Soendasch-Nederduitsch woordenboek, op last van het gouvernement van Nederlandsch-Indie
(Modi (KYI \ SB. diefachtig; stelen, kapen (Skr. tjalaka, bedrieger, en tjalika zon regel- matig Jietzelfde beteekenen. Prof Kern. — tjaurikd, dieverij. Jav. rvdbk.). Voorts boos- aardig, plaagziek, zoodat men zijn slag toff er beschaamd maakt, zich doet schamm, bv. door hem ty Hbijzijn van anderen, den hoofddoeJc van 'tfooofd te trekken. — ^wrS*™^*^ diefstal, dieverij, oneerlijkheid, schelmerij. tyflO? on/1 (n am (YUI (KYI (I \ SB. van iets, dat zich op grooten afstavd bevindt: flauw, ondui- delijk gezien toorden; onduidelijk zigtbaar; even te onderscheiden, door den afstand. & . o #JJ (YUI (KYI CC\ 2 (KYI fi \ zie iJt^inijjw OJj (YUI (KYI OSY) (KYIfl\\ — izimanjiwntsnwnaaj^ SB. van lacken: schateren, schaterend, dat het schaterde. §5|2 QE)2 (KM OSY12 (KYI fl\ SB. *M<m.2W2 bit 2 >xr) c-. Ki ?;r j \ daam . m\J\ t <£2* «*> ? *>n 2 <kw -s*."n \ of Lq ? -ri oftn 2(^i 2 -^n g t^hfihitp schateren van 'tlachen, lachen dat het schatert. — ;fJ?<$ttt2fo2(&2MWteri2(hrria-nji\ hetz. m^aar ge- durende eenige oogenblikken. (?JI 2 (YUI (ISYI fl \ SB. kol van een paard, buf- fet ens. ook: een kol hebben van zoo'ndier. (*JI 2 (VI (YUI aSYl n \\ — in/j^ m^Mp SB. iets bestrijken met iets bv. nwdder; op iets als een plank, muur of lei met den natten of be- smeerden vinger een veeg geven. (HI (CI OSY) \ of .*>?«sw k knnstterm, van de jouge pare als die zoo ver is dat de aren zich beginnen te vertoonen. (*JI (YUl (IFYI (KYI (I \ SB. ongemanierd. — Verg. bij w»«jjmN 0JJ (JC) OSY! OSYI fj V en aijaviasii osnq- O \ zva. <*» <Q. o nri(isti(hi}/f\ en, itQjian'rjasrinsi^^w & (cron «i?» mi/I \ 160 w) OS? (n nsti asn fi \ SB. steken van ten bij of wesp; ook wel voor: bij ten van eeti mier en derq; ah redewoord voor ^touta.^ is het onvertaalbaar . — rnjiiui^iisniW)^ bezigtmenom nit te drukken wot hij voelt, die wordt gestoJcen. a &J) (TV) (Ui \ een wort van specht. a^caicui (Kn ft \ ' ^ a ZW ^<ici:hrifj\\ a q a OJI cnj) (&} OSY) /) \ SB. zich onaangename aardigheden veroorlooven, aardig willen zijn door middel van plagen; ook: vrij, vrijpostig, astrant. Verg. wruh-nw (?J) arm am 2 \ zie wamiw QJ) 2 Cnj} 2 am 2 Om fl \ Zie ay ru <ri w (*J) anj) \\ — i.ri-iru\ of :uicirnu\ SB. zekere, tegenwoordig afgescJiafte, politiedienaren, die betaald werden uit de ijoeJce en met ra- hajats. - <hti w 7xi ^nn nj \ kruisboot. - &n ^ ru \ patjalang zijn, als patjalang dienstdoen. OJ) OTUJ \ SB. een muziekimtrument . Het zijn eenige stukken bamboe, opgehangen in dier voege dat het geheel lijkt op een ladder. Op deze bamboezen wordt gestagen. QJi OTVi 2 \ SB. niet komen tot aan den rand van de wadah; niet vol van de wadah. Voorts van de oogen: diep in het hoofd liggen. <n 0J7 en orvi \ SB. wild varken. — n^^^ru (umM\ jij varken! jou zvvijn! — ^Miwgo> vj ru hi Mjj Spaarpot. — ^»o)^»o«^u<c'i<nt|N hetz. — rrl^l/l'r} :Ka *7 rL/ aj/ £? *2A N 06^ * n een spaarpot doeu, opsparen. ^^m^uo (Ki/js hetz. 0J? 2 0(\J) 2 \\ — mjit*ut\ Jav. zva. .*■■?. ri/i\N — w™? .ruM.f;nvf:ia\ van iemand: zijn uiterlijk be- driegt; in het algemeen van iemand of iets: iemand bedriegen, misleiden t. w. door uiter- lijk of voor komen. Verg. •■E'l.iunsnKnlzA -ntm^w QJ1 (TU) OJ7 (TU1 \\ — Nnruhgjjnh SB. iets bijv. iemands gelaat besmeeren, bv. met roet. &JI orU) QJJ \ naam van een balingbinrj soort. Reg. Tj. %< *< OJ1 cru) 2 (*JI 2 \ SB. gevlochten langwerpig mandje waarin men een kip iransporteert, en dat geiooonUjk aan een draagstok wordt gedragen. Het mandje is zoo laag dat de kip niet Jean staatt. — iHi/ia u i (^ji 2 kio Jt/f\ een Jap in een tjalongtjong doen. Be Pass, vorm ook: in een tjalongtjong zitten, van een kip. 0JJ 03J2aJ)\ zie bij a%\\ QJ) nrvi 0J? (*J) asr^ [I ^ SB- niet rustig kunnen blijven zitten, maar ieder oogenblik op- springen en heen en weer Loopen. (*J) anui am 2 (KTj/j \ SB. het hoofd opheffen en opgeheven houden; van beesten: den . as 161 kop opheffen; van eenpaard: kimsi Iter in voor: het lioofd ophouden, ierioijl het wordt be- reden. Verg. &h-yn%\ m vhnrntrviqw (HI (VI (d \ zie aS^Nx U (U) arm &n OJIfj \ SB. met open mond, met den mond wijd open; den mond wijd open doen. Rg . K. — Very. rhi7i.?w (UJ aui 001 \ SB. lomp, ongemanierd, onbe- leefd, hetzij omdat men geen manieren kent^ hetzij omdat men met opzet zich zoo gedraagt. Verg . ^ 2 •*'*■ i?<?r)d cnia w &J} cut f) \ SB. stempel, cachet; cachet van een brief, etiket van een flench of derg., afdruk van een stempel of cachet ergens op (Hind, en Beng. tjapd, stempel, druk. Prof. Kern. Jav. Wdbk.).— <m n Dtk>)2aji!M/i\ geschreven ' (i CMC* s — ' ft stuk, voorzien van een afdruk met gintjoe, van een stempel of cachet. — inVa :u^ Pass. ,?.S(koo^\ iets stempelen, iets met een stem- pel merken, iets merken, door er op een an- dere wijze als graver en ofinsnijden, eenmerk, bv. een JtandeUmerk, op aan te brengen; een of dtrg. voorzien van een etiket. — .moe worden; vermoeijenis; SB. geen lust langer hebben in de betrekking, die men bekleedt; ook van een bediende, bv. in het stalhiecht zijn. — .1.7? »j) <^ a.4 i/u <wi^> vermoei- jenis, vermoeidheid. <*JJ OJj \ SB. aarden (wit of gebloemd) potje met deksel voor pomade, voor het welrieken- dn rijdmeel {mmY dat als blankets el wordt gebruikt, en derg. — lyiLpwifijyrn^ van hoorn gemaakt doosje vooral tot berging van tabak. <tq m vm vj. lias een dergelijk doosje van blik. <w .146^*2 M ? \ houten doosje met een spie- geltje er boven op. — <^u^^^n naamvan een manggasoort. (nwnrtJiPw ay /O) <r^i<j)'rj(Lii^\ 21C *) *d) <n Li ~~i ^ \\ <3^(KJl(U^\ zva. <*oi<L00\\ Verg. ontKirniruAw ty <*J) OJI fj \ zie (sSL^m iu/f\\ M)<n(U)\ S. <L>i!ruajuji\ B. moe, vermoeid, 0J} (U) (hO 2 (HI fj \ zie r&axasns fa'j <&w <n(*J) rn (Ul\ SB. plat van een bord of schotel; ondiep, vlak, niet komvormig. Verg. (^(ajiarn fj\ SB. doornat, druipnat; ook nat of druipnat van zweet. (23) 00 fdJidSY) ft \\ — J3im[(uiasn<Hip volg . SOm- migen ZVa . <m «-? (isn mji w — ahn (rit(ui(im^\ SB. te - rugvallen van het touw van de sipattan. — - ajpinyiMasngiH^p het over het hont gespannen koord van de sipattan even opligten en <n tut ixrijiw 162 oo dan weer loslaten, om zoo een lijn aftetee- kenen. — ^?(^^^3<^ klappen en knap- pen, slaan en klappen, met een kleine sweep, een loopers zweep of derg. Zie ook "7^3*5^ 0J| (T) (Ul OWf) NN — m^^^Ht SB. kauwen, vermaien. flOj (Ul (KYI /f\ SB. metalen, dikwijls van zilver vervaardigd, langwerpig doosje , waarin men oedoeds (inl. sit/aartjes) of de ingredien- ten daarvoor, ook wel eens de benoodigdheden om, te kunnen sirih eten, bij zich draagt. dj)OJ)\ SB. voorstelling, voorstelling die men zich in zijn gemoed maakt, van let wezen of zijn van lets of van remand (Skr. tjitta, zin , gedachte) . — «y^ zich voorstellen , zich verbeelden.— ^^W den goeroe, van wien men een djampe leerde, bij liet uitspreken of prevelen daarvan, zich voor den geest brengen, en terwijl men diens naam bij zich zelf uitspreekt, om hulp smeeken. QJI (Ul dSYI fj \ en gewoonlijk ao><Kj><S.iaj/\ ook wel tuitnn&^2As ^' tan^ zooals de smid, de goudsmtden koperslager gebrniken. — i^jf (Si amp knijpen, knellen; iets met een tang of nijper houden. Verg. <&(£<& asnjj* — ™™ o (uasn/i\ zie 6^?M(tpjw 00? (Ul OSYI fl \ SB. in een regte lijn, regt toe regt aan, van loopen of rennen erg ens naar toe of in een zekere rigting ; voorts: regt op het doel aan , * zoodat men raakt, scherp, goed, van ivjuqau^^tcnip en ^iim^w Verder : van m * w -^"> > ami \ zva. nm ia \ j nist ; van ienmnds denkbeelden of gedaehten : steeds geri^t zijn op zijnwerk; van iemand: steeds naarstig in het werk ; van het ^mjwn\\ (met zijn hop over zijde liggen) van een vlie- ger, terwijl men hem voorttreld: vast of vast willen blijven liggen; van iets ah het M<M\ van een djampe: dat doen er bij zijn- de met de geheele ziel ; zonder dat de geest afdwaalt. — (Qa^atnans voortdurend braaf, steeds oppassend; naarstig en met alle aandacht, steeds met alle aandacht. OS) M (U) (&0 f) W — awi.ri<uasn/i SB. iets, ■ bv. een insekt, met iets zooals een stokje of stukje bamboe of derg. klemmen, knellen, drukken op iets of tegen iets van ; ook klemmen, knel- len, van dat waarachter, waaronder of waav- tusschen iets geklemd of gekneld wordt. (*JI (Ul (ISYI fl\ SB. het uit vier of vijf blaadjes bestaande dopje op de manggoe, om den voet van den steel. no 163 flOl £j 2 \ SB. van aarde gebakken trekpot, zoo- ofe <fe inlanders >mken. — Verg. *f«iK>m «* £iEi<nJl/)\ SB. klevend, kleverig; aankle- *5T ven . ^V^. * 3 *>'" ^// NX OOl «-/? 0X4 fl \ SWJ ^ ' '" NN <*JI OJI aaiJIW " ^f^ Nineteen hap vangen, fo. *mw& ^ Ao»<* em vli^ °f' mug vangt. Voorts ^.ft^r ^M?™AS zeer - ^ wwr spreken: raisonneren, kwaken. tndJiaji (Hnjjw — i^™*™^ SB- smakken met de lippen. '^T^/"!^ hets- (H](U)(KYip L SB. losgaan, zoodai het zich af scheidt en afealt, bv. van soldeersel ; af- vallen van den navels treng en van een nag el; uitvallen van een ergens in gevatten steen. Verg. wtw*™^ *» 'J*"*™!* — TL 1 owffoioji^iflx zie VI ^ iL9-^n If w (*JJ2(U>2 (KYlJj \ zva. *y™J™JI* Z>* volgens K. ook nog: loslaten en uitvallen van de hoornen van hoombeesten, wanneer ze of wet tengevolge van zamsn vechten; verier van som- mige vruc/den loslaten van den steel. — Zte ook Mftxyi* ' EniqaJHMJl^ SfalfiV SR precies gelij" ken, precies er uitzien als iemand of lets; van iemand* gelaat: als gesneden uit dat van zijn coder of moeder. OJI(UI\ SB. van de /women van een buffet: bijna horizontaal op zijdeuitstaan. Kg. K. (Ul 2 OJ) 2 \ zva. '• » ? •' » * ™/l N H- frJ}OJ}\ SB. onder een verbod zijn, of met mogen met betrekking tot lets, bv. het eten van het een of ander, omdat het onheil zou aanbrengen; ook niet willen weten, met houden van lets, bv. omdat men er niet tegen kan, het niet lust of het vreest.- n« ^ ■r,.wyx hetgeen iemand is verboden o/on- geoorloofd. — ^^Wm zva. ,^™* Verg. W^O/I" en <wo.rS\ zoomede ^^£p Zie ook bij ■.m.o-iw^w (n(*Ji(Wl\ SB. lidteeken. QJ1(U1?\ S. *i ™ * > ook <g.rt!dt *^r B. speek- sel. - ^r S. n-n^ B. spuwen. - t^^tunimjis S. xnr^^ri^ B. op iemand of lets spuwen. — ^*j?»>*»*2^ S. -mr^ ,^Awr J5. lets uitspuwen.— *jj<w?*S*^ bij herhaling spuwen. — ^»*}r^' ** spuwen, bij herhaling op den grond spu- wen als teeken van verachting en afkeer. — fcfl<M»f f*JHfc»{N 164 001 moj) r\jt/l\ gere in rang o/oudere vermanen . — <w» *»? /- ' r> ^ O O . a n (3-za (Kianid cm nru ut i_,rt ihi e xm 2 (Kiin<n ru ,isn tun 2 v:n \ (K\j (J (&l, ( QJ s zva. ons: eens gezegd blijft gezegd. <*JJ(U12(*J)(U]?\ zie fl3aa?NN a (*J) f(M1\ SB. ontrouw aan een belofte. over- eenkomst of verbindtenis ; valsch, trouweloos, valschheid plegen, zich trouweloos ge- dragen; bedrog, bedrog plegen; verraad, verraderlijk (Skr. tjhidra, holligheid, ope ning; fout, gebrek; zwakheid, zwakke zijde. Jav. wdbh.). (*J) <UJ (KY) (j \ plat woord voor i».an 00k voor O (?) nm 2 aw 2 w ttldJl (HWfj\ ^^z?i,myp actaf&M^ of 5m <w><*7^v SB. er slechts op uit zijn ora te potten ; vrekkig, schraapzuchtig, gierig. (n(*J}(LJ)2 (KYlfj \ zie bij ki 2 NN (*J) 2 (Ml 2 OS71 q \\ — wgajii.ijtfasvQs naaviL van een soort Meine kalongs. QJl&Jl&JlftX SB. waartoe alle conglomerata van den fijnsten zandsteen tot dengrofstenpud- dingsteen, in het algemeen alle uit water af- gezette steensoorten, bij gevolg kleilagen, door den inlander gerekend icorden: tufsteen. K. (tjyi^ajt^itrfcci^iihn^ naam van de kloof op den grooten posticeg in de nabijheid van Soemedang. (*J}yj(lJi (TUiJi \ SB. een gebrekkige uitspraak hebben, sommige letters slechts verkeerd kunnen uitspreken, en van het spreken van een kind,, dat sommige letters nog niet kan uitspreken of van het spreken van iemand, die sommige letters niet kan uitbrengen: ge- brekkig gaan, gebrekkig zijn; met een gebrekkige uitspraak. Verg. -^ajicrmw —. wwy-'-awMp opzettelijk sommige letters verkeerd uitspreken ; zich houden of aan- stellen alsof men >o)*p^n^NN W2&J12(&)J\ SB. bewolkt, betrokken. (*J)(UI%\ I zva. -n^gmjw ttnnahgs zva. *n-n :M?!&jf\\ — IT, naam van een spel , een dergelijk spel als .tmg.r.ns zie aldaar. a o (*J}(UU)(m2(lSr)fl\ zie <&* cyj(*J)(UUl2 asnji \\ — ^^w^,*^ SB. mee- gesleept (door het water) bv. in een draai- kolk. — trnrrjM),tj)osn/j\ hetz. a (*JI(UU)2 (Uijj \ zva. «3 <lu 2 ^ x, Q »J}(UUiCEf}ff\ zie aS an 0,4* r (UVJ (&)Jj \ zie aS «? cap 9JVJ \ naam van een vjxm streken wordt dezelfde vogel en ^un(tvi2\ en &J1 OAJj \ naam van een ^ xm li? ? soort; in sommige ®Jl(&lfl\ in het Buitenzorgsche zva. cm^ tun /fw ^^?\ SB. I. matig in het eten. II SB. fiJ) ITi-I % N 165 onbeduidend (zijn) wat men verdient of kan verdienen in een niet langen tijd, als men slechts een klein kapifaal lieeft. &J}(&)9\\ — (tqjjfi^i/nin/j\ SB. iemand die ijlt of buiten kennis is of wel een niet tot be- daren te krijgen schreeuwend kind ontruk- ken aan den boozen geest, die hier werk- zaam is; i. to. door driemaal over lijder of hind heentestappen of wel door na met de hand te hebhen gestreken over eigen schaam- deelen of zool van een voet, met diezelfde hand te sirijken over hun gelaat. Voorts van den tijger : een kamoening boom bepissen , opdat het Jiout dat hem vijandig is en dat hij vreest, en dat dikwijls voor hecht, bv. van een gobang, wordt gebruikt, zijn magt of in- vloed zal verliezen ; in dergelijken sin oolc . van m,»nschen, en wel voor: van een plek of boom icaa/r een bovennaluurlijke (gemeenlijk boosaardige) krachl of magt zetelt, die doen wijken, door er of er onder het. water te loozeu of wel te (fnoJw (*JjCEJl2\ SB. nutteloos, zonder nut. Mjf\ of <wwmv7inji(m'i\ SB. met graagte of smakelijk eien. 0J) (&)ni\ SB. valsch haar tot een staart bij elkaar gebonden, waarmede de vrouwen dikwijls haar kapsel aanvullen. Voorts naam van een boom: de casuarisboom. (Skr. tja- mara, naam van een beest^ de bos gruniens of Tibetaanselie koe, met zeer lang haar en lange staart; en een lange borstel, geic. van het staarthaar van den bos gruniens gemaakt om vliegen en andere insekten te verjagen. Jav. todbk). a (*JJ (&)ni asr) \ SB. een huisgezin hebben, getrouwd zijn. Vera. ™2{tJ)2cni*ni(U)&(cn ° J J en en <hn/j\ bij r^i\i~ri,[\\ &J} (FJJ (KY) fj\ en aan(iA{Kn^\ zie i^^^n^w 0J) (&) OSn o \ SB. iitel van een onderdistrikts hoofd of assistentwadana. (*Jl(&)OSY)\ zi£ bij (&w a (*JJ (FJI cnJi C&l (EJ)/i \ of volg. somm. ook ™<zi iruiJi\ SB. de tranen in de oogen hebben. Verg . KntuEi^ QJ} (Eft ^J) 9 \\ — imriw 11 _.? ^ \ zeldzaam oqj) ^ -» ? \ SB., smalen, schimpen; iemand of ^/* sma- den; op smadelijke of verachtende wijze zeggen tot iemand, te min denken van. iemand, iemand te min schatten. (U} (Efl ~ui )0\ SB. (Jav. handgemeen) wordt iK!) V) (LI -<? ? W «iO« 166 aci<ci ~n<n<rLJ!>\ verkl.met ™<e*^ - <3«*™<«~'jr vechten met door elkaar gemengd zijn van partijen. <rj (*ji en (&i ~n ?^ r- ^t^^-^ of^™ v^VM!s SB. een soort kleine njiroe.%. QJJC&I "J12 (hO/J\ SB. van pare of van geld: precies genoeg; onverschillig voor welh doel. Eg. OJ)(&l^/\ SB. gemengd, vermengd, mengen, vermengen; omgaan met iemand; gemeene zaak maken of onder een deken liggen met iemand. — «^™4^W zich er onder °/ er tusschen mengen. — ^<o-^?^ iemand vereenigen met of plaatsen bij anderen in dezelfde localiteit; iets voegen, mengen bij of met iets anders; bij het mm, aztaOitan^ dag (de naktoe van dien dag) en datum (ook wel datum plus de naktoe van de maand) zamentellen. — m**™^ vermengd. — tu^i^xm^s alles door elkaar in plaats van soort bij soort. - ^"^^ de> ver~ schillende dingen of de verschillende soorten van een zaak door elkaar leggen, plaatsen, enz. in plaats van soort bij soort. fiziZCEJl -J? OTIA fl\\ — <Jjji9vi~**iyi> SB. iets dat heet of vuil of vies is, ten einde het nkt met de bloote hand te moeten aanvatten, met een boomblad of doek of wat ook, bewik- kelen; ook: aan de kraamvrouw een ca- deau geven. — .w^^^o/"gj» ri^rt^ wat men gebruikt om iets, ten einde het niet met de bloote hand te moeten aanvatten, te bewikkelen; en het geschenk aan een kraamvrouw, dat gemeenlijk gegeven wordt tegelijk met het «nruuhx^ OJ} (E/l cJl 2 (Tf (nJI 9 \ zva. .»li.™«>?-»™ OJI (&) S? (TUI (HH/J \ SB. van spreken of van de woorden, die men bezigt: ongepast; ook in het spreken den versckuldigden eer- bied uit het oog verliezen; ongepaste dingen zeggen. OJ1(&)Si\ SB. op den kop af, vol bij tijds- bepalingen; bv. k> *i ^> ^vy" "yi" op den kop af of voile drie maanden ; ook: precies, op den kopaf voldoende of groot genoeg voor iets bv. van een som gelds, om, een schuld te kunnen betalen; van een mat, om ergens te kunnen liggen; enz. voorts van een paard: zonder de minste gebreken, zonder eenig gebrek in zijn bouw. (fri(EJ)~J>\ I. klanknabootsend woord voor ploffen, plompen in het water. — &&**rif SB. in het water vallen of plompen.— "«r *«ix 167 »o»©i-/i<w»wiy\ lt,r-MOT«. ^3«,-,f OT«ar heP- ™bedoeU- Verg. £Q^ - $*»$ zich in hct water werpen of plompen; zich plompen in een put; beter: QQ>.*jfi'V1«>^-™*'*Jk ,Q,^ iemand of ieU in bet water wer- pen of plompen. - II **• «^«f*» &1(EJ1~J>\ warn v.n een wort gebakjes. Verg. Li (eji -,' a\ II- ' 'i< M&I-JI*-^}"^ SB- of 8. met ^^ B. zich het hoofd nat maken, hetzij door het in het water te steken , hetzij door hegietm. OJ}2CE^-J)2\ SB. naam van een soort grove aarden kommen of kommetjes. — «yp ™ nKnoo^ met zoo'n kommetje lets uit- meten. £}<r}(&l~»<WJI^ SB. iets wat dient om uts ««fer«gedrukt 0/ geklemd te houden, ty«» trft «*»; *»• * regtopdaande plank, die de bilik gedmkt of gekUmd hondt tegen den stijl; de halve met een ronde opening moraetu bamloe, die by het o<i»tj«|n '* met de pUtte zijde tegen een . ■iflv'S* aan wordt gebowten, en de er in gestoken o&MJ*«j|x met ^"JT 9^mkt hondt 'tegen de airf^** ^"Jf* EttZ-~ $1™ ~'^ een tjemped aanbrengen; 00k: klemmen, drukken, van de i^-i*^ 9^9d- M<&)Sl(V)(Knj\ naarn van een nangka- soort (Artocarpm Polyphema Pers.Hasskarl). a OJf (€. fl (Wl ? \ zie m^.^* OJ1(EJl<i\SB. flauw en waterachtigiwt »««;*&». CO <?j) ISi nj asn i) \ zva- ™<>&'*2jr* OJi»((BI\ benaming van de bloem vandehondji. lig. K. MCVttKr,^ of ™<T^ SB. karwats; 00k Cq Ul soms voor rijtuigzweep (Pers. O^^).- ms,W of mT^ ™t de karwats slaan. OJ) S> asn \ en «h#»" ™a- *»%"W m ^ CO cju ^ Jav: «.&£x {Tamil sammati of sa- matti, een Prdkret-vorm van het Skr. tjar- majasjti. Prof. Kern. Jav. wdbk.) OJB C&t <nJt fl\ zva. Ao^(mw«w«<|«^ CO <UI ool niet langer ^8^ zijn, bv. van een M S 2 M 2 \ 55. «m iwfcr.- ^til; heel zacht CO "^ vlietend, niet stroomend; van water, dat men maar niet am den kook kan krijgen: 168 zonder dat er beweging of werking is in te zien of aan waartenemen. &J} &J) OAJI n \ naam van een soort sirihplant, die mm in de bosschen vindt, maar icaarvan het blad slechts. als men geen ander han krijgen, wordt gegeten. Q31 C&V\ Mai. zva. om^?ci(m/jw 0J}2&4 2\SB. haar maagdom kwijt, ontmaagd. QJ) cm [)\ afk. van ^(KJinm/iw w(r)^OT^ zva. a n m am 2 nrnji w (^cm^w — ^j^,, SB. inhouden, bedwin- gen, beteugelen, belieerschen; zijn harts- togten bedwingen; beletten; verbieden, ongeoorloofd verklaren. — j&rm?^™^ zich zelf geweld aandoen om lets niet te doen o/iets te latm; ooh: (zijn booze lusten en verkeerde neigingen weten te bedwin- gen. Z.).— - ^ot>?iS^n hetz. — Verg . tm, 'T)w/I^ zoomede *o 4 77^*0?^ <*Jl om2\L S. wn*^ hetz. of B. ™&s B. of B. L weer beter, hersteld, genezen. - 2. S. met ur-n^\ daarnevens of als B. (iJ>(£i\ B. <umji&;\ ofS)njS^ B. L. wel- varend, gezond, gezond zijn, wel zijn. mvdsv. <3J? cm (KTjn \ SB. van een rivier, op%een zeker punt: zich in tweeen splitsen, tweearmig; voorts van een tah .- gevorkt; ooh de lange gaffel, die mm in iedar wachthuis vindt, en waurvan men zich b&dient, om iemand dien men niet aan het lijf Jean lomen, in te van gen . — * v -ru *o am <Hn/j \ of «3 •*: n^ruiM cmafn.p de tweesprong. 0J7 cm (HH fj \ SB. van een pa/Joel: met de bawah zoo aangebragt, dat die met den steel een stompen hoek maakt. Zie ooh bij nm vm asn aw ^7 cm (KYI fj \\ — ^^wn^p zva. (SrSiasnjiw QJJ cm (HY) fj \\ — ■ (hi -i am urn ^\ SB. iemand of een dier wonden, van lets scherps of puntigs dat uit den grond sieeht e?i van liggende sc/terven, bv. doordien er op werd getrapt, men er op viel, enz. — ™.^fm^\ langs dien weg gewond; ooh gewond aan de hand, door iets zooals een doom, bv. door de dorens van een tah, dien men aanvatte. — Verg. wixm^vi arj(Kl cm am fj w — ^^emem^ SB.hijtenvan een hond. Verg. a^rqcm^cmrvijiw ^1} Cm OLV Crr) CrPjl^ 8B' Zm' """W" zoowel van werken in het alg. als van een bepaalde verrigting. 169 OJJ OTI (Uf)\ of oo> 1*^7*1 rrw^ftcn de dikke Spaan- sche peper. — oji mi™ ww <n <& ■*rn^/i\ zeer kleme, m'aar uiterstheetenprikkelende, Spaansche peper. ^ti^^^lu^n de lange Spaan- sche peper. OJ) 2 /K7? \ S. (£jicm\ en <m} <& <ni \ B. eilieve ; denk eens; komaan; stel eens; gesteld dat. — (hnjj2(vm\ S. mji2x:n\ B. proberen, lets proberen; een proef nemen met of van lets; iemand op de proef stellen. — ^ixmawi* icn\ S. <*pn 2 *™ wn 2 xn \ B. de proef n emen . — tu(K)2!ur)(3^(m/i\ proef, proef neming, proe- ve.— <M2icn(3^MMii\ iets, wat om een proef te nemen, wordt gedaan, gemaakt, aange- legd, enz. proef tuin . — .&■» gab act? »oi i ,o? «sn m (nt&^Myix S. m<mriirfi<Mga^2amasniTJi^-Kirn&njl\ B. beproefd worden door den Heer. Q Q (J j \ Manknabootsend woord voor hetploffen, plompen van iets, bv. van een groot dier, dat in het water valt. — *&?<£» <ew\ storten, ploffen, plompen in Jiet toater. — asniHna<jiam\ hetz. maar hep. onbedoeld.— xna^xm\ zich in het water werpen, zich in het water laten vallen. — aQa$JSterpn<*aji^ in het water plassen, van iemand die in het water is. — S(Samifni(Hi/i\ iem. enz in het water wer- QO„ pen. Yerg. ^''^^/fcy en »/»^^^ bij ■o rn (*J) (im 2 \\ — vfimjin7ni\ L SB. bevocbtigen, natmaken, bv. een .gep leister de vloer tegen het stof; den weg besproeijen; de wielen van een rijtuig begieten, natmaken; water geven aan plantm en bloemen. Verg. (mnTiiEip bij oStxe^w 2 zie xn <eji MtuLi aojfs blj (E/I(M\\ J CxJ &J1 2 f nzn (KYI ft \ SB. doorweekt, bv. van den qrond onder een tvatervat, van een mat, enz. ooh zva. cmi(eu^\\ (*Ji con (HWftW — cmnxmiuYijis SB. aanraken met het binnenvlak der vingertoppen of hand; werk ter hand nemen.— M^«n^j^o\ °f cW^w^1™(nftJ1CL™(t£Jls S. (im"r)(ici<Ejifru^\ B. werk ter hand nemen, werken, arbeiden. Vera, azn^htmrinji^ (Hiji^n(KnziHi^\ de hand of handen slaan aan iets, bv. aan een nuttig werk. — ^(rniqaJiaJi'aJixm9^xm»g,\ werken, een ieder wat hij te doen heelt (had). — w^^o^ het hoofd kwijt zijn, niet weten wat te doen, met de handen in het baar zitten, • verbijsterd. (U)am»ma\ 170 OJi (Cnafn n\ en tKn«^vmj\\ zva. <w>jg><»<2^ en &J} (IZY) 2 (KYI ff \\ - — (Kijj(^r)2(Krij^\ zva. (Mfoi^itrufs maar vooral op mond en wangen. — aq/j{i:iig(hm(hni\ mvdsv.- (tJiiru^(KSncntasn^\ elkan- der enz. 0JJ fUW AST? fl\\ — (Hyi^rjasnjjs SB. iets, bv. de kris, trekken, uittrekken, uitrukken. M<waznas»/i6^A(U)%(hn\ en we/d zijn ziel ge- scheiden van het lichaam, van een aan- zienlijke. 0J| (un 2 (TV) fj \ SB. dwerg. Verg. ttw^-tsnw 03} (izn 2 (KYI f)\ SB. in den grond gedreven of gestoken paal of staak. Verg. (uioqnw (ckki/jw — cirri mi % (isn (uh (w (irm tun /j\ huis waarvan -de stijlen in den grond zijn gestoken, niet op steenen of neuten staan. — ahjjxmgiKri^s :steken in den grond; in den grond zijn ge- stoken. — oh a (un? th?m(hnji\ iets, zooals een paal, staak of derg. in den grond steken, zoodat die bv. de paal reg top staat. Pass, ooh OJJ (Cn (Hun \ SB. houten muizenval (in- landsche). OJ1 2 KM 2 \ SB. watercommunicatie , be- staande uit een onderaardsche uitholling Q van den grond; duiker. — onnnch2\ onder lets bv. onder een weg, een duiker maken. K. &JJ \ zva. <w» (khjj w J. &J)2\ 6^Ad3)2\ fn(U)ij)2(Kn/i\ en tunasn^\ onvertaal- bare redewoorden voor ahn t&i f\\ — aQj &? {6-bMoi ? 6-iA.*j)2(ci(tnji\ herhaaldelijk de (L&if maken. Ofl (±JI (UY) \ SB. redelijk wel zijn , het redelijk maken van een zieke. *> a &J} &J} \SB. takje, zijtakje van M-h ot?«<u^ rijst. OJI (*J1 (Hl/f \ zie G^ruw OJl&JI^Y} (Lm W — 9at^(Si<9i(L7i\ SB. vanit iets afhandig gemaakt zijn, bestolen voor iets zooals een hip of derg.; in het algem. voor iets, dat niet kostbaar is. QJ) &J) O? (ISY) (Kl/J\ een boomsoort. (Nauclea obtusa Bl. HassJcarl.) <&<™™<znaajf\ S.^^ B. Beg. Tj.) de stuit. &JI &J) (ISY) ft \ zva. <iJ)(tJi<isn/i\\[hnjj(^(isn(hn/i^ e \ i *^^?^n zva. pyj^iasn^s en <w?/)Orti>?3^\\ OJ}2(*Jl2(isr)/j\ SB. gestoomde rijst, die men liet in den suikerbroodachtigen vorm, waarin ze uit de 6^£j)2(u^i<ht/i te voor- schijn hwam; gestoomde rijst, die men geen omroerproces liet ondergaan. aywaiW(n<nh(cn(M/j\ zie a^^™* HI 171 (UI2(I^JI\ QJ1<M<LM\ SB. met een kloppend hart iets doen; bv. iemand, dien men maar half ver- trouwt, iets laten brengen. <MOJl(&nKi--&™«»<W SB. Pass. «S<3*5> ™^P het liebben, praten of redeneren over iemand (een geliifd peraoon) of over iets, dat men writing t te bezitten. stekken, die men wil plant en, inkuilen op een vocMige plaats, om ze zoo in H leven te houden, in afwachting bv. dat de grond, waarop men toil planten, gereed is. M<*b\\--<gJi™s SB' vastbinden, z'efo vast- binden aan lets; ooh eendierbv. aaneenpaal of boom vastbinden; Jig. zich vormelijk engageren met een vrouw, door het geven van de (utgj^iw Verg . m^w -~™»3>o»n^ dat, toaaraan iets vastgebonden is, bijv. de paal, boom of derg. waaraan een beest is gebonden; ook de paal of derg. met bet touw, waarmee het beest aan dien paal is gebonden. — cui^^^ de presenten, die een man geeft bij een engagement, en die als het ware het onderpand of de pry's zijn van de verbindtenis . - Mofy™™^ paal, boom, of derg. waaraan, ook het touw, waarmee een dier, bijv. een buff el, geregeld plcegt te icorden vastgebonden. QJiaJi*<uin\ of oji^^n SB. knoop, zooals men dien legt in een zaMoeJc om zich iets te herinneren. — ^/li*^\ of ^p\\^y aoj\ in lets zooals een zaJcdoeh of derg. een knoop leggen. — ^^™**3T ^etz. en iets vastknoopen aan iets. — ag^Md^™ rrjim^\ zich toehalen van een strik, waar- in een dier komt; tan een vliegertouw, dat Jcoesoet is: zich in den knoop trek- ken. QJ1 (KYI 2\ zva. aJi<Km<*™ji^ i. mji<Kn*^ zva. atiifn(Kn?\ SB. kruidnagel. QJJMYI^ SB. van iemands bouw of gestalte: bevallig, vlug en bevallig. 0J1 (HT}\ en gew. ™™<™^ SB. drinkkommetje, kopje. — oj>a5><8n\ een kopje bv. thee. — ogjf w>«8rr)<£|N een blad bezetten met kopjes; op een blad de kopjes zetten; ooh iets,bv. olie, doen in kopjes, bv. omdat de flesschen alle reeds vol zijn,. Dj (KTJ\ SB. I. benaming voor de klappervrtwht, als ze volgroeid is, maar de vleeschvorming nog niet begon, terwijl ook de dop nog 00)*rWT3*<7?yl\ 1^ 172 week is; ook van een jonge Mapper vrucht, \ leggen en dan de hand te ronden, dwz. de om te beteekenen dat de vleeschvorming nog niet is begonnen; bv: wtwvittmtnMiqasiiciMg (EiiMinjicu^dsti^w II. soortnaam van een mangga. (*J) (KYJ nj (KYJ /} \ SB. geroosterde aron (d% (K.Q [am (bw/i ) „ Ook volg . Rg. zva . 6-t* -n ? ikij w f?J? (KYJ nr) (Ul 2 (KYJ f) \ naam van een vogelsoort. 0J1 <W77 09 (CI 2 \ naam van een kleinen vogel, een soort van wielewaal. aj)(acn ozyj/jw — ^^^^^n SB. het zil- veren geldstuk (zoo groot mogelijk; miaver- mogenden leenen het voor de gelegenheid) dat in den met water gevulden *:?7?*o??v wordt gelegd, bij het vijlen der tanden zoomede bij het ^^^£™^<*^ als dat geschiedt voo7' de eerste maal. — Verg. (vi(hn(i^(Etf\\ OJ}(jKn\\ — <Kpi\*<n^ SB. zoo gevouwen van een blad of iets dergelijks, dat er iets vloei- baars in kan staan; voorts staan in een plas, op een plek, icaar een kuiltje is, van het water; bv. na een regenbui, op een stoep. — ^rCii£fri\ mvdsv. staan in plassen, en staan in de oogenvan tranen. — a^'^hafni (>2JI\ een blad of iets derg. zoo vouwen dat het J ^i£2p t. w. door het plat op de hand te vingers naar boven toe zamen te brengen. C^ G). ^(39XX — ^(53 x SB. boogsgewijze om- hoogstaan van de horens van een buffet. &J7 2 f(KYJ\ SB. zeker landbouwgereedschap ; het heeft veel van een arit maar si teat langer. (*JJ (KYJ 2 (KYjfj \ 1. SB. afzetter, tak of loot van een boom dien men afzet. — chnntinuwp een tak van een boom afzetten. Verg. wwdw II. SB. van een ring: de steen of diamant met het stuk waarin hij gevat is. — Verg. (V) (1511 \\ @JJ 2 (KYI 2 (KY) fi \\ ay (ei aii 1^1 z nv ? (hai/j \ en (&i op (KMKW2 (K7) /j \ zie ^ <£1 (Lift Z \\ (2JJ (KYJ OSYJ n \ SB. het hoofd dat gebogen was of neerlag opligten; zich een weinig op- rigten, van iemand die ligt; opstaan, op- gewipt zijn, bv. van een plank in een vloe?\ — sen (uhn (xn/i^ mvdsv. en zoo van de veer en van een vogel: regtop gaan staan. — Verg. ajidfnanw (*JJ (KYJ (UJ \ naam van een pandan soort (Panda- nus furcatus RxB. Hasskarl.) van de bladen wordt een grof soort matten gemaakt . Devol- gende sisindirran gebruikt wel de vrouio, wier minnaar haar voor een ander verliet; t. w. 0 a a a a O ^n(njKut^naji(Kna^i(vtg\ ikji tm cm &j> itm <ru (tn t ten \ ci3i (Kn 2 rtyi\ 173 (KJI(K71d(WI2\\ afyiMVLiM(Qt(ma32cei2(KiJl\ (mm am wri (i^rii (in 2 ccn\ en waarvan de zin is: iaat item maar s eens naar een ander gaan, als hij in de toekomst maar bij mij terugkomt. OJJ (KYJ2(YUJ fJ\ SB. maar volg . (Beg. Tj. S. i met £!™<ru,,p B.) stijf, lam, stram, van knieen, voeten of hand; van de knieeh bv . door lang te hebben gezeten (sila), van de hand, door lang, aan een stuk door te hehben geschreven; enZt Vera. Miwruip en ^iKLsatlt^w OJJ (KYJ (TIJI (KYJ fj \\ — ^mru(trnjj\ SB. iemand boeijen door zijn uitgestrekte armen te bin- den aan een in zijn nek gelegden bamboe. (HY) (YUJ (ISYJ fj \\ — (QjifQ-Aasn^ SB. van hart of gemoed: pijnlijk getroffen, zeer onaangenaam aangedaan, bv, door lets dat men hoort zeggen. (ZJJ 2 (KYI \ SB. galopperen van een paard of buffet. — (Hpi2iKh(hfri2Chnjf\ een paard of buffet doen gallopperen. <QJJ (KYJ (TJ (YUJ \ SB . naam van de vrucht van den hawoeng palm, nadat ze werd ontdaan van de schit. Verg . aon^.™/* OJJ (KYI (YVt \ SB. naam van een worm, die in de bamboe wordt gevonden. Beg. Tj. Verg. OJJ (KYJ 2 (YUJ 2 \\ — <Hh<Kr)2(wi2\ SB. van ie toon een zehere som af houden; op een zeJcere som een gedeette korten; op een betaling die men ontvangen moet, een gedeette als voorschot ontvangen. 0J7 (KYJ (HI ft \\ — (mn-imx^ SB. aan de uit- einden van een draagstok een kleine inkap- ping of insnijding maken, opdat het touw een steunpunt zat vinden, waar het niet over- heen han glijden; giriks (zie cm-9,»mji) wor- den ook wel, bij wijze van verfraaijing, (tjiitiaftlia/l^ bijv . in dezen vorm: / \ 0OJ (TJ (KYJ (UJ/j \\ — ffiv^ii?^ SB' met ^et achterlijf steigeren, van een paard.— Verg. in rui (hi iiriji \ en 6 A vj un ipjGJkny (i<n g> *n^ w — <wi $«l*mQionji\ afgesmeten, er afgerold, ten gevolge van het steigeren van het paard met het achterlijf. SjJ^j(lJJ/f\ SB. kreupel, kreupel loopen, bv. ten gevolge van ontvangen slagen. Verg. Q.O G) <3?<&asnji\ vfwaMtarn/l^ <w»'$J»™# *» oJi^a^jf (XJJ (KYJ (UJ [J \ zva. (Shrhid^jjw (Tj QJJ (KYJ (hJJ (I \\ — (ui^(ij)(Kri^iHiji^ SB. met zijn een van zin, van iemand met een ander, vooral van twee personen, zooals man en vrouw, die het behoorden te zijn'; ooh niet dezelide IT 174 a<jnm^(V)fn^n\ uitkomst verkrijgen , van twee personen, die ieder voor zich lietzelfde uitrekenen. (*JI (KYI (Ul \ naam van een heester (Morinda citrifolia L. Hasskarl.), waarvan een roode verfstof, ook tjangJcoedoe genoemd, wordt verhregen. — (HpiMniq<ui<m.p iets, bv. gar en, met tjangkoedoe verven. * O G) (KYI (LJI \ zva. (WHyHisn/iw &J) (KYI \ SB. de schil van vruchten, ook van aard- en peulvruchten. — Verg. mj^i^w &J} (KYI \\ — (hd/j ttfth SB. hetzij uit eigen beweging, hetzij op last, te doen hebben, als zijn aandeel hebben, voor zijn rekening hebben, het een of ander, t. to. om er voor te zorgen ofhet te verrigten; zijn voor lets, en van daar ook gaan over lets, bv. over de kleeren van zijn meester. — a<inSriamen<tj)\ zva. jSl^^M arjMw — (hj)(Kii(m(HTjf\\ dat, waarvoor iemand heeft te zorgen en dat zijn werk is. W(rj(H77\ S.6^<r|Kh^ B. middellijf, middel. (*J)2 cm P \ SB. in staat tot iets; het durven te doen, omdat men vertroutot te zullen slagen; er de courage hebben toe hebben ; een vijand aandurven. Verg, Uj <pm<*5P — wflMian^ er toe in staat, bekwaam, er toe bekwaam, in staat zijn of bekwaam genoeg zijn om iets te doen; van een plek: bereik- baar voor iemand. (tni(wdcni^hii(3^(im<rviji\ de noodige kundigheden er voor hebben of het noodige verstand er van hebben en daar door er toe in staat of het durven. — a^ucm^\ zich durven te wenden tot iemand. OJ) cm P (Ul OTI 09 \ zie «kcm^ a* as 0 Q (HI cm\ S. iK(Niitnijf\ B. pink, kleine vinger. &J) f CYY^ 2 CtJI fl \ en (Hjj)i(rrx2a.Jiij\ zie w <m z &&* \\ / CYYI 2 (LJI (I \ en (KJjjiarnti^^ zie wcuuanji^ (*JJ am (YUl (KYI (J \ SB. zijn, zitten of blijven alleen, door het zich verwijderen van den ander of de anderen. Gaat Si cm in^\ voor- op, dan wel zonder ^z-h^anp, Voorts: 's nachts alleen opzitten. OJ1 cm 2 (&l fl\ SB. hand vol van iets, zooals rijst, koffij, zout, Jciezelaarde en derg. — aj>a5icmt(&ifl\ een handvol. Verg. mA& trvi^w — *oqot)2o^n van iets, zooals rijst r koffij en derg. een handvol nemen. — amnrj^Ji(isii2(i^(t3)am2(E^\ spreehw. ZVa. cmmn^ a z .. (K» (Lm <K^m2 tw) (M d (up g (unp zie bij (KmajridtoTyi^ &J1 2 cm \ SB. gat of opening in den vloer van een huis, dat op neuten staat. K. QJI2(I012\ SB. het dunne uiteinde van iets dat een poehoe heeft: top van een vinger, punt van een mes of ander (u^m-m ook van so) 77 xn % am \ 175 een naald, doren, potlood, pen en derg . Voorts maar beter «^^ voor uiteinde, uitein- den van een stok, die bv. in het midden icordt vastgehouden of wel van een toutc, dat twee personm ieder bij een eind liouden. — • 9ji?m)2o?mw| top, dien men, ah voor het doel onbruikbaar, afneemt van een boom, waarvan men een balk wil kappen. Verg. a 1 H ^v) anji\ en i ?» it»mg vnji w dJ} (V) CO 9 cm \ een soort boschhoen. Be haan heeft een ronde ham en een lei (Jav. un-iu (Eji ~m rhi M/j) . Verg . xr> & ^ w ■ QJ} 001 2 \ SB. van isn an? mj ^ ^ <& \ w *ij ? \ en derg. niet zaclit willen worden, bij het gereedmaken, niet <^gp£7 willen worden. 03? asfw — ^STx SB. de lippen opensperren, zoodat de opeengesloten tanden te zien komen. — momi^ al lachende de op- eengesloten tanden laten zien; ook ?oo, in plaats van antwoord te geven op een vraag die gedaan werd, den wager uitlachen; en ook wel voor lachen, zitten te. lachen. — Si<uiKh£n\ mvdsv. (van twee of meer per- sonen) van (mjj o \\ Verg . ^^ i^^r ^ (127 \ ZVa . xm (Cl mji n\ (£j Ctn (Kfi <&l 2 (KY)fi \ SB. het hoofd regts en links wenden , om te kijken of te (ih (Cl 2 cm 2 \ of,3>jcif>n?\ SB. op de hurken zitten, gehurkt zitten. Verg. Knixtarmw a* &J1 001 2 cm 2 \ zie jui xngmnw 0J7O$?\ SB. standvastig, in ^SoS^n-niM^ steeds of standvastig het goede willen; voorts a§$i&<KH-no2/i^ met volkomen over- gegevenheid des harten tegenover God of zfjn mester (a^<rnM/i). —• Verg. ^«^^w m\ blank, waarmee men eenden roept: ri-ri-ri! HT) 2 \ ong . — -ru^iz of n.i2<-n?\ Jav . twee, c/ebr. in »oi.?S.t?^-»i?--"?N de twee kalimahs.— cci-r)t<Kt\ of m-nt(m\ twee ambten beklee- den; ook zva. J^gJ* M^r7P\ (Jav. bestier, regeling, verordening; enz. wat onder het bestuur 6f beheer staat van iemand, zooals van de ovetheid; enZtj _ £j^m^ of ^r S& (Pas8- KneQ^i of<™*r*^) over iemand of kts 176 *"»7 { cut Qtan\ als vorst heerschen, iemand of iets onder ?ijn beheer hebben. — ^-n^\ a^r^am <m y^4\Moyniq<m\Mnyniq<Hi\of<Mfri'Tifafii\ aail- gezien, nademaal, daar, vermits, omdat; dat; i. d. z. van dat, gew. ^ti^^n ^ dit is dan een B. uitdrukking voor : a^rnajianqs of ny ,tw <K7^\\ — (viaynqs aj) <rj m q cm \ (8)/n^n^Si\ a o« (Uinqnr)^(un\ zva. <rj^i^\ enz . — (Kn<nnq^\ z%e oo h aldaar. o^^^^w^n ^ ^cd <r> <t/u w <>7 2P\ ^r. £-j^ geest. — ^^j^/h^n de geest van het noodlot, bet noodlot ; of moet men in plaats van dit ^n z ? lezen: otliz^? het Arab, lauh (^ S\ tafel; zoo ja, dan ni2{<z»{(ut(ruji\ de tafel van het noodlot. *T7 P (U7) 0£\ \ zie T)<unMA\\ (n *>? o (HI \ zie vjni^w *>7 P T9 P W — (umi^ni^ SB. een huis door- snuffelen, doorzoeken i. d. z. van huiszoe- Jcing Jiouden; met zijn velen zoeken (onver- scliillig waar) naar iets bijv. gestolen goederen. (LSI 2 9 (LA 2 dM ft \ SB. van tabak zva. <urg<mg mj^P voorts van een ziehte of Jcwaal: niet hevig, zoodat men wel eens verademiDg, krijgt; dragelijk; en (zva. (untrSi^^Aw Beg. nrj o nj OJUI n\ SB. van vruchten, bv. mangga's, die nog awn den boom zitten: voor het grootste gedeelte rijp, grootendeels rijp; ooJc: na- genoeg zonder nitzondering mooi rood of bruin (ah teeJcen van rijp zijn). *r)o(&i(K)J\ Jr. ^U^ barmhartig, genadig van God.—- <lu^o^\ 0 Barm- hartige! of 0 Gij, die barmhartig zijt. nio(&) asDjj \ Jr. iU^j genade, barm- hartigheid van God. — - <&i n£i % aw m ^ o <^ <ru % v zva. het Jav. [(ziirhiqiurini ^(Ejiam(ru^\ teruff- keeren tot de genade van God, een Jrabisch-Mohammedaansche uitdrukJcing voor overlijden. Jav. wdbk.) ni (§ ^asYlfj \\ SB. opgehouden hebben van den regen of met regenen. n^S ^asflasf asnn\ zie bij t^^n *^7 (3 ^&&J] ji \\ — a^^M^ SB. een water doorwaden. 07 (§ ^(U)fj \ zie m^ (IA2(§ ^k(UUljj\ SB. veel, talrijk zijn, van iemands kinder en, van de dieren (ojuojidtpaj* M/l\ die iemand heeft, er op nahoudt; 00k van de dieren, zooals kippen, die men ziet (U12(§ ^&2 (Hun N 8B- bewolkt? betrokken; ooh donker van den dag. o 111 l^a^JI^ (UI2(§Sfk2(Mfl\ zva. (s^s en <fc^w8»^\ oo k SB. onwillig zijn om dingen uit te leenen, en onwillig zijn om het te laten zien bv. uit wees dat er lets aan zal komeu. ^2(5^2 (LM f/\ SB. de vloeistof , die men overhoudt na op fijngestampte schil van den salam water te hebben gegoten, die schil in dat water te hebben omgeroerd en het mengsel te hebben doorgezijgd. - KKLusSiiLwp een heurap doopen in m 2(3^.1 onledig houden met.o*^^^ — ^mm? nn(L)(tsn)\ zie bij <rf(u*(iitw <ryjOJf(hJJ/f\ en m-n ij)(kij)^ zie -ni^w rnni (U)(Wlfl\ SB. Onvertaalbaar redeicoord VOOr ^r^uwi^tm^ ^.^m|g^c-.:w»^«i^ vf in ^h m S,(s^> <wp Ook (zva. wu ^ bv.^-n^ (Kic^iunuvKmSiA.uw K.) — ^ nqni ^ m fl\ een ommezien to en waren ze reeds allemaal verkocht, van een artikel, waarmee men bv. rondgaat. (T) m (U) am /) \ z'ie vf -> 1 .m t ™yi * mp oni die sterk en tegen uadeelige invloeden bestand te maken. m (M}\ I. (Jav. 'mLv * aangezigt) iw zirSi^ S ivwn kunstterm voor het KirnwS (als betoon van hulde een geschenk geven), een ieder naar zijnpositie en vermogen, door de ondergeschikten aan een optredenden chef; bv. door de dessahoofden aan een wadana, bij zijn op- treden. II. zie G-i<Nw»\ /. 09 (El (ISY) fl\\ — <a-n <V *snji\ SB. hout of bam- boe of rotting bewerken of besnijden met «£ a* tarn if of mes; met «£?<w>*™fl of mes in hout, bamboe of rotting werken.— ^ xpdsncmp en nr^^(^v?vnjl^ hetz . of cizh | niOJ)\ onvertaalbaar redewoord voor schreijen of huilen, ook voor o^-n *?gi\ en xncm-nt vi Mp van velen. Bv. £11%^™ 01 on .lt>-m|? (QruD'fuMvn ^ ^stjfl^ (vn-n ^M^&Mp enz. (T) <>7 (T) (UW \ SB. doodsch ; verlaten door den beiconer of de bewoners; zonder vertier. Verg . <m <l* ^ ni (Utl (Kl/J\ ongebr . — un ^ ^ ny \ voor- ouders, iemands voorouders.— <lj<mm?«.»<"w -n xm (htji \ oud erf stuk. (UlZOSn (KYI fl\ SB. fluim. — «n<ut<un«rij\ rochelen, een fluim o/fluimen ophalen.— -ncij7i(KYi^2(Lfn(taij\ fluimen, spuwen. <Yj (isn (HYlfj \ SB. kool, gloeijende of uitge- doofde kool. — ^^^$^™^W o najmasnji\ 178 -ntunoMasn/is W ze had koolzwart haar. — nrtwaayMiQ^AQM (kit -- MdG^thn/js gloeijende of vurige kool. *n asn 2 asn n \ SB. gewond, gekwetst, ge- blesseerd; wond, kwetsuur.— ->i naymasn/is op verscheiden plekken of plaatsen ge- wond.- ^ > » <*?n i asn <m <n<hi?\ zich zelf kwetsen, blesseren, wonden. a^i t^ni (^12^1 una ntK/ioji (kii ni \ thh am «■? osi? *m (L/n * rt>>J^\ £#?£ spreekw. WObdT- vau de zin is: ook het kleinste vergrijp brengt zijn straf (in den vorm van een ramp of onaangenaam iets voor Item die het bedreef) met zich. — Verg asnasnw *Y) asn cnjl n \ SB: zwetsen, grootspreken, liegen; gezwets, grootspraak; zwetsend en leugenachtig, van iemands woorden of zeggen. *T? OJH QTI (tJ) CK\ n \ zie n rf n, oaf w *T| (UV 0& \ zie yiiunvuiw nri asn (UUI fj \ SB. gloeijen, bv. van houtskolen. Verg. ayy^ *Y) OSn (ULJ\ SB. of S. najn(£:\ ooJc -n$ajna£z\ B. voorspoed, heii; zonder eenigen te- genspoed, voorspoedig in alle opzigten. — (fjiam^yixm(uui\ voorspoedig en gelukkig zijn; van wemchen en begeerten: vervuld worden . — • <*'» -vkumm m mji \ heil , fortuin , voorspoed, welvaart; ook van een djimat: ZVa. (hiMMqimrMAJj^ en VOOrts ZVa. a^(Fjiasn<~n am oaji, tut (hi /j x en ZVa. <*& *] '£■» ~* *^w n ajn njvj aj) an ,1 w Zie OOk amtirnzw *T7 asn OJUI asn fl\ (Jr.- XJ&.J kudde; onder- danen) SB. iemands onderhoorigen, volk. In de administratis is "n ajn a,w asn/f^ nevens ajiarjOfUKijis in gebruik voor: heerendienst- pligtige, toegekend aan een inlandsch ambtenaar of beambte; maar voor den in- lander zijn er na de regeling der heerendien- sten eigenlijk gem rahajats meer, omdat bij die regeling werd toegekend een bepaaldaan- tal dienstpligligen en het dienstpligtig zijn van een of meer dorpen aan een inlandsch ambtenaar of beambte werd afgeschaft. Verg. a avail hii asn /i\\ snji* Q 07 asn (&l fl \ (Ar: *±£± ,ji mededoogend, barm- hart ig.) — aw ~n oJn (viji^ Gij (God), die mededoogend zijt. <VjOSnaZn/l\ Ong. — nrttuntcnoojl^ SB. stuk, stuks van ajmniajjj\ bv. ajiniajnajn(h2ji\ een, (bjjajtnnajnarniCKyi\ twee Stllks. tun 2 *r? (Ui -sa^i am (tm(Hi/l\ een heurap. — Verg. apasnaj^\ en azn asn toia w 01 CH <n asn w — o^-n^t/r^ SB. wrokken: 179 urj-nfrji-r) 17) (htji^ tegen iemand een wrok voeden. — l^,^^ onwel, in onmin of . gebrouilleerd zijn. ni2(ish\ zie 'mow (-ma/no/w^N geplant op rijen. K). ni2(tOfl\ Kw. blad van een boom of plant. Jav. Wdhk. ni(Kl\ SB. staartpeper, Piper cubeba. (Ul 2 (HI 2 P \ S. xmtxmt9snj\ B. zwanger, zigt- baar aan deujestalte {verg. «pi'" <**Jl)\ SB. dragtig van beesten. — .niujM?^^^ een vrouw, voor men ze tromct of die men niet toil trouwen zwanger maken. - * / .« * .*?* ? ^ ? ^ een vrucht onder het hart dragen, van een kind zwanger gaan, een kind in den schoot ni besloten hebben. — vy*™^™**!™™' ^^^m*^^™^ mijn zoontje is een zevenmaandsch kind. Voorts unfoi^ kunstterm van de pare, t. w. als de aarvor- ming, blijkbaar aan de swelling, reeds begon, maar de aren nog niet zijn uitgekomen.-— QtQt^Qz^^ insgelijks kunstterm, en wel als de aren ongeveer voor de helft reeds zijn uitgekomen. ft) (HI P \ in Jtet Buitenzorgsche zva. ^ tui(Hi(Hi%\\ Jig. K. ni(H1\ SB. poel, moeras; moerasgrond. m (to (Hl\ (Skr. randjana, kleuring, senil- es dering; opwekking van hartstogt. — Jav. wiMN kwelling, storing van de rust van het gemoed ; aanveehting, verzoeking. Jav. Wdbk.) — jKn-n^imm^oJiasnim^^ aan- gevochten of verzocht worden door den duivel. Verg. A .^ ktj^ on jici^^i ^^ bij m (H) (Kn ft \ SB. I. de van gespleten bamboe vervaardigde, door eveneens gespleten bam- boezen dwarslatten (*3r^*^) verbonden, schuins binnenwaarts loopende vlechtwer- ken, die men bij het maken van een dam (wmuhji) aan werrszijde aanbrengt, opdat de aarde zich daartusscken zamenpakke tot tamhakkan. — "^^ heeten de stiJlen' die men aan de buitenzijde van de rantjak aanbrengt, om deze laaUte te steunen. De roetjoeks en de rantjak worden, tot meerdere versterking, nog door een isr>™S>M^ zoo noemt men de reepen bamboe, die men bezigt tot verbinding, aan elkaar verbonden. *w>w«2jr een rantjak of rantjaks aan- brengen. II. langwerpig vierkante bak op pooten en met dakvormig deksel, die •""grz^ 180 (UI(HlMl/)\ gedragen wordt aan twee, aan voor- en achterzijde verticaal aangebragte latten, met paten er in voor den draagstok. hi zoo'n rantjah plaatst men, als men een togt moet ma ken, bv. het hoffertje of de trommel met kleeren, die men meeneemt, waarna het geheel door twee dragers icordt getrans porteerd. Q Q <yi (hCI (KYI jl w — <xh^i^mkiuii^\ SB. van regen: gestadig door, maar niet heel hard. Verg. a a a om m pi asr) (H) fj \ SB. draagstok, stok iets over den schouder te dragen. T) (hptn am\ SB. van alles kennen. Verg. 