Vierde bijdrage tot de kennis der ichthyologische fauna van Borneo, met beschrijving van eenige nieuwe soorten van zoetwatervisschen
gen I NT VIERDE BIJDRAGE TOT DE KENNIS DER ICHTHYOLOGISCHE FAUNA VAN BORNEO MET BESCHRIJVING VAN EENIGE NIEUWE SOORTEN VAN ZOETWATERVISSCHEN DOOK Dr. P. BLEEKER. Eene vierde verzameling van zoetwatervisschen van Borneo, mij door mijnen vriend den heer J. Worrr van Bandjermassing toegezonden, heeft mij in de gelegenheid gesteld, de kennis der vischfauna van Borneo op nieuw met de korte beschrijvingen van eenige nog onbekende soorten te verrijken. Deze verzameling bestaat uit 97 soorten, t. w. ji Ambassis apogonoïdes Blkr. 5 Wolffii Blkr. . Corvina trachycephalus Blkr. 4. Polynemus longifilis CV. Lobotes hexazona Blkr. 6. Anabas scandens CV. 7. Trichopus trichopterus CV. $. Scatophagus argus CV. 1. 2 ð d * 9. Drepane longimana CV. 10. Toxotes jaculator CV. 11. Mastacembelus erythrotaenia Bikr. Mugil borneënsis Blkr. . Gobius kokius CV. x Ee 15. » melanostigma Blkr. 16. Wallago dinema Blkr. 17. Silurus apogon Bikr. * 48. » macronema Blkr. * » 19. » hexapterus Bikr. 20. „ eryptopierus Bikr. 21. Bagrus nemurus CV. = 2 » Wolffii Bikr. | 25. Pangastus macronema Blkr. 94. 5 rios Blkr. 28. Bagroides melapterus Bikr 26. Arius borneënsis Blkr. * 27. Clarias pentapterus Blkr. * 28. Barbus Hoevenii Blkr. * 29. Systomus bulu Blkr. Doc. » truncatus Blkr. à1. Capoeta microlepis Bikr. 32. Leuciscus dusonensis Blkr. 35. Belone caudimacula CV. 54. Hemiramphus borneënsis Blkr. 39. Rohita Hasseltii CV. 56. Engraulis melanochir Blkr. 57. Achiroïdes melanorhynchos Blkr. 194 ^ * 14. Eleotris urophthalmus Bikr. Van deze soorten zijn de met een * geteekende, ten getale van 14, nieuw voor de kennis der fauna van Borneo en ook allen, met uitzondering van Drepane longimana CV. voor zoo ver mij bekend is, nieuw voor de wetenschap. Het aantal bekende vischspecies van Borneo stijgt daardoor tot 93 welker opsomming ik hier laat volgen, met bijvoe- ging, wat eenige species betreft, van de Maleische namen! onder welke zij te Pandjermassing bekend zijn. Deze Malei-i sche benamingen heb ik insgelijks aan de welwillendheid van den heer Worrr te danken. 4. Lates nobilis CV. 195 2. Ambassis Wolffii Bikr. = Ikan Baga baga Mal. D. P. apogonoides Bikr. 4. Catopra fasciata Blkr. à. Polynemus longifilis CV. = Ikan Bambing Mal. 6. Platycephalus insidiator BL 7. Otolithus borneënsis Blkr. 5. Corvina trachyeephatus Dlkr. y. » Wolffii Bikr. 40. Lobotes hexazon« Blkr. 11. Anabas scandens CV. 19. Helostoma Temminckii K. v. H. 15. Osphromenus olfax Commers. 44. Trichopus trichopterus CV. 49. T striatus Blkr. 46. Betta anabatoïdes Blkr. 17. Ophicephalus striatus Bkr. 18. ^ pleurophthalmus Blkr. Es lucius K. v. H. b micropeltes K. v. H. l. |. Soatophagus argus CV. = Ikan Kepper Mal. . Drepane longimana CV. Toxotes jaculator CV. = Ikan Sompit Mal. 5 ian ensifera CV. Amphacanthus marmoratus CV. 6. Mastacembelus erythrotaenia Bikr. = Ikan Telong Mal. 7. Gobius kokius CV. = Ikan Beloesoh Mal. »„ borncënsis Blkr. 29. Apoeryptes macrolepis Bikr. A E changua CV. 1. Periophthalmus borneënsis Blkr. E Boleophthalmus Boddaertii CV. Dae — Ss S dn gr 19 l9 19 ho Lo 19 l9 o lo 19 eo 39. Eleotris urophthalmus Dlkr. 54. » melanostigma Bikr. 55 » Wolffi Bikr. 96. Philypnoïdes surakartensis Blkr. 37. Mugil borneënsis Blkr, = Ikan Belanakh Mal. 196 38. Glyphisodon modestus M. Schl. Eg X unimaculatus CV. 40. Wallago dinema Bikr. = Ikan Lats Mal. 4f. Silurus apogon Dlkr. = Ikan Laïs Mal. 2. ,., cryptopterus Bikr. = Ikan Laïs Mal. 43. „ macronema Blkr. = Ikan Lais Mal. 4. , hexapterus Bikr. = Ikan Laïs poeti Mal. 45. Bagrus nemurus CV. = Ikan Singirian katjang Mal. 46. » Molffü Bikr. = Ikan Singirian katjang Mal. 47. Bagroïdes melapterus Blkr. 48. Pangasius macronema Blkr. = Ikan Rios tjoring Mal. 49. S rios Dlkr. = Ikan Rios tjoring Mal. 40. Ketengus typus Blkr. 91. Arius borneënsis Dlkr. = Ikan Gangoet Mal. 42. Clarias punctatus CV. 53. » pentapterus Blkr. 84. Barbus melanopterus Bikr. oor Jem Hoevenit Blkr. 86. , ? Kalopterus Blkr. 57. Systomus truncatus Blkr. 56. „ microlepis Blkr. 59. „ Dulu Bikr. = Ikan Boetoe boeloe Mal: 60. Capoeta microlepis Bikr. i. Dangila spilurus Bikr. 2. Rohita Hasseltii CV. 65. „ vittata CV. 4. Leuciscus kalochroma Bikr. 65. < dusonensis Dlkr. 66, » uranoscopus Bkr. 7. Belone caudimacula CV. = Ikan Djoloug djolong Mal. 6 69. Hemiramphus borneënsis Blkr. = Ikan Dandoelang Mal. 69. Panchax melanotopterus Blkr. 70. Luciocephalus pulcher Blkr. 74. Aperioptus pictorius Richards. 78. Pellona Grayana CV.? 73. Clepeoïdes bornecnsis Blkr. 74. Alausa toli CV. 75. Engraulis crocodilus Bikr. = Ikan Piring piriny Mal 76. A melanochir Blkr. = Ikan Piring piring. Mat. 77. Coilia borneënsis Bikr. 78. Osteoglossum formosum M. Schl. 79. Solea ommatura Richards. $0. Achiroïdes melanorhynchos Bikr. = Ikan Lidah Mal. $4. Plagusia microlepis Bikr. = Iken Lidah Mal. $2. Ophiurus hypselopterus Blkr. $5. Muraena bullata Richards. $4. Tetrabranchus microphihalmus Bikr. $5. Tetraödon potamophiles Blkr. "66. pe modestus Blkr. $7. m naritus Richards. $8. Triacanthus Russellii Blkr. = Triacanthus biaculeatus Benn Cant. etc. (nec Bl. Cuv.) 89. Syngnathus boaja Blkr. 90. Sphyrna Blochii M. H. 91. Pteroplatea micrura M. H. 92. Amphioxus Belcheri Gray. Ten opzigte der hieronder beschrevene soorten is nog het volgende aan te teckonen. Ambassis apogonoïdes Bikr. noem ik aldus naar de groote overeenkomst van den habitus dezer soort met dien van Apo- gon thermalis CV. van Batavia, hoezeer de soort zonder den minsten twijfel tot Ambassis behoort. Van Corvina trachycephalus Blkr., vroeger naar een zeer defekt exemplaar beschreven, heb ik naar nog twee nicuw ontvangene en beter bewaarde specimina eene nieuwe diagnose gegeven. Ik ontwaar daf in den goed bewaarden toestand de beenige ribben van den kop weinig duidelijk zijn, zijnde die onder de huid en schubben grootendeels verborgen , zoodat de benaming trachycephalus niet geheel juist gekozen is. Eleotris urophthalmus Blkr. heeft in habitus veel van Phi- lypnus ophicephalus, tot zelfs de ronde vlek boven aan de ba- sis der staartvin toe, doch behoort geheel tot Eleotris on heeft ook eigene kleuren. 196 De rijkdom van Borneo aan Siluroiden , vroeger reeds door mij vermoed , bevestigt zich meer en meer , kennende ik thans reeds 1/4 soorten dier familie, allen in zoet water levende. Van die soorten zijn de meesten zeer merkwaardige, en een derzelve heeft mij zelfs genoopt er een nieuw geslacht van te vormen. Dit nieuwe geslacht, hetwelk ik naar zijne groote verwantschap met Bagrus, Bagroïdes noem , onderscheidt zich van Bagrus en verwante geslachten, door de eigenaardigheden van zijntandenstelsel en door eene gladde kophuid. De ploeg- beentanden zija er namelijk korrelachtig en in eene enkele groote halfeironde groep voor in het gehemelte geplaatst. Van de bovenbedoelde {4 soorten van Borneosche zoetwater- Siluroïden behooren er 5 tot het geslacht Süurus CV. (Silurus en Wallago Blkr.). Mijne verzameling bevat thans reeds 11 soorten van Silurus CV., t. w. 2 van Wallago en 9 van Si- lurus Bikr. Deze zijn Wallago Mulleri Bikr. met 4 voeldraden en Wallago dinema Bikr. met 2 voeldraden. De soorten van Silurus laten zich op volgende wijze overzien. SILURUS Blkr. J. Cirri 4. A. Pinna dorsalis radiis pluribus. a. Oculi posteri. ga. Cirri supramaxillares pinnae analis partem an- teriorem aitingentes. Silurus bimaculatus Bl. bb. Cirri supramaxillares pinnam caudalem fere at- tingentes. Silurus macronema Blkr. b. Oculi inferi. Silurus hypophthalmus Bikr. B. Pinna dorsalis radio unico filiformi. a. Caput sexiesin longitudine corporis. Cirri supra- maxillares oculum attingentes. Silurus micronema Bikr. b. Caput nonies in longitudine corporis. Cirri supra- maxillares pinnam analem attingentes. O 199 Silurus mononema Blkr. Hii 2. A. Pinna dorsalis radio unico filiformi. Maxilla infe- rior superiore brevior. a. Caput 7'!5 in longitudine corporis. Cirri supra- maxillares pinnam analem attingentes. Silurus bicirrhis CV. b. Caput 6 circiter in longiludine corporis. Cirri su- pramaxillares pinnas pectorales vix attingentes. Silurus cryptopterus Dlkr. B. Pinna dorsalis nulla. Silurus hexapterus Blkr. HI. Cirri nulli. Pinna dorsalis nulla. Silurus apogon Blkr. Bagrus Wolffii Blkr. noem ik aldus ter eere van den ver- dienstelijken toezender. Deze soort is duidelijk onderschefden van de bekende soorten van Bagrus, doordien de vetvin even lang is als de aarsvin en de bovenkaaksdraden tot aan de staar- vin reiken enz. Clarias pentapterus Blkr. schijnt voor Borneo te zijn, wat Clarias Nieuhofii CV. voor Java is. Beide soorten hebben groote verwantschap met elkander, maar Clarias pentapterus Blkr. onderscheidt zich voldoende van Clarias Nieuhofi CV. niet alleen door zwarte kleur van ligchaam en vinnen, maar ook door rankere vormen, langere en ongetande buikvindoor- nen en kortere bovenkaaksdraden. Wat de nieuwe soorten van Cyprinoïden betreft, deze bezitten allen zulke duidelijke kenmerken, dat deze zich gemakkelijk in woorden lieten terug geven. Slechts zij hier aangestipt, dat ik den geslachtsnaam Systomus geef aan die soor- ten van Barbus welke geene voeldraden bezitten , en zulks in na- volging van de heeren MacCrrrranD en VALENCIENNES. DESCRIPTIONES SPECIERUM DIAGNOSTICAR, PERCOIDEI. A mbassis apogonoïdes Blkr. Ambass. corpore oblongo compresso, altitudine 32 circiter in ejus lon- gitudine , latitudine 22 circiterin ejus altitudine ; capite apogonoideo, acuto, 31 circiter in longitudine corporis; altitudine capitis 14 ad 12 in ejus longitudine ; linea frontali concava; oculis diametro 34 circiter in longi- tudine capitis; orbitis dentieulis nullis vel vix conspicuis; maxillis subac- qualibus superiore sub medio oculo desinente ; dentibus bene conspicuis, maxilla superiore caninis 4 parvis; osse suborbitali , praeoperculo margine inferiore et posteriore et margine interno vix denticulatis ; interoperculo postice dentienlato;s dorso elevato; linea dorsali rotundata linea ventrali convexiore; squamis lateribus 32 p. m. in serie longitudinali; linea late- rali singulis squamis tubulo simplici notata, valde convexa, lineae dor- sali approximata; pinnis dorsalibus basi unitis, spinosa radiosa altiore, spinis validis 2* ceteris longiore septies circiter in longitudine corporis, 2 in altitudine corporis; doralisradiosa angulata; pectoralibus rotundatis et ventralibus acutis radio 1? in filum breve producto subaequalibus, capite bre- vioribus; anali angulata spinis 3 crassis 2° et 32 radiis non brevioribus spinae dorsi 2** subaequalibus ; caudali profunde excisa, lobis (partim abrup- tis); colore corpore superne flavescente inferne argenteo; pinnis hyalinis vel flavescentibus , dorsali spinosa apicem versus nigricante. B. 6. D. 1 proc. + 7- 1/10 vel 1/11. P. 1/14. V. 1/5. A. 3/9 vel 3/10! C. 17 et lat. brev. Synon. Ikan Gaba gaba Mal. Bandjermass. Habit. Bandjermassing , in fluviis. Longitudo speciminis unici 88”, SCIAENOIDEI. Corvina trachycephalus Blkr. (diagnosis emendata). Corvin. corpore elongato compresso, altitudine 51 ad 6 in ejus longi- tudine , latitudine 12 ad 14 in ejus altitudine; capite obtuso convexo sub cute cristis osseis suleato, 41 ad 42 in longitudine corporis; altitudine capitis 11 circiter, latitudine 2 circiter in ejus longitudine ; oculis dia- 201 metro 4* ad 5 in longitudine capitis; rostro rotundato. convexo oculo paulo longiore, ante os prominente; linea frontali leviter concava; ma- xilla superioro inferioro lóngiore sub oculo desinente; maxilla inferiore inferne poris 5; ore infero, rictu horizontali; dentibus maxillaribus benc conspicuis ; praeopereulo subsemieireulariter rotundato marginem posterio- rem versus cristis 4 spinacformibus; linea dorsali rotundata linea ventrali convexiore; linea laterali convexa usque sub medio fere pinnae dorsalis radiosae curvata; squamis lateribus 60 p. m. in serie longitudinali; pin- nadorsali parte spinosa parte radiosa plus duplo breviore, spina 2" longis- sima capite duplo circiter breviore ; pinnis pectoralibus 12 circiter in lon- gitudine capitis; ventralibus radio 1e in filum breve producto; anali spina 2" 3 circiter in longitudine capitis; eaudali rhomboidea acuta 44 circiter in longitudine eorporis; colore corpore superne grisco inferne flavcscento; -pinnis dorsali 1* nigricante arenata ; ventralibus aurantiacis , ceteris flaves- centibus partim, et dilute fusco arenatis. IDEE ad 1/27. P. 9/16. V. 1/5. A. 9/0. C. 17 et lat. brey. lIabit. Dandjermassing , in fluviis. Longitudo 3 speciminum 105" ad 130”. MUGILOIDEI. Hugil borneënsis Dlkr. Mug. corpore oblongo-elongato compresso, altitudine 41 ad 5 fere in ejus longitudine; capite acuto depresso 43 ad 5 in longitudine corporis; altitudine capitis 12 circiter, latitudine 14 circiter in ejus longitudine; oculis diametro 4 in longitudine capitis, 2 in capitis parte postoculari , 4 circiter distantibus; iride postice membrana palpebrali semitecta ; linea rostro-dorsali vertice declivi rectiuscula; vostro vix convexo, oculo non vel vix breviore; osse suborbitali emarginato denticulis bene conspicuis; osse maxillari superiore ore clauso conspicuo et angulum suborbitalem su- perante; labio superiore carnoso non papillato; denticulis maxillaribus minimis conspicuis ; tuberculo inframaxillari subconico ; dentibus palatinis in thur- mas 2 elongatas collocatis; lingua circumferentia thurmis denticulorum parvis obsita; foramine praevomerino nullo; praeoperculo aeutangulo, an- gulo rotundato, margine posteriore obliquo emarginato ; squamis lateribus 35 p. m. in serie longitudinali , parte basali striis 7 vel 8; squamis axil- laribus brevibus; pinnis dorsalibus minus longitudine pinnarum peetoralium distantibus , altitudine subaequalibus, eorpore multo humilioribus; spinosa * ceteris crassiore; ra~ spinis crassis, 1* et 2" longitudine subaequalibus, 1 diosa acuta non vel vix emarginata; pinnis pectoralibus capite absque rostro vix brevioribus; ventralibus angulatis peetoralibus paulo breviori- bus; anali acuta dorsali non vel vix humiliore, spina 3* radio 1° minus 202 duplo breviore; caudali leviter emarginata 5 circiter in longitudine corpo- ris; colore eorpore superne viridi inferne argentco; pinuis dorsalibus et candali viridescentibns, ceteris hyalinis vel flavescentibus. B. 6. D. 4- M3 vel 1/9. P. 9/14. V. 1/5. A. 3/9 vel 3/10. C. 14 et lat. brey Synon. Ikan Belanakh Mal. Bandjermass. Habit. Bandjermassing, in fluviis. - Longitudo 7 speciminum 99” ad 120”, GOBIOIDEI. Eleotris urophthalmus Blkr. Eleotr. corpore elongato antice cylindraceo postice compresso , altitudine S ad 7 in ejus longitudiue ; capite cbtuso depresso 4 ad 42 in longitudine corporis; altitudine capitis 22 ad 2, latitudine 14 ad 1i.in ejus longitu- dine; linea rostro-frontali convexa; oculis diametro 6 circiter in longitu- dine capitis, in 2* quarta ejus parte sitis, diametris 2 circiter distantibus ; orbitis glabris; rostro squamoso; dentibus maxillaribus plnriseriatis parvis serie externa panlo majoribus, caninis nullis; maxilla superiore inferiore breviore sub oculo desinente; rictu obliquo ; squamis parvis a parte libera usque ad basin flabelliforme striatis, lateribus 75 p. m. in serie longitu- dinali; appendice anali conica; pinna dorsali spinosa obtusa rotundata cor- pore plus duplo humiliore, dorsali radiosa et anali angulatis postice cor- pore vix vel non altioribus ; pectoralibus rotundatis eapite brevioribus sed ventralibus longioribus; ventralibus aeutis capite minus duplo brevioribus; caudali obtusa rotundata 54 ad 42 in longitudine corporis; colore toto cor- pore profunde viridi-fusco ; pinnis viridi-fuscis vel nigris, dorsalibus fus- cescente variegatis, ventralibus rubrolimbatis; caudali basi superne ocello nigro rubro cincto. B. 6. D. 7 - 1/10. P. 16. V. 6. A. 1/9. C. 14 et lat. brev. Habit. Bandjermassing, in fluviis. Longitudo 2 speciminum 110” et 140”. SILUROIDEI. Wallago dinema Blkr. Wallag. corpore elongato compresso, altitudine 62 ad 7 in cjus longitu- dine; eapite acuto depresso 5 in longitudine corporis, minus duplo longi- ore quam alto sed plus duplo longiore quam lato; oculis diametro 42. ad 5 in longitudine capitis; linea rostro-frontali concava ; maxillis dentibus pluriseri- atis brevioribus, dentibns longioribus partim sagittatis et mobilibus alternanti- | | 203 bus; maxilla inferiore superiore multo longiore; dentibus vomerinis vix conspienis, in thurmas 2 parvas distantes collocatis; rietu valde descen- dente usque sub medio oeulo prodneto; cirris 2 supramaxillaribus anteri- Orem partem pinnae analis attingentibus; pinna dorsali brevissima corpore plus duplo humiliore; pinnis pectoralibus capite majoribus; ventralibns peetoralibus plus triplo brevioribus; anali longissima basi caudalis unita ; caudali biloba (lobis partim abruptis); colore corpore superne olivacco- viridi, inferne argenteo; pinna dorsali nigrieante ; pinnis ceteris virides- centibus, anali dimidio inferiore nigrieante. D. 14 vel 15. D. 4. P. 1/20. V. 1/9. A. 92 ad 96. C. 19 vel 20. Synon. Ikan Lais Mal. Bandjermass. Habit. DBandjermassing, in fluviis. Longitudo 2 speciminum 190” ct 195, Silurus macronema Blkr. Silur. eorpore elongato compresso, altitudine 6 circiter in ejns longitu- dine; capite aeuto depresso 6 eireiter in longitudine corporis; altitndine capitis 14, latitudine 2 in ejus longitudine; oculis posteris diametro 84 in longitudine capitis; linea rostro-frontali concava; maxillis dentibus qna- dri-vel quinqueseriatis acutis curvatis ; dentibus vomerinis mediocribus in vittam dentibus intermaxillaribus parallelam dispositis; maxilla inferiore superiore longiore; rictu valde obliquo; cirris 4, supramaxillaribus pin- nam eaudalem fere, inframaxillaribus opercula attingentibus ; pinna dorsali brevissima, eorpore humiliore; pinnis pectoralibus longitudine caput ae- quantibus; ventralibus oeulo vix longioribus; anali longissima caudali non unita; caudali biloba (lobis partim abruptis); colore corpore olivaeeo-vi- ridi; pinna dorsali nigricante ; pinnis ceteris viridibus, anali dimidio in- feriore nigricante. BDE. 1/15. V. 1/7, A. 79. C. 19 vel 20. Synon. Ikan Laïs Mal. Bandjermass. Habit. Bandjermassing, in fluviis. 3222 Longitudo speeiminis unici 140". Silurus hevapterus Bikr. Silur. corpore elongato compresso, altitudine 62 circiter in ejus longi- tudine ; capite acuto depresso 8 eirciter in longitudine corporis ; altitudine capitis 14, latitudine 12 circiter in ejuslongitudine; oenlis inferis diametro 4 cireiter in longitudine capitis; linea rostro-frontali concava; maxillis dentibus quadri-vel quinqueseriatis curvatis acutis ; maxilla inferiore valde ante maxillam superiorem prominente; dentibus vomerinis parvis in vittam dentibus intermaxillaribus parallelam dispositis; cirris 2 supramaxillaribus gracilibus opercula attingentibus, inframaxillaribus nullis; pinna dorsali 204 nulla conspicua; pinnis peetoralibus capite vix longioribus; ventralibus | oculo duplo longioribus; anali longissima caudali contigua; caudali pro- funde excisa, lobis acutis inferiore longiore; colore corpore pinnisque di- Inte viridi. poo gor MG o T. A T6 C, 22, Synon. Ikan Laïs puti Mal. Bandjerm. Habit. Bandjermassing, in fluviis. Longitudo speciminis unici 145”, Bacnoipzs Blkr. Pinnae dorsales duae, anterior radiosa posterior adiposa. Dentes intermaxillares in thurmam oblongo-rotundatam collo- cati conici. Dentes inframaxillares in tharmas 2 oblongo-ro- tundatas subcontiguas collocati, conico-graniformes. Doentes vo- morini in thurmam magnam semiovalem antice in palato dis- positi, graniformes. Caput cute glandulosa tectum. Cirri car- nosi 8. Bagroïdes melapterus Blkr. Bagroid. corpore elongato compresso , altitudine 54 ad 5 in ejas longi- tudine; capite acuto 54 circiter in longitudine corporis; altitudine et la- titudine capitis 14 circiter in ejus longitudine; oculis diametro 5 ad 6 in longitudine capitis; rostro rotundato; linea rostro-frontali declivi rectius- cula; ore infero rictu parvo, labiis valde carnosis ; eirris supramaxillari- bus operculum attingentibus vel paulo superantibus, nasalibus supramaxil- ribus brevioribus, inframaxillaribus internis rictu vix longioribus, infra- maxillaribus externis aperturam branchialem fere attingentibus ; pinna dorsali radiosa acuta, spina crassa striata postice dentata corpore paulo humiliore; dorsali adiposa radiosa etanali longiore oblique rotundata ; pec- toralibus spina crassa striata, postice serrata, longitudine caput subaequante; ventralibus obtusis rotundatis; anali angulata angulo rotundata; caudali profunde excisa lobis aentis superiore paulo longiore 5 ad 42 in longitu- dine eorporis; colore corpore pinnisque flavo; capite superne fere toto nigro, lateribus antice fere totis et cauda antice et postice nigris; nigro lateribus vitta flava eephalo-caudali percursa; pinnis dorsali radiosa, pectoralibus, ventralibus analique dimidio apicali nigris; pinna adiposa maxima parte nigra. IBS MID 179; VITSE ACE yel 5n, Comet ain, ae Habit. Dandjermassing, in fluviis. Longitudo 2 speciminnm 142” et 200”, 205 Pangasius rios Bikr. Pangas. corpore elongato: compresso , altitndine 6 circiter in cjus longi- iudine; capito obtuso 54 circiter in longitudine corporis; altitudine capi- tis 11, latitudine 14 in cjus longitudine ; oculis diametro 3 ferc in longi- tudine capitis, diametris 2 circiter distantibus ; linca rostro-frontali declivi reetiuscula; rostro parum carnoso; maxilla superiore inferiore paulo lon- giore ct latiore; dentibus maxillaribus parvis subaequalibus, vomerinis parvis in thurmas 4 parvas contiguas collocatis; cirris gracilibus, supra- maxillaribus opereula, inframaxillaribus oenlum vix attingentibus; scuto eapifis'eristaque interparietali vix snleatis; spinis dorsali et peetoralibus (partim abruptis); pinna adiposa parva; ventralibus analem subattingen- tibus; anali longa; caudali (partim abrupta); colore corpore superne plum- beo inferne argentco , pinnis flavescente. B. 9. D. 1/7. P. 1/13 vel 1/14. V. 1/5. A. 4/30 p. m. C. 17? otlat. brev. Synon. Ikan Rios tjoring Mal. Bandjermass. Habit. Dandjermsssing, in fluviis. Longitudo speciminis unici 115”. Bagrus Wolffi Blkr. Bagr. corpore elongato compresso, altitudine 6 circiter in ejus longitu- diuc; capite acuto 58. in longitudine corporis; altitudine ct latitudine ca- pitis 14 in ejus longitudine; oculis diametro 3% in longitudine capitis; scuto capitis cristaque interparictali tota conspicna sulcosis; crista intcr- parictali duplo longiore quam basi lata, os interspinosum lm sulcosum subattingente; cirris 8, supramaxillaribus pinnam caudalem , nasalibus os interspinosum Im, inframaxillaribus externis pinnas ventrales, inframaxil- laribus internis pectorales attingentibus; linea rostro-frontali convexa; ma- xilla superiore inferiore paulo longiore; vitta dentium vomero-palatinorum continua simplici; operculis osseqne scapulari striatis; pinnis dorsali ct pectoralibus crassis postice valde dentatis; dorsali capite breviore ; pecto- ralibus longitudine caput aequantibus; pinna adiposa longitudine pinnam analem acquante plus tota ejus longitudine a pinna dorsali radiosa remota, oblique rotundata; pinna dorsali radiosa radio 1° spina duplo longiore; pinnis ventralibus acntis analem non attingenfibns et pectoralibus brovio- ribus; anali angulata non emarginata; caudali profunde excisa lobis acu- tis superiore multo longiore 32 circiter in longitndine corporis; colorc corpore superne coernlescente-plumbeo inferne argentco ; pinnis viridibus plus minusve nigricante arenatis. IUD 1/7. P. 18. V. 1/5. A. 5/10. C. 17 et lab, brev. Synon. Ikan Singirian Mal. Bandjermass. Habit. Bandjermassing, in fluviis. Longitudo speciminis unici 131”. 206 Clarias pentapterus Blkr. Clar. corpore elongato antice cylindrico postice compresso, altitudine 10 circiter in ejus longitudine ; capite depresso 64 ad 7 in longitudine corporis; latitudine capitis 12, altitudine 2 et paulo in ejus longitudine; impressionibus frontali ct occipitali distantibus, frontali subcordiformi paulo majore, occipitali ovali; oculis diametro 15 circiter in longitudine ca- pitis; cirris supramaxillaribus , nasalibus et inframaxillaribus internis pin- uam peetoralem attiugentibus vel subattingentibus ; inframaxillaribus ex- ternis medium pinnae pectoralis attingentibus ; osse interparietali lato apice obtuso leviter rotundato ; pinna caudali basi pinnis dorsali et anali unita , rotundata 82 circiter in longitudine corporis; pianis pectoralibus rotun- datis spina non dentata capite triplo circiter breviore ; pinnis ventra- libus acute rotundatis analem subattingentibus; colore corpore cirrisque nigro, ventre tantum viridi; lateribus gnttis sparsis luteis; piunis pectora- libus et ventralibus viridibus , ceteris nigris. B. 9. D. 92 + C. 14 + A 83 = 189. P. 1/9. V. 1/4. Hab. Bandjermassing, in fluviis et paludibus. Longitudo speciminis unici 350”, CYPRINOIDEI. Capoeta microlepis Blkr. Cap. corpore elongato compresso altitudine 5 in ejus longitudine , lati- tudine 2 circiter in ejus altitudine ; capite acuto 42 in longitudine corpo- ris; altitudine capitis 12, latitudine 21 in ejus longitudine ; oculis dia- metro 3 in longitudine capitis, diametro 3 circiter distantibus; rostro acuto oculo breviore; maxilla superiore inferiore paulo longiore, verticaliter deor- sum valde protractili, ante oculum desinente ; cirris labialibus gracilibus oculum non atüngentibus; labiis gracilibus; dentibus pharyngealibus trise- riatis serie externa 5 unciuatis; osse scapularì trigono obtuso; linea rostro-dorsali vertice declivi rectiuscula; dorso angulato ventre multo convexiore; linea laterali rectiuscula lineam rostro-caudalem non attin- gente ; squamis striis concentricis numerosis, lateribus 55 p. m. in serie longitudinali, 16 p. m. in serie verticali; pinna dorsali paulo ante pinnas ventrales incipiente, acuta, valde emargiuata, corpore paulo altiore, spina gracili leviter denticulata; piunis pectoralibus acutis ventrales attingenti- bus; ventralibus acutis pectoralibus longioribus sed capite panlo breviori- bus; anali acuta corpore humiliore; caudali profunde excisa lobis acutis 5 colore corpore superne viridescente iuferne argenteo; pinnis hyalinis, dor- sali superne nigro arenata. — | B. 3. D. 4/17 vel 4/18. P. 1/16. V. 1/9. A. 3/5 vel 3/6. C. 19 et lat. brev. Mabit. Dandjermassing, in fluviis. Longitudo speeiminis unici 135"", Systomus bulu Blkr. Systom. corpore oblongo compresso, altitudine 84 ad 84 in ejus longi- tudinc, latitudine 21 ad 22 in cjus altitudine; capite convexo 42 ad 5 in longitudine corporis; altitudine capitis 14, latitudine 12 in ejus longi- iudine; oculis diametro 22. circiter in longitudine capitis, diametro 2 ad 1 distantibus; rostro obtuso , convexo , rotundato, oculo breviore; maxilla superiore inferiore paulo longiore, deorsum valde protractili, ante oculum vel sub oculi limbo anteriore desinente; ore subantico; dentibus pharyn- "gealibus triseriatis serie externa 5 conicis subuncinatis; osse scapulari tri- cono obtuso; linea rostro-dorsali vertice paulo concava; dorso ele- vato angulato; linea ventrali leviter convexa ; linea laterali concava, li- neam rostro-candalem vix attingente ; squamis parte libera longitudinaliter striatis , lateribus 36 p. m. in serie longitudinali, 18 p. m. in serie verti- cali; inguinibus squamis elongatis; pinna dorsali acuta emarginata, supra pinnas ventrales incipiente, corpore paulo humiliore , spina crassa valde dentata capitc longiore; pinnis pectoralibus acutis ventrales attingentibus; ventralibus aentis pectoralibus vixlongioribus sed capite brevioribus ; anali acuta emarginata dorsali humiliore; caudali profunde excisa lobis acutis 31 ad 4 in longitudine corporis; colore corpore superne viridi inferne ar- genteo, pinnis hyalino vel viridi. B. 3. D. 4/8 vel 4/9. P. 1/18. V. 1/9. A. 3/5 vel 3/6. C. 19 et lat. brev. Synon. Ikan Bulu-bulu Mal. Bandjermass. Habit. Bandjermassing, in fluviis. Longitudo 3 speciminum 100” ad 125”, Barbus Hoevenii Blkr. Barb. corpore subelongato compresso, altitudine 5 ad 42 in ejus longi- tudine, latitudine 2 circiter in cjus altitudine; capite prismatico acuto non convexo 41 ad 4£ in longitudine corporis; altitudine capitis 14 ad 12, latitudine 13 in ejus longitudine ; oculis diametro 84 ad 34 in longitudine capitis, diametro 11 circiter distantibus; rostro acuto depresso longitudine oculum subaequante; maxillis subaequalibus, superiore parum antrorsum protractili ante oculum desinente, inferiore adscendente unde rictu obliquo; labiis gracilibus ; cirris supramaxillaribus oculi marginem posteriorem , la- bialibus opercula attingentibus; dentibus pharyngealibus triseriatis, serie externa 5 uncinatis; osse scapulari trigono obtuso rotundato ; linca rostro- dorsali vertice declivi recta; lineis dorsali et ventrali rotundatis, ven- trali dorsali convexiore; linea laterali concava valde infra lincam ros- 208 tro-caudalem descendente; squamis parte libera et basali longitudinaliter striatis , lateribus 38 p. m. in serie longitudinali , 8 vel 9 in serie verti- cali; inguinibus squamis parum elongatis; pinna dorsali acuta non emar- ginata, spina non dentata flexili pinnis ventralibus opposita, corpore paulo humiliore; pinnis pectoralibus et ventralibus acutis subaeqnalibus capite brevioribus, pectoralibus ventrales non attingentibus , anali acuta non vel vix emarginata corpore humiliore; caudali profunde excisa lobis acntis (partim abruptis); colore corpore superne viridi-fuscescente inferne argen- teo; macula scapulari oblonga verticali nigra; pinnis rubris, candali pos- fice nigro marginata. B. 3. D. 3/8 vel 3/9. P. 1/15. V. 1/8. A. 3(5 vel 3/6. C. 19 et lat. breve Hab. Bandjermassing, in fluviis. Longitudo 3 speciminnm 100” ad 120”. Scripsi Batavia Calendis Maji xpcccrr. 