VADERLANDSCHE LETTER OEFENINGEN
De Europaan en Americaan, de Africaas en ir, ontvangen geregeld, zo als men uit zyn ftelzel fchygt te moeten opmaaken, een indruk de Lugtsgefteltenisfe , die hun, zo lang zy leeven , byblyft, zo dezelve miet verzwakt of geheel overmeesterd worde , door , in eene zeer vroege Kindschheid, het Geboorteland te verlaa- ten (*), ——= Andere Natuurkundigen hebben eenen der- gelyken graad van dien invloed opgemerkt, in de vorming en enisfe der Dieren , over "tr algemeen 5 ja eenigen strekten zelfs die heerfchappy uit tot het Groeiend Ryk (+ mm De Waarneeming is, in de daad, zeer oud, BIPPOCRATRS treft men een lang Hoofdftuk aan , n hy handelt van de Lugt, het Water, en byzondere Om- ftandigheden , en aanwyst derzelver veronderftelde uit- werkzelen op het Maakzel en de Driften des Mensch- doms (9). Dit ©) Burron , Hist. Naturelle de ha Generation des Animaux. 4+) Wirson, en the Inflsence of Climate on Vegetible and Ani- Bediis. - WS Se&. DL Pe 280. Ed, FORSI. Bug , ` WAARNEBMINGEN - Dit gevoelen , hoe eerwaardig door de Oudheid, heeft men onlangs beftreeden, en het belachlyke ingeroepen, om deeze tellingen ‘te wederleggenl, tegen welke bondiger. redenkaveling al haare kragt fcheen: gelpild te hebben; Maar welke ook de twyfelingen van hedendaagfche Sceptsci, of de Vaorftellen van laatere W s mogen weezen , geen bewys kan ‘er in ’% en gebragt worden tegen een voor °t oog zigtbaar verfchynzel, Tegen de zodanis gen, die de witwerkzels: van plaatslyke oorzaaken loches nen, en den invloed van byzondere lugtíkreeken ontkennen, mag men alleen de Cretiss van Pays de Vallais aanvoeren. Een foort van Weezens, °t is waar, verheeven boven de Dieren; doch, in alle opzigten , beneden hun eigen geflacht. gder eene voorafgaande kennis , wegens derzelver her- komfte , zou een Vreemdeling in verzoeking komen, om kun aan te zien , voor een onderfcheiden en laager Tort van Weezens, en een tusíchenfchakel in de keten tusíchen den Mensch, en diens misvormden beelds , den Ouran- , De befchryving door LiNNseus, enz. van. dit Dier gegeeven, mag, met weinige uitzonderingen , op den Cretin worden overgebragt ; en die van den rr PLINIUS, gelyk men den Graaf DE BUFFON getyteld Brett, ‘geeft eene nog treffender gelykheid aan de hand, ~ Het Landfchap , ‘wáárin deeze Weezens voorkomen, is in Jallais, en haalt omtrent dertig mylen in de lengte'en acht in de breedte. Omftreeks Són zyn zy zeer veelvul- dig; doch allermeest komeg zy voor, tusfchen de Bruggen van St. Maurice en Ride. Eenige weinigen treft men "er aag te wederzyde en aan elk uiterfte; maar dan verdwy- nen zy allengskens, — Di denzelfden vorm als de rest des Menschdoms gegooten, hebben zy, zeer zeker, de- zelfde gedaante 5 doch te vergeefsch zoekt men by hun, dat Godyke in °t menschiyk Gelaad , waarvan de Dichter Ípreekt, bezield met Aandoenlykheid en fchitterende door een ftraal van Verftand. | De Gelaadkundigen hebben voorssgeeven , een trek van het inwendig Character te leezen op bykans ieder gelaad; een trek, welke de heerfchende neiging van elk aanduidt. Een bewys kan Ter, ten minften voor hunne ftelhing , $choon men dezelve in de volfte uitgeftrektheid niet aam | neeme, bygevoegd worden: want by den Cretin is het ge- mis des. Verftands onrderfcheiden, zigtbaar. Elk zie mogen fchynt bedwelmd , en eene afzigtige verdooving _ vertoont zich overduidelyk. Men moet egter toslemmern e ak WEGENS DE CRETING 3: OF- DE IDIOTEN. 41 Aat er zich onderfcheidingen bn. de maat van Vérftand; ent verfchfillende ttappen, onder hun ‘opdoen, wan volflaagene duisternis tot dige Schemering , ‘en flaauws glinttering wan kennis. “Eenigen hebben ‘eene-{eort van fem: doch de dooven èn ftotnmen zyn veelvuldig: niet weinigen zyn in de daad, niets meer dan -dierlyko werktuigen, en ont bloot van bykans allen begrip;ett-aandòening. Wat hunne take betreft, vier en eene halve’ voet is de maat, wel- E zy doorgaats bereiken, en gaan. zy dezelve zelden mecr dan eenige weinigé duimen re boren, Hun gelaad is bleek, ongedaan, en wankleurig; en, betralven andere uitwendige merktekens van verftandlooëhtid „hebben zy een-zeer wy- den mond; ‘éen’ dikke omg, en zer breede lippen. De Natuur fehynt bun ook zeer vroeg afneemende kfagten toe- deeld te hebber; de Ouderdom treedt , als °t ware, de Kindschheid:op de Mielen, fterven doorgaans vry jong „ en men heeft: geene voorbeelden ,-dat zy tot den h trap des-Menschlyken Leevens opklimmen. De drift tog Voortteeling ‘is de éenige deift dié- by veelen hariner ooit opwelt , et- dan -werkt dezelve met meer dan gemeen Weld. Dezelfte wellustigheid ftélt men vast dat gevonden wordt by eenige Apenfoorten , “als de Baboon, Eenigen tullen mibfchied ‘over detze waarneeming glimlachen: maar de Natuurkundige zal ftilftaan by de overeenkomst, tere wyl de Zedekundige niet zal nalaaten op te merken „ dat een Mensch, als hy een Slaaf zyner cigene onbe heerschte, driften wordi , zich vernedert tot den laagem rang der Dieren. de En befthiyvi a en aanziene van de opgegegvene belci ing eens Gei nc Daat aan. te, merken „ Kë dezelve alleen Sei op die. het in den, volftrekt{ten zins des woords zyn, In de On- derfcheidene Graaden fchynt de Natuur, op een geregel- den voet; eenpaarig te werken. Waar zy het minst van zichzelve Wb, gelykt de Cretin- meest naar een wele GE r voor. BAA rk “WAARANEEMINGEN nu € voorbefchikte Weezens, om de (lacht van de- wraak der Voorzienigheid „die het overige der Gezinnen door deezen. wegens hunne zonden ftraft. Beide deeze begri pen verzekeren hun van goedhartigheid en oppesfing. t eere gevel zyn ze voorwerpen van, Gadsdienftige eer. biedenisfe 3 in het tweede beloont men ze uit dankbaar- beid; dewyl men- hun Iden, houdt, voor eeu van de zwakheden hunner Quderen- en Vrienden (*). Zo veelen deezer Ongelukkige Weezens byeen te vinden, voor iets toevalligs aan te merken , is onmogelyk. Ge flachten op Gellachten var dezelven heeft. men gezien, en Schoon derzelver getal in op heidene Familjen verfchilt, beftaan "er eenige geheel en al nit dit rampzalig kroost. De. Natuur moet, derhalven., hier werken vo zekere i e en beftuurd werden. doos. de Wetten, Schoon de eerfte nog niet bekend, e de laatfte nog niet ontdekt zyn. t Geen bykans met eene wiskundige ze kerheid bewyst, dat "er eene Natgurkundige. oorzaak voor deeze fchriklyke byzonderheid plaats hebbe, ba uit dee ze ééne om ndigbeid „dat eene Familie, van op eenen afltand, in dit Gewest haar verblyf smeemende „ binnen weinig jaaren reden heeft om zich te bekisagen , dat, by den aanwas haars gezins, die Verftandloosheid, te vooren - , T b dt : y “C° Ik deed,” fchryft de Heer sougRIT, een reisje om ae die plaatzen (e bezoeken, waar de Inwoohders'het meest aan s het ongemak , van moufterágtige kropgezwellen , onderhevig. an Zyn. Daar ziet men ze als met verfcheide onderkinnen, die, vn van den hals af, de een boven de ander hengen. ‘Er zyn ’er s, die ze in de gedaante van éen kruis hebben: deezen worden s» door de Inwoonders bykans geëerbied, die, wel verre wan zich s te verwyderen van deeze ongelukkige Men&hen, of dezelve „ te vlieden , gelooven , dat het een Zegen is, als zy ze.outmoee „ ten, of uit eigene .beweeging in bon huis bomen, Getokkig. z bygeloof! dewyl hetzelve hun aanzet tot dasden wan goederdie- a renheid en liefde jegens Menfchen , te meer te bekinagen, dee aa Wyl ze bykans van Rede beroofd zyn. Voorts zyn. de Vrone wen min afzigtig dan de Mannen; deeze laacften h een ze se afzigtig voorkomen, dat men ‘er voor fchrikt; hun raak ge- an lvkt naar het gekras vån een Raave, en veelen Rummen vol- aa ftrekt niet fpreeken.” Deeze kwaal belet kun gier voort œ teelen, en kinderen te verwekken daaraan niet onderhevig; zy begint zich eerst te vertoonen mer de vyf of zes jaeren. BOUR- RIT, Verhaal eener Reize na de Wibergen san ket Hertogdom Sa. oje. - By den Drukker doezes, Je FNKEMA, uitgegecven. Vans. WEGENS DE CRRÝINS3: OF: DE IDIOTEN. u? ` haar onbekend, binnen weinige jaaren, by haar gevon, pA wordt. . Dit zelfde bewys beeft gelyke Ve teren hen geeen, dat dezelve voortgeplant wordt door tusfchens omende Huwelyken met Familien , wier Voorouders ons gelukig, in dien ramp deelden. Het segenovergekelde van it bygebragte gaat even zeer doors een getuigenis, waare wer durf Ean s heeft my onlangs GET dat Zeie zich van hier le, en enkel onder elkander trou~ , naa één, of ten hoogten twee, hten , de wanfchiklyke onderfcheiding, welke zy mede namen, vers leoren. : ` ` : te Lyon, een Vertoog, dit ftuk betreffende , eng maar dewyì ik niet dat het ooit'is uitgegeeven, zya de alleen onderrigt. geworden: wh het gevoelen „ Leden e `t welk de Schryver; de Graaf pz MAURIGON , deswegen ` Der Staatsbeftuur heeft ‘er zich, in ’t einde, mede bee ginnen te bemoeijen , en het neemen var eenige voorzora aangepreezen, waardoor te hoepen fs, dat het getal der Cretins zal verminderen. Veelen der deettykst geftel. worden thans "uit de Maatfchappy geflooten, en met: zorgvuldigheide opgepast in lospitaal te Sons eu hunne on ` ` ` ` ir E en C°) Volgens de aanmerking van. sovanrr, bier boven byge- bragt, gaat het niet daor, dat ait de Huwelyken deezer Lie- den altoos zulk jammerlyk Kroost komt; dan misfchien hebbe, men bier te letten op de ondesfcheide graaden dier kwaale, RRT. 4 WAARNEEMINGEN "`, 7 én daar neergezette ‘denkbeelden heeft men verfpreid g doch „over *t algemeen, de zaak gelaaten, gelyk men die vondt, de om heid enkel vermeld , zonder eenige poging, aan te wenden om den oorfprong. uit te vor- hen (*). ` Ik maak geen eisch op een: grooter maate van wysheid „ ik geef niet in " minfte voor, een meerderen trap van fchranderheid en doordringendheid te bezitten ; doeh waag het eenige bedenkingen daar over aan te voeren. — Weinig Dei ik in den invloed. der Verbeelding van de Moeder op de Vrugt, " geen zommiger Stelzel is. Zon der in het gefchil te tweeden, hoe, of op welk:eene wyze, zulk een indruk medegedeeld wordt , zàl ik- alleen aane merken , dat het een rip is ’t welk blykbaar van tot tyd voorftanders verliest; en dat zelfs: de groot yveraars voor ’t zelve ’t beflnan:, enkel in weinige geval jen, en onder zeer. enge bepaalingen, erkennen. De Cre- tins zyn al te veelvuldig om. ze zulk een bepaalde oorzaak toe te fchryven: en wat geftaag voor oogen is, houdt welhaast op eene ftoffk yan verbaasdheid of fthrik te wee zen; derzelver menigte zou een uitwerkzel, 't geen zy an derzins zouden kunnen te wege brengen „ tegenwerken. De Vrouwen, daar te lande, onder hun gebeoren en op- voed, merken ze enkel aan, als elk ander voortbrengzel aars. lands, én, in de daad, wel verré van et eenig bn, zonder agt op te flaan , (taan, zy verwonderd, als eer. Vreemdeling deeze Ongelukkigen met-eenige naauwkeurig=. heid befchouwt. ` ` EN Na (*) » Tot d ` de He gene plaatze, eze kw: flegte Water. aderen. d ss "et andere o yn. Var o deren al te n ahn h o foorten van 1 Kastanj s» de boomen t overig! A fwar, en « mer ze s méesten her gebeufk: der Spraake v o Rede te misfen: men heeft "er gezier _ s den komende, eén zo dikke en belemmerde tong hadden, dat s» het kwaad oúherfteibaar was. Dikwyls geeven zy zich „naa dee- s ze Feestmaaltyden, en in de dronkenfchap , die "er op volgt, aan wm 't volbrengen der Huwelykspligten over; dit heb ik van een a Geestlyken deezes Lands, zo kundig als eerwaardig.” Vert. WEGENS DE CRETINS, OF DE IDIOTEN. 845 Na eenige andere oorzaak verbeeld ik my hier te moe- ten zoeken. Van de Schryvers die van de Cretins greng, gen, hebben zommigen dit ongeluk toegefchreevgu aan de veronderftelde oorzaak der Kropgezwellen, zo gemeen b veelen der Zwitzerfche Boeren, naamlyk „het water °t wel zy drinken, vermengd met Sneeuwwater en eenige Mine- raale Zelfltandigheden , met het zelve van de nabuurige bergen afgefppeld. Dat de Cretins onderworpen zyn aan Kropgezwellen , moet erkend, doch tevens opgemerkt wor- den; dat, deeze gemeen zynde aan andere Inwoonderen ,` die oorzaak , welke dezelve ook zyn moge , bezwaarlyk ver- onderfteld kan worden, ook de oorzaak te weezen van de Cretinage. De Boeren van het Alpifche Gebergte, van Te, rol en veele andere ftreeken in Zwitzerland , drinken water van bykans dezelfde hoedanigheid, en hebben Kropgezwel- len; maar de Cretins zyn bepaald tot het voorheen aangee duide Landfchap, en, indien men ze op andere plaatzen ontmoet , ontftaat zulks enkel daaruit, dat zy met hunne Ouders van’ daar nd elders verhuisd zyn. Deeze veronder= ftelling blykt dan ook zonder vasten grond aangenomen te zyn, en ’t geen men er op bouwde vervalt: Anderen hebben in de.Lugt de eenige oorzaak van dit Ongemak willen zoeken. De Lugt is zeker in die Landftreek ongezond. Zy worden in eene foort van kom, vervuld met uitdampingen van de Rhone en de omliggende Moerasfen , en de wederkaatzing der Zonne van de omringende geberg- ten , die bykans toppuntig ftaan, veroorzaakt; een Damp- kring , zonderling van wegen de Vogtigheid en de Het- te. —= Te Sion, in °t byzonder , zyn de Huizen, dike wyls, tot de tweede verdieping , vervuld, met een dikken „ heeten, flymerigen damp; en het Lichaam is, geduurende de Zomermaanden, in een meer dan gewoonen Daat vari uitwaafeming. Dit veroorzaakt natuurlyk eene verflapping en werkloosheid, die het menschlyk geftel verzwakt; hiere mede gaan de gewoone gevolgen, verregaande armoede en morsfigheid, gepaard. Deeze zamengevoegde. uitwerkzels , op het menschlyk Lichaam, zou men vrugtloos betwisten 3 maar, hoe zy de Geftalte kunnen verkorten en het Verftand verftompen , tot zulk eene maate als in de Cretiris , valt be- zwaarlyk te verzekeren. ` Of men eenig nader licht konne bekomen uit de ontlee- ding van een Cretis, is een tot nog niet te werk geftelde proeve. Weinig ophelderings zullen wy kunnen verkrygen omtrent dit Stuk uit de Natuurlyke Gefchiedenis des Menschdoms; doch , onder de verfcheidenheden des Menschlyken Ge- flachts , vinden wy de Dendos of Africaanfche Witte Ne- gers; de Kakerlakken of Chacreals van Afia; en den Blafard of Witten Indiaan, op de Landengte van Darien : alten dee- zen hebben eenige byzonderheden , beantwoordende aan die, waardoor: de Cretins zich onderfcheiden. ‘De Dondos zyn ’t algemeenfte te Congo, Loango, en Angola, en de Ka- korlakken op de Eilanden van Java; maar dewyl zy niet veelvuldig voorkomen, heeft men ze aangemerkt als eene fpeeling der Natuure, en toevallige voorbrengzels (*). Van de Witte Indiaanen , op de Landengte van Darten, wist men in Europa weinig voor ’t Jaar MDCLXXX, fchoon CORTES , in zyne Brieven aan CAREL DEN V, er ecne befchryving van gegeeven hadt (t). De geftaite van den (*) 't Is nogthans opmerkelyk, dat deeze Speeling der Natuure op de Eilanden van Java zich tot de Aapen heeft uitgeftreku De Gouverneur van Batavia hadt er een of twee Witte , hem uit die Eilanden aangebragt, fchoon zy anderzins alle in dat Wereld- deel zwarvof bruin zyn. De Heer BUTTERKOPER , en de Heer Mes sa , de Water-Fiscaal , vertoonden ze aan een myner Vrienden. Het aangezigt was melkwit , de oogen waren rood , en zy haalden tusfchen de twee en drie voeten in de hoogte. t) LAs CARTAS DE DON. HERNANDO CORTEZ de fa Conasifs ‚ de Mexico al Emperador, Ze zyn in "rt Latyn vertaald , en te vinden: in de Verzameling van HERVAGIUS, onder den Tytel, F. CORTESII, de infulis nuper repertis Narratio ad Carolam Qpin sam. — Van deeze Brieven is eene Nederduitfhe Vertaaksg , in twee Deeltjes, by den Drukker deezes, J. YNTEM\, uitgegee. wen, waar men de hier bedoekde byzonderbeid op bl. 99, des I. Deels. aantreft. Courez vondt ze onder de zeldzaame en ge- drochtlyke Dieren , door MONTEZUMA verzameld; doch. gelyk Ro- BERTSON in zyne Gefchiedenis van America, Il. D. hl, 102, D tegt opmerkt, vermids de magt des Mexicaanfchen Ryks zich ue € D WECENS DE ërem, OF DE IDIOTEN. ur Dindo, den Kakerlakke en den Witter Indtaar veele opzigten overcden met die van den Cretin lais ‚en derzelvet geheele voorkomen duidt ee verzwakking aan. Derzelver gelykheid , in hoedanigheden, fchynt eenig gewigt' by te : veronderftelling vin een foortgelyk gebrek in ming. Aan zwakheid des Gezigts zyn zy all onderworpen; Doofheid is een Ander gebrel by hun plaats grypende 3 allen leeven zy kort zy dezelfde fchaärfche bedeeling van verftar ens. E Veel is er gefchreeven over de Zwart ren (t), en, zints eenigen tyd, ftreer tegen het ander, gelyk de ondeelbaare $ pus. Waar aan de ongefteldheid, die In den Neger voortbrengt, ook aan zy te zelve kan misfchien eenige betrekking het tene verandering , bykans zo fterk , Menfchenfoort in Valais. De Heer x van naam in de Ontleedkunde te Berlin ner Brieven gefchreeven: ,, Gy bemerkt » het Zaadvogt in de Zwarten verfchilt s vogts by de Blanken. Gy fchryft a s van dat Zaadvogt de kleurverandering s toe 5 indien men daarby voegt, de s, hunner harsfenen, van hun bloed, er frekte tot de Landithappen grenzende aan de Landengte vau Dd- rien, waar zy, naar allen fchyn, van daan gEkomen zyn. Ver. (*) Wegens een Witten Indiaan, zie men BurFoN, Hist, Nat, de "Home, Damrier’s Voyages, Vol. IV. p. 252, en Melange Litterature, Tom. l., waar VOLTAIRE eene zeer ntauwkeuri, befchryving gegeeven heeft van een Witten Indiaan, in den Jare 1744 te Parys gebragt. —— Voorts moeten wy onze Leezers, om meer byzonderheden desaangsande, te rug wyzen „ tot de Waarneemingen over de Albinos of Witte Menfchen, door den Heer ARTHAUD, die wy met eenige Aantekeningen daartoe betreke kelyk geplaatst hebben, in het V. Deels 2de Stuk, onzer Vieuwe Algem. Vaderl. Letteroefeningen, bl. 199. VERT. (t) Zie sANCTORIUS, MALPIGHI, ALBINUS, RUYSCH, HALLER: WINSLOW en HeISTER. Town’s Letter to the Royal Society, Hist, de P Academie des Sciences 1702. Disfertation de Monf. BARRERK. Traité de Monf. Le CAT. Zimmerman, Geograph, Zoe, & Mea moires dé V Academie de Berlin. N ` Aas ` 848 WAARNEEM. WEGENS DE CRETINS, OF DE IDIOTEN: o opperhuid uitmaakt, zal men zien, dat de uitwerking s» die de Negers blank doet worden, grond heeft, ín eene an verandering van de weezenlykfte vogten des Lichaams.” ‚ Deeze Stelling, voor waar aangenomen zynde, zal het hog een voorwerp van Natuurkundig Onderzoek blyven „ hoe deeze weezenlyke verandering wordt te wege gebragt. Lugt, Water, Voedzel , Werkloosheid en Morsfigheid „ kunnen kra tig werkende oorzaaken zyn, em zy worden On- getwyfeld fterker als zy vereenigd werken, ook wanneer zy een aanwas van fterkte gekreegen hebben, door derzelver aanhoudende werking, in een lang verloop van Jaaren op de uit elkander voortkomende Geflachten. —== De Lugt is op de geheele Landengte van Darien, buiten tegenfpraak , ons gezond, en, ’t geen beflisfend (chent omtrent derzelver ine vloed „is het bekende geval, dat de Negerinnen , uit Africa na Carthagena en Panama evergevoerd , waar de Lugtsges fteltenis allerongezoudst en de uitwaafeming verbaazend fterk is, meer Witte Indiaanen ter Wereld brengen, daa in eenig. ander gedeelte van de Nieuwe Wereld. Dezelfde oorzaaken geregeld werkende, mag men vraa gen a of zy, niet eenpaarig dezelfde uitwerkzels hervoort- rengen. Mag men, om de zwaarigheid op te losfen, niet in bedenking neemen, of de vogten , van zekere perfoonen , ' zich niet in een onbekenden Daat kunnen bevinden, die de Gedaantverwisfeling bevordert ? Voor hun, wier Studie hun opleidt, om het Menschlyk geftel na te fpeuren , met de ongefteldheden, welke daarin Coden worden, is dit onderwerp van aangelegenheid. y zyn veel, zeer veel, verfchuldigd, aan den arbeid van groote en geleerde Mannen, geduurende deeze laatíte Eeuw; maar, niettegen{taande de groote en fuelle fchreden welke. zy in alle vakken van Weeten(chappen gedaan hebben , blyft ‘er nog veel onbetreedens over, Een wyd veld ftaat ’er open tot ontdekking van de Menschlyke Natuur, en de Nasko- melingfchap zal misfchien ontdekken , ’t geen wy te ver- geefsch hebben poogen te ontwikkelen. DE ZOMER. de komt dan de fchitterende warme Zomer , met alle zyne pracht en heerlykheid ten voorfchyn 3 fiert en vervrolykt onze Velden; en doet ‘zich, tot in de diep{te ine / DE ZOMER ` | Sg fngewanden der Natuur, gevoelen. He komt mmm met senen {toet van verfrisfchende Winden: de te rug’ wy» kende Lente heeft afgedaan ; wendt, hare van fchaam- te bloozende kaken, van zyn blakend gezicht af; doch — Aarde en Lucht leveren zich, glimlachende, aan het koes- terende bewind hares opvolgers over. — Welk een - ontzaglyk ~= welk een verbazend, Waereld - wentelend vermogen is het, dat alle de beurtwisfelingen, van het ` onmeetbare Heelal, in ftandt houdt, en == doet be- klyven ! Aanbiddenswaardig_is de Magt van die Alvol- maakte Hand, die het gantfche gevaarte in een juist evenwicht houdt; —- welke alle die groote, — die onafmeetelyke lighamen, altoos, ===» in hunne bepaalde kringen kan houden; en, —— door deezen hunnen gere- elden loop, de beurthoudende omwenteling der Jaargety- den te voorfchyn doet komen! Hoe aangenaam. zyn de Zomerdagen ! — De Nacht heeft zyn kort bewind. reeds afgelegd, en — is, nauwlyks, in de voetfkappen van den dag getreeden, of ——— hy ziet den aangenamen Morgenftond met een flauw fcheemrend liéht , langs de, met purper, blinkende oosterkimmen , aanbreeken: tot dat de Zan , met hare Majeftueufe vertoning, begint te vere {chynen, —— zich verder uitbreidt, — ten, Wolken doorbreekt, —— de fchaduwen opheldert, en — den nu, met flerke fchreden, wykenden Nacht, ten eenema- le doet verdwynen. —— De aangename Dag dringt hierop fnellyk door, en ftelt, voor het verlangend oog des vuchteren Landmans, het uitgeftrekte veld. ten toon. —= De van Dauw bevochtigde Rots, en de tappen der Ber- gen, glinfteren op het eerfte morgenlicht; ==» de zoete idende Benftemmigheid, van ’t Gevogelte , kondigt de ontwaking der Algemeene Natuur aan; terwyl —= de Bosfchen , van de vereenigde, en —— natuurlyke Zangen , dier kunftelooze, en, van veinzery vervreemde fchep- felen, —= wedergalmen. — De vergenoegde, volvro- lyke Herder verlaat zyne, met Mosch begroeide, ftulp; — die Wooning — daar hy, van °t ftadsgewoel onthee- ven, in vrede, eene fille rust. geniet: hy dryft zyve. tal- ` ryke Kudden , uit den muffen ftal, en — geleidt hen , in ’t jeugdige en verfche klavergroen. Dan dit is °t niet alleen : — de alles koesterende ftralen der Zon bepa- fen zich niet, enkel, aan ’t oppervlak der verleevendigde Aarde , die met Heuvelen mmm Valeien , en —— digte Bosicljen , verfierd is; hare kragtige ftralen, dringen, zelfs a 3 tot 350 BE ZOMER tot in de diepfté ingewanden der Aarde, neder, =——= ‘ter plaatze , —r daar alle overheeriyke en nuttige foorten ` van Mvynftoffen gevormd worden. ~. Vanhier de blinkende Aders van ’t glinfterend Mare mer, —== waardoor men den luister der Vorftelyke Pa- lejzen ziet vergrooten: — van hier — de gereedíchap= pen des nyvren Handwerkmans; =— de fchitterende Wa- pens des Oorlogs ; — en — alle die dierbare Me- talen, welken de Volken aan elkanderen fnoeren, en, — door den Edelzartigen Koophandel, eenen gantfchen kring van Natien ,. als ’t ware , in gouden këtenen (aan, ven Het is, door de uitwerking van die zelfde warme ftra- len, dat het, voorheen , jong Kruipend gewormte ,' nu, — met vleugelen verfierd , door de dunne lucht wordt voort- gedreven: zy komen, uit elken verborgen hoek, daar zy, geduurende den Winter, als dood fcheenen te liggen, thans te voorfchyn; latende hun eerfte wezen, in hunne graven, om — een foort van nieuw beftaan aan te nee- men. En —— hoe veele ontelbare zodanige en andere InfeSten komen ‘er trapswyze te voorfchyn! de Natuur is vol van eene verbazende menigte Diertjes , weken de Wyze Vader der Natuur, door zyne onnagaanbare Almagt en Goedheid, het leven em de beweeging inblaast; die, elk in zyne foort, tot nuttige einden gefchikt gen, Ja — wilde ik alle de uitfteekende byzonderheden vån den Zo- mer (chelen, == waar zoude ik beginnen! — waar eindigen ? OW Aanfchouw dus menigwerf , 6! Sterveling ! alle de heerlykheden wan derzelven ; en bloost van fchaamte, — gy fporterg! die de oneindige Wysheid van den grooten chepper durft bedillen ; als of hy iets te vergeefs, ef — tot eenig onaanmerkelvk, en — niet verwonderenswaar- dig, einde, gefchapen hadt! — Hoe durft — de las ge» =m de nietige —- de trotfche onwéetenheid de wer- n des Allerhoogften, als niet wys verklaren! daar de minften egter onder dezelven de enge perken, van kun bepaald verftand, verre te buiten gant, — Aanbid veeleer het ontaaggelyke van Gods groote werken. — — indien onze zwakke toonen van uwen Lof, oi eldadig Beftuurder der Waereld! zwygen, —= of, —— _ onder het uitftamelen van deaelven , bezwyken mogten , goo zouden de werken uwer handen zelven — eene al- gemeene ftem van liefde en dankerkentenisfe , aanhef fen; emme tot in het diepfte der onbewoonde, en — | on DE ZOMER ‚sar pngenaskhare ‘Wouden , zoude. men uwe werken uwen Naam hooren uitgalmen == en uwe magt verheeriyken 5 terwyl ze uwen roem , door de Wolken, doen weder- klinken 5 als zynde gy de eenige oorzaak van alles wat beftaat; des ook alles ftoffe hebbe, om dankbaar uit te roepen: het Aardryk GC vol van uwe goederen! — Och! dat wy wys waren! dat wy , Ô Heere ! alle uwe onna- nbare beftuuringen opmerkten, en, — verftandiglyk reen. ÄT , . 4 . RSPRONGLYKE BRIEVEN UIT SPANJE DOOR EEN REIZIGER GE- ` SCHREEVEN ` BEHELZENDE DE GESCHIEDENIS VAN DON ` ALONZO, OF DEN EDELEN KLUIZENAAR. (Vervolg van bj. 267) l ZESDE BRIEF. Madrid, Aug. 1, 178 Wes dagen vóór het vertrek deezer twee jonge Spaanfèhe Ridderen, vaii Sicilie, (telde de Marquis DEL sPiNoLt hun voor, bet vermaak van een Wilde-Zwynen Jagt te neemen; een geliefde uitfpanning des Sicifiaanfchen Adels. LEONORA, die van haare vroege jeugd het paardryden geteerd, en menigmaal haaren Vader op dusdanige Jagtpartyen vergezeld hadr, zou van de party weezen. Als zy boschwaards reeden, hieldt zich Don MiGUEL aan de eene en Don ALoNzo aan de andere zyde van dezze Juf frouw:; beiden waren zy even zeer in hun fchik , en zogten den yd door aangenaame gefprekken, onder den weg, te korten, tot t zy de Jaytplaats bereikten. Zy reeden dus voort, zonder dat eenige denkbeelden var ja- loufy hun genoegen verbitterden. De agting, welke zy elkander toedroegen, die aan de zyde van Don micveL grootlyks vermeer- derd was, zints zyn Neef hem van den flag des Moors vetlost hadt , verbande allen wantrouwen, ` In alle andere opzigten, be halven hunne geneigdheid voor LEONORA, greep "er tusfchen hut eene volmaakte onagterhoudenheid plaats; doch ten dien aan» ziene bewaarde elk zyn geheim. ‘In de daad, AroNzo wist niet, dat her genoegen, 't welk hy fchtep uit het befchouwen dier Schoone, tot Liefde opklom, en hadt 'hy nimmer in zyn hart eenige verwagtingen ten haaren opzigte- gekoesterd, De opletten- heid, welke hy haar betoonde, fcheen hem zelfs en zyn Neef niets meer dan de- Galanterie, welke ieder Spanjaard in ’t beten el Ts Aas ‘ ee 4 153 OORIPRONGLYKE BRIEVEN UIT SPANJE. eener Dame in agt peemt, Zy reeden, derhalven, gamen, yrolyk koutende, zonder eenig inmengzel van jaloufy. Naauwlyks waren zy in ber Bosch, af een Wild Zwyn, yan eene yerhaszende grootte, kwam uit zyn leger te voorfchyn, en werd heftig door de Honden naagezet. Douna LeoNoma, die he aan geci moed ontbrak, zette het na, en was welhaast de voorfte van de geheele Jagtpaity. De twee jonge Spanjaarden poogden elkander voorby te ftreeven ‚en zich naast haar te houden ;nayver, fchoon vry van ae bitterheid, vervulde hunne boezems. ` Terwyl zy dus driftig het fchuimbekkend Beest naazetten , kwam het Zwyn, door een korten toegang, fchielyk toefchieten op de voorften der Vervolgeren, en viel woedend aan op LEo\v- RA’s paard. Dit moedig Dier {prong te rugge ; doch week niet ver genoeg om een beet der flagtanden te ontgaan, welke de zee nuwen van een der agterpooten zo diep wondde, dat het peard, piet langer magtig om te ftaan, cer aarde viel Don MIGUEL; het gevaar ziende waarin zyne Meestresfe zich be- vondt, door de beweegingen van het gewonde paard, fprong van Tt zyne af, en haar gelukkig, zo als zy viel, in zyne armen vatteude , zette hy haar op haare voeten neder. Dit nogthans zou weinig tot baare behoudenis gediend hebben, hadt ALONzo niet, op "tr zelfde oogenblik, onverfchrokken, zich tusfchen deeze Schopne en het Wilde Zwyn gefteld , "rt geen met volle woede op haár afkwim, en haar, dewyl! zy het niet kon ontwy- ken , eene doodlyke wonde zau bebben toegebragt; maar de moedige jonge Spanjaard, yan zyn paard gelfprongen, om met te meer zekerheids het Zwyn tegen te gaan, zette zyn Zwynen= {peer in zulk eene rigting, dat het Beest dien in den mond liep, en zich geftuit vandt in zyn vaart. Onbeweeglyk ftondt hy in die houding, terwvl bet Zwyn te vergeefsch poagde zich los te gringen, tot de Marquis met eenige Jaagers opkwam ; en het werk, door ALONzo begonnen, voltooide. Donng LeoNora bedankte den jongen Graaf zeer beleefd voor den dienst aan haar beweezen ; maar toen zy zich tor Don ALONZO wendde om haare dankbaarheid te betuigen, vaor de behöudenis van de woedende tanden des Wilden Zwyus, bloosde zy, en drukte zich ftamelende uit. De Marquis bedankte hun beiden, op `t barslykst, met verzekering. dat dit moedbetoon bun altoos dierbaar by hem zou maaken, Een ongeval, *t welk zo deerlyk hadt kunnen afloopen , maakte een einde aan de Jagtparty, en gy keerden weder na hét Paleis van den Marquis, Deeze ontmoeting deed: de hoogagting die de Schoone Sici- diane aan ALONZO toedroeg, merkelyk vermeerderen, en vergroot- - te bet vergelykend onderfcheid tusfchen dien jongen Ridder en diens Neef, Zy merkte bem thans gan als de Behouder van haat leeven, en wenschte , dat de Hemel over baar“toekomend lot zor danig mogt befchikken , dat zy in ’t geval kwame, om haare dankbaarheid door de tedere. aandoeningen te beraonen. Dek — OORIPRONGLYKE BRIEVEN UIT PANJE. ` 353 Dech dit was een wensch oan welken zy geen bot durfde vie- reo ; die blinde onderwerping, welke de Vrouwlyke telgen van edele Familien in Spanje gan den wil der Ouderen betoonen, en de volftrekte af hangelykheid van denzelven, waarin zy opgevoed worden , ‘ftelde haar in ftaat om eene hoop te onderdrukken, wel- Ke -aan haar Vader niet aangenaam zou kunnen weezen: zy zag den dag vastgefteld tot het vertrek van den Perfoon, dien zy bo= věn allen beminde, met eene fchynbaare bedaardheid naderen. Toen de jeugdige Vreemdelingen van haar affcheid namen , onte glipte haar een zugt, van warmer oorfprong dan van Vriendfchap. MIGUEL zette die mer de flreelende hoop eens Minnaars, op hasre rekening. Hy hadt even te vooren den Marquis verzekerd „ dat hy nooit zou ophouden ‘met zyne fchoone Dogter te bemin- nen, maar dat hy, overeenkomttig met het voorfchrift van den Marquis, by: zyne wederkomst in Spanje, de toeftemming zyns Vaders, waarsan by, nier twyfelde, verworven hebbende, terftond ma Siçilie zau wederkeeren, zich voor hem nederwerpen, in-de boope van desgelyks de zyne te verkrygen. Hy vwerzogt dien | Edelman, op het ernftigst, in dien tusfchentyd geene bèfchik- ` king té meaaken-over de hand ener Dogter. Don juan wilde hem geene volkomene toezegging fchenken; doch liet zich gee noeg uit om den jongen Graaf te doen befluiten, dat die Egtver- bintenis hem niet ongevallig zou weezen. Don ALoNzo verliet, met grooten wederzin, eene plaats, waar ‘hy zo veele genoeglyke dagen gefleeten hadt, en zugtte, even als LEONORA gedaan had, zyns ondanks, wanneer hy haar ver- liet. Maar, zo ras hy getreeden was in de Galei, die hun na "e vaste land zou voeren, verdween elk naargeestig denkbeeld; hy betooudé zich geheel opgeruimd als voorheen, alleen denkende om het vermaak en het voordeel, °t geen hem wagtte uit het be- zoeken ván verfcheide Hoven in øke. ` De jonge Graaf, die geen vermaak kon vinden, dan in de her- innerende befchouwing van Donna LRONORA’s bevalligheden, en geene verwagtingen kon koesteren, hem zo aangenaam als het botvieren aan zyne hoop en wenfchen, bleef een geruimen tyd in die droefgeestige luim, welke'hem bevangen hadt by het fechei- den van LEONORA. Don ALONzo bòertte met zyne emsthaftigheid, doch kon hem "er niet van afbrengen. ` Tot nog had hy zyne geneigdheid voor LEONORA by zyn Neef bedekt; eene bedekking, niet ontftaande uit mangel aan vertrou- wen , of eenige vrees van in hem een Medevryer te zullen ‘vin. ‚ maar alleen uiteen wederzin, waarvan hy geen reden’ wist të geeven, om eene Liefdedrift te erkennen, die als nog geéne voldoening kon erlangen, Afweezigheid, nogthans, een Ver- trouweling noodig maakende, by welken hy zyne bekommernis- fen mogt uithoezemen, hét eenig vermaak, °t geen een Minnaar in \t afweezen van het voorwerp zyner Liefde kan finaaken „te ge: ` pieten, het fpreeked van zyne Meestresfe ‚ nam hy de eêrfte go- -> i as Sr 354 CORSFRONGLTER BRIEVEN UIT SPANJE. legenheid, naa dat zy zich te Napels bevonden , waar, om met verrukking zich uit te laaceu, over de Gestvryheid van den Mar- Quis DEL SPINOLI, en over de bekoorelykheden van Donna Leos NORA. | Don ALONzo vereenigde zich gereedlyk met hem om die bei, de te pryzen, en toen zyn Neef hem zyn oogmerk té verftaan : gaf, om by de t'huiskomst syns Vaders verlof te vraagen, tot het ten Huwelyk verzoeken van LEONeRA, waartoe de Marquis : hem eenige hoope van een gelukkigen uitlag gegeeven hadt, gevoelde Don aLonzo geen dier onaangensame gewaarwordingen, die uit jalou{y opwellen, of eenige neiging om hem iù den weg te weezen: Schoon hy de beminnelyke Leonora hoogst bewoo: derde, en de tederfte aandoeningen gevoelde, wanneer by ke zich yoor den geest (telde, kon hy de Liefde, welke ben ver vilde, niet van Vriendfchap onder@cheiden ; hy begreep dus, dat hy in ftaat zou weezen, om, met dezelfde befangloosbeid, ` dezelfde onfchuldige hoogagting haar toe te draagen , wanneer zy de Egtgenoot zyns Neefs wierd, == ' ` DO In deeze gefteltenisfe bleeven zy beiden, toe hunne wede. komst in Spanje , verhaast door eene gevaarlyke. ziekte des oc den Graafs VAN CALVATARA, tenige maanden voor den tyd ml het voleindigen van hunne reis bepaald. De twee Ridders, dic zich te Milaan bevonden , toen zy deeze ontrustende tyding kreegen , fpoeden na hun Vaderland; doch daar komende , was de oude Graaf reeds overleden. > ` > >> Don MIGUEL betreurde zynen Vader, gelyk een Kind beaamt, mt welk zynen Vader agt en bemint, en Don aLonzo, wien de Graaf ten Vader geftrekt hadt , betaalde eene fchaning van op: refte dankbaarheid aan diens naagedagtenisfe, Maar dewyl de Jeugd het leevenstydperk is, waarin de droefenis geen bezit van ber hart neemt voor eenen gerüïmen red, nam die by bei: den welhaast af, en veranderde in een teder aandenken aan dier waardigen Man. ` IT" NEE , De genegenheid des jongen Graafs voor Leonora bragt niet weinig toe tot het fchielyker (ren ` zyner rouwe. Toen d eerte ontroering bedaard was, en hy die fchikkingen op 2% huislyke zaaken , welke zyne Opvolging, in *s Vaders Rang € Middelen, voor hem noodzaaklyk deeden worden, gemaakt hadt» werd hy bedagt om ‘het gewenschte Hawelyk te voltrekken. Thans had hy van Vaderlyk gezag geene wederftreéving te duf ten , en flelde vast, om, zo ras rouw over zyn Vader bet toeliet , na Sicilie te gaan; niet twyfelende , of de verworven Rang en eigen Middelen zouden aile tegenwerpingen van det Marquis DEL SPINOLI wegneemen, . ` Hy verzogt zyn Neef hem op reis te vergezellen; deeze ftem de het gereedlyk toe. De volkomenfte en tederfte : vriendíchap vondt nog by hun plaats, en, fchoon Don ALonzo nu de mid delen van zynan Vader, Don Gusman CARDTNA , betiede: die GORSPRONOLYKTE: BRIEVEN CIT CARE. 355 aen de bezorging des overleden Graafs: van CALVATARA » tot aan. zyne Meerderjaarigheid , toevertrouwd waren , zyn. eigen Huis bee trokken hadt , digt by dat des jongen Graafs in de Stad Bavgos gelegen, verminderde die fcheiding hunhe wriendfchap niet: zy namen dezelfde uitfpanningen , ew waren meest altoos by den anderen. , Don ALONzo , de gefteltenis van zyn eigen hart niet te rege kennende, dugtte in geenen deele, dat er iets kwaads te wagten ftondt , uit zyne tegenwoordigheid by de Egtverbintenisfe Zeng Vriends : hy twyfelde niet, of hy zou in (ar weezen om in diens geluk te. deelen., zonder eenige onaangenaame gewaarwor= ding te gevaelen ; hy ftemde gevolglyk toe, zyn Reisgenoot te weezen. Dan, hy was gier zo geheel betangloos in dit ftuk „ als hy meende ; eene hetmelyke neiging, welke hy volmaakt fchuidloos keurde, dreef hem aan, en deedt hem verlangen na de gelegenheid, die zich aanboodt om de beminnelyke LEONORA zogwmaals te zien, Zo: bedrieglyk is het menschiyk hart! Vaar wel ! gy ziet uit de lengte van. mynen Brief, dat ik garne aan uwe nieuwsgierigheid voldoening fchenke. i GD ZEVENDE BRIEF. Madrid, Aug. 28, 178 = E” langer tydsverloop , dan ik voorhad , myn waarde GRAF- TON, heeft er plaats gehad, tusfchen deezen en myn voor- gaanden Brief, Ben reisje na ZJdefonf/e en eenige andere plaate Zen, is er oorzaak van., Maar, Zonder eenige verdere verdee, diging te maaken, voor het op de pynbank leggen uwer nieuwse ierigheid, zal ik voortvaaren met de Geêfchiedenis des Edelen Kluizenaars. ` ` ` Don micveL kwam met zyn Neef aLonzo te Mesfira, en wers gen door “den Marquis DEL sPiNoLr, die zich van tyd tot tyd daar moest ophouden, met alle bewyzen van hoogagting en vriendfchap ontvangen. ` De goede gedagten, die hy van Jeeze Ridders hadt opgevat, waren, ftaaude hun afweezen , niet vere inioderd, hy was waarlyk verheugd, hun weder te mogen zien. 1 Donna LEONORA was niet min verblyd over hunne weder- komst: ten minften over die van één hunner. Niettegenfviande den indruk, welken Don ALoNzo op haar hart gemaakt hadt, rende het eerfte bezoek , zorgvuldig bedekte , hadt hy en zyn Neef het Eiland niet verlaaten , of eene droefgeestigheid benevelde haar geest, geene vermaaken konden dezelve verdry- Ven. Zy vondt het meeste genoegen in eenzaame wandelingen , in den Hof haars Vaders , om lugt te geeven aan haare zugten en traanen, ln gezelfchap poogde zy nogthans, een vecl ver- g go- ` 356 PORSPRONGLYKE BRIEVEN UIT SPANJE genoegder houding san te neemen; doch het was voor een opi kend oog ligt te ontdekken, dat de lach op haar gelaat niet uit het hart voortkwam. d | Zodanig wás het'te Mesfina gefteld , toen de twee Saaan/che ` Ridders Zich aldaar op nieuw vervoegden. Eene fchynbaare bedaardheid was alles waarop LEONORA kon roemen; doch wanneer zy by bauen Vader werden ingeleid , voelde zy haar hart ten fterkíten ontroerd. Het genoegen , "rt welk zy gevoel de in nogmaàls den Man re zien, dien zy boven alle anderen _ agtte, onderging geen kleine vermindering , toen Don weng, ` kaar door haaren Vader werd voorgefteld , als haar gemftaanden ` Ecirgenoot. De jonge Graaf van CALVATARA kwam by haar met dat vertrouwen , ({choon gepaard met eerb e) "tr welk de bewustheid van genoegzaame aantrekkelykheden , om wel te flaagen , inboezemt. Zyne middelen zyn rang , zyne bekwaan- heden , badden de bykomende prikkel van ‘verwaandheid, za, eigen aan jonge Heeren , niet noodig om hem te verzekeren, dat hy geene weigering hadt te dugten ; zyn voorkomen. dt, derhalven , hoe eerbiedig, niets van de befchroomdheid, welke waare Liefde inboezemt. Leonora ontving den voorflag met alle mogelyke beleefdheid, en , dewyi zy elk bevel van haaren Vader gehoorzaamde, met die onderwerping, welke álle Sciliaanfche Dogters van reg vroeg af wardt ingeprent, hadt Don micvEL geen reden om on: voldaan te zyn over de ontmoeting. Hoe veel verfchilde hiervan de eerĝe aanvadering van Don ALOZO. Hy verfcheen niet in LEONORA's tegenwoordigheid „ en ‘befchouwde haar meer. ryp gewardene Schoonheid, die, zints hy haar laatst zag, een toeneemende vastheid van trekken ge- reegen hadt, of zyn hart begon te kloppen, en eene beeving oarwoelde zyne geheele gefteltenisfe ; waaruit hy bemerkte, dát, bet geen hy dus lang voor Vriendfchap gehouden hadt, in de daad diep in 't hart gevestigde Liefde was, Hy naderde haar , overzulks, met vry minder zelfvertrouwen dan Don Mt UEL , en eerbiedig op haare band nederbuigende, verborg . by Pezwaarlyk de aandoeningen welke zynen geest beroerden. ` ` ' Leonora was van haare zyde niet min ontroerd. Hagr b beefde , térwyf ALonzo dezeive drukte; een leevende blos ver- fpreidde zich over haar beminnelyk gelaat, en haar hart gevoelde eene klopping, gelyk aán die het hart haars Minnaars bewoog» Gelukkig voor hun beide, was de Marquis druk in geïprek met den jongen Graaf, om dien eenige omftandigheden, den d zyng Vaders betreffende, af te vraagen; zo dat hunne wederzyd? fche zamenftemmende ontwroeringen , voor anderen , ongemerk! vaorbygingen. DO Van dit uur af, verfpreidde zich eene Droefgeestigheid, qver hèt gelaat van Don ALoNzo, welke de opmerking zyns Neels . ni OORSPRONGLYEKE ÉRIEVEN UIT SPANJE, 357? niet kon ontfnappen , en hem bewoog de oorzsak te vraagen, Jvist op dien d heerschte de Siroc, (een heete Zuidooste wind, die, in zommige jaargetyden, op Sicilie waait, en veelen in eenen kwynenden ftaat doet vervallen ,) aan deezen fchreef hy zyne ongefteldheid toe ; en zelfs naa dat die wind over, en de herte gemaatigd geworden was, diende die wind ten voor- wendzel. LRONORA, alleen , zag uit welken oòrfprong die on- gefteldheid voortkwam , en hadt zy vrybeid gebad om haare neiging te volgen , zou zy balzem in zyne wonde ¢egovren bebbep Toen de dag, op welken het bedoelde Huwelyk voortgang zou hebben , naderde, vermeerderden de bekommerdheid en angst Pan ALONZO 3 en LEONORA zag denzelven te gemoete met ecn tegenzin aan afkeer grenzende. Schoon de oogen, tot nu toe; de eenige tusfthenkomende middelen geweest waren, waardoor de Gelieven over elkanders gevoelens konden oordeelen, was derzelver aanduiding niet mis begreepen. Don ALoNzo verftondt uit die van LEONORA, dat zy de aaugebooden hand zyns Neefs niet aanvaardde , met die gereedheid welke zyne eifchen op haare Wederliefde fcheenen te vorderen: hy dagt desgelyks, dat by uit dezelve een ftraal zag voortkomen, die hy op zyne rekening mogt plaatzen; doch ten zelfden tyde , kwam ‘er een onverzetbaare hinderpaal by hem op, die hem belette voordeel te doen met de ontdekking. Kon hy eene gedagte involgen , zo zeer ftrekkende , om het geluk van eenen, by hem zo hooggeagten en geliefden, Bloed- verwant om verre te ftooten? Eer en Vriendíchap beiden wraakten het denkbeeld zelve, Eer en Vriendíchap, nogthans, zyn maar al te dikwyls zwak- ke beletzels tegen den veel vermogenden indrang der liefde. De Stryd in Don ALoNzo's boezem was geweldig, en intusfchen naderde de noodlottige dag, die zyne hoope geheel ftondt af te fuyden, binnen korts; hy verviel in een flaat van vertwyfelende Mymering , die naauwlyks te befchryven is, en alleen geëve- nasrd kan worden, door die van zyne Zielsvoogdesfe. In deezeh hachlyken tocftand, kwamen zy by toeval by den anderen in een Oranjerie, aan °t einde des Hofs van den Mar- quis ; een afgezonderde plaats die de fchoonfte gelegenheid gaf voor eene nog gefmoorde ontdekking. De tyd, geduurene de welken zy waarfchynlyk niet zouden waargenomen worden , liet niet toe , die ftaatlyke liefdeverklaaringen aan de eene , en die weigeringen aan de andere, zyde te doen, welke door- gaans het voorfpel van alle vryadien uitmaaken; naa opregtlyk de wederzydfche genegenheid betuigd , en geloften van altoos- duurende Liefde gedaan te hebben, voeren zy voort met het bersamen van middelen , om het naderend kwaad te ontwyken. De eifchen van Eer en Vriendfchap aan zynen, en van Kinder- Pligt aan bsaren, kaut , woogen zo ligt als een pluim in de chaa- 358. OOKSPRONOLYEE BRIEVEN UIT SPANJE. (haale , gelegd tegen die heftige, diepgewortelde en van zelfs opgewelde, Liefdedrift , welke zy nu erkenden voor elkander œ voelen, en welker ftoorehis zy Zo zeer vreesden. 