Voorlezingen over handelsen zeeregt
mede art. 587 met art. 600, 644 Wanneer der- halve het schip in behouden haven komt, ver- goedt de assnradeur den bodemerijgever niets, den nemer dien hij verzekerd heeft vergoedt hij de ava- rijen, waar mede de bodemerijgever niet te doen heeft. Derhalve gaan niet alle regten van den ver- zekerde op den bodemerijgever over, hij treedt alleen in de plaats volgens den aard en de grenzen van zijn contract, zoo als de uitdrukking ten be- loope aanduidt Uit het hier verhandelde volgt voorts, dat de bodemerijgever in hypotheai zijne bodemerijpenningen niet heeft kunnen laten verzekeren , zoo als die van art. 609; want naar de bepaling van art. 610 zou in. 7 98 ART. 607-611. VlfiBZEKKRINO VAN BODEME£IJGELDEN. hij ZOO doende twee malen verzekerd zijn, eens krachtens de wettelijke subrogatie, en daarenboven volgeDS contract. Het is deze gevolgtrekking welke de wetgever tegen gaat in art. 611, voor het bijzonder geval der bona fides ^ met cede bevestigd. Zulk een geld- schieter heeft zijne bodemerijpenningen kunnen la- ten verzekeren, zijne verzekeraars zijn gehouden, en hij heeft de keus of hij zich aan hen houden wil uit kracht van het contract, dan of hij op grond der subrogatie de assuradeurs van schip of lading wil aanspreken: doch moet aan de eersten cessie van actie tegen de laatsten gegeven worden, verg. hier bij hetgeen wij, ter gelegenheid van art. 277, over het Engelsche regt, bij dubbele verzekeringen, hebben vermeld. Wij moeten onzen wetgever hier ter plaatse het regt doen van te erkennen, dat die zich boven an- dere wetgevingen (zelfs het breedvoerige Allgemeine Landrecid niet uitgezonderd) , eenen ingewikkelden locus uit de assurantieleer heeft aangetrokken , waar zelfs de meest geprezen regtsboeken, over henen loopen (b. v. benecke en menno-pohls , die iets even- wel heeft, ^ 678, p. 641), en dat hij in de behan- deling daar van allezins het regte getroffen heeft. Voor de ontwikkeling uit ons wetboek van de echte bodemerijleer zijn deze artikelen van groote waarde. Art. 612. Goederen mogen verzekerd wor- ART. 612-614. WAABDERINO D. GORDER. BU VERZEK. 99 den voor de voile waarde, welke dezelve hebben ten tijde en ter plaatse der verzen- ding^ met alle onkosten tot aan boord^ de premie van verzekering daaronder begrepen^ zonder dat eene afzonderlijke begrooting van ieder voorvi^erp kan gevorderd worden. Art. 613. De werkelijke waarde der ver- zekerde goederen mag verhoogd worden met de vraehty inkomende regten en andere on- kosten ^ welke bij de behoudene aankomst noodzakeiijk moeten worden betaald^ mits daarvan melding in de poiis worde gemaakt. Art. 614. De verhooging bij het voorgaande artikel omschreven^ is niet verbindende^ in- dien het verzekerde ter bestemde plaats niet aankomt^ voor zoo verre daardoor de beta- ling van de vracht, inkomende regten en andere onkosten , geheel of ten deele vervalt. Maar indien de vraeht^ volgens overeen- komst met den schipper^ v66r zijn vertrek gemaakt^ heeft moeten vooruit betaald wor- den^ blijft de verzekering te dien aanzien stand grijpen; in gevai van ramp of schade^ moet de daadzaak der vooruitbetaling bewezen worden. 7* 100 ART. 612-614. WAABDERINO D. 60EDBR. BUVERZBK. Art 612 — 614. Op twee dingen valt hier te letten : 1° dat men met verzekering volkomene schadeloos- stelling bekoraen mag , zoo dat behalve den inkoop- prijs der goederen , alle onkosten tot aan boord toe , onder de waardering mogen begrepen worden; verg. Cocky art. 339. Zij zijn in alien gevalle betaald, aan de verzending besteed, en bij behouden overkomst heeft men alle kans om ze terug te bekomen. Eene afzonderlijke begrooting van die kosten, b. v. van makelaarsloon , pakhuishnur , betaalde regten, enz. vf^ordt niet gevorderd. Zoo meen ik moet de laalste zinsnede van art. 612 worden opgevat; met de uit- drukking „de begrooting van ieder voorwerp" kun- nen onmogelijk de kisten of balen gemeend zijn; want of die al of niet afzonderlijk begroot moeten worden, hangt van de bedoeling der handelende partijen af, en dat punt is veel te gewigtig, om het zoo in bet voorbijgaan aan te roeren. Te weten, de afzonderlijke waardering kan maken dat, ofschoon in eene Polls begrepen , de assurantie niet eene zij , maar als vele assurantien beschouwd worde, waar van dan verder af hangt, of bij ongeval al dan niet abandonnement kan plaats hebben; verg. art. 666. Niet zelden hangt er van af , of de assuradeur de avarij vergoeden zal of niet, verg. art. 645 en 719, zie ook BuscH i. bl. 329. Onder deze rubriek van volkomene schadeloosstelling behoort ook nog wel het verzekeren van de premie, waar van vnj in de al- gemeene leer met een woord gesproken hebben, bij A£T. 612-674. WAARDWRTNG D. 60EDBE. BU VERZBK. 101 art. 271, en dewijl dat onbepaald veroorloofd wordt, oogenschijnlijk met het doel om de vergoeding vol- komen te doen zijn , mogen wij er bij voegen : premie van premie, zoo als het in Prankrijk heet: ju%qii a extinction, 2° Valt hier te letten, dat men, volgens beginse- len bij ons aangenomen, in de zeeverzekering mag zoeken een surrogaat van behouden aankomst. Dat dit de aard is der zeeverzekering, beweren benecke L p. 405 , en cropp , /t6A, ii. p. 584. Wij laten dat in het midden; waar is het, dat daar in veel meer ge- legen is dan hier in art. 613 is uitgedrukt, want men zoude zoo doende de goederen mogen schatten naar de waarde ter bestemmingsplaats , en in zoo verre het risico van den assuradeur, die toch maar zee- gevaar heeft willen verzekeren , onder den invloed stellen van eenen onzekeren marktprijs, het geen dan zoude behooren onder art. 615 en 621. Dit is Du wel niet verboden, maar als eene bijzondere soort van verzekering beschouwd, en daarom art. 613 niet zoo ver uitgestrekt. De vracht en de on- kosten bij de aankomst zijn nog geene winst, doch in geval van behouden aankomst behooren zij tot hetgeen de goederen gekost hebben ; is er nu avarij aan die goederen , welke geschat worden moet even- redig naar de waarde der goederen, art. 709, zoo is de avarij vergoeding grooter, omdat men tot de voile waarde de vracht, enz. heeft mogen voegen. Het nut der bepaling is derhalve, dat de gedeelte- 102 ART. 612-614. WAARDERING D. GO EDER. BUVEBZEK. lijke schade voluit vergoed wordt, hetgeen anders niet zoude plaats hebben. Voor bet geval van totaal verlies is het artikel niet geschreven , want dan wordt er geene vracht betaald, en de genoemde onkosten hebben geen plaats. Zelfs dit wordt niet als regel behandeld, want van deze verhooging moet in de Polis melding gemaakt wezen. De regel is derhalve , bij ons gelijk in het algeneen, de waarde, of liever de prijs, ter plaatse der afzending. De mogelijke waarde ter ontladingsplaats heeft veel onzekers, de goederen kunnen wel in het geheel niet aankomen , en wat zij zouden gegolden hebben, laat zich dik- wijls slecht gissen; zie benecke, p. 162. Om die reden leeren de schrijvers, die uit den aard der zaak de waarde ter ontladingsplaats willen vergoed heb- ben, tevens dat het in den assurantiehandel toch niet zoo genomen wordt, en ook niet behoort te worden. Ten slotte valt op te merken, dat de Fransche wetgever, stilzwijgend verbiedende om de onkosten bij de aankomst onder de waardering te begrijpen, in art. 836 en 339, nog meer doet dan zijn beginsel in art. 347, dsit men geen prqfil espere verzekeren mag, eigenlijk medebrengt. Art 614 ten slotte spreekt van vooruit betaalde vracht Dat moet verstaan worden, niet als of die maar voorgeschoten was , maar gelijk het in het Fran- sche regt heet, fret a tout eveneffient, een beding ook naar het Fransche regt niet verboden. Het wil zeggen, dat den schipper de vracht betaald is, of A&T. 612-614. WAAADBRINOD. GOEDSE. BUVEAZVK. 103 ook zal worden , de goederen mogen behouden wor- den of vergaan. Natuurlijk moet deze schade, welke in alle gevallen geleden wordt , in alle gevallen wor- den vergoed. Deze artikelen schrijven alzoo voor wat men bij de waardeberekening doen mag; hoe men de waar- dering mag doen. Men mag dus vragen wanneer geene waardering is gedaan, boe wordt ze dan in geval van schade genomenP De verzekerde som is dan maar een maanmumy en om te weten of men binnen die grenzen gebleven is , wordt gevraagd , wat mogen wij voegen bij de waarde bij (den inkoopsprijs, of den beursprijs) der goederen ? Met andere woorden : wat wordt er in geval van totale schade vergoed P Ten aanzien van de onkosten in art. 612 kan weinig twijfel vallen; want de goederen worden verzekerd zoo aid zij zich aan boord bevinden, altbans op den wal gereed om ingeladen te worden, art 627, der- halve voor de waarde die zij hebben op bet tijdstip dat de werking der verzekering eenen aanvang neemt; maar wel Uijfl: er twijfel over met opzigt tot de premie; dat verstaat zich niet zoo van zelf, want « dat men daar voor verzekering nemen mag, zelfs de waardering verhoogen, daar uit volgt nog niet, dat men het heeft willen doen. Veiliger is bet daarom zich te houden aan art. 1883 van het Burg. Wetb. en te vragen naar het gebruik van de plaats waar verzekerd is ; verg. overigens FreussiscAes Land- recht, § 1985. 104 AET. 615-618. VEBZEK. V. WINST, VRACHTP., TBG. SLAVERNU. Kan men daar niet achter komen, volge men art. 1385, zijnde de L. 84. D. de reg, juris. Art. 615. Verzekering op verwacht wor- dende winst moet afzonderlijk bij de poiis begroot worden^ met bijzondere opgave^ op welke goederen dezeive wordt gedaan; bij gebreke hiervan^ is de verzekering nietig. Indien de waarde van bet verzekerde in bet algemeen is uitgedrukt^ met stellige be- paling dat al hetgeen de waarde der goede- ren te boven gaat^ voor verwacht wordende winst zal worden gehouden, is de verzeke- ring geidig voor de waarde der verzekerde voorwerpen ; doch zal bet overschietende wor- den herleid tot de bewijsbare hoegrootbeid der verwacht wordende winst ^ berekend naar den maatstaf bij artikel 621 en 622 vermeid. Art. 616. Vrachtpenningen kunnen voor bun vol beloop worden verzekerd. Art. 617. Het schip vergaande of strandende ^ wordt de verzekering ingekort^ voor zoo veel het beloop betreft van hetgeen de schipper of de eigenaar van het schip ^ door dat on- geval^ voor gagie of soldij aan het scheeps- voik en andere onkosten^ welke bij behou- ART. 615-618. VEBZEK. V. WINST^ VRACHTP.^ TEG. SLAVBBNIJ. 105 dene aaDkomst moeten betaald worden, niet of miDder sehuldig is. Art. 618. Verzekering tegen slavernij wordt gedaan tot eene bepaalde som, voor welke de persooD^ die in slavernij gebragt^ en wiens yrijheid verzekerd is^ mag vrijgekoeht worden. Het onderscheid tusschen den rantsoen-prijs en de verzekerde som komt ten voordeele van den verzekeraar; en in geval eene grootere som^ dan die, bij de overeenkomst bepaald^ tot het vrijkoopen vereiseht vi^ordt, volstaat bij met de voldoening der in de polis uit- gedrukte som. Art, 615 — 618. Profit espere, ingebeelde winst, te verzekeren was in Frankrijk ten alien tijde ver- boden, in Pruissen geoorloofd gelijk hier, onder dezelfde voorzorgen, Pretismches Landrecht^ % 1991, dat juist niet in overeenstemming is met het be- ginsel in ^ 1983, dat men zich door verzekering alleen tegen schade dekken mag. Bij ons was deze verzekering geoorloofd te Amsterdam, volgens de laatste verordening, verboden te Rotterdam, doch meende de Hooge Raad dat men aan die Rotter- damsche lex renuncieren kon, bijnkershoek, L. rv. C. 5. Wat hier bij in den weg staat behoeft al niet meer gezegd te worden: het komt er op 106 ART. 615-618. VBRZEK. V. WINST, VRA.CHTP., TBG. SLAVBENU. aan, of men zich de assurantie denkt als een mid- del alleen om schade te ontgaan , of ook tegen winst- derving. Het laatste is in den handel vooral bij ons voor lang gebruikelijk , en dat het geene bloote weddingschap wordt over den marktprijs, daar voor zorgt de wet door het volgende. De goederen moeten in de Polis worden opgegeven , derhalve aan boord wezen, waar van het bewijs in der tijd zai kunnen gevorderd worden, en de winst moet bij de Polis begroot worden afzonderlijk ^ niet moeten de goederen, welke men verzekeren laat, maar zoo veel hooger aangeslagen worden. Men mag echter ook de winst niet begrooten, in welk geval daar voor in de plaats treedt de bepaling in art. 615, tweede gedeelte, welke dus moet worden verstaan: men noemt eene som als de waarde der goederen, met bijvoeging dat wanneer de goederen bevonden worden minder waardig te zijn, het verschil als in- gebeelde winst zal verzekerd wezen. Deze handeling is niet nietig, doch wil echter de wet ook niet dat dezelve volkomen gevolg hebben zal. Vooreerst blijft zij geldig voor de werkelijke waarde der goederen; ten andere wordt het bedrag, hetwelk de partijen maar in alien gevalle als winst willen beschouwd hebben, gereduceerd tot de winst welke de prijscou- ranten, of het oordeel van deskundigen zullen uit- wijzen, ter plaatse waar de goederen aan moesten komen, ten vermoedelijke tijde der aankomst, naar den gewouen duur van zulke reizeu. ART. 615-618, VERZBK. V. WINST, VEA.CHTP., TBG. SLA.VBENU. 107 De uitkomst is derhalve dezelfde als in bet regel- matige geval eerstvermeld , dat de ingebeelde winst bij de Polls begroot is, verg. art. 622; en dat bet gebeele zamenstel zoo nioet worden uitgelegd, be- wijzen de hier aan beantwoordende artt. in bet wet- boek van 1830, zijnde artt. 518 en 531. Wat is nu de aard van deze verzekering? Het is niet de verzekering van de Conjonctuur of spe- culatie; want de assuradeur doet geene vergoeding wanneer de prijzen ter plaatse der ontlading lager staan; of ook wel niet booger, dan de iukoop en kosten hebben bedragen, met andere woorden, wan- neer de Conjonctuur faalt, het goed moge in zulk een geval beboudeu wezen of vergaan , winstderving wordt er niet vergoed. Maar het is de verzekering, dat de beoogde winst niet zal worden verijdeld door de avonturen van de zee. Staan de prijzen der bewuste goederen inderdaad zoo, dat de verze- kerde gewonnen zoude hebben, indien zij maar gaaf aangekomen waren, zoo wordt behalve het goed, of de schade daar aan, ook die winstder- ving goed gemaakt; evenwel niet onbepaald: had de verzekerde op 20% gerekeud, en de stand der prijzen levert maar twaalt op, zoo bekomt bij het mindere. Omgekeerd echter krijgt hij niet het meerdere, wanneer de prijzen hooger zijn, b. v. 30% winst opleverende; hij heeft toch maar 20% te vorderen. Want de assuradeurs betalen niet meer dan zij geteekend hebben, en zij teekenen 108 ABT. 615-618. VBRZBK. V. WIN8T, VRAOHTP., TBG. SLAVEBNU. niet boven de begrooting. Dit alles is in art. 622 uitgedrukt. Art. 616 en 617. Vrachtpenningen moeten hier verstaan worden van onverdiende vracht;/r^/a/<!»r^, welker verzekering van ouds in Frankrijk verboden was, evenzeer als die van het matrozenloon. Men dacht, wanneer de schipper zeker is van zijne vracht, dan heeft hij geen belang bij het bergen , waar van anders de vrachtbetaling afhangt, volgens art. 482. Hij mogt zich dus zijne vracht niet laten verzeke- ren. Bij die gelegenheid had er veel verwarring plaats van meeningen omtreut fret acquis, die men wel mogt laten verzekeren , gelijk bij valin en emb- RTGON te lezen staat; ons gaat dit verder niet aan. Te regt is men hier te land al voor lang daar van afgegaan; ja, zoo weinig vrees had men voor derge- lijke kwade gevolgen hier bij , dat te Rotterdam en te Dordrecht zelfs het verzekeren van matrozenloon niet verboden was; zie van der keessbl, TAes. 717. n°. 4 en 5. Overigens moet de schipper, of liever moet de reederij, er geen winst bij hebben. Wan- neer het schip vergaat, krijgen de matrozen geen loon, dat gewint dus de schipper, en moet het diens volgens van de som der verzekerde vracht af- trekken. Welke de andere onkosten zijn, welke mede die som verminderen moeten, is mij niet ge- bleken. Er zijn wel allerlei onkosten bij het aan- komen van een schip voorvallende , en bij het niet aankomen wegvallende, maar die dienden dan toch ABT. 615-618. VEBZBK. Y. WINST, VRACHTP., TEO. SLAVBENIJ. 109 in eenig verband te staan met de vracht; zie even- wel art. 427 en 433. Art 618. Op wat wijze deze verzekering pleegt te geschieden, kan men best zien uit het formulier van de Polis, achter de Hamburger Assec-Ordnung , en achter het ontwerp van 1809, v^^elke vergelij- kende , men opmerken zal , dat het naar onze wet op de onchristelijkheid niet aankomt: het heet in het algemeen tegen slavernij , dus ook v«^el bij Grieksche zeeroovers, en Spaansche bucaniers, schoon zich Chris- tenen noemende , en zoo wel tegen factische slavernij , als jure; doch gevangenschap bij eenige mogend- heid, die hare gevangenen niet tot slaven maakt, of als slaven verkoopt, ligt buiten de grenzen der benaming. (a) Een geval van dien aard is voor eenige jaren voorgekomen bij het stranden der Neder- landsche stoomboot willem i. op de Lucipara rots. Eenige scheepsotlficieren met de sloep uitgezonden, vieien in handen van de Bucanesche zeeroovers, en moesten losgekocht worden. Dat zij geassureerd waren, geloof ik niet, maar zij hadden het kunnen zijn. Verder merken wij op, dat de vrijheid niet verzekerd wordt; verloren vrijheid kan niet worden vergoed, quia inaesiimabilis res est, maar zelfs de vereischte losprijs wordt niet beloofd, alleen eene som» of zoo veel minder, als waar voor de slaaf zal kunnen losgekocht worden. Loffelijk is, dat men (a) Zie e^enwel Breutmehn Landreeki, f 1976. 1 10 Ajur. 615-618. vbrzek. v. winst. vrachtp., teg. sla.vernu. in Hamburg van onds had eene slavenkas, waarin de verzekerde som moest worden gestort, en nit de- welke de vrijkoopingen van tijd tot tijd plaats hadden. Nog valt te letten, dat dit contract niet is eene bloote stipulatie: „Si^TiTius a barbaris capietur, „centum dabo:" het geld moet tot het loskoopen besteed worden, en wanneer titius bereids apud hosteSy overleden ware, zoude de assuradeur niet behoeven te betalen. Ilet heet namelijk in de Polis: „wij nemen voor onze rekening het gevaar en de „risico van de vrijheid van dezen persoon enz. „doch onder voorbehoud, dat deze door ons getce- „kende som tot geen ander einde dan tot rantsoen „en losprijs van den genoerade zal worden besteed* Gemeenlijk is ook in de Polis het schip genoemd , met bijvoeging dat men mag overschepen uit nood; dit laatste zal zich wel van zelf verstaan, art. 638. Dat het schip en de reis moeten uitgeduid worden, ligt in art. 593; het is eene zeeassurantie. TWBEDE AFDEELING. YAK DE BEGROOTING DEB YEBZEKEBDE YOGBWERPSN. Art. 619. De voile waarde op de kiel of het casco van een schip verzekerd zijnde^ kan^ hoezeer bevorens getaxeerd, door ge- ART. 619-622. BEGROOT. D. VBRZEK. VOORWERPEN. Ill regtelijke uitspraak^ des noods na berigt van deskundigen^ nader bepaald of venninderd worden : I"". Indien het schip bij de polis isgetaxeerd Daar den inkoopsprijs^ of oaar hetgeeD hetzelve van bouweD gekost heeft, en hetzelve , het zij door ouderdom , bet zij door het afleggen van vele reizen^ reeds minder waarde had; 2^ Indien het schip, voor onderscheidene reizen zijnde verzekerd^ na eene of meer reizen te hebben afgelegd en uit dien hoofde vracht te hebben verdiend , vervolgens op eene der verzekerde rei- zen vergaat. Art. 620. Indien de verzekering gedaan is voor de terugreis uit een land^ waar handel alleen bij wijze van railing plaats heeft^ wordt de begrooting van de waarde der verzekerde goederen berekend , op den voet van hetgeen de in ruiling gegevene goederen gekost heb- ben^ met bijvoeging van de transportkosten. Art. 621. Verwacht wordende wins t wordt bewezen door erkende prijscouranten, of , bij gebreke daarvan, door eene begrooting van 112 ART. 619-622. BEOROOT. D. VEBZEK. VOOEWERPEN. deskuDdigen^ waaruit blijkt van de wiDst weike de verzekerde goederen , bij behoudene aaDkomst , oa bet afleggen eener gewone reis , redelijkerwijze^ op de plaats der bestemmiDg ^ zouden hebben opgeleverd. Art. 622. Indien uit de prijseouraDten of begrootiDg van deskundigen blijkt , dat, bij behoudene aankomst^ de winst minder zoude hebben bedragen, dan de som, die de ver- zekerde bij de polis had opgegeven^ voistaat de verzekeraar met de betaling van dat min- dere. Hij is niets verschuldigd, indien de verzekerde voorwerpen geene winst hoege- naamd zouden hebben opgebragt. MENNO-POHLS, § 564, bl. 106 geeft eenige nuttige weoken, doch voor art. 619 te raadplegen, § 556, p. 80. Men spreekt hier bij veel van slijtagie: eenschip ondergaat bij iedere reis groote vermindering, welke altijd pl&ats heeft, uit den aard der zaak, en alzoo niet als zeeramp kan gedacht worden , derhalve den assuradeur niet bezwaren meet. Daar bij komt eene andere reden: de slijtagie wordt den eigenaar op iedere reis vergoed door de vracht : hij lijdt daar aan dus geen verlies: tion est eo detrhnento pauper tor, Uit dien hoofde slaat beneckb twee wegen voor (bl. 468, I. deel), om bier in te voorzien: het zij bet ABT. 619-622. BBGROOT. D. VERZEK. VOORWERPEN. 113 schip te waarderen zoo als het bij de aankomst is, of van de voile waarde voor de reis eene som , voor onderstelde slijtagie, af te trekken. Daar tegen zie MENNO-POHLS, 1. c. Het scMp moet in goeden staat ZLJD van vaarbaarheid ; de assuradeur laat dat on- derzoeken ; of het oud is of nieuw kau bij de waar- dering groot onderscheid maken, maar voor deslij- tagie behoort men niet af te trekken, die naar den duur der reis (welke wel een maand langer of kor- ter uitvallen kan) verschillend wezen moet, en daar- enboven zich van de zeeavonturen niet scheiden laat, alzoo geene gemiddelde rekening toelaat. Daaren- tegen zijn er betere middelen om den assuradeur te gemoet te komen. Veelal vergunt hem de wet om voor het verschil tusschen oud en nieuw af te trekken, zoo als bij ons juist het geval is in art 713, als mede om geene schade te vergoeden, onder zekere percenten, zie art. 719. Verder is voor hem gezorgd, dat hij niet te veel betale, alhier, bij art. 619. De waarde kan verminderd worden door regterlijke uitspraak, wan- neer het schip getaxeerd was, op de som die het den verzekerde kost, ofschoon het reeds zekere jaren telde, of zekere reizen gedaan had, en uit dien hoofde minder waarde had. Op zich zelf zijn deze twee omstandigheden niet afdoende, en omge- keerd mindere waarde die men bevindt, dat het had tijdens de verzekering, ook niet. £ene waardering welke in het contract is uitgedrukt, en welke de UL 8 114 ART. 619-622. BBOBOOT. D. VERZBK. VOORWBKPEN. assuradeur, die daarenboven het schip kan en zal laten onderzoeken, door zijne onderteekening heeft goedgekeurd, behoort eigenlijk te worden gehand- haafd, en de uitzonderingen op dezen regel moeten streng genomen worden; verg. art. 275. Het zelfde kan ook nog plaats hebben , in het niet alledaagsche geval, dat een schip voor onderscheidene reizen in eens verzekerd is; de waardering welke rig- tig was bij de eerste of tweede reis , kan het niet zijn voor de derde , vierde en volgende reizen. Het schip moet al varende toch in waarde afnemen, al is het nog geen oud schip ; ook als dan mag de regter de waardering afzetten. Hier in ligt wel eene gedachte aan de slijtagieleer , waar van zoo even gesproken is; want, zegt de wetgever, het heeft intusschen vracht verdiend, de vermindering is den eigenaar reeds vergoed: hij kan geene vergoeding ontvangen voor het geen hij niet verloren heeft. Sophistisch is dat: het zoude namelijk te veel bewijzen, omdat de vracht op den langen weg eigenlijk het geheele kapitaal, dat in het schip steekt, vergoeden moet. Art 620. Bij eene permutatio bestaat geen pretium. De verzekerde weet echter wel wat hem de goederen kosten , welke hij van de wilden , b. v. bij den pels- handel in Noord- America , bekomen heeft , en die hij nu laat assureren: want hij weet wat hij voor de goederen betaald heeft, in ruiling gegeven, en wat daarenboven aan onkosten en vracht: het lijdt geen twijfel of die kosten, ja veel meer, steken in het ART. 619-622. BBOaOOT. d. vkbzbk. voobwerpen. 115 geen men heeft ingeruild, alzoo in den regel do wilden bedrogen worden , meer gevende dan zij ont- vRDgen. In het Fransche artikel, hier overgebragt, Code art 340, staat nog eene lastige phrase. „et „ que Testiination des marchandises ne soit pas faite „par la police/' door de onzen gelukkig weggelaten. In de Ordonnantie stond ze niet, en het Tribunal de Commerce de BordeatMc, hetwelk er de schuld van draagt, gaf vage redenen, zie locr]^, p. 92: qu'il doit etre libre aux parties de fixer I'estimation de gre a gre, en dat het gebruikelijk is. Voor het overige is het al voor lang aangemerkt, dat ruilhandel niet ligt meer voorkomt. De slaven op de kust van Guinea, en de goederen daar voor in railing gegeven worden wederzijds in oncen goud gewaardeerd, en zoo gaat het ook bij den pelshandel, zoo even vermeld. Als dan is ons art. 620 niet toepasselijk. Artt. 621 en 622 hebben wij besproken bij art. 615. Art. 623. Het bedrag der vrachtpenniogen wordt bewezen door de chertepartij of de cognoscemen ten • Bij gebreke van chertepartij en cognosce- menlen , of indien het goederen geldt aan de scheepseigenaars zelve toebehoorende ^ wordt het bedrag der vracht door deskundigen be- groot. 8* 116 BEGIN BN EINDB VAN HET OBVAAE. Art. 623. Het juristisch merkwaardige hier bij is, dat men eene vracht kan laten verzekeren , die niet bestaat, wanneer het goederen geldt aan de readers toebehoorende : die kunnen toch geene vracht aan sdch zelven schuldig zijn: doch het is waar, even als in het geval van goederen aan anderen toebe- hoorende, dat, in geval van ramp, zij te vergeefs gevaren hebben, en dat dit eene winstderving is, waar voor zij zich derhalve wel mogen laten ver- zekeren. DEKDE APDEELING. VAN HBT BBGIN BN HET EINDE VAN HET GBVAAB. CodCy art. 341 en 328. Zeer eenvoudig: doch onze gebruiken, en ook wel het gemeene gebruik, wijken hier van af. Werkelijk begint het gevaar vroeger, en duurt langer, en daarom is men ge- woon aan de verzekering eene meer duujzame wer- king te geven. Deze afdeeling handelt van de twee voorgestelde vragen : a. bij schepen, art. 624 — 626; b. bij goederen, en ingebeelde winst, art. 627, 629 en 633; c. bij vrachtpenningen ^ art. 630; BBOIN EN BDIDE VAN HET GEVAAR. 117 d. bij boderaerijverzekering , art. 681 ; Algemeen zijn: art. 682 en 684. Hier bij wordt voor alle dingen ondersteld, dat voor eene reis, of voor reizen, verzekerd is, en niet voor eenen bepaalden tijd, verg. art. 594, dat bij ons, in den handel althans, zeldzaam is, (a) doch in Engeland voorkomt, bij het huren van transport- schepen, ter gelegenheid eener oorlogsexpeditie » met het oogmerk dat die schepen ook na de aan- komst in dienst gehonden worden, en bij de vloot blijven moeten , en vooral in Frankrijk bij de kaap- vaart, waarbij aan eene reis, en aan vermoedelijken retourtijd niet te denken valt. Derhalve bier is alleen de vraag, wanneer het contract daaromtrent niets bepaalt , en alleen voor eene reis verzekerd is , v^an- neer die reis geacht wordt te begin nen , en v^anneer te eindigen? Het natuurlijke hebben wij zoo even, en ook wel bij andere gelegenheden (verg. art. 585, en het gezegde bij art 818), te kennen gegeven, als mede dat het gevaar niet eindigt met de reis; het schip ligt sedert eenige dagen ten anker, en bekomt echter schade , b. v. door aanzeiling , die niet , of niet volnit, wordt vergoed, zie art. 540; voor zulke toevallen v^illen de reeders ook verzekerd zijn, en dus kan de risico niet wel eindigen zoodra het anker geworpen is. Doch hier staat tegen over , dat het gevaar eigenlijk nimmer eindigt, en de risico (a) 2B6 erenwel bunkbrsuoek i?. 3. p. 539 118 ART. 624-626. DUXJR VAN HET GEVAAR BIJ 8CHBPBN. dan maar altijd voortloopen moest: want bet schip kan altijd aangezeild worden, of door hoi water schade krijgen. Om deze beide, elkander opwegende redenen, is men al voor lang tot een iniddenterm gekomen. Hoedanige bij ons in de Ordonnantie van Eoning filips nog niet voorkomt, maar eerst in de latere stedelijke verordeningen zijn beslag ge- kregen beeft, waar aan men zich bij deze wetgeving voornamelijk gehouden heeft, verg. van der kees- SEL, I%e8. 747 en 748. Art. 624. Bij verzekering op bet schip ^ begint bet gevaar voor den verzekeraar te ioopen^ van bet oogenbiik dat de scbipper een begin beefl geoaaakt met bet laden van koopmanscbappen ; of^ zoo bij alleen in bal- last moet vertrekken , zoo dra bij een begin beeft gemaakt met den ballast te laden. Art. 625. In de^ bij bet voorgaande arti- kely gemclde verzekering eindigt bet gevaar voor den verzekeraar 6€n en twintig dagen nadat bet verzekerde sebip ter bestemde plaatse is aangekomen , of zoo veel eerder als de laatste koopmansschappen of goederen gelost zijn. Art. 626. Bij verzekering van een scbip voor eene uit- en te buis reis, of voor meer dan ^^ne reis^ loopt de verzekeraar^ zonder ART. 624-626. DUUS VAN HET OEVAAB BU 80HBPEN. 119 tusschenpooziDg ^ het gevaar^ tot en met den ^^n en twintigsten dag nadat de laalste reis is volbragti of tot zoo vele dagen minder als de laatste koopmansschappen of goederen ge- lost zijn. Art. 624 — 626. Het denkbeeld waar op deze be- palingen zijn gegrond , is , dat de reis , en daarmede de risico, dan begint, wanneer de schipper voar die reis begint werkzaam te wezen, niet voor eene reis in het algemeen (want dan konde men even goed op den aanvang der uitrusting zien), en dat begint hij door eenen aanvang te maken met het innemen van de lading of van den ballast. Op dezelfde wijze ein- digt de reis, v^anneer die werkzaamheden een einde nemen, waar voor de reis ondemoinen was, t. w. het lossen. Het overbrengen van de goederen moet toch als het doel van de reis gedacht worden. Bij het laatste evenwel komen twee afwijkingen voor. Dit lossen namelijk mag niet oneindig duren, en daarom heeft men eenen gebruikelijken tijd bepaald als maximnm, welke in alien gevalle niet kan wor- den overschreden. Lauger dan een en twintig dagen kan het niet duren, maar wel korter. («) Dit is de eerste, eene tweede bepaling, buiten het beginsel, is, wanneer er niet te lossen valt. Ballast wordt wel ingenomen, maar niet gelost, althans niet re- (a) Veig. art. 81 8, no. 6. 1 120 ART. 627-629. duub van het gevaab bij ooedbben. gelmatig. In geval derhalve van een schip zonder lading laat zich de regel niet aanwenden, zoo dat men zich dan maar eens vooral aan het maximum der een en twintig dagen te houden heeft. De risico van den verzekeraar op een ongeladen schip eindigt derhalve met den een en twintigsten dag na de aankomst, dat is, nadat het ten anker ge- komen, of aan den wal gemeerd zal wezen. Bene verzekering voor uit en te huis, a prime liee, en ook verzekering voor meer reizen te gader , worden als eene reis behandeld, zoo dat in den tijd tnsschen het lossen der uit-, en het innemen der retourlading, als mede tusschen iedere reis en de volgende, de risico van den assuradeur loopende blijft. Art. 627. Goederen of koopmanschappen verzekerd zijnde^ begin t het gevaar, voor rekening van den verzekeraar , te loopen , zoo dra de goederen zijn gebragt op de kade of den wal^ om van daar ingeladen ofvervoerd te worden naar de schepen^ v^aarin dezelve geladen worden^ en eindigt vijflien dagen nadat het schip ter bestemde plaatse zai zijn aangekomen^ of zoo veel eerder, als de ver- zekerde goederen aldaar zullen zijn gelost en op de kade of den wal geplaatst. Art. 628. Bij verzekering op goederen of AET. 627-629. DUUE VAN HBT GBVAAR BU GOBDBRBN. 121 koopmanschappen loopt het gevaar onafgebro- kcD voort , hoezeer de scbipper genoodzaakt zij geweest in eene noodhaven in te loopen, al- daar te lossen en te repareren , tot dat of de reis wettig gestaakt, of door den verzekerde bevel tot het niet weder inschepen van de goederen gegeven , of de reis geheel volbragt zij. Art. 629. Indien de schipper of de verze- kerde op goederen , door wetlige redenen ver- hinderd wordt, binnen den bij artikel 627 bepaaiden tijd te lossen , zonder zich aan vertpa- ging sehuldig te maken, blijfk het gevaar van den verzekeraar doorloopen^ tot dat de goe- deren gelost zijn. Art 627—629. Bij verzekering op goederen wordt de duur van de reis en daar mede de risico van den assuradeur op gelijke wijze. behan^eld, met de geringe afwijkingen: 1° dat het hier niet is van aan boord tot over boord, gelijk bij het schip, maar van den wal op den wal ; hetgeen te weeg brengt , dat schade bij het winden en hijschen aangekomen , wanneer touwen breken, of een vat aan stukken stoot, den assuradeur treft; 2^ dat het maanmum in stede van een en twintig dagen, op vijftien da- gen is gesteld. Hier van is geene andere reden te geven, dan dat die termijn bij de ligdagen in de oude zeeregten voorkomt, van waar dezelve in de 122 ABT. 627-627. duub van hbt oevaar bu ooedbren. stedelijke keuren mag zijn overgegaan, zie van der KEESSEL, ]. c. en verg. art. 457; 3^. dat schade aan de goederen, aan boord van de ligters of pramen aangekomen, onder n^ I begrepen is, behoeft geene berinnering, zie art. 685; 4^. dat in art. 629 nog een lemperamentum van n°. 2 volgt Dat de risico voor den verzekeraar van de goe- deren door loopt, wanneer de schipper in eene nood- haven binnen valt, en daar blijft liggen, ligt reeds in art. 637 ; doch het was niet overbodig te zeggen, dat betzelfde ook plaats heeft , al is het dat de goe- deren aan land komen. Men konde anders denken, bet is toch maar alleen verzekering voor zeegevaar, art. 594 f., wanneer de goederen aan wal zijnde beschadigd geraken, is het landgevaar; daar oiede zoude intusschen de verzekeraar weinig gediend zijn : die wenscht doorgaande zekerheid te hebben voor de geheele reis, daarenboven is het aan land zijn der goederen een gevolg van zeegeweld, en de schade daar aan toegekomen, schoon aan land gebeurd, aan de zee te wijten. Het is dus noodig, en ook rigtig, dat de risico voort loopt. Zij loopt alzoo voort , tot dat de rets wettig gestaakt toordt Wettig gestaakt kan hier den zin hebben, dat wanneer de schipper de reis eigenwillig afbreekt, zonder wettige reden , de assuradeur van de risico niet ontslagen is , overeenkomstig art. 637 en 638. Het is dan toch: „ schade veroorzaakt door nalatigheid, verzuim of „ schelmerij van den schipper." Het gevaar loopt mede ART. 627-629. DUUR ViLN HET OEVAAB BU OOEDEREN. 123 ouafgebroken voort , tot dat de geheele reis volbragt zij. Deze twee bepalingen moeten , als onvolkomene uitdrnkking , beide uit art. 627, als mede uit art. 632 worden aangevuld, en er bijgevoegd de bepa- ling van het lessen, gelijk inede van de 15 dagen, al zoo het eene en het andere geval onder die rege- len begrepen is. Op het derde geval evenwel, aangeduid met de woorden, of door den verzekerde bevel enz. is zulks niet toepasselijk. Art. 629 bevat eene billijke uitzondering. Wan- neer een schip op de rivier , of in de haven , in het ijs beklemd raakt, is dat eene vis major ^ waar door het lossen binnen vijftien dagen onmogelijk wordt, verg. het geen wij van de ligdagen gezegd hebben bij art. 455 en 457. Het geval konde echter zoo wezen, dat men met grond zeide: het schip is toch aangekomen, en de vijftien dagen zijn begonnen te loopen. Doch het zoude onbillijk zijn, dat de verzekerde daar door van het verdere genot der assurantie verstoken raakte; hier voor is dus gezorgd. Overigens acht ik , dat de ruime uitdrukking der wet veel meer bevat dan bloote vis major, dat ook om- standigheden, welke het lossen bedenkelijk maken, hier ten minste door den regter als voldoende kun- nen worden geoordeeld. /" Uit de verwijzing naar art. 627 volgt, dat dit voorschrift alleen geldt voor de veraekering op goe- deren, het geen bij art. 540 in het wetboek van 1830 niet zoo zeker was. Bij schepen is het derhalve 124 ART. 680. DUUR V. H. OKVAAR BU VRACHTPBNNIN6EN. niet toepasselijk. De reden vai) dit verschil is, dat den duur van de verzekeriDs; van het lossen afhan- kelijk te roaken, bij schepen slechts is eene naar willekeur gekozen midden weg; het al of niet lossen maakt op zich zelf het gevaar niet grooter of klei- ner; daarentegen bij de goederen duurt het ge- vaar, en wel het zeegevaar, werkelijk voort zoo lang de goederen aan boord zijn; wanneer zij gelost ziju, en aan wal, houdt het naturaliier op. Zijn zij der- halve niet gelost uit hoofde van wettige verhinde- ring, al is het ook na den wettelijken termijn, is er goede reden om de assurantie te laten voortduren. Bij het schip is dat onwezenlijk. Art. 630. In eene verzekering op te verdie- nen vrachtpenniDgen , begint de verzekeraar het gevaar te loopen^ van het oogenblik en naar mate dat de vracht betalende goederen en koopmanschappen in het schip geladen zijn y en eindigt vijftien dagen nadat het schip ter be- stemde losplaats zal zijn aangekomen y of zoo veel eerder als de vracht betalende goederen en koopmanschappen zullen zijn gelost. De bepaling van artikel 629 is ook te de- zen toepassselijk. Art. 630. Wanneer de goederen verongelukken betalen zij geene vracht; de vracht heefit derhalve het zelfde gevaar als de goederen te loopen ; de uit- ART. 6S1-634. DUUR V. H. GEVAAB BU BODKM.-VEBZSK. 1 25 drakking van het oogenblik en naar mate enz. maakt hier bij evenwel eenig onderscheid ; niet aan wal begint de risico van de vracht, maar aan boord. Dit laatste is wel het natuurlijke, en eene utilitatis ratio om van dat uatuurlijke af te wijken, zoo als bij de verzekering der goederen, bestaat hier niet. Verder geloof ik te moeten waarschuwen , dat al is de lading, en de daar voor bedongen vracht, maar eene eenige, hier evenwel deeling moet worden toe- gelaten, in dien zin, dat wanneer van die lading nog maar eenige kisten of vaten aan boord zijn ge- komen, de vracht voor dat gedeelte toch reeds als verzekerd, en de risico dien aangaande als aange- vangen te beschouwen is. De uitdrukking naar mate begunstigt dezc verklaring. De overige artikelen behoeven geene toelichting. Art. 63 L Bij verzekering op eene bodeme- rij^ begint en eindigt het gevaar voor den verzekeraar te loopen^ op het oogenblik dat het gevaar des geldschieters begint en eindigt volgens de wet^ of volgens een aan den ver- zekeraar bekend gemaakt beding. Art. 632. Wanneer de reis gestaakt wordt nadat een verzekeraar heeft begonnen gevaar te loopen^ blijft het gevaar in eene verzeke- ring op goederen loopen vijflien dagen, en in eene verzekering op het schip £^n en twin- 126 REGT. EN PLIGTEN D. VERZEKE&AABS EN VKRZKKERDE. tig dagen^ nadat de staking der reis heeft plaats gehad^ of zoo veel korter als de laat- ste goederen of koopmaoschappeD gelost zijn. Art. 633. De tijd van den aanvang en het eindigen van het gevaar op yervt^acht wordende winst^ staat gelijk met den daartoe voor goe- deren bepaalden tijd. Art. 634. Het staat ^ in alle verzekeringen ^ aan de wederzijdsche partijen vrij^ om bij de polis andere bedingen^ nopens het beginnen en het eindigen van den juisten tijd van het gevaar, te maken. VIERDE AFDEELING. VAN DE REOTEN EN PLIGTEN VAN DEN VERZBKEEAAR EN DEN VERZEKEBDE. In de eerste plaats wordt hier gebandeld van het zoogenaamde Ristorno^ art. 635 en 636, artt. 660 f., 662 en 652 f. Ten tweede, van den aard van het gevaar, artt. 637—645, 652, 653 en 658. AET. 635. VAN HET RISTORNO. 127 3°. Van zekere gewone clausulen waar door het gewijzigd wordt, artt. 646 — 649. 4°. Van verzekering voor een tijd, art. 650. 5°. Van de dUigentia tot welke in zekere gevallen de verzekerde gehonden is, artt. 654—657. 6^. Van de risico in geval van verzekerde bode- merijpenningen , artt. 659 en 660. 7°. Van de oorlogspremie , art. 661. Van de 28 artikelen alhier zijn er ongeveer 18 nit den CodCy doch meerendeels met wijziging over- genomen. Art 635. Bij staking der reis^ v66r dat de verzekeraar heeft begonnen eenig gevaar te loopen^ vervall de verzekering. De premie wordt door den verzekerde in- gehouden of door den verzekeraar terug ge- geven ^ in beide gevallen tegen genot van een « half ten honderd van de verzekerde som^ of wel van de halve premie ^ indien dezelve min- der den £^n ten honderd mogt beloopen. I. Van het Riatomo. Zoo noemt men in de zee- verzekering de teruggave van de premie in de ge- vallen dat het contract geen voortgang heeft, en overdragtig het niet voortgaan zelve. De Pransche hebben daar van Ristourne gemaakt, in Engeland zegt men Return of Premium, Vergelijk daarover 128 A£T. 635. VAN HET EISTORNO. M£NN0-P0HL8, Assekutanz ii. ^ 638, en Marshall, IL Deel. Ch. xv. p. 648, uitg. van 1823. Dit teruggeven heeft ten deele plaats ingevolge de algemeene bepaling van art. 281 , waar naar nog in art 662 verwezen wordt; daar toe wordt ver- eischt, dat men den verzekerde geen dolus kan te last leggen, volgens art. 282. In ons art. 635 komt er bij , dat bet bem vrijgesteld wordt , om bet scbip niet te laten vertrekken, om de goederen niet te laden , en in zoo verre willekeurig van bet contract af te gaan. Ik zeg: in zoo verre ^ want in bet al- gemeen kan bij dat niet , en dewijl deze vergunning eene anomaliscbe natuur beeft, moet men dezelve niet uitstrekken tot andere gevallen, in de wet niet vervat. Wanneer namelijk de reis voortgaat, kan de verzekerde bet contract niet opzeggen, alleen om dat bem de verzekering berouwt, en bij de risico liever zelf loopen wil. Hij zoude dan bet contract moeten nakomen en de voile premie betalen. Men is biertoe ook in eens niet gekomen, maar zoo, dat men eerst slecbts beletselen van booger band gelden liet, gelijk bij de oudere Italiaanscbe schrij- vers, STRAccHA en casa regis, ja zelfs nog bij roc- cus, zigtbaar is; naderband ging men eenen stap verder. Bij ons was bet al vroeg gelijk bier, en zoo ook in Frankrijk, en bet is in den geest van ons zeeregt, verg. art. 411 en 499, om het niet voortgaan van de reis in meerdere of mindere mate als ontscbuldiging toe te laten. ART. 686^ VAN HET RISTORNO. 129 Art. 635 z^ dat de verzekering vervalt, en niet ook behoudens eenige vergoeding, gelijk in de artt zoo even aangehaald. Vergoeding wordt ook niet g^even: want het premiegedeelte, bij bet Bistorno toegekend, is niet van dien aard. Het halve per- cent is geene vergoeding voor het verbreken van het confract (zoo als pothibr meende), maar eene belooning voor de aanvankelijke bemoeijenis van den assuradeur. Reeds in de Ordonnantie van Ko- ning FiLiPs heet het: „voor het maken van zijn boek." In Frankrijk noemt men het droit deaigna- iure," en zoo wordt het reeds aangezien in den Guidon, ii. 16. Ook de maatstaf was van ouds dezelfde, een half percent van de verzekerde som. Niet kwalijk voegt de Nederlandache wetgever er b^' dat dit half percent nimmer de halve premie kan te boven gaan; anders kon het gebeuren, bij lage verzekeringsprijzen , dat de assuradeur, of- schoon hij geene risico te loopen had, met de voUe premie ging strijken. Art. 636. Indian de reis gestaakt wordt ^ nadat de verzekeraar heefl begonnen gevaar te loopen^ doch \66v dat het schip op de laatste uitklaringspiaats het anker of de tou- wen heeft losgemaakt^ geniet de verzekeraar ^^D ten honderd van de verzekerde som^ in- dien de premie €€n ten honderd of nieerder HI 9 130 ART. 686. VAN H£T &ISTORNO. bedraagt^ doch^ minder bedragende^ wordt dezelve y in haar geheel ^ door den verzekeraar genoten. De voile premie is altijd verdiend, wan- neer de verzekerde eenige schadevergoeding ^ hoe ook genaamd, vordert. 