Reis door Noord Amerika
Het fchynt uit de volgende waarnemingen zeer waarfchynlyk , dat 'er Eurape- voor de Zinedcn hier te lande alreeds Europeanen geweefi; zyn , en in 't "''^" '"'^'^ vervolg zullen wy nog iets ter bekragtiging van deze mening by brengen. ^^^ ," j^' De zelve oude man, Maom Kten, van wien ik alreeds gefproken heb, -,-„^. verhaalde my meer dan eens , dat toen de ZiVi'den in de voorleden euw komfT: zig hier nederzerteden , en ene Volkplanting, //^///«^//atJ genoemd , <^-i"2\vc— op de DeUaivare aa.nleiden, iets beneden de plaats daar nu kS'^/V»-; Itaat , *^'^'^* zy op de diepte van twintig voeten enige gemetfelde putten vonden.. Dit kon onmogelyk een werk der Wilden wezen , die gene gebak- ken ftenen voor de aankomfl: der Ettrop'inen gekend hebben , en gevolgelyk nog minder willen hoe die te gebruil^:en. De putten lagen; wel op 't land, dog evenA^el op zulke plaatlèn aan de Dellaixjare die fomt^'ds onder water en fomtyds droog zyn. Dog ledere is het länd zo afgenomen dat de putten geheel onder water geraakt zyn, en hec is zelden laag genoeg om de putten te zien. Toen de Zweden na- derhand op enigen afiland van de voorgaanden nieuwe putten groe- ven, vonden zy in den grond enig gebroken aarden vaatwerk, en nog. i84 NEW JERSEY. gehele goede gebakken' Henen, diergelyken zy ook dikwyls onder 'c ploe- gen hebben bovengehaald. En voor Hieruit, fchynt hec, mag men opmaken, dat in oude tydenhier, Colum- of Europeanen of een ander befchaafd volk , door florm of anderfins moe- ÖMJ- tyd. ten zyn naar toegedreven , zig neergezet , ftenen gebakken , en ene Volk- planting gemaakt hebben ; dog dat zy naderhand zig met de Amerikct- fien vermengd hebben , of door dezelven omgebragt zyn. Mifichien hebben zy allengskens door den omgang niet de JVilden derzelver zeden en denäingswyze aangenomen. Men heeft de Zweden zelfs befchuldigd , dat zy alreeds halve Wilden vikaren , toen de Engclfchen hier in 't jaar 1682. aankwamen. En men ziet 'nog werkelyk, dat de Franfcben, de Engelfchen, de Duitfchen ^ de Hollanders, en andere Europeis, die vele jaren in afgelegene landfchappen , digt by de Wilden , gewoond hebben, zo voel overeenkomfl: met dezelven krygen , zo in hun gedrag als denkwys, dat men ze 'er alleen door hunne kleur van onderfcheiden kan. Dog de gefchiedenillèn en overlevering der Wilden verzekeren ons, dat de gemelde putten niet konnen gemaakt zyn ten tyde van Co- lumbus onderneming of kort daarna , dewyl de Amerikanen zeggen dat zy veel ouder zyn. Het geen ik hier aangaande deze putten gezegd heb, is my naderhand op nieuws door verfcheiden' Zweden verhaald. Tekens Den 22. December voorfpelde ons een oude Landman verandering aangaan- van weder, omdat de lugt op den middag zeer warm was , zynde zy 's <1e het morgens zeer koud geweeft. Buiten dat maakte hy het zelve daaruit op , !<A-eder. ^^^ ^^ wolken zig om de zon zo hadden t'zamengetrokken. En de hier- agter gevoegde waarnemingen zullen tonen dat deze voorzegging juifl: is vervuld geworden- Midde- SaiooN ieder oud wyï onfeilbare middelen tegens tandpyn waant te kn te- bezitten, waarvan de meeften vrugteloos worden aangewend , wiiiknog- p"? thans enigen van die middelen aantekenen die hier gemeenlyk tegens dat " ' ongemak aangewend worden. Als de pyn cntflaat uit holle kiezen , fteekt men een weinig katoen in ene tabakspyp , doet 'er de tabak boven op , fleekt ze aan , en rookt tot dat het al'es byna vei-brand is. Onder 't roken komt de olie van de tabak in het ka:oen, hec welk men 'er dan uitneemt, en zo heet als men 't verdragen kan tegens de kies legt. De vrouw van Kapitein Lindjey te Ofwego heeft my verhaald , dat de Iroquoizen in üic geval het volgende middel voor het befte houden , en zy had zelve het zeer goed gevonden. Zy nemen de zaadhuisjes van de Fir- ginifche Ane77ione , zodra het zaad ryp is, en wryven ze aan ftukken. Dan zien zy 'er uit zo ruw als katoen. Men doopt deze ftof dan in fter- ken brandewjTi , en fteekt ze in de holle kies. De pyn gaat 'er gemeen, lyk van over. De brandewyn is bytende , en de Ancmone zaden zyn ins- 11 A K o o N. 1748. tJl^ gelyks fcherp , gelyk de meefte zaden van bloemen die te gelyk dejiami- na en de piftilla hebben. Dus helpc dit malkanderen om de pyn te verligten, Wy hebben ook vele zaden die de zelve eigenfchappcn heb- ben als de yimerikaanfche Ammone. Tkgens de tandpyn vergezeld met zwelling wierd het volgende mid-. del het meeft gebruikt. Men kookt meel van Mais met melk, doet daar, terwyl het nog over 't vuur ftaat, wat varkens of ander vet by, en roert het om tot dat het alles wel gemengd is. Dan doet men 'er een handdoek over, en legt het daai'in, zo heet als men 't verdragen kan , op de pynelyke wang , waar men 't op leggen laat tot dat het kouJ is. Ik heb dit zeer kragtig tegens de zwelling gevonden , die het niet alleen vermindert , maar het verzagt ook de pyn , opent de dikte , in- dien 'er zig enige kwade ftof gezet heeft, en doet den etter uitlopen. Ik heb de Iroquoizen den binnenflen bafi: van den Kamdafchen Vlier- boom zien koken , en op de wang leggen daar de pyn het fterkfl: was. Dit verzagtte, zeide men, de fmert dikwyls. Onder de Iroquoizen, of de Fy f Folken op de Rivier ilfi?/&<JW^ , zag ik ene jonge vrouw, die, door het fterk theedrinken, ene geweldige landpyn gekregen had. Om zig hiervan te genezen kookte zy de bla- den van een foort van Myrteboom , (*) en bond die zo heet als zy 't uithouden kon op de wang. Dit middel zeide zy had haar dikwyls ge- holpen. Voor de aankomft van de Europeanen onder het geleide van Colum- Het yzcr lus in Amerika , waren de Wilden geheel onkundig van het gebruik van eertyds^ 't yzer, het welk ons zeer wonderJyk moet voorkomen , daar Amerika °"'^':" byna overal zeer vele yzermynen bevat. Dus waren zy verpligt dit ge- j^^ ^/j-^'^ brek te vergoeden door het gebruik van fcherpe ftenen , fchelpen , klau- rf^^j, wen van vogels en wilde heeften , en andere dingen , om bylen , mes- fen en diergelyke fnydende werktuigen te maken. Hieruit kan men zien dal zy een armoedig leven moeten geleid hebben. De oude Zweden , die in hunne jeugd omgang met de Amerikanen gehad hadden , toen zy hier nog vry talryk waren , willen nog veel van hunne levenswys te ver- tellen. Nog vindt men by toeval vele v/erktuigen die de Wilden voor de aankomft der Zweden of andere Europer s gebruikt hebben. Te- genwoordig gebruiken de Amerikaanfche Wilden geen andere werk- tuigen als die van yzer of andere metalen gemaakt zyn , welken zy van de Europeanen krygen. Maar alzo ik gelegenheid gehad heb van velen van de oude werktuigen der Amerikanen te zien en zelfs te verzamelen , zal ik dezelven hier belchry ven. v '^■■'^" Hunne Bylen waren van fteen- Hare gedaante gelykt veel naar die j"y^™jg ^'''•^ Ameri- (♦) Myriea afpleniifolia, Linn. kanen^ A. a iU N E W J E R S E Y. van onze wiggen , waarmede wy het hout kloven , omtrent enen hal- ven voet lang en breed naar evenredigheid. Zy zj'fl gemaakt als onze wiggen, fcherp aan het ene einde , dog egter iets botter. Dewyl zy aan enen fteel moeden vaftgeraaakt worden , zo was *er boven aan een . rand om aan het dikke einde. Om den fteel vafl: te maken fplee: men ze op, en ftak de gefpleten' einden van den flok in. den rand van den fteen, en bond dan de gefpleten' ftukkcn vaft op malkander ,. omtrent zo als de Smids in de fpleten van den fteel de yzeren byl vaftmaken. Sommigen van deze bylen hadden geen rand van boven , en het fchynt dat zy die maar in de hand hielden om 'er mede te hakken of te floten, zonder dat 'er een handvat aan behoefde te zyn.. De: meeften dezer bylen , die ik gezien heb , beftonden uit ene harde rots , dog anderen waren gemaakt van enen harden , zwarten , fynen vuurfteen.. Als de Wilden enen zwaren boom vellen wilden , konden zy dit met hunne bylen niet uitvoeren , dog bedienden zig dan van het vuur. Zy verbrandden de wortels van den boom , en deden hem dus tmraelen. Maar op dat het vuur niet verder gaan mogte dan hun oogmerk was , flaken zy enige oude lappen aan een ftok , doopten die in 't water, en maakten daar den boom een weinig boven het wmi geftadig me-- de nat. Wanneer zy enen dikken boom tot een Kano wilden uithol- len , lagen zy droge takken om den ftam , zo ver zy den boom dag- ten hol te maken, en ftaken die in brand.. In de plaats van die verbrand waren werden anderen aangebragt. Ondertuflchcn . waren zy geftadig bezig met den boom boven en onder het vuur, daar hy niet branden moeft, nat te maken; De boom hol gebrand zj'nde, zover zy zulks verlangden ,. fchraapten zy met himne bylen , met fcherpe fchalen , en diergelylcen ,. het gebrande 'er af, en maakten de Kano van binnen glad. Op deze wys gaven zy zulk ene gedaante 'er aan als zy goedvonden. Ene Kano vras gemeenlyk. tuflchen de dertig en de veertig voet lang. Het voomaamfte waartoe huraie bylen dienden was de velden bekwaam te maken voor het planten der Mais ; wam als zulk een veld, daar i?y Mais telen wilden, met hout bedekt was, hakten zy den baft rondom de bomen af met hunne bylen, vooral in den tyd dat hy fappig was. Dus verdorde de boom , terwyl hy geen voedfel meer krygen kon , en de bladeren beletteden de zonneftralen niet langer door te fchieten. De kleinder bomen wierden met geweld uitgerukt , en men roerde daarna de aarde met kromme en Icherpe takken om. Meffen. In plaats van mefTen behielpen zy zig met fcherpe ftukken vuur- fteen , quarts , of enig ander foort van fteen , of met enen fcherpcn fchulp, of een fcherpgemaakt been. Pylcn. Vooraan de pylen maakten zy dunne en hoekige ftukken fteen vaft, ge- R A K o o N. 1748. J87 gctïieenlyk vuurftenen of quarcfen , dog fomtyds wel een ander foorc. Sommigen gebruikten de beenderen der dieren , of de klauwen van vo- gels of beelten. Enigen van deze oude vverppylen zeer vry ilomp, egter fchync hcc dat zy 'er vogels en beeften mede hebben weten te doden \ dog of zy door de kragt van den boog Iterk genoeg voort- gejaagd wierden om diep in het lichaam van een menfch door de klederen heen te kunnen indringen , kan ik niet zeggen. Men heeft 'er nogthans gevonden die zeer fcherp en wel gemaakt waren. Zy hadden ftenen ftampers omtrent een voet lang en zo dik als een Stam- mans arm. Dezen bellaan voomamelyk uit een zwart foort van fteen , ^^^^^ en wierden voorheen gebruikt om Mais te (lampen, het welk van over oude tyden af hun voornaamfle of enig graan is geweeft. Zy had- den generhande foort van molens om het te malen , en wiflen niet wac voor een ding een molen was. Oude Franfchen in Kanada hebben my verteld , dat de Atnerikanen ten uiterflen verbaafd ftonden toen zy de Franfchen den eerllen molen zagen opregten. Zy kwamen, zelfs van zeer ver , in groten getale , om dat wonder te zien , en wierden niet moede van 'er verfcheiden dagen by te blyven zitten om het te bekyken. Zy waren lang van mening dat hy niet van den wind, maar van geeften, die erbinnen inzaten, wierd omgedreven. By het bou* wen van den eerilen watemiolen waren zy ook meer of min in de zelve verwondering. Voorheen dampten zy al de Mais in holle bomen met de befchrevene (lenen (lampers. Velen hadden ze evenwel maar van hout» De zwartagtige (leen , waarvan de bylen en de (lampers voor dezen gemaakt werden , is een zeer goede (lypdeen , en om die reden gebruiken de Engelfchen en de Zweden dezelven , als zy ze vinden, om hunne meflèn te wetten. De oude ketels der Wilden waren of van klei of van een foort van Ketels, dufileen. (*) De eerden bedonden uit ene donkere klei gemengd met witte zand- of tjuartskorreltjes , en in het vuur gebakken- Velen van deze ketels hjbben twee gaten in den bovenrand aan elke zyde , waar- door men enen dok dak , en den ketel , zo lang hy kookte , boven hee vuur hield. De meeden hebben geen voet., 'T is iets zonderlings, dac genen van die ketels van binnen of van buiten verglaafd waren. Enige weinige oude Ziveden konden zig nog herinneren, dat zy de Wilden in zulke potten hadden zien koken. Zy zyn zeer dun , en van verfchillende grootte^ fomtyds van enen groenagtigen , en fomtyds van enen grauwen dufileen, en enigen zyn van een foort van vuurdeen. De bodem en de rand zyn dikwyls ruim een duim dik. Schoon de Ame- fikanen gene kennis van yzer , daal , of enig ander metaal hadden , Aa 2 vvideii Q') Lapis ellarir. i8S N E W J E R S E Y. willen zy evenwel deze flenen ketels zeer aardig uittehollen. Tabaks- De oude Tabakspypen der Wilden waren 'ook van klei , of vair pypen. duf- en flangefleen. Die uit klei zyn hebben de gedaante van de on- zen , dog zyn wat ruwer en niet zo wel gemaakt. De pyp is dik en kort , naauwlyks een duim , dog fomtyds een vinger lang. De kleur is byna zo als de onzen die wat lang gebruikt zjti. Die , welken uit duflleen gemaakt worden, beftaan uit de zelve ftof als de ketels. Som- migen van dezelven zyn tamelyk wel gemaakt, fchoon de Wilden nog yzer nog ftaal hadden. Maar behalven deze tabakspypen , vindt men nog een ander foort , die zeer vernuftig uit een zeer frayen roden duf- fteen , of een foort van flangagtig marmer gemaakt zyn. Dezen zyn< zeer fchaarfch en zelden in gebruik dan by de Sachems of Oudflen- der Wilden. De fraye rode fteea, waarvan die pypen gemaakt zyn,. is ook zeldzaam , en wordt alleen in het land der Ingouez gevonden , die, volgens Vader Charlevoix, (*) aan de overzyde der Mtffifppi- wonen. Ene pyp van dit foort wordt by de Jmerikanen veeltyds ho~ ger geagt als een ftuk zilvers van dezelve grootte. Uit het zelve foort- van fteen beftaat gemeenlyk hunne zo genaamde Pyp van vrede , Qy van de welke zy zig bedienen by het aangaan van vrede of verbon- den. Byna alle Schryvers, die van dit volk gewag hebben gemaakt,, fprcken van deze pyp , en ik zal 'er in 't vervolg breder over han- delen.. Vifcban- In plaats van Vifchangers gebruikten dè Wilden hoeken van been gels. Qf vogelklauwen. Sommigen vän de oudfte Zweden alhier vertelden my , dat in hunne jeugd zeer vele Amerikanen in het toen zo ge- naamde Nieuw Zweden gewoond hebben, die met zulke hoeken op de Dellaware vifchten. Wvze Om vuur- te maken hadden zy de gewoonte van twee harde: droge van Vuur ftukken houts fterk tegens malkander te wryven, tot dat het hout be- te ma- apvi. te roken en daarna in vlam vloog. ^^"- Dusdanig waren de werktuigen die: de Amerikanen voor de aan- kinï"^'^ komfl: der Europer s gebruikten , voor dat zy geleerd hadden zig van het yzer te bedienen. Noord Amerika heeft overvloed van Yzermy- nen. De Wilden .woonden door het gehele land verftroid; en men kan vele plaatfen aanwyzen waar men thans yzermynen ontdekt heeft, daar nog geen honderd jaren geleden grote doipen van Wilden ge- ftaan hebben. Dus is het zonderling dat zygeen gebruik hebben weten te- maken van een metaal dat zy overal onder hunne ogen hadden , en daar zy alfe dagen op traden. Zy woonden op plaatfen daar men na- der- en) Journal biftoriqiie d'un voyage (T'Amerique. Tom. 5. Lettr. 13. (t) Qalumet de paix by de Franjcbm. R A K o o N. 1748. rSp rferhatid yzererts ontdekt hcefi. , en reisden vele mylen ver om ene elendige byl , een mes , of iets diergelyks van fteen te krygen. Zy moeflen verfcheiden dagen te kofle leggen om hunne werktuigen fchcrp te maken , met ze tegens ene rots of andere flenen te wryvcn , en wierden dan nog kvvalyk voor hunnen arbeid beloond, want zy kon- den nimmer met hunne bylen enen dikken boom vellen , en bezwaar- lyk konden zy 'er enen kleinen mede ombouwen. Het was hun on- mogelyk met die bylen enen boom uittehollen , of het honderdfte ge- deelte van het werk te doen dat wy met onze yzeren bylen vcrrig- ten. Hieruit ziet men hoe nadelig de onkunde , of de dwaze verag- ting is van nuttige konften. Men vindt hier een genoegzaam getal van Hazen , dog zy zyn Hazcii. veel kleinder dan de Europifcben en niet veel groter dan onze Kony- nen. Zy blyven zo wel des winters als des zomers grauw , gclyk de onzen maar des zomers zyn» De tippen hunner oren zyn altyd grauw en niet zwart ; de flaart is ook in alle jaargetyden grauw van boven. Zy jongen verfcheiden' malen in het jaar. In de lente leggen zy hun- ne jongen in hollen bomen , ert des zomers , in Juni en Juli , in hec gras. Wanneer zy verrafl: worden nemen zy gemeenlyk hunne fchuil- plaats in holle bomen, waar men ze met een ftok met een haak vaii voren uithaalt , of door een gat in den boom te fnyden , of door rook rondom den boom re maken uit dryfc. In alle die gelegen* heden heeft men 'er honden by van doen. Deze hazen bycen noit , en men kan ze zonder gevaar aanraken. Dy dag zitten zy gemeenlyk in holle bomen , en komen 'er zelden uit , ten zy ze door menfcher» of honden gefloord worden ; dog 's nagts gaan ze uit om voeder te zoeken. By flegt weder y of als het fneuwt , leggen' zy een dag of twee ftil y en wagen zig niet buiten hunne fchuilplaatfen. Op de kool- landen doen zy grote, fchade ; en de appelbomen moeten oneindig veel van hun lyden , want zy fchillen ze digt by den grond geheel af. Men ftemt hierin overeen, dat zy in enen kouden harden winter vetter zyn dan in enen zagten en^ vogtigen. Men gaf hiervan verfcheiden' oor- zaken by gifling op. De huid is zo los dat men ze niet van 't lyf aftrekken kan , en by gevolg deugt zy nergens toe , want als men ze by de hairea trekt volgt het vel met (lukken van zelf. Deze Hazen kan men niet mak maken. Zy hebben altyd , zelfs ai 'c midden van den winter, ene menigte van vloyen. (*) Aa, 3. Mul* (*) Uit deze befchryving Wykt Idaar genoeg dat deze Hazen een ondcrfchei- den foort zyn van onze rosagtige grauwe Hazen, zo wel als van die welken in^ de noordcr delen van Europa en ^Jia gevonden worden , die des winters wit •zyn, met zwane tippen aan de oren,. dog des zomers een grauw vel hebben. By t^ N E W J E R S E Y. Muizen. Muizen van het gemene foorc vond men hier te lande in de fleden eis op 't veld, en dat in zulke menigcens, dat zy hier, even als in ande- re landen, zeer veel fchadc doen. Oldmixon (*) verhaalt dat 'er nog muizen nog ratten in Noord Amerika gevfeeü. zyn^ eer zy met de ■fchepen uit Europa overgekomen vi^aren. Hoe ver dit Waar is weet ik niet. Dog dit is zekei', dat ik op vele woefie plaatfen, waar noit een menfch gewoond heeft, velen van 't gemene foort van Muizen doodge- flagen heb , die in de Ipleten der bergen zaten. En is het waarfchynlyk dat alle die Muizen , die door alle de binnenlanden verfpreid zyn , van die zouden afliomftig wezen die uit Europa zyn overgebragt? Ritten. ^^ Ratte» kan men ook onder dat gedierte rekenen dat veel kwaads in dit land doet. Men vindt ze en in de Heden en op het land. Zy zyn van de zelve grootte als onze Ratten, dog anders van kleur, want zy zyn grauw wat naar het blauwe hellende. ïk. vroeg de Zweden of zy hier al voor de aankoraft der Europeanen geweeft waren dan niet , dog kon geen voldoend antwoord erlangen. Allen kwamen zy daarin over- een, dat 'er jaarlyks ene byftere menigte van dit ongedierte met ds fchepen werd overgebragt. De Heer Bartram beweerde, dat voor dat zig hier de Europers hadden nedergezet de Ratten reeds in die land geweeft waren ; want hy had 'er ene grote menigte van op die hoge bergen gezien, die de Blauwe Bergen genoemd worden, waar zy tulTchen de ftenen in de onderaardfche holen , die in dat gebergte menigvuldig zyn, neftelden. Zy houden zig by dag zo ftil, dat men 'er zelden een van ziet, dog des nagts maken zy een Ichrik- kelyk geweld. Als het zeer koud was ichenen zy geheel bevroren, want zo lang de vorft aanhield deden zy zig in 't geheel niet horen. Men moet hier aanmerken, dat 'er nog by de Ziveden nog by de Engelfchen luiken voor de venfters zyn, nauwlyks vindt men 'er eeti dakvenfter, en maar alleen loflè planken. De muren der houte hui- zen waren zelfs niet met mos digt geftopt, 20 dat het in de kamers, fchoon 'er geftookt wordt, niet warmer is dan in de voorhuizen. In de vertrekken daar de Dienftboden fliepen ftookte men in 't ge- heel niet, fchoon het fomtyds vinnig koud was. Dus ftaan de Pvat- ten des winters ene grote koude uit; maar zodra het gematigd we- der wordt komen zy te voorfchyn. Wy merkten dezen winter verfchei- den' malen op , dat de Ratten kort voor ene zware koude het zeer druk hadden , en des nagts een groot geraas maakten. Het fcheen dat zy eeii voorgevoel van de aanftaande vorft hadden, en daarom wakker aten en voor- By een nauwkeurig onderzoek zonden de Natuurkenders nüffchien nog meer- der onderlcheidende kenmerken vinden. F. (*) Uriiifh Empire in Avierica, vol, i. p< 444. R A K o o N. 1-49, r^ï voorraad opdoen wilden. By zagc weder waren zy gewoon appelen en anderen voorraad wegteflepcn. Dus befloten wy altyd voor vaft, dan als de Ratten des nagts fterk aangingen of zeer gulzig waren, 'er ene 2ware koude op handen was. Ik heb reeds opgemerkt dat de gi'auwe Eekhoorns hier te lande de zelve eigenfchap hebben. De Muizen eten ook, gelyk dezen, niet de gehele Maïskorrels ^ maar alleen de zoete bin- nenlie kern daaruit. Den 2 1 . Januari 1749. was de koude hier zo fel als in Zweden , Vinnige fchoon dit Land zo veel zuidelyker legt. De Thermometer van Celsius koude was des morgens twee en twintig graden beneden het punt van vorfl:. Gelyk de kamers hier zonder blinden , en de wanden niet met mos digc geflopt zyn, moeten hier de winters zeer onaangenaam voor iemant we- zendie aan de vfsxmQ Zivsedfche kamers gewoon is. Dog het is hier een grote trooft dat de koude niet lang aanhoudt. Sommige dagen van deze maand Januari was het zo koud in myne kaïner,^ dac ik geen twee re- gels fchryven kon zonder dat de inkt in de pen bevroor. Als ik niet fthreef kon ik den inkt niet op tafel laten ftaan, maar was genoodzaakt hem op den haard te zetten , ofin myn zak te fteken. Egter, fchoon het zo koud was , en dat het fomtyds verfcheiden' dagen en nagten aan een fneuwde, zo dat het veld byna zes duim dik befneuwd was, moefl het vee dag en nagt over in 't veld blyven gedurende den gantfchen win- ter. Want nog de jE»^f//fi&f» nog de Zwé'i/ew hadden üallen ; maar de Gene Duit febers en Hollanders volgden hier in de gewoonte van hun vader- flallin- land, en haalden hun vee des- winters op flaL De meefre oude Zwe- SC" yooï den zeiden, dat zy by hunne aankomfl: hier ie lande volgens het ge- '^2'^^'^'^* bruik van Zweden ftallen gemaakt hadden , dog toen de Engelfchen zig hier kwamen nederzetten,, en, volgens het gebruik van Engeland ., hun vee altyd in 't veld lieten , hadden zy ook die gewoonte aangenomen. Zy ftonden nogthans toe , dat het vee wanneer het fel koud is, zeer veel leed, vooral als 'er vorft op enen regen kwam, en dat dit in den zwaren winter van 't jaar 1741. op vele plaatfen verfcheiden' heeften het leven gekoft had. Het vee vond nu zyn voedfel in het woud, waar nog fommige bladeren op de jonge eiken zaten , dog het liet de blade- ren met ruft, en beet alleen de tippen der dunne takken, en de koppen der tederfte eikeboompjes af. De paarden liepen op de Maïsvelden, en aten de droge bladen van de weinige ftelcn die 'er nog over waren. De fchapen weidden in de boftchen en op de akkers. Dé hoendei-s fliepen- des nagts op de takken der bomen in de tuinen, want 'er waren gene hokken voor hun. De varkens lagen ook , binnen ene betuining , on- der den bloten hemel. Een klein foort van vogels , by de Zweden De Snewwvogel , by de Engelfchen Chuck-bird (*}. genoemd, kwam om- fncuw- trent vogel- en C.MESBY noemt hem Pajfir nivalis ,. en Linn.-eus EmUriza biemaUs=- 19^ N E W J E R S E Y. / trent dezen tyd by de huizen. Men ziet ze zelden dan wanneer het fiieuwt , anders zoeken zy hun voedfel op de wegen. Ys. De Dellaware tegen over Philadelphia en iets lager lag thans toe , zo dat men 'er over gaan kon. Dog niemant dorfl: 'er over te ryden. Patry- INIen vindt Patryzen in dit Land , dog niet van het zelve foort met zen. ^e onzen. Somtyds noemen en Zweden en Engelfchen ze ook Wag- iels. Van gedaante, aard en eigenfchappen zyn zy dezelve met de Eu- ropffcbe Veldhoenders , dat is ie zeggen^ zy lopen weg en verftoppen zig als men ze vervolgt. Maar zy zyn kleinder en van ene andere IdeuTo ïk kan in dit werk niet breedvoerig de befchryvingen inlaflchen , die ik van vogels, gekorvenen ,, viervoetige dieren, en planten gemaakt heb, o:tï dat dit het te ver zou doen uitlopen. Ik zal alleen aanmerken , dat deze Patryzen aan de poten naakt, op den rug bruin, zwart en wit geipikkeld , op de borft donker geel, en op den buik wit zyn, met zwarte ran- den om de veren. Van grootte zyn zy als het Hazelhoen. (*) Bo- ven ieder oog hebben zy een ligtgelen fmallen kiüng. In Nieuv) Ziveden zyn zy menigvuldig, en men behoeft daar niet ver te gaan om 'er grote klugcen van te vinden. Egter onthouden zy zig niet digt by de fteden, het zy ze door het veelvuldig fchieten uitgeroeid of ver-' jaagd zyn geworden. Zy zyn altyd in groter of kleiner troepen, vliegen niet zeer ver, maar lopen op de velden, vooral onder de ftruiken en ne- vens de tuinen, waar zy haar voedfel zoeken. Men houdt ze voor een uitmuntend eten , en maakt ze op velerhande wyzen gereed. Om deze reden worden 'er velen gevangen en gefchoten. Men vangt ze in een foort van vierkante knip., van berden gemaakt, waaronder men wat haver flroit ; de knip wordt aan den enen kant op ftokjes gezet. Als hec geluk wat mede loopt kan men 'er verfcheiden te gelyk vangen. Wanneer zy onder het kreupelhout zig verbergen , kan men 'er zeer digt bykomen, zonder ze te doen opvliegen. Des nagts kruipen zy op enen hoop t'zamen. Zy krauwelen op den grond even als de kuikens. In de lente maken zy hare neiten onder liet kreupelhout, op de Maïsvelden, of op de heuvels in de open lagt. Zy krabben enig ftroo byeen , waar in ze omtrent dertien witte eijeren leggen. Zy eten verfcheidenerhande graan en gras zaden. Ook heeft men ze de beden van den Sumach (t) zien eten. Sommige menfchen hebben ze jong gevangen, en in koyen mak gemaakt, waar na men ze los lopen kat. In dat geval blyven zy trouw by de kippen. iuiiien. j)g betuiningen , welken men in Penfylvanie en New Jerfey ^ maar inzonderheid in New Tork^ gebruikt, worden uit hoofde harer flingeragtige gedaante, in 't Engelfch ^ Wormfemes genoemd. De pa- ,(*) Tarao bonafia. Ct) Kiz<; glahra. R A KOON. 1749. 19a palen worden van verfcheidenerlei hout gemaakt, welk niet alle even duurzaam is; de rode Ceder wordt gehouden het langfl: goed te bly- ven, zelfs meer dan dertig jaar, maar het is fchaarfch te vinden, en groeit maar op ene plaats hieromflireeks. De betuiningen rondom Fhiladelphia , die egter verfchillen van de JFormfenccs , zyn , 't is waar,, allen van rode Ceders gemaakt, dog het hout wordt daar te water van Egg- harlour gebragt, waar het overvloedig wart. De ftutten waarop de palen leggen zyn van witten Ceder, en de palen tufTchen beiden van roden Ceder. Na het rode Cederhout wordt het Eiken en Kaltanjenhout het beft geagt. Het laatlle is wel het belle, dog niet overal in genoegzamen overvloed , en derhalven gebruikc men allerlei eikenhout. Om deze betuiningen te maken hakt men de kleine bomen niet om, dog velt hier en daar enige dikke bomen, en maakt daar palen van. Uit enen boom kan men ene grote me- nigte van palen hebben. De Ziveden hadden in 't cerft betuiningen willen maken zo als in hun vaderland gebruiklyk is, maar zy had- den 'er van moeten afzien, om dat zy gene palen genoeg vinden konden om in den grond te flaan, want in den grond geflagen duurt het hout niet boven de vyf of zes jaar, zo ver het in de aarde fteekt, behalven dat zy gene tenen vinden konden om ze t'zamen te ver* binden. Zy maakten 'er wel enigen van Hikory , en van den wit- ten Eik, dog de tenen waren fchielykcr vergaan. De palen dezer betuiningen , welken men overdwars legt en op twee andere palen in den grond geflagen ruften doet, zyn zeer zwaar, zodat de ftutpalen werk hebben van ze^ te dragen, en als het begint te ftormen vallen deze fchuttingen dikwyis omver , dog het koft weinig moeite ze we- der opteregten. Zy lopen al flingerende, en dus vereilchen zy veel meer houts dan indien zy lynregt liepen, daarenboven duren de befte JFormfences ^ uit het duurzaamfte hout gemaakt, niet boven tien of twaalf jaren; zo dat zy zeer veel houts verflinden, en het te voor- zien is dat na enige jaren de boflchen meeft vernield wezen zullen, indien hiertegen gene voorzorg wordt gebruikt , vooral daar het hout hier zeer roekeloos verfpild, en in grote menigte, ten minften des winters, dag en nagt gebezigd wordt. De Muskusrat ^ zo wegens zynen reuk genaamd, (*) is 'tamelyk IMuskus- gemeen in Noord Amerika. Zy leven voomamelyk van de modèlen , 'at. die op den bodem der ftromen leggen. Men vindt velen van die molTelfchelpen aan de ingangen hunner holen. Zy houden altyd huis in de nabuurfchap van meren, rivieren en poelen. Hunne holen zyn een (*) Muskusrat, in 't Engelfcb, Rat viusqué in 't Frcmfch, Desmans- Rät- tor in 't Zweedjcb. Linn/eus noemt liem Cajlor Zibetbicus. Bb IP4 N E W J E R S E Y. een weinig boven het water. Zy zitten 'er altyd in als zy niet aan 't zoeken van iiiin voedfel zyn. Zy eten oolc verfcheiden wortelen en planten. Deze Muskusratten verfchillen enigfins van de Europi' fchen. (*^ De beide foorten hebben de zelve tanden; de flaart der jlme- rikaanfchen is plat op beide de zyden , zo dat de ene fcherpe rand op- waards en de andere nederwaards gedrukt is. By de agterpoten zyn de tonen niet met een beweegbaar vel verenigd, (-f) maar hebben aanbel- de zyden van den voet lange, witte, digt by malkander, en als ene kam opltaande hairen , behalven de korte haii-en waarmede de voeten geheel bedekt zyn. Zulke hairen ftaan aan beide de zyden der tonen, en die- nen in 't zwemmen omtrent even zo wel als een veL Zy zyn van groot- te als ene kleine kat , of, orä nauwkeuriger te zyn > de lengte van het lyf is omtrent tien duim , en de ftaart even zo lang. De kleur van den kop, den hals, den rug, de zyden, en het buitenfte der dyen is zwart- agtig bruin; het hair is zagt en glinilerend; onder denhals, opdeborft,, en binnenfte der dyen zyn ze grauw. Zy maken hunne nellen in de dy- ken , die opgeworpen zyn langs de rivieren , om het water van de wei- landen aftehouden ; dog zy brengen veel fchada aan die dyken toe , door- ze met hun graven te ondermynen , ea voor het water doortogten op de weilanden te raaken^ De Bevers daarentegen floppen, alle de gaten inde- dyken en dammen toe. Van buiten. zyn de neflen vat) tenen,, biezen en diergelyken, en binnenin brengen zy allerhande zagte dingen,, waarop zy de jongen leggen. De Zweden hielden ze tegenwoordig voor niet minder talryk dan voorheen.. Men trage ze uitteroeyen ,. om dat zy veel fchade aan de dyken toebrengen, en tot ene_ aanmoediging hiertoe dient dat de huid gekoft wordti. Voorheen, koflte elk vel maar drie, dog te- genwoordig van zes tot negen feme. De hoedemakers gebruiken de- vellen , en de hoeden daar van gemaakt worden byna zo goed geagt als Beverhoeden. Men vangt ze gemeenlyk in vallen, waarin men appelen tot een lokaas hangt. R A K o o N. i;48. 195 kleine opening om den wind doorcelaten. Op deze wysverftiktehy alles wat 'er in de nellen was. Zodra de zwavel verteerd was, groef hy het hol ©p , en vond de ratten allen by hopen dood leggen. Hy verkoft de vel- len , en kreeg dus zyne moeite betaald , behaJven het voordeel dat hy had van zig van hun ontflagen te hebben. De Bevers waren voorheen overvloedig in Nieuw Ziueden, gelyk Bevers, iriy alle de oude Zweden verhaalden. In dien tyd zag men den enen dam ïia den anderen in de rivieren door de Bevers opwerpen. Maar federc dat het Land beter bebouwd is, zyn de Bevers gedeeltelyk hoger land- waards in geweken , waar de menfchen zo talryk niet zyn. Dus is 'er in Penfylvanie maar ene enige plaats waar men Bevers vindt. Hun voomaamfle voedfel is de baft van den Beverboom , (*) en dit ftellen zy boven alles. Dus lagen de Zweden takken van dien boom in vallen digc by de woningen der Bevers, toen zy nog menigvuldig waren , en kon- den zig byna altyd verzekeren van ene goede vangfl. Sommige men- fchen te Philadelpbia houden getemde Bevers , waarmede zy uit vis- fchen gaan , en die akyd terug by hunne meefters komen. De Major Rode f er t in New Tork verhaalde, dat hy zulk enen Bever een halfjaar lang in hms had gehad, waar hy los liep gelyk een hond. Hy gaf hem brood, en fomtyds vifch, daar hy zeer gretig naar was, en deed zoveel water in een bak als het dier van noden had. De Bever fleepte alle ou- de lappen en andere zagce dingen, die hy vinden kon, in enen hoek, waar hy gewoon was te flapen , en maakte 'er een bed van. De kat van het huis maakte zig eens, dat zy jongen had, meefter van dat bed, en ■de Bever hinderde ze daar niet in. Als de kat van het neft weg ging, nam hy de jonge katjes in zj'ne voorpoten, warmde ze tegen zyne borft, en fcheen 'er veel van te houden. Zodra de Moeder weer kwam , gaf hy ze haar terug. Somryds bromde hy wel eens , dog beet noit. De Engel fchen en Zweden geven den naam van Mink aan een dier Tie.Mink, van dit Land , dat ook in 't water of digt 'er by woont. Ik heb noit gelegenheid gehad iets meer dan de huid van het zelve te zien* Dog de gedaante van de huid , en het gene ik eenparig van het beeft gehoord heb , doen my denken dat het tot het geflagt der Wezels behoren moet. Het grootlle van die vellen dat ik oit zag was een voet en agt duim lang, een kleinder omtrent tien duimen lang en omtrent drie en een derde breed, voor dat het uitgefneden was. De kleur was donker bruin , en fomtyds byna zwart. De ftaart was hairig, gelyk dien van een Marter. Het hair was digt, en de oren kort met korte hairen. De langte van de po- ten aan het kleinfle vel was omtrent twee duim. Dit dier , ver- liaalde men my, gelykt zo veel naar den Folecat, dat men 'er nauw- B b 2 lyks O Magnolia glauca. 196 N E W J E R S E Y. lyks onderfcheid tuiTchen zien kan. (*) Zyne levcnswys is als volgt. Ffy vertoont zig weinig by dag, dog 's nagts komt liy uit de holle bomen- op de oevers der rivieren te voorfchyn. Somtyds onthoudt hy zig op de fcheepsv^ferven en by de bruggen te Philadelphia, daar hy de Ratten fterk vervolgt. Ook kruipt hy veel door een klein gat in de hoender- hoklcen, waar hy de kippen dood byt, haar het bloed afzuigt, maar ze zelden opvreet. Als hy ganzen, enden, of ander gevogelte ontmoet, doodt hy ze en vreet ze op. Hy leeft van vifch en gevogelte. Als men in de nabuurfchap van wateren woont waar zig dit dier onthoudt , kan men bezwaarlyk enden of ganzen houden , want het vernielt alle de jon- gen. Eerft byt het 'er zo velen dood als het krygen kan , fleept ze dan weg , om 'er zig op te vergallen. De Mink doet ook fchade aan dyken en dammen door zyn graven. Men vangt hem invallen, waarin men. vogels of vifch of ander lokaas doet. Het vel wordt in de fleden ver- koft, en het geldt, naar zyne grootte, twintig pence of wel twee. fchellingen het ftuk. Sommige Vrouwen dragen 'er moften van, dog- de meeden worden naar Engeland^ en van daar naar elders, verzon- den. De oude Zweden verhaatden my, dat de ïVilden voorheen al- lerhande vleefch plegten te eten , behalven dat van den Mink. De "Ra- ^ heb reeds iets gezegd van den Rakoon , ik zal hier , op ene küon of plaats die eigenlyk zyn vaderland is, (f) wat meerder 'er byvoegen. MeJ'pan. j)e EngeJfchen noemen hem overal Rakoon, enen naam dien zy oU'- get\vyffèld van de JVilden ontleend hebben ; de Hollanden geven hem dien van Hefpan, de Ziueden dien van E/pan j en de Iroquoi- zen dien van Attighro. Hy woont gemeenlyk in holle bomen, komt noit voor den dag dan by donker wolkig weder, dog 's nagts loopt hy zyn voedfel zoeken. By flegt weder, vooral by ftieuw of ftorm, wil men, dat hy wel ene week aan een in zyn hol blyft leggen, gedurende welken tyd hy leven zou van zyne poten te zuigen. Zyn voedfel zyn \Tugten , vooral Mais , wanneer de korrels nog week zyn. In de tuinen doet hy veel fchade aan de appelen , de kaftanjes , pruimen , en wilde druiven , die zyn liefile Ipys zyn ; onder het gevogelte is hy fchrikkelyk wreed. Vindt hy ene hen op hare eyeren, zo doodt hy eei-ft de hen, en vreet dan de eyeren op. Hy wordt gevangen door honden , die zyn Ipoor naar 't neft volgen in den hollen boom , of in fl:rikken of vallen , waarin men een kuiken, enen anderen vogel, of enen vifch zet. Sommige men- (*) De I^lirik of Minx is een foort vaji kleinen Otter, by Linn.(Eus ge- naamd Miiftela lutreola. F» (■j-) Het vlek Rakoon. PENSYLVANIE. PHILADELPHIA. 1749. 197 menfchen eten zyn vleefch. Hy fpringt met zyne vier voeten te g&- lyk , en om deze en meer andere reden , wordt hy door velen oa- . der het geflagt der Beren gerekend. Zyn huid geldt te Pbiladel- fhis agtticn psnce. De Hefpans waren, zeide men, ver na zo tal- ryk niet als voorheen , dog binnenslands waren zy in overvloed. 