Natuurkundig tijdschrift voor Nederlandsch?IndieI? / uitgegeven door de Koninklijke Natuurkundige Vereeniging in Nederl.?IndieI?.
Hetzelfde geldt voor de muskus en in den laatsten tijd voor de kamfer, die uit terpentijnolie kan worden gemaakt en die het monopolie der natuurlijke kamfer op gelukkige wijze is komen verhinderen. Kamfer wordt zeer veel gebruikt voor de vervaardiging van celluloid-artikelen en het zou zeer jammer zijn. als dit zou moeten ophouden door de uitroeuins van de kamferleverende boomen op Formosa en daarom IS het een gelukkig feit, dat door de terpentijnolie, die in groote hoeveelheid gewonnen kan worden, deze tak van industrie verder verzekerd is en niet van den invoer van een. buiten- landsch product, waarvan de productie steeds twijfelachtig blijft. afhangt. : . Het is ook een schoone taak voor de synthetische scher kunde om caoutchouc of getah-pertja te maken en op deze EE ies үлү! manier aan den beperkten aanvoer van het natuurproduct tegemoet te komen. Ik zou nog een aantal voorbeelden ~ kunnen noemen van stoffen, die buiten de planten, waarul 1) oorspronkelijk afkomstig waren, worden bereid en waarvall de consumptie zoo groot is, dat, hadden we die hulp niet. de | keus zich zou voordoen: òf afstand doen van die nuttige — begeerlijke zaken, òf zooveel land aan de cultuur van voedings” middelen ontnemen, dat we voor den aanbouw van weelde- E - 115 — artikelen dien der noodzakelijke levensbehoeften zouden moeten achterstellen. | Hoewel niet uitsluitend op het gebied der scheikunde liggend, komt hier ook nog als een niet te verwaarloozen faetor in het spel de verbetering in de wijze van conserveeren der voedingsmiddelen. Was het niet Lizpic, de groote che- mische econoom. die met smart ontwaarde hoe verbazend groote hoeveelheden vleesch in de prairieén van Zuid-Amerika lagen te rotten, daar men de buffels alleen om der wille van de huid doodde en het kostbare vleesch onaangeroerd liet. omdat het toch niets waard was. waar in andere landen breede scharen der bevolking naar een klein stukje vleesch snakken en het niet kunnen verkrijgen door de hooge vleeschprijzen in hun land. Dat Lisig nu juist met het naar hem genoemde vleesch- extract niet veel succes heeft gehad, kan hem niet verweten worden. want met het oog op den toenmaligen stand der wetenschap kon hij niet anders dan in de meening verkeeren, dat zijn extract werkelijk de voedende kracht van het vleesch bevatte in plaats van een weinig prikkelende stoffen. Zijn gedachte echter is uitgewerkt en gevolgd en thans levert Amerika ontzaglijke hoeveelheden geconserveerd vleesch en voorziet geheele Europeesche legers en vloten van geconser- veerd vleesch dat smakelijk en versch is en anders op het zoute niet zoo goed verteerbare pekelvleesch zou zijn aan- gewezen, indien het mogelijk ware in eens zooveel daarvan disponibel te hebben. Zijn niet in Australië de konijnen van een landplaag. die met alle mogelijke middelen uitgeroeid en bedwongen moest worden, door de invoering van vrieswagens en koelkamers in schepen tot een zeer belangrijk artikel van uitvoer en van een vermeerdering van het nationaal vermogen geworden? Bestaat niet nagenoeg al het dierlijk. voedsel der gekleurde bevolking van de Antillen vit visch. die binnen den poolcirkel gevangen. geconserveerd en onder hun bereik gebracht is? Ik zou deze voorbeelden kunnen vermenig- vuldigen: en nog ‘steeds met nieuwe aanwijzingen gereed — 116 — staan, die alle de zegeningen der betere conservatie van voedingsmiddelen aantoonen, welke in de eerste plaats bederf van reeds bestaande stoffen verhinderen en ten tweede ook nog de productie aanmoedigen in streken, waar men er zonder die conservatiemethoden niet aan denken zou tot die productie over [е gaan. Een ander geval is het met de sacharine als surrogaat van suiker, waarover zooveel gesproken is geworden. Deze stof is niet evenals de genoemde een kunstmatige nabootsing met dezelfde eigenschappen als de nagebootste stof, doch heeft er alleen den zoeten smaak mede gemeen en is geen voedings- middel. Sacharine wordt veel aangewend in limonade, bier en ook als verzoetingsmiddel voor koffie of thee en heeft dan in zeer verdunden toestand een aangenamen zoeten smaak. maar het verlaat het lichaam weer onveranderd en wordt niet opgenomen en mist dus de voedende kracht van de suiker. Er is vooral in Duitschland sterk tegen de sacharine geageerd; zelfs is de handel in dit artikel aan de gewone detaillisten onttrokken en beperkt tot de apotheken, waar het alleen tegen — afgave van een recept mag worden afgeleverd, maar dit is meer een uitvloeisel yan de bescherming der suikerindustrie dan wel uit een voorzorg voor de volksgezondheid. Af en toe wordt sacharine wel een giftige stof genoemd en uit- Spraken van chemicj, die eens min of meer ongunstige gevolgen van sacharine gebruik hebben geobserveerd, worden met voor: liefde in de organen der suikerindustrie aangehaald. Dit is echter zoo erg niet en zoolang in alle Europeesche landen hooge suikeraccijns het suikerverbruik der minderbedeelden belemmert, is het еёп uitkomst wanneer zij een verzoetende stof tegen zeer lagen prijs kunnen bekomen. Dit voor : beeld van Duitschland bewijst dat men er met verbods: bepalingen niet komt. e Hetzelfde geldt voor de groenten en vruchten. Wanneer voor een dertigtal jaren, aansluitend aan de classieke onderzoekingen van Pasteur over bederf en rotting, niet — — 117 — door Appert in praktijk was gebracht, dat men planten en vruchten en in het kort alle voedingsmiddelen na koking onder afsluiting der lucht langen tijd kon bewaren zonder dat zij bedierven, dan zou de geheele voorziening met groenten en vruchten in blik niet tot stand zijn gekomen en waren wij in onze keus van voedingsmiddelen zeer beperkt. Velen Uwer zullen zich nog wel herinneren, dat voorheen in Holland de keus der groenten in den winter vrij wel beperkt was tusschen de verschillende soorten van 001 en boonen, terwijl men nu in blik alle zomergroenten geconserveerd kan krijgen. En wat zouden wij hier zijn zonder onzen geregelden aanvoer van al onze benoodigdheden in blik. De geheele fruithandel in Californië, de grootste helft van de groententeelt in streken van Noord-Holland bestaan van de conserveering der producten en zouden nooit die uitbreiding hebben gekregen, wanneer al die vruchten en groen- ten dadelijk zouden moeten worden geconsumeerd. Zonder de conserveering zou in jaren van overvloed veel van de geteelde groenten en vruchten bederven door gebrek aan debouché, terwijl nu die overvloed bewaard kan worden om in dagen van schaarschte te worden genuttigd. Ten slotte, is er nog een laatste punt, hoewel de meening daarover zeer verdeeld is en dikwijls zeer eenzijdig kan zijn, — dat als een door de toepassing der chemie op de volksvoeding — gunstig werkende factor kan worden beschouwd, n.l. de bereiding van surrogaten voor kostbare voedingsmiddelen. Ieder Uwer kent den strijd tusschen de natuurboter en de kunstboter en weet ook met hoeveel vooroordeel de industrie van laatstgenoemde stof te kampen heeft. Op verzoek van — NAPOLEON III deed Mice MovmiEs te Parijs proeven om eem | : surrogaat voor boter te vinden, dat bij gelijke samenstelling door zijn lageren prijs binnen het bereik van minder gefor- tuneerden zou vallen. Daartoe liet hij melkkoeien vasten en onderzocht de melk, die deze dieren afscheidden. Hij vond, dat hoewel zij geen voedsel kregen, het vet uit de melk toch dezelfde samenstelling had als voorheen en dat dus het botervet niet eenvoudig uit het voedsel werd opgenomen en in de melk uitgescheiden, maar dat het vet uit het organisme der koe voortkwam en dus eenvoudig eenigszins getranstor- meerd rundervet was. Hij zuiverde vet uit de slachterijen van Parijs, vermengde het vaste vet met meer vloeibare oliën en slaagde erin een zacht vetmengsel te verkrijgen, dat vrl) wel dezelfde eigenschappen als „boter had, zonder zooveel tè kosten. Later is de fabricatie zeer verbeterd, margarine uit Amerika wordt met arachis- of andere olie en melk tezamen — gekneed en gekarnd en verder evenals boter behandeld eB gekleurd en tot een product gemaakt, waarvan het een zeer omslachtige bewerkelijke analyse vereischt om als kunstboter — te worden erkend. Het verschil berust nl. op de aan wezigheid van ееп uiterst kleine hoeveelheid eener bijgemende stof, die in natuurboter een weinig meer voorkomt dan in kunstboter — en nu moet het quantitatieve onderzoek uitmaken of de hoe — veelheid der bijmenging overeenkomt met die in kunstboteb — їп natuurboter of in een mengsel van beide. Daar boter geen — e 119 — vast begrip uitmaakt en de eene boter zich anders gedraagt dan de andere, zoo is er geen einde aan de quaesties, die van den uitslag dier analyses het gevolg zijn. Dit bewijst meer dan iets anders, dat het onderscheid tusschen beide stoffen zeer klein is en zij eigenlijk wel gelijk kunnen worden gesteld. Het zou ook niet mogelijk zijn uit wijn alle cognac te stoken, die nu onder dien naam verbruikt wordt, het spreekt vanzelf, dat er uit alcohol met water, een kleurtje en een reukje massa's vocht worden bereid, die onder den naam van cognac worden aan den man gebraeht en wanneer het nu den afnemers goed smaakt en het doet hen niet meer kwaad of goed dan het echte artikel, dan is er geen enkele reden om zulk een kunstproduct, dat in hoofdzaak dezelfde samenstelling heeft als het echte, achter te stellen, te meer daat er van het laatstgenoemde niet genoeg te krijgen zou zijn. Sedert de druifluis den wijnaanplant van Madera verwoestte, is de uitvoer van Maderawijn dezelfde gebleven of zelfs vermeerderd. Wie nu zijn Madera drinkt, krijgt iets, waaraan het suikerriet meer debet is dan de druif. Uit het riet worden alcohol en suiker gemaakt en deze met wat rozijnen leveren den Maderawijn op, die nog altijd hooggeschat wordt. In het abstracte is er dan ook niet veel tegen de handelingen van den legendarischen Chinees, die volgens reisbeschrijvingen en Indische romans zijn tijd door- brengt met port te maken. Hetzij die port hier gemaakt wordt of in Portugal, min of meer kunstproduct is het toch en als het maar goed smaakt en het bevat geen vergift. dan Wo cop — 130 — is het vrij onverschillig wie het bereidt en wie de groote _ winst in den zak steekt. Wanneer we zien hoeveel kunst- matige limonade er dagelijks geconsumeerd wordt, die ook alleen bestaat uit water, suiker, wijnsteenzuur, een kleur en een reuk, dan begrijpen we ook wel, dat het niet mogelijk zou zijn tegen dien prijs zooveel limonade te verstrekken, die uitsluitend uit vruehtensappen bestaat en is het alweer de scheikundige wetenschap, die deze verbruiksartikelen binnen het bereik der menigte heeft gebracht en door het verleenen van een onschadelijk vervangingsmiddel aan de behoefte aan goedkoope, verfrisschende dranken heeft voorzien. Het zal U gebleken zijn uit de reeds genoemde voorbeelden, dat zoo de chemie al niet direct ons aan voedsel zal kunnen helpen door in het laboratorium of in de chemische fabriek uit grondstoffen opgebouwde materialen voor de voeding te leveren, zij in de eerste plaats door de levering der kunstmest- stoffen de productie der grondstoffen krachtig kan bevorderen en dat zij verder door economische bereiding en vervorming dier grondstoffen uit gemakkelijk en weinig kostbaar te krijgen grondmaterialen ze op veel goedkooper, ruimer еп gemakke- - lijker manier tot producten weet te maken. die door den landbouw op veel omslachtiger en kostbaarder manier en dan in nog veel beperkter mate zouden kunnen worden voort- gebracht. De grond, die anders voor deze ingewikkelde stoffen gereserveerd moest worden, komt nu ook vrij voor de productie der grondstoffen, zoodat wanneer de rollen 200 verdeeld worden, dat de landbouw voor de levering der oft ` voudige grondstoffen zorgt en de chemie ze omzet en verwerkt, — - uit die schoone samenwerking een toekomst te wachten is. zooals die door den in den aanvang van deze voordracht genoemden econoom in zijn „Toekomstige Eeuw van over vloed” wordt geschetst. 3 E VULKANISCHE VERSCHIJNSELEN AARDBEVINGEN IN DEN Gost-Indischen Archipel waargenomen gedurende het jaar 1904 VERZAMELD DOOR HET EON. MAGNETISCH zx METEOROLOGISCH OBSERVATORIUM BATAVIA. VULKANISCHE VERSCHIJNSELEN EN AARDBEVINGEN IN DEN a Gost-Indischen Archipel waargenomen gedurende het jaar 1904 VERZAMELD DOOR HET Koninklijk: Magnetisch en Meteorologisch Observatorium te Batavia. A, VULKANISCHE VERSCHIJNSELEN. L Vulkaan Slamat (Midden-Java). De resident van Pekalongan bericht (dd. 29 Juli '04 С. В. 20629/04), dat de vulkaan Slamat van af den 14" dezer een verhoogde Working vertoont en op dien datum een weinig aschregen is gevallen in eenige dessa’s, ressorteerende onder het onderdistrikt Poelosari van het distrikt Banjoemoedal, afdeeling Pemali, waar in den nacht te voren een lichte aardbeving werd gevoeld. ‚ Volgens bericht van den assistent-resident van Poerwokerto (С. В. 20461/04) is in het distrikt Adjibarang van 14—16 Juli en in het Noorden van het distrikt Poerwokerto bij noorden- wind op 20 Juli van 7" 8“ a.m. een lichte aschregen gevallen. De asch is hoogstwaarsehijnlijk afkomstig van den Бата, die in den laatsten tijd meer rook uitstoot dan gewoonlijk. — Den 21**» 99sten an gjsten Juli zijn in het onderdistrikt Keboemen herhaaldelijk slagen gehoord, vermoedelijk van den Slamat, en op = van het distrikt Adjibarang weder een lichte aschrege ` — gevallen. De resident van Pekalongan bericht (dd. 9 Aug. s 5 Augustus in den voormiddag is in het Noorden — — — 123 — ~ dat де vulkaan op 31 Juli des morgens te 10 en 12 uur zware knallen deed hooren. Ten 4" ’s namiddags steeg een enorme rookwolk uit den krater; des avonds om 7" werd wederom een zware knal gehoord, terwijl gelijktijdig gloeiende lava werd uitgeworpen. Den geheelen avond van 1 op 2 Aug. waren tegen de noordwestelijke helling aan den bovenrand van den bosch- mantel op twee plaatsen vuren te zien. Den volgenden ochtend was te zien, dat een paar kleine boschbranden hadden plaats gehad, vermoedelijk veroorzaakt door gloeiende stoffen door den krater uitgestooten. De vulkaan vertoont nog steeds een verhoogde werking. Den 184 October (С. В. 30007/04) te 12" 's middags en 3"p. deed de vulkaan, zonder een verhoogde werking te vertoonen, zware knallen hooren. IL Vulkaan Merapi (Midden-Java). De resident van Kedoe meldt (С. В. 3059/04), dat op 22 Januari de Merapi teekenen van verhoogde werking gaf. In het distrikt Moentilan (afdeeling Magelang) werd van 9"a. tot 5"p. een vuurkolom waargenomen. Geen aardschokken werden gevoeld. Den 30°" Januari (С. В. 2919/04) werden te 4"a. voort- durend gerommel en doffe knallen, afkomstig van den Merapi, te Bojolali gehoord. Bij het dagen waren zeer donkere rook- kolommen aan den top te zien. "Ten 6" viel een dichte asch- eu liehte zandregen gedurende ruim een half uur. De asch- wolk bewoog zich in N. О. richting. Aardschokken werden niet gevoeld. Na 11“ was Bojolali weer vrij van aschregen. (С. В. 3159/04). Gloeiende brokken steen van den prop zijn naar beneden komen rollen in het ravijn Woro (Klaten). Een drietal gehuchten, Tempel, Ngaglik en Tjiloengan, op de helling gelegen, werden door de gloeiende steenbrokken en zand gedeeltelijk geteisterd, waardoor 12 personen verbrand- den en + 21 personen zware brandwonden kregen. me 194 — (6. В. 3058/04). 'sMorgens viel in het Tengaran’sche, afdeeling Salatiga, een zachte aschregen, welke sterker werd naarmate men de zuidelijke grens bij Ampel bereikte. In den vroegen ochtend werden aldaar twee zware schoten gehoord. HI. Vulkanen Smeroe еп Lamongan. De assistent-resident van Loemadjang bericht (dd. 5 Jan. '04, G. R. 860/04), dat in het distrikt Kandangan sedert eenige · dagen aschregen uit den Smeroe valt, die echter geen schade aan aanplantingen veroorzaakt. ` Dezelfde bericht (dd. 19 Jan. 704, G. В. 1557/04), dat ook te Probolinggo en in de distrikten Dringoe en Tengger een lichte aschregen is gevallen, welke verondersteld wordt van den Lamongan afkomstig te zijn; terwijl volgens zijn bericht (dd. 16 Jan. '04, G. R. 1765/04) ook sedert eenige dagen in het distrikt Soemberkarang aschregen valt; in het onderdistrikt Pilang in vrij sterke mate. Met zekerheid 5 niet te zeggen of die aschregen van den Smeroe, dan wel van den Lamongan afkomstig is. IV. Vulkaan Raoen ( Besoeki). De resident van Besoeki bericht (dd. 7 Jan. 704, б. Е. 1012/04), dat de Haoen sinds 26 Dec. '03 verhoogde werking vertoont. Nu en dan wordt onderaardsch gerommel gehoord, terwijl boven den berg dikwijls een roode gloed en rookwolken zichtbaar zijn. Hier en daar tegen de hellingen, o.a. op het koffieperceel Pakoedo, is weinig asch gevallen. V. Vulkaan Merapi (Sumatra). Volgens een dagbladbericht uit Fort de Kock, verrees den 18* April, des avonds kwart over zes, na een lichte rom- meling, plotseling boven den top een zware rookkolom, eerst als een reusachtige bloemkool, daarna zich snel verheffende tot een zuil van + 4000 voet. De krater braakte daarbij vlammen uit en lava stroomde in vurige strepen over den kraterwand. De verhoogde werking hield ruim een half uur aan. — 185 — VI. Vulkaan Mahawoe (Minahassa). De Heer A. Limpure te Tomohon bericht den 10% Oct. 704: De Mahawoe (== aschgever, een der drie toppen van het Masarang-gebergte), die reeds sedert eenige jaren weer eenige werking vertoonde, stoot den laatsten tijd meer rook uit, zoodat het van het nabijgelegen Kakaskassen zichtbaar is. (Kakas- kassen ligt ongeveer tusschen den Lokon en den Mahawoe). Men verhaalt zelfs, dat bij een bandjir zwavelachtige modder mee naar beneden zou gekomen zijn. УП. Vulkaan van Mahengetang (Sangi-eilanden). Volgens bericht van den kontroleur der Sangi- en Talaud- eilanden (G. R. 13975/04) zijn bij het eiland Mahengetang de ondervolgende vulkanische verschijnselen waargenomen. р den 17% April Ll. te ongeveer 9 uur in den na-avond werd door de bevolking van het eiland Mahengetang eene sterke zwavellucht waargenomen, die haar zeer deed ont- stellen. De onrust nam toe, toen om 12 uur ’s nachts 12 doffe knallen aan de westkust van het eiland van uit zee, dicht bij de kust werden vernomen. Daarna was het weder kalm en werd niets meer waarge- nomen, doch den volgenden ochtend, den 18°, had het zeewater aan den kant waar twee rotsen dicht bij de westkust uit zee opsteken, een roode kleur en werd daar eene hevige roering en opborreling geconstateerd. Bij onderzoek bleek het zeewater echter helder en koud te zijn. Het eiland Mahengetang is bekend om zijne vulkanische verschijnselen, evenals het eiland Roewang bij Tagoelandang. O.m. bevindt zich bij het eiland Mahengetang eene plek op den bodem der zee, niet ver van de kust, waar men van af de wateroppervlakte steeds een grooten vuurgloed meent Waar te nemen. Volgens het relaas van den door den djogoegoe van Tamako Da 17 April LL naar Mahengetang gezonden kapitein-laut van de negorij Balane, hebben zich nabij dat eiland vijf nieuwe kraters in zee gevormd. — 126 — De volgende teekening diene ter verduidelijking van de ligging dier kraters. 5 (In deze teekening is de oude krater dicht bij de oostpunt | van het eiland aangegeven en de vijf nieuwe kraters oostelijk daarvan, maar nog westelijk van de drie oostelijk gelegen rotsen). S Volgens dezen kapitein-laut borrelt het water uit de kraters ^ een halven meter boven den waterspiegel op, maar is het — niet warm. De smaak van het naar zwavel riekende water | | is bitterzuur en brak, niet zout, zooals van gewoon zeewater. — Van Taroena uit trachtte de waarnemende kontroleur er | heen te gaan, doch wegens hooge zeeën moest hij even — voorbij de negorij Lebo, nog vóór Tamako terugkeeren. 5 Volgens een later bericht (С. В. 26816/04) is een verhoogde — werking op 27 Aug. te 3, 's namiddags waargenomen, waarbij ` een menigte steenen uit den krater geworpen op de kust van ` het eiland Ngihadi terecht kwamen. | ҮШ. Vulkaan Roewang (Sangi-eilanden). ; De resident van Menado bericht, dd. 8 Mei 704, dat in den — nacht van den 23sten op den 24°'en April, en den daarop x volgenden nacht uitbarstingen van den vulkaan Roewang — hebben plaats gehad. p Bij onderzoek bleek dat de klapperaanplantingen 0p de hellingen van den vulkaan grootendeels waren verwoest door 5 uitgevloeide lava en kokenden modder, terwijl drie negorüe? | op het zeer nabij gelegen eiland Tagoelandang door uitge — Worpen steenen en warme asch schade hadden bekomen aan | де aanplantingen van sago, pisang en obi en aan enkele bouw” — vallige woningen. Persoonlijke ongelukken kwamen niet 700. Volgens rapport van den radja van Tagoelandang (8. Ё 30296/04) vertoonde de vulkaan een zeer verhoogde werking ` van 1—16 September. Dagelijks werd van den kant vall — den vuurberg minstens 9 à 3 malen onderaardsch седе — gehoord, en uit den krater stegen lange en zwarte rook — kolommen omhoog. E I dine ER AE EE — 127 — De bevolking van dichterbij gelegen negorijen was tijdelijk gevlucht naar meer verwijderde en veiliger plaatsen. Op den 265°" October (G. В. 34369/04) stroomde gedurende verscheidene uren lava uit den krater, evenals in den nacht van 4 op 5 November. B. AARD- EN ZEEBEVINGEN. De kontroleur van Saparoea bericht (G. R. 20578/04), dat in den vroegen morgen van 5 Juli de zee in de baai van Saparoea en daar buiten zeer onstuimig was. Een gedeelte van den landingssteiger werd door de golven weggeslagen. Des nachts te 2" was aan de kust van Siri-Sori (eiland-Saparoéa) een vloedgolf waargenomen, die een inlandsch vaartuig geladen met handelsgoederen op het strand wierp en verbrijzelde. De opvarenden wisten zich te redden. Een storm had te voren niet gewoed. | Daar de bovenbedoelde natuurverschijnselen, voor zooveel hier bekend nergens anders dan op de genoemde plaatsen zijn waargenomen, moeten zij, naar mijn meening, aan plaatse- lijke zeebevingen worden toegeschreven. CR ir: ре TN Se — 128 — T | | | Berichtgever. | Waarnemingsplaats. Residentie of Gouvernement en Eiland. К. A. В. Bosscha. Resident. у G. R. 3551/04. | Wd. Gewestel. Secr. б. В. 2560/04 . R. 2561/04. К. 3042/04. R. 5412/04. R. 4662/04. R. 4986/04. В. 4987/04. G. R. 11433/04. asikmalaja. | Malabar | Districten Loano en jangkrep. |Ternate | West- en | qn E | Kres (rand oeng-Poera ( Langkat). | Serw | Binden | ‚ Atapoe | | Donggala. | Babber, Long и en T šermata | Preanger, Aardbevingsberichten over Januari 1904. cem: Java. э? Cheribon, Кедое 2 Ternate, Ternate. Bali en Lombok, Lombok. | Bali en Lombok, Lombok Sum.-Oostkust, Su matra. Amboina, Serwaroe. Amboina, Banda-eil. Timor en heri. Tim С cites en Onderh. Celebes À mboina, CEET . В. 4987/04. С. В. 4329/04. R. 4328/04. z G. В. 5493/04. С.  en Onderh., | | Celebes. ‘Bali en Lombok, Bali vi Lombok. | ali. | Benkoelen, Sumatra. Am boina. pem == 129 | D | Intensiteit еп aard der beweging. RER vk y Ж, —120. SC ZW. WO. NW. аз в Rn, AN 70 Ху. Оу, E Bijkomende versehijnselen en opmerkingen. Tamelijk. Licht. "Tamelij Уп) hevige schokkeı Lichte can ZS » РА ‚Lichte schokken. ee aardschokken. Menigvaldige vertikale hechte aardschokken. Twee snel op elkaar volgende scho kken. Е: lichte schok. j kevige horiz. aardschokken. Sg lichte horiz. schokken. Vrij hevige schok. Liehte schokken. km hevige schokken. ‚licht, horizontaal. ! Vrij hevige schokken. ‚Hevige schokken. Vrij hevige vertikale зс hokken. | А | | | Met onderaardsch gerommel en lichtschijnen in hef Westen. Voorafgegaan ! Door minuten versche — erven ¢ kampong Ook tijdig waargenom Seism. Ehler duidelijk door onderaardsch gerommel. een vloedgolf stonden gedurende 1 Malosong onder water. te Lombok in deve richting en ge eege Та, “aanv. = 10 lijk- 17" 31.8 В.Т. 9k E ee * | de weg in — = 10 — zu А | Residentie of | Beriehtgever. | Waarnemingsplaats. ` Gouvernement Е | Uar | | Б : | | en Eiland. Е | | | | Aardbevingsberichten over Februari 1904 / vervolg ). P. б.к. 5493/04. "Late, | Benkoelen,Sumatra.| 12) 19% 30m Й » » ” > | 13 | 14“ 15m б. К. 4910/04. — Kepahiang. | Palembang, e: LK С. В. 6778/04. |Tais. | Diakon 18 17% 30m С. В. 5413/04. — ` Singaradja. | Bali en Lombok, lët l5" 38" | Bal G. R. 5678/04. чотыш. | 15| 159 35m С. В. 6778/04. Мап | Benkoelen, Sumatra. | | #55. AT С. В. 7497/04. | Am ahei | Amboina, Ceram. | 16) 10% ier G. R. 6312/04. | Goenoeng kendeng. | Bantam SS уа. 1б ТБ we С. К. 8808/04. E Limbo tto. | Menado, Celebes. | 17 | “gt 30% Posthouder. | Banggaai.- LM, Сејерев. |17] 10% 0. Wd. Kontroleur. Та boeka. у Hajam . 1181 Неа _ Administrateur. | Malabar. | Preanger, Java. 29) 14u 6" { Wd. Kontroleur. | Sege Ternate, Batjan. 24 Qu 35" .. Posthouder. anggaal. » Celebes. |24| 280 30m |—O# С. К. 7178/04. | М  30m . В. 6410/04. ` Tjiawigebang. Geier Java. 24) 23" 30m dministrateur. Ma labar. Prea " 981 1 5 ' Aardbevingsberichten over Ман 1904, С. В. 7700/04. | Tontoli. Celebes en ESE 1| | ез. Amboina, ne С. В. 11432/04. “Wahaai 2 _ Administrateur. | Malabar. Preanger, Java. T 9u 12 * У | 4| 9% 357 H. В. 10082/04. КООП Menado, Celebes. | 7| 29% On з. В. 11432/04. |W rs i Amboina, Ceram. | 8 2u 45m G. К. 1946/04. / Ambon, Ambon. | 10 10" 15m G. R. 10082/04. Деши. Мын. Celebes. 11) 20" 30m EE Seer. | Ternat Ternate, Ternate. | 11| 30% 20% - 181 — ne .. | Таше! k с | D | E * Richting. | Intensiteit Bijkomende verschijnselen : | en aard der beweging. | a | | opmerkingen. A Een vertikale schok. Tu | Eenige horizontale schokken. N-Z. ‚ Horizontale aardscho | rre EIE e vertikal aardbeving. | - ec. | Vrij hevige vertikale schok. 18 min. van te voren werd een lichte vertikale | schok, van 10 sec. duur, waargenomen. ..| Vrij sterke schok. | ` nn, | Vrij hevige horizontale schokken. | wo - ‚ Eenige lichte horiz. schokken. Gepaard met onderaardsch gero rommel. Ху | Lichte schok Gelijktijdig te Tjihidenglor waargenomen. a : ‚Vrij hevige schok. N a ‚Lichte horizontale schokken. E eee liehte schokken. | mé Tichte horizontale schokken. 10—NW Vrij hevig. Ook waargenomen te Amoerang i als een lichte ` | schok, duur 5 he richting Z—N. | Volgens С. К. 4/04 te Ajermadidih even | eens eene өч waargenomen. Ver- E | T moedelijke riehting ESO ар даи . | Hevige vertikale schokken. Tegelijkertijd een kleine edra beweging ко | in richting О--М. | | Lichte aardschudding. ijk. | Sehokken. | | | Кеп vrij hevige schok. Licht. : Фе... wor WoW а Xx WEN оли так РЕВ РР Тв FF = | е... ACA wo WW s E WV VW RM RON е КОЕ Gevolgd door eene schommelende beweging. 4 3 — 139 — | | A | в | | Residentie of =“ E ‘ | u { Beriehtgever. | Waarnemingsplaats. Gouvernement Е Uur yo Es : | В| | : | en Eiland. Е | | : Aardbevingsberichten over Maart 1904 (cerroly ). E.G. Б. 8314/04. ` Djembrana. | Bali en Lombok, !18| 20" | E. | Bali. | E | _ О. К. 13025/04. | Tifoe. Amboina, Boeroe. | 13 indenavond Н .. G. R. 10107/04. Menado. | Menado, Celebes. | 90) 1% Би | ....G. В. 8515/04 žandar. · | Pa ee 91] 19-15 б. К. 10263 04 Bintoehan. | Benkoelen [9 13" 30m ге. В 8134, kepahiang. | Pa Bëbee, ye гр] 14" 10m T Administrateur. ‚ Malabar. ‚Preanger, Java. |92| 10" 367 G. R. 10081.04. Xmoerang. Menado, Celebes. z ER om A. Limburg. | Tomohon. | s | $ 23u 23m G. К. 7700/04. Donggala. Celebes en Onderh., 27 [4 In | C Tobia G. К. 10267 04. Mokko-Mokko. Несеп; инана : | 29 Dn Um A. Limburg. Tomohon Menado, Celebes, |29 ou 1581 G. В. 10512 04, Tondano. 29 20 Wyn бы» „ ‚Menado. x © | 39, 3"  ЧИН over т 1904. С. В. 13026/04. . | Banda. S|. 4540 Kroé | Amboina. Banda-eil. | $)  | | Ктоё. с. В. 11965 04, $t з. В. 11965 04, ` Benkoelen, | 14" EN Administrateur. | Malabar. Preanger, Jaya BE. | 21% 16 б. R. 14785/04. | Atapoepoe. Timor en € Hader „| $] 999 Бе | ша | Timor | | GR. 1274504.  | Intensiteit | 5 | en aard der beweging. | 0—W | Lichte horizontale schok. LSA | Кепке vrij hevige horiz. schokken. 0—1. Lichte schokken W—0. ij hevige vertikale schok. N0—2W Horizontale schokken. D v Pe evige kodea schok. e BCEE пе CR (Au | Gishte aardbeving. Vertikaal Епик | N0—7W, Twee schokken. г Eenie 7 se К [s e sig horiz. sehokken. | | W—0., | Ys rij harde schokken. | | Ken lichte schok | ie | ? № hevige schokken. | ? Vrij hevige vertikale schokken. | ое. ЛУ, Aanhoudende aardsehudding. | dir .. | Lichte horizontale schokken. | SOUPE raa Коше schokken. | es. Licht. | ; Eenige lichte horiz. schokken. HK Т л DH | W | SE liehte, twee zware en ееп |8 : ichte schok. | W—0, ‚Кеп Көк schok. | | | D E Bijkomende verschijnselen en opmerkingen. Seism. Ehlert, Batavia, aanv. == 19" 40m,6 B.T. Ook te Ajermadidih en Tondano waargenomen. Seism. Ehlert, Batavia, aanv. = 13" 26,6 В.Т. Gepaard met onderaardsch gerommel. Twee klokken waarvan de slingers (A. gaan stonden stil | Een klok met de wijzerplaat naart Noorden stond stil. 'Te De esce waargenomen in riehting | Те Ge in richting N—/. ; duur + 5 sec. Еме horizontale at? Те Таз als li en; ir 4à 5 sec., richting е № waargenom Seism. Milne, Batavia, лапу. = 13% 497.5 ВГ; Ehle —]3" 49m 5 an H # За 551.9 В.Т. — 12 Seism. em? Batavia, aanv. Ehler 59096 „ М x — 134 — N таза ЛҮ” даа, Чы PR а ER Ae GE A | Residentie of | | Berichtgever. Waarnemingsplaats. | Gouvernement | Е Uur | : en Eiland. | & | * | | A Aardbevingsberichten over Apri? 1904 /rervolg ). G. R. 12021/04. ! Gorontalo. Menado, Celebes. |12| 13% 45™ 9. R..12022/04. | Bima. Celebes en Onderh., | 13| 19" 55m D | Soembawa. _ Administrateur. | Malabar. testen, Java. 13; 21* 20» ae а 14| 15" 87 EH. в. mmm GE Madioe 15| 11» 30» _ Residen | Tjiandjoer. er Java. 15|. M*4 | И | Malabar. 17 Qu. ge Resident. | Manondjaja en 17| 15" 95" | arigi. Administrateur. ` Malabar 19 | 199985 G. В. 11023/04. bs -Betoeng. | Ва anta 171 1 — Administrateur. | M lalabar Serie 17| 17:48" : | 17 20" 40” | Ко; | 19| 0 52" G. В. 13028/04. | Bias: ы en Onderh., 19| 15" 10™ iss | Soembawa. G. В. 11434/04. | Selong. ES en Lombok, 19] 15% 407 E | Lombok. Ма. Ass.-Resident. | Fakfak. | Ternate en Onderh.,| 21 2" 45" 3 Nie uinea. | G. В. 13026/04. | Banda. | Дебит Banda | um Administrateur. Malabar. Preanger, Java. | 94 | An 23™ G. В. 12747/04. | Patjitan. VT) (20 14. morgen | Aardbevingsberichten over Mei 1904. G. R: 13253/04. | Amahei. rds Ceram. b. EE Wd. Ass.-Resident. | Manokwari. ES As Qv 35m ^ ин 13027/04. Amboina. PUR Ls a 31. 11* 907 29.9 13963/ It- | Banding Agoeng. | Palembang, Sumatra|11| 10" 407 Miete, | Malabar. | сат Java. 16| 2929 555 с. В. 14038/04. | Goenoeng kentjana. | Bantam 16| 938" 0" G. В. 14290/04. |West- en | Bali en Lombok, |19| 8" 15" | ` Oost-Lombok. | Lombok | (а — 135 — s ial 3 Ge Bijkomende verschijnselen 2 ко. Intensiteit Richting. en | en aard der beweging. | GE NO—ZW. Eenige schokken. Ook in de omstreken van Gorontalo waar- — genomen. 8 ? Lichte horizontale schok. S Licht. a .. . | Tamelijk. | К. Een lichte schok. E O—W. |Een schok à Boos. Lacht doch langdurig. Е я x. eese | Vrij sterke schokken. Seism. Ehlert, Batavia, aanv. = 159 36.0 ВТ. — E bor es Tamelijk. | Е | GN. Een liehte schok. 1 : " t Pen | Hevig. Seism. Milne, Batavia, aanv. == 179 89.0 BT " | .. | Licht. e Ritter О $5 ut ` NO—ZW. |Een lichte horizontale schok. 7 E "n Е schok. 5 с D e SE wb d Io vC WDR тво Ане. S ? Vrij hevige horizontale schokken. - | eee Tamelijk. | Si Een schok. EE ы Р ue E mif Een hevige schok. Gepaard met onderaardseh gerommel. | | Жей -| Lichte schok. E E a - " Zwakke horizontale sehokken S lU Twe kk | i aga к вт о Ee кар nn Seism. Ehlert, Batavia, aanv. — 22" 54m3BT. | | 3 IN. Een schok. e E v . | Een vertikale sirdachok. E _ : 136 — | А | Residentie of | | Beriehtgever. | Waarnemingsplaats. Gouvernement | 8 | Тш | ре | à - | en Eiland. | 2 | | Aardbevingsberichten over Mei 1904 f rervolg ). G. К. 16196,04. Xmoerang. Menado, Celebes. 120) 0" om G. В. 16241/04. | ‚ Bolaang- и " 201 11555" Rue "Mongond on. A. Limburg. оок. » S 201 0: 209 9 а В. 15536/04. pe | ВепКое]еп, Sumatra. | 25 6545" |4 & Administrateur. | Qv? it | Malabar. | ‚Preanger, Java. |91| 7289091 Aardbevingsberichten over Juni 1904. | E в | Malabar. | Preanger, Java. 1 gu 55m | _ б. К. 1925204. Gorontalo en | Menado, Celebes. 7, 20° 997 E ub Limboto. | Administrateur. ‚ Malabar. | Preanger, Java. 14 29 с. G. В. 1101504. | Praja Bali сп Lombok,|12| Even ma | | Lombok. middernacht | G. В. 19604/04. |  ie | S У 96| 105 0 E | nin EO . Aardbevingsberichten over Juli; 1904. | du R. 18602 04. ps ! Bantam, Java. | H Wé gm EE он. ‚aboean. | | T | H 8 G. В. 20576 04. "Риос | Amboina, Ceram. | 41 HP v » » эү ahaai. | ; 2 | 4 13" 1 | ^ 6 | | Amahei | = 4 | 4| 18% 307 » % | ahaai < d 4 1235 53” E | CH | d ^ | 4 15% pm я, SE E. „= | зе = kd | „ | $s D | 5 | У — 137 — с | D E | S , Bijkomende verschijnselen FR | Intensiteit Richting. en en aard der beweging. кач et ПРВИМ трчи кчы P вани: E | NO—ZW mi hevige horizontale ee : inr pm schokjes. | у NO—ZW Кеп oe kon aard-| Ook te Lais eg Бра en te Kepahiang bevi 7 sec.) waargen Seism. Ehlert, Batavia, а aanv.= Tu 7™,5 В.Т. ПЕЊЕ. | S : пу. = 23% 30m4 „_ Ке... | Flink. IN ‚Lichte horizontale aardschok. |-. us i | Licht. : i ‚Twee snel opvolgende lichte | De eerste schok ging met есп onderaardsch , | aardschokken gerommel gepaard. : | Lichte кыы ДР F Eenige zeer lichte horizontale Seism. Milne, Batavia, aanv. Ме 34m.7 В.Т. schokken. , Ehlert, „ ,аапу. = 23" 32m.6 .. Flink. j NE e ese и; DI ET » з БЫ ‚ аапу. == 9" 50™.1 » : | Sehokken. | N А | Seism. Milne, Batavia, aanv. = 11" 7m,7 В.Т. pant. Ken ‘schok: Ge M een gelijkmatige schommelende _ Zw ens | Дано. Vrij hevige schok. Seism. Milne, Batavia, aanv. 11" 46m,2 B.T. | ded Jenige schokken жын Vrij hevige schok LEN -+.. | Eenige lichte SE Een lichte schok. | Де LI >> 23 — 138 — 59 M АЛЕ СҮ: Е аа да A | | Residentie of | Berichtgever. | Waarnemingsplaats. Gouvernement | Е Var В 3 еп Eiland. 5 | | Aardbevingsberichten over Juli 1904 / vervolg ). G. R. 19581/04. | Benkoelen. о Sumatra ha | С. В. 19587/04. | Bandjar. Palembang, |, 7|. m 09 х. В. 21949/04. Groot-Sangi. Menado, 19 | № 97 i Groot-Sangi. С. В. 19312/04. | Lombok. Bali en Lombok, |11| 2% 10m Lombok. G. К. 20121/04. | Moeara-Doewa. Palembang, Sumatra | 13, 79 20m ide Banding-Agoeng. Nee Е 18 gu 37m < Posthouder Laboeha. Ternate en Onderh.,|14| 124 32m PA uoo. | atjan. EC б. В. 21318/04. | Bima. Celebes en Onderh.,|20| 17% 30" | ima. С. Е. 20692/04. | Toeren. Pasoeroean, Java. | 22 2» 33" С. В. 20629/04. Pekalongan, Pekalongan, „ 991 Te oem it Schreyvorstman. | Вод) | i gm = : Ja. Semarang, E 22 T" 55 6. В. 2008904. Semarang. . es Е 99 || gu 0m : Wd. Ass.- Resident, Fakfak, Ternate en Onderh., | 23 gu 30m 5 x à Nieuw-Guinea. = В 2011/04, |Bantjah. Cheribon, Java. |26) Те 15" | | А. Limburg. Tomohon. Menado, Celebes, |31 20" 40" — 139 D Intensiteit en aard der beweging. E Bijkomende versehijnselen en opmerkingen. 5 Vertikaal. Vrij hevige horizontale schokken. Twee vertikale schokken Flinke horizontale schokken, Vrij hevige aardtrillingen. Drie horizontale aardschokken. Drie lichte horiz. aardschokken. Lichte horizontale bewegingen. Een horizontda schok. Aardbeving met vertik. schokken. Vrij hevige horizontale schok. Schommelingen. Lichte schokken. Lichte horizontale schok. Vrij sterk. Lai : Vous G. Pe Waargenomen ke epahiang, duds so зес., Co N—Z. foe NW. —70. 39 Gepaard met onderaardsch gerommel. Over geheel Groot-Sangi gevoeld. duur niet kon. worden vastgeste Gepaard met onderaardsch gerommel. “#9 35 23 op n het Ook waargenomen op de керш йеп Smeroe en op het oostelijk deel v кшш е der ксы Mia. Ook ang en Seism. Milne, Batavia, s hlert, aan 33 Ook in de afdeelingen Demak en Japara waar- genomen Seism. тк .Batavia, pe dap ја 100,5 В.Т. , Ehlert == фа 108,9, G t. е. с. А | в. | . + | | | Residentie of | | | завие Berichtgever. EH | Gouvernement | Е | Uur a | 45 | { | | { © | - Е ; | en Eiland. | а | | innten| s Aardbevingsberichten over Juli 1904 (vervolg). G. R. 21948/04. . | Menado. Menado, Celebes. |31| 20" 40m R. 23771/04. | Amoerang. " » 31| 20" 45m | Aardbevingsberichten over Augustus 1904. СЕ. 32928/04. | Manna. | Benkoelen,Sumatra.| 8|+ 1% Om В. 24291/04. Коерапо. (Timor en Onderh, 5, 20° 50m imor. i | Posthouder. Laboelia. Ternate en Onderh., | 6, 12" 18" atjan. GE С. В. 24126/04. | Tontoli. Celebes en Onderh.,| 9| 5" Om Celebes G. В. 22218/04. | Japara. Semarang, Java. 12| Tusschen 4" - : n 4" 30m Po i 26777/04. | Kwandang. Menado, Celebes. |16| 11" 0m "6. В. 24915/04. | Ajermadidih а S 18 ? Кеша А. Limburg. Tomohon. S 5 18| 11% 30m „В. 23617/04. | Lombok, Bali en Lombok, |18| 12% 15 Lombok. R. 23855/04. | Bima. Celebes en bis ен 18 | 12" 45m ' awa. A. Limburg. < Тошоһоп. Мепадо, C Баия 18:14" 25m В. 23855/04. | Bima! Celebes en Onderh, | 19} 3" 30% Beebe. - В. 26017/04. | Wahaai. Amboina, Ceram. |22| 1555" | — 141 — | D IS E | | ROT Bijkomende verschijnselen Intensiteit RM, dons ry Ae en | en aard der beweging. ; opmerkingen, | : ; ш да ook waargenomen a/b. v/h. ter reede n Kema verankerde Gouvt. o ale | | Seiem. Ehlert, Ba via aanv.— 19% 3618.3 B.T. In Een krachtige aardbeving. чл ars afdeeling find waarge- ` | | gevoeld te 20% | Те Sege ten 20" 30m vij | hevige aardbeving gevoeld in richting ` | ZW—NO. (6. Е. 2311: 3/04). | Seism. Milne, Stee аапу. = 19" 407, S B.T. В. T. | Vrij hevige schokken. Eenige lichte horiz. schokken. Lichte horizontale bewegingen. Aardtrillingen. Vrij zware horizontale aardbe- | Westelijke muur kantoor assistent-resident | ving. gescheurd. 18 Horizontale schok Lichte aardschokken. Каа] Liehte schok. Een horizontale aardschok. Over het geheele d gevoeld. Seism. Л Milne, Batavia бо 47m. 8 B.T. Ehle "i > e 51m.9 | у | Drie zware vertikale schokken. Bu Vertikaal, erk. С vrij s N Lichte ante schokken. | Hevige horizontale schok. | ` Residentie of | Beriehtgever. | A Ens | | ni | Gouvernement ` Uur. en Eiland. Aardbevingsberichten ovcr Augustus 1904 (vervolg ). aR. 23855/04. | Bima. Celebes en Onderh., 4 15" 30m | Er Gerd kees ` 6. К. 26777/04. | Soemalata. pna Celebes. 22 ? С. В. 24125/04. | Elat. Amboina, - 23| ви Om a | Groot-Kei. G. В. 25970/04. | Gisser. : Amboina, 281 ти Um | етапа ат: ей. с. В. 2412504. | Dobo. ` | Amboina, Агое-ей. 23| 10" (m » ; | 5 Elat. SEH 24 | 10" 30m S 2 : Groot-Kei. | EJ. A. Keuchenius | Tomohon. ` Menado, Celebes. |95! 184% 40m A. Limburg. : 25 18“ 50m Gewestelijk Ternate. | Ternate en Со 25) 19" Om _ Reeretaris, | Ternate. ; À. Limburg. Tomohon. | EE Celebes. |26| 19% 45m LOC 23801/04. Japara Semara ang, Java. 1991 13% 25m 8 G. К. 28574/04. | Alor. Timor en Onderh.,|31| 234 45m à | Alor. | Aardbevingsberichten over 1904. Administrateur. Í Malabar. reanger, Jav | 1| 13% 20m G. R. 26321/04  Onderh., Batjan | Intensiteit en aard der beweging. E Bijkomende verschijnselen en opmerkingen. Schokken. Twee до op elkaar volgende lichte Hevige ale schok. Liehte u i Twee hevige horiz. schokken. Een hevige schok. Hevige schokken Vertikaal, vrij sterk. Vrij hevige horizontale schok. Vertikaal, licht. Horizontale aardbevin Eenige vrij harde үш scho en. Een kind bekwam door een val eene ver- ding Ko Klok, waarvan slinger O—W. gaat, staat stil. Vergezeld van onderaardseh gerommel. Flink. Vrij hevige, snel opvolgende schokk Lichte horizontale schokken. 5 u ке, tijd te Tondano waargenomen ichting O—W.; dut see. felgen с. К. 2635304 ook {е Amoerang gevoeld als vrij hevige эм уап + I minuut duur in richtin Te Gorontalo als lichte кш waarge- en in richting O—W., duur eenige unden (С. К. 26 111/04). Valken С. В. 26779/04 te Bolaang- -Mongon- | don gevoeld als horizontale schokken, rich- ` ing N—Z. Seism. Milne, Batavia, aanv. = 9" 44m,3 ВТ. Ehlert, „ = mim; „ — 144 — | Residentie of | | x : : | pore Dur. родени gege Gouvernement | Е | m psc | en Eiland. 2 : | | pM Minnis fe Aardbevingsberichten over September 1904 (vervolg ). Gewestelijk Ternate. |T ernate en eier 81 11" 0m |8 3 . _ Secretaris Ter A. Limburg Tomokon. Медо, саса 8| 10% 50m (AE . J. А. keuchenius | Мепадо. | g| 10®53® |—19 les Gewesteli ijk Ternate. Ternate en Onderh., 8| 12" 20": [= ШОШ Secretaris. Ternate. |} Administrateur. | Malabar. Preanger, Java. 8| 19: Qm |—3 |. 23 2 8 19* e punc 3 "CN с. К. 25581/04. | Bima. Celebes en Onderh.,| 10| 5130 |—8| T а Soembawa. E . Administrateur. Malabar. Preanger, Java. 12| 13-55" | _ Resident. Tasik Malaja. P 12|. 122 ври | | | po Soemedang. * a 131 B? Pid ‚6б. R. 25500/04. Afdeeling Galoeh. | Cheribon, „ 12) 13° 0m 1—7 RB. 25245/04. Banjoemas en Banjoemas, ,, 19 12" 527 mu И Tjilatjap. at Administrateur, Malabar. Preanger, __,, 131 18%: 55% |— 8. . 26778/04. | Menado. Menado, Celebes. |16| 10" 0" =n A 1 imburg. Tomohon. | ü 16, 105 3" —i? + Administrateur. Malabar. Preanger, Java. 16 332359 |— 9 d * В = E 3932 50m |— 3 | G. В. 28877/04. | Tombatoe. Menado, Celebes. 0191220 0” Administrateur. Malabar. Preanger, Java. 39| gie 4" LR 26358/04. Goenoeng Kentjana. | Bantam, Java. 3|+21% R. 23878/04. Amoerang en enado, Celebes. | 24) 19" 45% о. Не Ко emelemboeay. 6. К. 27595/04. | Bima. Celebes en Onderh.,|24| 22" 0" a T Soembawa. "6. R. 26980/04. | Bondowoso en Besoeki, Java. gz 30m a 5 jember. | Wd. Ass.-Resident. | Manokwari. ''ernate, N.-Guinea. | 25 gu 307 : G. R. 28878/04. Amoerang. Menado, Celebes. | 27 | 1/4. morgen ec [ДЕ == р Intensiteit en aard der beweging. E Bijkomende verschijnselen en opmerkingen. Korte schokken. EE sterk. e hevige schokken. вы sak ioe .. | Flink. Licht. Lichte horizontale schok. Flink. Vrij hevige horizontale schokken. vp horizontale schokken. Vrij hevige horizontale schok. Schokken . | Licht. > Zeer nde aardbeving. ira a S жага eos oV w. A29 9 4 4d 4 4 аео ге) E ~ à Licht. Een lichte schok. . | Liehte vertikalo schokken. Lichte horizontale schok. .. | Lichte aardbeving. "..... в ss ee ооо eere... Horizontaal. Gevolgd door enkele kleinere sehokken. Seism. Milne, Batavia, aanv. = 12" 56™.0 BLE 3 ılert, == 190 55m,6 Volgens G. 2585804 op ongeveer het- zelfde uur gevoeld te Poerwokerto en te Po erbolinggo. Ook te Amoerang waargenomen. Seism. Milne, Batavia, aanv. = 23" 45™.3 BE Ehlert, „ = „ Seism. Milne, Batavia, aanv. ee 55m В.Т. | "59-923 4 | Ook te Тобаа waargenomen. dn Ook te Poeger en te Majang gevoeld. ү Seism. Milne; Batavia, aanv. = u 5m,8 В.Т. 