Annales Academiae Rheno-Traiectinae
werk, hetwelk naar de lauwers draaft, in den strijd van den nacht tegen den dag. Wie op deze akelige schouwspelen belust is, laat zich snel openvallen het dikwijze boek van voorteekenen en waarzeggerijen, van zinloze wonderverhalen van tovenaars en tovenaresse en derzelver verbinding met Satan, of éénen uit zijn demonische toverkunst; de ijselijke registers der godsoordeelen in water en vuur, gelijk ook die der vroomgerijten. En nogtans, hoe zeer, in dezen, en klaagers, en getuigen, en rechters, niet zeer heilig het heilig recht oefenden; verneemt men hier een schaduw van een Themis, maar die, gelijk de hinde van den dageraad, wordt mee de schaduwen van den nacht. En waarom zou ik hier gewagen van de negen 'Pijnigingen'; en de befeldede vlamgretige zonden van een, zich noemend, heilig officie? Ik zwijg van de treurtoonelen der dwingelandij, volkswreedheid, losbandigheid, en zoo vele naamloze, redeloze en zedeloze gruwelijkheden, zelfs nog in onze dagen, aangebracht door de eigendunkelijke heerszucht en lichtschuwende staatkunde. Hij, die, van eenen Olympus, den staat van het menschdom overziet, zal gevoeldelijk den zang van Ovidius noemen: „De vroegere eeuwen glans en heil laat elk, wien 't lust bekoren: Ik echter wensch mijzelf geluk, nu eerst te zijn geboren.” En dit verblijdend geluk onzer eeuw — waar woortelt hetzelve ? waar, dan alleen in den bodem eener veredelende opklaring ? Eene blijdschap, wier juichend danklied niet mag gefmoord worden, door de schorre Jeremia over het nog zoo zeer miskennen van 's menschen waarde, door de mensch, misvormd ten bezield werktuig eener nimmer zatte heersch- en wraak- en zelfzucht; — over de blakende krijgszucht, die orcus van lands- en volks-bederf! niet ten gewettigde zelfverdediging; maar ter rechtverguizende overheersching; — over de zedeleer van vorst en staat, zoo zeer gelegen van die van mensch, en burger, en volk; — over de gruwelleer: het verwatenst middel om het doel te heiligen; de welgekomenheid, het zedeloos bedrijf van eenen booswicht, de eerlooze onderneming van eenen waaghalzer, eer- en roem vol te huldigen; — over mensch- en volk-onteerende behandeling, onder wier druk, geen onbedeesde vreugdegenot het leven verheugt, en aan velen nauwelijks de schaduwe van vrijheid gegund wordt; — over de nog blijvende ongelijkheid, niet van waarlijk edele verdiensten, maar ter gunste eener denkbeeldige caste; — over het bespottelijke bijgeloof, hetwelk de Europese huiskring nog kan onrusten; met spook- en toverfprookjes, nog kan doen huiveren op hondgehuil en raafgekraak: — en dit te midden eener gekuishte godsleer! Ziet daar, eenen, Simonideschen klaagzang afgebroken, maar niet afgezongen, die, gelijk de beterende zieke, zelf van opklaring getuigt, en te meer, naar mate dezelve het duister en gebrekkig, het misvormde en het verkeerde, dieper en meer, inziet. En nogtans juicht de Genius der menschheid, hoe. Hoe zeer nog tegen de nachtvlinders varende, over den zegen eener aanvankelijke, hier meer, daar minder gevorderde, opklaring. Hoe zou hij juichen „ware dezelfde meer dood grijpende, hoofd en hart verlevendigende, de twee aspekte der menschheid, waarheid en deugd, met den innemenden, bezielenden, zegenvierenden luister, bestraffend. — Hoe zou hij juichen, hij, die nimmer, in den mensch, het zinnelijk redewezen, en den zoon van Sisypus, uit het oog verliest: werd vlechts, door moedig streven, de dichte en verdichte sluier hoger en hoger opgerold; de verbijsterende in waan, die menschen en volken in ketenen begoochelt, verjaagd; de melaatsche inbeelding gereinigd; en de demon der zinnelijkheid, die den begeerlingen het gevoel ontvlamt, de vrijheid boeit, in band gelegd! Hier, Ambtenaren! hier, buitenlanders in Minerva's tempel! roept ons de stem der menschheid, om de waarheid met het helderste licht, de deugd met haar edelfsten glans, te doen schitteren; en haar weldadig fakkellicht, door opklarende en veredelende vorming, wijder en wijder te verspreiden. Is onze tijdsdom nog verre van opgeklaard te zijn: wij leven echter in een tijdvak van zegenrijke opklaring. En nogtans heft de moedige vriend der opklaring den hoogen Paean aan: „Ebenhazer! tot hier toe heeft ons de Heer geholpen!” Onder dezen zijn Godszegen, boven den dikken damp van zoo vele woestheid en doolingen, despotisme en hiërarchie, verheven, hebben wij zoo vele wanbegrippen en dwaasheden, zoo vele gebreken en verkeerdheden, leeren schuwen. Ebenhaezer! Welgemoed! De weg der voorzienigheid in het mensendom gaat voorwaarts, terwijl rugwaarts: dezelfde klimt altijd, al schijnt die ons te zinken. En is ook deze niet de gang der opklaring, die, gelijk de golf, hier rijst, daar daalt, en echter voortgaat? Twijfelmoedigheid is hier ongodsdienstig; wankelmoedigheid is den mensch onterend; de held der rede- en zede-lijkheid treedt, onder deze bannier, rustig voorwaarts. Plus ultra! is zijn sprespreuk. Geen Hercules bereikte de laatste zuil. Ook de magneet der menschheid zal zijn punt richten vinden; altijd meer. Het heugelijk licht der opklarende verdeling, het heugelijk licht van waarheid en deugd, neergevlochten uit de bron des lichts, waar de Godheid troont, zal en moet, vroeg of laat, de verduistering verdrijven, de koude schemering verwarmen; den mensch veredelen, en gaat niet geheel de christelijke "godsdienst" uit op menschveredeling; op een godsrijk? Een dooringetreden te hebben verdreven, een vooroordeel te hebben uitgeroeid: welk een zegen der menselijkheid! Een wangevoelen te hebben gelouterd, een handelwijze veredelijkt: welk een triomf, zich en anderen ten biezijn! Hieraan iets, kan 't zijn, veel te hebben toegebracht, (en hiertoe moet het licht van Pallas altijd ontsponten, altijd bewierookt zijn!) is ware verdienste voor mensch, en volk, en vorst, en vaderland. Hem opent zich, gelijk Cicero wel eens zei, "de toegang des hemels". Zijn naam zij, en zal zijn, in blijvenden zegen, bij dit en het spade nagespacht. Hij, om Nederlandse staatkundige herstel en maatschappelijk welzijn zoo edel en verdienstelijk, der Nederlanden oppermagtige Vorst, geniet des zenen zalige voorzien, onvermengd, in de uitgestrekte ruimte en kracht! De herfstbacterië van Nederland, in alle zijnen gewrichten ontkniepen, rijk, de herfstbacterië van Nederland onafhankelijkheid en vrijheid; — herfstbacterië van Nederland wetten en staatsinrichtingen, vereert elk Bataaf, die zichzelf niet miskent, in het genieten van "onder den verguizenden keizerscepter, was, en nu is, als den Vorst zijner liefde. Aanvaardde Hij het hoog bewind, in het midden van den Krijg; onder de beroering der volken, in kommervolle schrikdagen voor de onderdruktren : Hij verheugde zich, in zijn bezitting en deszelfs luister "in den niet welkenden, altijd groenenden zegen der rust en welvaart van binnen, des vredes van buiten, des vredes, heilig en vurig van den hemel afgebeden, en aan het afgemartelde menschdom geschonken ! Hem; wiens diadeem het edele der menschheid met luister sierde; den Vorst, die, onder de dierbaarste rijksbelangen, als het eerste mee- tekende, de behartiging van het ware volksgeluk te "vestigen op een opgeklaarde denkende veredelende handelwijze, door een rechtvaardige en zedelijke vorming van hoofd en hart; Hem; die, zelf bezield met een ongeveinsde liefde voor opgeklaarde kunde en welbestaande zeden, zelf gevormd en bekrachtigd door veredelende cultuur en derzelver hooge waarde, daartoe menigvuldige gelegenheden zijnen Nederlanders, in elks betrekking, voorkomend aanbiedt — Hendrik, die, gelijk een vader des vaderlands, deze erfzettingen van zijn bezitting laat getuigen van zijn vaderhart, zegent elks welgeplaatste vaderhart; — en Nederland brengt de edelgevoelende Vorst het eerbiedigste en welmeenendste dankoffer. Ook dit wordt, van ons en onze stadgenoten, met dankbaarheids eerbied, der koninklijke goedgunstigheid, die ons hier, feestvierende, dit Palladium weer laat oprichten, gewijd, met den hartgrondigen wenschaar deze, en elk leer- en opklaringen-inrichting strekken moge, der Godheid ter eer, Nederland, ja! het menschdom, ten zegen, den Koning en het Koninklijk huis ten roem en roemrijk blijvenden gedenkteken! Ja! daartoe zullen deze, immer hier deze inrichting, strekken, onder den zegen van den goeden Alvader, en onder het kloekzinnige toeziend, door de kloek Vorst opgedragen aan U, doorluchte Edelheden! aan wier hoofd ik thans het geluk mag hebben; U, Eerwaardige Grijsaard, van KINSBERGEN die, hoezeer door meer dan tachtig zonnenkringen bekroond, nog prijkt in onverwelkte levenskracht van lijf en ziel; wiens gelaat, door verdienstvol bewustzijn verfraaid, geen voorte van den oude dag frons; wiens helderheid van geest en rustige moed de kuren der jaren verlengt; — Nederlandse vlootoogst! — heldhaftige handhaver van Nederlandse zeeroem! wiens waterleeuw geen vlag liet strijken, en Parkers vloot de Doggersbank deed ruimen! Ziechel, door grote verdiensten hoog geëerd, en, door de grootste vorsten, met ridderlijke eer en eretekenen vorstelijk bekroond! In U zie ik tevens den Maecenas, op een luiszacht-rijke wijze verdienstelijk, bij den dienst van Minerva en van alle veredelende opklaringen eerbiedigd door uwe voorbeeldloze kunst van genieten, schier geheel gewijd aan hetgeen uwer medeburgeren welvaren en geluk, des vaderlands eer en roem, kan bêvorderen. Mer het bekortst gunstbewijs in uwe rechterhand, Ter bevordering van den bloei van deze hooge school, ter aanmoediging van vlijt, en ter opwekking van wedijverende zucht voor eer en verdiensten, bepaalt gij onze Pallas, Uw zucht voor haar bloei stelt haar in staat, om de vlijt van wedijverende zucht voor eer en verdiensten bepaald zijn. Z. E. jaarlijks vijf gouden ereprijzen (voor elk der zoogenaamde vijf faculteiten éénen;) waarvoor hij "in ieder die faculteiten, zoude verfierd worden, die zich het verdienstelijkst had gekweten, in elk akademiejaar, Bij onze eerbiedige dankbetuiging voor Zijner Excellentie's edelmoedigheid en luidop sprekkende zucht voor den bloei van deze hooge school, en het aanmoedigen tot wetenschappelijke beoefening, boden wij Z. E. gaan, ter beter beantwoording aan Z. E. doel, daarvan een ontwerp optemaken, en hetzelfde Z. E. over te zenden; gelijk ook kort daarna geschiedde. Dit kwam hoofdzakelijk neer, op een jaarlijkse uitnooding der Professoren aan de hier ingeschreven alumni, ter bewerking van eenige voorstellen of vraagstukken, op te geven met den aanvang der jaarlijkse lessems; — de keuze, inrichting en opgave van zulk een voorstel, of vraagstuk, door elk der professoren in de faculteiten, als moetende zijn een zeer belangrijk onderwerp, of hoofdplaats uit derzelver lessems van het loopende jaar; — de aanbeveling van het te behandelen in Latijn, en, zoodanig mogelijk, in Grieks en kiesch, met vrijheid voor het Nederduitsch, onderwerpen, waarover de lessems in 't Nederland gehouden worden; — het hier beoogde doel, een ondubbelzinnige proef van vordering en grondig doorzicht der wiskundige beginselen, en der jongelingen uittelokken, een edele zucht, aantemoedigen, en verdiensten met den vereerenden eereprijs te bekroonen. Gij zult derzelver oordeelkundige behandeling en antwoording; — de verzegelde inzending van een naar prijs gedegen proefstuk aan den Secretaris van den raad der Hooge School voor 1 Juni in elk jaar; — de beoordeling daarvan door Curatoren, na het praktisch advies van den Professor in de faculteit, — als mede het daaromtrent te ondergaan onderzoek; — de openlijke bekendmaking van het, best gekeurde stuk, benevens deszelfs bekrooning met den eereprijs zijnde een gouden Medaille, ter waarde van vijftig gulden, plechtig toe te deelen, op het jaarfeest van het Athenaeum, aan hun, welken zichzelf waarschijnlijkst hadden gegaan. — Voorts den vorm der Medaille enz. enz. Op deze, breed uitgewerkte Memorie, nevens een aantal briefjes over sommige van deze en andere punten, zag ik mij, den 6 Maart d.j., verheerlijk met eenen brief, waarin Z. E. Hare goedkeuring op de gemelde punten te kennen gaf. Hierbij bevond zich een nieuw, of wel vergroot blijk van edelmoedigheid, hetwelk den Maecenas Gelreus op nieuw vereerend kenmerkt, en mij, gesproken ons allen, en een jegelijk; die voor zuivere goedwilligheid gevoel heeft, met het heugelijkse pligtgevoel bezielt, 's mans hoofd en hart te verheugen, 2. E, te wel bewust, dat onze hooge School niet kan twijfelen aan het streelend genoegen van mijn hart, uwer Excellentie, met de School, voorheen, en ook nu, voor al geëigend is aan, en bezocht wordt van jongelingen uit den min of meer gezegenden middelftand; dat onder deze sommigen zijn, door de fortuin schaars bedeeld; dat in deze ligt mogelijk is een conflict van eer en behoefte. hoefte, Zu E., zeg ik, weet dit, op een zeer kiesche wijze, voortekomen, des, in dien strijd, het gevoel van eer, dat edel kunstvoedsel niet mag zwichten voor den drang der schrale geluksbeleiding; dat een lofwaardige eerzucht geen kreuk lijdt, en de behoefte haar den eerprijs niet betwist, Z. E. befluit, bij de vijf medailles, nog te voegen een som van honderd guldens, in geval er twee, of vijftig guldens, in geval er één onder de vijf, met een gouden medaille bekroond, mochten gevonden worden, die zulk een onderstan d benoodigd zijn. Zullen deze som, aan de ouders of voogden, op hun verzoek, door den Rector Magnificus, worden ter hand gegeven, Alle mijn ambgenoten voegen hunnen oprechte wensch bij den mijnen, dat de milde opofferingen van onzen doorluchten Maecenas, via wie ik met Claudius mag zeggen: "nil negat, et seepa vel non." pofcentibus offert; het jaarfeest van onze Pallas, met altogether nieuwen luister fieren, jongelingen en ouders ten zegen zijn, en ons het genoegen verschaffen, dit solenne feest met ruimte en glans te verrigten! Deze u vereerende en tevens u bekoorlijke waardigheid, geluk te wensen. Het belgiegen u niet, dat ik u doe horen, dat wij onze Pallas en ons met heel hartelijke geluk wensen, in uwe Excellentie te mogen vereeren, en, kan het met Gods wijze liefde bestaan, nog lang vereeren, — onzen ‘Maecenas! En ook u, grootachtbare Dr Vries! in welken ik de doorkundige staatsbeheerder, de trouwhartige burgervader, en mijn fervente meer dan veertig jaar geachte vriend, eerbiedig! — u thans, weer, in deze ceremonie hersteld, geluk te wensen: welk een mij vereerend, maar ook dieptreffend genoegen! Duister, duiker doch altogether aanbiddelijk zijn de wonderwegen der Godheid! Gij weet het, hoe dikwijfel wij, in den stille schuilhoek, uit de diepte onze Franse ellende, onderling zuchtend wanhoopten, aan enige vaderlands en volksherstel: hoe veel meer, aan eenen dag, als dezen, den dag der zegenvolle herstelling van ons Palladium! Is mijne ziel gevoeld over den onpeilbare wonderzegen, ja! over de stormen van zegevieringen der godheid, over ons, onlangs verzonken, nu herrezen vaderland, uitgestorte vreugdevol zie ik u, door 's Vorensten billijke gunst; in uwen erezetel, en ook in deze uwe waardigheid, hersteld. Gaat het naar den wens van mijn ziel, Gij zult denzelfde lang, zeer lang, ongekort, door uwe trouwhartige zorg voor de eer en bloei van deze stad en deze Pallas, ijveren, behartigen, bevorderen! En ook Gij, edele STarine! — Hoe vleide ik mij, na zo een lang wonderrijk tijdverloop, hoe zeer met een begrijpen kruin; doch tevens met onbegrijpen gevoelens, deze edelen op deze erezetel te verwelkomen! — Deze edelen, die Minerva vereert, en hare vlijt-aarvlekenden olijftak. Wie kent grondiger dan Gij, doorluchte Edelen!: den eigenlijke, ouderen geest deze stichting, en het belangrijke derzelve? Ook onder Nederlandse edelen, aanzienlijken, rijkvermogenden, zijn niet weinigen, die, als schitterende flonkerfarent, in de wetenschappelijk gevormde wereld, uitmunten bij het vaderland, variëteit alom geacht. Niet dan met veel ongeveinsde eerbied, gedenk ik, noem ik, ontmoet ik, dezelfde. Doch ook U, beter dan jemand, is het bekend, dat eigenlijk de minder of meer gezegende middelste tand, (en daarop was voornamelijk de voorouderlijke geest in deze stichting gevestigd) de meesten moet opleveren, die zich, hier, der wetenschappelijke vorming wijden, genoodzeld door eenen niet middelmatigen aanleg der natuur, begaafd met kunde en kunst - talent, om zich, door verdienstelijk te zijn voor Staat of Kerk, tot een eer- en aansicht gevend bestaan, tot eer en brood, den weg te banen. En: op dat zij dit nu, gelijk vroeger, hier kunnen en mogen doen, hoe zeer is daarvoor, voor dit dierbaar volksbelang, gestemd, doorluchte Edelen! Uw wenscht, uwe zucht, uwe poging! Maar ook „daartoe schiet de koninklijke gunst niet te kort: daartoe is zijner Majestairs goedgunstigheid niet uitgeput. En daarom - baar zij in veredelende opklaring, ten heil voor dit en het komende geflacht, welks schoonheid erfzegening zij en blijve het heil van dezen feestdag! Wijzer en beter door deze! Dit zij onze taal! Hooggeleerden! in welken ik de eere heb, en het streelend genoegen nog (en hoe onlangs was voor mij die hoop nog hopeloos!) nog mag smaken, van mijne ambtgenooten, 't zij herhaald, 't zij voor het eerst, immers hier, aangezonden, te begroeten! Eene taak, U allen, niet minder dan mij, zoo bekroond als belangrijk. “Eene taak, die ons de heilige beroepspligt voorplaatst: maar tot welke ons ook een, uit zichzelf hellende, krachtig en edelnoopende neiging roept. Hij heeft ook de geleerdheid; die 't schoonst prikt, als eerste priesterses in den tempel der wijsheid, eenige bijzonderen kreis van denken, en onderzoeken, en bearbeiden, wel niet 200 zeer ten algemeenen behoeve, maar toch „ noch van nut, noch van vermaak, verstroken: onze hoofdtaak is en blijft, het licht der waarheid on- benevelt te verspreiden; dat licht, hetwelk de achting voor dezelfde, gelijk voor zedelijkheid en plicht, heilig doet eerbiedigen. Onze hoofdtaak is, in den jongeling den man te vormen, zelfdenkend, onderzoekend, oordeelend, nuttige kunde en kennis wel onderlegd, en zedig geoefend: in den jongeling den man te vormen, die de waarde van den mensch in rede- en zedelijkheid kent en gevoelt; die het licht die veredelende opklaring, op onder verschillende levensbetrekkingen en voorwerpen, kan overbrengen; die, door opgeklaarde kunde en kloek beleid, het kwaad weet tegenzien, het goede voort te staan; die, door wel doorwrochte kunde, het belang van Staat, en Kerk, en maatschappelijk leven, weet te behartigen; die, door denk- en handel- wijze, door voorbeeld in leven en zeden, anderen voorbeeldig weet te zijn. De Staat, wiens belang ook het onze is, zoekt, niet voor den man een ambt; maar voor het ambt een man. Is de kring van onze Pallas, als een minder- jarige, tijdens meer beperkt in ander opzicht: zeker niet in dit. — Laat ons; veel eer, vlijt en ijver verdubbelen, om haar der meerderjarigheid waardig te maken, kan het zijn, ter behoefte te doen kennen! Cultuur te bevorderen is ook; het doel van het nu ingestelde Athenaeum: maar ook voor dit zij en verblijf, het onuitgebeitelde tempel- opschrift: Palladi et bono publico! gewijd, en ten. onbeprochten roem! 'Hoe heilig ons dit steeds was, gij weet het, recht- en wetkundige ARNOLDUS! die den vrede zocht, en wien het weldoen eigen is. Allen, die wel eens, met ons, dit luchtveld van Pallas bedienden; behalve onze zedige, vrome trouwe vriend, de even kundige als deelnemende geneesheer SUERMAN, wiens welbekende verdiensten de Koning, onlangs, met een hogere roeping, vereerde, — allen zijn van ons gescheiden, in en om, en bij gelegenheid van die overweldigende dwangslot van noodlottige noodlottigheden. Smert ons hun gemis, en vooral dat de onbevocht geweld van de Corfiottische | dwangdynastie berookt: ons verbiede hunne, onder Nederlandse | Nederlandse Koning; eervolle plaatsing, het zij door bevestiging; het zij door hernieuwing, elders! — En dele hunne standplaats, benevens hunne ruime loopbaan, zij hunnen... En den Wilen ten huizingen zegen, en ten nimmerdorrenden roem! Ook, mannen van besproken kunde en veredelende opklaringen! Die ik, in deze loopbaan, door de gunstige koninklijke beschikking, thans aan mijne zijde zie, ook U, geachte ambgenoten! Zij deze loopbaan ten roemrijksten zegen! Met de onderlinge vriendschapshand hebben wij ons zegenend begroet en "verbonden met deze steeds trouwe verband, laat ons onzen sillelen weg, door de ons op gedragen gewesten der wetenschappen en kunsten, bewandelen, omringd, kan het zijn, met een talrijke jongelingenschap, Pallas ter eer, hun en der natie ten heil! Gelijk eertijds, ook nu, zij bij ons de tempel van Minerva tevens die der broederliefde en der eendracht, die heilige, magtmakende leus der "oude vrijheids- en vaderlandsvaders"! Ook deze, en die, welke ik hier nimmer gestoord kende, zij ons allen een dierbaar, heilig! De milde hand der zegenende Godheid zij voor U en de uwen nimmer geslooten! Heeft hij de hoogste reden om Zich te vermaakken, die het genot der zegeningen verscheidt; en zelfs aanmoedigd: dan, voorzeker! zie ik U, fier en te vreugde feest vieren. Hier ziet ge, voor uwe edele zuchten, die door wetenschappelijke vorming dingt naar verscheiden diensten, en door verdiensten naar eer en welstand, in alle betrekkingen; in elk zoodanig levensberoep, de heuglijkste, de geachtste, de roemrijkste loopbaan geopend. Voelt ge u geroepen, van den kwalificatien het verstand te verlichten, om het hart te heilen, in en door de heilige oo — zie hier uwe loopbaan! En ook de Uwe, gij, die U BV aan den dienst van Themis, om het recht te handhaven tusken den man en zijnen naasten! En ook de Uwe, gij, die U der kranke menschheid wilt laten aangelegen zijns en, door heilzame kunst, den Zieken aan het Oorschool tijdig sterven ontwringen! Ziet hier uwe loopbaan, die U "het tooneel ontfluit, waar de menschlievendheid zich het meest en BEVORE ten toon prent. AV. Zoekt uwe levensgelukzaligheid; in de bespiegeling der eeuwige waarheden, in het lezen der wiskunde en wijsbegeerte; Kweier onrijpe kunde even haagschelijk is, als die eener min rijpe godgeleerdheid — wilt ge deze paren, met 20^ vele anderen, uit de beschouwing, van natuur en mensch, het luisterrijk toongelal van goddelijke wijsheid en almacht? Of, hebt ge uwen trek gevestigd in de beschouwing van de lotgevallen der eeuwen, of der volken, op hunne oudheden of talen? wenscht ge uwen smaak te oefenen in het dichtkundig schoone? ziet hier uwe loopbaan! We offeren... Eene loopbaan, die U leidt tot wijsheid, en deugd, en zich verliest in de bekroonde waardering der menschheid! Eene loopbaan, waar- U voor de zegen en de liefde uwer ouderen, de roem van uw geslacht! Eene loopbaan, waarin de ER ETA het hoogere eerbewijs, waarmee onze ridderlijke Maecenas uwe vlijt en verdienste wil bekroonen, de gunst van den Vorst; en is dit iets minder, dan de eervolle loon uwer verdiensten? Loopt dan deze loopbaan, door de Godheid U ten zegen geschonken, door den Vorst. En geëerd, in vrede zij en blijve, gedurende den afloop der eeuwen! Zo groei, zo bloei, dit Pallas gesticht, vruchtbaar in zegen van veredelend licht! Zo gloei, zo bezielt elk hart en elk hand, de liefde voor God, voor den Vorst en ons land! FEEST- ES TAZ AN oC; VOORGELEZEN AAN DE PLEGTIGE MAALTIJD, DE INWIJDING VAN HET GELDERSCHE ATHENAEUM TE HARDERWIJK, DEN 23 VAN LOUWMAAND, 1816. — Liefde voor jeugd, voor jeugd, feromnibus mores emollire, omnia que ad priscum aureae aetatis flatum redigere. De Feestkelk blinkt: —— een lied zij aangeheven, uit vrije borst —— smettend blij gelaat! Mogen Academus perk niet langer schaduw geven; Athenes leer-school staan! Een milde hand zal 't licht des bakens voeden; dat weer aan 't Geldersche oever glanst. De stoel der wetenschap zal 't zwaard des helds bedekken, Dien Schelde kn. Iber kranst. Geen gauler zal op nieuw ons smaad doen hooren; Geen, Omar, in Augustus’ schijn, Drijvend, plunderend, andermaal de Wijsheid uit haar koren; En roemt zich groot te zijn. Geen storm, (gelijk aan die zoo toomloos gierde!) Die weer, daar Zweds Plinius, Daar Nederlands Hippokraat eens de Abar Are Tabbaard Ac Herde, Zij vlammend uit blussch. Het vlamt; — de wierook geurt: — den reine Tempel Vervult een heilige Priesterschaar, En wendt: „Kom, Jonglingschap, kom nader, van den drempel! Zoek leering bij 't altaar! Veredel 't hart, door het goede — en het hooghoudend bezield — Wordt ingewijd, uit liefde en aanMoed, Grijp aan met mannenmoed de grote taak des levens, Dat wachtend voor u ligt! Cinna En Bornuave, beiden te Harderwijk geplomoveerd, Treden toe, van één drift ontstoken, En neigen dankbaar het gretig oor. De zegels der Natuur zijn voor hun opgebroken; Der eeuwen duister zien zij door. Hunne leerzucht weidt langs de Idumeesche stranden; Zij Baart gebloemte in 't Attisch' veld. Het roemrijk Latium ontvloekt haar zijn wanderschap, Daar gouden oort in zwelt. 4 : 1 Zoo vormden VENEMA's en BIKKERSHOEKEN De jongheid; zoo wies HEMSTERHUIS En Zwieren op; zoo snel zich 't brein der Muziek. SCHENBROEKEN, —— Het fijne vernuft van RUGSCU! | Gij, gaaf eens, Gops, met onzen druk bewogen, — O Koning! zie van uwen troon ! | Aanfchouw in hen, — in 't nut van hun erkentlijk pogen, EN Uw weldaad, en uw Loon! A. € W. STARING:. 