VADERLANDSCHE LETTER OEFENINGEN
len, waren tot hier toe zo ongelukkig als moedig ge- weest. Zyn Veldheer LeHwALD hadt bevel om de Rus- fen, het kostte wat het kostte, ‘aan te tasten. Met 30,000 man waagde hy, op den dertigften van Oogst- maand , een aanval op dubbel dat getal, te Norkitten {етк verfchanst ; doch moest, .паа de manmoedigíte poogingen , te rug trekken. Met één woord, het Гог, Ir geen de Keizerin Koningin, eenige maanden geleden, | dreig- Ф _ VAN FREDERIK DEN К. то] dreigde , merkte men thans aan, als het onvefmydelyk lot van haaren Tegenttander. ` Zodanig was de hachlyke toeftand des Konings van Pruisfen , wanneer: de groote Veldflag te Rosbach, den vyfden van Slachtmaand voorgevallen , het tooneel, op de verbaazendfte wyze , veranderde, Met niet meer dan аѕ,ооо Man, behaalde hy eene volkomene Overwinning over het vereenigd Leger der Fran/chen en Keiserfchen ; onder den Prins DE soupisE en den Prins van SAXEN HILBURGHAUSEN , 50,000 Man (ег. Zy lieten zooo doos den op ’t Slagveid, Acht Franfche Generaals, 250 ОЁ ficiers, бсоо Gemeenen, en 63 ftukken Kanon, met an- ‚ dere Krygsbehoeften еп Zegetekenen, werden gevangen genomen. | ' Terwyl FREDERIK DE ЇЇ de veelvuldige ‘beweegingen -- gemaakt hadt , die deezen beflisfenden Slag voortbragten , hadden de Oòssenrykers het belegerd Schweidnitz te on- dergebrage, еп, OR den twee en twintigften van Slachte mand, vielen zy den Prins VAN BEVERN aan, іп zyne welverfterkte Legerplaats , onder de wallen van Breslau, De flachting, onder de Oostenrykers, was verbaazend, Een groot gedeelte’ huns Legers was te rug getrokken, en het overige ter hertocht gereed , wanneer de Pruisf- fchen onwverwagt hunne fterke post verlieten, en agter деп Oder trokken. De Prins VAN BEVERN, twee dagen паз. _ деп Slag , op kundfchap uitgaande , zonder eene Iyfwagt “ter befchuttinge , werd gevangen genomen , door een voor- uit gezondene hoop Croaten ; eene omftandigheid , die zeer bedenkelyk voorkwam. Breslau, de Hoofdftad van Silehe , viel terftond den overwinnaaren їп handen, De Koning уап. Pruisen haastte zich, om allen voore deel, van den zegen te Rosbach behaald, te trekken. Met fterke marfchen „kwam hy den tweeden van Wintermaand in Silefc „en bevogt, den vyfden dier maand , met 36,000 man ‚ eene volkomene overwinning op den Graaf van DAUN „ еп 20,000 Oostenrykers, Zesduizend van de laatste gemelden fneuvelden , het getal der Gevangenen beliep 1500, en-meer dan соо (tukken Kanon werden er vere overd. Breslau vondt zich terftond berend, en gaf zich op den negen en twintigften overs Schweidnitz werd be- «д, en: geheel Pruifisch. Silefie, mer een gedeelte de ` eizerin. Koningin toebehoorende, te onder gebragt. Verfcheide oorzaaken drongen de Rus/en, fchoon Overa winaas, Pruisen te ruimen ; den Veldheer LEngwatn, ° IL орле MENGEL Wo NO: 3. 1 de ki 62% ‚ ZEVENSBERIGT , de handen ruim geevende, om гупе wapens met eenen gelukkigen uitlag tegen Zweeden ер Pomeren te мец den: de overwinning van Rosbach, en de gevolgen van dezelve, hadt niet alleen de Fran/chen genoodzaakt Bran. denburg te verlaaten ; maar, het Hanoverfche Leger in ftaat gelteld, voordeel te doen,, тег, eenige fchandelyke chennisfen van het verdrag, nam de wapens weder ор, om de krygsverrichtingen te hervatten, | Deeze wondere wisfelingen,in den loop der Krygsber dryven van FREDERIK DEN ÌÌ,deedt de bewondering van zyu Character „in Engeland , toteene hoogte van geestver- voering opklimmen: en het Parlement, een: nieuw Verdrag tusfchen de beide Hoven, іп. den beginne des jaars 1758 „ geflooten hebbende, lag hem een onderftandgeld toe van "670,000 Ponden Sterling. — De Veldtocht van dit aar nam eenen aanvang , met het weder te onderbrengeg van Schweidnitz ; en de Koning van Pruiyen °ег op ber dagt, om ’t Land zyner. vyanden het tooneel des Оо logs te maaken, wendde onmiddelyk zyn weg na Mora- yic en belegerde, op den zeven en twintigften van Bloei» maand, Olmutz, de Hoofdftad diens ,„Gewests, Zodanig, nochtans, was de uitgeftrektheid der werken die bezet waren, en zodanig de meesterlyke fchikkingen des Graa- ven van DAUN, іп het onderfcheppan van den toevoer, dat de Koning dit beleg moest opbreeken, en na Bokee- men te. rug trekken., | e Uit dit Ryk haastte zich--FREDENIK, pe II, om de Rusfen te gemoet te gaan, wier Leger, onder den Veld- heer FERMER, weder in de Landen зупег Heerfchappye gevallen, Custrin belegerd hadt«, Ну: ontmoette *t zelve op den vyf ea twintig(ten van Oogstmaand: еп, naa ееп bloedig gevegt, van negen uuren °з morgens, tot zeven uuren °5 avonds, verfloeg hy de Rwus/en, die hun Се fchut, Krygskas, еп veele ‘Officieren van: beogen rang., verlooren. —— Onmiddelyk , naa het. behaalen van dien zegen, trok de Koning na Saxen, om zich te vergenigen met zynên Broeder Prins HENDRIK, die met een Leger gelaaten, was , om dat Keurvorftendom te verdeedigen tegen de veréénde poogingen der Oostensykeran en Kej- zerfchen. . С En | . Ое beoogde vereeniging’ -gefchiedde ‘op den elfden van Herfstmaand , еп de Koning vatte, kort daarop, post Ну Hogkirchen, waar hy, ° nagts, den veertienden уай Wyn- maand , verrast en verllasgen werd. door den Graaf van „ А . говы 1 ЗООМ, VAN FREDERIK DEN ЇЇ. 12$. DAUN. Hoe veel de Koning, іп den lof van waakzaamheid, mogt verliezen door deeze overvalling in den nagt, hy. herkreeg de verloorene eer, door zyne tegenwoordigheid van geest, zyne ftoutmoedigheid en werkzaamheid, vaar door hy, eenigermaate, de wanorde en het verlies ver- goedde. Hy trok in goede orde af, niet naagezet door de Oostenrykers; doch, in deezen bloedigen flag, hadt hy 7000 man , met twee zyner beste Veldheeren, Prins FRAN- GOIS VAN BRUNSWYK еп den Marfchalk KEITH, verlooren, Het voordeel, °t welk de Graaf van paun zich had voorgefteld , dopr den aanval by Hogkirchen, was Silefse te gereeder te bemagtigen. Maar eenige verwonderlyk bedagte omtrekkingen, en een vry groot voordeel te Gor- lits verkreegen , ftelde den Koning in ftaat, om de oog- merken van zynen bekwaamen Tegenparty , om in Si/efhe te rukken , te verydelen , het beleg van Neit, en de blokkaade van Со/2/ op te breeken. Мег gelyken fpoed keerde hy weder, tot verligting van Saxcn,en den Graaf van DAUN noodzaakende, Dresden, door hem berend , te verlaaten, tradt hy zegepraalende, op den twintigften van ` Slachtmaand „deeze Stad іп. De Legers, van wederzyden, betrokken , kort daar naa, de Winterkwartieren. In dit Leevensberigt, kunnen wy geene van de Krygs. verrigtingen іп deezen wyduitgeftrekten Oorlog vermel. den, dan die de Koning van. Pruisfèn onmiddelyk be- treffen. De Veldtocht des Jaars 1759, ПаК niet uit door eenige aanmerkelyke verrigtingen zyner Legerbenden, tot op den drie en twintigften van Hooimaand, toen de Ge- peraal WENDEL , met 50,000 man, een Rusch Leger van ‚ооо te Zwlichau aantastte , en alles tegen zich hadt. 0 йу werd afgeflaagen , met een verlies van meer dan .7000,. zo Gefneuvelden, als Gewonden en Gevangenen. —- De Rusfen , іп Silefie doordringende , vermeesterden Frankfort agn den Oder, en kreegen by zich de Oostenrykers , on- der den Generaal LAUDHON., De vereenigde Legers tel den 90,000 man, terwyl dat der Pruisffchen, thans ver- fterkt, door dát de Koning in perfoon aanvoerde, flegts 50,000 beliep. (Het vervolg by de naaste gelegenheid.) Te АК 124 ARSACES EN ISMÉNA. Ee maman ARSACES EN ISMENA. Eene Ooster{che Staatkundige Vertelling. Uit het Fransch van den beroemden MONTESQUIEU. Cent het einde der Regeeringe ‘van ARTAMANES, was het Koningryk Bactria van een gereeten door binnenlandíche twisten. Deeze Vorst, afgemat door de oproerigneid zyner On- derdaanen, bezweek onder den last der angften, en lier, fter- vende, den Throon na aan e Dogter ISMENA —- AsPAR, de eerfte Gefneedene van het Paleis, hadt het hoodfdbefiuur der zaaken їп handen. Het beste van den Staat was het groot doeleinde zyner Regeeringe, in vergelykinge daar mede ver- dween al het fchitterende vertoon van grootheid als niets uit Zyn oog. Ну kende het Menschlyk hart, en wist over voorkomende. gevallen een juist oordeel те vellen. Zyn aart helde tot ver- zoening over, en zyn hart (сһееп, door eene foort van .mede- neiging, met dat van clk eenftemmig. De Vrede, hooploos door allen aangemerkt, was herfteld. Zo groot was de betooverende invloed van ASPAR, dat, daar Zy allen tot hunnen pligt te rug keerden, „niemand fcheen te bemerken, dat hy denzelven hadt overtreeden. Zonder geweld, zonder ophef, wist hy groote oog- merken te volvoeren. De Koning van Mircania verftoorde den Vrede; Gezanten ezonden hebbende, om ISMENA ten huwlyk te vraagen, viel у,ор ontvangene weigering,gewapend de grenzen van Bactria aan. Deeze harval was zo zonderling als vyandig. Nu eens vertoonde hy zich geheel ftrydvaardig als een held, en gereed om den vyand in het veld aan te tasten; dan was hy gekleed als een Minnaar, door Liefdedrift gedreeven. Tertvyl be 2ісһ vergezeld vondt van alles wat zwier kon byzetten aan het Hu- welyk van een Vorst, ftondt hy aan ’t hoofd van een ontzag- lyk Leger. Ten zelfden tyde, dat hy de tederfte МіппеБгіе- ven аап de Koningin fchreef, verwoestte hy haar land. De ee- ne dag werd in Feesthouding en Vrolykheid, de volgende in Krygsverrigtingen, gefleeten. Nimmer hadt men zulk eene vol- maakte Íchildery van Oorlog en Vrede; zulk eene ongebonden heid van zeden met zulk een ftriktheid voor Krygstugt. Hier vlooden de Inwoonders van een Dorp voor de wreedheid des vermeesterdars , daar zongen en danften zy met de uitbundig- fte vreugdbetooningen. Doar de onoplosbaare grilligheid wilde hy twee onvereenigbaare zaaken zamenvoegen; zich doen vree. zen en beminnen. Doch geen van beide was hy in ftaat te be- werken. "Ег wierd een Leger tegen bet zyne in ’t veld ge. ARSACES EN ISMENA. 125 ragt, en één enkele flag befliste den Oorlog. Een krygs- egt, nieuwlings in `t Leger der Bactriaanen aangekomen, deedt wonderen van dapperheid. hy drong door tot de plaats waar de Koning van Airca.. a , met grooten moed, vogt, еп nam bem gevangen. Hy betrouwde dien Prins aan de zorge van een Bevelhebber, en begaf zich, zonder zyn naam te mel- den, weder in den digtiten drom der vyanden; doch gevolgd door de toejuichingen der Overwinnaaren, bragt men hem in zegepraal їп de Tent des Veldheers. Hy verfcheen voor deezen met eene edele ftoutmoedigheid ; doch fprak van zyne verrig- ting op de zodigfte wyze. Voor de belooningen, welke de Veldheer hem aanboodt, fcheen hy ongevoelig; en aan de eere, hem beweezen, fcheen hy gewoon. ` Asrar oordeelde , даг zulk ееп Мап van geen Lage afkomst kon weezen. Ну Пес hem vervolgens ten Hove Котеп, zyn gedrag aldaar verfterkte dit denkbeeld langs hoe meer. De te- gen .oordigheid van den Held verwek:e zyne bewondering, en de peinzende zwaargeestigheid, welke op zyn gelaad te lec- zen ondt, boezemde hoogagting іп. Wanneer aspar `$ Helds dapperheid, met de Derkite betuigingen van aandoening, ver- hief, was de taal des Vreemdelings : Myn Heer verfchoon „ ееп onzelukkig Mensch, de fchriklykheid van wiens toe- o fand hem bykans gevoelloos maakt, voor uwe goedheid ет „ edeimoedigheid; en die zich zeker buiten ftaat bevindt om „ u eene daar aan geëvenredigde vergelding te doen.” , Wees dan, dewyl gy ongelukkig zyt, hervatte de Veldheer, myn Vriend! Tot dit oogenbiik befchouwde ik u met bewondering з Maar nu bemin ik u. Jk wil uwe [тетеп versagten, en allen шел, my mogelyk, fchenken. Kom neem uw verblyf in myn Раей. Hy, die ’t zelve bewoont, is een Vriend der Deugd, en van. Deugd kunt gy niet vervreemd weezen. De volgende dag werd als сеп Feestdag der zeoepraal by de Bactr.aanen gevierd. De Koningin verliet haar Paleis , ge- volgd door ’t geheele Hof. Zy verfcheen op haar flaatfiewa- gen, onder eene ontelbaare menigte volks. Haar aangezigt was met een fluier bedekt, doch door dezelve liet een bevallige en fchoone gedaante zich heen zien; en fchoon de fluier haare ` weezenstrekken verborg, dagt elk Onderdaan, met haar іпре- nomen, dat de uitfteekendfte fchoonheid daar huisvestte. Van haar ftaatfiewagen afgeftapt, begaf zy Zich in den Tem- pel. De Edelen van Bactria omringden haat. Zy wierp zich neder, en aanbadt de Goden met een veel betekenend zwygen : toen haar fluier eenigzins opligtende, flortte Zy met eene hoor- baare temme dit vuurig gebed. ve Onfterflyke Goden f De Koningin van Bactria offert u haaren dank voor de gefchon- ken overwinning. Weest haar gunftig, dat zy nooit uwe goedgunftigheden misbruike. ‚Geeft haar, dat zy nooit door | 3 drift, 126 ARSACES ЕМ ISMENA, drift, zwakheid of grilligheid, vervoerd worde; dat zy побіе vrecze dan om kwaad, nooit hoope dan om goed, te doen. En daar zy n'et gelukkig kan zyn, (hier werden haare woor- den door (ліккеп afgebrooken,) laat ten min{ten haar Volk ge- lukkig weezen!”. ——— De Priesters volvoerden de plegtighea den, in den dienst der Goden voorgefchreeven. De Koningin verliet den Tempel, en reedt, ten wagen gefteegen, gevolgd door het volk, na haar Pafeis. Eenige oogenblikken daar naa kwam asrar in zyn Paleis; zogt den Vreemdeling, en vondt hem їп den diepften kom- mer verzonken. Hy zette zich nevens hem neder,en de wag- ten hebbende doen vertrekken, fprak hy hem , in deezer voe- ge, aan: [К bezweer u, dat gy % aan my openbaart: kan een entroerd gemoed geen troost ontvangen uit het mededeelen van зуп hactzeer? Zal Пу, die de verzagtende balzem der Vriendfchap aantreft , geen geneezing vinden » °t Zou noodig s» Zyn,” antwoordde de Vreemdeling, „ u alle de lotgevallen „ myns leevens tc verhaalen.” Dit is juist het geen ik у:гіапг. Gy zult зе niet ontvouwen voor eenen gevoelloozen : gerh ra voor my niets. Vriendj: hap felt belang in alles. - э Was niet alleen tederheid en mededoogen , die ASPAR decze nieuwstierigheid inboezemde. Hy verlangde деееп zeldzaamen Мап aan den dienst van het Hof van Bactria te verbinden ; hy wenschte volkomen onderrigt te weezen om- trent den Perfoon, dien hy reeds befchouwde als met hem zamenftemmende in de edelfte inzigten tot het bevorderen van den welftand des Ryks.. De Vreemdeling begon, naa eene korte tusfchenpooze, in @zezer voege het verhaal zyner Lotgevallen. ‚‚ Liefde js de bron geweest van alle de gelukzaligheden en rampen myns leevens Іп den aanvange beftrooide zy туп pad met roozen en distelen: in 't einde is my niets dan traanen, klag- ten en fmerten, overgebleeven… Ik werd іп Media gebooren, en kan een lange reeks van doorlugtige Voorouderen opnoe- men. Myn Vader, die,aan ’t hoofd onzer Legerbenden , groo. te overwinningen behaalde, verloor ik in myne tedere jeugd. Maar zy, die met de zorge myner Opvoeding belast waren, leerden my zyne Deugden aanzien voor de beste Erfenisfe, Met туп vyftiende jaar, bepaalde теп myne leevenswy. ze; doch myne Voogden gaven my dat verbaazend aantal van Vrouwen niet, waar mede Lieden van myn rang doorgaans averlaaden worden. Zy droegen zorge om de Natuur te vol- gen, en my te leeren , dat, indien de zinnelyke genietingen bepaald zyn , die van het hart nog meer bepaald willen weezen. vn ARDASTRA was van myne andere Vrouwen niet meer on- derfcheiden ‘goor haaren rang, dan доог de voorkeuze, waar me- ъ U ARGACES EN ISMENA. | 127 mede ik haar befchouwde. Eene zekere waardigheid van hou- ding vermengde zich met eene onbefchryfbaare zagtaartigheid : haare gevoelens waren zo edel, zo ongelyk аап die, welke де geduyrige Паайсһе onderwerping by de Aftatijche Vrouwen te wege brengt. —- Zy bezat, met één woord , zulk eene verfcheidenheid van bevalligheden, dat myne oogen haar alleen nzagen, ев myn bart geen ander kende. Haare houding Бе. үз verrukking ; haare gedaante, de lieflykheid van haar ftem, bekoarelykheden haarer verkeering... elke fchoonheid, elke bevalligheid , was onwederftandelyk betoverend. Мег vermaak zou ik haar voor altoos hebben kunnen... hooren... aanfchou. wen... De Natuur, beid ik my verzekerd, bragt nergens zulk eene verzameling van volkomenheden voort. Myne vere beelding kon geen denkbeeld vormen van iets beminnelyk , of myne aanbiddelyke ARDAsIRA bezat het met de daad: en wan- peer ik eene fchildery wilde maaken van het geluk, waar voor Stervelingen vatbaar zyn, ik befchouwde my zelven... lk juichte my toe over myn lot: » Myne geboorte, rykdom, jeugd, en eenige perfoonlyke voordeelen , deeden den Koning befluiten лупе Dogter my ter Vrouwe te geeven. ’t Was eene beftendige gewoonte in Me- dia, dat zy, die tot deeze eere verheeven wierden, alle hun- ne Vrouwen moesten wegzenden. In het vooruitzigt op diè aanzienlyike verbintenis , zag ik alleen op het verlies van alles Wat dierbaarst was aan туп hart; doch het was volftrekt noodzaaklyk dat ik myne traanen verborg , en zelfs een vrolyk voorkomen aannam. Terwyl het geheele Hof my geluk wensch- te met dit merkteken van Vorstlyke gunfte,’t geen elk Volvro- ` lyk zou gemaakt hebben, verlangde ARDASIRA my niet te zien. Ik fchroomde in haare tegenwoordigheid te Котеп, еп nog- thans zogt ik haar. Ik ging na haar kamer, myn fmert, myn angst was onuitfpreekelyk , ,, ARDASIRA , zeide ik ‚ik verlies u”.. Geen lonk ‚geen woord van tederheid, ontfnapte haar, zy deedt my ook geen verwyt. Zy ftortte geen traan ; doch, terwyl Zy in peinzende ftilte zat, bedekte eene doodverwige bleekheid haar gelaad; waar in ik verontwaardiging , met wanhoop ge- . mengd, befpeurde, Ik wilde haar omhelzen ; doch zy Scheen verfteend.... Zy bewoog zich, ертег, maar ’t was om my te ontvlieden. + Was de: vrees voor fterven niet, welke my overhaalde „om aan de voorgeftelde verbintenis met Princes myne toeftemming te geeven: want had ik niet gebeefd voor het lot van ARDASIRA, zou ik my blootgefteld bebben аап ‘de fchriklykfte wraake. Maar, toen ik overwoog, dat myne weigering haar dood onmiddelyk ten gevolge zou hebben, werd myne ziel, доот fchrik , van een gereeten; en ik onderwierp my аам ееп onvermydelyk noodlot. | » Men voerde my in ’s Konings Paleis, ’t geen ik niet meer 14 mogt’ г29 ARSACES EN ISMENA, mogt verlaaten. Ik zag de fchitterende tooneelen, vercierd rot aller elenden, en het vermaak van éénen; —— tooneelen , op welke , niettegenftaande de algemeene се , de zugten der Liefde naauwlyks gehoord worden ; tooneeten, waa grootsheid en onderwerping heerfchen ; waar alle de onbeziel. de voorwerpen vrolyk, alle де leevende, лааг en droevig zyn 5 waar clk zich gelaat met den Oppervorst gelukkig te weezen, en allen, met de daad , droevig zym , als hy een fombere luim heeft: — Ten zelfden dage werd ik voorgefteld aan de ` Ryksprinfes. Zy mogt my verbysteren met haare oogen, ik mogt de myne tot haar niet opheffen. Wonderbaar uitwerkzel van Grootheid ! Konden haare oogen fpreeken, de myne mog- ten niet antwoorden. Twee Gefnheedenen , met dolken in de hand, ftonden gereed, от myn bloed te plengen, en daar door den hoon uit te wisfchen, indien ik my fchuldig gemaakt hadt, met den minten Jonk haar toe te werpen. — Welk eene - omftandigheid voor een hart, als °t myne, op het punt ftaan- de, om de flaaverny des Hofs op myn Huwelyksbedde te vin. den, te hangen tusfchen de onzekere inboezemingen van gril- ligheid, еп de uit de hoogte fpreekende taal der Dwinglandye; geen gevoel te hebben . dan dat van ontzag, en voor altoos te verliezen ‚’t geen in Slaaverny zelve troost kan Ichenken — het vermaak van te beminnen, en bemind te worden. Maar hoe zeer verflimmerde myn lot, toen een der Gefnee- denen van de Prinfes kwam, еп my afvergde, een Bevelfchrift , tot ber wegzenden van alle myne Vrouwen, te tekenen. Teken , fprak hy, en erken de goedheid , die dit bevel geeft, en ik zal de Prinjes verhaalen, met welk eene volvaardigheid py Ter aan gehoorzaamt. Myn aangezigt was .БеЃргоеіа met traanen; ik begon te fchryven... ik twyffelde... ik hield op... zeggende : g ik bid u, wagt een oogenblik... ik bezwyk’”... Myn Heer, was de taal des Gefneedenen , uw leeven, en het myne ‚ loopt ge- yaar. Teken! Uitflel zab ons beide fchuldig maaken; de tyd is bepaald, Ik mcet op ‘t oogenblik weder keeren. ‘Myn beevende of vaardige hand, (want ik was buiten my zelven,) vormde de heilloosfte letters ooit op papier gebragt. Myne Vrouwen werden my, den avond, voor dat het Huwe- lyk zou geflooten worden, ontnomen: maar ARDASIRA, die een myner Gefneedenen overgehaald hadt, kleedde eene Slaavin vam haare grootte en voorkomen, in haar gewaad, en dekte ze met haar fl ier; zichzelve in eene heimelyke plaats verber- ende. Zy hadt den Gelheedenen te verftaan gegeeven, dat zy riesterin wilde worden. ARDASIRA hadt eene ziel, te verheeven, om een denkbeeld te vormen, dat een Wet; йе, zonder eenige reden, wettige Vrouwen van haare regten be- roofde, haar zou betreffen. Het misbruik van Maer kon ‘haar niet bewecgen , om Март te eerbiedigen: van deeze Dwing- laa- і ARSACES EN ISMENA. _ à29 Jandy beriep Zy zich op de Natuur, en van haare zwakheid op wanhoop. De Huwelyksplegtigheid werd ten Hove voltrokken. Ik bragt de Prinfes na myn Paleis. Hier ontbrak het niet aan Con- степ. Dansfen en Feestvrolykheid, alles fcheen eene vrolyk- beid aan te kundigen, die verre , zeer verre, van myn hart . vewyderd was. Іп den парс, vertrok het geheele Hof. De Gefneedenen bragten de Prinfes in haare kamer. Helaas! "tr was dezelfde kamer , die , zo dikwyls getuige was van myne lief- deverklaaringen , aan ARDASIRA. Ik ging па de тупе, vol woe- de en wanhoop. Het oogenblik der Huwelyksvoltrekking naderde. Ik trad in dien bygang, bykans onbekend voor elk van myn Gezin, door welke de Liefde my zo dikwyls geleid had. Ik liep їп ‘t don- ker, verleegen, droefgeestig , vol gepeinzen , wanneer ik ор ’t onverwagtst een licht Zag. ARDASIRA , met een dolk in de hand, vertoonde zich voor myn oog. ARSACES, {prak Zy, gea heen, vertel uw Bruid dat ik hier ferf; zeg haar, dat ik tot myn ает fnik haàr uw hart betwistte. Zy ftondt op ’t punt, om ’t ftaal іп haar borst te ftooten ; ik vatte, en wederhield baar hand; uïtraepende: ‚‚ ARDASIRA! welk een droevig tooneel „wilt gy hier aanrigten:” en myn boezem openende , voer ik voort: „ Stoot toe, doorfteek hem, die zich аап een bar- „ baarfche Wet опа rworpen heeft.” Zy werd dood- bleek , de dolk viel haar uit de handen. Ik drukte haar in myne armen: ЈК was verbysterd , en wist niet,door welk een toverkragt, myne ziel, eens weder opgeklaard, zo gelukkig fcheen. Ik drukte het dierbaar voorwerp San myn hart, en vier- de, zonder bedwang, bot aan de zoete vervoeringen der lief- de. Alle andere dingen, zelfs het denkbeeld van myn onge- luk , verdween uit myne gedagten. ARDASIRA , verbeeldde ik my, was nu de myne voor altoos; en °t was onmogelyk, dat ik haar zou derven. Wonder gewrogt der Liefde! Myn hart gloeide van nieuwe drift, en myn Ziel was opgeklaard. ——— ARDASIRA fprak, Zy bragt my tot myzelven, ARSACEs, laat ons безе plaats verlaaten deeze heillooze plaats ontylieden. Wi hebben wy te vreezen. Wy kunnen beminnen. Wy kunnen e= an ARDASIRA 7 was myn antwoord. ., ІК zweer, » gy zult voor eeuwig de myne weezen. ІК zal nooit van u » fcheiden. Ik roep de Goden tot getuigen, dat іп и, in u » alleen, al het geluk myns leevens beftaat. Uw voorflag is » edel. De Liefde heeft bet my reeds ingeboezemd, en maakt s het door и, op nieuw, leevend. Gy zult thans zien . of » ik u bemin.” lk verliet haar, vol ongedulds en liefde, en begaf my overal om de noodige bevelen te geeven. De deur, na Tt vertrek der Prinfesfe gaande, was geflooten. Ik nam zo veel Gelds en 5 Edel- d 186 | ARSACES ER ІМЕМ.. Edelgefteente, als ik gevoegelyk kon bergen. Ik beval myne Slaaven onderfcheide wegen te neemen; en ik vertrok met ARDASIRA alleen. te midden van de akeligheden des nagts, al- les hoopende, alles vreezende, zomtyds тупе natuurlyke on- verzaagdheid vergeetende, gedreeven door allerlei driften, еп onbekwaam от te oordeelen, of ik туп Pligt of de Liefde volgde, die my denzelven deed vergeeten. “ Met het ophaalen der ontelbaare gevaaren, onze vtugt verge zellende, zal ik u niet ophouden. ARDAsIRA moedigde ту, Ondanks de zwakheid haarer Sexe, tot volftandigheid aan. Zy zonk neder onder vermoeijenis, zy was ор ’t punt van te be. zZwyken, en nogthans liet zy niet af my te volgen. Ik ontweek zorgvuldig het бор der Мепѓећеп ; want ieder Mensch was my een vyand geworden. Ik zogt de wildernislen ор, en kwam in ’t gebergte, а: woeste wooning van Tygers en Leen wen. Het gezigt deezer verfcheurende Dieren gaf my moed. „ ’ Is „ hier піст, fprak ik tot ARDASIRA, ,, дас de Gefneedenen van „ de Prinfes, en de Lyfwagten van den Koning van Media , ons œ Zullen zoeken of vervolgen” Eerlang nam het getal deezer Dieren zodanig toe, dat my een geweldige vrees bekroop. Met myne pylen doodde ik ’er eenige, die my te naby kwa. men : want, in ftede van ons te belasten met het geen ons tot noodig voedzel zou dienen, had ik wapenen om het ons te bezorgen. Ik floeg vuur uit een keifteen, en ontftak eenig hout, en bragt den nagt door by het ontftooken vuur, en de wildernisfen weergalmen op den klank myner wapenen. Ik фак bostchen їп brand, en dreef de verfchrikte Dieren voor my һеёпсп. In deezer voege bereikte ik een open vlak land; en bewonderde de ontzettende ге rondsom my heenen. De. zelve fcheen my de tyden te herinneren, waar in de Goden ` gebooren werden... waar іп de Schoonheid eerst verfcheen, Dit hemelsch beeld werd verwarmd door de Liefde, en alles was ziel en leeven. _ Eindelyk verlieten wy de grenzen van Media. In de {шр van een Schaapherder, befchouwde ik my zelven als Heer der wereld : want ARDASIRA kon zeggen, dat ik de haare was , en ARDASIRA was de myne. Wy kwamen in het Koningryk Maer- ` giana; waar onze flaaven zich by ons vervoegden. aar leef- den wy ор het land, verre van het gewoel der menfchen. Met elkander gehecl ‘ingenomen, liepen onze gefprekken over het genoczlyk onderfcheid tusfchen ons tegenwoordig geluk en ons voorgaand lyden. ARpasiRA befchreef menigmaalen haare aan- doeningen, geduurende den gantíchen tyd, dat wy van elkan- der afgefcheiden leefden : haare boezemfinerten, toen zy dagt dat ik haar niet langer beminde, de angst van haare ziel, toen zy bemerkte dat тупе Liefde tot haar nog brandde; haare verfoeijing van de barbaarfche wet, еп verontwaardiging tegen | | ту, ARSACES ЕМ ISMENA. "rar ту, toen ik dezelve onderfchreeven had. Mn *t eerst hadt zy ten oogmerk, de Prinfes aan haare wraak op te offeren; zy hadt dit denkbeeld verworpen, en toen zich bepaald om in myne tegenwoordigheid te fterven: en twyfelde niet tot welk еспе maate ik zou aangedaan zyn door dit fchriklyk tooneel, Toen рэ in myne armen waart, (prak Zy, toen ік и voorflelde uw Land te verlaaten, was ik reeds verzekerd dat ру myn voors flag zoudt omhelzen. ArpastRA was nimmer zo gelukkig geweest. Wy aanfchouw. den niet langer de pragtige grootsheid van Media; maar onze zeden waren zagter, ons leeven bedaarder. In alles wat wy verlaaten hadden, zag zy welke offeranden ik voor haar gedaan had. Ik was haar eénige Medgezel. Їп de Serails , ор Schouw- platzen het vermaak toegcheiligd , wordt het hart altoos door een Mededingíter gejaagd; en wanneer ’t zelve het voorwerp van zyn Liefde kan genieten, wordt het, naar gelange het meer bemint, meer ontrust. — > ARDASIRA kende geen mise trouwen, wy waren van elkander ten vollen verzekerd. Zulk eene Liefde, zal iemand veelligt denken, verfpreidt eene vrolyk- heid over alle voorwerpen, als of de geheele Natuur, om dat één voorwerp, ons behaagt, alles tot ons vermaak wil doen dienen: het heeft veel gelykheids met dat sangenaam tydperk des leevens, wanneer ons alles tociacht, de Kindsheid heeft Onfchuld en Vrolykheid tot haare fpeelmakkers. Ik fchep vermaak in my dien gelukkigen tyd voorden geest te vertegen- woordigen. Zomtys verloor ik ARDASIRA in de bosfchen; ep vond haar weder, op de toonen van haare bevallige ftem afgaan- de, Zy vercierde zich met bloemen, door my geplukt, en ik fchiep behaagen in de bloemen, door haar verzameld, te draa- ‚ De wildzang van ’t gevogelte, het ruifchen der beekjes, het danfen en zingen onzer jonge flaaven, dienden ons ter ver- maakneeminge, en waren de beftendige proeve van ons geluk. ARDASIRA was thans eene Herderin, die, zonder cieraad en optooi, zich allerbeminnelyxst vertoonde іп cenvoudige net- heid; nu zag ik haar met alle die bevalligheden, waar: mede zy myn hart in het Serail van Media bekoorde. .Zy deedt haare eigen Slavinnen allerlei fchoone ftoffen vervaardigen; zy fponnen Hyrcanifche wol; en verfden dit kostbaar voortbreng- zel met Tyrisch purper. Ons geheele Huisgezin finaakte еей zuiver en onvermengd genoegen. Wy daalden, met vermaak, tot gelykheid der Natuure af. Wy waren gelukkig in ons zelven, еп begeerig, от met menfchen, die zich ook gelukkig bevonden , te leeven. Valsch geluk maakt den fterveling ftreng en trots; zyn geluk is zelfzoekend en ongezellig. Waar gelek,‚in tegendeel, vertedert пет tot zagte medegevoeligheid, en heet genoegen in wederkeerige mededeeling van ge- пог, — Jk herinner my dat ARDASIRA tegenwoordig was Бу et {32 ARSACES ЕМ ISMENA. het Huwelyk van tene door haar begunftigde Slavinnen, met een van my vrygemaakten Slaaf. Liefde en jeugd hadaen deeze vereeniging gevormd. Юе Bruid zeide tegen ARDASIRA: »‚ Dee- vn Ze dag is ook de Jaardag van uw geluk!” Elke dag myn: :eevens, antwoordde zy, zal zulk een jaardag weesen. Misfchien zult gy u verwonderen, hoe ik, uit Meda, 20 on- verwagt vlugtende, nauwlyks een oogenblik tyds hebbende om my tot myn vertrek gereed te maaken, met geen meer Gelds en Edelgefteente voorzien, dan ik voegelyk bergen kon, zo ryk în Margiana kon weezen, dat ik een paleis, een aantal af hange- lingen, en alle de gemakken des leevens had. ’t Was eene om- fandigheid, waar over ik zelve verbaasd tond, en nog ver- baasd ftaa. Als ik, door een noodlottige fchikking , welke ik niet - Kan verklaaren, geen redmiddel zag, vond ik er altoos een. Goud, Juweelen, fcheenen zich van zelve aan my op te doen. Dit. zult gy zeggen, was de uitwerking van het geval. Maar ` beurtenisfen zo menigvoud herhaald, en altoos dezelfde, опп:п wy niet wel aan ’t Geval toefchryven. Ак `АѕІвА ver- beeldde zich, in den beginne, dat ik haar wilde verrasfen, en ter rykdommen medegenomen had dan zy wist. Ik dagt op myne beurt, dat zy ееп middel wist, my onbekend, om aan, fchatten te komen. Doch het bleek, welhaast, dat wy beiden een verkeerd ‘denkbeeld vormden. In myne kamer vond ik dik- wyls pakjes met honderden van Daries (*). ARDASIRA vondt, in de haare , doozen met Edelgefteente. Op zekeren dag іп myn hof wandelende, ontdekte ik een kistje vol Gouds, en een weinig voortgezaan zynde, een” ander in het hol van een ouden eik. Veele andere dergelyke fchatvindingen gaa ik met füilzwygen voorby. Ik was volftrekt verzekerd, dat niemand in Media ee- nige kennis hadt van de plaats myns verblyfs , en wist, daaren- boven, dat ik uit dien hoek geene onderfteuning te wagten had. Ik dagt en herdagt op die vreemde verfchynzels; doch kon nooit gisfen, van waar ik met mogelykheid altoos dien tydigen onder- fand kon bekomen. Ik maakte duizend gisfingen; duizend ап. dere deeden ze verdwynen.” Ik weet, zeide ASPER, het gefprek van ARSACES, afbreekende , welke wondere vertellingen men verzonnen heeft van zekere magtige Genii, volyverig om den Mensch ten dienfte te Даап: Niets van alles, wat ik van dien aart hoorde , vondt by my ooft eenigen ine gmg. Doch de omftandigheden, door u vermeld, zyn, in de daad, gerbaazend. Gy segt my wat gy zelve ondervonden hebt > niet wat gy van anderen hoorde. „77 Of deeze Onderftanden, hervatte ARSACES, menschlyk dan bovennatuurlyk waren, bepaal ik niet, zeker gaat het, dat ze ons nooit ontbraken, en dat ik overal rykdomnien vondt, even (*) Eene oude Oosterfche munt, zo gehceten nar DARIUS ARSACES EN ISMENA. 13$ етп gelyk zommigen, nimmer iets anders, dan wederftand aan. vefen. Nog meer te verwonderen was het, dat deeze On- derftanden altoos kwamen als wy ze- meest behoefden : nooit zag ik туп chat bykans uitgeput, of ik trof een nieuwe aan: zo waakzaam was het Weezen, ’t geen ons dezelve bezorgde. Daarerboven , werden onze noodwendigheden niet alleen іл deezervoege voorgekomen , maar zelfs onze-grikig gevormde wenfchen. Ik ben ’er niet op uit, om u wonderen te verhaa- len : doch ’t geen ik u vertel, kan ik geen geloof weigeren, gy hebt het regt om te gelooven of niet. Den avond voor het Huwelyk van ARDASIKA’s Slavinne met myn maakten Slaaf, bragt een Jongeling, fchoon als de Liefde, my een fchotel met fmaaklyke vrugten. Ik gaf hem eenige ftukken zilvergelds, ten gefchenke ; hy nam ze aan, liet de mande, en ik zag bem niet meer. ІК bragt dezelve By ARDASIRA, en vond ze zwaarder dan ik dagt Му ontdekten, de vrugt eeten- de, dat de bodem van de fchotel vol Daries was. ,, ’t Is de » Genius,” zeide elk der tegenwoordig e Huisgenooten, э, die deezen fchat gebragt heeft ‚ om de Bruiloftskosten goed э» te maaken.” Ik ben verzekerd , betuigde ARDASIRA, ~ het moet een Genius zyn, die deeze wonderen, ter onzer voore deele, werkt. Poor weezens, boven ons Stervelingen. verheeven, kan niets aangenaamer zyn, dan Liefde; want in de Liefde beftaat alleen die volklonkene volmaaktheid, welke ons met hun in eenen Fang ken plaatzen. АВЅАСЕБ, ’t іг zekere Genius, die myn hart kent, en weet, met welk eene maate ik u bemin. Och! das ik hem ken Zi, en hy ту kon verhaalen hoe zeer ik van u bemind worde | Dan, omi myn vefhaal te vervolgen. De drift, welke ARDA- sra en ik voor elkander gevoelden ,fcheen een trek te ontvan- gen van het verfchil onzer Opvoedinge en onzer Charaêers. АврлѕтвА leefde geen oogenblik, dan om te beminnen; haar Liefdedrift was haar beftaan. 't Was niet іп baar vermogen, my meer óf minder te beminnen. Van myn kant, fcheen ik, met groote heftigheid te beminnen : dewyl myne drift van eene min evenmaatige natuur was , dan de haare. ARDASIRA kon alteên op het voorwerp haarer Liefde denken, en was ’er geheel mede ingenomen; doch ‘er waten andere voorwerpen, waar in ik, by wylen, uitfpanning in vond. De Jagt, was een шупег ү ingen , en ik waagde den Капзыдереп wilde Or Vervolg hier naa.) FRAG 13% г FRAGMENT. FRAGMENT. б з а ө е KL е è е е - e е е HM Ф b Ф e be ee oe ‚, neen ! nooit word de Deugd geheel Sonder gebragt, ZY is een uitvloeifel uit het beeld des Eeu- wigen, zy zal tot in Eeuwigheid Deugd blyven; zy kan door де donkere nevels der zonde verduisterd worden, ja, voor de fcherpziendfte oogen haerer beminnaeren onzigtbaer zyn; nu, of dan fchiet ертег een heldere ftrael een flikkerenden glans door эс duister ; de trekken van haer аертіппір gelaet worden wel verflaauwd , maer nooit uitgewischt. Laura, de ver. &waeide Laura, Zy hiervan een {preekend bewys; haer hart, voor de deugd gevormd , zogt, zelfs eer zy de deugd weer herkeride , de vlekken der fchande, uit haer eertyds zuivere ziel, зе wisfchen. Laura , ìn haer teerfte jaeren aen de deugd gewyd, verliest te vroeg baere tederminnende ouders; — een on- achtzaem: toezicht 1%, оог2аск, dat zy de groote wereld in- treed. Overvloed van tydelyke bezittingen , ——— fchoon- heid, ——— eene menigte van vleijers, met Піпк(сһе oogmer- ken bezield , zyn zo veele fpooren, die haer het pad der on- deugd doen inflacn ; een geruimen tyd geniet zy deeze fchoon. fchynende, maer in "© einde bittere, vrugtên der ongebonden- heid ; die haeren waerlyk beminlyken inborst, op gevacrlyke klippen, zouden hebben doen (chipbreuk lyden ,zo.niet de god- уке Deugd zelve, door het Compas der Rede, hacr- їп bac. ze haven had ingevoerd. Lewa is behouden, eerlang „ eerlang zal zy het pad der Deugd wederom bewandelen. — Myn vriend; туй waerdfte vriend,-ontmoct haer; hy voelt zig ge- troffen, door ‘haere aenmirnigheden, die Zy., hoe veel ook aen de ongebondenheid opgeofferd, nog niet geheel verlooren had. nn Zo ras haere oogen de zynen ontmoeten, word zy werleegen , befchaemd , tåt in de-ziel getroffen. Zo verftomt ас zonde op de eerfte aenblik der Deugd. Zyne woor. den hebben klem op haer. hart; zy verfoeit zig zelve, en ziet ` дает, haer bert wenscht even, onfchuldig als het zyne te zyn. Een gemeenzaemer gefprek ontdekt” haer beider hart- geheim. ; traenen van wacr berouw en treurigheid, асп haere zyde ; een vuurige Wensch, om haer tot de deugd te doen wederkeeren, aen zyn kant, doen de wederzydíche harten in één fmelten; de liefde, de reine liefde, luistert het beeld der Godheid weder op. Nu drukt haere gloeiende wang die band, die haere ondeugd geboeid , en häere verdrukte deugd e e А А іп FRAGMENT. > 5 195 in vryheid heeft себеі; nu rust haer lieve haerer beminde, die traenen ftort van vreugde, welke door ‘haer worden opgevangen, als de vrugtbre regendroppen door verzengde aardryk, en de daauwdrupjes door 't kwynende kruid. ‚Nu flikkert de glans der deugd in haere tchoone oogen, die, als fterren, den ‘hemel van haer beminneiyk gelaer vercieren. Ја, de deugd, die in haer hart woont, ver- toont zig daer, als op den Juistervollen middag ; terwyl hune ne zieten , door zulk eenc-op de deugd gegronde liefde, tot in de Eeuwigheid vereenigd zullen blyven. Е | | Р, -- — a D А H H A ZEDELYKE BEDENKINGEN. Hee is het mogelyk, Zou man zeggen, dat. "er Menfehen kun “пеп gevonden wordert, welke het älvernielend- Oorlog voor den lieven en Zagten Vrede Бетіппеп ; daar de menfchelykheid yzen en gruwen moet voor dészelfs bloedige Moordtooneelen. Ег zyn geene gevaarlyker Wezens іж de Zamenleeving, dan | de Pluimfirykers. Zy oefenen doorgäang hun vermogen aan die enen, die boven hen zyn; en zien mer de р?оогће verag- ` ting op hunnen minderen’ neder; ze zyn nooit dat ze vertoo- пеп, еп bunne vertooning verfchilt hemelsbreed van ’t geen zy waarlyk zyn. Zy vertoonen zig veelal kloekzinnig, doch, іп. ` де daad, ert zy lafhartig.” Geene gevaarlyker mrenfchen der- ` halven in de Zamenleeving , dap de Pluimfirykers.” ~- De Heiligfte dingen, аё Geheiligfte plaatzen, zyn niet ben - ‚ yd, noch veilig voor de grootte fnaodheden. De Godsdienst. - kan men gebruiken, om wraakzugtige oogmerken te bereiken, - om debitrerheid van zynen hkat te doen fmaaken. Юе Сенеі- lige pláätzen worden dikwils gebruikt tot geile orikuischheid. "` oed.is een; verfchrikkelyk ding. —__— Een hoogmoez ‚ dg Mensch Ze het ondraaglykst Schepzel op aarde. Zelden kannen koogmoedigen het -сог` den einde hunnes leevens flaande’ - houden: erde meesten—ward het gemeene fpreekwoord beves- tigd: Hoogmoed Кеш voor den Val. Duizenden „van Menfehen willen, dat al de Wereld aan Бип infchäkkelykhejd zal toonen; terwyl zy, in her bewyzen уап" ` die, omtrent anderen, zeer nalaatig zyn; even als of 3y waan. а + е den daartoe if het minst niet verpligt te weczen. | ` Ongelukkige menfchen , die weggefleept worden door eenen ftroom van bedorven hartstoeten! ’Er is geen kwaad, waar aan zulke menfchen zich niet fchuldig maaken , wanneer het gefchie. den kan buiten het bereik van de opmerking der menfchen : dan, zo dra is de Schaamte niet weg, de eenige deur tegen deezen ge- weldigen ftroom, of zy durven zich aan ’t gezigt van al de wee. reld bloot geeven. LUGT'S- ka LUCHTSGESTELDHEID ep AMSTERDAM, FEBRUARI, 17874 ` Bar: Th: Wind. Bar: Th: Wind. 29. 4-7133 (ZW ag. ©6[39 ZZW 1$ — 4-2|44 |М ZW — о — 3-2139 [WNW zs 00-7147 — 4-1133 [NO — о-84ц55!2\/ 29 — 5-о[;8{| W 164 28. 11-8149 8. 12 — 11-546 "ëmm 2:7 d 29. А w 3$ — 1-6|43 — —— Ge 8[41 | W — — 2-735} WNW — 49 — 3043 INW — 2-0|34 | W — WNW d 15139 { Z — bb т.о 32% O I == gend —— 0-8[274170 |= ` 28. 11-6|30 | ZW — NW ze — 1-0136 — С 10-7134} —— — 9:5140 je — NO — 8-9|454 — NO — 10-0|40k WZW — —— 324 o 11-5137 W 29. 1-2|44}4 WZW — 1-4|37% ! о-о 40 ZW. nd 304 020 28. 10:6 48 a p — додо — 324|— Э јат ZZW — 20131 |Z t W res 5846 |—- — 2-0|354|2% 4-6 3 — 0-2|34 jg тї — 4-2440 og me 28. 11-8 39% E L3lt | 29e 0-0[{5 Ze, betr. iets К. — NW ra == 0-60 496 mmm 0 о helder. Ze berg, — 7„11-сзб | то. ÓIR. wolkig -; М2 11-258 | 7 ‘Ófdonker iets R. — ZW 039 —— 11-7|.34 ÓIR. zw. wolken 27% — —- Сав. 2-5[и SIR. donker — 7-538 |W tZ 6j wolkig z. beu. 28. WZW. —10-6[+44 | үу 7 289 — 11-6475 Lag. о-7{38 | ZW Bo held, betr. 29. 1. — н он RD ырыр) | 28.11 $ 40} 5 Bar. den то "a m. 840. 28. о, 2. Th. "e mo. 3738 Th. mmm 44. *в mid. 4335 ae j VW a Г 18 den 7 namid, 3 u. 46 en, зә Ee MENGELWERK, TOT FRAAYE LETTEREN , KONSTEN ЕМ WEBTENSCHAPPEN BETREKKELYK. FROEVE BENER ZEDELYKE BESCHOUWING VAN DEN MENSCH, In het‘ryk der Natuur, brengen uitterften de bedoelde oogmerken voort; іп den mensch vloeien zy te zamen tot byzondere. en groote nuttigheden, die elkander behulpzaert zyn, niet ongelyk aen het betoverend licht en bruin eener fraeije fchildery. POPE D: donkere Nacht verdwynt — de duisternis wykt voor de eerfte blik van het morgenlicht —- de lief- lyke Zonneftraelen verheugen °t aerdryk — zy veegen e vogtige dampen weg —— en verfpreiden helderheid door den gantíchen Hemel. Zo wierd het werk der Schepping door den Almachtigen in ’t Licht gefteld , uit de duisternis van het onbevatbaer Niets zo wierd deeze aerde door haeren Bouwheer voltooid, еп ter Бе. wooning van levendige Schepzelen соеБетеіа ; = zo wierd de mensch , het heerlykíte Schepzel der Wacreld , met blinkende Schoonheid en Wysbeid in het bekcorlyke fte oord geplaetst , еп al het ondernnaenfche aen гупе. magt en vermogens onderworpen. © Volmaekt — Heeriyk — met Godlyke vermogens bedeeld , trad hy te voorfchyn , em niets ontbrak hem; ——— de liefderyke ` Majefteit gaf hem het bekoorlykfte Vrouwenbeeld ten gee zellinne, Dan deeze geeft den Verleider gehoor — zy eet.van eene verboode vrugt —- verleid ook haeren Man —— en ziet de Mensch valt in dien toeftand, in welken wy zyne nakomelingen thans befchouwen. De Mensch is onze befchouwing en naefpeuring dubbel waerdig ; de Mensch, in wiens beftaen wy vere wonderingwekkende tegenflrydigheden ontdekken — zy- Пе zele is de bron van aerdfche genoegens — en de eorzack der bittéríte rampen, — — Zyne tong verheer- H DEEL. MENGELW. RO, 4e K lyk: 138 ZEDELYKE BESCHOUWING. 