Theophilus, gedicht der XIVe eeuw
Ghevee, eenig, vyandig. 67. v. 812. Verwant aan vee, veete, het Kiel. odium, en komt volgens Weiland van het oude woord. Vyen, haten. Gheveld, eigenlijk nederwerpen, hier in den zin van beroofd. 21. v. 354. Ghevoech, voordeel, weelde. 41. v. 190. Genoegen, lust. 45. v. 67. In 't gevocht, naar behooren. 93. v. 290. Ghevoecht, begeerd, gewenst. 25. v. 750. Zie Ghevoech. Ghevorderd, bevolen, gewaagd. Verstandig handeling. 29. v. 1073. — 46. v. 130. — Versiera, begrijpen. 46. v. 146, 150. Ghewaght, gewacht. Bewogen, leiden, brengen. 45. v. 91. Ghewan, won. Imperatief van gewinnen, winnen, krijgen. 61. v. 305. 309. Gheweld, macht. 59. v. 69. Ghewest, geweest. 21. v. 353. Ghevoecht, gewaagd, sprak. Imperatief van ghewaght. 46. v. 114. Ghicht, gicht, gift, geschenk. 18. v. 135. — 54. v. 778, 781, 793, enz. Ghien, bekennen, belyden. 82. v. 237. Ghileu, sonderghilen, zonder spot. 62. v. 393. Ghint, gheent, dat. 66. v. 735. Ghoem, acht; ghoem nemen, zorgen, acht geven. 70. v. 1075. Grade, graaf, trap. 51. v. 569, 576, 581, 589. — 93. v. 324. Ut. graden. Graeu, grauw, grijs, blauw. 71. v. 1139. Had si, hadden si. 61. v. 255. Haarden, heerden, herden, herders. 87. v. 24. Haertste, waarschijnlijk te lezen: 't Haarste, archste, ergste, slechtste. 88. v. 135. Haarmen, V pen. praes. van Halmen; hem Gods halmen. God verzaken, verlooien. 24. v. 641. —32. v. 1337, 1351. Al me sub, subsu halm. 26. v. 837. In het Geelacht Charterboekjen door K. Diericx, bl. 74, lezen wy: De werping was betrekkelijk tot eenen halm, en bracht de paille, zaken in de symbolische traditie van onroerlijk goed of die dusdanig aan- zien waren, gebroken en weggeworpen werd door den vervreemder in aanduiding dat hy in dat goed geen recht meer had, hebbende. Help, hielp, temp. van helpen. 33. v. 1468, 1477. Hant, te bant, zefens, terstond. 19. v. 171. Hare, haer, hier. 36. v. 1714, 1716, 1718, 1720, enz. Harentare, hare ende dare, hier en daar. 44. v. 18. — 45. v. 94. — 47. v. 235. — 48. v. 324. Zie Hare. Hebben, hebben ze. 59. v. 109. — 61. v. 269. Hele, 1e pers. praes, van helen, verhelen, verzwygen. imp. hal. 18. v. 105. Helst, omhelst. 41. v. 195. Hield, imp. van houden; ook hield, hield. 36. v. 1675. Hen, het en. 19. v. 214. — 62. v. 363, enz. Hens, het en es. 32. v. 1377. - 62. v. 361. Herte, zeer. 18. v. 99, 111, 154, enz. Herdde, imp, van herden, uitstaan, lijden. 59. v. 124. Het, er. Het wat een man goed ende rijk. 17. v. 59. — 20. v. 311. Hiet, heette, imp. van heten, heeten, bevelen, gebieden. 40. v. 108, 128. - 62. v. 375, 379. Hilic, huwelijk. 87. v. 49, 64. — 88. v. 96. His, hi des. 96. v. 126. Hinderwaart, on voorspoedig. 82. v. 262. — 89. v. 191. Hinder, nadeel. 85. v. 125. Hoede, hinderhoede, hinderlaag. 64. v. 583. Hoet (Onder den), in het geheim, bedektelijk. 18. v. 112. Hoet, hoeft, hoed, hovet, hoofd. Eng. Head. 31. v. 1259. — 92. v. 255. Hoer, baer; hoereu, horen, haren. 80. V. 69. — 79. V. 21. — 92. v. 272. Hoer, L. hoert, hoort, behoort. 92. v. 272. Hone, hooD, bedrog, schande. 61. v. 290, 314. Hope, hoop, spes; soms van het M. geslacht bij de oud-25. v. 1486. Horen, gehoorschamen. Dat tu jouw heten ene hoort. Dat tu sols bevelen ene gehoorzamen. 40. v. 128. Hortane, hortte hem. 96. v. 114. Houde, alsoo boude, spoedig, weldra, seffens, terstond. 83. v. 60. Hovesch, hoofsch, heusch, beleefd. 45. V. 21. — 45. v. 28. — 47. v. 226. Hovescheit, L. hoveschelike, hove- schelijc, heuschelijk, beleefd. 45. v. 45. Huisman, landman, akkerman. 90. v. 57, 78, 105, 212, enz. Idelheid, idelheit, verwaendheid, ledig- het. 17. V. 25. 29. Iet, iets. 42. v. 262. In, inne, ie en. 26. v. 840.— 33. v. 1407. — 63. V. 630. — 69. v. 1019. Indien, door 't geen. 19. v. 152. Ircus, Aulus Hirtius. 98 v. 231. Is is, L. Dictijs. 70. v. 1106. Jet, L. Je; Je bat, hoe beter. 30. v. 1194. Je, ye, ooit, 26. v. 791. — 62. v. 337. — 87. V. 57, 62. Jet, 29. v. 1123. — 88. v. 121. Geschiedenis, geschreven. Lat. Historia. 74. v.1419. Zie Gesten. Joie, blydschap, vreugd. Fr. joie. 58. v. 19. — 64. V. 526, 527. — 67. v. 775. Keizerrijk, L. Keizerrijk. 98 v. 192. Keinaren, kelneren, kelderen. 39. v. 55. Kemp, ridder, voorvechter, kampvechter. 91. V. 197. Kere. Buten kere, misleid. 19. v. 222. Kerstijn, kerstine, christen. 28. v. 1005. Krijgen, vechten, twisten. 92. v. 201. Kunven, zwaarden, messen. 85. v. 107. La ebt er, schande. 64. v. 506. Lachteren, schande spreken. 17. v. 19. Laden, als men hier in den zin van betrachten, poogen. 88. v. 102. Laghe, hinderlage. 67. v. 798. Leden, verleden, geleden, etc. van Uden, voorbijgaan. 20. v. 290. Lecken. Aan de te lecken, te vleien. 41. v. 170. Leet, ongevallig, onaengenaam, verdrietig. 48. v. 323. Leiden, subst. leed, smart, verdriet. 86. v. 222. Leiden; zynen tijd leiden, gebruiken; zyn leven leiden, voeren. 90. v. 59, 68. Lesen, lezen, bidden. Te gader lesen, vergaderen. 89. v. 167. — 86. v. 178. Let, van letten, beletten. 89. v. 182. Letten, beletten. 40. v. 451. var. Liden, gaan, voorbij varen, voorbijgaan. 61. v. 257. — 62. v. 359, 374. — 65. v. 644. — 82. v. 298. Liden, 89. v. 174. L. leiden, leiden, als in het Haagse HS. Zie Jonckbloedt, Die Utrechtse Doctrina XVI. Lie, 1e pers, enk. praes, ie lie, var. ie lijts. Lie des, van lie, spreken, bellen, erkennen. 40. v. 117. — 41. v. 163. Lieve, lief, geliefde, beminden, vrijster. 47. v. 251. Lieve, liefde, genoegen. 55. v. 855. — 67. v. 785. — 67. v. 847. — 70. v. 1059, 1095. — 85. v. 139. Ligsi, liggen si. 65. v. 672. Lijkt, lijkt, gelikt, gelijken, kenteken, waarderen, 71. v. 1150. — 74. v. 1474. Lijt, van 't ww. lyden, gaan, komen. 81. v. 225. Lijt; bij Kil. transitus, meatui, via, actus, 43. v. 339. Lijken, gelijken, vergelijken. 86. v. 214. Linen, lijn, koord, zeer. 62. v. 376. Loes, loos, bedriegelijk, valsch. 85. v. 130. Loos, Alexianen, cellenbroeders, zakkenbroeders. 87. v. 21. In Engeland de volgelingen van Wijcelf. Het woord lijkt verwant te zijn aan lullen, lullen, zacht zingen, prevelen. Zie Kil. Lonet, loont het. 96. v. 106. Losaan, Solanen. Liefde, los, eer. 36. v. 1730. Magie, verwanten. 74. v. 1450. Muren, muren, omheining; hier in den zin van gebouwen. 74. v. 1455. Lat. maceria, maceries. Oorspr. muren, muren. Male, ander, bij male ander, bij malkander. 87. V. 61. Mals, ^t^u; van mal, dwaas, gek. 72. v. 1221. Mijn, hyve, ondertussen, inmiddels. 53. V. 661. Bij Kil. Inter, interim, interea temporis. Manscape, manscap nemen, trouw zweren, hulde doen. 24. v. 648. — 26. v. 848. Lat. Hominium, homagium. Mate, arm. 84. v. 19. Maten (te), tamelijk, behoorlijk. 71. v. 1136. Matten, mat maken, afmatten, verwinnen, onderdrukken. 93. v. 352. Mee, meer. 29. v. 1127. Medesagt, medezaan; Hd. beisaan. 89. v. 162. Meisje, huisgenooten, gevolg. 38. V. 19. Lat. Mansionada, mantio, Oorspr. Meisje. Meistereel, menistreel, muzikanten. Lat. ministeriales. 79. v. 33. Menalapus, L. Menalippus. 65. v. 670. Meneghe (Die), menigte. 28. v. 1046. — 30. V. 1192. — 34. V. 1501. Menegrande, menigerhande. 26. v. 857. Menisteus, Menisteus, Mnestheus. 59. v. 50, 72. Mer, men er. 63. v. 410. Merken, beschouwen, overdenken. 43. V. 324. Merren, toeven, verwylen. 65. v. 673. — 71. V. 1182. — 80. V. 67. Mesbaerdrijven, misbaard maken, schreeuwen. 20. V. 275. Mensen, misvinden, ongeval, tegen spoed. 70. V. 1038. Meta; te lezen als in de var. maar. 97. V. 145. Mettien, met dien, met deze, ten zelfden tijde, meteen. 24. v. 637. Miede, geschenk, loon. 38. v. 18. Miere, mijnere. 29. v. 1048. Mijden, mijden, vallen, begeven. Var. 95. V. 34. Minnende, minnaar. 61. V. 300. — 67. V. 795. Misselgier, boodschapper, bode. 90. v. 84. Fr. Meuager. Digitized by Google Mongu, var. Monjou, Mons Jovit, hands S. Bernhard's berg. 97. v. 165. Horsele, morseel, stuk. Fr. morceau. 59. V. 60. — 45. V. 46, 57. Mouche; de mouche maken, vleien. 41. V. 176. Möttina, Modena. 98. v. 225, 232, 244. N. Naere, comp. van na, nader, nauwkeuriger. 82. V. 281. — 88. V. 152. Nappe silverling, zilveren beker. Hd. Napf. Fr. kanap. 39. v. 56. Nauplus, L. Nauplius. 59. v. 114. Navel, meerv. van navel, middelpunt. 52. V. 405. Neghene, geene. 17. v. 35 19. v. 156. Neghi, neengy. 45. v. 81. Nem mee, niet meer. 74. v. 1460. Nergent, nergen, nergens, 86. v. 214. Nese, neus. 71. v. 1140. Niegherinc, nieverinks, nie vers, nergens. 46. V. 136. Nieuweloop, nuweloop, begeerte naar nieuws. 49. v. 432, 440. Nieuwer naar, in den zin van op verre naar, op veel naar. 24. v. 657. Nychene, L. Mycene. 59. v. 71, 96. V. 791. Node, tubst. nood, gevaar. Te node, in nood. 37. V. 1818. Node, adv. moeilijk, ongaarne, van oor, lichtelijk, gaarne. Comp. noeder. 53. V. 688, 692. — 91. V. 142. Noepte, imp. van nopen, eigenlijk stoten, aanzetten; hier in den zin van aanporren, wekken. 28. v. 694. — 29. v. 1082. — 32. V. 1317. Noest, WW. van nosen, schade toebrengen, verdriet aan doen, hinderen. 27. v. 924. — 53. V. 740. Noit, thans gebruikt men ooit in deze zin. 31. V. 1284, 1288. — 39. v. 42, 67. Noze, ongeval. 83. v. 38. Nuweloop, adj. begerig naar nieuws, 49. V. 425. O. Oegesien (In 't), oegesiens, ten aanzien van allen. 87. v. 35. Oert, oorden,orde,orden. 86 v. 220. — 88. V. 103, 107, 115. Of, af. 17. V. 32. Om beid en, ontbeiden. 31. v. 1251. Ombescheiden, met ombescheiden, met onbescheid, onbescheiden. 85. v. 131. Omen, oomen, verwanten, neven. 137. Kil. Consanguineus. 65. v. 659. Ommare, ommaer, adj, veracht, ongeacht. 38. V. 33. Vergramd. 41. v. 161. Onaengenaem. 93. v. 315. Ommare hebben, verachten. 23. v. 528. Ommate, onmate, buiten mate, onrecht. 27. V. 927. Onbequame, onaengenaem. 48. v. 323. Onderminnen, elkander beminnen, wederzijde minnen. 50. v. 499. Ondersien, met elkander spreken, samen komen. 50. v. 484, 493. Ondier, mild, 18. v. 70. Ondragen; als zulke last ondragen, de bevelen volbrengen. 81. v. 152. Ongelet, ongelede, adv. zonder letten, onverwijld. 81. v. 213. Ongelet, adj. onvermogd. 18 v. 134. Ondergegaard, oogenschikt. 91. t. 163. Onghedout, ongeduld, hier in den zin van leed. 73. v. 1321. Ongherechtheid, ongeschiktheid. 17. V. 51. Zie gerecht. Ongheren, ongheuren, wild, schrikwelend, ontzettend. 43. v. 285. Hd. Ungeheuer. Zie ongekru, by Weiland. Prater, praatje, subject van ongekru, gunnen. 15. V. 59. Verloor, verloren, of hoornloog, hoornen. 33. v. 4467. Onsocht, onzacht. 65. v. 6U, Verontschuldiging. 28. v. 974. Onst, onrust, gunst. 53. v. 680. Onste, imp. van onnen, lonnen, gunnen. 6. V. 6. — 33. V. 1435, 1480. — 45. V. 47. Ontalen, onthalen. 61. v. 264. Ontbant, ontbond, imp, van ontbinden, 61. V. 294. Ontbersten, onbaren, ontberen, by Kil. ontbersten, nalaten. 19. v. 199, 214, 246. — 26. v. 783. — 53. v. 749. Ontbeet, imp, van ontbyten, nuttigen. 28. V. 4027. Ende dat hij negen goed ontbeet. Ontbrak, imp, van ontbreken, ontkomen. 64. V. 567. Zie Verzucht, v. 3590. Ontdraagen, ontsnappen. 84. v. 244. Ontfel, ontvel, ontviel, imp, van ontvallen. 72. V. 4303. Eer hem die tale ontfel. Eer hem de spraken ontviel. Ontbeert. Zie Ontheeren. Ontheeren, onteeren. 64. v. 260. — 66. V. 704. — 67. V. 830. Ontkomen, ontkomen. 84. v. 206. Ontroerdert vaersi. Zij waren zonder roer. Roei der, roer. Hoofd ruder. Ene mudder. 64. v. 577. Ontsie. Zij ontsie mij. Ik vrees. Hem on tsien. Vreezen. 35. v. 4628. On twee, in tweeën. 66 v. 682. Ontweerthebben, verachten. 22. v. 504. — 30. V. 4464. Ontwisen, ontwyzen. 59. v. 52. Hem zijn land ontwiesen. Hem door een rechterlijk gewijsde zijn land ontnemen. Ontwijken, onttrekken. 88. v. 93. Onvermeden, zonder vermeeden, moedig. 94. V. 488. Onvroet, niet vroet, onverstandig, dwaas. 49. V. 223. Onwaarde, substratum. onwaardigheid. 49. V. 228. Opeen, op een houden, te samen houden. 93. V. 363. Orbaar, orber, oorbaar, subs. voordeel, nut, bate. 83. v. 27. — 88. v. 445. Orbores, 2 p6r<. enk. praet. van or boren, oorboren, gebruiken. 41. v. 474. Orconde, subj, praes. van orconden, oor kondigen, getuigen. 47. v. 23. Orwormen, eigenlijk oorwormen; hier overdrachtelijk gebruikt voor kwaadsprekers, lasteraars. 20. v. 347. — 24. v. 664. Oude, elde, subs. ouderdom. 80. v. 444, 447, 430, 434, 440, enz. Overaat, overate, gulzigheid in eten. 80. V. 425. Overdoen, tegen doen, overtreden. 90. V. 49. Overlijden, voorbijgaan. 84. v. 246. Page, strijdros, paard. Zie Duits. Digitized by Google Palme, de palm van de hand. 26. v. 838. — 32. V. 1352. —86. V. 151. Pansa, Vibius Pansa. 98. v. 231, 235. Pas, stap, schrede. Lat. passus. Op zulke gelegenheid. Pas, in zulk geval, in zulke gelegenheid. Tot genen pas, tot geen voordeel. Pellen, vellen, pelzen. Lat. pelus. 85. V. 99. Peneweider, pernighen. In de tekst staat per- nighen. Kil. heeft pennewaere en penninckwaerde, matri. Eer in de zin van zeer weinig, de waarde van vier penningen. 39. v. 76. Zie den Roman van Limborch VII 1713. IX. 500. Penelopee, Penelope. 64. v. 496, 511. Pinden, pijnen, imp. van pinen. Hem pijnen, poogen, zich moeite geven. 40. V. 123. — 61. V. 260. Pirrus, Pyrrhus. 64. v. 564. Pit, put, dal. 65. v. 640. Kil. Put, sax. Poel, lacuna, palus. Pla, plagen. Hier gebruikt in de zin van ver- lossen. 43. V. 343. Plecht, bescherming, voogdij. 27. v. 932. — 40. V. 134. Het uitvoeren van plechten beduidt zich rechterlijk verbinden. Plegen, doen, gewoon zijn. De achtertalen pleegden, achterklap voeren. De valsche niemaren pleegden, valsche niemaren verspreiden. 17. v. 43. — 24. V. 662. — 24. V. 611. — 48. v. 276. — 48 V. 343. Plien, doen, gewoon zijn. De achtertale pleijt, achtertaal spreken. De doghet pleijt, de deugd oefenen. 17. v. 41. — 22. V. 510. — 37. V. 1765. — 45. v. 58. — 46. V. 127. — 48. V. 292. — 48. v. 317. — 51. V. 562, 576. — 54. v. 794. 832. Poert, stad. 81. v. 131. — 21. v. 380. — 66. V. 740, 837. Poorden, imp. van porren, hier in de zin van zich bewegen, zich verroeren. 37. V. 1836. Pulver, polver, stof, asche. Lat. pulvis. 74. V. 1448. Quadyen, meerv. van quaet, booswicht, kwaad doener, moordenaar, 91. v. 180. Zie HUYDEC, op M. St. I. 425. Quel, kwel, kwynen, lijden. 51. v. 568. — Var. 52. v. 509. Questene, quetse, wonde, kwetsure. 73. V. 1386. Raat, raad, setten, plegen. En dine raad aan mij niet zelden; en mijn raad niet volgen, mijn raad niet volgen. 40. v. 152. Ran, imp. van rinnen, vloeijen. 72. v. 1270. Raste, rust. 22. v. 445. — 35. v. 1663. — 38. V. 3. Ree, ra. 83. v. 2. Reden, rede, redenen, rekenschap, rekening. 27. V. 885, 891, 894. — 93. v. 339. Reken, samen reken, te zamen raken, schrapen. 93. v. 130. Reiden, reeden. 90. v. 95. Ries, adj. roekeloos, dwaas. 23. v. 519. — 41. V. 167. —47. V. 247. Ries en, subs. meervoud van ries, een dwaas, stout mens. 23. v. 530. Riesen, ww. dwaaselijk, lichtvaardig handelen. 74. V. 1401. Rijk, rijkt, machtig, veel vermogend. 98. V. 192. Revel, vreugde, blijdschap. 92, v. 260. Du Cange heeft Revelles, nachtfeest. Eng. Revel. 15 Digitale Bibliotheek van de Google — II — Roch, imp. van roeken, zorgen, zich over iets bekommeren. 21. v. 369, 406. — 22. v.458. -61. V. 257. Roei, roer, sluicer, sluer. Hd. Sluier. 84. V. 10. Roeck, hebben, acht geven. Die heeft der SC een ten cleiuen roeck; die geeft weinig acht op de schaamte. 85. v. 129. Roem, beroemde geworden, pocherij, zwetsery. Lat. jactantia, 48. v. 351. — 49. V. 356. Ruiter, imp. van roeren, ruren, zeggen, er van spreken. 83. v. 53. — 87. V. 40. Ruisen, fluisteren. IId. raunen. 87. v. 63. Saen, haast, terstond, weldra. 20. v. 311. — 22. V. 436, enz. — Saus, terstond, spoedig. 31. V. 1301 enz. Eng. soon. Sage, verstoerd, bevreesd, bevreesd. 62. V. 382. Sagen, zeggen. 54. v. 758. Zenden, doen gaan. 90. v. 102. Sant, heilige. Lat. sanctus. 33. v. 1470* Santinnen, 35. v. 1601. Sartre, chart. Lat. carta. 26. v. 842. Sartres, kartuizers; monnikken derorde van S. Bruno, die een klooster in het woeste dorp Chartreuse stichtten, bij Grenoble, waarnaar ze genoemd werden. 87. V. 23. Satien, zetten. 85. v. 128. — 89. v. 176. — 91. V. 129. Scaffen, verschaffen, bezorgen. 88. v. 144. Seat; de Var. heeft sat. Zich zetten eten, zich verzadigen, 42. v. 239. Sceiden, bescheiden. 91. v. 166. Sceren, schertsen, spotten. 41. v. 206. Scepen; eigenlijk is dat sceren, de draden ter ketting verordenen, verdeelen. Ketting scheren, de draden op den weefboom brengen. Noch wist ik genoeg te sceren, betekent hier: Noch wist hier draden genoeg bij de vierde streng te voegen. 86. v. 192. Scerne, scherne, scherts, spot. 24. v. 623. Te scerne driven, bespotten. Sciem, schim, schimme. 88. v. 74. Seiepen, imp, 3e p, mv, van sceppen, vormen, maken. Ter hellen pinen si se siepen; ter hellen pinen si se brachten, wierpen. 43. v. 295. Seieren, terstond, aanstonds, spoedig. 24. V. 626. — 28. V. 998. — 41. v. 192. — 45. V. 26.— 90. V. 83. enz. Wel schiere, welhaast, schielijk. 31. v. 1304. Sciet, vun *t WW, siegen, geschieden. 85. V. 54. — 89. V. 180. Seiken, kwetsen; hier in den zin van benadeelen, hinderen. 18. v. 112. In Fergdüt V. 3229 lezen wij: Ende ging houwen en schinken. Scoendach. L. scoendach. 36. v. 1677. Sconfirde, scoffierde, imp, van scuffieren, verslagen. 99. v. 247. Oudfr. des-confire. Scoren, scheuren, verbreken, verscheuren. 89. V. 177. — 93. V. 309. Scouden. Schouwen, eiland in Zeeland. 83. V. 70. Scout, schuld. De scout gelden, de schuld betalen. 19. v. 159. — 23. v. 542. — 37. V. 917. Bij onze scout, door onze tussenkomst, door ons toedoen. 32. V. 1404. — 33. V. 1405. — 88. v. 129. — 91. V. 174. — 93. V. 355. enz. Scoutheit, schout. Bij Kilschoud, schoudheescher, praetor, schuldheisz, schultze, 93. v. 345. Digitized by Google — H5 — Scranke, meervoud, van scranke, steunsel. 95. V. 34. Sechent, van ww. sechenen, zegenen. 23. V. 562. Seint, zendt van 't ww. zenden. 84. v. 96. Seit, zaeit, van *t ww, zaeijen. 86. v. 205. — 95. v. 376. Sel, selc, zulk. 19 v. 178. Se re, subs. droefheid, pijn. 46. v. 115. — 66. V. 715. Sere, seere, adv. zeer. 62. v. 321. Comp, seerre, zeerder. 53. v. 702. Superl serst, zeerst. 52. v. 648. 652. Serechede, sericheit, droefheid. 30. v. 1202. Serjant, dienaer, knecht. Lat. serviens, 24. v. 669. 673. Si. L. sis. 47. v. 211. Si wi, zijn wy. 31. v. 1230. Sider, sijnder, sedert. 24. v. 645. — 34. V. 1515. — 37. v. 1792. — 82. v. 313. Siere, zyner. 17. v. 7. Sindale, Lat. cendalum, sindalum, zijden stoffen. 39. V. 85. Sijnder, sedert. 82. v. 313. Slaen van monde, er niet van spreken. Wy willen eerst van monde slaan. Wy willen van aardse zaken niet spreken, zwijgen. 88. v. 124. Slachten, gelyken. 93. v. 307. Slecht, adj. eenvoudig. 92. v. 208. Slecht, adv. slechts, alleenlijk. 84. v. 26. Sleet, imp. van sliten, slyten, trekken, uittrekken, uitrukken. 28. v. 1021. — 54. V. 1551, 1552. Men zegt nog het vlas slyten. Sloot, sleet, slaat van *t ww. slaan. 21. V. 342. Sloore, sordida, armoelij, 96. V. 77. Slech, sleutel, imp. van slaan. 96. v. 127. Klein, gering, klein. 54. v. 813. Eng. small. Vlek, eigenlijk vlek, hier in de betekenis van zonde. 40. v. 150. Spoedig, ras. 22. v. 450, 504 Zacht, 18. v. 93. — 71. v. 1204. Zij, bijwoord. zoo. 47. v. 245. Wie zij wil, hij wachttem dies. Die als zeggen dat hij weet, Hij en is niet vroet, enz. Zij, si, zij. 62. v. 333. — 72. v. 1120, 1127. enz. Verzoening, verzoenen, vrede maken. 28. v. 1012. — 30. V. 1219. — 37. V. 1777. — 49. v. 388. enz. Vrede, zoene, soene, vrede. Hd. Sühne. 59. v. 87. Zoene, si hem. 71. v. 1145. Verzoenen, vrede maken. 93. V. 366. Si er, soe er, si er. 61. v. 286. Troost, troost, verlichting. Lat. solatium. 46. v. 178. — 54. V. 824. Var. Losaanen. 96. v. 75. Ongetwijfeld te lezen Poolse, als in Reinaert, V. 3023 : Tussen Poolse en Schouwen. Eenigen, sommigen, som, someren, eenige. Eng. some. 24. v. 678. — 41. v. 164. — 43. V. 299, 300. Buitengewoon, groots. 33. V. 1418. Enkele, individueel. 85. v. 103. Na dat zij zouden. Na dat zij behoorden. 92. v. 246. Zeven, soeven. 85. v. 82. Zevende, soevende. 86. v. 188. Verleiden, aantrekken. Verwant aan spanen, het noodige werven. 21. v. 351. Zie Verspoei, Spoei. Gevangen zetten, boeien. 70. V. 1055. Spelen, spelen. 79. V. 29. Verleiden, aantrekken. 23. V. 534. Zie Spanen, Verspoei. Lans, speer. 69. v. 1015. — 72. V. 1256, 1265. Gelegenheid, tijd. 55. v. 837. Staan in steden, bijstaan, helpen. 30. V. 1152. Starf, stierf; imp. van sterven. 34. v. 1570. Stene, steenen huizen, kasteelen. 38. v. 26. Zie DiERicx, Mémoires sur la ville de Gand; p. 2. Stic, stuc. Eene vijl tijds. Een tijdlang. 21. V. 373, 393. — 23. v. 531. — 63. v. 468. Stiden, sterken, styven. AS. stydan. 83. V. 47. Stoel, stoelen, stool. Lat. stola, 89. v. 208. Stoet, stoeden, stond, stonden, imp. van staan. 30. v. 1185. — 74. v. 1477. — 90. V. 88. — 91. V. 111. Storen, verbreken, vernielen; prt. te stören. 48. V. 311. te stoert en te stoort, 42. V. 227.-49. v. 408, 415. verbroken, vernield. Straf, straffen, van 't ww. straffen, bestrasen, berispen. 85. v. 75. — 88. v. 143. Stranc, streng, streng. 85. v. 73. enz. — 86. v. 189. Stuuc, stuik, sloot. 43. v. 304. Swerte. 23. v. 566. Het rijm vergt witten; ook heeft de Fr. tekst, insgelijks naar het Latijn: Et hlans mantiaus ont affublez. Swesteren, zusteren. 87. v. 23; geestelijke dochters vanduitse oorsprong. Zie DiERicx, Mém. sur la ville de Gand. II, 226. 227. Swingen, slingeren. 83. v. 64. Suele, zwelgen. De var. heeft sugeu, zuigen. 99. v. 253. Sul si, zullen si, 61. v. 268. Sus, dus, zoo. 26. v. 820. Zie Ziemann. Suver, adv. bijna. 18. v. 90, 92. T. Taerchste, het ergste. 62. V. 328. Zie Arch, argen. Teren, verteren. 21. v. 349. Telde, imp. van tellen, vertellen, zeggen, spreken. 22. v. 451. — 36. v. 1687. — 59. V. 99, 117, 122. — 86. v. 209. — 87. V. 1. Teldeude, part. praes. van telden, tellen, telgaaN, pasgaan, tot in incedere. 71. V. 1144. Telgere, telgen, takken, twijgen. 48. v. 300. —96. V. 117. Telogonus, Telagonus. 70. v. 1109, 1123, 1163, 1213, enz. Tere, te vreugd. 23. v. 571. Tes, te des, tot dat; in den zin aan daer, waar. 33. v. 1430. Tide, subs. tocht, strijd. 72. v. 1232. Tien, trekken. 43. v. 336. En dat, te dien, dat, opdat, ten einde 21. V. 389. — Indien dat. 22. v. 486. Tighen, tiden, tien, tygen, tichten, bedenken, wyten. 17. v. 50. Thorele, torens. Fr. tourelles. 70. v. 1089. Toetiden, toevlucht; een wankel toevlucht, een zwakke steun. 81. v. 215. Tolette, var. Dole. 97 v. 156. Tonde, het rijm valt; te lezen als in de variante: Spronge. 96. v. 110. Tonge baten, ten gebaten, ten bate, ter bulp. 93. v. 518. Tot de, het derde. 90. v. 77. Toren, verdriet, nood. 83. v. 32. Totter, tot der, ter. 91. v. 148. Trac, trek, trok. Imp. van trekken. 34. V. 1579. — 73. V. 1330. Treken, meerv. van trek, list, loose streek. 21. v. 410. Trooste, ind.praes, vantroosten, troosten, aansporen. 22. v. 504. Trouwede, trouwede se, trouwde ze. 67. V. 794. T waren, te waren, in waarheid, voorwaar. 35. V. 1623. — 61. V. 281. Twi, te wi, te wie, waarom. 26. v. 790, 791. 808, 830. — 32. 1322, 1362, enz. Twien, twisten. 93. v. 364. Twint, en twint, niet en twint, niets, niet een zier, in 't geheel niet. 18. v. 91. — 22. v. 484. — 35. v. 1655. — 52. v. 614, enz. — Nichten twint dan, niet meer dan. 24. v. 609. — Het en twint. 32. V. 1366, 1368. Vaet, ind. praes, van vaen, vangen, vatten. 51. v. 567. Vaert, waert, wart, werd. 98. v. 235. Vaert te God e, hier gebruikt als afscheid-wens, en niet in den zin van sterven, zoo als het bij de Ouden gebruikt werd: te Gode of te Woden varen. Vaert, vaerde, reis, weg. Metter vaert, terstond. Die ziele voer hare vaart, hare verde, vaert. Valt, velt, van vallen, ter neerslaan; niet vallen, tweedracht temmen. Valt uit, waarde, rijkdom. Fr. value. De var. heeft: Lant, zand, huis en schuur. Vanden, var. AO, v. 151; eigenlijk bezoeken, gaan vinden. Dat zou steeds altoos vanden letten, dat zou je altoos moeten beletten, of trachten te beletten. Vant, vond, imp. van vinden. Vare, vaer, vrees. Varinc, varinghe, seffens, terstond. Varweloes, verweloos, kleurloos, bleek. Vast, adj. sterk, versterkt, verschanst. Vel, vellen, viel, vielen. Imp, van vallen. Vend, vinden. Vendi, wends du, wendt gy, keert gy. Verbergt, verbergt, verbrand. Verde. Zie Vaert. Verdden, verde, vrede. Fri. ferd. Verdinghen, (verdicht, verdinghet), bij verdrag bespreken, bedingen, bevrijden. Verdoemt (Hij gaat), hij gaat verloren, ten onder. Verdooving, bedwelmen. Verdragen, dulden. Verergert, vergrammen. Verfahren, frei machen, auch verbürgen. 81. V. 212. Verhalten; seine Schaden verhalten, sein Verlust herstellen, regaining. 22. v. 472. Verheer, Part. von verheerischen, Vernehmen, Verstehen, wissen. 65. V. 605. Verhogen, verheugen. 74. v. 1465. — 89. V. 17. Part, verhecht, verheugt, 87. V. 17. Verladen, Part. beladen, belast, besorgt. 92. V. 287. Verlassen, Verlassenschaft, Vergebung, Verzeichen. 34. V. 1539. — 35. v. 1598. — 36. V. 1754. Verlangen, zu lang dauern, vervallen. 18. V. 125. Vermut, vermutlich; wie er ihn auf die Jugend vertraute. 81. V. 214. Vernoy, vernöler, verdriet, smart, leid. 34. V. 1570. — 58. v. 20. Verroken, Imp. p/. von verraten, miss- handeln. 43. V. 282. Versagen, verstehen, beängstigt werden. Und ihm selbst dazu versagte, beunruhigt. 27. v. 936. Part, versagt, versagte, beunruhigt. 70. v. 1044. Versamen, verzamelen. 85. v. 100. — 90. V. 99. Verschroeien, verschroben, Part. von vers- chreiben, verschieben, verstoßen, ver- achten, verweisen. 21. v. 347. — 24. v. 605, 688. — 30. V. 1190. — 34. v. 1547. — 90. V. 36. Verseghen, 3* pers., ind. präs. von verse- ghen, versaghen, voraussehen, übersiehen. 37. v. 1809. Versieren, ziehen Visieren. Verslaan, verhalen. 83. v. 35. Versucht, Imp. von versuchen, beproosten. Hd. Versuchen. 82. v. 285. Verspinnen, zusammengetrokken von verspannen, respektieren, verachtend, verlassen. 33. V. 1451. Verspinnen, Imp. von verspannen, verleiten, durch List irgendwo zu überreden, beeinflussen. 26. V. 846. — 33. v. 1420. Zie Spanen, Spinnen. Versprengen, vertragen. 45. v. 76. — 58. V. 44. Vertreten, Imp. von vertreten, vertragen, verstehen. 45. v. 76. — 58. V. 44. Versöhnung, Imp. von versöhnung, versöhnen, zusammenführen. 31. V. 1232. Zie Trost. Vervallen, verschrecken. 29. v. 1124. Vervallen, sich nicht verschrecken, nichts zu fürchten. 23. V. 558. Zie Vahren. Verweert, part. van verwerden, corrumperen. Bij Willibrord verwardet, in den Heliand verwarren. 24. v. 736. Verwrocht, part. van verwerken, door eigen schuld verliezen. 27. v. 874, 917. Veste, vesting, zuid. 58. v. 42. Visieren, uitdenken, bedenken, denken. 85. V. 114. — 90. V. 26, 76. Vlo, vloe, vlood; imp. van vliegen, vlieden. 64. v. 510. — 97. V. 173. Vodert lienen, vorder liden, verder gaan. 26. v. 840. Voey, weg. Fr. voie. 82. v. 261. Voele, vele, adj, talrijk 79. v. 27. — adv. veel, dikwijls. 81. v. 174. Voer, imp. van varen, gaan; hier in den zin van handelen, zich gedragen. 28. v. 697. Volcomen des, dit voltrekken, voltooien. 17. V. 57. Volleec, adv. terstond, schielijk. 21. v. 401. Volleest, voleest, subst. hulp, bystand. 37. V. 1851. — volmaaktheid. 85. v. 64. Vol reit, voltrokken, voltooid. 90. v. 69. Vonden, gevonden, part. van vinden. 81. v. 197. Vorderen, bevorderen, 23. v. 550. Voor, praep. door, 38. v. 53. Vorst, uitstel. Hd. frist. 20. v. 283. — 25. V. 770. Vorstel, vorstel, van vorsten, stelten. 29. v. 1127. Vortekijn, voorteeken. 69. v. 1023. Voorvoets, adv. dadelijk. 46. v. 149. — 49. V. 431. — 53. V. 663. Vreese, gevaar. 61. v. 278. —62. v. 370, 397. — 69. V. 1004. — 72. v. 1280. — 84. v. 77. Vroe, vroeg. Hd. früh. 52. v. 628. Vroede, vroet, adj. wijs, kundig, ervaren. 17. V. 15. — 23. V. 584. — 45. v. 21. Maakt mij dat bekend, onderricht mij daarover. 54. v. 765. Vroede (De), subst. de wijze. 20. v. 277. Vrome, subst. nut, voordeel. 17. v. 58. — 22. v. 434. — 29. v. 1088, 1089. — 90. V. 52, 86. Vroemen, vroomen, ver helpen, beten. 27, V. 922. — 36. V. 1737. — 37. V. 1790. — 93. V. 301. Vrouwen, vreugde. 63. v. 467. — 64. v. 546. — 65. V. 652. Vruchtelijk, vruchteloos, benauwd. 58. V. 37. — 69. V. 1004. Vruchteloos, vreeselijk, benauwd. 72. v. 1292. Vruchten, tegen vrezen. Waar, daad, het ware, de waarheid. 81. V. 201. — 84. v. 29. — 85. v. 68. — 90. V. 107. — 92. V. 268. Waarschijnlijk, waren ze. 64. v. 577. — 72. V. 4227. Waarde, waarde, werd; imp. van worden. 92. V. 212. Wale, wael. adv. wel. 17. v. 34. — 22. V. 460. — 86. V. 469. Wallen, wellen, kokken. 43. v. 305. Kwetsbare, lichtzinnige. 86. V. 168. Wandelen, wandelen, gaan. 91. v. 181. Wanhoop, misoogje. 46. v. 135. Wankelen, zonder wankelen. 72. V. 1368. Zie: zonder winst. Ware, zorg. Ware nemen, zorg dragen. 45. V. 38. Waren (te), in waarheid, voorzichtigheid. 63. V. 409, 414. — 65. v. 617. — 70. v. 1124. — 79. V. 35. Zie: Twaarden. Warende, imp. van waarschuwen. 30. v. 1191. Waste, was daar, wassen daar. 74. v. 1396. Wedde, pand. 59. v. 56. Weder, praep. tegen, jegens. As. wat haar. 27. V. 929. Weder, conj. of, het zy. Hd. eenmaal. 86. V. 157. — 88. V. 79. Wederborg, borg, fideiusor. 20. v. 262. Weer ('t), het ware, imp. subj. van zijn. 86. V. 206. Weerden, worden. 86. v. 163, 168, 180. — 89. V. 242. Weerzien, wordt gy. 86. V. 158. Digitized by Google — 120 Went, vent, vindt. 26. v. 786. Waar, verdediging, tegenstand. 85. v. 116. — 99. V. 248. Waar, daar, weer. Imp. van waren, afweren, tegenstaan, beletten. 68. V. 861. — 71. V. 1175, 1183. Worst, erger. Eng. woon. Mhd. wier, 59. V. 112. — 63. V. 432. Wete, uitroeping. 45. y. 327. Zie Naast van /. H, Bawermun. bl, 52, 55. Wetje, weet jij, weet je. 74. v. 1404. Wi, oh wi! oh wee! 73. v. 1339. Wij, wies. 25. v. 747. Wijze, vroedschap, vergadering der voornaamsten. 90. v. 51, 64, 82. Wits, du wits mij, du wijts mij. 2e pen. ind., praes. van 't ww, wyten, te laat leggen. 40. v. 114. Wittich, wettig. 88. v. 96. Wijl, wil je, wil jij. 19. v. 200. Wildzoo, wilde zoo, wilde zee. 63. v. 488. Wil neer, wilden eer, wilden meer, voorheen. 90. V. 44. Wijn (Sonte r), var, zonder twijfel, zonder ophouden. 52. v. 609. Woudene, woude hem, wilde hem. 19. V. 192, 194. Wracht, wrocht, imp. van werken. 18. V. 139. Wranc, wrong, imp, van wringen. 34. V. 1552. Wule, mogelijk vuil, vuile. 72. v. 1233. — 74. v. 1434. Zale, burcht, slot. 67. v. 788. — 73. v. 1315. Zien, eigenlijk schoon; hier in den zin van dapper, moedig. 72. v. 1233. — 74. v. 1434. Zweer, schoonvader. Hd. Schwager, 66. v. 724. EINDE. Digitized by Google 14 DAY USE RETURN TO DESK FROM WORTH CAN DEPT I BORROWED Reviewing bookshelf Areas subject to madness credible General Library Digitized by Google -ends here- 