VADERLANDSCHE LETTER OEFENINGEN
Men heeft ook middel gezogt om Nagtegaalen te planten op eene plaats , waar ze zich niet onthielden; ten dien cin- de tragt men de Ouden beide te vangen, en neemt het broedzel met het nest weg, brengt het op eene plaats zo naby mogelyk gelyk aan die van waar men ’t zelve nam: Waar op de Ouden elk in cen byzonder kouwtje zo na by de Jongen gebragt worden , dat zy hun geroep hooren; wan- heer men ze laat vliegen, zonder de Jonger te vertoonen 5 de aandrift der Natuure voert hun na de plaats van waar zy het geluid der Jongen verncemen; zy vaaren voort met ze te voeden zo lang het noodig is; en men beweert, dat zy , In °t volgend jaar, te zelfder plaatze, wederkomen; en dit Zullen zy, buiten twyfel, doen, als zy ’er het geliefde VOedzel, en de noodige bouwftoffen tot het maaken van Nesten, aantreffen ; want, zonder zulks, zyn alle andere ge- Otmene voorzorgen geheel vergcefsch, en wanneer deeze Ooraad ergens is, bykans overtollig: dewyl de Nagtegaalen , ge lgens de waarneeming van FRISCH ,altoos , wat men ook Oe, op die plaatzen wederkeeren. k Wanneer iemand zin heeft Nagtegaalen zelve te kwee- En, zyn die van het eerfte broedzel de beste, en men kan Ze een onderwyzer geeven, naar welgevallen; doch, myns Btens, geen beter dan andere fchoonzingende Nagtegaanlen, Met de maand Augustus verlaaten de oude en jonge Nag- tergalen de bosfchen , en gaan na de velden en nieuw be- bouwde landen, waar zy meer Wormen en Infeéten vinden. Misfchien is dit reeds een voorbereiding tot hun aanftaan- e vertrek. Zy biyven ’s Winters niet over in Frankryk , ngeland, Duitschland of Griekenland. enz., en dewyl nen verzekert, dat er geen Nagtegaalen in Af-ica zyn, map men daar uit oordeelen, dat zy zich na Afie begeeven. it is te waarfclivnlvker, om dat ze in Peifie, China, eg Zelfs in Japan, gevonden worden; in welk laatstgemeld nd ze zeer gezogt zyn, en de fraay zingende zeer veel gelds aech - KNATUURLYKE HISTORIE elds kosten, Door Europa zyn ze algemeen verfpreid tot in Zweden en Siberie toe, waar zy, volgens de aantekening van GMELIN, zeer licflyk zingen; doch in Europa, zo wel als in Afie, zyn er Landen, die hun niet aanftaan, cn zy zich nooit opheuden. Overal ftaan ze bekend voor Trekvogels, en deeze nei- ing is hun zo diep ingefchapen, dat de opgeflootene, in et Voor- en Nenjaar, op den tyd der reize, zeer hevige beweegingen maaken, inzonderheid "e nagts. Die reisdrift moet, derhalven , onafhanglyk weezen van de begeerte om groote koude te ontwyken, en landen, welke gefchikter voedzel opleveren, te zoeken; want in een ftaat, waar zy noch koude gevoelen, noch honger lyden, betoonen zy, nogthans, deeze reisvaardigheid. i eeze Vogel behoort tot de Oude Wereld; want, fchoon de Zendelingen en Reisbefchryvers fpreeken van Nagtegaa- len in Candia, in Louifiane, en de Antilles, enz.; weet k men, dat de Nagtegaal te laatstgenoemder plaatze cene e foort van Spotvogel, en die van Louifiane dezelfde is als e die der Antilles; dewyl decze zich, volgens PAGE DU- — PRATZ , op Martinique en Guadeloupe bevindt; en, uit het 3 geen Vader CHARLEVOIX van den Canadafchen Nagtegaal 2 zegt, blykt duidelyk dat het geen Nagtegaal, of een zeer -æ verbasterd foort, is, dewyl hy flegt zingt. °t Kan weezen, «= dat deeze Vogel, die zich in de Noordlykfte gedeelten van se Europa en Afie onthoudt, de nauwe Zee-engten , welke, nm op die hoogte, de twee Vaste-landen des Aardkloots fechei- —— den, overgevlogen, door een ftorm of op een Schip in de === Nieuwe Wereld overgevoerd is: dat de Lugtsgefteltenis met =t zynen aart niet ftrookt , door de te groote koude, de vog tigheid, of ook dat het hem aan gepast voedzel ontbree=——— ke (*), en hy daarom flegter zinge in Noord America dam in Afie, even gelyk hy min aangenaame toonen flaat (emm Schotland dan in Italie; want het is een algemeene en doot. gaande regel, dat een Vogel weinig of niet zinge, wanneer == d koude of honger lydt. Men weert, dat de lugtsgeftelte=— nis van „America, en bovenal van Carada, niet gunftig iss voor den Zang der Vogelen; dit zal onze Nagtegaal, irm Ca ~ (*) t Is bekend , dat in America veele Infeâten gevonden wor- eden; doch de meeste zyn zo groot en zo wel gewapend, dat de Nagtegaal, wel verre van ze tot zyn prony te kunnen maza- ken, dikwyls moeite zal hebben om er zich tegen te verweg- TEN. e -7 | L ` VAN DEN NACTEGAAL. 209 Canada overgevoerd, ondervonden hebben; want het is meer dan waarichynlyk dat hy er zich tegenwoordig be- vindt; de korte aanwyzing van Vader CHARLEVOIX is, naa dien tyd, bevestigd, door het ftellig getuigenis eens Geneesheers te Québec , en van eenige Reizigers. ` Naardemaal de Nagtegaalen, ten minften de Mannetjes , : in den Voortyd, geheele nagten zingende doorbrengen, hebben de Ouden zich diets gemaakt, dat zy, in dit Say- foen, niet flaapen5 en uit dit flegt getrokken gevolg is de dwaaling ontitaan , dat het Nagtegaalen-Vleesch een flaapver- dryvend voedzel was, en het liggen van het hart en de Obgen eens Nagtegaals , onder het hoofdkusfen , iemand den laap benam ; eindelyk deeze dwaalingen veld winnende, en m de kuntten overftappende, is de Nagtegaal een zinne- Geld der Waakzaamheid geworden. Maar de Hedendaag- Chen, die deeze Vogeltjes van nader by en naauwkeuriger mamen, hebben bevonden, dat zy, in den Zangtyd, Wer dag flaapen, en dat deeze dagflaap , bovenal in den Anter, ten teken ftrekte dat zy welhaast weder zouden Sginnen te zingen. Niet allen flaapen zy maar droomen k, wanneer zy met een zeer zagte ftem zingen, , Voorts verhaalt men veele Fabeltjes van deezen Vogel, Slyk dit doorgaans het geval is van Dieren, die boven an- Sren uitftceken: men wil dat een Slang, of, volgens ande- Sn, een Padde, den Nagtegaal fterk aanziende , terwyl hy Yugt, hem, door dit aankyken. alleen, in zo verre beto- @rt , dat hy ougevoelig zyne (tem verliest „en eindelyk in den \Pgefparden bek des belaagers valt. Zo wordt ook verteld t het Mannetje en Wyfje onder hunne jongen alleen de Odanige bezorgen. die zangbekwaamheid toonen, en de Wdere dooden, of van honger laaten fterven: men moet Sr dan by veronderftellen dat zy de Wyfjes weeten te on- lerfcheiden. Van denzelfden aart is het,dat de Nagtegaulten reel beter zingen, wanneer zy bemerken dat "er na hun ge- wisterd wordt dan wanneer zy het alleen tot hun vermaak loen. Alle deeze dwaalingen komen uit een en dezelfde sron , de gewoonte naamlyk der Menfchen,om aan de Die- ‘en hunne zwakheden, hunne driften , en ondeugden, toe te fchryven.. De Nagtegaalen , die men in kouwtjes houdt , zyn gewoon Zich te baaden, na dat ze gezongen hebben. De Heer MHEIBERT heeft opgemerkt , dat dit hun eerfte bedryf ’s avonds «vas, Wanneer de kaars werd opgeftooken ; en desgelyks een ander uitwerkzel van °t licht, op deeze Vogelen , waargeno« HL DEEL. MENGELW. NO. 5. P men , 210 NATUDRLYKE HISTORIE mien, °t welk-verdiend gemeld te worden. Een Mammetje ; x welk zeer fraay zong, uit het kouwtje geraakt zynde, vloog in °t vuur, en kwam om, eer het kon gered wor- De 7 Deeze Vogeltjes hebben ecne foort van beweeging met het Lyf, ’t geen zy beurtlings opheflen en laaten daalen, by- kans parallel met den (and waar in zy ftaan : de Mannetjes, a die ik gezien heb, hadden deeze zonderlinge beweeging; w doch ik befpeurde dezelve niet in een Wytje, °t welk ik -== twee jaaren hadt: dan in beiden het op en nederwippen arn van den Staart zeer duidelyk: dit heeft zeker LINNKUsm=s aanleiding gegeeven om de Nagtegaalen onder de Kwik ftaarten te brengen. . In hetdigtst der bosfchen onthouden zich de Nagtegaae len den meesten Cd: zy leeven meest van kleine Wormen same Infe&ten , Miereneijeren, ook aazen zy op Vygen en de= Beziën van eenige boomen; doch dewyl het zeer moeily zou vallen fteeds deeze foort van voedzel e beichikkem- aan de opgefloote Nagtegaalen, becht men verfcheide foor— - ten van toebereidzels gemaakt, waar aan zy zich gewen=— — nen, en gezond by leeven. Ik heb ‘er cen gezien,die du= s zeventien jaaren oud geworden was: omtrent zyn zeven- - de jaar begonhy te gryzen:op zyn vyftiende jaar hadt hu, geheel witte pennen in de vleugels en in den Staart: deg pooten waren zeer dik geworden door den fterken aan — groei der fchaalen die deeze declen in de Vogelen bedek- kens :ook vertoonden zich knobbels, even als die der Po- dagristen „aan zyn vingers,en men was, van tyd tot tyd , genoodzaakt geweest. het uiterfte van den bovenfnavel af te korten: nicts , behalven °t gemelde, hadt hy van de on- gemakken des Ouderdoms, hy 'was altoos vrolyk, altoos gingende, even als in de jeugd, en wonder vriendlyk je- gens zynen Oppaster. Nooit was deeze Nagtegaal ge- paard geweest; de Liefde fchynt de dagen te verkorten: maar. zy vervult dezelve , en vervult daarenboven , de oog- merken der Natuures zonder deeze zouden de ftreelende aandoeningen van Ouderltefde. onbekend weezen: zy ftrckt het beftaan in het toekomende uit, en verfchaft, door middel der volgende getlachten, eene foort van Onfterflyk- heid, groote en dierbaare vergoedingen voor eenige dagen van droefheid en zwakheden , welke zy misíchien van den ouderdom afkort ! Men heeft ontdekt dat verhittende drongerven , en reuk- ‘werken, de Nagtegaalen tot zingen opwekken; dat Meel or. VAN DEN NAGTEGAAL, ais Wormenlen die der mestvaalten dienen als zy te vet „en Vy- gen als zy te mager, zyn, als mede ‚dat Spinnckoppen tot buikzuivering dienen. Wanneer zy iets onverteerbaars hebben ingeflokt , wer- pen zy het uit by kleine balletjes , even als de Roofvogels, en, in de daad , zy zyn zeer kleine, doch zeer wreede , Roofvo= gelrjes : dewyl zy alleen op leevende Infeéten aanvallen. ELON ; tis waar , verwondert zich over de zorgvuldigheid , welke zy hebben om geen klein wormpje door te flikken eer zy het gedood hebben; doch dit doen zy waarfchynlyk tot het ontgaan der onaangenaame aandoening, welke een lee- vende prooy zou kunnen veroorzaaken, met in de maag eenigen tyd te blyven lecven. De Nagtegaalen laaten zich liet, en, op veelerlei wyzens Vangen ,íchoon vreesagtig , zyn. ze niet wantrouwend. Kos men zy op eene plaats , waar andere Vogels in kooitjes zitten , zy vliegen’errecht op aan; de zang van andere Nagcegaalen y de klank op Speeltuigen , of van een fchoone ftem , gelyk wy boven vermeld hebben, ja zelfs onaangenaam gefchroeuw y als dat van een Kat aan een boom gebonden, en die ten dee- zen einde geplaagd en geteisterd: wordt, dit alles doet de NNagtegaalen komen: zy zyn nieuwsgierig tot gekheid toe 5 zy verwonderen ‘zich over alles, en laaten zich door alles bedriegen. Im het vangen. moet men zorge draagen om de Pluimadie zo min mogelyk te befchadigen , als t welk hun zang vertraagt; men moets in tegendeel, om den ruityd te verhaasten, de ftaartpennen uittrekken, op dat nieuwe te eerder wederkomen: want zo lang de Natuur bezig is met het weder voortbrengen dier Vederen, ontzegt zy hun den zang. Zeer goed zyn de Nagtegaalen om te ecten , wanneer ze vet zyn: in Gascogne mest men ze:voor de tafel: dit bre my te binnen de grilligheid van. HELIOGABALUS, die de Tongen van Nagtegaalen, Paauwen, enz. at, als mede het geregt dat de Schouwburgfpeelder Esopus zich liet op- disfchen, beftaande uit honderd Vogels , alle uitmuntend door hun zang , of fpraak. | Naardemaal het van een weezenlyk belang is geen tyd en moeite te fpillen aan het opkweeken van Wyfjes, heeft men ettelyke onderfcheide merktekens opgegeeven, om de Mannetjesaan te onderkennen. Zy hebben, zegt men, -een grooter oog, een ronder Kop, een langer Bek, en breeder aan het grondftuk, inzonderheid van onde- tente zien; de Pluimadie is, hooger van kleur, den Buik 8 2 min 212 MATUURLYKE HISTORIE min wit, de Staart voller en breeder als zy dien uitfprei- den; zy beginnen veel vroeger te kweelen, en doen het aanhoudender; in den paartyd is hun agterfte meer ge- zwollen; zy houden zich lang op een plaats, ftaande op één poot, terwyl het Wytje herom loopt; anderen voegen ‘er by, dat het Mannetje aan ieder Vleugel twee of drie nnen heeft, welker buitenkant zwart fchynt „en dat zyne ooten , tegeu het licht bekeeken , roodagtig doorblinken , daar die van het Wyfje een witten doorfchyn hebben: voor het overige heeft het Wyfje dezelfde beweeging in den Staart — als het Mannetje, en, vrolyk zynde , huppelt het even als het Mannetje. De Pluimadie deezes Vogels beantwoordt geenzins aan -s zyne ítem; het geheele boven Lyf is meer of min rosag- — tig bruin; de Strot, de Borst, en Buik ligt grys; het == voorfte van den Hals donkerder grys;de beneden Dekvee- — ren van den Staart en de Vleugclen zyn ros-wit, en rosfer -Z in de Mannetjes dan in deWytjes ; de Staartpennen zyn don- —— ker grys naar ’t rosfe trekkende , de Staart is nog rosfer;de 29 Bek is bruin, de Pooten desgelyks; maar iets vleeschkleurig: == de grond der Pluimadie is donker aschgraauw. en beweert, dat de Nagtegaalen , in Zuidelyke Lan den, een donkerder Pluimadie hebben dan die van Noord lyker Gewesten. De jonge Mannetjes, worden gezegd „mmm ligter van kleur te zyn dan de Wyfjes: en in °t algemeens? verfchilt de kleur der Jongen zeer vóór den ruityd, dat iss vóór het einde van July. - “Is zeker dat ‘er eene verfcheidenheid in grootte plaatsamss heeft onder deeze foort van Vogelen; doch veel onzekersass= ‚ en tegenftrydigs doet zich op in de gevoelens der Natuurbe— fchryveren over de plaats waar zich de grootfte bevinden SCHWENKFELD plaatst de grootfte in de vlakten en aan dem. waterkant, en de kleinfte op aangenaame heuveltjes; vol— gens ALDROVANDUS vondt men de grootfte in de bosichen … volgens anderen zyn de Boschbewoonders de kleinfte. To Anjou is eene foort van Nagtegaalen , veel grooter dan de andere, die zich in de kleine Jokboompjes onthoudt ep nestelt; de kleine vermaaken zich aan den oever der ftroo- men en poelen. De Heer FRISCH fpreekt ook van eene foort een weinig grooter dan de gemeene , die ’s nagts meer, en ook ecnigzins op ecne andere wyze, zingt. De Schryver van de Verhandeling over de Naptegaalen plaatst de groot- fte, flerkfte en de beste Zangers in de bosfchen by den wr terkant ` de middelbaare in de vlakten, en de kleinfte op i . ge- ‚ VAN DEN NAGTECAAL. 213 bergte. Uit dit alles blykt, dat ’er eene foort , of ever foorten , van groote Nagtegaalen beftaan; doch die geene vastbepaalde verblyfplaats hebben. De groote Nag- egaal is allerveclvuldigst in Silefie; hy is aschverwig van Pluimadie met ros gemengd, en wordt voor beter Zanger dan de kleine gehouden. De grootfte kleurverfcheidenheid levert ons de Witte Nagtegaal op, deeze was zeer zeldzaam te Rome. PLi- NIUS verhaalt dat AGRIPPINA de Egtgenoote van Keizer 2LAUDIUS, er een ten gefchenke kreeg, die zes duizend sestertien kostte. Bupeus begroot dit op vyftien duizend Granfche Ryksdaalders naar de waarde des gelds in zyn yd, thans zou het daar van bykans het dubbeld beloo- wen: des niettegenftaande beweert ALDROVANDUS, dat er sen misftelling is in het cyfergetal, en dat de fom nog reel grooter moet weezen. Deeze Schryver heeft een Witte Nagtegaal emt doch hy geeft er geen breed serflag van. De Marquis D'ARGENCE heeft "er tegenwoor- dig een van die kleur, en van de grootfte foort, no long, doch wiens ftem reeds gezet, en alleen min fter is dan die der Ouden. „, De Kop en de Hals, zegt de Marquis D'ARGENCE is fchoon wit, de Vleugels en de ew Staart zyn van dezelfde kleur: op °t midden van den ew rug zyn de Veeren helder bruin, doormengd met klei- ‚… ne witte veertjes... onder den Buik zyn ze ligt grys. ə Deeze nieuwe aankomeling {chynt zeer de eeh y op te e wekken van een ouden Nagtegaal, dien ik reeds ceni- a gen tyd gehad heb. ‚> — H CONCEPT, OM DE SPILLEN , WAAR MEDE HET ANKER WORDT OPGEWONDEN, OP °S LANDS OORLOG-SCHE- PEN, VAN MEERDER NUT TE DOEN ZYN; DOOR EENIGE VERANDERING EN VERBETERING IN DEZELVEN TE MAKEN. Dar het alleszins betamelyk is, zig toc te leggen op het verbeteren van het geen den Vaderlander van nut kan zyn; en in de tegenwoordige omftandigheden, het Zeewe- zen of de Scheepsdienst , de attentie ten hoogften waardig S, Zoo is de Schryver van dit Concept op de gedagte ge- allen, om het dubbeld, Spil, op je Lands Oorlog-Schepen ebruikt wordende, op eene andere wyze zamen te voc- P 3 ECH: generen D pine" n, dan rot neder efcmied, D D goordeele” „n dee ven DÉI oude gebruik ` petan wert D: wet onderte e poventte a Git? en a Sp on den yak DÉI go Lä nie , Men wor doof gen kt 3) ei Ook KA KU Spil» M, ON à fàc wyzes als om t bov enen gan At Spil a De „vaart vi ren KOHL 3 ver aen wot cn5 ver: js CZE gata R, of ser EET touw in te per kmS der pallen » dezelve peltaat hicri den onderkant vant Spil eeit „ax ft a 8 duim dik, € we met qanot i anderen en OM DE ANKERS OP TE WINDEN. 215 als ’er goedgevonden kunnen worden; die door °t infteeken van een bout, D, dik 2 duim, beweegbaar kunnen gemaakt vorden , om de tanden van "tr rad te vatten. Ook moet dit angevoegd ftuk , onder aan °t Spil, juist draagen , tusfchen en zwaâren yzeren ring F, breedt 3 duim, dik 14 duim; ie met tanden daarenboven, 14 duim boven den band itfteekende, en op °t Dek neerleggende, of ingelaaten, ə voorzien is; leggende van malkander 5 à 6 duim. Dit efchiedt, op dat telkens, wanneer de Spil omgedraaid „ordt, de pallen daarin vatten zouden, ten einde voor te omen ‚dat de pallen, volgens de gewoone manier, daarin iet voorgezet dienen te worden; waarby men gevaar opt van een voet of hand te verliezen. Dat dit onderfte uk fterkte aan ’t Spil byzet, lydt geen den minften twyf- a}; doordien alle de wangen van ’t Spil, die, als °t ware, yn buitenhuid verbeelden, en een beftaan van zyn kra yn, door ’t aangevoegde ftuk te zamen met malkander als 1 verband worden gehouden; en zy dus, in plaats van net eene wange, de kragt op te houden, met malkander e wege brengen, dat de pallen °t Spil ophouden. In geene Schryvers van den Hollandfchen Scheepsbouw le berekening van de kragt van ’t Spil gevonden hebbende, o zal ik hier eene Equatie aan de hand geeven , waarin de roportie van dit werktuig is: De magt tot °t gewigt , als de mirek van °t Spil tot den omtrek vun het rad of boom; de- l de Diameters der Cirkels tot elkander in dezelfde rede zyn, s derzeiver omtrekken , zoo is de magt tot het gewigt,als de Jameer van het Spil, tot den Diameter van ’t rad of oom ; des men wit deeze Equatie de regels kan afleiden. Het ewigt x met den Diameter van het Spil —- de magt x iet den Diameter van den Boom, Op deeze wyze kunnen alle de gevallen, die in °t Spil oorkomen, opgelost worden; derhalve zal ik hier nog raar alleenlyk zeggen, dat als drie man, aan ieder boom , p verfchillende afftanden werken, de kragt van ieder man TC winden gerekend wordt op 25 ponden. De rekening oet des daarna gefchieden; terwyl men tevens in agt eemt, hoe veel boomen in ’t Spil met manfchap bezet m5 om, zoo doende, °t gantfche gewigt en de geheele ragt te vinden. d C. D. G. ' Hage, den 1 February, 1781. i P 4 En AAN- l 216 . AANMERKINGEN "` AANMERKINGEN OVER DE HUWLYKS CONTRACTEN. "br is my zelden iets naargeestiger voorgekomen, dan een Huwelyks-contract. Weinige dagen geleden, moest ik, als Vriend , ’er een tekenen, tusfeben Celiare en Melfon , waar van de oudfte nog geen negentien jaaren be- reikt had. Toen ik inkwam , hadden de Ouders reeds drie uuren met malkander gehaspeld, Hoe men op de beste wyze . befchikkinge zou maaken over zeker goed , indien Celiane een kind kreeg, en indien eens dit kind mme Moeder flegts weini- e uuren overleefde. Dit gefchil kreeg wel zoo veel hevig- feid, dat het geheel Huwelyk zou geftaakt zyn, indien niet de twee jonge gelieven , beide door éénen geest gedre- ven, de eene den hals van den Vader van Melfon ,de ander de kniën der Moeder van Celiane, omhelsd hadden. Hun teder vleijen en zoete bevalligheden eindigden den twist. Ten laatíten las men het Contract, daar niets inkwam den ` A van Sterven, van Giften by Vooroverlyden, Lyftogt, Erf- — enaamftelling , Weduwfchap , Rouwjaar , enz.; kortom e" fet was een Testament by voorraad. Indien alle jong ge- —- trouwden genoodzaakt waren, den eerften nagt van hun se~ Bruiloft, hun Huwelyks-contraft met aandagt te leezen, mes hunue aandoeningen , hoe vuurig en levendig zy zyn mogten , s zouden, vermoede ik, ras bedaaren. Terwyl men dit treurig EB Papier las, befchouwde ik Celiane en Melfon. By ey ieder Artikel , daar de akelige woorden van Affterven , We—— 2: duwfchap , Erfgenaamen , Douarie inkwamen, liepen de traa—_m- nen op hunne wangen. Zy hadden zig nooit konnen ver" + beelden, dat een Contrat, °t welk zoo lang het voorwerpen P huner wenfchen geweest was, zoo droevig en naargeestige g on zyn. In een Huwelyks-contra&t vervolgen de Ouders, tot iras n het tiende geflagt, het Huwelyks goed, daar zy zig vaar -n ontdoen. Zy flaan ’er weinig agt op, wat van hunne kinen- deren zal worden als zy getrouwd zyn, zoo hunne goederen n maar wel bezorgd zyn. Liefde, Vriendfchap , Geluk a Huisfelyke bezorgingen , Opvoeding van Kinderen wederzvd Vertrouwen, Getrouwheid , Zoetigheden , Heiligheid des Huwelyks, zyn uit den ftyl der Notarisfen verbannen. Ek waagde deeze aanmerkingen overluid te maaken. Zy decd Celiane en Melfon glimlaggen. Dan een Notaris, de" er by zat, zeide , op een zeer deftigen toon: „, myn Heer emeen ` 7 99 Humay- KE 39 39 93 ‚23 29 23 23 29 Ké 29 ` 23 OVER DE HUWLYKS-CONTRACTEN. 217 Hauwlyks-contra&t is geen Roman. De Bedingen, zoo verre het zedekundige betreft, raaken alleen de Getrouw- den. Of zy malkander liefhebben of nict, of zy al of niet gelukkig zyn , dat is onze zaak niet, ’t is zelfs niet zeer de zaak van Ouderen; deeze voldoen aan hunne Pligten , zoo zy het Huwelyksgoed verzekeren, en ze ryk Wittrouwen. in den grond van myn hart, vinde ik het Zeer voorzigtig, dat men alle zedelyke bedingen uit de Fluwelyks-contraéten verbannen heeft. Gy ziet, welk €en koelheid den Huwelyksband drukt, van twee gelie= wen, die, tien jaaren agter een , in het Character van aa Wryer en Vryster, voorbeelden van getrouwe Liefde ge- Weest zyn. Liefde myn Heer is geen vermaak meer , als >> ze een pligt word. Gy kent immers de Vrouwen? Wei- >» nige zyn er die niet ontrouw worden , door het eenvou- >» dige denkbeeld, dat zy tot getrouwheid verpligt zyn. Ik >» wenschte met heel myn hart, dat men den dag, na het 2e Huwlyks-contrat, vergeten kon dat men getrouwd was.” _ Wel waar klaagt gy toch over? hernam ik. dan cerst moesten de Ouders hunne Huwlyks overeenkom- fteu beginnen te fchikken ; men moest ze onmiddelyk (ellen m het bezit van °t geen men hen geeven wilde ; maar het Con- tract zelve moest tot den dood der Ouderen geheim blyvens ten minften zoo niet één van beide Gelieve voor hun ftier- | 5 ve, 218 AANMERKINGEN | ve, Dan ik zou vorderen, dat de jonge Luiden zelve , vóór hunne verbintenis, een ander Contract te zamen pasfeerden ; in welk niets dan van hunne wederzvdiche verbintenisfen, _ van de belofte van beftendige Liefde , criz. enz. inkwam. Ik= wilde dat dit gefchrift, het welk door het hart zelve opge—— maakt was, in het openbaar op den Huwlyksdag geleczenmm—i zou worden ; het moest, zeer fraay en netjes gefchreeven ae , in een verguld Lystje, als het waardigfte meubel, in dese Je glaapkamer opgehangen worden, op dat zy bet. van tyd tor «c tyd, te zamen herleezen zouden; ten einde zy binnen dom E palen van hunnen pligt gehouden werden, als de een oeo de ander zig daarvan verwyderen wilde. > De Notaris vond myn inval byzonder, dog de uitvoe-=> ef ring. daarvan onumogelyk, Wat zoud gy zeggen, hervatte 5 = ik,indien ik, zonder hier van daan te gaan, u een foortge => ei lyk Contra liet zien, °t welk de beste gevolgen van de E> « waereld gehad heeft? Hy wantrouwde my, en ik liet henr Æ = het volgende gefchrift, voorzien va alle bewyzen van EL 2 heid, en betyteld HUWLYKs-BRIEF, leezen. ss Wy Ondergetekenden ...... beide teder verliefd of» elkander, beide wel onderrigt nopens de wederzydfch a = pligten, welke de H. Band des Huwlyks medebrengt, beid Ess hartelyk gezind ter bevorderinge van het welzyn van der => le Staat, yverig verlangende aan het Vaderland Kinderen aan aan de Waercld Burgers , te gecven, om ze te zien, ts t ftreelen , te voeden; ze in de beginzelen van het Euangess zz Jium op te brengen , en ‘er goede Onderdaanen van te mazs -saa ken, enz. zyn onderling overeengekomen, ons te veréén: ani gen met onze tegenwoordige en toekomende bezittingen an, om te zamen te leven en te (apen, onder uitdrukkelyke bee ee lofte, van nimmer een afzonderlyk bed te houden , onde Mier welk voorwendzel het ook zyn moge, dan alleen in gevs xasva] van zwaare ziekte. Wy verbinden ons, te meer, wvl wf een van beide ryk zvn. om zuinigte leeven „en ons zedig r te tleeden. En wyl de verkoclingen in het Huwlyk nooit zor «on der een of andere oorzaak zyn, belooven wy alles aan: te wenden wat mogelyk is om ze voor te komen, en om diie reden geen geheimen voor elkander te hebben; elkand Aer verflag te doen van alle listige laagen die ons gelegd wor- den, en elkander de behulpzame hand te bieden, tege en alle kwaade voorbeelden, gewoonten en raadgeevingemmar) : ons zoo veel mogelyk is te bewaaren tegen alle de ammm n- vallen van veragting, toorn en meesteragtighcid; en zo «D, bv ongeluk , de een of ander eenige beginzels van deeze ziee k- cen / OVER DE HUWLYKS-CONTRACTEN, 219 ten ondervond, dat die geene, die bedaard is, infchikke- kelyk zal zen, en die aandoening vertederen en verzagten, om alle nieuwe toevallen voor te komen. Wy belooven en verpligten ons, ons met de uiterfte zindelykheid te on- derhouden ; en altoos te zamen te overleggen, als wy een of anderen koop, van welk eene natuur ook, zullen aan- s vooral alles wat onze Kleederen , Lyfs-Opfchik , en ergelyke -dingen , betreft: als mede nooit, zonder elkan- der, op Jaarmarkten, ‘Gezelfchappen , Wandelingen of Schouwburgen te gaan. Overtuigd, dat onze Vrienden en Vriendinnen dezelfde moeten: weezen , zullen wy, zoo zy ons eenige reden van klaagen of ongerustheid geeven, el- kander daarvan naar behooren berigten. Dit alles in goeden ernst. Getekend N. N. GELDZUGT » DE BRONWEL VEELER ONGELUKKIGE HU- WELYKEN, Ts de Geldgierigheid een wortel van allen kwaad in ’t alge- meen , zy is het bygzonderlyk van veele ongelukkige Hu- welyken , waarin ze by uitftek de wrangfte vrugten voort- brengt. Een ongeval van die natuur , voor eenigen tyd door my opgemerkt, verleevendigde in my dat denkbeeld 3 het welk , hoe bekend het ook. zy, naauwlykg te veel onder `t oog van ’t menschdom gebragt kan worden; waarom ik geene zwaarigheid maake, eene ten deezen opzigte zo me- nigmaal gegeeven waarfchouwing te herhaalen. ves, de Zoon van fchatryke Ouderen, tot huwbaare jaaren gekomen , beraamt alle middelen om eene Egtgenoote te verkrygen, èn de Ouders onderfteunen zyne poogingen. Men doet hun verfcheiden partyen op: onder anderen ko- men ‘er twce in aanmerking. —- De eene bezit cen groo- ten rykdom, zynde haare Ouders reeds overleeden ; maar zy is ontbloot van verftand, heeft vooral geen kennis van huishouden, en haar charaéter is ver van aanvallig. De andere integendeel, mede Ouderloos zynde, heeft geen middelen van aanbelang , en flegts zo veel, dat zy op eeric fatzoenlyvke wyze kunne leeven; maar door het verftand, dat zy bezit, weet zy de Huishoudkunde zo wel in agt te neemen , dat men haar, niets van haare omftandigheden wec- tende , voor een gegoed Meisje zoude houden: en wat haar charaéter betreft, zy is meêgaande, altyd vergenoegd cn vrolyk; waartegen de eerstgemelde nimmer te vrede is. EN sik "820 , BUWELYK UIT CELDZUCT. ‘Elk verftandig mensch, uit deeze twee eene keuze wilk lende doen, zou gereedlyk tot de laatstgenoemde jonge Juffrouw overhellen. Maar Dives en zyne Ouders verkie- zen de eerstgemelde Dame ; en, om die keuze een glimp te geeven , weet men het ongevallige te verfraaien, en het ge- vallige in een flegt daglicht te (ellen, Verwondert gy u hier over, Leezer! Weet gy dan niet -hoe veel vermogen het geld heeft, om zelfs het kromme recht te maaken ? Geld geeft verftand ; Geld geeft goedaar- tigheid; het Geld verantwoordt, by menfchen van dien ftempel, alles. Op een Meisje, dat Geld. bezit, verlieft men fpoedig , al kent men haar anders naauwlyks. Zo dra ‚men ber zeggen, zy is ryk, ze heeft veel gelds, in de ooren hoort klinken , vat men terftond zodanig eene genegenheid ‚voor haar op, als of zy van °t beste character ware. Valt zodanig een Huwelyk, voor een enkelen keer, eens wel uits °t Is, gelyk men zegt, een witte Raven: meeren- deels zyn ze van een flegt gevolg; en zo ging het ook in deezen. | Onze Jongeling trouwt met zyne uitgekoozen Egtgenoo- tes ryk in middelen; maar arm in alles, wat tot eene goede Huishoudfter behoort. De Dienstboden , dit ras be- merkende, leggen ’t er op toe, om haar, met zoetvleiende woorden, alles diets te maaken, waaruit zy: voor zig zel- ven cenig voordeel kunnen trekken. Haar Man, een goed denkbeeld van zyne Vrouw als Huishoudfter hebbende, is ‚gerust, en leidt met haar een vrolyk leeven. Ook is hy, zig verbeeldende , dat "er aan de Schatten, die hy behuwee dykt heeft , geen doorkomen zy, gansch niet karig. Twee Felgen vergrooten hun geluk, ze zyn opgetoogen van vreugde ! . ` Maar , helaas! dat geluk , en die vreugde , duurt niet langer dan drie jaaren. Hun geld verfmelt in dé Huishouding. Men verkoopt onder de hand Rentebrieven, en de inkom- ften verminderen. Eerlang is men, wil men zyne gewoone leevenswyze aanhouden, (dat buiten tegen{praak is; want te verminderen is, naar hun oordeel, het werk van gemee- ne Lieden, maar niet van Menfchen van fatfoen ,) geperst om fchulden te maaken; en deeze fchulden worden van dag tot dag grooter. Nu vertoont zig een haatlyk vooruitzigt ! En, zie daar, —- nu begint de tweefpalt tusfchen Man un Vrouw; en ‘de oncensgezindheid neemt trapswyze toe, naarmaate dat de Geldfchulden vermeerderen. Weg! Weg zyn nu alle de Íchynvermaaklykheden ! ans HUWELYK UIT GELLZUGT. 225 Thans hoort men, in dat, voorheen zo vrolyk Huisgezin, niets anders dan morren, bits verwyten, fchelden, vloe- ken , raazen en tieren. De Kinderen wasfen op als Woud- Ezels. De Dienstboden, welken, door hunne verkwis- ting, mede hun best gedaan hebben, om hunnen Heer en Vrouw door hun geld te brengen, ziende dat ze nu geen buitengewoone voordeelen meer te verwagten hebben, wike tën niet lenger in deezen dienst blyven. ‘Er komen andere Dienstboden; doch eene foort erger dan de voorigen; des ze wel dra weggejaagd worden. Men krygt weder ande. Sen, en wel zulken, die goed zouden zyn , als zy behoors Byk beftierd werden; maar die nu, door het flegte voor- beeld van het Huisgezin, van kwaad rot erger voortflaan. En waartoe hier over breeder uitgeweid? Laat het genoeg zyn nog naar te zeggen, dat Dives en zyne Egtge- noote elkander geheel vyandig worden,en ten laatfte tot eene volftrekte fcheiding befluiten; na eenigen tyd onders vonden te hebben, dat zy, zo lang ze dit wilden verhod- den, om zig geen vpenbaare fchande op den hals te haa- len, elkanderen tot ecne bittere plaag verftrekten. o Wat is nu de oorzaak van dit onheil van Dives en zyns gelyken , waar van de voorbeelden niet zelden aan te treffen zyn? Wat anders dan enkele Geldzugt ? Had deeze Jonge- ling het andere Meisje gekoozen, was hy daarmede in den Egt getreeden, hy zou gelukkig geweest zyn. Zy zou; fchoon geen rykdom bezittende, door haare Huishoudkun- de het zo ver gebragt hebben, dat zy, in plaats van te kort te komen, veel ecr ’s jaarlyks geld opgelcid zou heb- ben; haar verftand zou het Huisgezin geregeld gehouden hebben; en haar aanminnig character zou eene bronwel van beftendige vreugde geweest zyn. Mogt dit aan ongetrouwde Lieden, van wat jaaren of rang ook, op nieuw ter lesfe verftrekken, om nooit een Huwelyk uit Geldgierigheid aan te gaan. Huwt niet, dan in de vreeze des Heeren, in wiens oogen de Geldgierigheid gelyk ftaat met den Afgodendienst. Doet het nimmer, zone der eene hartlyke liefde tot het voorwerp , waarmede gy u in den Egt wilt verbinden. Het Huwelyk, zal ’t gelukkig zyn, moet een egt werk der Liefde weezen ; het moet met Liefde begonnen; het moet met Liefde in ftand gehouden worden; en men behoort ter wederzyde te bedoelen, els kander geftadig, door onderlinge minzaamheid, met eene beftendige Liefde lief te hebben. A, HET s22 . … HRT LEDIOE GRAP. Ee HET LEDIGE GRAF, _CUit het Hoogduitsch.) Kare A Vader laat de fchuit eens naar 't gindfche boschag, "5 tige eil:ind dryven! Welk een bloemengeur komt ons van daàr te gemoet! Witte haagdorens en blaauwe feringen met helder groen mengen zig daar ginder in 't wilde door elkander. Zie toch den top van dien-hoogen lindenboom, en de reeds ondergaande zonne dear agter. Wat gloeit ze! Is 't niet evenëens of ze in de boomen zelfs brandde? , De Vader: zweeg; lei het roer aan een’ kant, en liet het vaar. tuig door den ftroom voortvoeren. .KareL. Ha, nu komen wy al in de (chaduw van het bosch — wat is bet hier koel! Maar waarom grilt gy zo, Va- _ Vanemr. De dood ging over myn graf. | _ Karr. Ô, Niets van de dood! Anders denkt gy terftond weêr aan myne zalige moeder, welke door die booze koorts zo vroeg weggerukt werd, en dan (aan u de traanen in de ongen , en , —— ik heb haar wel niet gekend, maar — ik moet meê fchreijen. En rt is evenwel nu zulk eene fchoone avond ; ik zou ‚ gaáihe regt lustig willen zyn. "Mann, Wilt gy dan over uwe moeder niet ééne traan wec- nèn? Als gy wist, ‘hoe lief zy u heeft gehad. Kannt, Och ja, dat weet ik. Toen onze oude Niklaas on- langs op zyn doodbedde lag, en gy my tot hem zondt, om af{cheid van hem te neemen, heeft hy er my zo veel van voorgepraat,. Hy verhaalde my, hoe ze my zelve de borst gegeeven hadde, one aangezien haar zulks veele {merten veroorzaakte ; hoe ze mg. toen Ik eens krank was , een ganfchen nagt op haaren (&hoot hadde gee houden; hoe vecle traanen zy over my geftort hadde. Eensklaps ham hy mynen vinger, en lei dien op het lidteken, dat ik hier ónder myn hair heb. „ Jonge heer, (zeide hy) als wy ten jong- Ben dage voor Gods oordeel verfchynen, zo toon dit lidteken 5 én uwe mama zal dan, gelyk eene heilige, geregtvaardigd van daar gaan! — — Dan zal ik ook toetreeden, en vertoonen mynen zone, dien zy van den krygsdienst vrygekogt heeft, en die na- derhand van een" ongebonden karel een christelyk mensch gewor- den is, en mynen ouderdom reeds met drie kleinkinders verheugd eit.” _ De oude man zei nog veel meer, dat ik niet verftond. Einde- lyk liet hy my op zyn bed nederzitten,en betastte (want hy kon, gelyk gy weet, op 't laatst niet meer zien) myn ganfche aangezigts ag fa, Kache hy) net zulk een kleine omgebogen neus, en zulk een kleine onderkin bad uwe zalige moeder ook. Lach eens, ‘ | kind $ RRT LEDIGE GRAF. 223 kind! (Ik moest wel lachchen, hoe naa o de traanen ook waren.) Ja vast, (en hy hield my den vinger aan de wang ,) juist dat zelfde kuiltje is ‘er in! Had ik flegts voor een oogenblik myn gezigt weder, om die zwarte oogen nog eenmaal te zien, die gy, kleine chalk, ook van haar geërfd. hebt! Toen zy nog een kind was, aeb ik my dikwils daar made vermaakt. Ik zeide haar dan, dat Ey oogen had zo zwart als eene kole; en dan was het kleine ding regt yverig in de weer om ze met water af te wasfchen.” Rb oen ik been ging, riep hy my nog agter na: „ Bid vlytig, jonge heer, dat ik toch in denzelfden hemel kome, waarin uwe zalige mama is! [k mag in geenen anderen.” <- Vapen. (Na eene lange flilte, geduurende welke het fchuitje Leer den oever dreef.) Hier konnen wy aanleggen. Reik my dien kenen tak eens, dat ik de fchuit aanhaale. . De zoon fprong op den oever, en kroop door de ftruiken, De Vader floeg een final voetpad in, dat, langs eenen omweg, door het kreupelbosch leidde. Zy vonden elkander onverhoeds weder, op een veld, dat door eenen kring van bosfchaadje als van de waereld afgezonderd, en tot een eenzaam verblyf afgelloten was. Hier en daar hlonk de voorbyrollende ftroom nog door het dunne loof. Eerwaardiglyk ftond de handerdjaarige. linde in midden. Eene ftuatelyke ftilte; eene zekere heimelykheid des oords; het gemuisch der infcêten, die by m:llioenen op het veel- kleurige grastepyt rondom zwermdens. het zagte twyfelagtige gebrom der ben, ` die in den ‘bioefemryken top der linden gweefden; de milde lugt, zwanger van. bloemengeuren; dit alles omfloot het hart, deed den: pols flaauwer' (aan, en maakte de gieten dronken van eene betooverende droefgeestigheid. De kleine fpringer, Karel, voelde dit zelfs, doolde langzaamer door het gras, eu -wist niet hoe hy ’t had. Somwylen plukte hy eee ne kerkhofsblocme; blies die af, en zag den naakten {teel zo ernsthaftig aan, als hidde hy er eene zedelyke befchouwing over opgefteld. De Vader ging zitten in de lommer des booms , rondom wiens ftam wilde ftruwellen aangewasfen waren. Karel ging nu den boom rond; maar keerde plotíelyk weder. =" Karer. Vader, Vader, ô koum toch eens hier! Aan deezen kant van den boom, in het dikfte kreupelhosch, ftaat een huig- ken, dat open is, als een priëel. Aan den wand ftaan een me bigte letters, en op den grond is een fteenen kist. "Vaper. Dat weet ik wel, zoon. 't Is een grafftéde, „Karen. Eene grafftede? Onder die kist zal dan ook wel een gewelf zyn; want boven den grond begraaft men niemand, Ik moet het daarom nog eens bezien. (terug komende) Ja, 't is wel zeker eene grafftede. Ik heb er ook reeds een gräf{chrift van, fchoon eenige letters met mos begroeid waren. Ik weet ber al van buiten. Wilt ge 't hooren? 6 Nakomelingfchap, deeze grnfplaats zy u heilig; Want een engel heefs,nict verre van hier , zynen fluier daemon | d ET RET LEDIGE GRAF. (hy loopt weêr heen, ep komt terug.) Vader, denk eens!op het graf ftaat net hetzelfde, dat op den ring ftaat, wiens inhoud gy my onlangs uitieide. Gy weet het immers wel. Ik meen den ring, die, gelyk gy zegt, van hair gemaakt is. mmm Twee minne- oden, en een voorbyvlietende ftroom: de een, zo als hy zynen Omgekeerden fakkel in den ftroom uitdooft; en de ander, zo als hy eenen krans aan ftukken fcheurt, en de bloemen in ’t water werpt. ô Komt toch meê hier! De Vader, uitermaate bewogen, laat zyoen zoon voor hem nederknielen; omarmt hem, en weent.. Ge moet het eindelyk weeten, myn zoon — de geheele ge: fchiedenis van myn lyden. Gy zyt reeds verftandig genoeg om uwe traanen te vermengen, met die van uwen Vader. E Toen ey flegts ongevaar een jaar oud waart, gaf ik aan uw hoeder, die zelve u de borst gegeeven, en haaren zuigeling nu fpeend had, een feest, (het was winter ,) beftaande in eene fle- e op deezen ftroom; en vervolgens een ball in het landhuis , alwaar we thans woonen. Wy waren tot dit einde eenige dagen te voren reeds vit de Stad derwaards getogen. Alles was in volle vreugde. Een lange (leep van fleden vloog over de befneeuwde vlakte van den ftroom. Voor en agter was muziek , en de bellen der opgepronkte paarden klonken onder het gefchal van pauken en trompetten. Ik had uwe moeder hier toe gefchonken eene nieuwe lede, die de gedaante van eenen fchulp bad, —_ Gy kent im- meng de Schildery wel boven onzen íchoorfteen , daar Thetis op gulik een wagen ryd, in 't gevolg van Tritons en Dolfynen? Dik- wils heb ik haar fchertzende gezegd, dat de Schilder die Thetis naar haar gekopiëerd hadde. Het aangezigt geleek baar inderdaad. Ik reëd wel zes (leden agter haar. Gemerkt haar. voerman, de Heer Hofraad Kroonsberg, klein van geftalte was, bad ik haar, ten minften haar hoofdftelfel, geduurig in ‘ct oog. Hoe zwal myn hart, als ze dan dikwerf naar my omzag, en gy kleine uit haaren rooden pels agter uitkeek, en my kushandjes toewierp! — Maag ach! "e menfchen hoogmoed verflenscht als een lelie, en zyne vreugde verwelkt als gras. - Wy waren den ftroom reeds eene myl opgereeden, tot naby Olendyk,en op de wederkeeren- de baan gekomen. Wy konden onze tegenwoordige woonplaats, die, daar de avond inviel, verlicht was, al van verre zien. Zelfs bevonden wy ons reeds tegen over den hoek van dit eiland, toen ‘er eensklaps ecn gefchrci oniftond. De ry der fleden fluitte en verwarde in elkander. Ik kon niets zien; de naam uwer moeder ‘werd genoemd. Ik (prong van de (lede, liep voor in de re, en zag, ach God, welk een gezigt! Eeuwig zal dit verfchrik- lyk tafereel voor myne oogen zweeven. Haar pasrd, er- 1$ door fchuw gemaakt, was eenige fchreden uit de baan ge- prongen, op een wrak gekomen, en in het zelve geftort. Nog worftelde het onpophoudelyk op nieuw ys, dat geduurig onder het zelve afbrak, De voerman had zig ondertusfchen gered; maar HET LEDIGE GRAF. 225 maar uwe moeder, die uit de flede gefprongen was, (opd gansch deen met u, den zy op den arm droeg, op eene in den ftroom dryvende ysfchotfe. Misfchien zou ze zig door eenen ge!ukkigen fprong hebben konnen redden, als de last dien ze droeg haar daar- in niet verhinderd had. Ik wilde, fchoon ik niet zwemmen kan, in 't water {pringen, om haar te helpen, maar 't gezelfchap weder- hield my met geweld. Ik ftond. duizenderhande doods-angften uit. De fchots brak eindelyk, en uwe moeder tuimelde met u in den ftroom. Doch zy befte zig op het overfchot nog eens op , terwyl zy u onder den lirker arm grklemd hield. De fchots was toen nog verder van bet houbaare ys afgedreven. Zy, van alle mensch, lyke hulpe verlaaten, zag nu geene redding meer. Toen zamelde 2y nog eens haare kregten byeen, en (meet u op het ys naar my toe. „ Neem, neem! —- vaarwel! ik fterf!” — Dit waren haare laatfte woorden; want op ‘at oogenblik brak het overige ge- deelte der ysíchotfe, cn zy verdween uit ons gezigt. (Eene lange tusfchenpoos. De Vader bedekt zig het aangezigt aet zynen neusdoek, en vaart eindelyk voort.) Ik ftond daar als een zinneloos mensch, toen uw gefchrei my uit myne bedwelmdheil deed ontwaaken. Gy, jongen, laagt daar voor my, ga sch behloed van den val. Het lidteken , dat de oude Niklaas u deed gevoelen, draagt gy ‘er neg van mede. Gy krab- belde in den (neeuw. Ik nam u haastelyk op, drukte u met beide armen ftyf tegen myne borst, en ging met den ftap der vertwyfe!d- beid naar het naby zynde open graf, om my met u onmiddelyk in denzelfden afgrond neder te ftorten, die uwe moeder verflonden. 