Reize door de binnenlanden van Noord-Amerika,
-. .. I '•' s ' ^ 7" \ " |jrlm Carter $nrtott. / l/ ' - j f'"'*-' ■ ■-•. IJ; tu- rn 1 -*■> ■ 1 ;•'. CARVER'S 'R'EIZR EERSTE DEEL. ^- A f &*» ft »,. * Ju .-• t $* ^,1 R E I Z E DOOR DÉ BINNENLANDEN VAN NOORD -AMERIKA, DOOR JONATHAN CARVER, schilden. KAPITEIN VAN EENE COMPAGNIE PROVINTIAALE TROEPEN GEMJURENDE DEN OORLOG MET FRANKRIJK. Naar den derden Druk uit het Engelsen vertaald DOOR J. D. PASTEUR. MET PLAATEN. EERSTE DEEL, TE L E Y D E N, bij A. en J. HONKOÖP, 1796. ^v ^W WöX J.- X*;**? ■'&■-. IWHIMWP^ '''■'"■ Cv' ■ •^ -:'>:' W' H i- -<^> VOORBERICHT VAN D B N VERTAALElt D, h Reis, in de volgende bladen vervat , trok in het oorfpronglijke de aandacht van het alge* meen zoo zeer tot zig, dateer, in wee jaar en tij ds , twee groot e opïaagen van uhverkogt wier- den en het noodzaaklijk wierd nog eenen der* den druk van dezelve te maaken ^ deeze ver* fcheen in het jaar 1781, vermeerderd met hei Leven van den Schrijver , en naar dien druk ts deeze Vertaaling gevolgd. Niet minder gun~ /lig wierd het werk in andere landen ontvangen * daar men \er terftond vertaalingen van vervaer* dïgden. Het is dan te verwonderen dat het bij ons j daar zoo veele werken vctn vrij 'minder waarde vertolkt worden^ in zijne nieuwigheid in het geheel niet in aanmerking kwam. Niemand doch zal ontkennen dat dit werk van eenen zeer helangrijken en gewigtigên inhoud is * wijl het V m Ml ■I ?0 ■♦■; si V 0 0 ^BERICHT berichten geeft van landen , in Wtf/&<? 200 weinige Reizigers doordringen en van zeden en gewoonten van een yolk, dat zoo zeer van de Europeaanen onder fcheiden is ah de Negers, en welker gods- dienst, zeden, gebruiken en taaien in Europa* zoo niet geheel vreemd, ten minften weinig be* hend zijn. Niet minder aangenaam is het in het kezen , naardien de Schrijver eene goede pen voert ^en alles beknopt en belangrijk voor- fielt, terwijl hij ver fcheiden voorvallen inlaschti die des L***#rs nieuwsgierigheid gaande houden* Voor dm Natuurkundigen zelven is het van enig «ewigt, alzoo het verrijkt is met de befchrïjving vanveele dieren engewasfen^ die in deeze lan- den voorkoomen. Ik was dan reeds enigen tijd beda®t om het werk in de Neder duitfche taal uit- teveeven, doch 'Wierd daarin door andere bezig- heden enige jadren verhinderd, zoo dat het wat laat na de oorfpronglijke uitgave verfchïjnt: In- dien dk gebeurde met ééne reis door landen \ waarin de zeden van het volk zoo veranderlijk tsjn als in Europa, waarin een tiental jaar en eenš 7%h i 1 > '- / ■*^n van DfeN VERTAALER. rig en omjlandig befchrijft en dat zig geen reu- befchrijver heeft opgedaan , die zoo diep land" waarts in geweest is en daar zoo lang met hei volk verkeerd heeft als de Heer carver. Ik zal dan ook geene verfchooning vraagen voor dee- ze laate uitgave; ik zal alleenlijk nog zeggen dat ik het nodig en nuttig gevonden heb de Na- tuurlijke Historie der dieren met enige aante- keningen optehelderen en in enig opzigt te ver- beteren ; deeze arbeid kan den leezer niet dan aangenw?* <ïjn W za^ de waarde van het werk vermeerderen , dewijl het de Leezer s , die in de Natuurlijke Historie onbedreven zijn , voor enige mis/lagen van den fchrijver , die wel een goed krijgskundige , maar geen natuurkundige [chijnt geweest te zijn, zal waarfchuuwen. H& J. D. PASTEUR, *s Gravendeel i Sept. I7S>4« ii:m H E t 4 :•"■.:' .•'•*,*' * HET E N N JONATHAN CARVER, JCilke geest heeft zijne bijzondere neiging, die reeds vroeg in denzelven heerschc en haaren in- vloed geduurende ons gantfche leven oefent. Daar kunnen, wel is waar, veele omitandighe- den zijn, die derzelver voortgang verduifteren of (luiten; maar egter zal bij alle gewigtige gele- genheden deeze neiging van ons temperament weder boven koomen en het natuurlijk karakter en dè genie van den mensch laaten blijken. jonathan carver, de fchrijver van hec volgend werk, was kleinzoon van willem jo* seph carver van Wigan in Lancashire , die Kapitein in het leger was onder Koning wil- li am en die met zoo veel glans in Ierland dien» de , dat het deezen Vorst behaagde hem met de Landvoogdij van Connecticut in Nieuw -Enge- land te beloonen , "dac de eerfte benoeming tot dien post door de Kroon fehijnt geweest te zijn. * 3 Qn* I •V YJ / HET LEVEN VAN *:'t &? &ï ■ " ■'« - V'. ï.-v >">■.• :E;.r -.•■•r,v- • • • ÖZ _. Onze fchrijver was in het jaar 173s geboren t^ Stillwater, in de provincie van Connecticut , die zedert berugt geworden is door de overgave van het leger onder Generaal burooyne; zijn vader, die te dier plaatfë woonde en een vrede- rechter was, kwam te fterven toen hij eerst vijf- tien jaar en bereikt had. Hij had de beginzelen van eene zoo goede opvoeding ontvangen ^ls it* die nabiHirfchap mogelijk was en , tot het beoefe- nen der geneeskunde befïemd zijnde, wierd hij, kort na zijns vaders dood, bij eeuen Geneesheer te EUfabethtown ia die zelfde provintie befteld. Eene kostwinning ? <&® »*gj alleen ccnc regelmaa- tigeen 4Wke Itudie, maar ook eene aanhouden- de flandvastigheid vereischt , was niet gefchiks voor dien geest van ftoute pnderneemïng en 3 werving, die de heerfchende neiging van onzen fchrijver fcheen te zijn ; hij kqgt dan , toen hij agttien jaaren oud was, een vaendel in het regi- ment van Conne&icut, in welk hij, naar mij be* richt is, zoo veel roem verwierf, dat men hem het bevel over * eene compagnie opdroeg. Vat* deeze gebeurtenis heb ik egter geen het min&t gewag gemaakt gevonden in zijne papieren, zoo tnïn als van enig an4er g^wigtig voorval van zija leven tot het jaar 1757 , toen hij in het legéif onder Generaal webb was en gelukkïglijk de vrees- Iljke flagting aan het Fort William lienry ont- kwam 3 's**^*w3^^ JONATHAN CARVER. Vn kwam , waarin vijftien honderd braave troepen door de Indiaanen van het Fransch leger van den Generaal montcalm in koelen bloede vermoord wierden. In het volgend jaar 1758 wierd 'er een bat- tallion ligt voetvolk , onder bevel van Kolonel Olivier PARTRIDQE, in de provintie van Masfachufet-baai opgerigt, op last van Gouver- neur p own all, om in Kanada te vallen , waarin onze fchrijver diende als tweede Luitenant van de Compagnie van Kapitein hawi; en in het jaar 1760 wierd hij bevorderd tot den rang van Kapitein eener Compagnie in het regiment voetvolk van Kolonel whetcomB> geduurende het beftier van Gouverneur hutchinson. Onder het beftier van Gouverneur barnarb, in het jaar 176a , voerde Kapitein carver het bevel over eene compagnie voetvolk in het regiment van Kolonel saltonstall. Het is mij niet gelukt enige voorvallen van des fchrijvers leven geduurende zijnen krijgsdienst optezameien ; doch uit de gefchreven aanbevee- lingen , die ik in handen heb , van perfoonen van hoogen rang, onder welke hij gediend heeft9 blijkt dat hij zig met veel eer gekweten heeft en %eer tot genoegen van zijne Opper «bevelheb- bers. Deeze getuigenisfen zijn niet enkel bepaald %ox zijn gedrag in de$ dienst; zij befchrijven hem * a site \ fe :> .':* $3: VÏXÏ HET LEVEN VAN alle, als uit eenen mond , als eenen man van gods- vrugt , en van een goed zedenlijk gedrag. En daar heerscht ook in hec verhaal van zijne reizen baarblijklijk een ijver en eerbied voor de plig- fen van den godsdienst , die de feiten , welke hij opgeeft, eene geloofwaerdigheid bijzetten, waaraan men anders nog enigzints zoude kunnen twijfelen. Zoo de fchrijvers, die landen bezogs hebben, welke hunnen tijdgenooten nog onbekend waren, altoos waren bezield geweest door eenen heiligen eerbied voor de waarheid en zedenlijké rechtfchapenheid, zou de gefchiedenis over het algemeen met juiste en Qfrwt%nn*ffr verhaalea befchreven , en mee in twijfelingen en duifterheid omwikkeld zijn. Deeze onfehendbaare braafheid en onwankeï* baare moed vertoonden zig bij alle gewigtige ge- legenheden; en zij waren ook indedaad wezenlijk nodig om hem door de gevaarlijkfte onderneemin- gen te brengen met eene ftandvastigheid , die meer de uitwerking van waare dapperheid is, dan van vermetele ftoutheid of wilde verbeelding. Men zou kunnen vraagen waarom Kapitein carver, met zoo veele gunflige vereischten tot bevordering en geluk , van ouderen affcomftig, die in achting waren wegens hunse waerdigheid in den krijgs - en b.urgerftand zoo wel als om hxmm bezittingen ., m% moed, fchranderheid es* eenm . jKft$JSPB5ft wp*»*"* JONATHAN CARVER, ix een'en geese van onderneeming , die men zelden in eerien zelfden perfoon vereenigd vindt, be- gaafd, wiens gedrag zoo uitmuntend was, zoo wel in het zedenlijke als in zijnen (land als krijgs- man , nooit verder gekoomen zij dan tot het be- vel eener Compagnie. Het is eene waarheid die door de gefchiedenis bevestigd wordt, dat de waare dapperheid de cgte dogter van eenen nederigen geest is, Dat wij door arbeid en nijverheid verkrijgen , zullen wij hoog fchatten; het is eene foort van nieuwe fchepping van ons eigen maakzel en de overtui- ging hiervan bocacmt eerzngt in en Zelfs €QïlQ voorbaarige drift om zig te onderfcheiden ; en dat eene partijdige verbeelding ons voor ons zei- ven doet vergrooten , vergrooten wij natuurlijk ook voor anderen ; men verkrijgt dus trapswijze aanzien, en raapt belooningen, die gelijk ftaan met onze verdienden , zoo zij die al niet overtref- fen: maar die van natuur dapper is is van natuur zedig ; dat ons aangeboren is vertoont zig niet voor onzen geest als iets dat ons eigen is; het teek geenen hoogmoed, noch het wekt geene eer- zugt en dus worden groote begaafdheden , die zouden hebben kunnen worden 'aangekweekt en tot het gewigtigst voordeel aangewend, dikwerf verwaarloosd en zijn voor de maaefchappij verlo- ren. De uitmuntende begaafdheden , welke Kapi- * | t^i^ I :> .'* m ■ « H E/T JL^ VEN VAN tein carver van natuur bezat of verder ve?* kregen had, fcheenen niet alleen bij hem in geene aanmerking te koomen , maar waren zelfs verzeld vaneen mistrouwen, dat in fommige omlïandig- heden indedaad zonderling was ; hiervan zal df leezer overtuigd zijn als men hem bericht dat Ka* pitein carver met drie lastbrieven in zijn zak van gebrek geftorven is. In het jaar na dat zijne commisfie onder Kolo* pel SALTONSTALL getekend was , wierd de vrede van VerfdUes gefloten , namelijk in hec jaar 1763, wanneer onze fchrijver, zijnen pligt in den krijg voor het vaderland volbragt hebben* de, van het leger fcheidde; maar zijne natuur- lijke drift tot onderneemïngen en het najaagen van nieuwigheden lieten hem niet toe een leven van nutloos gemak te leiden; hij begon te denker* f om zijne eigen woorden te gebruiken) hoe bij, zijn land geduurende den oorlog enigen dienst gedaan hebbende , hetzelve nog van dienst zoude kunnen zijn en , zoo veel in zijn vermogen was, zou kunnen medewerken om die groote aanwin- üïng van grond , door Groot- Brittannië in Noord- Amerika gedaan , voordeelig voor hetzelve te $oen zijn en hier begint hij zijne eigen gevallen ^e befchrijven en vervolgt zijn verhaal in de vol* gende gefchiedenis van zijne reizen tot zijne we«? derlpmst in Engeland. % het jaar 1769. Schooi '?■<&■'%:■':■ JONATHAN CARVER. %i Schoon ik niet in flaat geweest ben veele voor* vallen van het leven van deezen fchranderen rei- niger optezamelen , wekte egter de eerbied voor zijne gedagtenis ep een gevoel van de dienden, welke hij de natie in het algemeen bewezen heeft, een verlangen in mij op om enige weinige trekken van zijn karakter bijeentebrengen en waarfchijnlijk zal men, in het vervolg van tijd, wanneer de ongelukkige ftrijd tusfchen dit Rijk en de Amerikaanfche volkplantingen een einde heeft, belangrijker bijzonderheden dan ik heb gunnen vinden uit dat waereld-deel kunnen op* zamelen * 4** Mj «*or zoo veel nuttigen arbeid befchreven heeft. Deeze dorheid van ftoffe wordt egter eniger* niaate vergoed door de gewigtige berichten , wek ke hij in de volgende bladzijden heeft medege- deeld , welke niet alleen hem zelven betreffen, maar ook een gedeelte van het groot vast land Van Amerika, dat tot nog toe bijna geheel on- bekend was aan de bewooneren van Europa, en zelfs aan die geenen , die in de bebouwde deelen van hetzelfde vast land woonden. In zijne befchrijvingen van deeze uitgeftrekte landen fchijtk hij alle gelegenheden omhelsd te hebben om de voordeden aantewijzen, welke £nen, met opzigt tot den koophandel, zoude kun- den trekken uit eene juiste kennis van dezelve en * ^__ &.. m VA • xir HET L EVENVAN en van de huishouding der verfchillende Stam- men, die dezelve bewoonen. In zijne fchilder- achtige fchets van het land vart het meir Pepin, is zijne verbeelding , hoe zeer ook opgewekt door de uitgeflrektheid , de nieuwheid en grootsch- heid van het voorwerp, niet zoo verre vervoerd , dat zij de naauwkeurigfte oplettendheid op de egging > hoedanig die tot nationaale voordeeleri en tot den koophandel gefchikt is, zoude ftoo- ren. Hij gaf de mogelijkheid op om, in het midden eener nieuwe en rijke fchepping , dit meir en deszelfs zoo onderfcheide» omracftrcChcn tot het middenpunt eens onmeetlijken handels te maaken met een volk, welks naamen en Stammen naauw- lijks bekend waren bij het handeldrijvend gedeel- te van hetBritfche Rijk aan deeze en geene zijde van den Oceaan, doch welks geneigdheid en han- delingen gefchikt fcheenen om dit belangrijk na- tionaal voordeel te bevorderen en te verzeeke- ren. Het meir, dat omtrent twintig mijlen lang en zes breed is, en door welk de Mis/ïsfippi haaren loop heeft, is omtrent twee duizend mijlen van den mond van die rivier en de golf van Mexu», en even zoo verre westwaarts van Quebec, Bos- ton en Nieuw -Tork; het ligt tusfchen de twee en veertig en drie en veertig graaden Noorder Breed- - V:«. JONATHAN CARVER, xin Breedte. De vlakten rondom hetzelve zijn uit- geflrekt en bekwaam om terftond bebouwd te worden: de Eland, het Hert, en andere viervoe- tige dieren, onder welke de Bever, de Otter, de Poel -Otter, de Marter, het Sabeldier, de Mus- kus-rot en de grootfte Buffels uit Amerika zijn de bewooners van deeze ftreeken ; terwijl ver- fcheiden foorten van wild gevogelte het meir be- zoeken , welks water met grooten overvloed van visch voorzien is; de weiden zijn grasrijk, en de Suiker -ahorn' groeit 'erin het wild, van welks fap de lndiaanen eene groote hoeveelheid fuiker maa- ken , <fcc iui g*?ttng g^bragt kan worden en bran- dewijn levert; de druiven -trosfen hangen in zulke bosfen , dat men 'er zoo veel brandewijn van zou kunnen ftooken , als men wilde ; de rijst , een graan, tot veele nuttige einden in het leven ge- fchikt, is 'er ook in grooten overvloed. Het getal jaagende lndiaanen , die het meir Pepin bezoeken, is niet minder dan twee duizend, van welke elk omtrent honderd ponden gewigts aan bever -vellen te vermangelen brengt, die, tot den laagften prijs op de markt van London, vijf fchellingen het pond kost ; dus zal een handel aan deeze plaats jaarlijks de waarde van twee hon- derd duizend kroonen aan pelterijen , behalven huiden , beloopen. Maar daar is reden om te denken dat , als hier eerie algemeene markc is aan» HM - -v.- I 5'f 3$; ■ t# ti? HET L È VE 'fc VAN iaangelegd, die met eenen genoegzaamen vöof* raad van goederen en fterke drahken voorzien iš* 'er nog Veel meerder handelaars naai: toe zouden Vloeijen. ; De Franfcheh hadden, wel is waar, eenen han- del aan dit meir , voor de Engelfchen het land veroverd hadden; maar zij ondernamen nooit den voordeeligen tak van fterke drdnken op de plaats zelve te ftookeii , fchoon zij die hier twee Öuizend mijlen op eene bezwaarlijke wijze te land haar toe voerden en 'er nog aanmerkÜjk voordeel inede deeden. Men kan in ectich ^edenüjKeö $ ZOO niet iri eenen ftaatkundigen zin twijfelen of zulk een han- del, waardoor de middelen van dfonkeiifchap ge- maklijkei- te verkrijgen gemaakt worden, door de Regeering wel moest aangemoedigd worden. Kapi- tein carver berekende egter dat men twee dui- zend gallons brandewijn op de plaats zoude kunnen ftiaaken zoo goedkoop als in de West-Indieën; en dat de kooplieden , door het vermijden van de vervoer -kosten van drie düïzehd mijlen, nog twintig ten honderd zouden fpaaren , behalven de rechten en verfchillende toevallige onkosten ; en, alzoo , volgens eene maatige berekening^ elke gallon brandewijn aldaar zoo veel zal ople- veren als tien ponden op de markt van Londen; £oo moet het bij de uitkomst een zeer voordee- lt JONATHAN CARVER, x* Jige tak vaii koophandel worden, als hij met de vereischte voorzigtigheid en overleg gedreven wordt. De groote overvloed van eetbaare noodwen- digheden des levens zal een goedkoopen, gemak- lijken en gezonden voorraad leveren, en de goed- heid van den grond, die met zeer weinig arbeids te bebouwen is, zal de eetwaaren nog gemaklij- ker te verkrijgen maaken en alles met elkander zal eene handelplaats vormen, die tot hier toe haare wedergade niet gehad heeft. (0) Door een lang verblijf in de nabuurfchap van het meir rept» , uuUw de JSfauJowes/ies en Chi- péways Indiaanen * verkreeg hij kundigheid van hunne taal en gemeenzaame kennis aan veele van hunne opperhoofden, dat, gevoegd bij zijn moe- dig en oordeelkundig gedrag in zig als bemidde- laar te ftellen tusfchen deeze twee natieën, hem hunne vriendfchap en gunst Won, en als een blijk van hunne dankbaarheid voor zijne gelukkige tusfchenkomst, deeden hem de Naudowes/ïes eené plegtige gift van eene ftreek lands, liggende aan de Noord -zijde van het meir Pepin. Het oor- fprong- II (<0 De Amerikaanfche Staaten verzuimen deezeri Voordeeligen handel ook niet, terwijl de volkplantingen 2ig meer en meer binnen lands uitbreiden. Vert. V ;-r ^ ::#• Wr< <>s ■f m HET LEVEN VAM ïpronglijkè , behoorlijk door twee Opperhoofd den getekend, heb ik in bezie, en, alzoQ een In* dïaanfche gift -brief voor veele leezeren eene mer-kwaerdigheid zal zijn, z&l ik hier een affchrift van denzelven mededeelen. „ Aan jonathan carver) een Opper-* „ hoofd onder den zeer magtigen en grooten 5, George III , Koning van de Engelfche en an- „ derenatieën, wiens moedige krijgslieden hun- fo nen roem tot onze ooren verbreid hebben, „ welke ons nog duidlijker is verhaald door 5, onzen goeden broeder den voornoemden jo- „ NATHAN, die wij «iet Ulljd&Uap *iicn dat OU- „ der ons gekoomen is en die ons goed nieuws „ van zijn land medebrengt. Wij, Opperhoof- & den der Naudowesfies , die onze zegels hier „ onder gezet hebben , fchenken , geeven en ver* „ gunnen, mits deezen voor ons en onze erven „ voor eeuwig, tot vergelding van de veele ge- „ fchenken en andere goede diènfteri , door j, den voornoemden jonathan aan ons en onze 5V bondgenooten gedaan , ^an hem, den voor- „ noemden jonathan , en aan zijne erfgenaamen „ en recht verkrijgende voor eeuwig , het gant- fche eener zekere ftreek lands , begrensd als „ volgt: namelijk, van den waterval van St. An~ „ thony langs den Oostlij ken oever van de Mis* „ fisfippi) ten naasten bij Zuid -Oost , tot het „ Zuid* jy / - -■■ = *.-• wv JONATHAN CARVER, *VIt „ Zuid- eind van het meir Pepin, daar de Chi- a pew ay -rivier in de Misfisfippi vale en van daar „ Oostwaarts vijf dagen reizens, tot twintig En* „ gelfche mijlen daags gerekend , en van daar „ Noordwaarts zes dagreizen , tot twintig En* „ gelfche mijlen daags en van daar weder tot den „ waterval van St. Anthony op eene regte lijn. „ Wij fchenken voor ons zelven, voor onze er- ven en rechtverkrijgende voor eeuwig den voornoemden jonathan > zijnen erven en „ rechtverkrijgenden voor eeuwig alle de voor* „ noemde landen , met alle de boomen , rotfen „ en rivieren daarin , behoudende VOOr ons zel- „ ven en voor onze erven alleen de vrijheid van *> te jaagen en te visfehen op land dat niet be- „ plant of verbeterd is door den voornoemden 3> jonathan , zijne erven en rechtverkrijgende» „ waaraan wij onze bijzondere zegels gehecht „ hebben in den grooten Kelder , den eerden „ Meij 's jaars een duizend zeven hon Jerd en 2e- „ ven en zestig. » *> Hawnopawjatin zijn merk, „ Otohtongoomlisheaw zijn merk. Kor* J^B ♦ # xvm HET LEVEN VAN V "B Kort na den bovengemelden tijd befloot onze fchrijver naar Boston te keeren, daar hij in hec jaar 1768 aankwam , na eene afwezigheid van twee jaarenen vijf maanden, geduurende welken tijd hij omtrent zeven duizend Engelfche mijlen had afgereisd. Zijne dagverhaalen en kaarten in orde gebragt hebbende, ftak hij naar Engeland over, daar hij in het jaar 1769 aankwam. De redenen, welke hem noopten deeze reis te onder- neemen, zijn door hem op het einde van zijne Reize omftandig opgegeeven, waar henen ik dan ook den Leezer wijze. Daar zijn weinige voorwerpen , die een alge* meener onderzoek ondergaan hebben dan de ont* dekking van eenen Noord- Wester doortocht , om eene gemeenfchap te openen met den groot- ten Stillen Oceaan en de Oost-Indieën langs eenen korteren weg dan het omftevenen van de groote voorgebergten , de Kaap de Goede Hoop of Kaap Hoorn. Men heeft alle aanlokzelen van vergelding en nationaale voordeelen voorge* fteld om tot deeze onderneeming aantemoedigen ; maar élle pogingen zijn tot nog toe vrugtloos ge- weest, fchoon de bedrevenfte zee -lieden de zaak beproefd hebben. Onze fchrijver Helde voor eene pooging te land te doen, over de Noord- West- lijke deelen van Noord - Amerika en maakte daad* lijk eene kaart op van den weg 9 dien hij zig voor- JONATHAN CARVER, xix voorftelde te volgen om zijn ontwerp ter uitvoer te brengen , dat , hoe hersfenfchimmig het nu moge geacht worden , ten minden een bewijs op- levert van den onderneemenden geest van Kapitein carver, en dat hij waarfchijnlijk zoude onder- noomen hebben, zoo hij flegts enige aanmoediging ontvangen hadd', gelijk uit zijne Inleiding en het Aanhangsel agter dit werk kan gezien worden. Toen hij in Engeland kwam , verfcheen hij met geloofsbrieven in alle opzigten gunftig voor fcijn karakter ; veele derzelve zijn thans in mijn bezit ; maar die , welke hem van den meeden dienst beloofde te zullen zijn, was hem gegeevett door Generaal gage en , ingevolge van een verzoekfchrift, den Koning aangeboden, en aan de Lords Commisfarisfen van koophandel en plan- tagieën verwezen, had onze reiziger de grootfte hoop opgevat dat zijn arbeid ten minden zoo zou beloond worden, dat men hem de gelden zoude goed doen , welke hij tot dienst van het land bedeed had , volgens het verhaal, dat hij zelf in zijne Inleiding gegeeven heeft. , In een groot, vrij en wijd uitgeflrekt rijk* daar elke beweeging van eene menigte verfchii- lende raderen afhangt, moeten de mindere en on* dergefchikte beweegingen door de grootere ge- dreven worden en gevolglijk zullen de beneden- fte werktuigen van den (laat zoo verre afgelegen ,,^JV, .^a^a XX HET LEVEN VAN ::;";- >v.j1 ?\ï zijn , dat zij niet merkbaar zijn in het groote werktuig. Of de te leurftellingen van Kapitein carver hieruit voortkwamen dan of de regee- ring zijne dienden niet zoo hoog waardeerde als het denkbeeld dat hij 'er zig van gemaakt had, is niet zoo gemaklijk te verzeekeren als dat hij niet alleen meende verwaarloosd, maar zelfs onrecht- vaerdig behandeld te zijn. Zijn geest zou zig met weerzin tot de rol van een verzoeker vernederd hebben. Mannen van uitmuntende begaafdheden zijn onderhevig om ïiaijverig te zijn van de minde verwaarloozing, welke zij geneigd zijn te befehouwen als eene be- lediging in hun ongeluk. Eene gevoelige ziel als de zijne, zijner waerdigheid en zijne uitmun- tende verdienden bewust, zal niet in ftaat ge- weest zijn zig te voegen naar die aanhoudende aanzoeken en vleijerij , die fomtijds vereischc worden om een vriendlijken blik en gunfien van degeene, die in magi gefield zijn, te erlangen; anders zou men natuurlijker wijze denken dat zij- ne uitgedrekte kennis van Amerika en van de ge- woonten en taaien der Indiaanen in de binnenfte deelen van dat groot vast land, toen het toneel van eenen onnatuurlijken en Moedigen oorlog, hem moeden aanbevoolen hebben als een aller- mittigst werktuig in de handen der Regeering. Bij de voordeelen egter van eene grondige ken- nis U-/% JONATHAN CARVER. m nis van de Indiaanfchc zaaken voegde hij eene onfchendbaare getrouwheid aan den Koning en eene ftandvastige verknogtheid aan zijne Ameri- kaanfche landgenooten en dus moest het beginzel van volgens de opgave van zijn geweten te han- delen even gelijk op hem werken omtrent beiden de oorloogende partijen. Hij had meer dan eens zijn leven gewaagd in den dienst van zijnen Koning, tegens wiens regeering hij even zoo on- gaerne zijn zwaerd wilde trekken als tegens zijne over-zeefche broederen; hij wierd dan misfehien voor geene gewigtige aanwinning gehouden bij de regeerercde magten alhier en zijn verzoek wierd naauwlijks gehoord onder het gefchreeuw van volks- beroering. Schrandere lieden , fchoon door eigen lijden ter neder gedrukt, kunnen in een bezig handel- drijvend land, altoos enig middel van beftaan vin- den; maar in eenen huislijken (laat, daar' veele van de nijverheid van eenen moeten keven, wordt de moeijelijkheid van onderhoud te verkrijgen niet alleen treffender gemaakt voor een gevoelig hart, maar zij wordt ook grootlijks vermeerderd. Kapitein carver, na zijne bezittingen uitgeput ce hebben, had nog een huisgezin te onderhou- den , zonder te weeten langs welken weg zijne bekwaamheden aantewenden om het te helpen. Hartzeer veroorzaakt zwakheid van lighaam , die ** o nog Xxii HET LEVEN VAN Pr ■ i;v: r\£ c« nog vergroot worde door armoede en gebrek aan de gemeene noodwendigheden des levens. Zijne gefteldheid, die natuurlijk flerk was, wierd traps- wijze zwakker en zwakker ; maar zijne liefde voor zijn huisgezin moedigde zijnen geest aan toe poogingen, die de kragten van zijn lighaam te bo- ven gingen, hetgeen hem in Haat ftelde den win- ter van het jaar 1779 door te koomen , met als klerk in een loterij- comptoir te dienen , maar de levenskragten , fchoon onderfïeund door deezen toevalligen onderftand, verminderden met zeekere , fchoon onmerkbaare trappen, tot 'er eindelijk eene rotkoorts kwam en eene langduurige loop , door gebrek veroorzaakt , een einde maakte van het leven van eenen man, die, na zijn land ten kosten van zijn goed en zijne gezondhüid, en op gevaar van zijn leven, veele gewigtige dienden gedaan te hebben , in de eerfte ftad der waereld van gebrek vergong. In geftalte was Kapitein carver wat boven de middelmaatige en van een gefpierd geftel ; zijne wezenstrekken drukten eene ftandvascigheid van geest en ftouiheid van befluit uit en hij behield tot zijne uiterfte oogenblikken eene frisfe kleur. In den omgang was hij gezellig en fpraakzaam daar hij gemeenzaam verkeerde; maar zijne groo- te bloheid en zedigheid hielden hem, over het al- gemeen, ingetogen in gezelfchap. In zijne ge- mess- JONATHAN CARVER. XXI!I meenzaame brieven had hij eene vloeiende en aangenaame fchrijfwijze en enige zijner dicht- Hukken , die men mij heeft medegedeeld , draa- gen blijken van zijne levendige verbeelding en van de welluidendheid zijner verzen. De eenigfte egte uicgegeeven werken , die mij onder het oog gekoomen zijn, zijn dit werk en cene Verhandeling over het kweeken van de Ta* baks -plant in het jaar 1779 (>)♦ Het eerfte zal voor zigzeJf ipreeken, en het denkbeeld, dat men 'er in het algemeen van voedde , is tea vollen gebleken door het fpoedig vertier van twee zwaare uitgaven in den tijd van twee jaaren. Onze fchrijver overleed den 31 Januarij 1783 in den ouderdom van agt en veertig jaaren ea ligt op het kerkhof van Holywell-Mount be* graaven. (a) Van deeze Verhandeling heb ik eene vertaajïng geleverd, die ik aan den toen pas ontluikenden Oeco* nomifchen tak heb opgedraagen ,• zij is uitgegeeven ts Ley den bij Hendrik Hoogenflraaten in het jaar 1780 en voert ten tijtel : Verhandeling ever het kweeken van de Ta* baks -plant en de manier om dezelve te bereiden in d$ Mordlijke lugtflreeken , door jonathan carver. ?£1TAAL£IU ** IN- 5V. INHOUD VA N HET EERSTE DEEL. — ,» . .. I ¥! Voorbericht van den Vertaaler. . Bladz. I. Het Leven van jonathan carver. — V. Inleiding. ■ i. Reis in de Binnenlanden van Noord-. Amerika. * ■■ 15. lVan den oorsprong, dezeden, gewoonten, godsdienst £n taalen der indiaanen van noord -amerika. eerste hoofdstuk. Van den oor [prong der Noord- Ame- rikaanfche Indiaanen. . . ■■- 177. TWEEDE HOOFDSTUK. Fan deperfoonen , kleding , tenten en het huisraad der Noord- Ameri- kaanfche Indiaanen. . . ■ si 4^ DERDE HOOFDSTUK. Van de hoedanigheden en zeden der Indiaanen. . . ... ■ 229. VIERDE HOOFDSTUK. Van deTij dr ekening der Indiaanen. ~*— 243. IN- INHOUD VAN HET TWEEDE DEEL. VIJFDE HOOFDSTUK. Van de verdeeling der Indiaanen in Stammen , van hunnen Re geer ing- vorm en hunne raadsvergadering gen. ..... Bladz. ZESDE HOOFDSTUK. Van de fpijzen en maaltijden der Indiaanen ■ ZEVENDE HOOFDSTUK. Van de danfen der Indiaanen. . ■ AGTSTE HOOFDSTUK. V ande Jagt der Indiaanen. . ■ NEGENDE HOOFDSTUK. Van de Oorlogen der Indiaanen* - TIENDE HOOFDSTUK. Van de wijze waarop de Indiaanen vrede maaken. . . . • ELFDE HOOFDSTUK. Van de [pelen der Indiaanen. . ■ TWAALFDE HOOFDSTUK. Van de HuweUjksplegtigheden der In- diaamn. . . . . ■ DERTIENDE HOOFDSTUK. Van den Godsdienst der Indiaanen. VEERTIENDE HOOFDSTUK. Van ds ZUktm der Indiaanen. ■ ■■ il» 27. 37- 103; 10& n8# 117. VIJF- ■ Vv, %xn I N H O U D. •Ajft: v ' &? ."V  HOOFDSTUK. Van de Taaien , beeldfpraakige figuu- ren enz. der Indiaanen. m _ AGTTIENDE HOOFDSTUK. Van de viervoetige dieren , die in de Mnnenfle deelen van Noord- Ame* 144. I50. rika gevonden worden. 201. NEGENTIENDE HOOFDSTUK. Van de Vogelen van Noord- Amerika. — TWINTIGSTE HOOFDSTUK. • Van de Visfchen in de Rivier Mis- fafippi- • • v . 215. EEN EN TWINTIGSTE  Boomen en Heesters in Noord- Amerika. . ■ ■* 234. DRIE EN TWINTIGSTE HOOFDSTUK. Van de fVortelen^ Planten > Kruiden , Bloemen enz. • . • ■ 253. AANHANGZEL. . , f 267. INLEIDc INLEIDING* Z^oo dra de oorlog met Frankrijk een einde genooraen had, en de vrede door hecTrafta.at van Verfailks in het jaar 1763 bevestigd was, begon ik te denken hoe ik, mijn vaderland, geduurende den oorlog, enigen dienst gedaan hebbende, het- zelve nog nuttig zoude kunnen zijn, en op wac wijze ik , zoo veel in mijn Vermogen was, zoude kunnen toebrengen om die wijduitgeftrekte aan- winning van grond, door Groot- Brittannie in Noord -Amerika verkregen, voor hetzelve voor- deelig te maaken. Hec fcheen mij toe onvermijd- lijk noodzaaklijk te zijn dat de Regeering in del eerde plaats bekend wierde met den waaren ftaac van de landen, in welker bezit zij nu gekoomen was» Hiertoe nam ik voor, om een bewijs van mijnen ijver te geeven* de onbekendfte deeleti derzelve te bezoeken , en geene moeite of kosten te fpaaren om eene kennis te verkrijgen , welke beloofde van zoo veel nut te zullen zijn voor mijne landgenooten. Ik wist wel dat mijn ont* werp veele hinderpaalen zou ontmoeten wegens gebrek aan goede kaarten en afcekeningeri van kusten; want de Franfchen hadden, terwijl zij -,. • INLEIDING: nog in het bezit van Noord- Amerika waren- ■llerieie listen aangewend om alle andere volkeren * en hinderlijk de Engelfchen, onkundig te hou! «en van hetgeen de inwendige gefte,dheid betrl en om fa oogmerk des tezeekerer uivoeren hadden zij onnaauwkeurige kaarten, en valfche benchten „itgegeeven, waarin zij de verfchillende Indjaanfche volkeren met bijnaamen benoemden, welke *yhm gegeevea hadden __ ^ ^ ^ > weke zy wezenlijk voeren. Of nu het oogmerk der Franfchen hiermede ware, voortekoomen dat f eZf, V0lkeren zo«den ontdekt en met dezelve tondel gedreven worden, of wel hu»„e redenen te bedekken , wanneer zij met eikanderen in te- genwoordigheid der Indiaanen van hunne zaaken fpraken, M ik riiet beflisfen; doch welke ook de beweegreden van hun gedrag geweest zij, het ftrekte om te misleiden. ! Een bewijs dat de Engelfchen door deeze be- r.chten grootlijks bedrogen zijn geweest, en dat hunne kundigheid met betrekking tot Canada in het gemeen zeer bepaald was, is dat, voor de verovering van Crown-Point in het jaar ï7c0 hetzelve voor eene onwinbaare fterkte gehouden wjerd, maar niet zoo haast was het genoomen of wij waren overtuigd dat het zijne grootfte vei- ligheid aan valfche berichten, door de bezitters uit- V.v ':■.'. ■•■-;-->•■•• INLEIDING. £ tiltgeftrooid , had te danken gehad, en dat hec met enige weinige vierponders plat gefchoten zou hebben kunnen worden; ja zelfs de ligging, die als zoo voordeelig was afgefchilderd, was haare voordeelen aan dezelfde bron van dwaaling alleen Verfchuldigd , gelijk wij toen bevonden» Men kan egter niet ontkennen dat 'er enige kaarten van deeze landen met enigen fchijn van naauwkeurig- heid door de Franfchen zijn aan het licht gebragt , maar deeze zijn zoo beknopt en op zulk eene kleine fchaal getekend dat zij bijna onverklaarbaat zijn. De oorfprong van de rivier Misfisfippi is , gelijk i ik volgens mijne eigen ondervinding kan getuigen* zeer verkeerd geplaatst; want toen ik dien onderzogt, en de ligging met de Franfche kaarten vergeleken had, vond ik dezelve zeer kwalijk voorgefleld , en ik ben overtuigd dat zij die flegts uit de ruuwe fchetfen der Indiaanen ontleend hadden. Bij hunne ontruiming van Canada zelfs volg- den zij nog hun ontwerp om ons te bedriegen; zij lieten geene voetflappen agter , waardoor hunne overwinnaars enige meerdere kennis zouden hebben kunnen verkrijgen ; want , fchoon zij wel bekend waren met alle de meiren, bijzonderlijk met het opper -meir, waarop zij altoos een zwaar jchip hadden, zijn egter hunne kaarten van dezelve A % *eer "^^r^c ■■ -JU™ :. I ÏNLEIDINGJ zeer onnaauwkeurig. Ik ontdekte eene menigee dwaalingen in de befchr ij vingen, welke zij geeven van deszelfo eilanden en baaien , geduurende eene vaart van elf honderd Engelfche mijlen, die ik in carioos langs des zelfs kusten gedaan heb. Zij droegen ook, bij de overgave, zorg de plaatfen, welke zij bezeten hadden , in den zelfden onbe- bouwden ftaat te verlaaten, waarin zij die gevon- den hadden, terwijl zij tegelijk ook hunne ge- heele fcheepsrnagt vernielden. Ik heb zelf een gedeelte van den romp van een zeer groot fchip, tot op het water afgebrand, aan den mond van de Straat St. Maria 'm het meir zien liggen. Deeze zwaarigheden waren egter niet in (laat mij van de onderneeming te doen afzien , en ik maakte toebereiclzelen tot mijn vertrek. Ik had voornamelijk in het óog,nadat ik kennis zou ver- kregen hebben van de zeden , gewoonten, taaien, grond, en natuurlijke voortbrengzelen van de volr keren en landen agter de Misfïsfippi gelegen, de breedte te onderzoeken van dat wijduitgebreid vasc land , dat zig van den Atlantifchen tot den Stillen Oceaan uitftrekt , en wel in zijn breedst gedeelte tusfchen den drie en veertigften en zes en veertig- Hen graad Noorder Breedte. Ware ik in ftaat geweest zulks ter uitvoer te brengen, dan was mijn vooraeemen de regeering voorteflellen om eene INLEIDING. eene post aanteleggen in eene van deeze ftreeken omtrent de Straatman Anriicm, die, het eerst door Francis drake ontdekt zijnde , gevöïglijk den tngelfchen toebehooren. Ik ben overtuigd dat zulks de ontdekking van een Noord Wes tl ijken doortocht of eene gemeenfchap tusfchen Hudforis- baai en den Stillen Oceaan grootlijks zou kunnen bevorderen, eene zaa^, die zoo zeer te wenfchen was en waarnaar men zoo dikwerf, doch te ver- geefsch, gezogt heeft. Behalven dit gewigtig ein- de zoude eene vastigheid öp dat uiterst gedeelte van Amerika veel voordeel kunnen aanbrengen , en de kosten , welke aan derzelver aanleg zouden moeten hefteed worden, rijklijk vergoeden ; wane zulks zoude niet alleen nieuwe bronnen van koop- handel openen, en veele nuttige ontdekkingen bevorderlijk zijn, maar het zoude ook eenen door- tocht verkenen om tijdingen naar China en de Engelfche volkplantingen in de Oost - Indieën overtebreogen in korter tijd dan eene langduurige- reis om de Kaap de Goede Hoop of door de Straat van Magellaan toelaat. Hoe verre de voordeele», uit zulk eene onder- neeming fpruitende, zig kunnen uitftrekken , kan alleen door den gunftigen zaamenloop van-toekoo mende gebeurtenisfen bepaald worden; maar dat bet plan, dat ik de eer gehad heb het eerst te A 2 ont- tv. >\ V ^ INLEIDING, ontwerpen en te onderneemen, den eenen of an- deren tijd eens zal ter uitvoer gebragt worden, hieraan twijfel ik geenen oogenblik. De onge- lukkige gefchilJen , die thans tusfchen Groot Brit* tannien en Amerika plaats hebben , zullen waar- schijnlijk nog wel enige jaaren doen verloopen, alvoorens het wederom ondernoomen worde, doch wanneer zulks ook gefchiedt, en de zaak wordt op de regte wijze aangevangen, zullen zij, die zoo gelukkig zijn van die te volbrengen, daaruit, behalven de nationaale voordeelen, die 'er noodwendig uit zullen voortvloeijen, meer voordeel behaalen dan zij ooit zouden hebben durven wenfchen. En , terwijl hun geest door den goeden uitflag hunner poogingen verblijd is , zullen zij misfchien wel enigen lof en zegenwen- fchingen ten besten hebben voor hem, die hun het eerst den weg gewezen heeft. Dit, fchoon flegts eene flaau we vergelding voor al mijn zwoe- gen, zal ik egter met vermaak ontvangen. Aan welke magt of welk gezag deeze nieuwe waereld onderworpen zal worden, ais zij eens uit haaren onbebouwden ftaat verrezen is , kan de tijd alleen ontdekken* Maar naardien de zetel van Gebiedvoering van onheuglijke tijden traps- wijze Westwaards is voortgegaan, is 'er geen twij- fel of *er zullen , in enig toekomlUg tijdperk, mag- ,/ INLEIDING. magtige Koningrijken uit deeze wildernisfen op- rijzen, en ftatige paleizen en plegtige tempels met vergulde fpitfen , die tot de wolken reiken , de plaats der Indiaanfche hutten inneemen, wel- ker eenigfte verfierfelen in de barbaarfche zege- tekenen van hunne verflagen vijanden beftaan. Naardien enige der bovenftaande uitdrukkingen den Leezer reeds onderrigt hebben dat het ont- werp, dat ik gemaakt had, om tot aan de Stille Zee doortedringen , niet flaagde , is het nodig daar bij te voegen dat zulks niet uit deszelfs on- uit voerlijkheid ("want hoe verder ik ging hoe meer ik overtuigd was dat het zeekerlijk kon ter uitvoer gebragt worden 3 voortkwam , maar uit onvoorziene teleurftellingen. Ik trok egter zoo verre voorwaarts dat ik in ftaat was ontdekkingen te doen, die van dienst kunnen zijn, als iemand anders zulks weder onderneemt, en die een goede grondflag kunnen worden , waarop de een of ander , die beter flaagen zal, kan bouwen. Deeze zal ik thans in de volgende bladeren den Leezer voor oogen leggen , in de volle verzeekering dat hec grootst gedeelte derzelve nimmer door iemand te vooren, die over de binnenfie volkeren derlndiaa- nen gehandeld heeft, zijn aan het licht gebragt, voornamelijk het bericht, dat ik geeve, van de NaudowesfkS) en de ligging van de bronnen der A 4 ■ vier ■-} ^y ■ 1 '■■ff.' ■',' INLEIDING, Vier groote rivieren, die haaren oorfprong nee* men binnen enige weinige mijlen van elkanderen omtrent in het middenpunt van dit groot vast land; namelijk de rivier Bourbon , die zig in Hudfom hflai ontlast, de wateren van St. Laurence, de Misfisfippi, en de rivier Oregon of de West- ri- vier', die bij de Straat Annian in den Stillen Oceaan valt. De beletfelen , die mij noopten terug te keeren •alvoorens ik mijne oogmerken ter uitvoer gebragt had, waren deeze. Bij mijne aankomst te Mi- cMIIimackmac , de afgelegenfte Engelfche vas- tigheid, in de maand September des jaars 1766, verzogt ik den Heer rogers, die toen het be- vel ip dezelve voerde, om mij te voorzien van eenen gevoeglijke voorraad van goederen, tot ge- fchenken voor de ïndiaanen, die de landen, weïke ik meende doortetrekken , bewoonden. Dit deed l hij flegts gedeeltelijk, maar beloofde mij dat hij xnij van het nodige voorzien zoude, als ik den waterval van St. Anthony zou bereikt hebben, Naderhand hoorde ik dat de bevelhebber zijne belofte volhragt had door last te geeven dat mij 4ie gpedcren zouden geleverd worden , doch de geene, welken hij zulks had toevertrouwd, in plaats van zijne bevelen te gehoorzaamen , hadden 4?ar anders oygr befchikt, : , fa INLEIDING.. 9 In mijne verwagting dus van dien kant te leur gefteld vond ik het nodig om naar la Prairie U Chien wedertekeeren ; want het was onmogelijk: verder op te trekken zonder gefchenken, om mij een gunftig onthaal te winnen. Ik bragt dit ter uitvoer in het begin des jaars 1767 , en mijn voort- gang Westwaarts dus gefluit vindende, befloot ik mijnen tocht Noordwaarts te rigcen. Ik ging hier toe over met inzigt om eene gemeenfchap.te ontdekken van den oorfprong van de Misfisfippi in hst groote-meir QLake Superior} ten einde bij de groote overdragt aan de Noord- west kant van dat meir de handelaars te ontmoeten , die ge- woonlijk in dit jaargetijde van Michillimackinac koomen. Van deeze meende ik goederen te koo- pen, en dan mijne reis van daar te vervolgen langs de meiren de Pluye, Dubois* en Ounipiqm naar de bronnen van de West-rivitr, die, gelijk gj bov-en- gezegd heb , zig in de Straat van Annian ontlast, en daar het eind van mijne voorgenoom men reis moest wezen. Ik volbragt het eerst gedeelte van mijn voor- neemen, en bereikte het Groote-meir ter gelege* nen tijd, maar ongelukkig berigtten mij de han- delaars, die ik daar vond, dat zij geene goederen misfen konden; naardien die, welke zij bij zig hadden, naauwlijks genoeg waren -om hun in deeze A 5 afge- ■ II I— ft. I ^ fö INLEIDING. afgelegen ftreeken te gerijven. Dus voor de twee- de maal teleur gefield vond ik mij verpligt weder naar de plaats te keeren, van waar ik mijnen tocht begonnen had , hetgeen ik ook deed na enige maanden op, de Noordlijke en Oostlijke oevers van het Opper -meir doorgebragt, en de baaien en rivieren , die zig in deeze groote water* plas ontlasten, onderzogt te hebben. 