VADERLANDSCHE LETTER OEFENINGEN
Op zekeren avond, echter, bleef ik langer dan gewoonlijk op het terras, De lucht was nog altijd heet, en met waar genoegen ademde ik de van den ftroom tot mij overwaaijende avondkoekte in 3 aan het uitfpanfel flonkerden de fterren. Bij deze ftilke van den nacht drong het kleinfte geruisch tot mijn oor. 42 DE SCHOONE KREOOLSCHE. Ik ftond aan heet hekwerk van het Belvedère geleund en in mijne mijmeringen verzonken, toen een doordringende fchreeuw mij met fchrik uit dezelve wekte. Ik hief het hoofd op; twee dergelijke kreten klonken fnel achter elkander, Op het- zelfde oogenblik werd ik in Mevrouw LAHORIE's tuin twee fchaduwgedaanten gewaar, die ijlings voorbijzweefden. De eene was flank en in het wit gekleed; zij voerde in de hand een wapentuig, dat ik niet onderfcheiden kon, en fcheen de andere, die vlood, te vervolgen. Ik zag, hoe beide het huis, welks verlichte venfters helder door den donker fchit- terden, binnentraden en den trap opvlogen, Op deze wijs geraakten zij van verdieping tot verdieping. Eensklaps ver- fcheen de nog gedurig vervolgde donkere gedaante boven op het terras der woning. Ik zag, hoe zij zich over de leu- ning heenboog, hoorde een’ fchreeuw, vervolgens een dof geluid, alsof een ligchaam nederplofte, en daarna was alles fil!.... De witte fchim ftond digt bij de galerij, en keek bedaard naar beneden, Weldra zag ik haar weder afttijgen. In het huis ontftond eene beweging, die ettelijke minuten duurde; lichten zweef- den van de eene kamer in de andere; eindelijk kwamen vier flaven met lantarens in de hand langzaam naar buiten; aan den voet van het terras hieven zij iets wanftaltigs van den grond, en droegen het, zwijgend, dieper den tuin in; daar werd een kuil gegraven; hij werd gevuld ; de flaven keerden terug, en alles was weder ftom en ftil, Met ontzetting en afgrijzen had ik dit tooneel aangeftaard ; het overige van den nacht bragt ik in een’ koortsachtigen toeftand door. Toen ik ’'sanderen daags uitging, zat RACHEL op den drempel der Franfche woning met gevouwene handen en het hoofd op de knieën gebogen. Ik fprak haar tweemaal toe, zonder dat zij mij hoorde, „ Zijt gij ziek, rAcneL?” vroeg ik eindelijk. De oude Negerin fchudde het hoofd, „ Wat is u dan overkomen?” Zij antwoordde niet, Ik keek in het rond, n» Waar is MINGo?” vroeg ik, Op dezen naam ftiet RACHEL cen’ fchreeuw uit; met één’ fprong was zij overcind, en ftampte mer de voeten op den grond, onder gebaren, die mij deden ijzen, » Hier, hier!” riep zij, „ mijn kind! oogen toe!” en, DE SCHOONE EREOOLSCHE. 43 met beide handen haar aangezigt bedekkende, keerde zij in het huis terug. Nu was mij alles duidelijk. Ik ging naar eed’ Ameri- kaanfchen planter, die mijn bloedverwant was, en verhaalde hem, wat ik gezien had. Hij bragt mij bij de Overheid, voor welke ik mede mijne verklaring aflegde. Nog denzelfden dag begon een regterlijk onderzoek. Wat het aan den dag ge- bragt bebbe, weet ik niet, daar de Franfche partij er in flaagde om de zaak te fusfen; men vernam alleen , dat eene daad van onwettige wreedheid door de verklaring van negen laven van Mevrouw LAHORIE bewezen was geworden, Deze (laven werden hierop verbeurd verklaard en den volgen- den zondag ten voordeele van den Staat verkocht, Ik werd in de zaak noèh als getuige gehoord, noch ook in het geheel mijn naam daarbij genoemd. Mevrouw LAH o- RIE, die mij elders gezien had, wist niet, welk deel ik er aan genomen had, en ik vermeed zorgvuldig, haar te ontmoeten; het gezigt dier vrouw was mij ondragelijk; ik meende haar nog fteeds te zien, hoe zij MINGo vervolgde en koelbloedig deszelfs lijk aan den voet van het belvedère bekeek. Inmiddels waren zes maanden verloopen, en van de ge- rachten, die eene korte poos ovér de hardheid der jonge we- duwe tegen kare flaven in omloop geweest waren, werd niet meer gerept. Haar falon was weder zoo gezocht als te vo- ren, en ftond voor de groote wereld van Nieuw -Orleans open; het huis was wegens zijnen glans en milde gastvrijheid beroemd, zij zelve nog altijd van bewonderaars omgeven, en, wanneer immer bij toeval iemand waagde van het verle- dene te fpreken, opperde men terftond twijfelingen, ftelde tegen het vermoeden de bekende zachtaardigheid der weduwe over , prees het lieftalige van geheel haar gedrag, en behan- delde eindelijk de dwaze aanklagte, waaraan zij blootgefteld geweest was, als niets anders dan lasterzucht. Zoo ftonden de zaken, toen op zekeren dag plotfeling de alarmklok gehoord werd; het huis van Mevrouw LAHORIE ftond in brand; alles fnelde ijlings daarheen; door het rumoer verwittigd , floot ook ik mij aan den volkshoop aan. De brand was in de zijgebouwen der woning, waar de keukens lagen, ontftaan. Op het oogenblik, toen wij in den tuin drongen, floegen de vlammen door het dak, dat hierop inftortte. Op de plaats zelve was volftrekt niets voorhan- hb DE SCHOONE KREOOLSCHE, den, waarmede men het voortflaan van den brand had karr- nen verhinderen, en de fpuiten, die daartoe moesten dienen „ waren nog niet aangekomen, Aller oogen waren op het bran- dende gebouw gevestigd, toen plotfeling midden uit de vlam- men een ijzingwekkend gefchreeuw gehoord werd; een ven- fter opende zich, en aan hetzelve verfcheen eene vrouw 3 het was RACHEL, die in dreigende woede hare armen heen en weder zwaaide. Bij haar gezigt was er een kreet van ontzetting opgegaan, en door eene onwillekeurige beweging drong de menigte nader bij het gebouw ; doch de vlammen floten allen toegang. Intusfchen had RACHEL het bovenlijf uit het venfter geftrekt, en riep, op den brand wijzende, die ook reeds het woonhuis bereikt had: „ Meesteres ver- brandt, Minco gewroken, ik gewroken, al de Zwarten gewroken!” Hierbij klapte zij met krankzinnig gefchater in de handen. Onmiddellijk daarop zonk zij uitgeput neder, Middelerwijl was eene ladder aangebragt; men zette die tegen het venfter, en een jong man fteeg er onverfchrokken op. Teen hij bij de oude Negerin gekomen was, wilde hij haar opheffen, dat echter niet gelukte, » Zij ligt vast aan een’ ketting!” riep hij, „Ja, ja, de arme Zwartin; zes maanden ligt zij vast met ketting aan den haard,” ftamelde RACHEL: „ Mees- teres wil, dat arme RACHEL goede middageten voor haar maakt...» maar RACHEL te warm heeft geftookt; RA- CHEL dacht aan MiINGO; RACHEL het vuur nu aange- ftoken heeft, om te fterven.” f Op dit oogenblik grepen de vlammen het venfter aan, Zoo - dat de jonge man gedwongen was naar beneden te klimmen; wij zagen, hoe zich de oude met een’ fchreeuw van pijn * weder oprigtte, midden in de vlammen zich ineenkromde, toen achterwaarts viel en verdween. Diep afgrijzen en ontzetting hadden de menigte bevangen ; men begon verwenfchingen uit te ftooten, toen de brand- fpuiten aankwamen, De brand, dien men niet had kunnen ftuiten, greep reeds de naburige gebouwen aan, De wind dreef de vlammen fnel tegen het dak van een afgezonderd en zorgvuldig gefloten paveljoen, hetwelk op een’ kleinen af- ftand opgerigt was, De menigte drong op hetzelve aan, toen plotfeling Mevrouw LAHORIE zelve aan een venfter van het huis verfcheen; zij was bleek, en de hand, waar- DE SCHOONE KREOOLSCHE, 45 mede zij zich aan het balkon vasthield, beefde, Er verhief zich eenig gemor; doch fpoedig zweeg het weder. „ De fleutel van het paveljoeu!” riep men van alle kanten, » Laat het paveljoen branden!” riep de jonge viouw op onrustigen toon. Doch de menigte hoorde niet. „ De fleutel! de fleutel!” herhaalden honderd ftemmen. „ Ik heb dien niet.” „ Komt, laat ons dan de deur openloopen !” De deur viel; er ontftond eene beweging onder het volk, op welke langdurig gemompel volgde, Mevrouw tan o- RIE had zich ijlings in huis begeven. Daar ik in de nabijheid van het paveljoen geftaan had, was ik een der eerften, die het binnentraden., Al leefde ik duizend jaren, nimmer zal ik het fchouwfpel vergeten, dat zich alstoen aan mijne oogen vertoonde ! In eene lage, donkere zaal waren negen palen opgerigt : aan de twee eerfte hingen lijken, die reeds omtrent tot geraamten geworden waren; aan de zeven overige waren flaven vastge. ketend; van fommigen derzelven waren de handen boven het hoofd zaamgebonden; anderen lagen kromgefloten op den grond, buiten ftaat zich op te rigten; verfcheidenen hadden een halsijzer om den nek, waarmede zij, in volftrekte onbe- weegbaarheid, elk aan een’ paal gefmeed waren, Zij hadden geen fpoor meer van een menfchelijk voorkomen; hunne lig- chamen vormden eene eenige ontzettende wonde, waarin zweepflagen diepe kerven gegroefd hadden, Midden in den door de palen gevormden kring verhief zich eene estrade of verhooging van den grond, zoodanig ingerigt, dat de van daar toegebragte flagen met meerdere kracht konden neder- komen; zij was nog vochtig van een roodachtig flijk; een met bloed gedrenkte riemengeefel uit osfenhuid hing er nevens. Nadat de eerfte verbazing voorbij was, haastte men zich, de zeven nog levende flaven van hunne ketens te bevrijden en ín de open lucht te brengen; twee dier ongelukkigen ftierven onder onze handen, toen zij het daglicht wederza- gen. De anderen, die nog eenige krachten hadden, konden op de hun gedane vragen antwoorden. Wij vernamen nu, dat deze negen flaven, van welke ze- ven nog leefden, dezelfde waren, welke men van de wedu- we geconfiskeerd en zes maanden geleden ten behoeve van den Sraat verkocht had, Met oogmerk om over de door hen 46 DE SCHOONE KREOOLSCHE, afgelegde getuigenisfen wraak te nemen, had Mevrouw LA- HORIE hen weder doen inkoopen en heimelijk in haar huis brengen; federt zes maanden hield zij hen in dit paweljoen opgefloten, waar zij alles tot hunne foltering had doen in- rigten, Elken morgen oefende deze elegante en fchijnbaar teedere vrouw, van de bloedige estrade, met eigen hand hare on- verzadelijke wraak, Zoodra zij eenmaal den geefel in de hand had, vermeesterde haar eene foort van dolle woede; het ge- zigt der wonden en des bloeds deed hare krachten als 't ware herleven. Vreefelijke dolzinnigheid, die flechts genoegen raapte uit de fmart van anderen, en voor welke doodsangst eéne vreugde was! Zwijgend had de menigte in het begin de verklaringen der flaven aangehoord; doch weldra berstte de verontwaar- diging, die door nieuwsgierigheid bedwongen was, vreefelijk los. Toen de maar der ontdekking zich verfpreid had , be- gonnen de van alle kanten uit de ftad te hoop geloopene We- gers elkander met donkere blikken aan te zien, en de Blan- ken, verfchrikt op het denkbeeld der gevolgen, welke zulk eene flemming hebben kon, beiĳverden zich, overluid hun mishoegen en hunne verontwaardiging te kennen te geven, Spoedig werd het dreigen ftelliger en meer op de perfoon gerigt. In Amerika gaat de volksmeening fnel over van woord tot daad, De gewoonte der magtsoefening verleent het volk vertrouwen op zijne kracht; en heeft zich aller geroep ver- heven, zoo volgt de uitvoering het vonnis oogenblikkelijk, Mevrouw LAHORIE wist dit, en kende bovendien de ver- bistering der menigte. Met elk oogenblik nam de menfchen- masfa toe, zoodat men van het huis tot aan het moeras wel- dra niets anders zag dan eene zee van onrustig bewogene hoofden, Reeds had zich moordgefchreeuw laten hooren; de meest verbicterden, voornemens met geweld in de woning te drin. gen, poogden zich eenen doorgang tot dezelve te banen, Daar openen zich plotfeling de beide flagdeuren der groote koetspoort, en in dezelve verfchijnt het rijtuig van Mevrouw LAHORIE. De zwarte koetfier zit op den bok, gekleed in zijne liverei; terwijl de jonge Kreoolfche, in haar kostbaar- fte gewaad, met een gerust wezen en lagchenden mond op hare gewone plaats gezeten is, onbekommerd aan een bouquet heliotropen ruikt. Op dit gezigt verftomt het ge- DE SCHOONE KREOOLSCHE. 47 fchreeuw; het rumoer zwijgt; alles ftaat een oogenblik lang bewegeloos van verbazing, Dit oogenblik maakt de koetfier zich ten nutte; hij baant zich een’ weg door de menigte, zet zijne paarden aan, en heeft den verbolgen hoop reeds lang achter zich gelaten, toen hij uit de verte het gefchreeuw weder hoort opgaan, Zoodra namelijk de eerfte verrasfing voorbij was, begon het volk zich over eene zoo verregaande ftoutheid te ergeren, en wilde het rijtuig der onbefchaamde aanhouden; doch het had reeds den fmallen havendijk bereikt, die naar het meer Pontchartrain loopt. Den weg haar af te fnijden, is nu on- doenlijk; het moeras levêrt daartegen een onoverkomelijke hinderpaal; haar te vervolgen, is vruchteloos, want zij beeft te veel wegs vooruit, en de paarden vliegen als een blikfemftraal, Desniettemin ondernamen het de woedendften; doch vruch- teloos: toen zij bij het meer aankwamen, had Mevrouw LA- HORIE eene overdekte bark gehuurd, welker zeilen reeds in de verte aan den horizont verdwenen, Alleen de koets was aan den oever van het meer terugge- bleven; aan deze koelde zich nu de woede des volks; zij werd aan ftukken geflagen, ja de paarden doodgeftoken. Toen men te Nieuw-Orlcans berigt ontving, dat de Frangaife ont- komen was, trok de menigte naar hare woning , die binnen weinig uren tijds een puinhoop was, m Met gedurig ftijgende oplettendheid had men naar het ver- haal des Doctors geluisterd. Toen hij geëindigd had, riep - iedereen: „En wat is er van deze verfchrikkelijke vrouw geworden ?” „ Gisteren wist ik die nog niet,” antwoordde de Heer MILLER. „ En heden?” „ Heden? Heden heb ik haar gezien,” » Wa: zegt ge! Waar?” ” » Hier! ...…” Tien monden deden gelijktijdig eenen uitroep; al de. gas- ten fprongen op. Gedurende des Doctors vertelling was het avond en ftik- donker geworden. Er volgde een oogenblik van ftomme verbazing. Thans trad een bediende met licht binnen, Allen 58 DE SCHOONE KREOOLSCHE. zochten elkander weêrkzerlg, onder eene foort van twijfel en angttige nieuwsgierigheid, met de oogen op. „ Mijnheer!” riep varın buiten zichzelven, op MIL- LER toefchietende; „ fpreek, om Gods wil! voleind!” In plaats van te antwoorden, wees de Doctor naar de plaats van Mevrouw DE LARCY; zij was ledig. Op dit oogenblik hoort men een rijtuig; men dringt naar de venfters,.,.. eene open, door eenen Neger gemerde, ka- les rijdt beneden {nel het balkon voorbij, en in dezelve zit, bedaard en trotsch, Mevrouw DE LARCY, met een bou- quet heliotropen in de hand, HET GEWETEN BOVEN EN VÓÓR ALLES. Toen NAPOLEON zich tot Keizer gemaakt bad, moest onder anderen het Hof van Casfatie hem trouw zweren, Al- le de leden van dat geregtshof deden zulks ook zonder aar- zelen, Slechts een eenige, zekere Heer RIOLS, deed het niet. Hij was een kundig regtsgeleerde, die echter niets had, om, met eene bejaarde meid, van te leven, dan zijne bezoldiging. Al zijn eigen vermogen beftond in een klein ftukje lands, dat, te midden der rotsgebergten van Auvergne gelegen, bhem naauwelijks honderd francs opbragt, Overi- gens was hij even min dweepend Republikein als Monar- chist, maar was Jurist, en mengde zich volftrekt in geene ftaatkunde, Niettemin had hij in den tijd der Republiek zij- ne aanftelling bekomen, had haar derhalve den eed van trouw gezworen, en meende dien te moeten houden, Zijne ambt- genooten beminden den wakkeren man. Zij poogden “hem van zijn, blijkbaar voor hem zoo nadeelig, befluit af te brengen. „ Denk wél, wat gij doet, lieve Rrous! Bedenk u wel! Gij- hebt geen vermogen:’ — „ Hoe zoo?” hernam hij. „ Hoe komt dat hier te pas? Wat heeft vermogen met eenen eed te maken?” — „ Dat is gemakkelijk gezegd!” riepen de anderen. „ Maar uw post? Het verlies van uwen post ? Gij hebt niets” — „ Niets?” herhaalde de eerlijke man, „Ja, ik heb iets; ik heb een geweten,’ — Hij bleef het trouw ; en NAPOLEON zond hem, met zijn geweten, naar, de bergen van Auvergne terug. Men mag wel vragen, wie geruster geftorven zal zijn, HET GEWETEN BOVEN EN VÓÓR ALLES. 49 RIOLS in Auvergne, zoo hij er gebleven is, of Nar o- LEON op St. Helena. FILIPS DE IV EN VELASQUEZ. Fires IV van Spanje had den fchilder veLAsquEz eene werkplaats in zijn paleis gegeven, en ging fchier dage- lks, wanneer hij zich aan den ftaatsarbeid onttrekken kon , naar den kunstoefenaar, dien hij gaarne zag werken en in wiens gefprekken hij behagen fchiep. Verasquerz fchil- derde de portretten van F1iL1Ps’ familie, en ontving vanden Koning verlof, om zichzelven mede op de fchilderij’ af te beelden. Toen dezelve voltooid was, zeide hem de Ko- ning: „ Het ftuk is bewonderenswaardig; maar — er ont- breekt nog iets aan.” Des fchilders ijdelheid voelde ‘zich eenigzins gekwetst; hij vroeg, waarin het berisping verdien de, en voegde er fchroomvallig bij, dat het, naar zijn in- zien, geheel afgewerkt was. „ Ik wil zelf er het ontbreken- de bijvoegen,” hernam de Koning; en VELASQUEZ Ver- fchrikte nog fterker. De beheerfcher der Spaanfche monar- chij, hij, ever wiens gebied de zon nimmer onderging, was geen fchilder, Sidderend van bezorgdheid reikte hem de kun- ftenaar penfeel en palet. Daar kletfte FILIPS, op de lin- kerzijde der borst van zijnen geliefden kunftenaar, zóo als hij op de fchilderij tond afgebeeld, het kruis van de St, Ja- go-orde, een der hoogfte eereteekenen in de Spaanfche mos narchij. „ Dit was het, mijn lieve VELASQUEZ, wat aan uw fchilderftuk ontbrak,” zeide hierop de Koning. Deze gekladde ordefter heeft het ftuk tot een historisch voorwerp gemaakt. ' OS a EEN WOORD VAN PAS, N adat Koning wiLuLeEM Jerland veroverd had, ontdekte men eene zamenzwering tot herftel van zijnen fchôonvader JAKOE. Aan het hoofd der eedgenooten ftonds deszelfs Op- perkamerheer, Lord presTON, wiens leven, op eene merk- waardige wijs, door zijn dochtertje gered werd, Dit meisje toch, dat nog geene volle elf jaren oud was, deed door een gelukkig gezegde de fchaal ten voordeele van haren vader MENGELW. 1839. no. 1, D 50 EEN. WOORD VAN PAS. overflaan. Zij bevond zich aan het Hof te Kenfington; en toen Koningin MARIA haar op zekeren dag het portret van Koning yakoB ftrak zag aankijken, vroeg zij het kind, waarom het dit deed. „ Ik dacht,” antwoordde het meisje al fchreijende, „hoe hard het is, dat mijn vader op het fcha- vot moet fterven, omdat hij uw’ vader lief gehad heeft.” amd mene sam HET DORP DER SCHAAKSPELERS, Misrcnien is er nergens, althans niet in, Duitschland , eene plaats, waar het fchaakfpel algemeener bekend is en iĳjveriger beoefend wordt, darin het dorpje Ströbitz, bij Halberftadt. Al deszelfs opgezetenen zijn driftige fchaakfpelers, én de doorreizende vreemdeling kan er zelfs, zoo ook hij een lief- hebber van dit fpel mogt zijn, het genoegen hebben van in het Schaakbord te logeren, want dit is het uithangbord der dorpsherberg. De liefde der Strübitzers voor dit geestrijke fpel is eene nalatenfchap hunner vroegfte voorouders, en heeft zich federt onheugelijken tijd van het eene geflacht tot het andere voortgeplant. Men vertoont den reiziger ook een zeer fraai fchaakbord, hetwelk de gemeente ten gefchenke bekomen heeft van den grooten Keurvorst FREDERIK WIL- HELM van Brandenburg, die, gelijk bekend is, in de ze- ventiende eeuw geleefd heeft. Volgens de overlevering, is. de kennis van het fchaakf{pel door een’ teruggekeerden kruis- vaarder, die het gedurende zijne gevangenfchap in het Oos- ten had aangeleerd, naar Szröbitz gekomen. DE SLOTENMAKERSHERBERG TE WEENEN, Een flotenmakersgezel uit Zwabėn kwam op zijne ambachts- reize te Weenen. Terwijl hij daar nu de lange en breede ftraten doorwandelt, vraagt hij aan eenen voorbijganger, waar toch wel de herberg is, in welke gezellen van zijn handwerk gewoon zijn hennen intrek te nemen, Deze man, een fchalk en grappenmaker, wijst hem op een groot huis, en zegt: » Daar, waar gij die twee fleutels als uithangbord ziet,” Het kwam den goeden Zwaab wel eenigzins vreemd voor, dat te Weenen de flotenmakersherberg zulk een groot huis was; maar hij zag de gefchilderde fleutels, en dus moest alles wel & DE SLOTENMAKERSHERBERG TE WEENEN, 5l in orde zijn. - Derhalve klimt hij den marmeren trap op, opent, zonder verderen omhaal en zonder aan te kloppen , de eerfte deur, die hem voorkomt, en met de woorden: „ Dag, jongens, daar ben ik!’ werpt hij zijn ranfeltje af. Op hetzelfde oogenblik , echter, ziet hij in het rond, en zou bijna van fchrik en fchaamte door den grond gezonken zijn ; want in eene groote en prachtige zaal zaten aan eene tafel eene menigte ftatige heeren in de kostbaarfte kleeding. Hij bemerkte nu maar al te duidelijk, dat hij hier in ’t geheel niet te regt was, en, zijn bundeltje weder opnemende, wilde hij wegfluipen. Maar op den wenk van een vriendelijk beer, die een groot gouden kruis op de borst droeg , trad. een lakkei op hem toe, en vroeg hem, wie hij was en wat hij begeerde. Nu bekende onze fmid, wat hem wedervaren was; men lachte, en ieder der aanwezigen legde op een. bord, dat men deed rondgaan, een ftuk gelds, tot dat het bijna geheel gevuld was, waarna het aan den verbaasden ambachtsgezel werd toegereikt. Dankbaar ftreek deze het geld op, en meteen: „ God loone het u, mijne lieve Hee- ren! Je hebt het mij toch niet kwalijk genomen?” nam hij zijn affcheid, Toen hij nu, beneden op ftraat gekomen, dan eens het uithangbord met de fleutels en dan weder het opte vangene geld bezag, kon hij zich voiftreke niet rijmen, hoe het met de zaak gelegen was, tot dat een Weener burger hem onderrigtte, dat in dit huis de Paufelijke Nuntius zijn verblijf had, die, gelijk men weet, als Paufelijk wapen, de St. Pieters-fleutels boven de poort van het Hotel der Am- basfade heeft. PASTOORS EN VROUWEN, ALS DE HIER- AANGEDUIDE , VINDT v MEN IMMERS IN ONS VADERLAND NIET ? Een molenaar leende, tot zekeren: togt in het gebergte, zij- nen ezel aan den Pastoor zijner woonplaats, en verzelde hem in perfoon, Toen zij nu aan een’ fteilen rotsweg geko- men waren, roept de molenaar den Pastoor deze welgemeen- de waarfchuwing toe: „ Pas op, Heer Pastoor! hier is reeds menige ezel naar beneden geftort,” Eene aanzienlijke Dame zocht eene kamenier, Iemand meldde zich daartoe san, „Kunt gij kappen, kindlief?” vroeg de Dame, „ Trots den besten kapper,” was het antwoord; D 2 52 PASTOORS EN VROUWEN, ENZ. „in een half uur ben ik met de moejelijkfte coiffuur ge- reed.” — „In een half uur!” riep de Dame vol fchrik ; » lieve hemel, wat voer ik dan met het overige van mijnen voormiddag uit?” Asxnrieà àöà. (*) Exdeúyeis xeudpw , mæphevuxà KAón! Cnvovon sar’ ben murép’ àmpbsBara lan, Tò bebupsEov Sedotan geruiws dpúov. EW -hòra yp üp Zedúpwv swks ; Déo Pps Dépovo' , cir’ 2Aapäüs Bárov XAwpds oaDpos êxraipe:, xp xai yoövara mÂAAerus. Kel uùv du wabdrep bus vhuepo , ú DúrovAog àuóbas Jipa Mwv. Ahy’ Kòn mob Emeabas derà nT DAA yaperv. / Vrij naar HORATIUS, Od. 1. 23, í (*) Den geëerden Inzender, wiens heuschheld ons „eene uitgebreidere en oorfpronkelijke Griekfche Hymne” aanbiedt, zij minzaam berigt, dat der Redactie is gebleken, dat de vermenigvuldiging van dusdanige, fchoon ook in hare foort verdienftelijke, proeven ín de talen der Geleerden minder welgevallig is in een Tijdíchrift als het hare, WINTER, % L winter; — 't blad viel af en dekt den dorren grond ; Natuur neigt zich, tot rust; ook in den eigen ftond Is ’t groene veld verdord; het vee betrekt de ftallen, En rijp en waterdamp beginnen neêr te vallen; De zon, wier licht den grond tot ’savonds laat befcheen , Geeft minder warmte en trekt reeds vóór den avond heen; ‚De nacht is ruw en koud en rekt zijn zwarte ftonden, En fchrale onvruchtbaarheid bedekt nu de akkergronden ; WINTER. Och, dat het bar faizoen mij niet met fchrik genake, Maar koestrend Christenvuur in. mijnen boezem blake, 54 WINTER. Als mij, door ouderdom verdord, beroofd van kracht, De koude van het graf en diepe doodflaap wacht ! Mijn zielt houd u bereid, en merk het op; daar ginter, — Ach, in hoe kort verfchiet! — daar nadert ook uw winter; Wees moedig, en bedenk, dat, even als deze aard’ In rust, met fneeuw bedekt, des winters wordt bewaard , Tot weêr de lente komt, om dan, op nieuw herboren, Te pronken met haar fchoon, gelijk een jaar te voren, Zoo ook die eigenfte aarde uw ligchaam eens bedekt, Tot dat de Levensbron u uit den doodflaap wekt, Om daarna, als haar gunst u roept tot eeuwig leven, Rondom den troon van God en Zijnen Zoon te zweven; O, merk het op, mijn ziel! fta van de zonde eens af, En treed met vaste hoop, met Cbristenmoed naar ’t graf! Leyden. Je He GRAVENSTEIN, DE KERSMISAVOND. (Zweedsch Volksverhaal.) Zacht werpt de maan haar fchijnfel neêr ; Verhongerd loeijen wolf en beer ; ’% Geblaf des honds klinkt bij de heg; De wandlaar fpoedt zich langs den weg Naar ’t hutjen in het gindfche woud: De kersmisavond is zoo koud, Schoon moê, bevleugelt-hij zijn’ gang. Het pad is wit befneeuwd en lang, Hem wacht en kind en echtgenoot. Hij brengt het feestlijk kersmisbrood ,. Reeds lang met ongeduld verwacht, Waar ’t fchamel huisgezin naar fmacht. Hij fpoedt zich voort door fneeuw en wind, Daar ziet hij een verlaten kind, Gezeten op eens grafkuils rand; Het blaast zich in de koude hand, En fchijnt, bij bleeken manefchijn, Bevroren en verkleumd te zijn, DE KERSMISAVOND. 55 » Waarheen, mijn kind! wat doet gij hier? » Ga mede en warm u bij het vier!” Zoo klonk des wakkren wandlaars woord. Hij neemt den knaap en ijlt weêr voort, En treedt in ’t eind zijn huisdeur in 5 En toont zijn’ gast en brood ’t gezin. Bij d’ oven zat zijne echtgenoot , Het jongfte kindjen op haar’ fchoot: » Gij toefdet lang, mijn man en heer! „ Kom, zet u bij het vuur ter neêr! „ Kom gij ook!” fpreekt ze zacht en goed, En brengt het kind bij d’ ovengloed. Na ftak ze °t waslicht aan, en fnel Verfpreidt zich °t fchijnfel mild en hel, Vergeten was nu alle nood, Verheugd nam zij het kersmisbrood , En droeg het op ten avondmaal, Met verfche koemelk op een fchaal, Toen fprong van °t ftroo de kinderfchaar , En fchikte zich, met vreugdgebaar , Ten feestdisch , thans zoo rijk belaân, De gast bleef bij den oven ftaan; Maar, mer de vriendelijkfte taal , Noodt zij ook hem ten avondmaal, Nu dankt zij God met vromen mondi, En deelt het kersmisbrood in ’t rond. » Uw milde gift verfchaffe u loon!” Zoo fprak de knaap op weeken toon: Een traan droop langë zijne oogleên af, Terwijl zij *et ftukje broods hem gaf.’ En toen zij verder ging en gaf, Toen miste niets van ’t feestbrood af, Verftomd blijft nu de moeder ftaan, En ziet het vreemde kindjen aan; Zij beeft en trilt en ziet en fchouw:, Daar zij hare oogen niet vertrouwt. DE KERSMISAVONDe Zijn oog vlamt als een ftar zoo klaar y Die ftar, zij vlamt zoo wonderbaar; - Een wolkenkleed, vol gloed en licht, - Omhult den knaap voor haar gezigt; ' Zao fchoon als de Englen van omhoog Staat de Engel haar voor ’t fcheemrend oog. Toen vierden zij met blijden geest Het dubbel heerlijk kersmisfeest, Schoon jaar en maand vervliegen mag „ Nooit, nooit vergeet men zulk een’ dag: Want blijder -feestdag was er geen, Dan waar cen Engel meê verfcheen. * * + ’k Kwam menig winter na dees ftond Ten kersmisfeest aldaar, en vond Den naneef van dees vrome liën, Die mij den maaltijd aan kwam biên ; Zijn jeugd was lang voorbijgegaan : Het kersmismaal werd opgedaan. En vrouw en kind zat aan zijn zij’ A ' Het licht wierp zacht zijn’ glans er bij; Hij fprak tot God in ’t vroom gebed ; Hij hield zijn woning rein en net: Hij meende, dat, in vroeger tijd, Zij door een’ Engel was gewijd. En bij den feestdisch, bovenaan , Daar bleef een zetel ledig ftaan ; En voor die plaats ftond melk en brood, Als toefde er nog een feestgenoot. Ik vroeg hem, wiens die zetel zij: » Des goeden Engels,” zeide hij. Naar het Zweedsch van RUN £ BERG. Rotterdam , 8 Nov. 1888. eL, MENGELWERK. OVER DE ECHTHEID DER GEDICHTEN VAN OSSIAN. Aan de Redactie der Vaderlandf/che Letteroefeningen, Mijne Heeren! -~ He hiernevens gaande (tuk is door mij gefteld op aanmoe- diging en herhaalde aanfporing van mijnen waarden Vriend PAN, vroeger te Hoorn , thans Regter in het Provinciaal Ge- regtshof van Drenthe te Asfen, die meende, dat een Artikel, vóór eenigea tijd in zeker Maandwerk gefteld, mij als ct wa- re in de verpligting bragt, om de zaak der echtheid van o s- SIAN’s gedichten, waaraan wij beide- zoo zeer toegedaan zijn, uit een te zetten en te ftaven. Die taak zou žem veel beter zijn toevertrouwd geweest; doch overgroote befchei. denheid hield hem daarvan terug: bij gaf mij echter zoo vele belangrijke wenken en bouwftoffen, dat ik dezen arbeid, door mij met geestdrift ondernomen en ten einde gebragt, flechts voor de helft aan mijzelven mag toefchrijven , waar- door het zekerlijk voor hen, die de /ölide kunde van mijnen Vriend kennen, in waarde moet winnen. Mag ik het als bij- ‘drage tot het Mengelwerk van uw zoo algemeen geacht en gelezen Tijdfchrift aanbieden? Door dezen arbeid hoop ik toch iets te hebben bijgedragen tot de zekerheid , dat wij in ossran’s liederen een echt gedenkfluk der Oudheid bezitten en in deze toonen den weêrklank der verhevene gezangen van FINGAL's Zoon hooren, — Ik heb de eer mij te noemen Uwen beftendigen Lezer N. G. VAN KAMPEN, Sedert de laatfte jaren der achttiende, maar voôral in de negentiende Eeuw, heeft zich eene algemeene twij- felzucht omtrent de vroeger nimmer betwijfelde echtheid van oude Schrijvers geopenbaard. Natuurlijk heeft eene gezonde kritiek hare regten, en wij zijn er zeer ver af, haar die te betwisten; maar de zich, met zoo veel aan- MENGELW, 1839, No, 2, E 58 OVER DE ECHTHEID DER GEDICHTEN matiging , hoogere kritiek noemende trekking , om aan alles te twijfelen; aan JESAIAS, aan nOMERUS het fchoonfte gedeeite (van laatstgenoemden genoegzaam al- les) van hunne verhevene liederen door fpitsvindige re- denering te"ontvreemden ; de grootfche :voortbrengfelen uit de kindschheid der wereld, de boeken van MOZES, tot ezra — in eene echt prozaifche Eeuw — terug te brengen; aan PLATO eenige zijner fchoonfte zamenfpra- ken te betwisten; aan de Evangelisten zelfs en Aposte- len te knagen: dit alles draagt den ftempel eener Eeuw, die aan het grootfche, echt verhevene, aan reuzenwer- ken van het Genie twijfelt, omdat zij die niet kan voort- brengen. Onder de meest betwiste gewrochten der hooge Oud- heid behooren de gedichten van den Schot/chen Bard o s- SIAN Of OÏSIANs FINGAL’s Zoon, den eerften der Zangers, gelijk zijn Vader de eerfte der Helden , van Schotland. Zekerlijk zou het door velen omhelsde ftelfel , dat deze gedichten niet dan de voortbrengfelen eens zeer middelmatigen Engelfchen Dichters uit de acht- tiende Eeuw onzer jaartelling waren, niet die nadeelige gevolgen voor echte Gefchiedenis , Oordeelkunde en Gods- dienst hebben, als vele der zoo even genoemde vermes tele uitfpraken ; ; maar voor het gevoel vån dichterlijk en zedelijk fchoon, voor de karakterkunde van- menfchen en volken , voor de waardéring der menfchelijke natuur zou het toch diep bedroevend zijn, wanneer de gezangen van SELMA EN MORVEN, wanneer karakters als die van den edelmoedigen riNnGaAr en zijner helden verdicht wa- ren, en flechts in het brein van MACPHERSON had- den beftaan, Het is niet onverfchillig voor de eer en den adel der menschheid, of er te midden van eene ru- we, begevelde landftreek , van een onbefchaafd jagers- volk , edelaardige vrienden der verdrukten en zelfs hun- ner overwonnene vijanden, doordrongen van een fijn en kiesch gevoel voor echte vrouwenwaarde , geleefd heb- ben, dan of dit alles niet dan denkbeeldige fcheppingen der 18de Eeuw zijn. Wij zullen trachten, zoo on- VAN OSSIAN. 59 zijdig en naauwkeurig mogelijk, eerst den (taat en de gefchiedenis van her gefchil op te geven, en daarna de echtheid der gedichten van ossraN te bewijzen. De Schot JACOB MACPHERSON , uit de Hooglan- den, die reeds vertaalde Fragmenten van Galifzhe poëzij had uitgegeven , deed in 1760 en 1761 eene reis der- waarts, en beweerde, eene menigte hoogstbelangrijke ge- dichten , deels in handfchriften, deels uit den mond der Hooglanders, te hebben medegebragt; hij bewerkte in hetzelfde jaar 1761 derzelver vertaling, en gaf in 1762 het heldendicht Fingal met zestien anderen , gelijk in 1763 de Temora met vijf kleinere dichtftukken in het licht, Dat hij niet terftond het oorfpronkelijke door den druk gemeen maakte, liet Zich uit de onbekendheid met de Galifche taal (die der Hooglanders), zeer gereedelijk ver- klaren, als die bij den druk blijkbaar verlies zou heb- ben opgeleverd, tegen hetwelk de middelen van Ma c- PHERSON niet fchijnen beftand te zijn geweest. On- gelukkig heerschten er op dat oogenblik zware vooroor- deelen in Engeland tegen de Schotten, vooral tegen de Bergfchotten , die in den opftand van 1745 en 1746 voor de sTvARTS tot in Engeland toe waren doorgedron- gen. Een werk, dat de oude Kafadoriërs in zulk een heerlijk lieht plaatfte, als de gezangen van OSSIAN, moest dus in een jand, zoo geheel door partijzucht ge- regeerd, als Engeland y, wel verdenking wekken. Maar zelfs de Laaglanders in Schotland, in oorfprong , taal, volkskarakter en gedeeltelijk in Godsdienst zoo verfchil- lend van de Berg/chotten, en die door den opítand-van 1745 bijkans aan dezen zouden ondergefchikt zijn: ge- worden , koesterden zware vooroordeelen tegen hunne ru- we naburen, en dus. kon de ontdekking van zulk een gedenkteeken der oude grootheid van dezen aan de be- woners der vlakten, aan de «Sas/tnaghs , niet bijzonder aangenaam zijn. Zelfs het gedrag van MACPHERSON - was zeer zonderling, en vermeerderde de verdenking. Toen de roem der door hem uitgegevene gedichten door geheel Europa weêrgalmde, fcheen hij het voor hem E 2 60 OVER DE ECHTHEID DER GEDICHTEN zoo vleijende vermoeden , dat Aij de oorfpronkelijke Dich- ter was, niet ongaarne op zich te laten rusten. Te meer groeide de verdenking aan, omdat MAC P HE R> SON, zijn geheele leven lang, de twijfelingen aan de echtheid door de uitgave der oorfpronkelijke Ga/ifche hand- fchriften weigerde weg te nemen , hoezeer eenige letter- lievende en rijke ZEngelfchen in Indië hem daartoe de noodige middelen rijkelijk verftrekten. Slechts de zeven- de zang van Temora werd in 1763 door MACPHER- son in het Galisch, als ter proeve, medegedeeld. Men deed ook geene moeite, om andere handfchriften of mon- deling overgeleverde ftukken te bekomen , hoewel er vele andere waren, deels federt gevonden, deels verloren gegaan. In deze omftandigheden verfcheen sAMUEL JOHN- SON , een gezworen letterkundig vijand van Schotland , hoewel hij zelf uit dat land afkomftig was. Hij was een der grootfte en meestberoemde Engelfche Geleerden , wiens uitfpraken als Orakels geëerd werden. Schoon hij zelf erkennen moest, volftrekt niets te verftaan van de Galifche of Celtifche taal, deed hij in 1774 eene reis naar de westelijke landen van Schotland (de Hebriden) , en verklaarde nu fchriftelijk, aldaar niets van os- SIAN vernomen te hebben; bewerende verder, dat er niets fchriftelijks ih het Galisch beftond ; dat het dus onmogelijk was, 1500 jaren lang dergelijke gedichten in mondelinge overlevering te bewaren. JOoHNSON’s gezag was in Engeland beflisfend. Daarbij kwamen dan nog de twijfelingen van den grooten twijfelaar D A vip HUME , ook een’ StAot, die zich echter veel minder fterk uitdrukte dan Jonnson. Hij fchreef reeds in 1763 aan den beroemden HUGO BLAIR, die eene oordeel. “kundige Verhandeling over de Gedichten van OSSIAN, waarin hij derzelver echtheid ten fterkfte beweerde , ge- fchreven had: „ Hoezeer uwe Verhandeling geprezen » wordt, twijfelen toch nog velen aan de echtheid van » OSSIAN, en velen verwerpen die met verachting en » verontwaardiging, als een tastbaar , onbefchaamd bė- AS VAN OSSIAN. 6l » drog. Dit gevoelen is onder de letterkundigen te Lone „den het heerfchende geworden; en ik voorzie, dat, „indien het met deze gedichten zao voortgaat, zij bin- » nen weinige jaren ter zijde gelegd en geheel vergeten „zullen zijn. Deze algemeene twijfeling wordt nog „zeer bevestigd door den ongerijmden trots en eigen- » Zinnigheid van MACPHERSON, die zich niet ver- » waardigt iemand, die aan zijne waarheidsliefde twij- „fet, te voldoen; en ik moet bekennen , dat, /çhoon „ik vele bijzondere redenen heb, om deze gedichten n» voor echt te houden, meer dan eenig geletterd En- „gelschman kan hebben, ik echter niet zonder zwa- „ Figheden op dat ftuk ben.” Daarop verlangt hij van Dr. sLAIR, dat deze getwigenisfen, (niet bewijzen) voor de echtheid der gedichten van ossraANn, en der- zelver lange inftandhouding in den mond des volks fe- dert de derde Eeuw , zal leveren. Het zou daarbij niet genoeg zijn, dat Bergfchotten , hetzij leeken of geeste- lijken, zeiden dergelijke gedichten gehoord te hebben 5 want niemand twijfelde, dat er overgeleverde gedich- ten waren, waarin de namen van OSSIAN, FINGAL, OSCAR en GAUL in ieder couplet voorkwamen; maar. dat die gedichten dezelfde waren als de door OSSIAN uitgegevene. Doch BLAIR, hoezeer zich eerst daartoe genegen verklarende, nam met de daad de uitdaging van HUME niet aan, en het bleef voor lateren tijd bewaard, de zwarigheden van dezen ten volle'te zien oplosfen. De twijfelingen duurden dus voort, te meer daar M A C- PHERSON ondertusfchen naar Florida in Noord-Ame- - rika ging, waar hij, zoo gezegd werd , eenige der ver- langde handfchriften zou hebben verloren. Dit alles dien- de niet, om de zwarigheden te verminderen, Hier kwam nu nog bij het getuigenis van eenen Hooglander zelven, die te voren zeer hoog met de echtheid van OSSIAN. had geloopen, WILLIAM SHAW, kundig in de Ga- lifche taal, waarvan hij zeìfs een Woordenboek uitgaf, en die in 178l een opzettelijk onderzoek naar die echt- heid deed, en beweerde, dat dezelye verdicht moesten S 62 OVER DE ECHTHEID DER GEDICHTEN zijn, maar voornamelijk (in een later antwoord aan den Heer CLARKE, den grooten voorftander van den ou- den ossrAN) als hoofdbewijs hierop nederkomende: Beftaat rincar in het Galisch? Dat men hem yer- toone! en, ingevalle het oorfpronkelijke kan worden te berde:gebragt, zal ook de tegenftand wel ophouden. De Schot LAING fchreef: Gedichten yan OSSIAN ENZ., behelzende de dichterlijke gewrochten yan j. MACPHER- SON; 1805; en de beroemde Oordeelkundige sc Hr eE- GEL ontkende mede de afkomst der gedichten van os- SIAN, zekerlijk beide zonder zijne taal te verftaan, Na- derhand heeft de Franschman picnHor, in zijne yoy- age litteraire en Angleterre et en Ecosfe, zelfs de be- roemde WALTER SCOTT, (een naam, als Schot en warm. Schotsch Vaderlander, belangrijker dan die van JOHNSON) fterke twijfelingen tegen de echtheid van den ouden Bard, zoo als wij hem bezitten , geopperd. Vervolgens heeft de geleerde vir LEMAI1N zich onder de tegenftanders van osstaN’s echtheid gefchaard, De Heer w. pe CLERCQ {preekt , in zijne Wenken om- trent de dichterlijke loopbaan yan BILDERDIJK, (Ge- denkzuil op BILDERDIJK, bl. 12) van BILDER- DIK’S vertalingen, als „ftukken van ossrAN, of » misfchien van MACPHERSON., Dit vraagftuk toch » over de poëzij van ossran fchijnt nog onbeflist , „ offchoon de laatfte onderzoekingen het gevoelen van » hen, die de onechtheid dezer gedichten beweren , meer „en meer fchijnen te bevestigen.” Het blijkt dus, dat op verre na nog niet alle ftem- men zich ten voordeele der echtheid van ossrAn’s ge- dichten hebben vereenigd , hoewel het ook geenszins aan warme verdedigers en klemmende redenen ten voordeele derzelven ontbroken heeft, tot dat de echte uitgave van het oorfpronkelijke alle twijfelingen fcheen te moeten doen verdwijnen; gelijk nu blijken zal, wanneer wij eerst de in- en daarna de witwendige bewijzen voor die echtheid zullen befchouwen en aandringen. VAN OSSIAN. 63 Vooreerst Was MACPHERSON ə mag men wel zeg- gen, geen waar Dichter. Nimmer heeft hij, zoo verre men weet, Galifche, en flechts zeer dagelijkfche En- gelfche gedichten geleverd. Hoe zou nu zulk een man de verhevenfte dicht{tukken zelf hebben kunnen vervaar- digen? Het zał ons naderhand blijken , dat zijne ver- uling, vergeleken met den Jetterlijken Galifchen. tekst , waarvan wij eene Hoogduitfche overzetting door AH Le warDT bezitten, te kort fchiet in fchoonheid en kracht, hoewel overal de zin in de hoofdzaak volmaakt met dien van MACPHERSON ftrookt, en flechts vrij is van nut- telooze en verzwakkende epitheta des Vertalers. Maar wij behoeven geen ander getuigenis vóor de voortreffe- lijkheid van het door MACPHER SON medegedeelde , dan de algemeene toejuiching van geheel Europa, en de veelvuldige overzettingen in genoegzaam alle Evuropifche talen, gedeeltelijk door waarachtige Dichters , ja Dich- ters van den eerften rang. Zou iemand niet in ftaat zijn, op zijn’ eigen naam iets dragelijks te voorfchijn te bren- gen, maar wel op den naam van een’ ander’ meester- ftukken , door de geheele befchaafde wereld toegejuicht , kunnen dichten? Dit zou een zielkundig, wonder zijn , veel grooter dan de lange bewaring der gedichten van Ossian in het geheugen der Kaledontërs. MAc- PHERSON zou een der grootfte Dichters hebben moe- ten zijn, indien hij zich zoo goed in den toeftand der Maatfchappij van die afgelegene tijden had kunnen ver- plaufen 5 indien hij- zoo altijd het concrete in plaats van het abfiracte gezet had; de eenvoudige zeden van dien tijd; deafwezigheid. aller weelde en zelfs gemakken (door op een {child te ilaan of door een’ luiden kreet worden * de krijgslieden zamengeroepen), de vrijmoedigheid in ci gen lof der helden, het gemis aller krijgstucht, zoo vol- maakt in den geest van dien tijd „ zoo. als hij zijn moest, had gefchilderd , en daarbij nimmer uit zijne rol was ge- vallen, zoodat. men hem op hedendaagfche denkbeelden bad betrapt. Daarbij draagt de Pijl, die geene kunftige Overgangen kent, kort, afgebroken is ; gelijk alle voort- 64 OVER DE ECHTHEID DER GEDICHTEN „brengfelen dier ruwe tijden van dat barre klimaat, waar de rederijkheid , door het fchoone klimaat van Zönië be- gunftigd, niet te huis is, alle kenteekenen van hooge oudheid. RE zoo wel in den Zomernachtsdroom en deszelfs gril- len, als in HAMLET, MACBETH EN OTHELLO en ook in de Sonnetten overal den klaauw der leeuw ver- ` toont. Maar neen, Aier de middelmatige, naauwelijks gele- zene, thans geheel vergeten Dichter, daar de lieveling van het Publiek, die tevens juist aan de grootfte gees- ten , gelijk wij ftraks zien zullen , het meeste behaagt. Ook de toon des Dichters is een nieuw bewijs voor de echtheid. Men heeft MACPHERSON beticht, dat hij in' zijne beelden onbefchaamd HOMERUS, den Bijbel en MILTON geplunderd heeft. Ware dit zoo, dan zou meermalen de onderfchniver de woordenvrijheid, de praatachtigheid en vrolijkheid van den beminnelijken lönifchen Zanger hebben gehad. Wie zóó copieert of fteelt, als hier onderfteld wordt, die laat het niet bij enkele beelden, en valt van tijd tot tijd uit den geko- zen’ toon in een’ anderen. Maar nu zie men de een- voudigheid en zelfs eentoonigheid met zoo veel verhe- venheid , doch tevens fomberheid van beelden vereenigd, ‚als juist hier het geval moest zijn, waar de Natuur trotsch , ftatig, maar eenzelvig is, de Natnur der ne- velen , der rotfen, der heiden, der meiren en van het golfgeklots, die juist een Schotsch Natuurdichter ken- fchetfen, in tegenoverftelling van den beeldrijken , vro- lijken Homerus te midden der Natuur van het lag- chende Zönië, Ossran’s helden zouden meer van den. driftigen , wrokkenden ACHILLES, van de onderftelde barbaarschheid aller onbefchaafde volken in den oorlog VAN OSSIAN. 65 gehad hebben; hij zou. zijn bedrog meer gevernist, en zulke denkbeeldige helden, fteeds zacht en menfchelijk omtrent de verwonnelingen- en flechts voor gewapenden vreesfelijk ‚niet hebben ten tooneele gevoerd. 