Natuurkundig tijdschrift voor Nederlandsch?Indie / uitgegeven door de Koninklijke Natuurkundige Vereeniging in Nederl.?Indie.
Ook bij een andere wolkenvorm,de gelaagde wolken, is deafkoe- ling derlucht door opstijging als de voornaamste factorte beschou- wen,echterishet geheel der verschijnselen hier minder eenvoudig, omdat behalve de aerostatische krachten der luchtmassa's van verschillende dichtheid nog aerodynamische invloeden optreden. Maar behalve de bovengenoemde oorzaken der wolken- vorming is nog vooral in verband met de verschijnselen der opstijgende cumuli een laatste te noemen, waarop naar mijne meening tot nog toe te weinig de aandacht is gevestigd, namelijk de stralingsverschijnselen in de wolken. Men kan deze onderscheiden in: 1°. De absorptie der zonnestralen. 2°. De absorptie der warmtestraling, van de aarde en de atmosfeer uitgaande. 3°. De warmte door de wolken uitgestraald. -- 102 — De onder 1? genoemde absorptie is bezwaarlijk in getallen uit te drukken, maar waarschijnlijk is ze zeer gering, want noch een opstijgende werking en versterking van het conden- satieproces, noch een oplossende inwerking treedt in opval- lende mate op. De onder 2° en 3? genoemde verschijnselen zijn van ge- heel anderen aard, omdat ze betrekking hebben op warmte- golven van veel grooter golflengte dan de door de zon uitgestraalde energie. Naarmate de temperatuur van de licht- of warmtebron lager is, verschuift zich het spectrum naar grootere golflengte. Deze warmtegolven worden in veel sterkere mate door de atmosfeer geabsorbeerd dan de directe zonnestraling. Zoo mag men op grond van de onderzoekingen van Rubens en Aschkinass aannemen dat minstens 75°, ‚van de energie, welke door de aarde wordt uitgestraald direct door de lucht wordt geabsorbeerd. Waarschijnlijk wordt van de overige 95%) door terugkaatsing, daaropvolgende absorptie door de aardoppervlakte en hernieuwde uitstraling nog een belangrijk deel langs indirecten weg geabsorbeerd. Deze geabsorbeerde energie wordt als selectieve straling uitgestraald, d. w. 2. het spectrum van de waterdamphoudende lucht is niet homogeen, maar voor sommige golflengten zwak ontwikkeld of geheel ontbrekend. Deze selectieve straling bevat tevens nog een belangrijke hoeveelheid energie, die van de convectie- stroomen en de condensatie afkomstig is. Derhalve is de straling, die van de onderste lagen der atmosfeer en de aardoppervlakte uitgaat, selectief ook al is de aardstraling homogeen. Men kan zich deze selectieve straling voorstellen als uitgaande van een bepaald niveau, dat zich enkele kilometers boven de aardoppervlakte bevindt, welk niveau wij de effectieve stralingslaag zullen noemen. Beschouwen wij nu eens nader de stralingsverschijnselen in de hoogere luchtlagen. Bij benadering kan men de uitstraling der lucht evenredig stellen aan de 4° macht der absolute temperatuur. Indien de beschouwde luchtlaag hetzelfde = 108 — selectieve spectrum bezit als de effectieve stralingslaag en deze laatste een temperatuur T, heeft, zal de beschouwde luchtlaag een hoeveelheid (van beneden komende) straling absorbeeren, welke evenredig is met T,4, terwijl indien hare eigen temperatuur T, is, de uitgestraalde hoeveelheid (naar boven èn naar beneden) evenredig is met 2 T,*. Evenwicht tusschen absorptie en uitstraling zal bereikt zijn in de luchtlaag waarvoor: Dé е Tä Beneden deze grens (de temperatuur neemt in de atmosfeer naar beneden toe) zal de uitstraling, daarboven de toestra- | ling overwegen. In het eerste geval zullen convectiestroomen van de warme aardoppervlakte het warmteverlies weer trachten te dekken, in het tweede geval kunnen geen convectie- stroomen optreden en zal de temperatuur stijgen boven die van het convectieve evenwicht. Dit ziet men inderdaad in de atmosfeer gebeuren. Boven 11 km. in de gematigde luchtstreken, en boven 16 km. in de tropen neemt de temperatuur vrij plotseling niet meer af. Humrureys, die het eerst op deze wijze, aan- nemende. dat bij benadering de wetten die voor de straling van een ideaal zwart lichaam gelden, op de stralingsverschijn- selen in de atmosfeer van toepassing zijn, het voorkomen dezer warme, de zoogenaamde isotherme laag, verklaarde, leidt voor T, in de gematigde luchtstreken een waarde —14°C. af, wat met een hoogte van + 4000 m. overeenkomt. De aarde en lucht te zamen stralen derhalve naar een punt van de isotherme laag alsof de straling uitging van -- 4000 m. oogte. Waarschijnlijk is niet geheel juist, wat Humrureys omtrent den aard der atmosferische stralingsverschijnselen aannam. Indien de samenstelling der lucht overal dezelfde was, zouden de bovenste luchtlagen voor dezelfde golflengte selec- tief absorbeeren en uitstralen waarvoor de onderste lagen uitstralen, en ofschoon slechts een deel van het ideëele — 104 — spectrum meedeed zouden bij benadering de wetten der zwarte straling van toepassing zijn. Dit is echter niet het geval: de onderste luchtlagen bevatten veel waterdamp, terwijl op groote hoogte in de atmosfeer de hoeveelheid waterdamp zeer sterk afneemt en waarschijnlijk ozon een belangrijke rol speelt. Aangezien ozon zijn sterkste absorptieband, en dus ook zijn sterkste stralingsvermogen, bezit tusschen de golflengten 9 en 10 ш, terwijl het spectrum van den waterdamp juist in dit gebied, nl. tusschen 8 en 12,5 6 zwak is, zullen hoogstwaarschijnlijk de hoogere ozonhoudende luchtlagen voor de golflengten waarvoor ze het sterkst uit- stralen, door de effectieve stralingslaag betrekkelijk weinig energie toegezonden krijgen, die ze kunnen absorbeeren. Het evenwicht tusschen absorptie en uitstraling zal dientenge- volge eerst bij lagere temperatuur en derhalve bij grootere hoogte bereikt worden. Deze verschuiving naar boven zal des te grooter zijn naarmate de evenwichtslaag voor analoge stralingsbronnen reeds hooger ligt en derhalve naar den equator toenemen. Een aanwijzing voor de juistheid der bovenstaande beschou- wingen verkrijgt men wanneer men volgens de methode van Humerreys eens voor Batavia uit de temperatuur der isotherme laag, de temperatuur T, der effectieve stralingslaag berekent. De hoogte der isotherme laag is boven Batavia 16 km., de temperatuur —80°C., waaruit voor T, volgt —43°5, welke temperatuur wordt aangetroffen op 10860 m. hoogte, hetgeen veel te hoog blijkt, als men in aanmerking neemt hoe gering de hoeveelheid waterdamp en derhalve ook de straling in deze koude en dunne lucht is. In de hoogere luchtlagen, zal het spectrum der wolken hoogstwaarschijnlijk veel ninder van dat der effectieve stra- ` lingslaag afwijken dan dat der lucht. Ten eerste, omdat het watergehalte in een wolk grooter is dan in de omgevende lucht. ten tweede omdat dezelfde hoeveelheid water in ge- condenseerden vorm intensievere straling en obsorptie heeft dan in dampvorm. Dit laatste is een gevolg van de verbreeding = 105 — der absorptiebanden bij toenemende dichtheid en kan gemak- kelijk worden waargenomen aan de verminderde uitstraling gedurende den nacht, welke reeds door een dunne wolken- laag wordt teweeggebracht. Wanneer echter de wolk als stralend en absorbeerend medium grootere overeenkomst vertoont met de effectieve stralingslaag, zal de verhouding tusschen geabsorbeerde en uitgestraalde energie gunstiger worden en zal het stralings- evenwicht bij hoogere temperatuur optreden. Deze even- wichtslaag (B) zal dientengevolge voor de wolken op geringere oogte aangetroffen worden dan voor de lucht en beneden de isotherme laag gelegen zijn. Neemt men dit in aanmerking en tevens dat de stralings- en absorptie-verschijnselen in de wolken intensiever zijn dan in de lucht, dan kan men het volgende schema opstellen voor den invloed van de straling op de wolkenvorming. 19. In de benedenste luchtlagen zal de afkoeling der wolk overwegen over die der lucht en zal de wolk van de straling een neerdalende werking ondervinden; de straling werkt derhalve de cumulusvorming tegen. Dit is wat in den regel wordt waargenomen De onderstelling, dat in de wolken der benedenste lucht- lagen een tamelijk intensieve afkoeling plaats heeft vindt tevens een bevestiging in het bij de vliegerwaarnemingen lager werd gevonden dan in de lucht op gelijke hoogte. Tot grootere hoogte op opklimmend zal men op eenigen afstand beneden B door de relatief sterke afname van het warmteverlies der wolk ten opzichte van dat der lucht éen niveau (A) aantreffen, waar lucht en wolk gelijkelijk door de straling afkoelen. Het ligt voor de and dit niveau te vereenzelvigen met dat, waar de cumulusvorming van aard verandert. 3°. Boven А zal tot aan de stralingsevenwichtslaag B der wolken de lucht sterker door de straling afkoelen bo ° == IUS — dan de wolken, boven B zal tot aan de isotherme laag de lucht warmte verliezen, de wolk daarentegen energie winnen, derhalve zullen vanaf A tot aan de isotherme laag de wolken ten opzichte van de lucht verwarmd worden, en de straling dientengevolge een wolkenvormende kracht hebben, welke de hooge cumuluskappen in zweving . houdt, terwijl het lagere deel der wolk ineenstort. In tegenstelling met de compacte vormen der cumuli der lagere niveaus, waarin de wolkenvormende kracht in het binnenste der wolk zetelt, treedt hier de stralige, centrifu- gale structuur der cirrus wolken op. Neemt men in aanmer- king, dat de wolkenvormende kracht der straling van buiten af, dus aan den omtrek der wolk en het meest aan de voort- uitstekende deelen aangrijpt, dan ligt het voor de hand hieraan de stralige structuur waarin de cumuluskap overgaat en in het algemeen den vedervorm der cirruswolken toe te schrijven. De temperrtuurwaarnemingen, door middel van registreer- ballons te Batavia verricht, wijzen inderdaad op een ver- warmende werking die tusschen 11 en 12 km. optreedt, hetgeen juist de hoogte is waarin de cirruswolken zweven. In deze luchtlaag is namelijk de verticale temperatuurafname geringer dan onmiddellijk er boven en beneden. Wanneer de cumuluskap zich heeft losgemaakt van het overig deel der wolk, neemt hij tegelijk met de cirrusstructuur hoe langer hoe meer een afgeplatten vorm aan. Ook dit verschijnsel laat zich door middel van de stralingsverschijn- selen verklaren. Door de ondoorzichtigheid der wolk, zoolang zij een groote dikte heeft, zal aan den onderkant de absorptie, aan den bovenkant de emissie relatief overwegen, waardoor de onderkant wordt opgeheven, de bovenkant zinkt. N YULKANISCHE VERSCHIJNSELE EN AARDBEVINGEN IN DEN Oost-Indischen Archipel waargenomen gedurende het jaar 1912 VERZAMELD DOOR HET Koninklijk Magnetisch en Meteorologisch Observatorium te Batavia. VULKANISCHE VERSCHIJNSELEN. Behalve eene geringe werking v/d Merapi is het jaar 1912 arm aan vulkanische verschijnselen geweest. Goenoeng Merapi. Men meldde uit Magelang op 20 Mei, dat eene verplaatsing v/d Krater v/d Merapi van de Zuidzijde naar de Westzijde is geconstateerd geworden. De zandlawine zal nu waarschijnlijk het Moentilansche gaan bedreigen, speciaal de Kali Blongkeng. Van den Controleur van Gading, residentie Pasoeroean kwam een bericht binnen over een asregen, welke aldaar werd waar- genomen op 5 December van 7 uur tot 11 uur voormiddags. Aardbevingen. In de laatste helft van September en hef. begin van October werden te Madjalenka vele schokken waargenomen, die plaat- selijk vrij hevig waren en grooten schrik onder de bevolking teweeg brachten, maar die van zeer Lesen véi dics жыны Те Batavia werden zij als slechts bevingen opg — 108 — Volgens ontvangen berichten werden in 1912 geen verschünselen van verhoogde vulkanische werking waargenomen in de volgende districten. ÄFDEELING GOUVERNEMENT OF OF ELAND. ONDERAFDEELING. RESIDENTIE. Soemedang. ` Preanger Regentschappen. Java. Temanggoeng. Kedoe. ” Karimoendjawa. Samarang. Karimoendjawa. Wirosari. » ava. Samarang ij T Wonosari Djokja. ” Sragan Soerakarta. ” Padangan Rembang. ” Біога T ” Bodjonegoro. 5 T Prambon. Soerabaja. ” Bawean. = Bawean. Sidohardjo. i Java. Pasoeroean. Pasoeroean. ” Kepandjen T ” Tengger u » Kroetjil й ” Тоегеп. j ” Rambipoedji. Bezoeki. ” Lampang. Madoera. Madoera. Noordkust van Atjeh. Atjeh en Onderh. Sumatra. ireuen й ” Sinabang > ” Padang Padangsche Benedenlanden. ” Batoe eil m Batoe eil. Boven Kampar. Padangsche Bovenlanden. Sumatra. Soeliki. Alahan Pandjang. 29 ” ” ” — (309 — | ÄFDEELING — 0 | L OF | ONDERAFDEELING. RESIDENTIE. N tra. Manindjau. Padangsche Bovenlanden. Sumatr ” Batane Hari distr. y х Tanah Datar. ” е Tandjong Sakti. We die en. : Tandjong Balei. Sumatra's Oostkust. ” Bengkalis ” е Bagan Apiapi " ç Sahilan. » 2 en Riouw en Onderh. Seege Poelau Toedjoeh. ae e Sarolangoen. Djambi. | 4 Martapoera. Palembang. Puka Muntok Bangka. , Blinjoe " à Djeboes » : Toboali e " Koba. d Gë Manggar. Billiton. B Borneo. Sambas. Wester Afd. Borneo. 0 Kangangan. Z. en O. Afd. Borneo. , asir. » _ Koeala Koeroen. » Tanah Boemboe. Poeroek Tjahoe. Kotta Baroe. Rantau. Moeara Tewe. Marabahan. Sampit. Boven Doesoen. Boven Makahan. — 110 — AFDEELING GOUVERNEMENT OF OF EILAND. ONDERAFDEELING. RESIDENTIE. Long Iram. Z. en O. Afd. Borneo. Borneo. Barabaai. ," ” Martapoera. » „ Bolang Mongondow. Celebes. Celebes. Saleijer. » Saleijer. epa. Amboina. Babber. Alor. Timor en Onderh. Alor. ES T ME A EE een ee Ма Ael EE ET EECHER — 111 — Volgens ontvangen bericht werden in 1912 geen aardbevingen waargenomen in de volgende distrikten. ÄFDRELING GOUVERNEMENT OF OF EILAND. ÜNDERAFDEELING. RESIDENTIE. Soemedang. Preanger. Java. Ploembon. Cheribon. " Wonosobo. Kedoe. > Pati. Semarang. i Karimoendjawa. K Karimoendjawa. Djoewana. 5 Java. Djakenau b , Tajoe yy T Wirosari и T Semarang › D Wonosari Djokja. T Sragen Soerakarta. „ Padangan Rembang. ” Blora. » » Bodjonegoro. 5 ” Dolapo. Madioen. T Pasoeroean. Pasoeroean. T Malang. ” ” Tengger. » ; ” Gading. ў ” Toeren. ge " 7 Bawean. Soerabaja. Bawean. x Sidohardjo. n Java. x Rambipoed;ji. Bezoeki. D | Batoe eil. Padangsche Benedenl. Batoe eil. | Boven Kampar. Padangsche Bovenl. Sumatra. | Manindjau. i ” | Batang Hari distr. i ” - 318 -- AFDEELING | GOUVERNEMENT OF OF EILAND. ONDERAFDEELING. RESIDENTIE. Tanah Datar. Padangsche Bovenlanden. | Sumatra. Tandjong Sakti. Bengkoelen. Tandjong Balei. Sumatra's Oostkust. T Bengkalis. Bagan Apiapi. Goenoeng Sahilan. j ” Terempa. Riouw en Onderh. Siantan. Poelau Toedjoeh. р P. 'Toedjoeh. Sarolangoen. Djambi. ” Martapoera. Palembang. ” Muntok. Bangka. Bangka. ” ” ” ” Коһа. е 4 Manggar. Billiton. Billiton. Sambas. Wester Afd. Borneo. Borneo. 2 ” Kandangan. Z. en O. Afd. Borneo. D Koeala Koeroen. Tanah Boemboe. Poeroek Tjahoe. Kotta Baroe. Rantau. Moeara Tewe. Midden Doesoen. Sampit. Boven Makaham. arabai. Martapoera. — 113 — AFDEELING GOUNEVERMENT OF OF ELAND. ONDERAFDEELING. RESIDENTIE. Baroe. Celebes en Onderh. Celebes. Mara. 5 е Mahale. Ж = Bolang Mongondow. 5 5 Saleijer. » Saleijer. Banggaai. 5 Celebes. Tepa Amboina. Babber. Alor Timor en Onderh. Alor. Manokwari. Ternate en Onderh. Nieuw-Guinea. LXXIII AARDBEVINGSBERICHTEN. De data der seismografische opteekening zijn ontleend aan de registraties van den WIECHERT seismograaf van 1000 K.G., waarvan de resultaten maandelijks door het Kon. Magn. en Meteor. Observatorium worden gepubliceerd. — 116 — A B Residentie of Herlei- : Lengte ding Berichtgever. Waarnemings- oost Gouvernement а I vi tot Ва- plaats. Breedte. vat E EE r^ ou en Eiland. |8) Hl. | "РЕ Mimuten Januari 1912 Posthouder van! Elat. 5.7 Z. | 133.0 | Amboina, Croot-| 2/--14u55m| —105 Groot Kei. Kei. A. Hueting. Gamsoengi. 1.7 N. | 128.0 | Ternate, Halma-| 3| !"50m | — 85 eira. Ass.- Resident | Loewoek. 0.9 2. | 122.7 | Gouv. Celebes| 5 14u 30m | — 64 Oostkust van en Onderh., 4 Celebes. 'eleb Í Posthouder van d'Re 9.6 Z.| 120.3 | Timor en On-| 6| 20% 27m | — 54 : Midden Soemba. erh., Soemba. | Civ. gezaghebber| Lahewa. 1.4 N 97.2 Tapanocli, Nias,| 19) 4% 15m | + 38 А van 7 Noord Nias. A. Hueting. Gamsoengi. 1.7 N.| 128.0 | Ternate, Halma-| 18| 12u 7m | — 85 ў > > eira. u 34m Up Kontroleur van| Tjitjoeroeg. 6.8 Z. | 106.8 | Preanger Re- | 21117: 30% (— 12) | 17494 Lengkong gentsch., Java. is Bodjang-lopang.| 7.1 Z. pr 21 - » S Adm. van de | Onderneming | 7.4 Z.| 107.9 s 21|17u45m** » ге Onderneming Friesland 'rieslan rem van| Pasekon. 6.7 Z.| 107.1 » 931/175485% ,, " Tjipo G. E; Hoffman. Goenoeng Walet| 6.9 Z. | 106.0 is 21|lT45m** ep » (Tjibadak). K. Hamilton. | Ardjoena. 7.4 Z. | 107.8 is 2]|l7"50m** ,, » Administrateur | Tjitiis, TÉ AI Ie. = 21 is » n van Pasir Nangka. Kontroleur vau | Tjampaka. 6.9 Z < = 2]|]17"54m**| ,, ” Soekanagara. ** Midden Java Tijd. — MT — ; € po E P bir. m latas Wk Bijkomende verschijnselen e Richting. en en aard der beweging. ki opmerkingen. Eenige snel op elkaar volgende| De woning kraakte, hanglampen heven ke rde. hevige schokken. zieh, de vloer sc Tijdens de schokken werden onderaardsche | 2 tamelijk sterke schokken. 4 geluiden gehoord. | lichte schok. l langzame schok. 2 zachte schokken. Tijdsopgave kan eenige min. fout zijn. 2 matige schokken. Tijdsopgave is nauwkeurig. Zwak. 3 tamelijk sterke schokken. Tijdsopgave nauwkeurig. Middelmatige schokken. as, Moentjeng, Tjiarakoe:::ng, ` Draaiende beweging van W over | Ook waargenomen in de kampongs Tjiloe- | naar O. š g, Bant | T 2” Kebonbra, Tjidati en Lemoer | үйөр kan + 1 minuut fout zijn. M Vrij hevige schokken. 3 zware schokken. Enkele vazen vielen van de kasten. De n M 10 NW—ZO. | Verscheidene sterke verticale sehokken. Tijdsopgave nauwkeurig. - 118 =— А в aos [aigi Residentie of Herlei- Seismo- Beriehtgever. | Waarnemings- oost | Gouvernement | £ u tot Ba- “te laats Breedte. van E Loc le tavia- Batavia i = tijd. tijd. Aanvang Grw en Eiland. a T. Minuten Batavia. Januari 1912 (vervolg). d Administrateur | Tjitiis. 7.1 Z.| 107.1 | Preanger Re-[|21|20"35m**| (— 12) 20025237. _ y. Pasir Nangka. gentsch., Java. G. E. Hoffman. Goenoeng W alet| 6 9 Z.| 107.8 3% 2 d » » (Tjibadak) Adm. Ondern.| Onderneming | 7.4 Z.| 107.9 ^ HN, ” Friesland. riesland, Kontroleur van | Pasekon. 6.7 2.| 107.1 а 91|20u40m** - p Tjipoetri. . K. Hamilton. | Ardjoena. 7.4 Z.| 107.8 v 21|20u45m**| ` » Kontroleur van| Tjampaka. 6.9 7. | 107.1 2s 21 4 D » - 2 Soekanagara. : G. E. Hoffman.| Goenoeng Walet| ,, 106.0 4 91190аБда ` gou 42m ` (Tjibadak) : Adm. Ondern.| Onderneming | 7.4 Z.| 107.9 xd 21| + 91 = 5 | Friesland. Friesland pu . Kontroleur van | Tjampaka. 6.9 Z.| 107.1 je 21 21u 9m** Я p 22 Soekanagara. 21u 1 7m** glu 10m 18%, = G. E. Hoffman.| Goenoeng Walet ss 106.0 it 91|g1"19m**| ` » (Tjibadak). . K. Hamilton. | Ardjoena. 7.4 2.| 107.8 k | 91|21"30 5 s cd _ Administrateur | Tjitiis. т 2.1071 5 31]21"45me*| ,, pla sm morc о Past Nan ngka. . Kontroleur van Tjampaka. 6.9 Z i. 21|21" 44m 4 » .... Soekanagara. 21%57m** Š Ass.-Resident Ws Sé CR ch 99| 2u45m**| ` de ees Tu 45m** : 15" (m** 19" 30m** 93u 30m** Ss S ` š 3 d ” » 28| 29 З0т » : - Kontroleur van| Balei Selasa, | 1.8 Z.| 100.8 | Gouv. Sumatra's| 28| 8а 45m| + 24 g 397. Air Hadji. Sumatra. ` Westk., Sumatra.| A Д ез. tit. | Soekanagara. 7.1 7. | 107.1 [Preanger Re- | 29| 2u 0Om**| (— 12) van Soekanagara. gentsch, Java. E ** Midden Java Tijd. — 549 — € Richting. D Intensiteit en aard der beweging. E Bijkomende verschijnselen en. ; | opmerkingen. ; MASS NW—Z0. - 4O—NW. om. l flinke schok. Regelmatige zachte beweging. Middelmatige schokken. Vrij hevige schok. Vrij sterke schokken. Zachte beweging. Verscheidene vrij sterke schok- ken De bodem was vauaf 17% 45m in aanhoudende beweging. Flauwe schok. 1 flinke schok. Vrij sterke schokken. Verscheidene vrij sterke schok- l ok. 1 vrij hevige schok. “ж ж ж ж э ж ө ж ж ө э ж э 4% Фо э ө ө э ө ө ө Tijdsopgave nauwkeurig. - Eenige pannen vielen van de daken, dof gerommel uit het dree: Tijdopgave vrij nauwkeurig. Ook Mg deer in У Ko ongs Tjiloe g, tas Moentjeng, hed pi Dies Kebonbra, Tjidati en Lemont Djam Tijdsopgave vrij nauwkeurig, dof gerommel Oosten. Eu Tijdsopguve is onnauwkeurig. 7 — 120 — ** Midden Java Tijd. | A | n | i Таре Residentie of Herlei- Seismo- Berichtgever. | Waarnemings- 008 Gouvernement | £ РЕ tot Ва- е | plaats. Breedte.| van B Locale tavia- Batavia. | E tijd tijd. Aanvang Grw en Eiland. a mg . GE i Minuten Batavia. Februari 1912. _Kontroleur van] Soekanagara. 7.1 2. | 107.1 | Preanger Re-| 2|20" Om**(— 12)| 19" 26m Soekanagara gentsch., Java | dowd Ampenan. 8.6 2. | 116.1 Bali en Lombok. 3| 1420m | — 37 „ Ө. e Ampen Civ. gezaghebber Banggaai. 1.5 2.| 123.5 | Gouv. Celebes| 3 10u 7m | — 67 van Banggaai. n Onderh., Celebes. Civ.gezaghebber| Padang Tidji. | 5.4 N.| 95.9 | Сопу. Atjeh en 7|18"20m | + 43 Padang Tidji. Onderh., Sumatra. Zendeling leeraar| Windesi. 2.4 Z. | 134,3 | Ternate, Nieuw-; 9 10" 10= | —110 te Wi i. uinea. Ass. ссе Tjidaoen. 7.5 Z. | 107.4 | Preanger Re- | 14 llu 9m**;(—- 12) vanSoekanagar entsch., Java. Кдан Dampit. 8.2 Z.| 112.8 | Pasoeroean, 17118u | 6m** 3 van de Ondern, Java Soeka Rame. Resident van | Padang. 1.02. 100.8 dee Beneden-| 18| 4" 45m | + 26 Padang. anden, кам . J. L. Engel. Painan. 1.4 Z.| 100.6 i 18] 5"34- | + 25 A. Huiting | Gamsoengi. 1.7 N.| 128.0 | Ternate, Halma-| 18| 'Su45m | — 85 | 7% 35" Zend. leeraar . heira. . Tobelo. Kontroleur van| Balai Selasa. | 1.8 Z.| 100.8 | Pad. Beneden-| 18| 5u Om | + 24 Air Hadji. landen, x Sumatra x 2 im, тм Tjilangkahan. | 6.3 Z.| 106.0 | Bantam, Java. | 19/14 30m** (— 19) |14" 39m 365, © van ; Кое van| Menes. 6.4 Z.| 105.9 a 19]14*45m**| ` » Tjaringin Wd. Ass.-Resi- | Planjar. 6.3 Z.| 106.0 e 19 "s e » van deglan | Ass.-Resident | Tjikoeloer. 6.4 Z.| 106.1 b 19 + 15% = » Lebak. gm “= ХӘБ — c ' p E Biik “ S ER тайын ijkomende verschijnselen Richting. en en aard der beweging. : opinerkingen. Кетті у у 777 Z—N. _ [Zwak » » Tijdsopgave kan + 10 min. fout zijn; de jd is aan den zonnestand ontleend. WO, 1 lichte schok. L > zachte schok. Zichtbare zonsopgang is gerekend 6 uur. ..4..............в........ С vrij hevige schok. ............. Тын Lichte schokken. Tijd van Padang. Onderaardsch gerom- | mel. W—O. l liehte schok. ZO—NW. {Vrij hevige schokken. à Z—N; 1 schok. vise cup er ds Licht. N—4. |1 horizontale schok. — 339 — ** Midden Java Tijd. A B Residentie of Herlei- Schwer P 4 Lengte | U din graaf Berichtgever. | Waarnemings- oost | Gouvernement | Ë КӨШЕСІ te plaats. Breedte.| van 48 Locale tavia- | Batavia Grw en Eiland. A tijd. vn MT Minuten Batavia Februari 1912 (vervolg). G. E. Hoffmann. | Tjibadak. 6.9 Z.| 106.8 | Preanger Be- | 19| 14«50m**| (— 19) |14u39m 365 к. E Kontroleur der | Pager Alam. 4.0 Z. | 103.2 | Palem 22] 9"15m**| ,, Pasoemah- ses landen. i Administrateur | Onderneming | 8.2 Z.| 112.7 | Pasoeroean, Ba eh deen 5 i Soeka Ramé. Java Soeka Ramé. ; Civ.gezaghebber|/Kampoeng Baroe| 1.0 N.| 120.8 | Menado, Celebes| 28| 10u Om | — 56 van Toli-Toli. | (Toli-Toli). : Е. | | Maart 1912. ; Ass. rid Pandjaloe. 7.9 Z.| 108.3 | Cheribon, Java.| 1] 3° 15m**|(— 12) yan Pandja “е sispaspa van n| Kroetjil. 7.9 Z.| 113.5 | Pasoeroean, 2| 204 Om | — 27 | ading. Java. Kontroleur van | Banda Neira. 4.5 2.| 129.9 | Amboina,Neira,| 3| 20u 55m | — 93 Banda. Opzichter 3° kl.| Ampenan. 8.6 Z. | 116.1 | Bali еп Lombok, 3| 10° 30m | — 34 B. O. W. te Lombok. Ampenan. G. A. W. Ch. def Denpasar. 8.7 Z. | 115.2 | Bali еп Lombok, 3 i ii ' Haze 299 Bali. Or. gezaghebber Jidikalang. 2.8 N 98.4 | Tapanoeli, 6| 19u 10m | + 33 Sumatra. is Dairiland den. | cuc herd Lahewa. 1.4 №.) 97.2 | Tapanoeli, Nias.| 6|19"30m | + 38 _ van N. Nias. SH Kaster уап | Tibo, (Dong- | 0.7 N.| 119.7 | Menado, Celebes) 7| 18° 31% | — 52 7221 Donggala, gala). ' ( NUS . G. E. Hoffmann.|Goenoeng Walet! 6.9 7. | 106.0 | Preanger Re- | 10]11»37m** (— 12)| 11" 257» 20* pd (Tjibadak). entsch., Java. 2 22 As&.-Resident | Merauke. 5 Z.| 140,4 | Ass.-Res. Zuid | 11/19411ш | —135 | 174 194 J van Zuid. Nieuw- x ' inv niu 919 37m 19% 119. . . . Guinea. . Nieuw-Guinea 994 (m p Se en = 189 — c D 4 E ng рама Bijkomende verschijnselen Richting. en en aard der beweging. : opmerkingen. W—0. Een zware schok met natril- ingen. Z—N. 1 zwakke schok. Tijdsopgave is juist. NO—ZW. |1 korte schok. ZO—NW. |9 schokken waarvan de tweede vrij hevig W—O. 1 lichte schok. O—W. Lichte schokken. N—Z.  е ө 9 5 * * sene... „see ө » * э ж * 3 iong kort op elkaar vol- gende golvinge ZW—NO. 1 lichte schok. O—W. 2 zwakke schokken. Tijdsopgave is niet zeer nauwkeurig. E: D SE Tijdsopgave kan + 1 min. fout zijn. 3 lichte, vlug op elkaar volgen- d Geer Het plankengebouw schudde en de lampen gingen heen en weer, | _ Zwak. Sterk. Zwak. — 124 — A B ER Residentie of Her — Sèina Berichtgever. Waarnemings- 008 Gouvernement = - tot Ba- E plaats. Breedte. van £ Locale tavia- Batavia.. dw | шй | ow | TD Minuten Batavia. Maart 1912 (vervolg). G. E. Hoffmann.| Goenoeng Walet| 6.9 Z. | 106.8 | Preanger Re-| 13| Tusschen |(— 12)| 6% 10m 358, ` (Tjibadak). gentsch., Java. eg » n 6u gmt Regent van | Ngrambé. 7.5 Z. | 111.4 | Madioen, Java. | 15| 159 30m | — 19 Ngawi. VEM ao ышы Lahewa. 1.4 N.| 97.2 | Tapanoeli. 17| 199 45m | + 38 van Noord Nias. | Civ. gezaghebber| Bima. 8.5 Z. | 118.7 | Timor еп Ond., | 21 + 13830m — 48 van Bima. Soembawa Civ. gezaghebber| Wai-kaboebak. | 9.6 Z. | 119.4 » 91 93" 95m | — 5293" 3m29*. a Midden Soemba. Opzichter Ampenan. 8.6 Z.| 116.1 | Bali en Lombok, 23, 0" Om -— B. O. W. te Lombok. Ampenan. Civ. gezaghebber| Sidikalang. 2.8 N.| 98.4 | Tapanoeli, 24| 18" 30m | + 33 191 280 368, Sumatra Dairilanden Civ. gezaghebber Lahewa. LAN 97.2 | Tapanoeli, Nias.| 24| 184 55m | + 38 ys Noord Nias veer? van | Manondjaja. 7.& Z.| 108,3 | Preanger Re- | 24/23u59m** (— 19) 234. 47m 8*. Manondjaja. gentsch., Java. Kontroleur van | Tjiamis. 1.8 7 $ Cheribon, Java. 25| 0u 7m**| ,, PR Tjiamis. H. V Tjikorai. 1.4 Z.| 107.9 | Preanger Re-| 95 1" ml ,, » gentsch., Java. Kontroleur van | Parigi. 12.2.1 101.2 ӛ 25/23u50m % Mas Keta di | Mangoenredja. | 7.3 Z. | 108.1 m 26| Qu Qm**| , Poera. е te Administrateur | Tjikorai. 7.4 Z, | 107.9 5 96| "аза o, Н. Хееп. ll"55m** 18% Qm** š; ** Midden Java Tijd. — 135 — c p E x Intenalteit Bijkomende verschijnselen ichting. en en aard der beweging. 5 RER opmerkingen. i W—O Een paar lichte schokken. 3 en Bu EE леси 45 ZW—NO 3 vrij hevige schokken. 60 0—W Eenige lichte schokken. De tijd is aan zonnestand Zeie : Tijdopgave zin ER RR Vr sterk. Zonsopgang als 6 uur dee +15 NND, „4 An es аена още: Hanglampen slingerden; onderaardsch ge- rommel. 90 NO—ZW Een aanhoudende reeks уап | Те voren een hevige wind geweest. hevige golvingen 15 ZW—NO 4 vrij hevige schokken. Tijdsopgave kan 5 à 10 min. fout zijn. 5 à 6 м 2 golvende schokken waarvan | Tijdsopgave is vrij nauwkeurig. de laatste zwaarder was. 2 Ak oo al an a na ез 22240 O—ZW. |2 zeer zware schokken. + % N—Z. |1 schok. Idem. Idem. 60 EN Zwakke schokken. АРЫ... EE l vrij sterke schok. Ee vane 1 tamelijke schok. 5 ............. an > — 126 — ** Midden Java Tijd. A B TM Residentie of CC? Seismo- Berichtgever. | Waarnemings- 008 Gouvernement | & Uur tot 2 "re plaats Breedte. ven : E Locale tavia- Batavia ; = tud tijd. Aanvang Grw en Eiland. A p^ M. T. Minuten Batavia. Maart 1912 (vervolg). G. A. W. Ch. | Denpasar. 8.7 Z. | 115.2 | Bali en Lombok,| 26| 139 50m | — 34 |13: 252 29*, de Haze Winkel- Bali. man. Kontroleur van | Tabanan. 8.5 2. | 115.1 js 26| 13u 40m | — 33 b Tabanan. Civ. gezaghebber| Bima, % 118.7 | Timor «n On- | 26/--14140т | — 48 e van Bima. derh.,Soembawa Opzichter | Ampenan. 8.6 Z. | 116.1 | Bali en Lombok, 26| 14" 5m | — 37 » y W. Lombok. 22 Ampeh Civ. gesticht Endeh. 8.8 7.| 121.7 |Timor en Оп- | 96| 14u 25m | — 60 b van Endeh. derh., Flores ` Civ. gezaghebber! Sidikalang. 2.8 N 98.4 |Tapanoeli, 26) 19e 5m | + 33 der Dairilanden Sumatra. Civ. genghebber Lahewa. 1.4 N 97.2 | Tapanoeli, Nias.| 26| 19u 30m | + 38 191 45m Noord 1 Nias. Ass.-Resident |GoenoengSitoli| 1.3 N.| 97.7 М 96| 19u 20m = van Nias. 19" 30m Civ. gezaghebber| Sidikalang. 2.8 N.| 98.4 | Tapanoeli, 27| 20420m | + 33 der Dairilanden Sum Kontroleur van | | Donggala. 0.7 Z. | 119.7 | Menado, Celebes 29| ou 0m | — 52 Donggala. Civ. gezaghebber| Lahewa. 1.4 N 97.2 | Tapanoeli, Nias.| 29) 9" 50m | + 38 van Noord Nias. April 1912. Kontroleur van | Babakan. 6.8 Z.| 107.1 | Preanger Re-| 1|14u52m** (— 12)|14 57" 495. Tjipoetri. gentsch., Java. ! қамысы van | Tjiamis. 1.8 7.| 108.3 Cheribon, Java.| 1154 8m**| `, » Tjiamis. Ass,- Resident » j » SZ — 115%]029# » van Galoeh. — 187 = c p E ik EEN Bijkomende verschijnselen Richting. F^ en aard der beweging. 3 opmerkingen. Naber WE e T RH) ZO—NW. |Lichte schokken. Tijdsopgave niet nauwkeurig. 0—W. Eenige lichte schokken. Tijd is aan a IM ontleend en kan 30 min. Ш-ро ed QUEE Werd vindek door onderaardsch ge- rommel. Z—N. 2 onbeduidende schokken. Tijdsopgave kan eenige min. fout zijn. N—Z 3 hevige aardgolvingen. Te? van den vulkaan Sina- ZW—NO 3 hevige schokken. De 3 horige schokken voorafgegaan door 1 lichte schok. een geluid, gelijkende op het huilen van den wind (gedurende 3 seconden) hangklokken stonden stil Tijdsopgave kan 3 à 10 min. fout zijn. 0—W,. l vrij бене sehok. W—O l lichte N—Z. Eerst een толы? voelbare schok daarna een lichte golving O—W. 1 zwakke schok Tijdsopgave niet nauwkeurig. : 6 ZW—NO. 11 lichte schok. Tijdsopgave kan 5 à 10. min. fout zijn. 1 Ww—0. 4 lichte schokken. BB ie 2 vrij heftige schokken. 2 ZW—NO. Tijdsopgave is nauwkeurig. 2 duidelijk waarneembare schok- ken. — 128 — A B Residentie of ; ; d Lenete Herlei- Seismo- Beriehtgever. | Waarnemings- DUK Gouvernement | 8 Uur ты KA aats. Breedte. = | Locale tavia- Batavia. ren : * tijd tijd. Aanvang rw. en Eiland. a Је. ыт Minuten Batavia. April 1912 (vervolg). . Kontroleur уап | Manondjaja. 7.4 Z | 108.3 | Preanger Re-| 1158 7m**|(— 12)|14«57m 495, Manondjaja. gentsch., Java. |- H. Veen. Tjikorai. 7.4 2.| 107.9 3 LIGUEM, ` ls Civ. gezaghebber| Wahai. 9.8 Z.| 129.5 | Amboina,Ceram.| 5| 7° 30m | — 91 van Wahai. qu 43 : Kontroleur уап | Trenggalek. 8.0 Z.| 111.7 | Kediri, Java. 9| 4u55m** (— 12) Trenggalek. : Kontroleur van | Kota-Agoeng. | 5.5 Z.| 104.6 | Lampongsche | 14|15" Om | + Semangka. istricten, | 18| 11" 50m 12u 7» U Sumatra, | 19| 19» 10m Kontroleur van ? -- — |Palembang, 19/17" Om | — Moeara Do a Sumatra. Zendel.-leeraar | Windesi. ` 9.4 Z.| 134.3 | Ternate, Nieuw-| 20| 10u 5m | —110 8u 47m te Windesi. Guinea. Kontroleur уап | Kota-Agoeng. | 5.5 Z.| 104.6 | Lampongsche | 21| 172 30m | + 9 Semangka. Distr. Sumatra. Ass,-Wedono. | Bentarsari. 1.2 Z. | 108.8 | Pekalongan, 23) 89 30m** (— 12) Bentarsari. J 2 » » DI » 25| 3" one » 71 Civ. gezaghebber, Вай, 10.7 Z.; 123.0 | Timor en On-|27|11"50- | — 65 | 10" 51m 148. te Вай, ; derh., Rotti ; | ыш шет. cea Endeh. 8.8 Z.| 121.7 | Timor en On-| 27| 11u55m | — 60 » e Endeh. erh., Flores Civ. Schäin “Padang Tidji. | 5.4 N 95.9 | Gouv. Atjeh en 27 14" 20m | + 43 te Padang Tidj Onderh., Sumatıa, d э asa sapa: Banggaai. 1.5 Z.| 123.5 | Gouv. van Cele-| 28| 4»30m | — 67 | 3u 31m hän, - bes en Onderh., Ban nggaa ggaai | Ass. Bergen Paré-Paré. 4.0 Z. | 119.6 | Сопу. van Cele-| 28| 15u 12m | — 52 ‹ ап Paré-Paré bes, еп Onderh., ' ; ; Celebes Kontroleur van | Manna. 4.5 Z. | 102.9 | Bengkoelen, 28| 19u 15m | + 15 | Manna. Sumatra. | Kontroleur van | Bantarkawoeng.| 7.2 Z. | 108.9 | Pekalongan, 29| 12u Qm** (— 12) | " miajoe. ** Midden Java Tijd. — 139 — € D E dan Bijkomende verschijnselen UR Intensiteit Richting. en en aard der beweging. : opmerkingen. Z—N. 2 schokken; de eerste licht de Tijdsopgave is zeer betrouwbaa tweede zwaar. waren meer shin dan golvend. NO—ZW. |l zeer sterke schok. Hevige beweging van den grond en ge- bouwen. 0—W. 1 zwakke schok. Tijdsopgave kan 3 min. fout zijn. is l zeer zwakke schok. Tijdsopgave is juist. Z0. Beasts woeste vaas sss» fr RE озу T ur cin e » l zachte schudding Zichtbare zonsopgang is gerekend voor 6 uur. 420. "kee te Иене a з... O—NW 3 langzame schokken. NO—ZW. |2 langzame schokken. Nu ea sea Het huis kraakte, de lampen slingerden. Z—N. 2 schokken. W—O. l lichte schok. 0—W. Hevige schokkende beweging. |Trdsopgave kan + 10 min. fout zijn. ZW—NO. |1 schok. Vermoedelijk | Lichte horizontale schokken. N—Z. ZN. 3 zwakke schokken. Tijdsopgave niet nauwkeurig. — 180 — ** Midden Java Tijd. A E Residentie of i : š Lengte Herlei- Seismo- Berichtgever. Waarnemings- coat Gouvernement | S Uur Eg A eraat at Breedte. тан Е Locale r^ Batavia. Grw en Eiland. ë tijd. T AM Minuten Batavia. Mei 1912. E. A. Mil. Apo- | Amboina. 3.7 Z.| 128.2 | Amboina, 8] 230m | — 86 theker te Amboina. Amboina, Kontroleur van | Soekanagara. 7.1 Z.| 107.1 | Preanger Ве- | 1116" 0m**|(— 12) Soekanagara. gentsch., Java. Kontroleur ‚van Gekbrong. 6.8 Z.| 107.0 - 11919 Qm** s 3u 31m 535, Tjipoe G. E. a, Goenoeng Walet.| 6.9 Z. | 106.0 5 111919 5m** » |200 52m 45% К. А. R. Bos- Malabar. N. Z. 107.6 » 11 > > 5 scha. Kontroleur van | Banjoebiroe. 7.3 Z.| 110.4 | Semarang, Java, 12| 8"39m | — |5 Ambarawa. furent. ‚van Ngrambi. 7.5 Z.| 111.4 | Madioen, Java. | 13| 21u 0m** (— 12) gawı Civ.gezaghebber Wai-kaboebak. | 9.6 Z.| 119.4 | Timor en On-| 13| 8u Om | — 52 te Wai- derh., Soemba. kaboebak. Kantroleur van | Waingapoe. e 120.3 у 13| 9u34m | — 54 Soemba 9u 36m gu 429m Civ.gezaghebber| Wai-kaboebak. s" 119.4 e 14| 3u25" | — 52 gu 54m van West Soemba. ; . Kontroleur van | Waingapoe. S 120.3 is 141 За 55m | — 54 b Soemba. 4u 35m Civ. gezaghebber} Sidikalang. 9.8 N 98.4 | Tapanoeli, ІҢ Bn 25m | + 33 te irene Sumatra. 199 15m Kontroleur van | Batoe Bengaoen 0.3 Z.| 100.0 | Gouv. Sumatra el 17| + 4u0m| + 27 узук! Westkus Basoeng. matra В. C. L. Bosch.| Loeboeh Sika- | 0.1 N.| 100.2 | Pad. Bovenlan-| 17) 5" Om | + 26 ing. den, Sumatra. . Civ. gezaghebber| Sidikalang. 3.8 N 98.4 | Tapanoeli, 15| 17" I2m | + 33 te Sidikalang. Sumatra, Hoofd v. Plaat-| Padang. 1.0 Z. | 100.3 | Padangsche 17) 4945m | + 26| ^ _ selijk tuur enedenlanden,| Padang. Sumatra — 18i — € p E e Intähsitait Bijkomende verschijnselen Richting. 4% еп aard der beweging. ; opmerkingen. ZO—NW Een flinke schommeling. Nei NLET Ы u о ЛА. - 3 geringe schokken. De schokken werden tevens gevoeld te Wa- roengbadang, Kawoenggading en Patjet. is 3 liehte, kort op elkaar volgen- de schokken. en ^| Tijdsopgave kan eenige seconden fout zijn. МУ/--70. |? lichte schokken. N—Z 2 schokken. ae 1 vrij sterke schok. N—4. 1 zeer sterke trilling. Sterke schudding van huizen en boomen, E 1 lichte trilling dof ondlersardsch gerommel. С Idem. ee l zwakke schok. Z—N. | lichte trilling. 5 1 zeer lichte trilling. N—Z 1 hevige schok 4 3 hevige schokken. O—W. 3 sterke golvingen. Tijdsopgave betrekkelijk nauwkeurig. W—O 10 schokken, waaronder een paar | Tijdsopgave is nauwkeurig. vrij hevige. М—7 2 liehte  e: pee | erichtgever. | ж d A Jue Breedte. Mes — Ë Locale Wan? Batavia. | Grw. en Eiland. & tijd. pig NC Minuten Batavia. 3 i Mei 1912 (vervolg). x Kontroleur der | Taloe. 0.9 N 99.9 | Sumatra's West-| 18| 4% 45m | + 27 Ophir- kust, Sumatra. districten. | an ‚ уап | Ngrambi. 1.5 Z.| 111.4 | Madioen, Java. | 19| 21u 0m**| (— 19) | gawi. | Kontroleur van | Linggo. 7.1 Z.| 109.6 | Pekalongan, 23| lla lm | —. | adjen. Java. | G. E. Hoffmann. Goenoeng Walet.| 6.9 Z.| 106.0 |Preanger Re-| 24|14"50m**|(— 12)| 14u 36m 335, gentsch., Java. Kontroleur van | Manondjaja. 1.4 2.| @08.3 a 924|]14u53m**| ` a Manondjaja. Inlandsche On- | Mangoenredja. | 7.3 Z. | 108.1 2 94|14u15m** š 1; derwijzer te 1 Mangoenredja. | H. Veen. Tjikorai. 7.4 Z.| 107.9 y 24|14ugQm**| ` Ж | Kontroleur van | Babakan. 6,8 Z.| 107.1 5 24| 14" 45m 3 » Tjipoetri. Kontroleur van|Soekanagara. 1.1 7, ie » 24| 150 Om** P hs Soekanigara. Kontroleur van | Parigi. 1.3 2.| 107.9 С 94|15u95m**| ` а Parigi H. Veen. Tjikorai. 7.4 Z.| 107.9 8 95119415ш%% j Kontroleur van | Trenggalek. 8.0 Z.| 111.7 | Kediri, Java. 25/200 21m**] E Trenggalek. : Kontroleur van Маппа. 4.5 Z. | 102.9 | Benkoelen, 98| Zu5ge | + 15 | 3u Om 44°, Manna. , Sumatra. Kontroleur van | Moeara Doea. | 4.6 Z.| 104.1 | Palembang, 98| 2"56m | + 11 > Moeara Doea. Sumatra. | Onderdistricts- | Takeran. 7.7 2.| 111.3 | Madioen, Java. | 29| 1"26m**|(— 12)| lu 1б hoofd van Takeran. | Р Officier van Ge- | Koeta Tjané. | 3.5 N 97.7 | Gouv. Atjeh en 30| Lon 11m | + 36 | 20" бт zondheid 2e kl. On te Koeta Tjané. Sumatia. Civ. gezaghebber| Tjalang. 4.8 N.| 95.4 j; 30| 192 12m | + 45 » van Tjalang. ** Midden Java Tijd. -- 183 -- ..ж.......... 1 vrij sterke. 2 zwarte schokken. c p E Py: TA тоғаны Bijkomende verschijnselen Richting. en P. en aard der beweging. AEE R opmerkingen. Eo. NE TREE E РАК, Hangende voorwerpen slingerden. 2 NW—20. 2 schokken. 1 O—W. 3 zwakke schokken. | Boso. W—O. 3 kort op elkaar volgende hevige | Tijpsopgave is betrouwbaar. . schokken. 40 Z—N. 2 kort op elkaar volgende schok- | Tijdsopgave zeer nauwkeurig. side Sag eerste licht, de tweede 60 N—Z 1 biriak bestaande uit zwakke 5 ; hokken. 30 NO—ZW. |1 sterke schok. Kasten vielen om. 2 0—W. l zwakke schok. 15 NL. oo EZ rid ree q MEER TURA Voorwerpen trilden. + 30 O—W. 1 schok a U Wild 1 meijen schok. 2 Vertikaal, | Vrij ste + 26 Vermoedelijk |1 beving bestaande zware uit|Tijdsopgave + 5 min. nauwkeurig. N—Z. sehokken ‚ Б MU n m E een Ee es Z—N. 1 hichte schok. к 10 à 12 schokken waaronder| Tid geregeld naar zonsopgang. — 134 — ager-Alam ** Midden Java Tijd. A B Каана Residentie of Herlei- "ae Berichtgever. | Waarnemings- ost | воа | 8| „Im t Ba- plaats. Breedte. van E Locale — Batavia. Grw. en Eiland. А tijd. T MT Minuten Batavia, Mei 1912 (vervolg). Civ. gezaghebber | 9.8 N.| 98.4 | Tapanoeli, 30| 191 12m | + 33 | 20" 5m, te Sidikalang. | (Dairilanden). Sumatra. Kontroleur van | Idi. 4.9 N. 97.8 | Gouv. Atjeh еп 30| 19" 15m | + 36 99 Idi Onderh., Sumatra. Civ. gezaghebber; Padang Tidji. | 5.4 N.! 95.9 š 30) 19" 20m | + 43 d ; Padang "Tidji. Ass.-Resident | Tandjong Роега. 3.9 N. 98.5 | Oostkust van | 30| 19u 35m | + 33 5 yan Langkat. Sumatra, Sumatra. Kontroleur van | Singkel. 2.4 N.| 97.8 |Gouv. Atjeh en 30|3- 20" 0m | + 36 “ Singkel : Onderh., Sumatra. Juni 1912. Kontroleur van | Poelau Doekoe. | 4,8 7, | 103.8 Palembang, 3| 0u Om | 4. 19 oeara a. Poelau мик Civ.gezaghebber| Kajeli. 3.+ Z.| 127.1 | Amboin 31-919 0% | — 81 te К ajeli. Birne Kontroleur van | Balajan. 4.4 Z.| 103.8 | Palembang, 5| 2" 6m | + 12 Moeara Doea. umatra. Militair Apothe-| Ambon. 3.7 Z.| 128.2 | Ambon, Ambon.) 5| 7"40m | — 86 ker te Ambon. Zendel.-leeraar | Jende. 2.3 Z. | 134.5 | Ternate, Roon. | 51190 5m | —]111 te Roon. E ge glee Kajeli. 3.4 Z.| 127.1 | Amboina, 5+21u 0m | — 81 aje roe. Militair Zei Ambon. 3.7 Z. | 128.2 | Ambon, Ambon. 5| 219 бт | — 86 r te Ambo 991 | 2m 23" 30m. Kontroleur van | Manna. 4.5 Z. | 102.9 | Benkoelen, 10| 89 2m | p 15 | 7916558, Manna. Sumatra erger da van ` Moeara Doea. | 4.6 Z.| 104.1 | Palembang, 10| Sul5m | + 11 » ra Sumatra. к pn Pager-Alam. 4.0 Z.| 103.2 i 10| Su 55m** (L— 12) д n i — 135 — c D E ss, Bijkomende versehijnselen S n Intensiteit Riehting. en en aard der beweging. | opmerkingen. NZ Eenige zeer hevige schokken. 0—W Vrij hevig. W—O. l lichte schok. NOESTE UD А. MGE. AN E en 2 zeer zwakke schokken, waar- | Het huis kraakte door de tweede schok. ` van de tweede iets sterker. N—Z 3 hevige schokken Tijdsopgave vrij nauwkeurig. + N—Z. "Go e zonder schokken of trillingen я Te Vertikaal. /|.......................2.7. оһворрапр gerekend voor 6 uut. Е N—Z. 3 hevige schokken. Tijdsopgave vrij nauwkeurig. beheerd + O—W. {Korte trilling. | T 0—W. » 2» | + O—W. |Lichte golfbeweging. қ 24 Ongeveer 9 zware schokken. Tijdsopgave kan + 5 min. fout zijn. | N—4. E M аман арн окаса C n VIR CEN 5 Z—N. 3 zwakke schokken. — 136 — ** Midden Java Tijd. 1 4 А I B Residentie of ; ? Lengte Herlei- Seismo- Berichtgever. | Waarnemings- oos Gouvernement | £ Dar. | vor E З à plaats. Breedte. Qa Б | Locale | tavia- | Batavia. " = tijd. tijd. Aanvang Grw en Eiland. а J T | Minuten Batavia. Juni 1912 (vervolg). . Civ. gezaghebber| Tjalang. 4.8 N.| 95.4 | Gouv. Atjeh еп | 15| 4" 45" | + 45 te Tjalang. Onderh., Sumatra. Administrateur | Tjikorai. 7.4 Z.| 107.9 | Preanger Re-| 22|13"35m**|(— 12)| 13u 10m 495, te Tjikorai, gentsch., Java. Civ. gezaghebber| Tjalang. 4.SN.| 95.4 | Atjeh en On-| 25) 219 Om | + 45 te Tjalang. derh., Sumatra. U Kontroleur van Parigi. 1.2 Z.| 107.2 | Preanger Re- | 25|22"45m** (— 12) 22u 42m 208, Parigi. gentsch., Java. * Administrateur | Tjikorai. 1.4 Z.| 107.9 и 25 » » » Kontroleur van | Manondjaja. » 108.3 5 95| 29" 53m M » Manondjaja. Posthouder. te | Waroe. 8.3 Z.| 130.7 | Amboina, Ceram, 29| 119 20m | — 96 gu 50ш Waroe. Juli 1912. . Wd. Civ. gezag-| Wai-Kaboebak. | 9.6 Z.| 119.4 | Timor, Soemba. | 4| 5u Om | — 52 hebber te Wai Pastoor te Tan- Tandjong Sakti.| 4.2 Z.| 103.1 | Benkoelen, ? P ? djong Sakti. umatra i A. Manafé. Reo. 8.8 Z.| 120.5 | Timor en On-| 5| 229 Om | — 54 derh., Flores. Kontroleur te | Manondjaja. 7.4 Z.| 108.3 |Preanger Re- | 5| 2u59m**|(— 12)| 2» 45m 378. anondjaja. gentsch., Java. Administrateur | Tjikorai. i: 107.9 "s 5| 3u 15m** 2 5 te Tjikorai. Posthouder te | Kajeli. 3.4 Z.| 127.1 | Amboina, 9| +10u 0m| — 81 Kajeli. oeroe. Civ. о Posso. 1.4 Z.| 120.8 | Menado, Celebes 11 llu 15m | — 56 | 10" 18". e Posso. мше Kolonedale. 2.0 Z.| 121.3 | Сопу, Celebes| 11| 11" 30m | — 60 » te Kolonedale. en Onderh., 20u 30m Celebes. d — 137 — € D E I der EUM назын Bijkomende gemere 1 en aard der beweging. ; M opmerkingen. + 5 N—Z. ] zware schok. ER ver. 1 sterke, draaiende beweging. + 10 N—Z 2 vri hevige schokken. We ^ l schok. | Tijdsopgave vrij nauwkeurig. 35. |. Sy le l lichte, en een zware schok. 30 0—W. Lichte golvende beweging. Tijdsopgave zeer betrouwbaar. 10 W—O. Verscheidene vrij hevige schok- | ken. | | 2 O—W. 2 schokken. Tijdsopgave kan 15 min. fout zijn. FESSA 1... vs Lichte trilling. l NO—ZW l lichte schok. 30 W—O. l liehte golvende beweging. Tijdsopgave zeer betrouwbaar. PN 1 vrij sterke schok. E А N—0. 1 hevige schok. 1 8 N—Z va 257779” Tijdsopgave niet nauwkeurig. | NO—ZW. |l schok. | Tijdsopgave kan + 10 min. fout zijn. — 138 — | А в Keep Residentie of U Herlei- 5 eismo- Berichtgever. | Waarnemings- 008 Gouvernement | Ë Uur tot Ba- To plaats. Breedte.) an Ë Locale | tavia- Batavia. i en Eiland. |4) Wd EC у. Minuten | Batavia. Juli 1912 (vervolg). nee Tjikorai. 7.4 Z.| 107.9 |Preanger Ке- | 15|12" 5m** (— 12)|112 54m 43s, te gentsch., Java. ебе eum van | Manondjaja. й 108.3 а 151199100 ` e Manondjaja. Kontroleur van | Poelau Bringin.| 4.5 Z.| 103.6 Palembang, |16| 88564 | + 12 Moeara Doea. Poelau Bringin. Kontroleur van | Pandjaloe. 1.2 7.| 108.3 | Cheribon, Java.) 16/194 7m** (.— 12) jiamis. Civ. gezaghebber| Reo. 8.3 2. | 120.5 | Timor On- | 19| 169 55m | — 54 te Reo. erh., Turis. | J. H. Berkhuij- РЕ 6.6 Z. | 106.4 Bantam, Java. | 22/12u50m** (— 19) | 13u 15m 385. sen. ak Parai, U je Тір : Г Kontroleur te | Lais. 3.1 Z. | 102.1 | Benkoelen, 99| 15" 30m | + 19 Lais. | umatra Civ.gezaghebber| Telok Dalam. | 1.8 Z. | 97.9 | Tapanoeli, Nias. 24| 11u 40m | + 35 te Telok Dalam. Ass.-Resident | Padang. 1.0 Z. | 100.3 | Padangsche 94|2]" 20m | + 26 van Padang. Benedenlanden, Sumatra Kontroleur van | Manondjaja. 7.4 Z. | 108.3 | Preanger Ке- | 26| 5u 57m** | (— 12) Manondjaja. gentsch., Java. Zend.-leeraar | Gamsoengi. 1.7 N. | 128.0 | Ternate, Halma-| 30| 219 30m | — 85 van Tobelo. heira Civ.gezaghebber| Telok Dalam. | 1.8 Z. 97.9 "EZ Gg Nias. 31) 8*"30m | + 35 te gu 55m Telok Dalam. Zend.-leeraar | Gamsoengi. 1.7 N.| 128.0 31: 200 10m | — 85 | 18" 52m, van Tobelo. Ternate, Halma- heira ** Midden Java Tijd. 4 — 199 — 50 p La Bi брае] Et SC SE Dkomende verschijnselen Richting. en je. en aard der beweging. ki окон. opmerkingen. 15 NO—ZW l sterke schok. Beweging van den grond was waarneem- aar. +0 W—O 9 schokken, de 2e vrij zwaar, | Tijdsopgave betrouwbaar, meer schokkend dan 1- | vend. E ОО [u.s rol eei eis I 30 N—Z l schok | | 180 NO—ZW l vrij sterke schok. | SC? Z0—NW 3 zéér lichte schokken. De hanglampen hadden een lichte, draaien- \ ewegin EU S ele dM Een lichte beving. Eenige 0—W. 2 lichte schokken. Tijdsopgave vrij nauwkeurig. seconden. t I6: l vrij hevige schok. 10 W—O 1 liehte golvende schok. Tijdsopgave is nauwkeurig. 10 $ l matige schok. + Б Z—N. l schok. De Gap schok bracht de lampem in Id 5 chommeling en deed de deuren ram- vóór di =“ schok een zacht ruischen als van de z ! Tijdsopgave v" nauwkeurig. 30 W—O 3 vrij hevige schokken. — 140 — A B | Lagu Residentie of ; нела Seismo- Berichtgever. | Waarnemings- 008 Gouvernement | Ë = t Ba- “te plaats Breedte.| | van E Locale | tavia- tavia ; tijd ijd Aanvang Grw en Eiland. a . T. Minuten Batavia. Augustus 1912, er -leeraar | Gamsoengi. 1.7 N.| 128.0 | Ternate, Hal- | 1| 8"55» | — 85 n Tobelo. mahera. J. o Berkhuij- Lebak-Parai. 6.6 2. | 106.4 | Bantam, Java. | 5| 3w 35m**(— 12)| 3u 51m бв, Civ. Mont Kolonedale. 2.0 Z. | 121.3 | Gouv. Celebes| 6| 3u30m | — 60 te Kolonedale. en Onderh., elebes. Lichtopzichter | Java's 4° punt.| 6.1 7. | 105.9 | Bantam, Java. | 11| 3u40m** (__ 12)| 3" 22m 505, Java's 46 pun: Civ. gezaghebber Kolaka. 4.1 Z. | 121.6 | Сопу. Celebes | 13| 20" 50m | — 59 te А еп Onderh., Celebes. Wedana van | Batoebantar. 6.3 Z.| 106.0 | Bantam, Java. | 14| 6"16m**|(L— 12)| ба 7m 38, Tjimanoek. i G. E. Hoffmann.| Onderneming | 6.9 Z.| 106.8 | Preanger Re-| 14| 6u 18m** B д oenoeng Walet gentsch., Java. 