenige stukken is de opperhuid slechts op weinige plaatsen voorhanden. De schorsbast is meestal zilverwit, zelden bruin, los, sponsachtig, uit plaatjes zamengesteld , die de dikte van schrijfpapier hebben, even als mica glinsteren en gemakkelijk loslaten. De buitenste schorszelfstandigheid dof geelbruin, bijna kleiachtig gekleurd, bij jongere basten van roodbruine sapvlekken voorzien, op de oppervlakte ten gevolge van indrukken van den schors¬ bast zeer oneffen ; ook vindt men er groeven en verhevenheden op , welke haar ontstaan aan de op jongere basten dikwijls voorkomende over- langsche en dwarse barsten verschuldigd zijn. De binnenste schorssub- stantie houtachtig , zwaar , binnenwaarts lichter gekleurd. De binnenvlakte vertoont eene volkomene bast] aag en heeft veel overeenkomst met die van China regia. Oudere basten breken in de iengte gemakkelijk, jon¬ gere moeijclijker ; de breuk is glanzend en oneffen. Dwarse breuk buiten¬ waarts korlvezelig en donker, binnenwaarts langvezelig en lichter. De snijvlakte fijnvezelig , vuil geelbruin. Reuk sterk kinaachtig; smaak zuurachtig , zeer bitter, specerijig. I>. China flava dura. Harde Gele Kina. — Komt naar alle waar¬ schijnlijkheid van Cinchona cordifolia af. — Komt in seroenen van 80 pond en halve kisten van 70 pond voor. Pijpen \ an 5 tot hoogtens 15 duim lengte en 3 tot 8 lijn dikte, ge¬ vormd uit opgerolde, zamengerolde of geslotene stukken van Va tot 1 Va lijn dikte, óf platte stukken van 4 tot 12 duim lengte, Va tot 1 Va duim breedte en 2 tot 7 lijn dikte ; de laatsten komen hef m eest voor. — De op pijpen veelvuldig en op platte stukken schier altijd ontbrekende opperhuid geelachtig-wit of aschgraauw , voorzien van enkele blaauwachtig- grijze en zwartachtige vlekken, waartoe de volgende korstmossen aanleiding geven: Ocellularia urceolaris; Trypethelium c 1 a n d e s t i n u m ; Hypochnus nigrocinctus; Rhizomorpha Cinchonae; Lecidea sanguineomacularis; V errucaria exasperata l. , V. nitida; Graph is cooperta; Pa r mei ia melanolecua; U s n e a b a r b a t a. — liet bastgedeclte bedraagt Vs tot Vs en is op de pijpen meestal geheel , of althans groolendeels voorhanden , doch ontbreekt bijna altijd op de platte stukken tot op eenige takken na; het is voorts kaneelbruin of bruingeel, week of eenigzins kurkachtig, uit verscheidene lagen zamengesteld , op de breuk oneffen. ■— Het splint op de oppervlakte bruingeel , op de ovcrlangsche 380 RÜBIACEAE. breuk oneffen , kort en grofspünferig , donker kaneelbruin , op de dwarse bijzonder kortsplinterig , of bijna vezelig. — De bovenvlakte der van schors- bast en opperhuid voorziene pijpen vrij effen met enkele zwakke over- langsche sleuven ; zelden ziet men er zwakke dwarse barsten, wratten en knobbels op ; de bovenvlakte der platte stukken , welke van den schorsbast gewoonlijk geheel of tot op zijne jongste laag ontbloot zijn , vertoont slechts onregelmatige, niet zeer diepe overlangsche sleuven en zeer zwakke dwarse barsten. De ondervlakte bij pijpen gewoonlijk vrij effen ; bij platte stukken oneffen , zwak gesleufd en ongelijk splinterig , bestoven , kaneelbruin , okergeel , afwisselend met roestbruin en grijsach¬ tig. — Be reuk vlugtig kinaachtig , aardachtig. — De smaak zuiver , doch niet sterk bitter, eenigzins zamentrekkend. — Met koud water levert zij eene duidelijk roodachtige infusie en een na de bekoeling roodachtig- geel , troebel decoct. De infusie wordt door ijzerchlorure lichtgroen ge¬ kleurd , door dierlijke lijm en braakwijnsteen niet veranderd, door een aftreksel van galnooten getroebeld en door zuringzure potasch geopali- seerd. — Bevat volgens pelletier en caventou : Kinazuur chinine en cinchonine. Rinazure kalkaarde- Rinalooizuur. Gele kleurstof. Kinarood. Houtvezel. Gom. Zetmeel. BADQLLiER verkreeg 0,13 proc. cinchonine en een weinig chinine; geigeii 0,8 proc. cinchonine en 1,0 chinine; v. santen 0,4 proc. cinchonine en 0,i *2 chinine. coebel en kiest verkregen 56 grein chinine en 4,3 grein cinchonine uit 1 pond. winckler vond 0,173 proc. cinchonine , 0,031 proc. chinine en daarenboven veel chinovazuur. c\ China fiava fi brosa. Houtachtige gele kina. Als moederplan¬ ten worden Cinchona lancifolia en Cinchona p u r p u rea opge¬ geven. Is even als China flava dura verpakt. Pijpen van 6 tot 15 duim lengte en 3 tot 7 lijn dikte, gevormd uit opgerolde, zamcngerolde of geslotene stukken van */5 tot l1/» lijndikte, óf (het veelvuldigst) platte of eenigzins gootvormig gebogene stukken van 6 tot 12 duim lengte, 2 tot 6 lijn dikteen 5/a tot 1 Va duim breedte- — De opperhuid, welke alleen op pijpen en ook hierop slechts op enkele plaatsen gevonden wordt , geelachtig wit en aschgraauw , met wijzigingen , door de volgende korstmossen bedongen: Thelotrema bah ia nu m; Pyrenula porinoidesen P. discolor ;Parmelia melanoleuca; llsncn fiorida. — De schorsbast bedraagt Vs tot Vs, is bij pijpen meestal geheel of althans grootendeels voorhanden , ontbreekt echter op RUBIACEAE. 38 t de platte stukken doorgaans voor % tot i/s en ook wel geheel , en is week, kurkachtig , uit meerdere lagen zamengesteld , okergeel, op de breuk oneffen en grofkorrelig. — Het splint op de oppervlakte kaneelbruin of donker okergeel, op de overlangsche breuk bijzonder vezelig , zoodat gebrokene stukken door de vezels nog aan elkander blijven hangen , op de dwarse vezelig , lang- en dunsplinterig. — De vezels zijn week en buigzaam. — De bovenvlakte der van sehorsbast en opperhuid voor¬ ziene stukken vertoont hier en daar zwakke, onregelmatige dwarse barsten en overlangsche sleuven , die echter ook ontbreken kunnen. — De ondervlakte okergeel, bestoven , uit fijne overlangsche vezels gevormd, effen , oneffen , eenigzins splinterig , scherp op hel gevoel. — De reuk zwak ritnachtig en prikkelend. — De smaak houlachtig, laf, zeer weinig bitter en zamentrekkend. — Met koud water levert zij eene naau- welijks eenigzins roodachtige infusie en een na de bekoeling roodachtig- geel, troebel decoct. — De infusie wordt door ijzerchlorure lichtgroen gekleurd , door dierlijke lijm en braakwijnsteen niet veranderd , door een aftreksel van galnoten gelroebeld en door zuring zure potasch geopalisccrd. 