VADERLANDSCHE LETTER OEFENINGEN
Mm Gredagren by de Verwisfeling des Jaars. bl, ı Letterfchrift, niet eerst aan Mósrs ontdekt , noch van eene onmiddelyk Godlyke Herkomfte. Door den HeerasTLe. 4 Waarneeming van eenen Lyder, die, nag het geneezen van verouderde Gebreken, pyn in de“Ovren kreeg, bee nevens een geduurig uitvloeijen van Etter uit het Oor, en eindelyk het Gehoor verloor. Door den Heere jasser. 8 Natuurlyke Historie der Keerkringvogelen. Volgens den Heer DE BUFFON. 16 Verflag eener Reize van den Heer m. T. BOURRIT , door de Ysvalei Montanvert ; den 28 Aug. MDCCLXXXVII 19 Breedvoerig verflag van de Gebruiken en Zeden der te- genwoordige Inwoonderen van Syrie. Door den Heere C. Fe VOLNEY. | 24 Leevensbyzonderheden van den door zyne Reizen beroem- den JONAS HANWAY, Esq. Door den Heer PuGH. (Vere volg van bl. 597 des laatstvoorgaanden Deels. ) 33 De Gefchiedenis van den Heer sAINTFORT , voorbeeld- lyk fchetzende het geluk eens Mans , van een buiten- fpoorig en verkwistend Leeven bekeerd. 41 _ Zedeiyke bedenkingen. Charactertrekken van MOSRS en AARON. Door den Heer Re JENKIN. o 49 Aanmerkingen over de Bevriezing der menschlyke Le- demaaten en Lichaamen; met betrekking tot derzelver DL DEEL. MENGELW. NO, 15. * 9 Oor- € INH OU D \ Oarfprong , Kenmerken , Gevolgen en Behandeling. Door den Heer w. LEURS. . <A Berigt der Outdekkingen van twee Satelliten „ by de nieue we Planeet Uranus of Georgium Sidus. Door den Heer w. HERSCHELL. 63 De tegenwerping, dat de Aarde eenige Duizend Jaaren ouder moet weezen , dan ze, volgens het verhaal van MOSES is, ontleend uit de langzaame vrugtbaarwording der Lavas, opgelost door den Heer a. MILN. 64 Breedvoerig verlag van de Gebruiken en Zeden der te- genwoordige luwoonderen van Syrie. Door den Heere C. F. VOLNEY. (Vervolg van bl. 33, 66 Leevensbyzonderheden yan den Heer JONAS HAN WaY. (Ver- volg en Slot van bl. 40.) 74 Louifa d Antail. Eene waare Gefchiedenis. 84 Treffende vergelyking tusfchen voLTAIRE en ADDISON , by het aannaderen van hun Leevenseinde. 93 Zedelyke Bedenkingen. GA Gedagten over ’t leezen van vercierde Gefchiedenisfen en Romans. 97 Aanmerkingen over het voorourdeel , dat de Inbeelding der Moeders invloed kan hebben op heur Vrugt, der- wyze, dat daar door op, of aan, hun Lichaam kune nen voortgebragt worden Vlekken of andere Wange- ftalten. Door den Heer JENNET. 110 Reistocht op Mont-Blanc, door den Hoogleeraar pe saus- - SURE , in eenen Brieve van hem aan de Schryvers van het Journal de Paris. | 115 Brief van den Heer BENJAMIN FRANKLIN , aan den Heere DAVID IE ROY , behelzende verfcheide Waarneemingen tot de Scheepvaart behoorende. 123 Addres van den Hecre BENJAMIN FRANKLIN, aan den Generaal WASHINGTON , by het tekenen der nieuwe Conftitutie op den 13 Dec. 1787 te Philadelphia. 131 Breedvoerig verflag van de Gebruiken en Zeden der te. genwoordige Inwoonderen van Syrie. Door den Heere C. F. VOLNEY.. (Vervolg van bl, 74.) 134 Gedagten over de Opltauding van den Heere Jesus curis- ' TUS 139 Een veragter van den Godsdienst krygt zyne verdiende Straffe. , 142 Zedelyke Bedenkingen. 142 Bedenkingen over de Verwantíchap tusíchen de Zede- en Städte IN H OU D. Staatkunde, door den Baron CAREL VAN DAHLBERC, op de Academie der Weetenfchappen te krturt voor- geleezen. 115 Waarneeming wegens het nuttig gebruik van het Zichen islendicus in den Kinkhoest. Door * * * M.D. = 124 Waarneemingen op he: viervoetig Egyptisch Diertje Jer- bo. Door den Heer SONNINI DE MANONCOURT. 125 Brief van den Heer BENJAMIN FRANKLIN aan den Heere DAVID LE roy, behelzende verfcheide Waarneemingen tot y Scheepvaart behoorende. (Vervolg van bl, 131. 134 Bericht wegens den kundigen Weêr- cn Lugtsgeftelteniss Waarneemer 2 den Heer j. c. mone. Door den Heer Ee e ee 147 De Dengdzaame Man. 152 Aanmerkingen over de Toneel-Liefhebberyen buiten den Schouwburg, onder byzondere Perfoonen. 155 Zedelyke Bedenkingen. 160 Bedenkingen over de Verwantfchap , tusfchen de Zede- ~ en Staatkunde. (Vervolg en Slot van bl. 124.) 163 Waarneeming wegens ’t nut van de koude Baden in de zogenoemde Engelfche Ziekte, (Rachytis.) Door * * * . 169 Wyze om Melkwyn te maaken. 170 Natuurlyke Historie der Gekken. Volgens den Heer ne BUFFON. 171 Brief van den Heer BEN JAMIN FRANKLIN aan den Heere Davin LE ROY, behelzende verfcheide Waarneemingen tut de Scheepvaart behoorende. (Vervo/g yau Ll, 146.) 177 Breedvoerig verflag van de Gebruiken en Zeden der tee genwoordige Inwoonderen van Syrie. Door den Heere Ce Fe VOLNEY. (Vervolg en Slot yan bl. 139). 185 Verflag van de Boekdrukkonst by de Turken. Door den Heer CIAMBATISTA TODERINI. 194 Proeve ever den Oorfprong , den Pligt en het Aanbelang der Oordeelkunde. _ 197 Gedagten, aan den Heere de MOUNTESQUIEU toegefchrec- ven. 200 Zedelyke Bedenkingen. 204 Proeve over de Weldadigheid. | 207 Waarneeming wegens eene aanhoudende Duizeling , uit eene bedorven Spysverteering voortkomende , en door zagtverllerkende middelen geneezen. Door *** M.D. 213 $ 4 Na- ~ IN H O U D Natuurlyke Hiftorie van den Fregat-Vogel, Volgens den Heer DE BUFFON. | 214 Waarneemingen door den Hoogleeraar DE SAUSSURE, op den Top van Mont-Bianc gedaan. 219. Eenize Naarichten van de nog vourtgezetwordende Reis rondsom de Wereld, onder het Bevelhebberfchap der Heeren DE LA PEYROUSE en DE LANGLE, met de Fre- gatten la Bousfole ES Y Aßrolabe. 226 Brief van den Heer BENJAMIN FRANKLIN aan den Heere DAVID LE ROY, behelzende verfcheide Waarneemingen tot de Scheepvaart behoorende. (Vervolg en Slot yan bl, 185.) 2 30 Proeve overde natuur en de weezenlyke Characters der Dicht, kunfte, in zo verre dezelve van Ondicht onderfcheiden is. Door den Heer BARNES. 238 Zamenfpraak tusfchen Tasso en voLTAIRE. Door den Heer DE LA DIXMER IB. 244 Treflend vourbeeld van Dankbaarheid en Edelmoedigheid. . 247 Gedagten over den heilzaamen en troostryken Invloed van Gadsdienttige Begrippen. Door den Heer NECKER. 251 Middel voor de Hondsdolligheid. Door den Chirurgya F. BUCHNER. 256 _ Natuurlyke Historie der Meeuwen. Volgens den Heer DE BUFFON. 269 De Befpiegelende Wysgeer , het oog vestigende op den Groei der Planten. 266 Befchryving van Za Baume, of de Grot des Demnifelles A Saint Bauzile, by Ganges, in de Cevennes. Dvor den Heer MARSOLLIER. 273 Cyphifa. Een Character. 252 Les voor de Schoonheden. , 283 Zedelyke Bedenkingen. 284 Proeve over de verbloemde en overdragtlyke Spreekwy- zen in de Heilige Schrift. Door den Heer w. Lup- LAM.. | 287 Waarneeming wegens het nuttig gebruik van den Braak- wynfteen , in den Kinkhoest. Door * * * M. D. 206 Brief van den Heer CARMOY, aan den Marquis pe vicnY, over den opklimmenden Blixem. 297 Schets eener Proeve, over het opklimmen der Dampen. Door den Heer ALEXANDER EASON. 300 Natuurkundige Proeve over de Groeijing der Plant en oom. IN H O U D Boomgewasfen. Door den Heer P. VAN AKEN, A. L, M. en Ph. Dr. te Leyden. 303 Lèevensfchets van den Heer DE BUFFON, door den Heer G * * * * Advocaat des Parlements. 310 Befchryving van La Baume, Door den Heer MARSOLLIER. (Vervolg en Slot van bl, 282.) 319 Brief aan een Heer, hy gelegenheid zyns Huwelyks , vervattende eenige Regels ten gelukkigen Huwelyks- Leeven. 325 Anecdote van JEAN BAPTISTE PIGALLE. 329 De (trekking der Gefchiedkunde , om de gevoelens van Deugd te verfterken „ door veele trelfelyke voorbeelden opgehelderd. Door den Heer PRIESTLEY. 331 Waarneeming wegens de nuttigheid van groote giften Opium , in een Tetanus ct Trismus Maxille. Door den Heer KNAVEN. > 340 Een fchynbaare Doode , door de Electriciteit ten leeven heriteld. 343 Inhoud eener Kruid- en Gefchiedkundige Verhandeling over de Mandragora. Door den Heer GRANIER. 344 Befchryvirg van Pyrmont, en van het gebruik der Wate- ren aan die Gezond-bron. Door den Heer MARCARD. 349 Berigt van de tegenwoordige verfpreiding der Gipfies in Europa y van derzeiver Huishouding , Leevenswyze , Zeden „ Godsdienst , en Weetenfchappen. Door den Heer GRELLMANN. 357 Aandoenlyke Gefchiedenis van Vader Nicholas. 363 Vertoog over de ongeoorloofdheid van het Bloedéeten. Door den Heer j. PRIESTLEY. 375 Waarneemingen wegens het nut van Brandmiddelen in verfchillende langduurige Ziekten. Door den Heer NADEAU. 3 Onderzoek van de Vraage: of het best is één Geneesheer dan meer teffens te gebruiken. Door den Heer MUR- RAY. 383 Aanmerkingen wegens de Kwaal en den Dood van den Graaf DR BUFFON. 390 Natuurkundige Proeve over de Bladeren. Door den Heer P, VAN AKEN. 592 Dagverhaal van ecn Togt door Champagne en Lotharinp gen, gedaan in den Jaare MDCCXII , door den Luite- nant Generaal Grovestins. Medegedeeld door den Heere J. F. MARTINET. Ä 39 89 ' INHOUD. Berigt van de Gipfies. Door den Heer GRELLMANN. Vervolg van bl. 363.) 406 De Jaloersheid. Naar het Hoogduitsch van den Heer s. GESSNER. | 413 Zedelyke Bedenkingen. 416 Bedenkingen over de Onheilen des Oorlogs en de Zege- ningen des Vredes. Door den Heere necker. 419 Waarneeming wegens het Krampftillend vermogen van de Bitmuth- Kalk, (Magificrium Bismuthi.) Van den Heer L. ODIER.. 429 Waarneeming van de zonderlinge uitwerkzels eens Schriks op *t Geheugen. ` 429 Natuurlyke Historie van den Strontjaager of Labbe. Vol- gens den Heer DE BUFFON. 431 Berigten wegens ’t Leeven en de Schriften van den Kerw. Heere BENJAMIN KENNICOTT, D, D. enz. 455 Eenige Vraagen , den Godsdienst der /ndostanncren be- treffende, beantwoord. 440 Dagverhaal van eco Togt door Champagne en Lotha~ ringen, gedaan in den Jaare MDCCXI. (Vervolg en Slot van bl. 405.) 445 Berigt van de Gipfies. Door den Heer GRELLMAN. (Vera volg en Slot van bl. 413.) 436 Uitfteekende hedendaagíche trek van Weldaadigheid en Vaderlandslicfde. . 461 Bedenkingen over verfcheide Hinderpaalen , den Voort- gang van den Godsdienst belemmerende. 463 Waarneeming wegens de heilzaame uitwerking van het Magiflerium Bisnuthi in Stuiptrekkingen. Door * * * M. D. 473 Natuurlyke Historie van de Anhinga. Volgens den Heer . DE BUFFON. 474 Keurige Bedenkingen over het Inftinct, in de Dierlyke Wereld. Door den Heer wILLIAM SMELLIE. 476 moros de Sexen der Planten , door den Ride zus, met Aantekeningen van de Hee- JROUSSONET, nevens een Brief van den an de Schryvers van het Journal Phyfi. Jenkbeelden der Turken, wegens “a en het Noodlot, Door den Heer fgenaam. ko Joss IN HO U D Joss Woorden, Hoofdft. XIX. 25. 26 , door wylen BEN, JAMIN KENNICOTT , D. D. , op eene nieuwe wyze > toegelicht. 503 Waarneeming omtrent het gebruik. der /pecacuanha met Opium, in hardnekkige Diarrheen. Door * * * M. D 508 Verhandeling over de Sexen der Planten , door den Rid- der c. LINNZUS, met Aantekeningen van de Heeren SMITH En BROUSSONET. (Vervolg van bl. 493.) 509 Aanmerkingen over de Herfirdraaden of het vliegend Spinrag in de Lugt. oor Doctor M. HOUTTUYN. , 20 Verkort Berigt van de Pelew.Eilanden , gelegen in het westlyk gedeelte van den Stillen Oceaan, Zamenge- freld vit de Dagverhaalen en Onderrigtingen van den Capitein HENRY WILSON, en eenigen zyner Officieren , die in Oogstmaand, des Jaars MDCCLXXXIH , daar Schipbreuk leden met de Antelope, een Paket van de Engelfche Oostindifche Compagnie. Door den Heer GEORGE KEATE, Esq. 523 Een Fragment, behelzende het Slot eener Redenvoeringe, omftreeks Nismes gehouden in eene Vergadering der Proteftanten , met betrekking tot het Edict de Niet Casholyken betreffende. 5 Berigt wegens den Godsdienst der Drufen : een vole het Gebergte Libanon en Antilibanon bewoonende. De Man van Character. | Séi Billykheid van aucustus den Iften, Koning van Poole 6 Verhandeling over Spreuken VII. 22. 23. Door den Heer THOMAS HUNT. ` 547 Waarneeming wegens het nut van het Elixirium A trieli Mynfichti in Maagpynen. Door *** M, D. 6 Berigt wegens een zwarten Panther. Door den Heer pe LA METHERIE. 557 Brief van den Heer JULES HENRI POTT, over het Ys, "rt welk zich op den grond des Waters vormt , of het Grond-Ys. Met eene bygevoegde Aantekening van den Heer DESMAREST. 558 Verkort Berigt van de Pelew-Eiianden, (Wervolg yan bl. 534+) 571 IN HO U D: De Zegepraal der Natuure. Zen voorval op Reis. 579 Winterzang. Door den Heer Le STOPPENDAAL y P. Z. 587 Zedelyke Bedenkingen. i 590 Verhandeling over Spreuken VII: 22, 23. Door THOMAS HUNT. (Vervolg en Slot van bl. 555.) s9L Verhandeling over de Sexen der Planten. Door den Rid- . der C. LINNALS , met Aantekeningen van de Hee- _ Ten SMITH en BROUSSONET.. (Veryolg en Slot yan bla 520.) 597 Verkort berigt van de Pelew-Eilanden, (Vervolg en Slot yan bl, 579.) "1602 iturekzel eener ‚Reize in Pofega, een Landfchap in Scla- vonie. Door de Heeren PILLER en MITTEL PARCHER. 609 Cornelia by het Lyk van Lucindor. 617 Zedelyke Aenmerkingen. 620 MEN f e mmm ern, Ee MENGELWERK, TOT FRAAYE LETTEREN, KONSTEN EN WEETENSCHAPPEN BETREKEELYK. ` , | GEDAGTEN BIJ DE’ VERWISSELING DES JAARS. Waer ik, met mijne verbeeldingskragt, de verloo- pene tijden, en in °t bijzonder het laetst geëindigd Jaer , te rugge roepe, moet ik verwonderd vraegen , waer zijt gij heen gevloden, 6 ogenblikken! die zig, te voo- ren , op zulk een verren afftand vertoonden? waer zijt gij, weleer gewenschte of gevreesde tijdftippen? waer Zijt gij ? op deeze vraeg verbecld ik mij, op een zeer verren afftand , de flaeuwe ftem des afgeloopen tijds te hooren antwoorden : Zij zijn voor altoos wegge- gleden in den afgrond der vergeetelheid, om daer met te vooren geweest zijnde , en nog volgende, tijden, in den Oceäen der Eeuwigheid weg te vloeien! 6! dat laetfte treft mijne Zielé! den Oceäen der Eeuwigheid ! ver- {chrikkelijk en tevens blijdfchapwekkende ! verfchrikke- lijk , wijl aldaer de eindpael van alle afwisfeling , van al- le verandering is., daer het vonnis van de misbruikers des tijds zal geveld, en hun Lot onherroepelijk zal be- paeld zijn; welke, te vergeefs, die ogenblikken zullen te rug wenfchen, die hun naesten, niet zelden , in den tijd elukkiger, en hun voor de Eeuwigheid gelukzaelig had- en kunnen maeken. Blijdfchapwekkende , om dat ook even daer, de eindpael van alle moeite en verdriet, die de tijd opleevert, zal gevonden worden; daer, waer geen bulderende e ftorm , of verveelende ftilte, zal plaets ` ebben, maer eeuwige Godlijke gelaetenheid den Scep- ter zwaeijen zal. Wie ftaert nief met verwondering die ogenblikken nae, die als op fnelle vleugelen heenen vloogen; die ogen- blikken , welke ong, bij het afwisfelen der daegen, nag- ten en uuren, als om ftrijd , het gevoelig hart verrukt, . geroerd of bedroefd hebben 3 die ogenblikken , die, op één enkel punt des tijds , fomtijds ons Lot, voor weeken , maenden en jaeren, ja foms voor ons geheele Jeeven, beflist hebben. Welke teedere aendoenlijke zie- Il]. DEFL. MENGELW.NO. TI. A le af — de 2 * CĘDAGTEN ` le herdenkt niet “geerne deeze voorbij gefnelde tijden, dic, hoe verre weg gegleeden, evenwel nog invloed op het tegenwoordige kunnen hebben. | Wien mijner meedeftervelingen is met iets aenflerke- lijks in zijn Perfoon of de zijnen ontmoet; wie derzelven heeft gecne aendoeningen van blijdfchap of droefheid M het laetst verloopen Jaer, gevoeld ? Hoe aenge- naem kunnen die herdenkingen .niet zijn welke leeringen , welke nuttigheeden kunnen die ook voor het toekomende verfpreiden 3 Hoe veele reedelijke weezens hebben, in dat Jaer, het kerfte licht gezien , en dus hunne loopbaen begonnen ? de loopbaen van hun leeven, die zij zelfs buiten de be- wustheid van een aenzijn den! Ja, die zig zelven onbewust zig op het toneel deezer wisfelvallige aerde bevonden ! Hoe veele reedelijke weezens hebben, in dit Jaer , hurre ne fterflijke oogen voor het licht deezer waereld gefloo- ten; en hunne tijdlijke Loopbaen. geëindigd, om die der Eeuwigheid te beginnen ? Gelijk de alles in de Natuur ontwikkelende Lente, na den onftuimigen en “barren Winter, op het afgeloopene fäer - Toneel verfcheen; terwijl het kruid, uit de vrugt- Daere baermoeder der Aerde, te voorfchijn kwam; gelijk zij ons hacre cerfte voortbrengfels uit haeren fchoot o feeverde , en het malíche groen , en Hefliik geurende bloempje , met paerlen en diamanten bedaewd , aenbood 3 gelijk zij , dus gehuld, im alle haere bekoorfijkheeden , te voorfchijn trad; zo zaegen wij nieuwe waereldbewoo> ners op dit groote Toneel treeden; die, na dat hunne voortbrengfters de onftuimige vlaegen, die de geboorte vergezellen, doorgeworfteld hadden , door de onwecten- heid en ongevoeligheid hunner eerfte wording waeren doorgerold , ook de eerfte voortbren$fels van tedere Inchjes en onfchuldig geftreel aenbooden, hoewel doors mengd met vloeibaere paerelties, die te kennen gaeven, dat de onfchuld zelve, op dit benteden rond, aen jam- ` meren onderworpen is. men en plasreegens den cierlijkften bloemhof, op het on- voorzienst , verwoesten , Zo zaegen wij ook teedere , op- luikende , reedelijke Bloempjés , door het alvernielend ge- weld des doods, weggenoomen worden.. Gelijk de rijpende Zoomer, getooid in volle feestge- waed, de bekoorlijkfte vrugten des aerdrijks aenbood; r. . o. ` N toen En gelijk Voorjaers ftor- _ 4 a A 3 toen de- Zonneftraclen 't aerdrijk zodanig’ befcheenen , dat het zelve de vrugtbaermaekende reegendroppen niet outbeeren konde, zo zaegen wij in de rijpende Jaeren , bij de ontwikkeling van de teederfte der aendoeningen , fommige in feestgewaed treeden, om haer, die hem tot zijne Gezellinne was toegefchikt, uit de hand der Voor- zienigheid te ontvangen. _ Gelijk de vrugtopleeverende Herfst, belaeden met de fchoonfte vrugten , ons haere voortbrengíels aenbood ; zo zaegen wij veeler verftandige vermoogens ontwik- keld; en de yrugten des vernufts van veele onzer Land- genooten ons, door de nuttige drukpers, aenbieden. Gelijk de barre Winter , fomtijds, cen akclig floers over °t aerdrijk verfpreidde , en het zelve, kis het wae- re, met eene doodsverw teekende; zo zaegen wij.fom- mige onzer Natuurgenooten, doot ’t akelig floers des Doods bedekt, in den bloei hunner jacren fneevens en andere, door den ouderdom verzwakt, grafwaerts tree- den, en hun leeven in eene, voor den tijd altoosduuren- de werkeloosheid eindigen. Dan , welk een on- waerdeerbaer voorrecht is het, -dat ons, die leeven , de weg nog niet afgefneeden is om tijdelijk en Eeuwig geluk deelachtig te worden! - - Dat ook de weg niet afgefneeden mogte zijn ter herftelling der ongeluk- ken en rampen, die het dierbaer Vaderland , bijzonder in het afgeloopen Jaer, troffen, en ook nu nog treffen ! De God van Nederland redde het zelve! Hij her- ftelle , en -waeke voor, Burgerlijke en Godsdienftige voof- rechten! en hij doe vreede, eendracht en welvaert in ons midden woonen ! op dat eenmael de ganfche Natie , eens- gezind , met waere Vaderlandsliefde bezield „ dubhele reeden vinden, om de wierook hunner dankbaerheid , als een Gode’ aengenacm offer, ten Hemel op te doen ftij» gen! en dat onze welvaert, tot aen ’t einde der Eeu= wen, bevestigd zij en blijve! e BIJ DE VERWISSELINGS DES JAERS. P. A 2 f LET- — — — — 74 4 4 LETTERSCHRIFP. Le LETTERSCHRIFT, NIET EERST AAN MOSES ONTDEKT 5 NOCH VAN EENE ONMIDDELYK GODLYKE HERKOMSTE. (Ontleend uit ASTLE’s Origin and Progres of Writing.) cele Geleerden hebben veronderfteld, dat het Letter- fchrift van eene Gadlyke herkomst wäs,en verfchei- de beweerd , dat cop zelve de Letters eerst mededeelde , terwyl andere ftaande hielden, dat de Wet*der Tien Ge- boden het eerfte Letterfchrift geweest hebbe. mr Is zcar ohze zaak te onderzoeken „ in hoe verre deeze gevoelens gegrond zyn; want kunnen ze naar eisch beweezen worden, dan mogen we allen verder onderzoek ftaaken ; doch blykt het dat ze geen fteunzel in de Re- de of in de Heilige Schrift hebben, dan hebben wy de volfte vryheid, om den Oorfprong der Letteren elders te zoeken: ter voldoening der *zodanigen, die deeze begrip- pen omhelsd hebben, moeten wy nagaan wat de Ge- wyde Gefchiedenis deswegen aan de hand geeft. s Het eerfte gewag van fchryven vinden wy £xod. XVII. 14, De HEERE zeide tot MOSES, /clryft dit tot gedagie- nisfe in een Bock, en legt het in de ooren yan JOSUA , dat ik de gedagtenisfe van AMALEK geheel uitdelgen zal, van onder den Hemel. Dit bevel werd gegeeven 5 onmiddelyk naa de nederlaage der Amalekiten‘, by Horeb, en eer de Kinderen J/sraé/s den Berg Sinai bereikten. Merkwaardig is het dat ’er geen de minfte- aanduiding zy , om ons te doen denken , dat het fchryven toen nieuwlings was uitgevonden; integendeel mogen wy be- fluiten „ dat Moses begreep wat het was. een Boek re fchryven; anderzins zou cop hem onderrigt hebben, ge- lyk hy noacu deedt, by het bouwen van de Ark: was hy in de Schryfkunst. geheel onbgdreeven geweest, zou hem, zonder zulk eene onderregtihg, dit bevel niet heb- ben kunnen gegeeven worden: MOSES brengt ook geen de minfte zwaarigheid in, op het ontvangen van dit be- vel. — Wy vinden desgelyks, dat Moses alle decze woorden fchreef , en alle de oordeelen des HEEREN be- «reepen in het een-en twintigfte, en de twee volgende, Hoofdftukken van het Boek exopus , eer de twee be- fchreevene Steenen Tafels hem toegezegd waren. De e 7 overs NIET EERST AAN MOSES ONTDEKT. g overlevering dier Tafelen wordt niet gemeld voor het 18, vers van het XXXI Hoofdftuk , naa dat cop volcind - had met hem op den Berg te fpreeken, fchoon de Tien Geboden , onmiddelyk naa zyne derde afdaaling , werden ekondigd. « Verdient onze opmerking , dat moses nergens het Letterfchrift opgeeft als iets nieuws ten zynen tyde , veel minder zich zelven als den Uitvinder; in tegendeel fpreekt hy van de Sch nst als eene welbekende zaak, en algemeen in gebruik. Exob. XXVIII. 21. fchryft'hy : Deeze Steenen sullen zyn met de twaalf naamen der Zoo. nen Isrucls, met hunne naamen; zy zullen als zegelen ge- graveerd worden, elk met zynen naame, voor de twaalf Stammen zullen zy syn, en wederom vers 36. Werder zult gy eene plaate maaken’ yan louteren goude, en gy zult daar in graveeren , gelyk men zegelen graveert. DE HEILIG- HEID DES HEEREN. Kan er iets witdruklyker gezegd worden ? Zou het niet ongerymd weezen te lochenen, dat deeze Naamen en deeze Spreuk „in Woorden en Let- teren, moesten vervaardigd worden.? Dan het fchryven was, ten tyde van Moses bekend, en by het Volk in gebruik , naar uitwyzen van Deut. VI. 9. waar de Is- raëliten geboden worden, de woorden welke moses hun geboodt op de posten van hunne Huizen en aan hunne Poorten te fchryven; zie ook Deut. XI. 20. De Koning, „moest een dubbel van de Wet affchryven in een bock, Deus. XVII. 18. De Man ¿ets fehandelyks in zyne Vrouwe “gevonden hebbende, moest haar een Scheidbrief fehryven, Deut. XXIV. 1. Over de Fordaane getrokken zynde moesten de /srzéliten groote fteenen oprichten , dezelve met kalk beftryken, en daar op alle de woorden der Wet fehryven. Deut. XXVIII. 3. 8. Eenige deezer plaatzen , dit verdient eene byzondere opmerking, hebben’ betrek- king tot gevallen vóór de Wetgeeving op den Berg Sinai, Indien moses de Uitvinder van het Letterfchrift ge- weest ware „of de Letters van cop ontvangen hadt, wel- ke tot dien tyd toe onbekend waren by: de Zsraëfiten, zou het hem als een verftandig Man gevoegd, en zeer evereenkomitig met zyn Character geweest hebben, dat hy hun den aart en ’t gebruik deezer onfchatbaare Kunst, door cop hem ontdekt, mededeelde ; moeten wy niet na- tuurlyk veronderftellen, dat hy den Werklieden, die hy Steenen en de gouden Plaat, ter bewerkinge, overgaf, zou gezegd hebben: ,, In dit graveeren zult gy de Let- A? | 2» UCI9 N 6 | E LETTERSCHRIFT » ters gebruiken, welke cop my mededeelde , of die ik. >, nu ontdekt „en het gebruik daar van u geleerd , heb. Doch hy wyst hun tot een voorbeeld algemeen in zwang, zy moesten te werk gaan als de Zegelgraveerders, De Oude Oosterfehe Volken fneeden hunne Naamen en Spreu- ken op hunne Zegels, gelyk dit nog de gewoonte ls by de groote LAMA van Tartarye, by de Vorften in Andie „ by den Keizer van Conflantinopole, en diens Onderregen- ten. Was deeze Kunst, ten da e van MOSES , eene nieuwe ontdekking geweest,hy zou het zo wel opgetekend heb- ben, als andere Uitvindingen : by voorbeeld, de Mu- zyk, enz. En er is geen reden altops om te veronder- ftellen, dat cop de onmiddelyke Ontdekker der Schryf- kunst was: want MOSES zou niet hebben kunnen naalaa- ten eene byzonderheid van dat aanbelang te vermelden : de gedagtenis van welke een der fterkfte bolwerken te- gen de Afgodery zou opgeleverd hebben. . Verfcheide aanzjenlyke, ongewyde Schryvers kennen de Ontdekking der Letteren aan de Goden, of door de Goden verlichte Mannen, toe. PLATO Crukt zich hier “omtrent fterk uit,en vermeldt de God THEUTH of MER- GURIUS Als den Uitvinder der Letteren. Dioporus st, GULUS wil, dat MERCURIUS de Schryfletters uitvondt , en de Menfchen de begjnzels der Starrekunde leerde. Cicero ftemt met PLATO in, en betuigt, dat HERMES of de vyfde MERCURIUS , door de Egyprenaars TOTH ge- heeten, de Letters eerst aan dat Volk mededeclde. De Gentoos beweeren , dat hunne Voorouders de Letters ont- viirgen van het Opperweezen „ by hun Brahma geheeten... Schoon wy, uit deeze getuigenisfen , mogen opmaaken , dat de Schryfkunst tot eene hooge Oudheid opklimme, ontdekken zy ons, nogthans, dat dé Ouden zeer onvol- komene denkbeelden gehad hebben van de waare her- komst. PLATO zegt, dat ecnigen , wanneer zy eene zwaarigheid niet uit den weg konden ruimen , eene God» heid in °t fpel bragten, om den knoop door te hakken 3 en de geleerde Bisfchop van Gloucester merkt op, dat de Ouden niets aan de Goden toefchreeven, waar van zy eenige befcheiden hadden 5 doch, wanneer de heugenis der uitvindinge verlooren was, eigenden zy die, onmid- delyk , aan eene Godheid toc. Naardemaal de Gewyde Gefchiedenis ops des niets be-* paalds opgecft, en de Ongewyde Schryvers niets voldoe ' nen NIET EERST AAN MOSES ONTDEKT. $ sends daar over in 't midden brengen , Taart het ons vry dien Oorfprong op te fpooren. Een -weinig na- deakens zal ons ontdekken „dat de Menfchen, in derzel- ver ruwen en onbefchaafden ftaat, noch tyd, noch nei- ging, noch aanfpooring , hadden, om hunne Zielsvermc- ns te oefenen tot eene maate, genoegzaam om Letter- hrift te vormen ; doch, warineer een Volk zulk een: ftaat van befchaafdheid bereikte, als vorderde, dat zy de bc- vattingen der Ziele, yelke geene Lichaamsgedaante hac- den, vertoonden, gaf noodzgaklykheid , de Moeder der Kanften , gelegenheid tot eene verdere uitbreiding der menschlyke bekwaamheden, en drong zodanig een Volk tot het uitvinden eener vaardiger wyze, om hunne zaa- ken te verrigten , en de gebcúrtenisfen te bewaaren, dan door Schilderfchrift kon gefchieden : want de onmoge- iykheid ; am ecne verfcheidenheid van louter verftandlyke en afgetrokken denkbeelden en klanken, door eene zin- nebeeldige voorftelling, uit te drukken , deedt zich nae ruurlyk op, en teffens de noodzaaklykhcid , om eene an- dere wyze uit te vinden, die meer bevatte. Dusdanige uitocfeningen van het verftandlyk vermo- gen gfeepen plaats, wanneer een Volk vorderingen bes n te maaken in Kunften , Handwerken en Koophans de hoe meer vernufts zódanig een Volk bezat, hoe meer vorderingen ’t zelve maakte in de uitdrukking zy< , ner fpraake , terwyl Volken, min gevorderd in befchaafde heid en weetenfchap, een min volkomen zamenftel van Characters hadden; en, eeuwen lang, niet verder in die Kunst vorderden dan de Chineezen in het maaken. van bunne merken. Hietuit fproot voort , dat de bezigheid der Vorften , Kunftenaars en Koophandeldryvers , de noodzaaktykheid deedt gebooren worden, om bedagt te zyn op de uitvindinge van eene vaardige wyze , om be- rigt mede te deelen aan hunne Onderdaanen of Mede- handelaaren , op eenigen afftand van hun verwyderd. Zulk eene verbetering was van de blykbaarfte nutheid niet al». leen voor den Vorst, en den Staatsman „ maar voor ale len die eenen eenigzins uitgebreiden handel drecven. Ad ` WAAR- e WAARNEEMING EEE EENES RE nnen} rr Nene WAARNEEMING VAN EENEN LYDER, DIE, NA HET GE- . NEEZEN VAN VEROUDERDE GEBREKEN , PYN IN DE OOREN KREEG , BENEVENS EEN GEDUURIG UIT- VLOEIJEN VAN ETTER UIT HET OOR 4 EN EIN- DELYK HET GEHOOR VERLOOR. Door den Heere jasser, Heelmeester yan het Regi. ment yan Lengefeld. Aan de Heeren Schryvers der Vaderlandfche Letteroeffen ningen. 7 WELEDELE HEEREN! a dat ik, in het ııde Stuk, van het Tide Deel der Nieuwe Algemeene Vaderlandfche Letteroeffeningen, de Waarneeming van den Heer FIELITZ, wegens eene gelukkig geneezene Doofheid, geleezen had, wierd ik nieuwsgierig, om te weeten, wat aanleiding tot zulk ee- ne byzondere konstbewerking gegeeven had. Op de door den Heer FrieLiTz aangehaalde plaats, uit de Bibliotheek van den Heere RICHTER, vond ik daar een zeer kort uit- trekzel, uit eene Waarneeming van den Heere JASSER , „ te vinden in de Vermischte Chirurgifche Schriften, her- ausgegeben yon J. L. SCHMUCKER, Dritter Band, pag. 113. Deeze Waarneeming leezende, vond ik dezelve zo veel leérzaams te bevatten, en zulk een nieuw licht te verfpreiden , over een gebrek, daar de Heelkunde, hoe verlicht anders, tot hier toe, weinig, of liever geene , hulp, aan heeft kunnen toebrengen, dat ik my de moei- te getroost heb, dezelve te vertaalen; welke vertaalimg ik de Eer heb Uwe Ed. toe te zenden. Vinden Uwe Ed. goed, dezelve in uw geagt Maandwerk te plaatzen, het zal zeer aangenaam zyn aan hem, die de Eer heeft zig met alle agting te noemen, - Uwe Ed. beßendige Haarlem , Leezer , a3 Nov. 1787, Ä JOHANNES DAAMS, eee HD Een Soldaat, genaamd HITTBERG , wierd, by het Ris os e ` E" — WEGENS OORPYNEN. " 9 resten van het Regiment, uit het Dragonder Regiment wan Apenburg, by ons als Recrut aangefteld. By het befchouwen der Recruten , berigtte hy, dat hy reeds ze- dert veele jaareh Oorpyn had gehad , en dat er beftendig, zit het regter Oor, eene etteragtige ftoffe vloeide, dat hy aan het flinker Oor zyn gehoor geheel verlooren had, en aan het regter ook zeer bezwaarlyk hoorde. Ik vroeg hem, of hy anders altyd gezond was geweest? Hierop antwoordde hy, ja! behalven dat hy, voor omtrend vier jaaren , eenige gaaten aan het regter Been had gehad, en y herinnerde zig, dat hy, zedert dat deeze geneezen waren, pyn in de Ooren had gekreegen, en dat hier op het uitviocijen des Etters gevolgd was. Ik onderzogt zy- ‘ne Ooren, en vond , dat uit dezelven een zeer ftinkende Etter vloeide. De Commandant van het Regiment, die by dit onderzoek tegenwoordig was, ligtte zyn ftok op, en verzeekerde den Recrut, dat dit het waare hulpmiddel was, om zyn verlooren Gehoor weder te herftellen , en den Etter uit zyne Ooren te krygen. By deeze nieuwe geneeswyze , dorst ik my niet onderwinden, den Lyder voor eenen Invaliden te verklaaren. Hy wierd als Soldaat gekleed , en moest de Soldatenoeffeningen leeren. . Na verloop van drie Weeken , wierd dit Mensch in het Hos- pitaal gebragt. Hy had eene hevige Koorts, en klaagde over ondfaaglyke pyn in het regter Oor. In het flinker Oor was de pyn, zedert dat hy het gehoor uit het zelve. verlooren had, zeer draaglyk, en er vloeide zeer weinig Etter uit. Ik liet den Lyder aderlaaten , het Bloed ha een Ontfteekingskorst. Ik liet weekmaakende ftovingen op het Oor leggen, en in het zelve Melk, waar in Al- theawortel gekookt was, fpuiten. De pyn en koortfige beweegingen hielden geduurig aan. Den volgenden da wierd het aderlaaten herhaald, en voor inwendig gebruik wierd hem een verzastend Drankje gegeeven. Hem wier, den zagte prikkelende Klisteeren gezet. Daar de *pyn nog geftadig aanhield, fchoon de Koorts op den zeven- ` den dag verminderde , wierden hem ook Spaanfevliegpleis- ters agter de Ooren en in den Nek gelegd. Daar ik in: deezen tyd ruim 360 Zieken in het Regiment had, en de meeste myner Onder-Heelmeesters ook ziek waren, kon ik indedaad deezen Lyder zoo niet behandelen, als zyn toeftand wel vorderde. De uitwendige hulpmiddelen kon- den ook niet behoorlyk aangewend worden, om dat ‘er, se veel Zieken , en te weinig Onder-Heelmeesters, waren, 5 m ` 10 e WAARNEBMING - Om dat de Lyder vry van Koorts was, liet ik hem wedges naar zyne Compagnie gaan. Naderhand heb ik deeztn, Lyder nog zeer dikwils, met dezelfde toevallen, in het Hospitaal gehad, en daar zyn gebrek reeds za oud was, Det ik hem, zo dikwils hy vry van Koorts was, weder: naar zyne Compagnie gaan. d. klgagde wel altyd, dat zyn gehoor, aan het regter Oor, geduurig zwakker wierd, maar dit alles hielp niets; hy was eens Soldaat geworden >» en moest het blyven. eeze Mensch ver- iende alle medelyden, dewy hy dikwils onder het Ge- weer geftraft wierd, om dat hy het Commando niet r erftond. Dewyl zeer veele Recruten uit Polen aan di Regimen: bezorgd wierden, en deezen ook als dapven onden aangemerkt worden, pm dat zy de Duitfche Taal niet verftonden , wierd hy onder deeze Klasfe gebragt; ia het kort, hy moest leeren exerceeren. = _ In het Jaar 1776, wierd hy weder in het Hospitaal gex bragt. Hy had andermaal eene hevige Koorts, cn de p was zo verbaazend, dat de Lyder half raazend was. e liet hem in twec dagen driemaal aderlaaten, ik gat zagte afvoerende middelen, ik liet weekmaakende infpuitingen, als ook Dampbaden, in het Oor gebruiken; ik liet, agr ter de Ooren en in den Nek, Spaanfevliegpleisters aan- leggen, en Bloedzuigers aanzetten. Alle deeze. toonde zig eene kleine verheevenheid, en ik t door het geyocl eenige vogtgolving te ontdekken. Dit deel liet ik nu met weekmaakende ftovingen beleggen. Dea volgen- den dag was, de kleine verheevenheid verdwecnen , en ik kon, door het gevoel, geene vogtgolving meer ontdek, | ; | sen. WEGENS QOBPYNEN. 11 ken. Ik verwisfelde de weekmaakende omflagen weder, met prikkelende middelen, en de Bafilicum wierd, met Spaanfevliegen vermengd, weder aangelegd. Na cenige vertoonde zig weder eene verheevenheid, en apk e twyfelagtige yogtgolving. In deezeg tyd, was de Koorts des Lyders dan eens heeviger, en dan eens minder , ga dat de pyn meer of minder was. Het was niet moge- lyk hem in het Bed te houden. Den meesten tyd liep hy, zo wel by dag als by nagt door de Kamer, en dikwils verfcheurde hy, door de felle pyn, alles wat hy aan zyn Lyf had. Ik nam een Mesje , en maakte , op deeze a ecne infnyding tot op het Been, van een duim fang. Uit de opening .kwamen eenige droppels geel- agtige , zeer dunne en fcherpe Etter, doch ik kon door de Sonde verder niets ontdekken. Hierop liet ik dit deel weder met weekmaakende ftovingen beleggen, Ik hoopte, dat de Lyder nu eenige verligting van zyne py- » nen zou ontwaar worden, doch zy bleeven altyd dezelf- de. By het Verband ontdekte ik eene zwarte vlek: aan het plukfel ; dit deed my opmerkzaam zyn „ dewvl ik dagt, dat onder de Pees van de Borst-$leutelbeens-Kaak- fpier , Musculus Sterno-cleido-mastoideus, aan het tepelwy- ze uitfteekzel van het Slaapbeen, Beenbederf , Caries , laats had. Maar, om dat ik, door de Sonde, niets ont- kken kon, nam ik een Bistourie , en ontblootte het tee elwyze uitfteekzel meer van de Pees en het Beenvlies. E indelyk vond ik deszclfs oppervlakte geheel raauw, en van het Panvlies ontbloot. Ik voelde met de Sonde, op de oppervlakte van dit Been, heen en weder, en ftak de» zelve eindelyk ín eene opening, die in het Been was, en toen ik dezelve dieper indrukte , bleef zy in de cellen van dit uitfteekzel zo vast ftedken, dat ik moeite had om ze weder te rug te brengen. Ik ftelde my op dit oogenblik, de zorgelykfte uitkomst van dit gebrek voor; daar was _ Beenbederf tegenwóordig ; als dit de cellen van het tepel- wyze uitfteekzel aantastte, met welk een middel zou ik het te keer gaan? Het was insgelyks ook mogelyk, dat het Beenbederf de inwendige oppexvlakte van dit Been kon aangrypen, en ik zag in myne fedagten mynen Ly- der met de innerlykfte droefheid , dood, met de hevigfte pynen, te gemoet treeden. Ik liet my eene Spuit geeven, en, daag ik geen ander fpuit- middel by de hand had, nafn ik een aftrekzel van Borst- thee, en {poot dezelve, een weinig laauw gemaakt, in, de een langzaamen. TT u — 192 WAARNEEMINO de opening. De pyp der Spuit vulde de opening zo naauwkeurig, dat zy als eene wigge daar in paste. Uit de uitwendige Wonde vloeide niets van de infpuiting. Terwyl ik op de uitwendige opening van het Oor myne aandagt gevestigd had, boog, de Lyder het Hoofd naar de flinkerzyde, even als men het zelve te rug trekt, als men ons iets in de Ooren wil ftceken; ik wist niet wat hy doen wilde; hy riep: „Myr God, wat komt ‘my over! ` aa daar loopt my iets door het Oor in het Hoofd;” hy begint met den Neus te fnuiven, en de infpuiting loopt uit het regter Neusgat. Ik fchrikte. zelfs van dit verfchynzel , en om my van deszelfs zekerheid te overtuigen, herhaal- de ik de infpuitingen dikwils. Uit de uitwendige opening van het Oor kwam te gelyk veel Etter, maar ¡E kon niet ontdekken , of er iets van de infpuiting onder gemengd was. De Lyder vertoonde een vrolyk gelaat. ik vroeg “ hem, hoe hy gemoed was? en hy antwoorde my: ,, Go ys Zy ccuwig gedankt, ik voel dat myh Oorpyn ophoud.” k verbond de Wonde droog; de Lyder begaf zig ter rust, cn flicp tien uuren na elkander: hy had op de aan- edaane zydc gelegen, en "er was zeer weinig, Etter uit “de uitwendige opening gevloeid, Des avonds verbond ik den Lyder weder, en fpoot met dezelfde inf; yiting 5 ik wilde hierin met opzet geene verandering maaken, dewyl hy "er zig zo wel by bevonden had. Ik vroeg den Lyder, hoe hy zig bevond? en hy antwoordde met vreugde, dat de pyn hem byna geheel verlaaten had, behalven dat hy zomtyds ecnige gevoelige fteeken in het Oot gewaar wierd. De Etter, dic uit de uitwendige opening van het Oor vloeide , wierd dagelyks minder, hy wierd van cene goede kleur, en in agt dageg verdween de (tank, en de yn, zo wel als het uitloopen des Etters , uit de uitwen- ige opening. Ik hield op met de infpuiting , en verbond de Wonde zeer eenvoudig , met droog. plukfel. -Het ont- bloote Been kon men nog eenigen tyd voclen, en, daar er geen Etter uit deeze opening vloeide , bragt ik derzel- ver lippen tot elkander „en ‚na verloop van drie Weeken, was de Wonde byna geflooten. In dit geval beken ik myne onkunde ; daar ik den loop, die de infpuiting door de Gehoorbeenderen genomen heeft, volftrekt niet kon verklaaren. gende nog waargenomen : 1) Om het ingefpoten vogt door te Jaaten, moet men zommigen, diep na de punt, en anderen na- der by den wortel, doorbooren ; de reden hier van ligt in de plaats waar de Cellen groot genoeg zyn, om de Pyp der Spuit te omvatten. 2) In twee gevallen ging deeze Proeve ongemeen fchielyk, want, in plaats van veele Cellen, was by den eenen maar eene Cel, en by den anderen eene dubbelde, 3) In alle deeze Proeven , vloeide niets van het gekleurde. vogt, uit de beenige Gehoorbuis, by deszelfs Slaapbeenderen, terwyl zy het trommelvlies nog hadden; maar alles liep uit de Buis, waaraan het Kraakbeenige gedeelte der Buis van EUSTACHIUS gehegt wag, nm u. ' WAARNEEMING — len? Ik had aan mynen Lyder de beste geleg nheid „ om dit te beproeven, daar hy, reeds zedert veele jaaren,, met het flinker Oor, niets kon hooren. Ik ftelde het . hem voor ; in het begin was hy bevreesd voor het fny~ den; maar ik herinnerde hem, dat het hem geene byzon= dere pyn veroorzaakt had , toen ik hem aan het regter Oor had gefneeden ; en na dat ik hem eene prefent beloofd had, befloot «hy zig alles te zullen laaten welge- vallen „ wat ik met hem dagt te doen. Ik maakte dus eene opening door de Huid, tot op het Been, en ont- blootte het Been in den omtrek van eene groote Erwt. En terwyl ik tot de dborbooring geen Werktuig had, en ook alleen de uitwendige plaat, Lamina, van het Been doorboord moest worden , bediende ik my hier toe van een Troisquart. Deeze doorbooring gefchiedde in het midden van dit uitfteekzel , cen weinig bovenwaards , omtrend welke plaats de grootfte cellen haar begin nee- men. Dewyl deeze opening zo groot was, dat ik de Dep van een gewoone kleine tinne Spuit, (zo ‘als dezelve in ons Hospitaal in gebruik zyn) kon inbrengen , fpoot ik "er een zeer wateragtig af kookzel van Myrrhe in. De infpuiting liep uit het flinker Neusgat, en, na vier dagen, verzeekerde my den Lyder , dat hy met het flinker Oor weder hooren kon. voer nog eenige dagen voort met myne infpuiting. ° Ik liet den Lyder het regter Oor toe- ftoppen, en hy verftond alles wat ik hem zeide, en gaf my daar op behoorlyk antwoord, nogtans zeide hy, dat het Gehoor aan het regter Oor veel helderer was, en ik nam de proeve, wanneer het regter Oor toegeftopt was, met zeer zagt te fpreeken , wanneer hy wel niet alle , maar nogtans de meeste, woorden verftond. Ondertusfchen was ik zeer wel te vreeden, daar ik zag, dat de Lyder aan dit Oor zyn Gehoor weder gekreegen had, dat zedert veele jaaren geheel verlooren was geweest. Ik lag op de Wonde maar een eenvoudig verband, en verbond dezelve meest met droog plukfel; ik bragt derzelver lippen ein- delyk te zamen, en in drie Weeken was zy volkomen geneezen, zonder dat ik eenige affchilfering van het Been ontdekt heb. Ik heb zedert , en zelfs tegenwoordig , terwyl ik dit geval befchryve , de Proeve met verfche Doodshoofden genomen (+), en de infpuiting is beften- dig 1 Ct) Onder zes Proeven is my dit maar tweemaalen gelukt. * WEGENS OORPYNEN.” . ` ae He vit den Neus gevloeid. Terwyl ik dit fchryf, heb ik een zeer versch Doodshoofd, yaar in ik het infpuiten door het tepelwyze uitfteekzel op nieuw beprogve 5 de infpuiting dringt terftond uit de uitwendige opening van het Oor naar buiten. Het fpreekt van zelve, dat, als pet’Doodshoofd niet loodreg® geplaatst is, de infpuiting ia den Mond zal vloeijen. | De Lyder is, zedert dien tyd, altyd gezond geweest , en heeft zyne orpynen nimmer weder gekreegen. H leeft tegenwoordig nog, en toen my de Regiments-Heel- meester, CREUZWIESER „ in den verloopen Herfst, een bezoek gaf, verhaalde ik hem het geval, en liet den Sol- daat by my komen, die hem het begin zyner ziekte , der- zelver voortgang, en eindiging, verhaalde. Ik heb hem drooge Gehoorbeenderen gegeeven, en hy heeft zelfs de met de iufpuiting genomen. Elk, die de proef hier van neemen wil, zal van de waarheid van dit geval overtuigd worden. Indien zig een Lyder by my ver- voegt, die zyn Gehoor verlooren heeft, en niet bevreesd is voor het fnyden en booren, dat op deeze plaats van weinig belang, en zonder eenig gevaar, is, zal ik, zon- der bedenken, deeze proef hervatten. Het geval, dat ik hier befchreeven heb, is misfchien geene nieuwe ont- dekking , fchoon het voor my geheel nieuw is. Ik be- ken, dat de oude Heelkundigen veel gefchreeven hebben, dat ik niet geleezen heb. aar het is voor de Konst ook reeds genoeg, als herhaalde Waarneemingen de waar- heid in een helder hichte zetten. 