Soendasch-Nederduitsch woordenboek, op last van het gouvernement van Nederlandsch-Indie
on (zji mh g\ en <w rn cm oji \\ ^Jj^Oy^N en 0j??»o?<k?^\ zie (Wi<EJi(mn\, (&) (Kl\ SB. welk, welke, wat; waar, van waar, waar van daan; 00k zva. mt&iasntKnjis en 00k zva. (cnamjis kijk; kijk, dat. — (Shea an \ waar, alwaar; ooh als, indien. Verg. 6-&rrt\\ — oSk&i ffv7.imc\ waar 00k. — «S?/£/?»m van waar. — *ni(EJi(Hi\ waarheen. — (H7i(Ejmn>a\ (wi(&iniM\en ObniEJtnicHiy mvdsv . — aptru f&j) (Ejichi <&ian\ niet maar ergens, hier of daar. — njidojx&ioa ^»oiu^m\ loop (of: loop nu) waarheen je wilt. — »<7i <&i an t&i on \ overal heen, heinde en ver, aan alle plaatsen, overal. — am a* onkitMi\ hetz. — ayji(tm(EAima<monjf\ waar of waar heen gebragt, gevoerd, geplaatst, gezet of derg. worden of zijn. Q (&) iHl \ I. daarnevens wn<c«{\ en volg. Reg. Tj. oqk masn^\ fatsoenlijhe woorden voor het 696 itHiqx/n chnji \ mannelijk zaad. — (KnaJiiuaK^ en (u>nj>t(uit ajitasn/js hetz. maar zeer plat. (Jr. ^Xsoy II, <vkm\ S. an2<M(ui\ B. zoo, in die mate, tot zoo ver gaan, tot zoo ver komen, het zoo ver drijven. tE/l (HI P\ 1. zie 6^Aasri\ en <w^\\ — II. zie m chi % w — co(Eji(hi^ zie (mums 2sn*n (&i\ III. en n-ngtrStw — (hji&khi^ ook B. VOOr (^najnasns a ^ * ° tmasnni(Eji\ en zva. (KVQ^kcrmw — aji&i(*n%\ , a OOfC ZVa. (htkui&i utapn&syi* — - abKEJian <n zie zie ook (&i6^A(isn\\ <£/l (HI 2 P \ SB. geheel van staal, ook het hand- vat, van een mes; en niet van boven ge- lascht, maar uit een stuk, van de houten scheede van een kris. <&) (T) (HI P\ i". S. 6^S(t^(hn/'j\ en G^tHu^^ B. of BL. terwijl&ws zeer plat w, en ook nog (^^nm.\ en G-5**™^ B- zVn-> ^eP' door de vrouw, sprekende tot Jiaar man : voor- naamwoord van den 2den per soon: gij, jij, jou of je; jouw; U; Uw;Uwe. tumi^tm^mvdsv. jullie., jelui. — ^&m|\ ook in opschrif- ten van brieven, bv. Q^amcTm^cuniimK^i&l^^ P %e. <&t <n mi % (hi \ en (&i <n (to %(un prims S. 6~yi.<Hi2pr O G) <$ajitm<ui\ enz. —Mi wnwitms in sommige CO ' gevaUen (zie de gramm.) gebr. i.pl. v. ae/i^mw- (ziim(H\\ ook 6 -& km pipits en (3^h^kh »qm\ B. oj BL. voornaamwoord van den 3den per soon: hij, zij, hem; zijn, haar <£/m^M? <m\ en &mnnpif(unpi<Hi\ zij , hen ; hun. — (EKntHl^iEjl^fHl^ (Of (^T^(Hl^(l^liUnj M|CT?OT),U (viasnjis hoe kom jij toch aan geld? — (Hii(EAr}(Hit(E,ir)M{(Hriwc^<HW/l\ hoe ZOU lk JOU dan willen nemen? — Verg . 6^&*™\ (& (Q(ui/j\ (3)(rui(izh\ aj}n^iEJi-^idMiHiJl\ am&i^i-ry chu^\ en asnw\ II. Voorts ie/i^^n ook ik zelf, en met 6_^0/??*o^n zoomede (zichi(ht/i\ B. zich, zich zelf. — ^i^ihi^ihis S. G-xnw^ en mm pis B. zich zelf, hij zelf, zij zelf.-— (Hn^lVflHl^S S. <Kn(3^A(H12(HlJ\ en *^^^^N B. zelf, in eigen persoon; van zelf, uit zich zelf; eigen. — Verg. ^^o^n en zie ook voor het bezigen van den mvdsv. van (E,i(n(Hi^\ enz. de grammatica. Q o OEJ1 (HI 9(l/T) (HI fl\ zie (ui(Ki.iw (EJ] (HI POSH (HI fl\ zie ^<m?\\ OEJI (HI (VTI&J) (Hlfl\ zie M<w><cn^\\ s CJ ^ (EJI (HI (Lm2<rjcY)\ zie (unziri-hw o_^. zie[^ QEJI (HI (tm tofl 2 KM \ zva. <xn<™ to»i*™ (&l<tO(*Ofl\ SB, liever, eerder als; meer dan; tZ1(Hli(Hl/l\ 697 'fr voorts vergeleken met; en dan, in een vergelijking ; ooh: in plaats van; in stede van. (El (HI 2 (HI jl \ zie asntMjfw ' ^ a (E/l (HI (HI (HI /I \ zva. mimmw (E/l (HI \ en (&itrui(hp\ zie onder (mjw — (un-n&ityps zie bij (ur/jr~nj^ C^^n pijn in den buik hebben, gepaard met herhaaldelijk ontlasting hebben. Verg. «jj«a(3^\\ — Van (pa^2/li^3(l^\\ «/ (EJI 2 (HI 2*^1 2\ SB. helder schijnen , een helder licht geven, van zon of maan, ooh van een damar. Voorts vlammen, vlam- mend, van de oogen van een tijger of hat. Van (km^uw — Verg . liet Jav . Wdbh . op n/j(^J)2(nrr)2\ aldaar <Li m xpm rn in 2 \ en (EJtonrrmt (E/l (Hi <kyi fl \ SB. klein soort van hert, reebok. ^pi <**l crnfl^ 83- van de bewoordingen, waarin een brief is vervat; te hoog, waar- door niet overeenkomstig de vormen of niet in overeenstemming met de positie, zoowel van den schrijver als van hem aan wien de brief is gerigt; voorts van menschem zva. (kti (ZJicrtian Oflw (E/l (HI \ I. in het Buitenzorgscke zva. <&m\\ II. zie <u<fp\\ «/ (E/l (Hi \ naam van een boom (Aleurites Moluc- cana) en van zijn vruchten, een soort no ten, waarvan olie wordt verhregen. — (EJiaptruam^ (KYt(Lfl(Lfn\ SpreehW. ZVa. ami(U)(UIMn(M(UI(UI(m \\ — - (&t(&i apxn (htji \ SB . de enkel. (E/l (HI OZI ?\ SB. (te veel met het hoofd in CA> ) de lucht spreken, in tegenstelling van, zooals men tot zijn meerdere behoort te spreken, met gebogen hoofde. K.); van daar ooh ongepast vrijmoedig, in sprehen en in houding tegenover een meerdere; voorts ongezeggelijk, niet willen luisteren, weerbarstig. (E/l (HI \ kiwr)<HTji\ en ^jtiHimigar}^\ zie uStmw (E/l (HI \ SB. slagtand van een rhinoceros. o (E/l (Hi (KYI fi \ Kw . edelgesteente, juweel . — IS^W zie 1#T»NX (n (E/l (HI (KYI /i \ SB. edel; edele; en bij uit- breiding: aanzienlijke door geboorte of rang; iemand behoorende tot de hoogere stan- den; ambtenaar. vf^Mom%\ aanzienlijken en geringen. — (n(hi(FJi%ahi2imrn(utihnit<ri(mji\ zijn menakschap luchten, laten wegen. (E/l (HI \ ooh ™m\ SB. maar took naar het schijnt, het eerste bij voorheur in B. schoon- 698 0flSl/ 05) j <-J* zoon, schoondochter. — Van (^m^ aanhou- dende bijvoegiug, bijdrage, vermeerde- ring; bijstand. Jav. Wdbk.) of «^m^ (EJ)(H19\ zva. "MM* Mai. misselijk; braken. (E/f (HI (HI ff\ (MMpi\ en (htii&i m <kt^\ zie onder (&i(q(Hi$\\ //. ZVa. {UKrj-n&iM/lw III. oSt(EJt£ianji\ en (kh (En cm (Kianjp zie (iwi(ui\ en a 7 •• o. (EtiajtHl (Hl//\ SB. te vroeg, te gauw, dan dat lets zou Jcunnen plaats hebben; voor den tijd; voor dat bet kon geschieden; spoe- diger, eertler, als men meent. c&i<Mfii<£mt<nji (LyiM^frr^N zie onder <i$*<rw\\ ajxisno*^ <mjI\ voor den tijd komen. Q <^> a <EJI (H12(H12(Hlfl\ zie <u m an 2 in/lw asi^ (Kl^ <u( las° CEJlC(Hl\ ambUtitel van eenige inferieure in- landsche ambtenaren en beambten . — oCoft crnah\ pakhuismeester. — &i(mkjivji\ vacci- nateur. Miz. f^$\ J&o. minister en raads- man van een vorst. Skr. rnantri. Jav. Wdbk.). (EJ)(H1\ en *»%}{" ™A^ zle ^Uf^ 7(&l(n(*a\ SB. de benaming van zekere bevige koortsen; zoo'n koorts hebben. (EJ) (HI (KYI ft \ zie isaasnKriJfw (EA2(H}2(Kn/i\ SB. lijvig, vet, dik, goed in 't vleesch; ooh zwaar, van een gewas zoo- ah :s,v /cool, en in H algemeen van planten, ook van de worteh: stevig, gezond en stevig, f orsch. — tEftiitant (httji \ mvdsv. (Eft (HI 0J1 ft \ Zie asnaJijw (ISI^qJI ^ft (HI (ruin \ SB. terugkomen, terugvliegen, van den steen, die met krac/d tegen iets aan, bv. tegen eenmuur, wordt geworpen, ook van een ko- gel, enz. voorts effect sorteren, van een djamph verg . ®i «sw ^ w — dmamkjian (txA/j \ ook bet ver- loren hebben, de onderliggende partij zijn, van iernand, die voc/d tegen een ander. Verg. c-rnoru\ ^ \\ S) qQtrui ft\ SB. bot, stomp (niet scherp). o_ Q O Q„ O (Hit asii (Eft }hi cru]\ (Jav. aQ(rui\ drie, en (i,iasn<n^\ ten derdemale, bv. iets zeggen.) — <m^^*° ^nmn\ zie bij m {tcnaM\\ (Eft (HI 2 cm [l\ zeer plat voor «ai<»iJi\\ «>m )^cYr)J^^ mvdsv. — cmgni(Ej)wcmji\ maak dat je wegkomt! ruk uit! (EAOiaO <m\ SB. boter. Fort, manteiga. f asi^ H^^JI^ 00k *l%ffli&w SB- °Pvlam" men, hoog opvlammen, van vuur. (ft (Eft (Tf (HI \ naam van een boom en van z0 vrucht. Pierandia Bacemosa. Bg. 699 (E/I2(HI2\ zie v>ohtw a (EJI (HI 9JIJJ \ SB. lief, vriendelijk ; zoet, aan- genaam. (&irrt(Hiaj>n\ mvdsv. — (EJi(EA(ni9Jiji\ hetgeen aangenaam is; pleizier, genoegen; ook zva. tm(pM(&c^\\ — n^(u<Kri(Eji(MiJ)^(Kyi\ lief of vriendelijk wezen, zoo'n voorko- men of uiterlijk. — ^?ff3^£?(L^> mooi kunnen praten; een fluweelen tong heb- ben. — een (hi oji _b»^\ Mai. konfituren, ge- konfijte vruchten, konfijt. — Verg. *™ ruj <w w (EJI (HI (Ml \ SB. mensch, menschelijk wezen (Skr. manoesja, mensch). Ook in gebruik als scheldwoord en dan (&hki<m om \ er nevens: kreatuur! (Mai. manoesija, mensch). o (EJI (HI (Ml (UUI \ zie het voorgaande woord. GEJI (HI (Ul \ zva. it* (to <8i \ waar dat B. is voor ojiamtmjis maar het is wat minder hoog. — (&KVHHi(V)(3^*(mji\ SB. proberen, beproeven. — Kmtarn(Knui\ zvd. ten 2 o<n qji \ zie bij xmt&w CJ CD J Q (EJI (HI dJI \ zie Osa cm (ht/j\ en irutsaan^w Ook zva. (EKHidJ) tu oji \\ — Verg. <&iim(Cfi\ en <&t im (to (ht/i\\ <E0 (HI 2 (Ul \ naam van een heester en van zijn vrucht, de laatste is, onder de Europeanen in Indie, meer algemeen bekend onder den Mai. naam boewah nona. (&*2(HI2(UI2\ zie <M<mpiw I CJ (Ti (EJI (HI ~JI 2\ zie <vie-*<m~u\ bij <zic-.Mfl\\ (EJI(KI~JI<3 ^fkaSI)n\ of (vxu(3^<isnjis ook ®i ajuun oFnjj\ en <»i <m6-skct»^\ SB. nut, voordeel; nuttig, heilzaam, voordeelig, dienstig; ook lang mee kunnen, van een kleedingstuk; en lang vrucht geven, van een boom. (Jr. &XJL<sQ) — (uit&i(ui6^asm(HT/i\ nuttig, VOOr- deelig em. zullen zijn en zva. di (uG^tumj* (EJI (Hlo^ dJI (HUji \ SB. huichelachtig, hui- chelend, huichelen; slechts in schijn be- reidwillig (Jr. <J£i\JL*). Q (E/l (HI \ S. ajimcEAjis B. ((^ni(m\ ttJtnini cEjyt\ v. (van meer dan een <pers.) baden, zich baden; zich het lijf wasschen. — (ZAM <a£h asrif \ in zijn bloed baden . — xnwtm ^J CJ (WKHTjis S. «i*nji<cn9\ B: iemand het lijf was- schen, iemand een bad geven, baden. — frj^gj^N SB. een lijk reinigen, was- schen. ajl(&lpl(bVI(HT/l\ S. (UI(&ni&l(HT/l\ B. badplaats, badkamer. 01 (HI \ (EJt <n pi(Kn 9 ihiji\ en (zn v) M (trn g $a m mi q \ zie (u<nim\ 1. ' CJ (EJI (Hi 2\ SB. voorovergebogen , eerbiedig zitten, in tegenwoordigheid van een meerdere. Voor de mannen met gekruiste beenen (zie (&ru\ en zaamgevoegde handen; voor de vrou- (EJI kApi\ 700 *K- wen met c^(vh<ht>ji\ (zie aldaar) terwijl de linker elleboog op den grand rust en de lin- herhand op den schoot wordt gehouden. • — (ESI (HI \\ — (Kn(EJHHikji(Hi\ zie onder «*mw a °° Q Q a o O (E/f (HI P (&1 (HI P\ &iM?(un(HTji\ en <e/?£j^*^n zie <um?\\ CaJ (EJI(H12\ SB. opziener, opzigter, mandoer {Port nwndador). (EJ) (HI <Y}\ zva. «/i«drri\ naam van een eiland: CJl Madoera. O Q C^ O a OE/I (HI 2*^1 (KT12(Hl/}\ zie (u^-nw (EI) (HI (KH 2 \ SB. in het Roll, niet terugte- CJ geven redewoord voor oSktww (EH CHI (HTJ (KYI \ naam van een heester, met een CJ wit welrieJcend bloempje. • - P (EJ) (HI 2 (HTf (HI /I \ zie" MMtamjiw CE/12 (HI 2 (IS71 n\ en (8?m«(ctw^\ zie <"**¥*? oswfw (E/9 (H} (tl/l (I \ I. zie <&£n\\ — 2.eenmooijer cj. <Ji WOOrd of B. VOOr xnomiihw — fdmap<ru/j\ Kw. het_stil zijn, het zwijgen. &fl<rufl\ Kw. stil zijn. Jav. Wdhh) (&i (H1(LM\ uitspr. tu88cken mendeeyang en mendeijang, SB. (&an<vw(&n$<ghaa\ een dik- ken buik hebben, van een zwangere vrouw; ooh van ietnand, hv. v. e. kind, door enorm veel te hebben gegeten. (E/f (HI (U)\ (buiten de Preanger ooh (EJitam(tm\ SB. op stijlen rustende rondom open loods, zooals wel bij wn-S (wi q^aqoji \ wordt gebouwd voor het huis, om vervolgens te dienen tot feestlokaal. Ferg. (cnrm^ Knayfw (Skr. mandapa, een open gebouw of hal; gaanderij, veranda, paviljoen. Jav. Wdbh) S? <fi7 (Uf (H1/I>K SB* servet °f <*oekje, bij de inlanders gewoonlijh gelcleurd, ah zijnde veelal gemaakt van diverse overgeschoten lapptn, — waarmee men een cadeautje, bv. vrucftten, dat men op een blaadje aanbiedt, over- dekt. (HI (UUI (HI fl\ zie mom w l)CJ(uu> Ul GEJ1 (HI arntUU) 2\en &i»nxamMJit\ zie 6^*m<mjl* cj O CJU ■ (E/) (Hl\ SB. verkieslijker, beter, liever, veeleer; 't zou nog iets wezen, dat zou ten minste nog iets wezen, 't zou er nog door kunnen, ik zou er mij bij neerleggen; oo# ermaar goed aan toe zijn, bij vergelijhing met een ander. (EJl (Hl\ SB. donker, betrokken zijn, zwart, CJb Q G) 701 & ^^N terwijl het dreigtte regenen, vandelucht; ook zwart, dreigende zich te ontlasten, van regenwolken ; voorts van (rlnl'rlnr>%fta£/l' neergelaten zijn of digt geschoven zijn. Het owiu?«|OM)|\ boven no. 82 van Sp. d. J. is een minder gelukkige vertaling van het Jav. (&iarrh(ui(isu\\ In het JaV. &imrn\ ooh Cofi GJfi regenwolk, regenwolken. (ED (HI \ SB. dikwijls,meermalen,lierhaaldelijk. (EJJ(Hi\ Kw. SB. buffel. a a* a a«, Q Qv . o a. (Efl (HI (Efl (HI \ en <Bi(mxnana\ zie <ui<hi\\ CJ CJ u ^ °° (EH (HI 9 \ naam van een zeker gtwas met groote en dikke bladen en dot op de tegallans wordt gevonden. (Efl (HI \ SB. krachtig, magtig, sterk, van een too- venaar of van een met bovennatuurlyke krach- ten begaafd per soon; voorts groot, van iemands daradjat; en van een elmoe: zva. .©?««> ^w (Efl ftp OSYI\ naam van het eiland, alwaar de pro feet Salomo zou zijn begraven. <&l 2 (HI Jl P W — a7KBn(fqjj^(E^2itq/j^\ SB. nit zorgeloosheid of omdat men er geen waarde aan hecht, iets (geld of goed) zoo maar weggeven, voor een appel en een ei weg- geven ; zoo maar aan den eersten den besten weggeven. (E4 (HJjj (Hlfj \ 1. zie «8gpf * — II. SB. ben- zoin; wierook. (Efl (HI /f \ naam van een vogelsoort, het wever- vogeltje. Plocens barbatus. Q (El (HJJJ (KYIjj\ Kw. S. m^^ B. olie. — ^^I^Z*0^ petroleum; voorts Si^n^^ ook nog voor odeur, welriekend water. — (171 (EjI (HTnMH (H1JI\ S. <& (TUI i)Jl f <UTI (Hyi\ B. ietS olieen, van olie voorzien; iets met een welriekend water bevochtigen, bespren- kelen. (HJJ nsWfl N SB. er boven op komen of gekomen zijn, van een erge zieke, ook van iemand, die nagenoeg alles verloor. Be grondv. is (Efl brume (EJI2 0TI (HJJ aSY^fl N SB. aap, de gewone br aap. {Simla fascicular is . Rg.) Verg. ^2^n en ^n^u^^Jl^ (E/)2 (HI fl 2\ SB. de lippen vooruitsteken , zoo als men doet als men Jluit; voorts een snoet hebben, van een varken, een muis en van sommige aapsoorten; en van een ^m?mj» oajl> treehter vormig zijn, in een punt uit- loopen. (Efl 2 (HI \ en (vitohMnttniis zie ahntabw. (EJl (Hi (HTJ\ SB. zooals, even zpoals, als of (EJHtbamtru^s 702 <£/?<»7<KJ)<l5n^\ het ware; ook strekken tot lets, dienen als; en zoo <Sioha<n(iK(8)\ bij wijze van; als; om te strekken als, om te dienen tot. Verg. Jav. Wdhk. op (wrjmtthmw (Eft (H) cm cnJI f]\ zie nshcm<nyi\ II. (Eft (HI Ctll \ zie asharn\ II. (Eft 0J) \ zie am oo) w S#0J?9\ SB. overvloedig, in overvloed zijn ergens; krioelen van bv. rupsen, erg ens. (Eft (*J) (HI ft \ Jav. tijger. — ^j^ojj^^^ be- naming van een spel, een soo?%t damspel, oris: de wolf en de schapen; ook dat spel spelen. (Eft (*J) (KYJ (*J1 (KYI ft \ SB. van de vocht of water- deelen in bereide groenten (qJuxmimji), ook van het vocht dat zich bevindt op iets , zooals bv. ojiStpfldfrj-ris eventjes de vaste deelen bedekken; voorts van het water op een sawah: niet veel hooger staan als een duim, zoodat de grond vochtig wordt gehouden en meer niet. (Eft &J) (KY) ft \ I. ZVa. tuoJKu/fw en tvi asm <xn ~a (EftQjOJl (lSWfl\ SB. in de knoop zitten, van een tali; en van een ring: vast, onbegrijpe- lijk vast om den vinger sluiten; voorts {van een kleedingstuk, zooals een broek: heel nauw sluitend. Rg.) (Eft (Ul (HYI (Eft \ zie or')^ww|^ bij *m? oin a. (EJ) &J] \ SB. met een kop er op, van rijst, zout, katjang en derg. in de asntHnTumjiw (Eft <rY) \ naam van een boom (Eg. Mar -ah , Mappa tomentosa). (Eft 07 \ SB. I)e onderscheiden vrouwen van een 'i TJI' -Q„ (Mtu/fw — II. zie (u»ffO)^\\ (EJ (*J1 (HTJ OW/J N SB- voorspoedig, voordee- lig; en van winst of voordeel: groot, be- langrijk. Verg. *?$j^ man zijn elkanders maroe. En zoo noemen ze ook elkander. (Jav. mededinger, mede* din^ster). — KHwrp ook uz&jKCK&inris erniet mee teregt kunnen, er moeite mee hebben, niet meer of slechts moeijelijk er mee overweg kunnen, omdat men het in lang niet heeft gedaan of gewend is het anders te doen, bv. van xn<&\ uit een gedrukt boek als men gewend is een geschreven boek te gebruiken, of wel van het spreken van een taal, bv. van zijn moedertaal, als men larig een vreemde taal heeft gesproken. (EJ) T? \ zie a^-nw ^y zie 11* 703 CT^» (EJl 2 *"*# \ ## . uitlandsch, geen inlandsch fa- briekaat, en van daar fij n, van gar en (*™ *) an % ). VoorU van sampings: gemaakt van zulk garen. — Verg. (ea^oj^w (Efl 2 <rn 2 \ si* (cm a-D ? w (£/? *>? £ \ o?^. (L^te?--n ^ \ sva. an m^a\ hartstogt, drift, begeerte. (EJJ<ry)P\ SB. goedkoop; ook goedertieren, mild. — (HVtEJiniqiuriaQp mildheid, goeder- tierenheid.— oo^^n?^ lets goedkoop stellen, den prijs van lets laag stellen. (EJl ni 9 (UYI (HI ff \ en (^^^2<^\zie^n^\\ (EJl *Y1 &^P (LM (HI fj \ mvdsv. van ocpM|w (Efl <rYI dJf (Ml fl\ zie £i^ioji\ bij ^xmw (Efl <rT) (U) (Efl 2 \ mvdsv. van (&iaj><£i2\\ (Efl nrj (UYI \ SB. vuur maken, door twee stuk- ken hout of bamboe tegen elkaar te wrijven. (EJl (uyi^gejijj \ SB. wijlen, zaliger (Jr. ^j-s^yc)- (Efl 2 (Ul 2 (HI fl \ SB. zeker, vast, zonder twij- fel; ook voor, voor den tijd van; bv. ah men zegt; ivoor hoeveel dag en vraag jij het te leen ? en tot aan toe, bv. in een vraag als deze." tot aan toe hoeveel nachten (dagen) denkt ge te Bandoeng te blijven ? <&! ^n (Tf (HI P\ zie tEJifrjCKi^w (&l CY) (HI (HI fl \ zie (ui-nimjiw (EJl <rYJ (HI (HI fl \ en (&i-%(Hi2ariji\ zie <M*nw7|N (Verb, en Bij v.). (Efl OTI c"*7 (HI \ (Ejinri(n^n(hn\ (Biinni(HiS-^cm/i\ en f Off < (*V I asi Ul (&inr)(n'~n cm(3-dk(Hyi\ Zie <najt(Hi\\ (Efl nri2 (HI 2 (KYI fl\ zie <vnaniiKna\\ OSl^ <yjf asv Ul (Efinri (HI 2 (Ml fl\ zie (Ejitrngcm/jw «/ (EJl nri (Hl\ zie cui<*h\ II. I) asi^ wo Q a (EJl nri (hi QJI fl \ z%e <&i mm /j w (EJinri (Hl\ zie <ziM\\ CJ M (Efinri (HI2\ zie wmiw (Efl (Ul 2 (HI 2 (ISYI fl\ mvdsv. van <&id&tasn/i\ zie s Cj Ul " ^ n dat bij ajid in 2 asnt \ en aldaar ook (&i cm l <hi ; ? <*sr>^ * J CJ Ul ^ (JJ (I5)j -/' (Efl &JI \ Kw. en o. a. volg. 't Jav. Wdbk. zva- crn(fq\ VUUl*, en ZVa. (^o^irvi^'ria^(Hntrua^\ bliksemstraal. Ong . Skr. mretijoe, de dood. — Q^cuiKJi2(Hiji\ SB. voetzoeker, zwerm, klapper. — Verg. cu cu asn oji ^aiht^w (EJl (Ul (*JI 2 (<l fl\ zie het voorgaande woord. S (Efinn ~~ ) (*JI 2 (HI fl\ mvdsv. van Siajitayiw (EJinri\ SB. eend. (EJl <rYI HTI OSYI ft \ zie earuiiasn^w (EJl 2 dl *YI dj c^7 (ISTI fl \ SB. van de warmte : om iemand te doen stikken, st^kkend, doordien geen enkel wolkje de zonnestralen tem- pert; voorts van de zon: verzengende stralen <E!t*ryTnnmji\ 704 iBJt(unsnn\ schieten, en met betrekking tot den dag, dezen of dim dag: stikkend warm. (EJ) nrjni em fl\ zie t^^y/w (Ennricyi ihy)(hy)/j\ zie ^i^^^w * O Q oeji nri n/i om (YV) p \ zie ^^xwn^w (EJJ (HY)\ SB. dwaas, dom (Skr. moerkha); worts inhalig, eigenbelangzuchtig, egois- tisch, vrekkig. OEJ) m (HY) fj \ SB. pauw. ^\nl\(HPJ\^ zie 1)1"W (EJ) c>7 Of) (HY) \ zie (uvfiHnw nrj (hyj (*o fl^ ^,'T7*^^2y?N'E/,^*07^^N0'7? (EJ) o ^jo?^n zie «jm»^ (EJ) *Y) 2 (HT) 2 OO f)\ zie <w*w\\ ((EflCKYini (HY)2 0O[J\ zie ^-wtjw or) (Eonr) om 2 00 n \ zie ^cu^iky^w <Etf nrj (HYJ Km \ SB. rijzen, vangebak, brood en derg.; ooh een hoogen rug zetten van een Jcat; en (van varkens en paarden : van nature een hoogen rug hebben. K.). (EJ) (U) (HY) (ISY) fl\ zie xmdJi^masnj^w (EJJ nr> (HYJ (UJ (KJ\ SB. inwendig boos zijn en dat door een zwart gezigt te zetten toonen; en zoo ooh zva. xm6^a.ia^w OEJ) *Y) OTJ (HYJ (EJ) (TJ (HY) \ zie bij (uiri^n w OEJinn oa)(HY)/)\ SB. L rood, als rood, van CO Ul een kolenvuur, namelijk van zoo een, als noodig is QYti daarboven iets, bv. een kip, te kunnen roosteren, voorts van de gloeijende holen in een strijkijzer, en (voor den op een grooten af stand zich bevindenden icaarnemer) van een plek, be- houwd met huizen met roode daken. Maar 2. (Eji-ynhcwKYitis ooh voor wit, als wit, van iets. zooals bv. zeer rijk met zilver gemonteerde tuigen; en 3. ooh nog in gebruik voor: een mengeling van schitterende kleuren vertoonen, bv. van liet met verschillende schreeuwende kleuren (rood, wit, zwart, ver- guld enz.) geverfd dak van een djampana. (EJ) (U) OSY) n \ If oil. Maart. (EJ) 2 <rY) (ISY) ji \ SB. de eitjes, waaruit de maden voortkomen, in bedorven vleescJi, in een slecht gereinigde zwerende wond, enz. £}gni(isn(Hyi\ of (Si kn z niasn im^\ zijn met die eitjes. OEJ) 4rY) (ISY) (HI fl \ en e-riAw?; zie aji^asnp, (EJ) 2 (Y) cyi (Y) dSY) (HY) 2 OO f) \zie xmzvini^asnw (U) OSYJ OJ) \ of fci am wi \ zie (Sinsmcunw (EJJ OSY)(W)[)\ SB. afvallig, afvallige; onge- hoorzaam aan de bevelen van den profeet; verzaker van diens geboden (Jr. S^y^y (EJ) OSY) (CY) (HY) fl\ naam van een zekere meelspijs, <EJirntgsnt\ 705 IMHttojIs wn<uMitMJI\ lij de Arabieren. — Men nuttigt dit geregt met honing en (op Java, als men geen hotting heeft, met <G*&2»«sri^\\ K.). (EJI *TI 2 dSYI 2 \ en (EJf-niasma^cKtj^s zie (wgnshzw (EJI *T7 (Ml (I \ en otim^wi|\ zie ^"^^ a a (EJI <T? (hJI CT7 (Ul 1 \ zie het volgende woord. (EJI ni (Mil \ SB. moedeloos worden ; beangst, angstig. (EAn^pi<$iajiji\ hetz. — Verg. (mow (fj (El QTI *"*? (Wl fj \ zie ^(cniyrxM^w (n&itnnn 7 .. o a/ (ki-&(ht/i\ zie big ojkkaw Q (EJI cyj (Ml \ zie -ti(m\\ f Q (EJI CM (Ul fj\ SB. vroom, godsdienstig (Ar. <>xiVyoj moersjid, op den regten weg lei- dend. Jav. Wdbk.). (El) <rYI (Ul \ en (earnaji6^ka:nji\ mvdsv. van (Ui(U)\\ (EJI (Ul 2 (YUI \ mvdsv. van StzcrStw s (El °>7 0(\Jj \ mvdsv* van Struts zie dat bij arrtruw Q Q (El ni aui 9\ mvdsv. van tvirutqw Q O n (EJjni anj) 2 (HI 1\ zie (ui-ynnaj^w £^ <^ . CY (El (Ul CYUI (KYI 2 (HI fj \ zie ajuruiw (eji mm an arm (KY12 (hi i\ zie ^-n^rww (&) 09 (YUI \ en (&i *>? mJfxn artji \ zie <m ru\i <&l WT) <n (Ul 9(UYI (HI fj\ zie iqni^(u^\ en wel het bijgevoegde in iVerb. en Bijv." (EJinj (Ul (HYI2(Hlfj\ zie -r^tuw Q (El T) cm OSYI fj \ Jav. zva. <u£i«m(ru/i\ zie dat 7 •• Q« Olj asn xn truing a a (E/inri (UI(Klfj\ zva. (m-^^^w (EJj I *T7 (Ul fj \ zva. ruitamasnjis (Verb, en Bijv.); Ar. ^\yi. (EJI cYl (Ul fj \SB. leerling, discipel (Ar. jJ> woj. GEJI (Ul (KYI \ SB. vrij, niet dienstpligtig, niet meer in dienst. Mai. mardahika, en volg* Prof. Pijnappel misschien het Skr. maradhi- kari, die- liet recht heeft ov«r leven en dood van zijn slaven. Mai. Wdbk. (El <rYI (Ul \ mvdsv. van (bhwiw (EJl CT7 (Ul \ SB. met de stekels regt opstaande, ook&e stekels regt overeind zetten, van een stekelvarken ; voorts met de haren op den rug regt overeind, 00k het haar op den rug steil overeind zetten, van een hond; en van een vogel, zooals een kip: met steil opstaande veeren, oo# de veeren steil over eind zetten. Verg. «j»rWffo?.»o^w (El ^Yl (Ul (Ul (EJI 1\ zie lEaiunivM&iflw (EJI 07 Q£?\ en i^miaKitfndiHTji\ mvdsv. van e?^n en (£jt(uz(t£t2<}rtji\ waarvoor zie onder &j*fl^w (EJI (Ul Of^PX SB. van visch of vleesch, onder het gebraden of geroosterd worden: vet van nwriaKdkmanAs 706 wntt&HiBn/l^ zich geven; van daar ook voor vet, heel vet, van een visch of stuk vleesch, blijkende zulks of zijnde zulks gebleken onder het gebraden of geroosterd toorden. (E/imO£? (Kri2(M/J\ zie «51Jg;r^N *Verb. en Bijv." (E/jnitUUI fi\ I. SB. zich spiegelen in water, bv. in een rivier. II. zie (9rn^m^ en (E/poi<yi (LM w/1^ z*e cq(cn<rinr)^ (EA**!! 2&WI 2 (KYI fl\ zie (u d <lm 2 imjiw (E/f nr) ma (EJl fj \ SB. kanon, stuk geschut. — Vera . »n? <tm <wi »ro w (E/f nri ajui \ s. anjjQjj^^^^ s- koorts, de koorts, de koorts bebben. (EJfcH (Kjn\ onb. in de Preanger; titel volg. Rg. van een dorps beambte. In het Soemedang- sche wordt hij «4glr geno&nd. (Mai. marinjo, Port, marinho, schout, inspecteur van politic. P.) Rg. heeft: marinio; K. schreef als boven. (E/l (Ul (E/f fj \ SB. blind, met gesloten oogen. Van <t»«j0\\ — Verg. <njitcnjii\ (uittutr^s en <n<uiKJi<hrnji\\ — Volg . K. zou men ook £l<ui(vtji\ gebruiken voor blind, onverschiUig in toelken vorm. (E/f (Uf 2 (&l <M? ff \ zie tut(uita*n\\ (EJ)4ryi%(EJ}2<*SVl fl\ zva. «-**«£» £»|>: volg. somm. ook zva. ccmrqajiaji'Thw (E/f <m \ KtO. S. (&*<m\ B. ZVa. auKKiiKtoji^ en zoo: langs dien weg; ook doordien, om reden, door dat, door middel van; maar ook oorzaak. (Skr. mdrgay weg, pad). — (EJicmans en asn<Hi(&iam\ zva. fc/jtmw s a . , (E/f cirn \ zxe &i <m * (E/f nj (K7f /f \ (Jav. vlammen; van <l^^\ ▼lam.) ong. — *n*OT m ll^lhv zva. <un-n(EJiw\ zie dat bij <vnrn^ (E/f OJf (€Yf 2 OH) fj \ betiteling van zekere gees- telijken van ondergeschiMen rang (Ar. te slaan. (E/f 2 *Y)2 (Km 2 OSYf ff\ zie <CTifm*wi«siy\\ CEJf m (Ml (Ufff \ (op Bandoeng. K.) zva. o ° ° -- anTK&ictJtJlw (EJi nrj am<*Jtfi\ zie ^*y»&i* (E/f KM (Uf O/f (h/f (M W — Mi&kxm&tqaJiajis zie onder <ui ten w (E/f m (EH (HI fl \ zie <wrKcn/>\\ Co Ul GEJfcYf\ Jav. aan, in het opschrift van een officieel stuk, zooaU bv. een circulaire van 707 jlen Regent aan de hoofden in een distrikt. Volg. het Jav. WdbJc. t&i*ri\ voor <&irn<un\ zie dat Wdbh. op <wr>\ IV. (E/)*n\ SB. schuins, scheef, hellen, schuins afloopen; en van een schip: overhalen, over- hellen naar stuur- of bahboord. — Jav. hellen, schuins afloopen, enz. van (Si%\ kant, op- staande zijde. (EJjnrj\ I. Jav. afwijken. Verg. bij ma^s III — 2. ^tq^^t^n SB. misnoegd, knor- rig, uit zijn humeur; uitvaren tegen ieder die in de nabijheid Jcomt of is. — III. (&j ^h tqsji'his zie nrtajtnigw •> O (EfJOJJ (HYJ 2 (HJ fj \ zie m<vi\ I. GEJjni (HYJ (HYJfj\ SB. gew. met den mvdsv. (E*nyni(HTi!HTiji\ en soms met achtervoeging van <crl<ni<tJi3i't^yis d°e*' overeind staan of doet gaan staan de haartjes in den nek, gezegd van het hooren of zien van iets dat huivering wehkend is; ooh kippevel hebben o/krijgen van angst. — Verg. <E»*3<wf\\ WYJ (HYJ OSYJ fj\ zie xm&asnjiw (&1 (UJ 2 (HYJ 2 d^YJ fl\ en (EJtaJiUKnt asr) im/i* mvdsv. van (Bm<H)i2H'mji zie dat bij ^ntahma^nn^ (&J 2 *YI 2 (HYJ 2 (M (I \ zie «wn?<K7i?a^w (EJJ <yj (HYJ OTUJ 9\en ^^^^<njf{\;g^ft7tt<W)»o?0\\ (E/jnrj crnarui n\ zie (uanrv^w 0E/J(UJ2&2P\ zie xmiunQt^w (&J 2 <n nrj as? P n SB. ontstemd, onpleizierig gestemd; wrevelig, wrevelig gestemd zijn, van hart of gemoed. (E/J (UJ (d (HJ/f\ zie (cnajtw «, Q (E/J *T7 (CI (HJ (HJ n \ naam van een boom, die goed hout lever t; men maakt er o. a. meubels van, ooh buffelkarren enz. (HJpicharis den- siflora). (EJJ(HYJ\ I . zie dit zoomede ^<N7?3-s*»ofl\ en kaw o<nt(mji\ op cnwrj^ — J/# f<&i(Kn\ de 0. 1. luiaard. Lemur tardigradus. — ajmn(ui<&ttM\ naam van een Tibwe soort. — Bg.). (E1(HYJ9\ Mekka. Ar. &Xo Mahhah. (EJJ (HYJ (§ ^kdJJ 9 \ zie o3^n\ (HY}(UY}\ ooh <&u(Kn(un\ SB. laat het zoo wezen; dat moge zoo zijn; ooh: is het ge- permitteerd? steekt er niets in? Voorts nog: er steekt niets in of er is niets op tegen, bv. meent hij. Verg. (uimjumw (EJJ 2 (HYJ (UTJ \ zie het voorgaande woord. O Q O (E/J (HYJ (UYJ (HYJ 2 (HI ft \ SB. aan ietnand, een hind wat do en, meer bepaald: wat laten leeren. Pass. (WKuitHTHuntKngchn/iw — iCi^nnn Amafnz<m/i\ hetgeen aan iemand wordt ge- i <&HHWCUn(lM\ 708 <EA9masn\ daan met het doel hem wat te laten leeren, zoodat hij voaruit kan komen. — <g»t&ia&(i%i<KnttHT/i\ zva. leaiHnajnithntariJI^ Q " a OE/I (KYI (UYI dAJI \ en Gaton*jnt<uat\ zteop miomw (E/l (KYI 2 (HI fl \ zie <cnttint<*2JI^ CEJI (KYI (HI fl \ geeft Rg. maar in de Premger slechts (EJt-ntKnmjis of zooals men ook schrijft: <E/iTTj<x7j*T^N daarnevens Mrn<t™™*a£Jl^ of <&* <n*m*n9Mf>\ SB. meenen, denken; in de meening of waan verkeeren; ik dacht, ik meende, (EJI (KYI (HI \ SB. naam van het laag afhangende maar het gelaat vrijlatende hoofdbekleedsel der vrouwen, bij het verrigten van het gebed (Jr. *JLk/o mikna\ of &lULo, mikna'a. Jav. Wdbk.). — Verg. aScumnw Q. __. n n^ •- -O. Ul S (E/l (HTJ (Ul (Ml (Ul fl \ zie (l»(m(uiji\\ a . , (E/l (KY) (Ul (Ul fl W zie <3^*(ut(uji\\ a CEJI (HYinri (KJJI\ zie o^Tjg^w (EJI(KYI\ SB. genieten, het volop hebben; voordeel hebben of behalen, bv. door de vvschteelt; rijk; voorspoedig; voorspoed. — ojkcmt<EA<>&\ , rijk, vermogend. A-nrcw?<i/n\ en moti %m(Kn ami **) font iun\ hetz. — {HrH&idM ajuoyi^ zva. *?<®f en «>*jigU — "«j»j|* voorspoed. — (Skr. moekti, bevrijding, ver- lossing, eindelijke volkomene verlossing van de ziel van het zinnelijk lichaam, het top punt van zaligheid; maar misschien wel voor mboekti, van het Skr. boekti, genot, genieting. Prof. Kern. Jav. Wdbk.). Verg. Km»8t II. V astf (EJI (KYI asn \ SB. kroon; ook het voorstuk van een <&£n\ en bep. ook het kostbare hoofd- sieraad dat door den oudsten zoon van een regent, maar ook wel door de andere zonen, mits gesproten uit een mum-hs wordt gedragen bij besnijdenis en bij trouwen. — Ik als de dodder van een regent huwt met iernand, geen zoon van een regent, dan draagt ook hij bij het trouwen de ma- koeta. — Ben bijzonder soort van <siff^«s»n 18 de (Efl(hrnasn{M(tm<~n<£>i^ deze makoeta wordt slechts door den oudsten, uit een pawarang gesproten zoon van een regent gedragen. — n CY Skr. makoeta. Verg. ajiamw Q CEJI (KYI (Ml 2 (HI 2 \ zie (uiztynzw (EJI (KYI ^k(UI/l\ SB. wat iemand bedoelt* voor heeft, zegt of heeft te zeggen; wat wordt gezegd in een brief; begeerte, ver- langen. (Jr. £y*AsQ, nufooM.) (EJI (KYI CM CUUI 2 CKI fl\ zie fl8«£*f*y\\ (tjttmi <r\ji(Hiri\ 709 *nx (E/l (KYI (YUI (Kl fi \ Zte aSafrl'njijfw (E/l aSK(^fj^ zm- <unfl*~p^ Ar. ^aIoCo makdloem, ingehouden, bedwongen, van toorn ; — maar door verwarring met het ins- getijks Ar. * o-tat^o, schrijft men ook oeji (wioeji^\ en wjfh&yi^ en zegt men altijd ma'loem. — yxn(Eft(njiaEAj^\ zva. scitunteji^Jim^ Rg. TJ.) — Zie verder bij <eji nntEJi^^ (E/l (KYI (E/l n \ graf (Ar. rAJLo); het is eenmooi tcoord voor 6^AOJion\ graf, grafstede. (EJI (KYI (EJI fj \ SB. gevestigd, gevestigd zijn, wonen ergens; voor goed ergens zich ves- tigen of gevestigd blijven (Ar. *£&*)> (EJI (KYI cm 2 OS7 2PN zie oW?j^\\ (E/l (KYI cnJi rj\ SB. welgevallig aan God ( \ oaJI/o). SicEt!Kn!nj^\ met welgevallen aangenomen en verhoord door God; ge- geven, geschonken door God, zooals de bede was. (EJI (KYI \ ong. in de Preanger; zva. aSito(^\ (cnaji2q\ en ixn&iw Kg. K. Q <&l (KYI cn &n (Ul \ zie c- .vi w <&lOSri\ S. aji9ntanji\ P. en B. oj)i(M\ BL. oog, oogen, ook, maar dan SB. en <u?<m»^\ er nevens, insgelijks SB. van een dobbekteen; voorts beide, als voren: maas van een net, bv. van een heurap; top van een zweer of ge~ zwel; steen, diamant, gevat of gezet in iets; ook lijn (^g duim Rijnl.) verg. <o?m\ ook nog het figuur, de figuurtjes op bilik ; en eindelijk nog ®ifl&»«sn\ ofwel <ucu(hm<HT/i\ beide SB. noest of kwast in hout, of bamboe. — t&t asnaBi asn \ SB. Spion. — foiasnajit (n(vi\ (UiowcKt^jigfnruix of(M(Mtha~Jiifn(Vt\ SB. de ZOIl. — Verg. 0?'flO?<n«7i<n<K?\\ — (iAji(&iasn(3^*. onflow £n (tofts bezet, versierd met diamanten. (En asm (vn mji (ktijis naam van een bilikpatroon (dit figuur ( . y) . — (Ejiasn^rntnsnittrm okui \ (van iemand: 's avonds zoodra het begint donker te word en, zoo goed als niets meer kunnen zien Eg. K.) — Verg. fEJtrr}(u(isnji\ en ajntnxn<nflji>\ (E/l (1571 \ zie (ru(H7i(Kn2<n(vi!^rtji\ bij km vf <vt amjiw (EJI (Yl (isn \ SB. kleine glazen rijgkraal, kraal- tjes van allerlei kleuren (Skr. moetija, parel.)- (EJI2 0SYI\ SB. grof doek, zeildoek. (Skr. pota, doek. Prof. Kern. Jav. Wdbk.).. (EJI OSYJ o \ SB. krachtig; giftig; effekt sorteren, effekt sorterend, van een djampe of van een dbwa. — <Kn(E^(t^i^mnimjf\ bovennatuurlijke kracht of vermogen. — Verg. «/»a?*n«ro^ — ajiaQf(&)as?iiM\ bet niet matih zijn. TTN 710 (UinswHnjis (El OSY] 9 Y metal onmiddelijk gevolgd door <xn \ SB. buitengemeen, zeer, in hooge mate, bij uitstek, te eenenmale. — Verg. kjiooxu^ II, — £?a"2{> wordt ook wel, in plants van door <nri\ gevolgd door t^nnw Zoo: ^^f^ asm am i am (tojcui nsnn\ ZVa. (E^asn^tKnc^na^ntcrna^j a (El 2 asn o\ SB. loopen en vliegen, woelig zijn, woest zijn, van spelende kinderen; ook woelen van iemand, die ligt te slapen en met betrekking tot xnki»ai^\ of «s?<e»*oj^\ al been en weer loopende of wel rondloopen- de. -— 11. (veel, overvloedig, talrijk. Bv. (&iiasnq(3^*<&i(Kw(Hi(Hi\\ Rg. K.) In dezen zin mij van elder e onbekend en ongebruikelijk ? in de Preanger. (El OSYl 2 (UV) \ S. aJi(Uteri(U)\ of <&i(isri(u>\ B. scboonvader, scboonmoeder. (El OSY1 \ zie a-masriw (El f^^N SB. vriend, bondgenoot (Skr. mitra). en (El ( (ISY1\ zie wwim (El (asYl2(Kli\ Eoll. matroos. (eji asn^nrf^i (Hin (HY)2(tOfj\ zie m*™* (El OSY) O? (El fl\ naam van een distrikt, vroe- ger een rvjkszetel, op Java. — Skr. manthara, mant/iaram, ofmantharang, een fort, sterkte. Jav. Wdbk. (El osyi CKYil \ SB. veroorzaken, de oorzaak zijn, maken dat ieU gebeurt; wekken, op- wekken, verwekken; bewerken. — ont&insn orajN S. M.fEa(tH\ (Ui(Ui\ of aJi<v)(m\ B. de reden dat ; om die reden ; reden waarom ; omdat; en wel omdat; omdat zulks het geval is; dat. — <n7®?0o*7j#\ zva> m<&insn<Kriji\ maar zeldzaam wordt het gebruikt. Verg. iejjihi\ en ^"^?\n c> .0 o ' (El OSYI (KYI fj\ zie <u)n?n*™jl\ en cm ton (KTiJiw C> O .0 (El OSYI (KYI 2 (HI 1 \ Zie (uasnw (El OSYI l (KH (KYI fj \SB. rond, rond opgezet,ra» den bulk, doordien men zich letterlijk rond heeft gegeten. (El OSYI 2 OSY) ft \ zie aSasmasn/jw (El OSY) (Ml 2 (HI 1 \ zie (uathojiaw (ElOTf OSY) (Ui 2 (KYJ2 (Kl 1\ zie <r}*sn(&i2(K7>JI\\ (El OSY] MJ1 ni \ SB. parel. (Skr. moetija, parel. Verg. (^gtnasnw $1 OSY) (El (UW (HI /) \ of &&l8ffl9<iji\ zie (en (E10SY)\ 1. SB. afgaan, van een vuurteapen. Verg . <w» <m<wi \ en ccnusn \\ *— 11. (Uiaaww* SB. ieder man een, van cu^ajixnari/i^ of a. 711 k/ltSh »bi i mji \ aji<fiit(untM/i\ die voorgezet warden. — Poor is nog i^»<»sh\ maar zoo ong. in de Preanger: (in evenwigt zijn, balanceren, van hetgeen gewogen wordt met dot hetgeen als gewigt wordt gebruikt. Rg. K.). Verg. «m\ 2.- Xll. Maniajiirui^ een Javanisme, (Jav. (unsii rL/i<n/j{\ veertig; zie Jav. Wdbk. op (uiunjj\ en Verg. <o <ui <&njl\\ — iunc^amash(ui(nji^\ net offermaal op den 40sten dag na iemands overlijden; dat offermaal geven, worts (Ejiasii(uinuj?\ veertig dagen lang tapa doen, hierin bestaande dat men zicli gedurende dien tijd onthoudt van dierlijk voedsel. GEJi nj asrt \ 1. SB. uit alle magt, van ^ /&i ~» «sn^w 11. Zie (Uiorjivnw (&} OSYJ \ SB. schijnt in het algemeen, van de winst, die men ergens op behaalt, te beteeke- nen ruim, overvloedig. Op zijn minst schijnt die winst te moeten zijn gelijk aan den halven inkoopsprijs, zoodat men, het- geen bv. voor / 1. — werd ingekocht, voor f 1.50 verlcoopt; vol gens sommigen zou die winst meer moeteu bedragen, opdat men daarvan <&i<*sh kunne bezigen; weer anderen houden staande dat het bedrag van de winst gelijk moet zijn aan den inkoopsprijs. — Maar in het Wawatjan Satjanala wordt ge- zegd: ccn(tsnMm<Ea{<Ej'(tsh(crie-.\ als er sprake van is, dat iets, voor f 4. ingekocht, voor f 15. zal warden verkocht. CTs o D £> (EJ) OSY) (KYI 2 (HI fj \ zie biSi\ (E/) OSYI (CI (HI 2 (HI fj \ zie (uiasii(ci(KTJi\\ (&) (Kf) n \ I. SB. ook 6J2^?*j^\ goud, gouden, Van goud. — asnixhfctaJiJi*. of m* <&i mi ^a ixyi\ goudsmid, — 6^Axa<M^6^ki£aajt^AMjf\ goud en zilverwerken. (ejiojkSim^s zie bij ttrnStimjjw — Voorts tuiajt/fs SB. titel van hen, die in de inlandsche maatschappij behooren tot de hoo- gere standen, maar geen <r)tqaaaaji\ zijn. Iemand uit het volk, die tot een betrekking wordt benoemd, pangkat wordt, ontvangt door die benoeming stilzwijgend den titel van cejiojjjiw (Hpi(Eji(M/i\ is de betiteling voor een vrouw of meisje, van geboorte ®i<m^n en ook van de vrouw, die zelf behoorende tot de volksklasse gehuwd is met iemand, die «*<m^\ of wel -ntntuicHyi^ is. II. maar ^z66 ong. in de Preanger: faji (eji (mji \ vier honderd . — <w> t ^ mji \ acht honderd. — <M&jtt<&KM/i\ een acht honderd, wUlende zeggen: een enorm aantal, maar slechts van de zich ergens ophoudende kaai- 712. «H<X mannen. Rg. K.)* — d.j**»ft»»«**y» zte «o? ? (Eirri \ II, CO (E/)(M\ I. SB. het preparaat, dat men ge- bruikt om de tanden zwart te maken, en ook wel (zie onder) als een middel tegen tand- of kiespijn. (Skr. masi). — Be masi maalet men, door een goed droog stukje hout van den djeroekboom, van den malaka of van den tamarinde in de vlam te steken, dat dan nog vlammend uit het vuur te halen, en ver- volgens at vlummend over een (cw&mcrn/i of derg. te strijken, het zwart dat dan op den ShaMcmji blijft zitten, is de (ejk&w Soms ge- bruiht men in plaats van een der bovengenoemde houtsoorten, bamboe, maar de zoo verhregen (ejkBi wordt toch gemeenlijJc slechts gebruikt als een middel tegen tand- of kiespijn. Be masi lean ook een vocht zijn, namelijk Mapper- water, dat men, na er eenige kruiden te hebben ingedaan, een tijdlang stil liet staan. — (wiew\ S. (i°™£I<htjis B. zijn tanden zwartmaken. khmJjkijikhijIs <M(vi!tn<Hi(mji\ iemand de tanden zwartmaken. — II. mm * en <vk8kim(ht/i\ zie (EJ]9J)\ eigenn. Mozes; Ar. ^wjs* 0Bt(M9\ SB. nog, bij voortduring, steeds; en '? al..., ook; zij net ook; hetzij; laat het zijn ; het moge zijn. Verg. het Mai, masih, zoomede het Jav. Wdbk. op (i%(8i$\\ (E/f (UJ 9\ SB. vijand.- xh^oji^ iemand he- vechten; den strijd aanbinden tegen iemand, vijandig staan tegenover iemand. — (vi(£ji(ij\> (Lfnaoj^\ in vijandschap zijn met iemand. — Verg. oJHwmw (E/l (Ml 9 (l/n (tO ff\en (M(8j$ <M2 mtji \ zie onder im^w (El (hJI fl (§ <^k(tUI P \ ook geschreven ^?^(5^ enji z \ Ar. iUlvuAJ SB. quaestie, punt, zaak. (E1(9J1(§ ~&k arm p \ {Ar. &JIM *Li> Lo ma-sjda- lldh, wat God wil! wat God behaagt! — Maar de Soendanees gebruikt dezen uitroep zooals wij: goede hemel! groote God! en dergelijke bezigen, echter slechts als uitroep van verontwaardiging of van meer of minder smartelijke verbazing. / (EJ) GhJI ash \ SB. Messias. — (Ar. g\iyj*'° Messias. — , -X\>jw* christelijk, bijv. de jaartelling. P. Mai. Wdbk.) — «m<uy*n£*> aSaJB 1878, in het jaar 1878 van dechris- telijke jaartelling. (El (hJI rs/YJ \ SB. alom bekend (Ar. jj-fr*"*y ten (EfiitJf^m<t<ti2(mjl\ hetz. Q S — -.gx (El (Ml (tp \ zie m <ty \ II. a a 713 0(151/ (Efl (h/i (HI ft \ zie OYlder cu <m (Hyi\\ M/<K72<Lt7 (EfMim/is £2£ 0^ mom|\ en (idirw(tn(M(Hyi\ OIJ ^.Titfw (&) (M (HI (UU1 (HI fl \ en <£>t<&&^2(><yi\ zie mm te>? 0\>? \ Egypte, en naam van de hoofdplaats van dat land; Egyptisch. (Ar. vvo/o Misr). (Bl a (9JI (KHfj\ Ar. O^CC^f, het Oosten. (EJI QJi (Kfl ft \ zie (3*koji(Hi7ji\\ a ci (&1 (M (HH/J\ zie (VKtJKKnjw a a (Ar. (^aXujv^o miskin of niasMn). — ihiSi (EJt (£J1 (HI n \ SB. arm, behoeftig ; armoede oji(hi/i\ de armel de armen. — (tm(Eiaj)iHi(Hi/i\ armoede, armoedigheid. — xmiEi^abiajnHi/j\ armhuis. o CEJ\ (Kl OSY) /I \ Ar. naam van een stad: Maskat. *<V cJI (&) (Ml (KTJ (&nn \ SB . ellende , moeijelijk- heden ; ellendig, in ellendigen toestand, er ellendig of miserabel aan toe zijn (Ar. ^SkAmkto moesjakkat, moeilijkheid, ellende). (&)2<n(M(nJ>/f\ SB. arm, (dood arm. K). GE/? (KQ (ISY) f% \ zie <<ui (utasnji^ en umajiamnw O Q (&)(*Ji\ SB. noodzakelijk, noodwendig, be- *>» hoort, behooren; en van een berigt of tijding: dringend, van groot belang. — Verg. het Jav. Wdbh. op <uh&\ zoomede de Mai. lexica. <&<&c8><£}f<Mjl\ iets verordenen, bepalen. OEJI <*n <un cn^jl \ of (EJi(uiKm(nj^\ SB. ondenk- baar, niet te gelooveD, onmogelijk, absurd; ook ah uitroep in anttcoord_ op het geen iemand zegt, maar z66 niet tot een meerdere (Ar. VastsaawoV 01 (&l (V) (Ml \ Holl. meester, schoolmeester. Q ^II to? N ^r' lSJ****'0 moesjtart, naam van de planeet Jupiter; voorts SB. het goede uur, de goede tijd voor iets, d. w. z. voor een handeling, waarbij op het goede of minder goede tijdstip wordt gelet, zooals bv. het aan- vaarden van een togt. Sicrh^nji^s op het goede uur; ook omdat men op het goede uur vertrok, juist van pas komen oni van iets te profiteren of mee te profiteren. (EJl&Jl (KY}\ zie ^^H^ (&] (M (Ul nr) o\ SB. raadplegen, beraadsla- gen (Ar. &j>j\jwvc). anJlfj\ SB. gelijkenis, beeld; leering. (Ar. \Xro mithl, gelijk). Verg. omxm-n asnji^ — xnSiaSitrueimjf\ met een beeld van iemand of iets zeggen dat hij (het) is ah of zooah. q a (E49J) Q (Eft (M arm o\ zie Mru^ uitaJtn (&) 2 (Mi 2 (Wl (HI ft \ zie cutMiiruji as GEJJ (M (Ul \ SB. om een liefdegave vragen, 714 <&igtv}tru/l\ ^T van een reizende santri of derg. Ook wel voor bedelen (Jr. viLuv* moesdphir, reizende, reiziger). — anaJt(EJiaj}(U\ hetz. — asnarh <ejioj> m\ wel voor bedelaar. (El (*JJ (Ul 1 \ ook (EJt (Si cm asnji\ SB. moskee (Jr. ^x\Av^y (El 9J1 dill asn f)\ SB. zondig ; ook onwetend op het stuk van godsdienst (Jr. kx*a**> masijat, weerspannig, weerspannigheid , ongehoorzaamheid, ongodsdienstig, god- deloos). o . a (n (El (Ml (El l \ zie c-jM&ipi a a .a (ei o>Ji cm asm n \ zie ^^^w (El (Ml \ zie cm \\ (El &JI \ en <&?<k»6-s*<w7^\ zie <cti»ji\n (El (Ui \\ — m cei S) \ zie <n7 <£« asn (hvji \ bij ®» «s» <"£Jl^ (El (U) P \ /. SB. verschillen, afwijken. — mm^ 6.zA(is?i(m\ ZVa. <n.amcnji2\\ II. cejhd)^\ B. in opschriften van brieven gerigt aan meer- deren: en, zoomede. (E12(U)tn (tp\ zie twtrjww (El (U) <rTl \ ?ie (siG-^-ri w (El &J) teWl \ SB. laden, inladen, lading inne- men; ook geladen zijn, inhouden; kunnen inhouden 0/bevatten; en van de vruchten aan een boom; bedragen, bv. honderden; voorts van een paard dat bv. gespannen is voor een bendy .♦ kunnen trekken bv. drie personen. — (ea tut asn pr (m \ het beladen of geladen zijn; de lading, de vracht. — cci<£Q<uiasn (htji \ een schip, een lastdier of een voertuig beladen. — «ti <e^ <ui «n « «^ \ iets laden ergens m, zooals in een sckip of op een lastdier, bijv. op een karneel. — a$2(zjviasriji\ ook en zoo bv. van een paard: niet sterk genoeg om iemand of iets in eens door (d. w. z. zonder lang te rust en om weer op het verhaal te komen) er te brengen. (EJ)2&J) (TLi a\ SB. het zal wel niet zijn; het is niet denkelijk of aantenemen; niet; zeker niet, voorzeker niet. — ^»w«|m\ o /» o zie owmw (eji i cut nut -Jn an 2 \ of <&H(Ui3Ui\ ' CJ as\j ** tou zeker, zonder twijfel, het kan niet mis- sen. — (Em (virui -h\ of (EJi2am-n\ ZVa, amw tnan\ zie bij o«|M\\ — (eji 2 (V) rvi ^aoji $ \ on- noodig, niet noodig. <Bitajnria<Kn\ of ^? (Uicn/mi\ zie bij (ixomw — cEJi2 0jnaruj^\ ZVa. (EJi2(V)(ru/j\\ — aji (E/i t ajn <ru <ht^\ ZVa. c&ioJiajn a u/jw 2 &J) 2 \ Zie amtmitw 2 0(UI\ £i2<rSiaM(m/l\ <3 * a\fi afri \ aaj[\ ZOOmede a • O a (eji (Ui 2 avi \ zie azntarui^ Q (El (tLl \ zie (cnru)\i (El art! \ SB. corsprong, begin (Skr. moela).- T?" 715 (&iiruq\ asn(E*rLQt&i<ru(MM(Ln(HTi6^(uiii(hn\ van meet af aan tot nu toe. — Bet Jav. krama woord Sktl7\ wordt, vervormd tot <ui£irui\ door de Soendanezen gebezigd in brieven aan meerde- ren, in den zin van oorzaak, reden. (Efl OTI arm \ {Skr. moelja, prijs) ong. — i^i^i>nru\ SB. het verzorgen, enz. — <vn (viaE/jm niis voor iemand zorgen, zorgdragen, door hem te voorzien van het noodige; iets verzorgen, aan iets zijn zorg besteden, door er aan te doen wat noodig is; een kind opvoeden; voor een doode de noodige offermaaltijden geven, en in 't algemeen wat ten zijnen be- hoeve moet gedaan worden, verrigten ; iets wat een ander heeft afgedanht of weg- geworpen nemen en gebruiken. — ^^n <r^(ru\ het verzorgen; enz. ooJc cadeau, dat geregeld en op gezette tijden gegeven wordt, met het doel iemand te voorzien van het noodige. — m^^^^n ketz. (E/) 2 QTI arm \ — o) (mi 2 (ea 2 v m \ zie (imiKmw (&) arm o \ SB. ja zelfs, wat meer is; ook; tot zelfs . — (EA(rLi^(uirvi^\ op den koop toe ; daarenboven; ja, wat meer is; ja zelfs nog. i&vnji ^(&hhi\ ook «» (rui urn tm \ het is volstrekt met onmogelijk, het zou toch heel wel kunnen zijn; welligt. Verg. otm^w-^ (KJi(EJI(r\J1^\ ZVa. (EAftTJlfW Q (E/) arm P \ A Jav. en wel krama woord voor ®"7*a?> nog, nogmaals, nog verder, verder, verdere; weer; nog wat, nog meer. Slechts gebr. in brieven. — II. cenrdi^ en ^ a n tru qtxrn cm/} \ zte mirr)2\\ O n (E/) 2 arm o\ zie (cH2(ru^w Q a (EJJ OfX/i P\ zte (uionuis en a^niru»rna\\ (&) arm o (&) (Hi \ zie mhtu^ (E/l arm KM (KYI (&T) n \ {Ar. &jo^o, malcti- kat, coll. mv. van l£ ^-*>« malak, engel; SB. engel. (EJ) (ITUI (hp\ zie &iM\\ (EJ) (tn (HI \ SB. traag, niethouden van werken. CE/}(^lashni (*nfi\ zie ™^\ (EJ) OI\J)t (HI \ zie apviw II Ob ^ (Efl Onj} (HI (Ul ,1 \ zie nrvianctjinw (El 2 arm 2 \ zie ^.un^^w (EJ} arm<H asr) fj\ ook ^-n-nasr^p SB. behoef- tig, arm [Ar. s vs<a/C) mazlarrat). — (tmf&irwnasnihnjis behoefte, nood, armoede, bekrompen omstandigheden. — ajinj^na^s en (^n kji tnAnri asn 9ojl\ ZVa. ' <&Hn/i€r}«snfl\ en <*n <&? <runiasntHT/i\ maar wat mooijer of def tiger woorden. 