Nederlandsch kruidkundig archief.
Kwam aan de orde de benoeming van een Commissie van drie leden, ter beoordeeling van de prijs-herbaria die zullen inkomen naar aanleiding van de voor het jaar 1899 voor de provincie Noord-Holland uitgeschreven prijsvraag. Met het oog op het geringe aantal ter Vergadering aanwezige leden, waarvan bovendien de Heer Schipper, wegens drukke bezigheden, zich niet wenschte beschikbaar te stellen, werd alleen de Heer H. J. Kok Ankersmit benoemd die deze benoeming aannam en besloten de volgende leden, in de hier aangegeven volgorde te verzoeken als lid der beoor- deelings-commissie op te treden: de Heeren D. Lako, Dr. L. Posthumus, Mej. A. Ogterop en de Heeren Dr. J. Valckenier Suringar en A.J. M. Garjeanne. (*) De Heer Heukels stelde voor om de mededinging in de (* De Heeren D. Lako en Dr. L. Posthumus hebben kennis gegeven hunne benoeming tot lid der beoordeelings-commissie aan te nemen. 56 herbarium-prijsvragen in het vervolg ook open te stellen voor de leerlingen der Kweekscholen voor onderwijzers en onder- wijzeressen. Aangezien dit voorstel veeleer op de wintervergadering tehuis behoort, werd het door den Heer Heukels ingetrokken. Op eene vraag van den Heer Heukels antwoordde de Voorzitter, dat de Flora van Haarlem van den Heer P. van der Lijn nog niet werd uitgegeven omdat dit werk nog verre van volmaakt is en omwerking en bekorting behoeft voordat het tot uitgave geschikt is. i Als plaats voor de Zomervergadering in 1900 werd met 4 stemmen W eerd aangewezen, terwijl één stem op M on- ferland en een blanco stem werden uitgebracht; in ver- band met het straks genomen besluit om de Zomervergade- ringen in de opeenvolgende jaren in het begin, het midden en het einde der Zomervacantie te houden, werd tevens be- sloten, met het oog op de om Weerd voorkomende rariora, deze te houden omstreeks midden Augustus. Wetenschappelijke mededeelingen werden gedaan door: den Heer H. J. Kok Ankersmit, die ter tafel bracht: A. Een collectie planten van Brilon en omstreken, be- staande uit: Ranunculus lanuginosus L., Actaea spicata L, Aconitum Lycoetonum L., Helian- themum vulgare Gaertn, Silene nutans L., Stel- laria nemorum L. Stellaria uliginosa Murr. (?), Geranium palustre L, Genista tinctoria L., Genista germanica L., Trifolium montanum L, Anthyllis Vulneraria L; Astragalus gly- cyphyllos L, SaniculaeuropaeaL., Pastinaca opaca Bernh, Lonicera Xylosteum L.. Galium sylvaticum L, Centaurea montana L., Campa- nula persicifolia L, Digitalis purpurea b- Veronica officinalis L. met donkerblauwe bloemen, Melampyrum sylvaticum L, Daphne Meze- 57 reum L, Thesium pratense Ehrh, Mercurialis ` perennis L; Gymnadenia conopsea AR. Br. Neottia Nidus avis Rich, Carex virens Lmck.? var. C. — Carex Paeraei F. Schultz, Carex sylvatica Huds., Koeleria glauca D. C, Melica uniflora Rtz, Botrychium Lunaria Sm. en Cystopteris fragilis Bernh. B. Planten van het terrein van Dijk ge Marocco te Apeldoorn: » Ranunculus arvensis L., » Delphi- nium Consolida L, Glaucium corniculatum Curt, » Sisymbrium Sophia L, * Erysimum re- pandum L,* Farsetia incana E. Br, Lepidium campestre L, Trifolium hybridum L., * La- thyrus Nissolia L, x Bupleurum rotundifo- lium L, + Scandix Pecten Veneris L, Erige- ron linifolium Wild, Echinospermum Lap- pula L, Anagallis coerulea Schreb., Alopecurus agrestis L.en Avena caryophyllea Wigg. C. Planten van Apeldoorn en elders: + Xanthorrhiza apiifolia /Her. Apeldoorn, * Ranunculus aurico- mus L. Apeldoorn, Myosurus minimus ZL. Harder- wijk, Brassicaarmoracioides Czerniaen, Apeldoorn, Lepidium Virginicum Z. Apeldoorn, Viola stag- nina Kit. Empesche veld, Polygala vulgaris L. var. variegata, Voorthuyzen, Silene dichotoma Ehrh. twee vormen van Deventer en Apeldoorn, met breed- voerige opmerkingen, Genista tinctoria L. Brummen, Lathyrus sylvestris L. Berg en Dal, Arachis hy- pogaea L. (culta) Marocco, Rubus saxatilis L. on- vruchtbare stengels van 5 Meter lengte, +» Potentilla verna L. Apeldoorn, * Montia lamprosperma Cha- misso, Apeldoorn, Silaus pratensis Bess. Marocco, S e- linum Carvifolia L. Berg en Dal, Cirsium angli- cum L. Loenen (Veluwe) waaronder exx. met afwijkend in- volucrum, Carduus Acanthoides L. Deventer, Sco r- 58 zonera hispanica L. in verschillende vormen, Hoenderlo, Pyrola rotundifolia EL Diepenveen, Myosotis caes- pitosa Schltz. var. gigantea, exx. van meer dan 1 Meter lengte, Apeldoorn, Gratiola officinalis L. Diepen- veen, Veronica praecox All. Deventer, niet aangevoerd, maar op gewoon bouwland, Betonica officinalis L. Berg en Dal, Scutellaria minor L. Diepenveen, M y- rica cerifera L. Empesche veld, takjes met midden-zo- merbladeren, takjes met mannelijke en takjes met vrouwelijke inflorescenties, beide laatsten ook van Warken, Listera ovata R. Br. Warken, Convallaria multiflora L. Loenersche hooilanden, Cladium Mariscus R. Br. Em- pesche veld, Poa sudetica Haenck. Diepenveen, Bro- mus asper Murr. var. ramosus Huds. (Bromus sero- tinus Beneken), Enghuizen. NB. De sub B en C met * gemerkte, zijn nieuw voor de Flora van Apeldoorn. De Heer W. W. Schipper bracht ter tafel een paar monstrositeiten. Ten eerste een vergroening van Leon to- don autumnalis L., waarbij echter een vermeerdering van bracteeën, iets wat gewoonlijk met dit verschijnsel gepaard gaat, niet waargenomen werd. Ten tweede een exemplaar van Apera Spica venti P.B. eveneens bij Winschoten door hem gevonden. Bij deze plant zijn een groot aantal leden in de hoofdas der pluim onontwikkeld gebleven, zoodat op één plaats een groot aantal zijassen ontspringen. Beide exemplaren werden aan het Stamherbarium afgestaan, evenals Campanula latifolia L. gevonden in het wan- delbosch bij Winschoten en Salix pentandra Z. van de oevers der Mussel-Aa bij Onstwedde. Ook schonk hij aan het Herbarium de volgende Rubi, in Westerwolde en bij Winschoten verzameld: Rubus rosa- ceus W. et N., R. villicaulis Koehl, R. plicatus W. et N., R. suberectus Anders, R. foliosus W: 59 2 et N, R. Sprengelii Weih, en R. vestitus W. et N. Verder stelde hij voor de aanwezige leden ter beschikking eenige exemplaren van Potamogeton rufescens Schrad., uit de Buiten-Aa, waarin deze plant dicht bij Vlacht- wedde veelvuldig groeit. Van essen bij hetzelfde dorp waren ook afkomstig de exemplaren van Lilium croceum Z. Hoewel deze plant aldaar nog op een vijftal essen voorkomt, wordt ze er toch minder, omdat men ook daar de roggebouw met dien van aardappels gaat afwisselen. Bij het rooien der aardappels worden de bollen, die men in handen krijgt verwijderd. Bij de bewo- ners van Vlachtwedde heerscht de meening dat deze lelies afkomstig zijn van een oud kasteel, dat bij het dorp zou gestaan hebben en waarvan grond bij de slooping over de essen heen gebracht zou zijn. Ook vertoonde hij eenige exemplaren van Carex extensa Good. door hem op ’t eiland Rottum gevonden, de eenige groeiplaats met zekerheid in ons land bekend. Zij groeit aldaar vlak voor de eenige woning op de buitenweide, tusschen gras, hoofdzakelijk aan de kanten van lage, ietwat natte plekken. Zij treedt meestal met vrij veel exemplaren bijóén op en bijna steeds vergezeld van Carex distans L. Spreker wees er verder op, welk groot verschil in uiterlijk de onderscheiden exemplaren vertoonden. Sommige kleine exemplaren gelijken in habitus bijzonder veel op C. flava L. en schijnen op het eerste gezicht alleen door de opgerolde bladen van de laatste te verschillen. De aartjes zitten dan evenals bij C. flava alle dicht op elkaar. Andere hooger uitgegroeide planten, doen sterk aan C. distans denken; vooral is dit het geval, als het onderste, vrouwelijke, aartje van C. extensa zeer ver van de andere verwijderd zit. Op de binnenweide, die alleen bij groote uitzondering, in tegenstelling met de buitenweide, door het zeewater bespoeld wordt, komt C. extensa niet voor, ook daar niet, alwaar O. distans welig tiert. 60 Ten slotte werd nog medegedeeld, dat het eenige plekje op Rottum, alwaar spreker Linaria vulgaris Mill. vroeger vond, thans door de zee is weggenomen, zoodat als vrij zeker mag aangenomen worden, dat nu ook deze plant van het eiland verdwenen is. (Zie: Ned. Kruidk. Archief. 3° Ser. 1° deel, bl. 213 en 359.) Door den Heer L. Rieter werden de volgende Carex- soorten uit den omtrek van Venlo aan de leden vertoond: Carex paludosa Good., algemeen langs slooten, ©. pa- niculata L., op enkele vochtige plaatsen, C. P seudo- eyperus L., algemeen langsslooten, C. stricta Good. en C. acuta L., langs slooten in het Bulteven, C. vesicaria L, C. flava L. en C. panicea L., op veengrond in het Bulteven, ©. elongata L., op moerassige plaatsen in het Bulteven, C. vulgaris Fr., in vochtige weilanden, C. ar e- naria L., op zandgrond bij Genooi, C. muricata L., langs een veldweg en C. remota L., langs de oevers der grachten van het kasteel „van Erp” te Baarlo. Bij den Ondersten Molen te Venlo werden door hem nog gevonden en ter tafel gebracht: Plantago arenaria W.K,Centaurea diffusa Lam,Centaurea Jacea L. var. decipiens Thuill., in groote hoeveelheid, en eene Asperifoliacea Nonnea pulla (L) D.C. (?) slechts één exemplaar. De heer H. Heukels deelde mede (en bevestigde zijne mededeelingen door de toezending der gedroogde planten), dat hij in Juli 1895 bij een eendenkooi in de duinen bij Sand- poort vond Verbascum phoeniceum L. dat hij in Juni 1897 van den Heer F. Knake te Steenderen een ex. derzelfde plant ontving, gevonden op een zandig, met dennetjes beplant heuveltje, de Galgenbult, bij Hoogkeppel, dat hij in Juni 1899 een ex. al weder van dezelfde plant zag, gevonden door ‚den Heer v. d. Werf te Amsterdam op braakland bij Bussum, 61 dat in een kuil tusschen Dieren en Laag-Soeren door de Heeren P. v. d. Burg te Laag-Soeren en A. v. d. Briel te Amsterdam in Juli 1899 eenige ex. werden gevonden van Digitalis lutea L. welke van de daarvan in verschil- lende botanische werken gegeven beschrijving afweken, door dat de bloemkroon en bloemstelen klierachtig behaard waren. Ook was de plant slechts 32 c.M. hoog, dat hij in Aug. 1895 voor het eerst op Vlieland vond Vac- cinium macrocarpon Ait. bij de eendenkooi op dat eiland en, verder ook in de nabijheid van het Posthuis (volgens nadere berichten breidt zich de plant op dit eiland al meer en meer uit) en dat hij van den Heer L. de Bruyn te den Hel- der ook dezelfde plant op 1 Aug. 1899 ontving, gevonden in vrij talrijke ex. tusschen heide in de duinen bij den Helder, dat de Heer P. v. d. Burg te Laag-Soeren Selinum Carvifolia L. vond bij Berg en Dal (bij Nijmegen) op Nederlandsch grondgebied op een voor deze plant natuurlijke standplaats (de andere bekende vindplaatsen in ons land wijzen op verspreiding door de rivieren), dat de Heer de Vries Jr. en hij in 1898 op de Empe- sche en Tondensche heide tusschen Voorst en Eerbeek ver- scheiden ex. van Myrica cerifera L. vonden, waarvan een ex. is overgebracht in den Hortus te Amsterdam en dat bij een bezoek dit jaar aan ditzelfde terrein gebracht, bleek, dat er een zeer groot aantal ex. dezer plant voorkomt, een bewijs dat reeds langen tijd deze plant daar aanwezig is, dat de Heer F. D. J. Risch te Rotterdam in Juli 1899 in een moestuin te Katendrecht Althaea hirsuta L. heeft aangetroffen, dat de Heer C. A. H. Tammian te Noordwijkerhout op 16 Juli 1899 Lathyrus Aphaca L. aldaar heeft ge- vonden, dat de Heer P. v. d. Burg te Laag-Soeren Lycopodium Selago L. in een laagte achter den Mont-Blanc aldaar heeft gevonden, 62 dat de Heer J. B. Bernum te Denekamp reeds in 1898 en ook in dit jaar Rudbeckia hirta L. aldaar op een paar plaatsen aantrof, dat de Heer F. ten Hoopen te Hengelo (O) op 6 Juni 1899 een drietal ex. aldaar vond van Neottia nidus avis L, i en dat Anagallis tenella L. bij Laag-Soeren op een paar plaatsen zeer algemeen door hem is gevonden. De Heer J. W. C. Goethart demonstreerde een door den Heer D. Lako bij Diepenveen verzameld exemplaar van Carex fulva Hoppe (Carex flava L. x C. Horn- schuchiana Hoppe). Hij merkte op dat Carex hybriden te onzent slechts uiterst zeldzaam waren waargenomen en daar niet aangenomen mocht worden dat ons vaderland in dit opzicht bij het buitenland zou achterstaan, wekte hij de leden op hunne aandacht hieraan te schenken. Voorts liet hij zien: Spiranthes aestivalis Rich., Drosera longifolia Hayne en Carum verticil- latum Koch., door hem om Weerd verzameld. Wat de eerst genoemde plant betrof kon hij vaststellen dat zij niet beperkt was tot de indertijd door den Heer Dr. van der Sande Lacoste ontdekte groeiplaats. Eindelijk deelde hij exemplaren mede van Goodyera repens R.Br., welke zeldzame indigene in een zeer groot aantal exemplaren waren ingezon- den door den Heer Dr. L. H. Siertsema, van de groei- plaats bij Havelte, die hij het vorig jaar ontdekte. De door Mej. A. Ogterop ingezonden en ter tafel ge- brachte planten, waren de volgende: Vicia angustifolia Roth. flor. alb., Veersche weg bij Middelburg, Glyceria maritima M. et K. en Glyceria distans Wahib. Oude Veersche weg bij Middelburg, Trifolium resu pi- natum L.en Alopecurus utriculatus Pers. terrein der Meelfabriek te Middelburg, Lobularia maritima Desv. 63 (Alyssum maritimum Lam.) Domburgsche duinen, 1 ex., en Poa sudetica Haenck., Domburgsche manteling. De verschillende sprekers stonden het door hen ter tafel gebrachte materiaal aan het Herbarium der Vereeniging af. Wegens het vergevorderde uur werd besloten de Vergade- ring te verdagen en deze door den Voorzitter gesloten. Op Zaterdag den 26 Augustus werd de Vergadering des namiddags te half vier ure weder voortgezet. Aanwezig waren dezelfde leden, behalve de Heer Heukels die reeds ver- trokken was. Na behandeling van eenige e CH zaken, werden door den Voorzitter ter sprake gebracht de bezwaren door den Heer J. Kinker te Amsterdam ingebracht. tegen de door wijlen Prof. W. F. R. Suringar in de Remkumsche diatomeeënaarde gevonden soorten. (Zie: Ned. Kruidk. Archief 3° Serie, 1° deel, bl. 389.) Genoemde Heer vond veel minder soorten dan Prof. Surin- gar en daaronder nog ettelijke door laatstgenoemden niet gevonden; hij meende daaruit de gevolgtrekking te moeten ` maken, dat Prof. Suringar weinig beteekenende variëteiten als soorten had te boek gesteld. . De Voorzitter deed voorlezing van een gedeelte der te dezer zake tusschen de Heeren K. Bisschop van Tuinen en Th. Abeleven gevoerde briefwisseling, die de conscien- tieuse en van overdreven soortenmakerij zoo afkeerige werk- wijze van den overledene in herinnering bracht en er op wees hoe gemakkelijk in een zoo uitgebreid gebied van diato- meeönaarde als het Renkumsche is, monsters van verschil- lende plaatsen een afwijkende samenstelling kunnen hebben. Ten slotte drukte hij den wensch uit beide lijsten in het Kruidkundig Archief te publiceeren; waarmede de aanwezigen zich ingenomen betoonden. (Zie: Bijlage tot deze vergadering.) 64 Niets meer aan de orde zijnde werd de Vergadering door den Voorzitter gesloten. Gedurende de beide volgende dagen werden excursies on- dernomen in de onmiddelijke omgeving van Ter-Apel en in de richting van Vlachtwedde. De waarn. Secretaris, J. W. Car GOETHART. Bijlage tot de 68ste Vergadering der Ned. Bot. Vereeniging. FOSSIELE DIATOMEEEN-LAAG RENKUM. Een der laatste onderzoekingen waarmede Prof. Surin- gar zich in het laatste gedeelte van zijn leven heeft bezig gehouden, was het onderzoek der Diatomeeön-aarde bij Ren- kum. Een kleine opgave voor dit Archief was door hem reeds gereed gemaakt, terwijl nog talrijke aanteekeningen over dit onderwerp door hem werden nagelaten. Reeds werd door hem op de Vergadering van 5 Febr. 1898 (Arch. 3. I. p. 389) een korte mededeeling gedaan, waarin hij berichtte dat hij reeds een 40-tal soorten had kunnen determineeren, terwijl telkens weer nieuwe soorten, zij 't ook in gering aantal, werden aan- getroffen. Het schijnt mij uit piëteit voor den overledene het meest gepast deze lijst hier onveranderd weer te geven, maar ook uit de aanteekeningen diegene te vermelden waarover de gegevens zeker genoeg schijnen om de soort met juistheid te kunnen aangeven. Het hiervoor vermelde bericht had echter de opmerkzaam- heid getrokken van den Heer J. Kinker te Amsterdam, zooals het Bestuur der Vereeniging bleek uit een briefwisse- ling met den Heer K. Bisschop van Tuinen. De Heer Kinker, die dezelfde Diatomeeönaarde had onderzocht, vond daarin een aanmerkelijk geringer aantal soorten en vermoedde dat Prof. Suringar zich aan eene overdreven soortenmakerij had schuldig gemaakt. Dit lag echter zoozeer buiten het ka- rakter van onzen overleden Voorzitter, dat het dan ook alge- meen erkend werd dat het verschil in rijkdom aan soorten Ned. Kruidk. Archief. 3e Serie. II. 1e Stuk. 5 66 niet afhankelijk was van de persoonlijke inzichten van de waarnemers, „veelmeer dat verschillen in de plaatselijke ge- steldheid van de plek, van waar door beiden monsters aarde werden onderzocht, deze verschillen in het aantal der soorten konden worden verklaard. De Heer Kinker gaf welwillend zijne toestemming de door hem opgeteekende soorten in het Krnidkundig Archief te publiceeren. Uit de hierbij gevoegde lijsten zal men zien dat niettegenstaande door den Heer Kin- ker een aanzienlijk kleiner aantal soorten werd opgeteekend, daarbij toch nog een groot aantal wordt gevonden door Prof. Suringar niet waargenomen. Een voortgezet onderzoek, ook van nog andere plaatsen in deze diatomeeön-laag zou voorzeker nog andere species aan het licht brengen. De mededeeling van Prof. Suringar luidde als volgt: »De fossiele Diatomeeën-laag bij Nieuweroord, tusschen Ren- kum en Bennecom, in een hoek tusschen de Renkumerbeek en een zijbeek, is 1—2 d.M. onder de oppervlakte van het land, :4—1 M. dik en heeft eene uitgestrektheid van onge- veer 1 bunder. Zij werd ontdekt door den Heer N. C. K o- ker. Een monster, medegedeeld door ons medelid J. D. Kobus, bleek mij de volgende soorten te bevatten, alle be- hoorende tot de zoetwatervormen : De hoofdmassa bestaat uit Melosira en wel: *1 Melosira granulata (Ehrb.) Pritch. Daartusschen komen voor: 2 Melosira orichalcea (Mert) Kütz., een weinig. 3 Melosira distans (Ehrb) Kütz., var. nivalis (Sm.) v. H. en 4 Melosira tenuis Kütz., de vorm door Kützing beschreven en afgebeeld, (Bacill. van de Lüneburgerheide 54 tab. 2 fig. IL) met een cellengte van 1:4 —2% maal den diameter. Verder: 5 Campylodiscus noricus Ehrb. b. costatus Grun., enkele exemplaren. 67 Suriraya biseriata Bréb. Epithemia turgida (Ehrb.) Kütz. Eunotia robusta Ralfs. a. var. tetraodon (Ehrb.) v. H. b. var. oetodon (Ehrb.) v. H. enkele exemplaren. Eunotia (Himantidium) pectinalis (Kütz.) Rab. vrij overvloedig. c. Eunotia peetinalis var. undulata (Sm.) Ralfs, een enkel exemplaar. Cymbella gastroides Kütz. » gracilis Ehrb. » cuspidata Kütz. Amphora ovalis Kütz. Cocconeis Pediculus Ehrb. » Brundisiaca Rab., een enkel exem- plaar. Fragilaria mutabilis (Sm) Grun. » construens (Ehrb.) Grun. d. var. binodis Grun., enkele exemplaren. Synedra Ulna Nitsch Ehrb. e. var. splendens (Kütz.) v. H. Tryblionella angustata Sm, een enkel exem- plaar. Navicula cuspidata Kütz., een enkel RE » gracilis (Zhrb.) Kit. » serians Bréb. » latiuscula Kütz. » eryptocephala Kütz. » (Pinnularia) nobilis Ehrb. vrij talrijk. » ( » ) maior Kütz. » ( » ) Tabellaria Ehrb. » ( » ) gibba Kütz. » ( » ) viridis Kütz. f- » ( » ) viridis Kütz. var. stau- roneiformis Sm. 68 30 Navienla (Pinnularia) viridula Kütz. 31 » ( » ` )Brébissonii Kifz. .32 » ( » )stauroptera Grun. 33 Stauroneis Phoenicenteron Ehrb. 34 Frustulia saxonica Rab. _ 35 Gomphonema constrictum ZEhrb. g. » » ‚ var. capitatum (Ehrb.) v. H. *36 h. » acuminatum Æhrb. 37 » gracile Ehrb. i, » » , var dichotomum (Kütz.) v. H. Je » » e » naviculoides (Sm.) Grun. 38.Meridion circulare Ag. een enkel exemplaar. >. » ‚ var. constrictum (Ralfs) v. H., meerdere. 39 Tabellaria fenestrata (Lgb.) Kütz., vrij talrijk. Ook werd eene helft van eene Desmidiacee n. l. Closterium Dianae Ehrb. aangetroffen. Uit de aanteekeningen bleken nog de navolgende soorten waargenomen te zijn; waarschijnlijk alle in gering aantal daar deze soorten eerst na langdurig onderzoek aan het licht waren gekomen. 40 Achnanthidium lanceolatum Bréb. (misschien een nog onbeschreven soort). 41 Fragilaria undata Sm. 42 » virescens Ralfs. 43 Odontidium hyemale Kütz. 44 Diatoma vulgare Kütz. 45 » elongatum Ag. 46 Navicula patula @ 47 » latiuscula Kütz. 69 -48 Navicula inflata Kütz. 49 » radiosa Kütz. 50 » lanceolata Sm. (non Kütz.) ES ny » b. forma minuta Rub. 51 » Pupula Kütz. 52 Pinnularia: maior Rab. *53 » Legumen Zhrb. 54 » acuta Sm. 55 Stauroptera parva Ehrb. 56 » truncata Rab. 57 Gomphonema abbreviatum Ay. of clava- tum Ehrb. 58 Gomphonema acuminatum Æhrb. a. | duni tum (Sm.) Rab. 59 Tabellaria minor e De "dade lijst geeft de door den Heer J. Kinker gedetermineerde Diatomeeön. De door dezen nieuw gevonden soorten heb ik met een doorloopend nummer voorzien; de andere werden in Suringar's lijsten met een * aangegeven. Amphora ovalis Kütz. 60 Cymbella lanceolata Ehrb. » gastroides Kütz. var. minor. » cuspidata Kütz. 61 » Ehrenbergii Kütz. Stauroneis Phoenicenteron Ehrb. Pinnularia nobilis Ehrb. » maior Kütz. 62 » cardinalis Ehrb. » viridis Kütz. 63 » brevicostata Cleve? » Legumen Ehrb. 64 Navicula viridis Ehrb. var. firma Kütz. Gomphonema acuminatum Æhrb. var. coro- nata Ehrb. 70 65 Cocconeis lineata v. H. (= placentula Ehrb. var.) Epithemia turgida (Ehrb.) Kite. n. » » var granulata Kütz. 66 » Argus Ehrb.var. amphicephala Grun. Eunotia robusta HEN Ralfs. » . hendicaodon (Ehrb.) Ralfs. fiiia prt. » Heere (Kütz.) Rab. 0. forma elongata. Ze: » » var ventricosa Grun. 67 Surirella elegans Ehrb. 68 » robusta Ehrb. » » var. 69 Campilodiscus hibernicus Mhrb. — costa- tus var. a. W. Sm. Melosira granulata (Ehrb.) Ralfs. Aan de eerst door Suringar opgestelde 39 soorten en 11 verscheidenheden, werden door hem nog 20 soorten en l verscheidenheid toegevoegd, terwijl de Heer Kinker dit aantal nog vermeerderde met 10 soorten en 4 varieteiten, alzoo werden in het geheel 69 soorten en 16 verscheidenheden op- gespoord. Toch mag men aannemen dat hiermede het aantal soorten nog volstrekt niet is uitgeput en dat een volgend onderzoeker, die over voldoende kennis en tijd kan beschikken, dit aantal nog zal kunnen vermeerderen. Lemen, Febr. 1900. L. YUYOK. VERSLAG VAN DE NEGEN EN ZESTIGSTE VERGADERING DER NEDERLANDSCHE BOTANISCHE VEREENIGING - GEHOUDEN TE Leiden op den 3% Februari 1900. Tegenwoordig waren de Heeren: P.J. M. Sch u ij t (Honor. lid), Dr. L. Vuyek (Voorzitter), Dr. J. W. Chr. Goethart (Conserv. Herbarii), H.J. Kok Ankersmit, F W. van Eeden, Dr. M. Greshoff, H. Heukels, Dr. J. M. Janse, Dr. J. Valekenier Suringar en Dr. J. van Vloten. De Vergadering werd des namiddags te een ure door den Voorzitter geopend, die met enkele hartelijke woorden den Heer P. J. M. Schuijt, honorair lid der Vereeniging, die voor de eerste maal de Vergadering bijwoont welkom heet en begroet ook nog in het bijzonder Dr. J. M. Janse die, na lange jaren in Buitenzorg te hebben doorgebracht, nu door zijn tegenwoordigheid blijk gaf van zijn onverflauwde belang- stelling. Bij afwezigheid van den Secretaris werden diens functiën opgedragen aan den Conservator Herbarii, die daarop de notulen van de 68° Vergadering te Ter-Apel gehouden voor- leest. Naar aanleiding van het in de notulen vervatte werden door Dr. Janse eenige inlichtingen gevraagd over de door 72 de Vereeniging uitgeschreven Herbarium-prijsvraag, terwijl Dr. Greshoff nader ingelicht wenschte te worden over de op de laatste Wintervergadering ter sprake gebrachte droog- methode van Heller. De gevraagde ophelderingen werden door den Voorzitter en den Conservator Herbarii gegeven en daarna de notulen goedgekenrd. Werd kennis gegeven dat bericht was ontvangen van Mej. A. Ogterop en de Heeren Dr. H. J. Calkoen, Dr. J. C. Costerus, Dr. H. W. Heinsius, Dr. H. F. Jonkman, D. Lako, L. Rieter, C. RitsemaCz., W. W.Schipper en Th. H. A. J. Abeleven, dat zij verhinderd waren deze Vergadering bij te wonen. Overigens waren geen stukken ingekomen, zoodat thans aan de orde komt het rapport van de Commissie tot beoor- deeling van de in het afgeloopen jaar 1899 ingekomen Prijs- vraag-herbaria. Namens de. Commissie bracht de Heer H. J. Kok Anker- smit het volgende rapport uit: M. H. Het aantal inzendingen bedraagt vijf. De algemeene indruk is, dat de inzendingen, uit het oog- punt van herbarium materiaal beschouwd, te onvolledig zijn. Worteldeelen ontbreken aan vele planten, vruchttakken en vruchten zijn zeldzaam aan de exemplaren toegevoegd, analyses komen slechts bij ééne der inzendingen voor. De beschrijvingen zijn niet volledig genoeg, auteursnamen zijn bij alle planten weggelaten, de terreinssoort is voor de meesten niet vermeld, vindplaats en tijd van inzameling even- min. In plaats van deze opgaven en van de analyses is door enkele inzenders een meer of minder uitvoerige beschrijving van de plantendeelen gegeven, die — te oordeelen naar be- 73 schrijvingen die aan verkeerd gedetermineerde planten zijn toegevoegd — uit de gebezigde flora's schijnt overgeschreven te zijn. Over 't algemeen zijn moeilijker te determineeren families spaarzaam vertegenwoordigd. Van Juncaceeön en Gramineeón zijn maar een paar exemplaren ingezonden. Cyperaceeën ont- breken geheel. De vaateryptogamen zijn alleen vertegenwoor- digd door een Lycopodium clavatum L De inzendingen zien er overigens over ’t algemeen goed uit Het voorhandene is met zorg gedroogd en opgelegd, het geko- zene formaat voor ’t papier is goed, bij enkele inzendingen zelfs royaal. 't komt ons wenschelijk voor om bij het uitschrijven van een volgende prijsvraag duidelijk aan te geven, dat verlangd worden: 1. juiste: determinatie (familie-, geslachts- en soortsnaam met auteursnaam) ; 2. voor zooveel mogelijk: worteldeelen, bladen van verschil- lende stengelhoogte, inflorescentie, vruchten en zaden; ` ` 3. bloemanalyses, waar deze noodig zijn voor de beoordee- ling der gedroogde exemplaren ; 4. vermelding van de standplaats (bouwland, slooten, heide, duinen, enz.), de vindplaats (gemeente, enz.) en den tijd van inzameling ; en er verder op te wijzen, dat onder bloemanalyses verstaan wordt: bloem- en vrucht- | deelen, zoodanig geprepareerd, dat daaruit de onderdeelen duidelijk zichtbaar zijn, zonder dat het noodig is om die deelen te openen, dus opengesneden, uitgelegd, enz.; en dat het wenschelijk is om op de etiketten aan te geven welke kenmerken onder het drogen zijn verloren gegaan. Inzending onder het motto >N a t u u r”. Aanwezig 100 planten, waarvan 30 verkeerd gedetermineerd, met zeer grove vergissingen. Over 't algemeen zijn de exem- plaren te nietig en te onvolledig. Analyses ontbreken geheel. Auteursnamen zijn niet vermeld. De vindplaats is aangegeven, 74 - doch de tijd van inzameling niet. De behandeling is overi- gens goed. Inzending onder het motto: »In magnis voluisse sat". Aanwezig 100 planten, waarvan 8 verkeerd gedetermineerd. De planten zijn over 'talgemeen met zorg behandeld, in wit papier ingelegd. Het is de eenige systematisch gerangschikte inzending, met bijvoeging eener genummerde naamlijst. Wor- teldeelen bij een groot deel der planten aanwezig; vrucht- exemplaren zoo goed als geheel ontbrekend. Bloemanalyses ontbreken geheel. De etiketten zijn zeer onvolledig ingevuld; alleen familie en soort zijn aangegeven, auteursnamen ontbreken, . stand- en vindplaats en tijd van inzameling zijn niet vermeld. Inzending onder het motto: „Arbeid adelt”. Aanwezig 100 exemplaren, waarvan 21 verkeerd gedeter- mineerd. De planten zijn met zorg opgelegd op groot formaat papier, doch in ’t geheel niet systematisch gerangschikt. t Geheel is met zorg behandeld. Familie-, geslachts- en soorts- namen zijn vermeld; auteursnamen ontbreken. Vruchtexem- - plaren en bloemanalyses ontbreken; in plaats daarvan een uitvoerige beschrijving van de deelen der plant, die blijkbaar niet naar de planten genomen is. Standplaats, vindplaats en tijd van inzameling zijn behoorlijk aangegeven. Inzending onder het motto: »Rust roest”. Aanwezig 100 planten, waarvan 14 verkeerd gedetermineerd. De planten zijn over 'talgemeen met zorg behandeld, in wit papier ingelegd, doch in ’t geheel niet systematisch gerang- schikt. Familie-, geslachts- en soortsnamen zijn vermeld; auteursnamen ontbreken. Vele der plantennamen zijn verkeerd geschreven. Worteldeelen en vruchtexemplaren ontbreken bij een groot gedeelte der planten. Bloemanalyses ontbreken geheel; in plaats daarvan zijn korte beschrijvingen van onder- deelen der plant gegeven. Stand- en vindplaats zijn aange- geven; de tijd van inzameling is niet vermeld. Inzending onder het motto »J. H.” Er zijn 127 exemplaren. De collectie voldoet dus in dit 75 opzicht niet aan de gestelde eischen, maar zij maakt in haar geheel zulk een goeden indruk, dat wij gemeend hebben haar te moeten beoordeelen. Wij hebben daartoe de 100 bovenop- liggende planten genomen. De planten liggen op losse vellen vloei opgeplakt, doch in 't geheel niet systematisch gerangschikt. 't Geheel is met zorg en netjes behandeld. Van de beoordeelde planten zijn er 8 verkeerd gedetermineerd. Familie-, geslachts- en soortnamen zijn vermeld; auteursnamen ontbreken. Aan ’t materiaal ontbreken vruchtexemplaren of vruchten zoo goed als geheel; analyses zijn bij alle planten genomen naar de plant, doch in verscheidene gevallen niet zoodanig, dat zij de kenmerken te zien geven, die aan het gedroogde exemplaar niet kunnen waargenomen worden. Bij de beschrijving ontbreekt de standplaats; vindplaats en tijd van inzameling zijn behoorlijk vermeld. Naar aanleiding van bovenstaande aeg ete wij de eer voor te stellen: een eersten prijs toe te kennen aan de RE s ES geen tweeden prijs toe te kennen; een derden prijs toe te kennen aan de inzending ,In . magnis voluisse sat". De Commissie bovengenoemd, APELDOORN, H. J. KOK ANKERSMIT. 25 December 1899. L. POSTHUMUS. D. LAKO. Naar aanleiding van de mededeeling dat het voor eene be- kroning met een eerste prijs voorgedragen herbarium eigenlijk niet aan de gestelde eischen voldoet, vroeg Dr. Janse welke te kort komingen dan dit herbarium aankleefden. De Heer Kok Ankersmit antwoorde dat er 127 in plaats van 100 planten waren ingezonden, doch dat de Commissie de 100 eerste heeft beoordeeld en de overige 27 buiten beoordeeling liet. Aangezien Dr. Valckenier Suringar eenigszins ver- 76 baasd bleek te zijn dat aan het herbarium »J. H” ondanks vrij ernstige fouten toch een eerste prijs werd toegekend, besloot men voor het nemen van een besluit bedoeld herbarium ter tafel te brengen. Het bleek toen dat de vergadering zich geheel met het oordeel der Commissie kon vereenigen en dat de fouten van dit inderdaad zeer fraaie herbarium in het rap- . port der Commissie wel wat te sterk op den voorgrond waren getreden. Bij opening der motto-briefjes bleek dat het herbarium onder de letters »J. H.” was ingezonden door J. J. Hakkert, leerling der Hoogere Burgerschool te Hoorn, aan wien de e e r- ste prijs werd toegekend, terwijl het herbarium onder de zinspreuk »In magnis voluisse sat" ingezonden door J. J. van Apeldoorn, leerling van het Gymnasium te Haarlem, den derden prijs verwierf. Den Heer Greshoff betoogde de wenschelijkheid om het rapport der beoordeelings-commissie in ruimer kring bekend te maken, door Jet b.v. op te laten nemen in sde Levende Natuur”. Hiertoe werd besloten. De bepaling van de provincie voor welke in 1900 de Her- barium-prijsvraag zal worden uitgeschreven gaf aanleiding tot langdurige en ingewikkelde besprekingen, waarbij tal van. onverwachte moeielijkheden zich voordoen. Het is niet mogelijk in een kort bestek deze besprekingen in de juiste volgorde weer te geven, doch in hoofdzaak komen zij op het volgende neer. Van den Secretaris Penningmeester was mede- deeling ontvangen, dat voor de over 1900 uit te schrijven prijs- vraag slechts f 25 beschikbaar was door Teyler’s stichting toegezegd, terwijl de kas der Vereeniging, kan, noch mag, bijspringen. De Vergadering was echter van oordeel dat de gelden voor deze prijsvraag gevonden zouden worden, daar door het niet toekennen van den 2° prijs f 20 beschikbaar was en bovendien door de H.H. H. J. Kok Ankersmit en L. Rieter weder ieder f 10 was toegezegd. 77 De Voorzitter stelde alsnu voor de prijsvraag voor 1900 uit te schrijven voor de provincie Limburg. Er werd echter opgemerkt dat in deze provincie slechts twee Hoogere Bur- gerscholen met 5 jarigen cursus zijn en slechts één Gymnasium. De Heer Heukels kwam terug op het door hem reeds in de laatste zomervergadering ter tafel gebrachte voorstel om de mededinging ook open te stellen voor de leerlingen der Rijks- en Gemeentelijke Kweekscholen voor onderwijzers en onder- wijzeressen en de Heer Greshoff wenschte ook de leerlin- gen van particuliere inrichtingen van onderwijs, gelijkstaande met H. B. S. met 5 j. cursus of Gymnasia aan de prijsvraag te doen deelnemen. De Voorzitter deelde hierop mede dat hij van den Secretaris, den Heer A beleven, een uitvoerig schrijven had ontvangen en doet daarvan voorlezing, als volgt: Mijnheer de Voorzitter, »Het is mogelijk dat door den Heer H. Heukels op deze Vergadering weder voorgesteld zal worden om ook leerlingen van de Rijks-Kweekscholen voor onderwijzers en onderwijze- ressen uit te noodigen om deel te nemen aan de door de Vereeniging uit te schrijven Herbarium-Prijsvraag. Naar mijn bescheiden meening kan dit punt op deze Ver- gadering niet in behandeling komen, omdat het voorstel niet op het convocatie-biljet is vermeld en dus de leden er onbe- kend mede zijn gebleven. Maar er zijn nog twee bezwaren. Op.de ‘Vergadering van 21 Augustus 1896 is het voorstel Herbarium-Prijsvraag ter tafel gebracht en zeer breedvoerig besproken. Het voorstel van het Bestuur (maar ook van Prof. W ij s- man, die dit punt op eene vorige vergadering het eerst ter sprake had gebracht) was om de Herbarium-prijsvraag alleen voor leerlingen van Hoogere Burgerscholen met 5-jarigen Cursus en van Gymnasia uit te schrijven — maar werd toen door den Heer Schipper voorgesteld om ook leerlingen van H. B. S. met 3 jarigen cursus, leerlingen van de Rijks- - 78 Kweekscholen voor onderwijzers en van de Normaallessen daaraan te doen deelnemen. Hierover ontsponnen zich zeer langdurige besprekingen, waaraan door de meeste leden werd deelgenomen, totdat ein- delijk bij stemming werd bepaald dat alleen leerlingen van H. B. S. met 5-jarigen Cursus en van Gymnasia zouden uit- genoodigd worden en wel met veertien stemmen vóór en één tegen, die van den Heer Schipper. Wij mogen dus dit besluit, zóó maar bij verrassing niet te niet doen. Het tweede bezwaar is, dat Teyler’s stichting te Haarlem, gedurende 10 jaren jaarlijks f 25.— voor de Herbarium-prijs- vraag heeft aangeboden, uit te schrijven voor Gymnasia en H. B. S. met 5-jarigen Cursus in de verschillende provinciën. Wij kunnen dus geen ander besluit nemen, vóór dat H.H. Directeuren van Teyler’s Stichting ons toestemming gegeven hebben, ook andere inrichtingen van onderwijs te mogen uitnoodigen. Ik meen dus in vertrouwen te mogen aanbevelen dit punt te laten, zooals het met algemeene stemmen, op één na, in de Vergadering van 21 Augustus 1896, is vastgesteld.” De vrees van den Heer A beleven, wat betreft het sub- sidie van Teylers Stichting, werd door de Vergadering niet gedeeld. Naar aanleiding echter van de overige rn van den Heer Abeleven, ontspon zich eene langdurige bespreking. De Heer Greshoff kon niet inzien dat de Vergadering onbevoegd zoude zijn het voorstel van den Heer Heu kels in behandeling te nemen, daar dit reeds in de Zomerverga- dering gebracht, toen naar de Wintervergadering verwezen werd. En wanneer de Statuten dit naar den letter niet toe- lieten, zou hij eene wijziging van het desbetreffende artikel willen bepleiten. Daar nu bleek dat in de Statuten geen artikel voorkomt dat eene vermelding van belaugrijke voorstellen op het con- * 79 vocatiebiljet voorschrijft, behoefde over eene zoodanige wijzi- ging niet verder gesproken te worden. De Voorzitter merkte echter op, dat het toch niet aangaat over belangrijke wijzigingen, zonder voorafgaande kennisgeving aan alle leden, op onze gewoonlijk slechts door weinige be- zochte Vergaderingen een besluit te nemen. Hij wenschte, nu bleek dat eene bepaling daaromtrent in de Statuten ont- breekt, een artikel dat in deze leemte voorziet voor te stellen, opdat het nemen van belangrijke besluiten bij verrassing kunne voorkomen worden. Het bleek intusschen dat de aanwezigen zich wel bewust waren, dat het uit een rechtvaardigheidsoogpunt niet wel te verdedigen was, hier in eene zoo belangrijke zaak eene be- slissing te nemen. Anderzijds echter deden sommigen opmer- ken, dat wanneer men zich op dit standpunt stelde, iedere eenigszins ingrijpende verandering op de lange baan zou kunnen geschoven worden. Ten slotte werd een voorstel van de Heeren Suringar en Heukels om voor dit jaar bj wijze van proef ook de bovengenoemde inrichtingen tot mededinging naar de Herbarium-prijsvraag toe te laten in stemming gebracht en aangenomen met twee stemmen tegen, die van de Heeren Vuyck en Goethart, terwijl de Heer Kok Ankersmit tijdelijk afwezig was. Met algemeene stemmen werd hierna op voorstel van den Voorzitter besloten de Herbarium-prijsvraag voor 1900 uit te schrijven voor de provincies Noord-Brabant en Limburg.. Tot het doen van wetenschappelijke mededeelingen verkreeg het eerst het woord de Heer H. Heukels, met het vol- gende: Reeds meermalen is in deze Vergadering het vermoe- den uitgesproken dat onze Potentilla inclinata Vil. ß. virescens Bess. dezelfde zou zijn als de in de nieuwe uitgave van Koch's Synopsis vermelde P. intermedia L. Li 80 Ik heb om daaromtrent zekerheid te verkrijgen een ex. dezer soort gezonden aan Prof. P. Ascherson te Berlin en zijn antwoord was dat zij geheel identiek is met de genoemde. Ook heb ik hem op zijn verzoek gezonden exemplaren van Koeleria cristata Pers. welke mij door den Heer F. W. van Eeden te Haarlem en Mej..A. Ogterop te Middelburg waren afgestaan. Hij wenschte deze n.l. te verge- lijken met Koeleria glauca D. C. op de Duitsche Noord- zee eilanden alleen aangetroffen, omdat het hem vreemd voorkwam dat in onze duinen en op Texel alleen K. eristata, op de Duitsche Noordzee eilanden die soort niet, doch wel K. glauca zou voorkomen. Het resultaat van zin on- derzoek is dat de in ons land gevonden soort geheel gelijk is aan die op de Duitsche Noordzee eilanden en wel dat beide zijn Koeleria albescens D.C., welke Crépin slechts als een variëteit van K. cristata beschouwt, doch | door Ascherson als een afzonderlijke soort wordt aange- merkt. Bovendien liet spreker nog zien Crithmium mariti mum L. van den Helder, Solanum rostratum Dun., Vicia grandiflora Scop. en vruchten van Vicia lutea L. De Heer F. W. van Eeden vermeldt als voor ons land nieuwe champignons Boletus fusipes Rob. en C olly- biachrysoropha B.et Br. Laatstgenoemde soort werd tot “dusverre alleen op Ceylon door de Heeren Berkeley en Broome te Peradenia gevonden. Thans werd zij aan- getroffen op den stam van een appelboom in een tuintje te Haarlem. Spreker vertoonde ook nog eenige nieuwe planten voor de Flora Batava waarbij o.a. Petasites albus Gaertn. en: Trifolium resupinatum L. De Heer H. J. Kok Ankersmit beloofle voor het 81 Vereenigings-Herbarium een fotografie van een reusachtig Polyporus exemplaar. ` Hierna deelde hij het volgende mede over de verschillen tusschen eene lang- en kortstilige vorm van Silene dichotoma Ehrh. in zijn tuin waargenomen : Silene dichotoma Zhrh. van Deventer. Over het geheel is bij de ontwikkelde bloem de plaat van het bloemblad half zoo groot als die van de Apeldoornsche plant. Nagel der bloembladeren 3 maal langer dan de plaat en zeer smal; de plaat omgekeerd ei-wigvormig, bijna geheel ingesneden. De stijlen zeer ver boven de bloem uitstekend. Vruchtsteeltjes een derde van de lengte der vrucht. Vijf middellange en vijf korte meeldraden, door de bloembladeren omsloten. Alle bloemen vruchtbaar; de plant leverde 3 maal meer zaad dan die van Apeldoorn. Silena dichotoma Ehrh. van Apeldoorn. Bij de ontwikkelde bloem is de plaat van het bloemblad eens zoo groot als die van de Deventersche. De nagel breed en dubbel zoo lang als de plaat; de plaat breed omgekeerd ei-wig- vormig, bijna geheel ingesneden. De stamper kortstijlig; vijf middellange meeldraden en vijf lange meeldraden die boven de bloem uitsteken. De vruchtsteeltjes half zoo lang als de lengte der vrucht. De plant leverde drie maal minder zaad dan die van Deventer. Van beide individuen waren de bloemen bij dag zoo goed als gesloten, "a avonds en "e nachts geopend. Verder deelde de Heer Kok Ankersmit mede dat er bij hem eenigen twijfel is gerezen of een in 1880 door hem aan het Vereenigings-herbarium gezonden exemplaar van La- thyrus sylvestris L. van meer dan 3 M. hoogte en bij Ubbergen verzameld, wel tot deze soort gerekend moet worden. Aangezien de plant geen bloemen droeg, kón een juiste determinatie niet plaats hebben. Het is echter mogelijk dat deze plant behoort tot L. heterophyllus L. g uni- jugus Koch en het is derhalve wenschelijk in de omstre- ken van Ubbergen op deze soort te letten. Ned. Kruidk. Archief. 3e'Serie. II. 1e Stuk. 6 82 .De Heer Dr. G. van Vloten hield eene verhandeling over de plantenkennis-der Oude Arabieren. (Zie 1° Bijlage tot deze Vergadering.) De Heer Vuyck deed voorlezing van een schrijven van Dr. J. ©. Costerus naar aanleiding van eenige, door den Heer J. J. Smith Jr., adjunct-hortulanus te Buitenzorg, op verschillende plaatsen op Java verzamelde planten en bracht eenige van deze ter tafel. De Heer Vuyck deelde mede dat hij met den Heer Goethart een groot aantal fotografieën van Rubus-ty- pen uit ’s Rijks Herbarium had vervaardigd, ten einde op die wijze een gemakkelijker te schikken en te overzien ver- gelijkings-materiaal te verkrijgen. Hoewel het fotografeeren van gedroogde planten zeer gemakkelijk schijnt, waren er toch tal van zwarigheden te overwinnen geweest, voordat er werkelijk bevredigende resultaten verkregen werden. Om te laten zien wat nu in deze richting bereikt was, liet spreker een groot aantal fotografieën van Rubi zien, die op 4 der ware grootte genomen toch nog bij beschouwing met de loup beharing enz. voldoende vertoonden. De Heer Greshoff vond de opnamen zoo bijzonder goed geslaagd, dat hij eene publicatie door reproductie er van wenschelijk zou achten, ten einde te laten zien wat men op fotografischen weg verkrijgen kan. De Heer Vuyck vreesde echter dat bij de reproductie de fijne details te zeer zouden lijden, waarom besloten werd het plan om dergelijke fotografieën te laten reproduceeren nader te overwegen, waarbij de Heer Greshoff zijn steun toezegt. Voor het geval eene voldoend scherpe reproductie onuitvoer- baar mocht blijken zou men altijd nog fotografische afdrukken kunnen maken. De Voorzitter, nu toch aan het woord zijnde, maakte van deze gelegenheid gebruik om de meening van de vergaderde 83 leden te vragen, over de wijzigingen die de beoordeelings- commissie wenschelijk achtte in de uit te schrijven Herbarium- prijsvraag op te nemen. Er werd besloten de regeling van deze aangelegenheid aan het bestuur over te laten. De Heer Goethart gaf de leden inzage van de nieuwe inrichting van het Stam-Herbarium, en liet tevens zien de thans in gebruik genomen, door den Heer Valckenier Surin- gar in Berlijn ontdekte, linnen banden met klem-sluiting. Eindelijk demonstreerde hij nog kiemplanten van Carex stricta L. 9 X C. vulgaris Fries c? in den afgeloopen zomer ontwikkeld. Bi de nu volgende besprekingen over onderwerpen van huishoudelijken aard, deelde de Heer van Eeden mede dat het handschrift van het werkje van Mej. Destrée, thans geheel in zijn bezit was, terwijl de Voorzitter het verblij- dende bericht gaf, dat door Teyler's Stichting te Haarlem een som van f 50,— gedurende 5 jaar was toegezegd voor de uit- gave van de nieuwe editie van den Prodromus Florae Batavae. Dit heugelijke nieuws bracht de tongen in beweging met het gevolg dat van de gewone orde der werkzaamheden werd afgeweken en verschillende leden van die gelegenheid gebruik maakten om van gedachten te wisselen over meer of minder botanische onderwerpen. Zoo bracht de Heer Greshoff ter sprake de Thymus ` Serpyllum L. var. citriodora De Heer Vuyck had deze variëteit in eene Zwitsersche flora beschreven gevon- den, terwijl de Heer Kok Ankersmit mededeelde zich in der tijd vergist te hebben en dat hij deze variëteit in zijn her- barium had van een groeiplaats in Gelderland. De Heer Greshoff wees er ten slotte op dat reeds van meer plantensoorten zulke, door chemische verschillen gekarak- teriseerde, vormen bekend zijn, en spoorde aan tot nader onderzoek in deze richting. 84 Naar aanleiding van de mededeeling van den Heer van Vloten, over de groote opmerkingsgave der Arabieren waar het geldt de plantenwereld, gaf de Heer van Eeden eenige voorbeelden uit zijne ervaring in Algiers opgedaan, die even- eens daarop wijzen, terwijl de Heer Janse dezelfde eigen- schappen bij de Javanen had opgemerkt en daarover eenige opmerkingen ten beste gaf. De Heer van Eeden vroeg naar aanleiding daarvan of er in Indië wel de noodige aandacht geschonken werd aan den beschavenden invloed van het onderricht in natuurkennis, waar het de inlanders geldt. Hij meende dat onze Vereeniging in die richting nuttig werkzaam zou kunnen zijn. De Heer Janse zette uiteen dat dit onmogelijk was; het onderwijs der inlanders berust geheel bij de hadjis op wie men natuurlijk in het geheel geen invloed kan uitoefenen. Handleidingen pasklaar gemaakt voor de behoeften van de inland- sche school, zooals de Heer van Eeden zich die dacht, zijn dus geheel overbodig omdat de scholen waar zij gebruikt zou- den moeten worden, ontbreken. Bij punt 8 der voorgeschreven agenda: de benoeming van nieuwe leden, betoogde de Heer Greshoff de wenschelijk- heid om te breken met de tot dusverre gebruikelijke wijze van aanvulling van ons ledental. Hij wenschte zooveel moge- lijk alle beoefenaren der botanie aan de Vereeniging te ver- binden en het eenigszins exclusief karakter dat zij draagt op te heffen. Het prijs geven daarvan zou zeker ruimschoots vergoed worden, door het verkrijgen van eene groote en krach- tige Vereeniging. Als eersten stap op dien weg wenschte hij alle leeraren in de botanie, per circulaire, te verzoeken toe te treden. De Voorzitter deed hierop uitkomen, dat dit voorstel van zóór ingrijpenden aard is. Nadat verschillende leden nog over dit,onderwerp het woord gevoerd hadden, deed de Heer Greshoff het voorstel om 85 aan het bestuur op te dragen de Statuten dan zoodanig te wijzigen, dat zij toelaten in de Nederlandsche Botanische Vereeniging zooveel mogelijk alle beoefenaren der botanie te vereenigen en deze wijzigingen zoo spoedig mogelijk, i m- mers dadelijk, in behandeling te brengen. De Voorzitter wenschte de behandeling te yot pagon tot de Zomervergadering. De Heer Greshoff bleef zijn voorstel handhaven. De Heer Janse raadde daarentegen uitstel van de behan- deling aan en ten slotte bepaalde de vergadering zich er toe, om, met op twee na algemeene stemmen, de wensch e- lijkheid uit te spreken van eene verandering als door den Heer Greshoff bepleit werd, zonder een bepaald besluit te nemen. Het voorstel van den Voorzitter om den Heer P. J. M. Sehuyt honorair lid, tot gewoon lid over te schrijven, werd bij acclamatie aangenomen, terwijl de Heer Schuyt zich verbond de contributie aan het honorair lidmaatschap verbon- den te blijven voldoen. Niets meer aan de orde zijnde sluit de Voorzitter met een woord van dank aan de aanwezigen, de Vergadering. De meeste leden vereenigden zich later aan den gemeenschappe- lijken maaltijd. De waarn. Secretaris, J. W. CHR. GOETHART. 1° Bijlage tot de 69ste Vergaderlng der Ned. Bot. Vereeniging. Eenige opmerkingen over de plantenkennis der oude Arabieren DOOR G. VAN VLOTEN. 