Reis door Noord Amerika
De Buniai Cakilt wieid 'er ook genoeg gevonden. By gebrek vm brood vermengt men 'er den geftampten wortel van met nreel. ^ De Bertas y de Jeneverboom, de Lianaa^ en vele andere Zwe$d- fibe planten en bomen, wieflèn bier in menigte. Wy keerden nc^ dezen dag naar Baie St.- Panï len^. Een grote Sait St Rob zwom de fcbuk enigen tyd na» dog was te ver omgefcboten t&Ptud. kunnen worden. Den 2. Seprember gingen wy de rilver- of loodaderen beeig»^. Zj leggen een weinig bezydea de molens van Batt St. PaaJ, die denPrie- (*) Seigk de mer. ij) yjtdand det goda, oFhet goede Wynïand^ is de. naam dieii de oude Skaminavifcbe' Zee\\w.tn am Amerika ^ven, het welk zy ^ang voor Q^anhus tyd ontdekt hebben. Zie Torf«i Hijtoria yintmdim- anliqua , feu partit Americz Septtatriam^. Uafois 1715. in ^o. F. (5) CrttbrnunL. yGoogle i65 KANADA. fleren toebehoren. De b«^ beftond, getyk de matfle tftderen hierora- ttreeks, uit enen rotsfteen, t'zamengefteld uit «nen wi:ten of Ü^ grauwen kalkfteen, enen roodagrigen kwam, en enen zwarten glimftcen. De kalkftcen had de overhand, en was zo lyn dar men de korrels niet den kon. Dog hy bruifcht tterk op mee fterk water. Daarop volgen in me- n^ de kwartsdelen, die ook .uit kleine korrels faeftaan, welken ver- fl^etd le^;en, en vonken geven als men ze mee flaal llaat. Dm komen de zwarte glimfteendeten , en hetmiaftingetalzyndedoor&liynendededt-* jea van kwarts. Ook vindt men 'er enige kleine fpaatkorrelsin. Alte de-' ze {óoiteo zyn wel door een vermengd, uitgenomen dat de glimlleen eni- ge aders ma^t. De ileen it zeer hard, dc^ wordt in den zonnefchyn en de opene lugt week , en kan dan gewreven worden , en dan zyn zyne dden niet te ondeitennen. De berg was v<rf van loodregte fpleten, waarin de loodaderen van 't ooftmidooften naar bet weft noordweftenlie- pen. Hec was als of 'er fcbeuren in den berg gekcHnen waren , die ver" volgens vol waren geraakt van e^ foon van fteen , waarin het looderts word voof^ebngt. De fteen iwarin het looderts zit is een zagrc, witte, -dik- wyls byna dorafchynènde fpaatb, die ligt kan bewerkt worden. Ook zyn 'er enige ftrepén m van enen Iheuwwirten kalkfteai, en meeft altyd aderen van enen groenen fteen gelyk als kwarts. In'dean fpoath waren verfcbeiden' fpleten, en hy gkig in mlkeftuktenakdekwansvan een, maar is veel weker , geeft gem vuur met het flsal, tHuUcht niet op met zure zouten, en is niet ^ad. Hy fcbeen volkomen een ibon te zyn van.. Wallbrjus's Glaifpaatb. S(Hntydszyn 'er kkine ftukjes van enen grau- wen kwarts in , die door *t ftaal gefiigen fterite vonken geven. In deze fteuen legt het looderts, gemeealyk in klompjes, ter grootte van ene erwt, d(^ fomtyds in flukken van de pootte eens duims in 't nerkaat. Het erts is zeer helder , en maakt Ueine teeiüngea uit. Het was Biet ryk , uitnomen op enge plaatfen. De admn van den v^ken Ipaath en andere ftenen zyn seerlftnal, en gememlyk van ttoi tot vy^ den duimen; op ene plaats alleen tweeëntwintig en enen halven duim breed. Het bwkje dat over den berg naar de molens liep Ineed zo diep in den lieig, dat van den top des bergs tot op den grond van 't be^je toe hst ene diqia maakte vm zes vademen. Ik ondwzc^ hier de acte- ren, en vond dac zy altyd de zelve wydte hielden , zonder dat ^ by den bodem van het beekje breder dan boven op den beig waren. Hieruit is ligt i^temqken , dat het der moeite niet wafu'd zyn zoude ^ier rayoen aanteleggen. Daar zyn drie of vier van deze aderen hieromtrent op enigen afïland van malkander, dog ellen van dezelve hoedanigheid. Zy lopen meeft loodregt, fantyds alleen era weinig fchuinfch. Akmen van dezen gemelden groenen fteen mige fhikken in het water legt, wordt 'er een groot deu van den witten ^«aath en den kalkHeen van ver- teerd y Google BAIE Sr. PAUL. 1749. röj ■terd, dog de groeve (teen 'blyfc oi^ichoaden. Het gedeelte vm de ideren du naar de lugt toegekeerd is wbs altyd ruw, dewyl de lugt, de zoD, en de ngen den fpoaEh zeer (»nbonden hadden; dc^ de groene fteen will daar Diers van. Somtyds viadt men in deze ado^q groce die- pe gaten vol van bergkrillaL Het meefte zilver- of looderts is te vinden naaft den rots of zel6 op de zydeu der aderen. Hierendaar zyn in dea fpaath kleine korrels van Pjrittt, die ene fcbone goudkleur hebben. Als men den groenen ftem tjx poeder fbmpt en op ene ^oeyende fcbup gmtt bnndc hy met ene blüwe vlam. Sommigen meenden dan enen zwaveh-euk xe vernemen ; dog dien konde ik noit i:Diken , fchoon ik my- Den reuk zeer wel bid. Als deze fteen ^oeyend wordt verlieft by zy- ne groene kleor, en word witagd^ Dog hy imüTchc niec op met llerk water. Db Z-mavelhronneHy üidien ik ze dus noemen mag, zyn aan denvoec ZwavH- wn den berg, waarin bet lood- en züverero gevonden wordt. Hietvoe- bronnen. gen zig verteheiden* bfomien t'zamen, en maken een klein beekje. Het water in bec zelve was met een dun vlies bedekt, en liet overal ene witi^ti- ge meUge Üof zkten, welke llerk naar zwavel rook. Het buK vasfir aan deze Hof zitgeeft gedroogd, en in 't vuur gew(upenzyDde, ene blai>- we vlam en enen zwavebvuk. Het vnuer vei^iden niet door de gfüap- pelen van. kleur: ook verandert het de kiew met van bet lUau^e papier dat men *er in legt. Het fcbuimt niet. flak met de zecpw Het ótver wordt 'er zwart in. In den tyd van drie uien was ook «ea mes'erzwart in geworden. Het rook onaangenaam , en, zo als men zeide, nog jterker by regeaagtig weder. Tbans lag 'er ene menige vui krekels in. £>•' ingezetenen gäaiiikien dit water als een middel t^ens de Ichurit. Des namidd^ gingen wy enen anderen ader bräien, dien men als ^veretts bevatwoden bad <^)^gevea. Deze l%t (»nfxent eenvierdevatt ene myl nowAooft van Bmii : Sf. Paut, d^ by een uitftek laods, ge- naamd Cap au Cêrknuit iHak aan dai oever der Sf. tmrenft, Debeig beflant ut enen ligt roden fpaath, enen zwarten glinBner,'eneB bteken lulUteen, purpere kwanskorrels, eawacdoorfcbyoeoden kwarts. Sran- lyds is de rode fpaatb het voomaamile^aileg^in ]aog9Jfa^)en voaklel- -ne harde konels. Somty^ heeft de fyoe ^imlteen de ovnhand. D«e Twee fteenfocvten bpen in yerwUfelende (hepen. De^^tte kalkfteea , 'die uit byna onzigthnü deeltjes bellafii isVopdervenaengd. Dekwart»- ■koirels venoben -0% htereiKlaar, ep nulwn fcmxyds gehele (bvpen. Tjj zyn zo groot alscen(pddekop, rond, gÜnHereod, en geven vuur met hec ftaal Alle deze fteneo zyn zeer hwd, en debeigen by het wu«: bellonden *er geheel tnr. Somiyds l^en zy in byna loodregte beddin- gen,- van den of vyftien duimdik. Deze bugen bevatten zeer fmalle aders Van enen witten, en fomtyds groeoagdgen, f^KQ» half doof&hyneoden,, DigifTzed by Google i6« KANADA. weken fpauli , die iJgt tot gruis vale In äezea fpttth vindt menifikwjls fpikkels die 'er mnffenc uimen als het Zincum fttrtle. Nu en dan ^ dog zelden , is 'er een korreltje looderts. De bergen langs den oever be^ ~ Aaan fomtyds uit enen zwarten fynen hoomlteen , en enen yzerkleuri- gen kalkfleen. In dat geval is de hoornlleen altyd drie of vioimal meer- der in boeveelheid dan de kalkHsen. HisR in de nabuuifchap isin^lyks ene Zwavelbron, vanjuilldcael- ve hoedanigheden als die ik reeds t>efchreren heb. De Typba latifelid waft in de bron zelve, en tiert zeer wel. Een Sorijerbooraftond'ervJak by, welks bellen van ene bleke gele kleur waren; d^ die van alle de andere bomen van dit Poort donker rood zyn. Teer. Men brandt by Baie St, Paul veel Teer. Wy kwamen ene plaats voorby waar men des zomers Teer brandt Zy was even gelyk die wy in Oejt Betbnie hebben , ui^;enomen dat deze alleen ïea tdeinder was. Egter zeidemendat'erhierfomrydszeerveelvangemaaktwordt. DeTeer komt alleen van den roden Pynboom. (*) De andere foorten deugen 'er niet toe, want zy geven byna niets, ten minften niet in vergelykJng van de moeite die 'er toe vereifcht wordt. Men gebruikt hier toe de wortels , die men c^^raaiï, en omtrent een Ihik van den ftam ter lengte van enen vadem. Het overige wordt weggeworpen. Deze wortels zytt zeer vol van hars. Zy witten hier nog de kcaift niet, ten minden gebruikten zy ze niet, om door middel van den boom te fdiillen, meerder hars naar ene der zyden van den boom te trekken. De Teer- tonnen waren pas half zo groot als by ons. Een ton boudt vyfenveen^ potten , en wierd nu re ^uebee voor vyièntwindg Fraiui verkoft. Zand. Het zand op den oever der St. Latirtnce boiftond'op fomm^ plnt- fen uit een foort van parelzand. De korreb waren van kwarts, kleinen half doorlchynend. Sommigen waren rond, anderen langwerpig, Ug^ gauw of geheel wft. Op andere pktaCTen b^lond het uit zwarte deeltjes van gtftnlteen. Oök wami ^$r plaatfeD wóar ilrehen vaa granaatzand la- gen. Bergen. Den 4. September gaven de bergen wederom enen zwaren nevel als den rooi: ener kooltmmdery- van zig. Dese beiden waren zeer -hoog. Yk vro^ verfcheiden' lieden die veel door Kanada gereifd had- den, of zy èrgots in dat Land !Ki hoge bargen badden ontmoet dat de fneuw op derztlvtr toppen nimniK- fmólt. V>og het antwoord iwsnecn. Somtyds blyft wel de fneuw op de iKX^tens, by voorbeeld op die wel- ken lufTchen Kanada en Nituw Engeland zyn, tot diep in den zo- mer leggen; dog zy fmelt altyd wanneer de warmte irat fterk w<h^. El- ^') Pitmfclüs geminislongis; rams ïrifiki foKÜulo fUionm ternUnatüt ■<tms owüU kroibus. Flor. Cansd. y Google PETITE RIVIER E. 1749. 11S9 &JIE landiMti bäd zo veel vlas gezaid ds hyvoot zyn gsfataikVlH. nodig tiad. Men tmd het feden enigen tyd te fxinen gelc^, ten de- le op de Itutden daar het gewaHèn was, en ten dele (^i de weidói. Het vlas was dit jaar overal tanielyk kort ui^;evallen. YzHiKiTs wordt in dezen oord op vele plaatfen gevonden- Omtrent Yzererts. ene Z'metdftbe myl van Baiê St. Paai landvraards in is een gebelebei^ louter yzererts. Het gantfche land daaramheet), dat met zwaar.houcbe- dekt was, en daarvele beken vrniveifdiIUendegrooftadoorliepeff ^fdieen voor het aanleggen von yzerwerken zeer bekwaam te zyn. 0(^ dew]d de Kro<Hi zo veel véiifes by het yzerwerk van 7Wf< Rivih'es had ge- leden dorft niemant iets van i^en aaixl te vvageiu Den 5. September gingen wy 's moigens vroeg weder op reis naar Terug- Quehee, Wy zetleden onze reis des middags voort en wioilen 'er. reis. van eöe zware dondetbui overvallen. Wy waren toen.juifi over Pe* titt Riviirèy ook begon bet ce ebben ^ zo dac wy alles ceigen bad- éien. Dit bewo<^ ons nan land te ftappèa om onder «lak te komen. Fetite Rnneit£ is een klein vlek, åax aan ikn oever dor tS/.Xtfff-Peti» mee legt. Het wordt zo genoemd om dat 'er een bed^ voorby- Rivièrt. ftroomt. De huizm waren van fleen en' ftooden 'vemroid. 'Er was ene kldne ftenen ketk. Ten weften vlak aan het vlek lagen zeer ht>- ge betren, welken maakten dat de zoa hier een uur of drie vroe- ger dan op andere plattfen otideiglng. Een' ander ongemak beeft men hier', beihande daarin dat de St- Laurtnct aan den ooftkant al- le jaren een 4tuk van bet land w^neemt, 20 dat te vrezen is dat zy allengs^cens al het land bier , dat niet veel meer idan enen muidtet- föboot breed is, wegfpoelen zal. Voor 't overige zag men hier in alle de huizen ene menigte van kinderen. 'De btUdeyen op de htwgtens waren hier van tweeërlei foorten. Het ene was van de zwane kyen, gelyk als die waarop ^mbtc ftaac Het andere was meeft zwan, en fomtyds ligt giauw, fchynende maar ene verfchddenheid van het eerfte foort te wezen. Men noemde het bier Kaïkftten. Het grootfte onderfcbeid tu(S:hen die bdden was dat het hatfle foort Hgt kon dborgefiieden worden, gebrand zyode men goeden kalk gaf, en in de Ii^t niet zo ligt in fchyvea viel. De muren cfer hui- zen waren geheel en>EU van deze leyen gebouwd , ra met den kalk uicde- zelvcn gemetfeid. Zo was bet ook met de fcboorfleaen ; waar men alleen den haard van andere Henen gemaakt had. De be^en by Pttite Rivièrt^3^onåea geheel en al uit denzelven grauwen rots dien ik van de loodenfen fprekende befchreven heb. Dog de voeten der bet^ waren van een dezer foorten van leyen. Ook Üaat 'er een groot (kei van de greawe rotfea in IQtnada op enen graid van een dezer foorten van kalk> leyen , gelyk ook de grauwe rotfen in fFeS GttbioMd in Z-mden doen. U. Deel y Om- yGoot^le I70 K. A. NÅDA. Aal en Ohtunt hat ehtcte van September « de gancfidie maaå van O^to- Brumvis* ber worden löer ved Alm en BnitnviOUien gevangen. De Aal komcdan Ichen, uit 2ee de Rivier (q>, éi uit d& binaenhndfche ^en de Birier ^ zwem- men. De wys waarop zy gevangen worden beb ik ree<fa befc)veveii.C*> De Aal woidt door de BrainvSchen gevo^, (^ 'er op azen. Mei> vii^ opk ene fftxa meni^ van de iiatran. Ho« mcer Alen 'er zyo des te meer BnnnnfiGfaeR vaiwc men. Ok gerdbiedc op doze wys;, Als bec ebc-zweoweD de Bniinv^rhcn guneenlyk langs de .]&a)te& de Riviec af> en verQinden de Alen die zy daar.dn vitkleo. Om deseredraCteektmoi takken mee de bladen V aan in 'c water in de gedaatne van enen boog^ wdks benen dg t^ens den wal keren, latende ngg^ians enendoc^ai^ laiigs deoselven. De takken Ibta omtrent twee voec van maUcuder. Als d» Bruinuuläen 'o: tulIUien kornen, en bet gerui&h haren dat het wanr i^^sde bladeren maakt, worden ly bang, en wUko terug keren. OndertolKhen is het water zq ved gevallea dat zy by bet i^qgkeren op een van de benen vin den bocg komen„ waar xy op ni«tw»door het gntüfch van het viruer i^ens de bladeren verfchrikt worden, la dez& 'veigd^enbeid zwemmen zy voor- en agtenvaards, ao hjtg tot dac het water geheel is w^elopen , a> ^ zy c^ doi grc»id blyven I^en, ds» men ae doodc Zy gieven, «le goede hoeveeUeÜ van intan. Nevshs den oever der Rivier hg ene gnnnrc Mef , vol van roedkleu- rige ffdeiea en wonngatetL Deze gaten waien kldn, liepen regt naar beneden, an konden ene middriaiatige fpeld do<Kivee.. Da kanten der* zelven waien ock van die zelve kleur en balfverfleend; zo-^alsde k!ei doOT hec water we^efpoeld was die gaten 'er uitzag^ als kokerag- lige pypftelen. Dis middags van ilen 5. September verlietsn wy Petitt Rtvtèrty en ^ngen op VKg naar St. Joachim , tuSèben welke twee pkatfen de oe^ VM uit beigen beftaac ^ voonmft^en , waar tuäcben en^ klei- ne inhammen zyn. Men beeft of^nnerkt dai,. al is bet te Pttite Rivii- r« n(^ zo IHt , bet altyd op deze bergen waic^ En als bet te Petiti Ri- müit emgfins w^, zo b het niet nadzum met ene fchuit naai ^lÊeètc ce gaan, OTidat dan by deze befgeade windro fterit en de gc^ven za zwaai zyn, dat men daat triet boiteo grooc gevaar is. Wy hadden thans gekf;eidieid åk zelven » (»idervindeo, wam nifichen de biergen in de in- hammeo was het wuer ftil, dog zo dra wy omtreat een der uitftekken kwamen, die de bergen maken, zo wcfden de baren zo geweldig, en de wind kreeg zo ved kragt, dat twee mamten bet roer vwbonden moes- ten, en de nafi veijdieiden malen brak. Ook deed de ftroom by dcze ukllekken de golven nc^ te flerkei giunu Deh (•> Boven IJl. 115, y Google KANADA. 1749. ifi DÉN 7. SepcetrifaerKiteden wy uax ttkvm Sir.^^wMivfMMt. Men. gebruikt Mer in plaats van mxel zeer veel den zwam van bomen. . Die. van den SoikentHmi wordt bec beft gehouden, dan A vin dett Roden Ahom , en op dezen T(^gt die van deo SuSetberk. By gebrek vsn de> zen gebruikt men ook dien van den Populierboom. Buiten de Tbt^, den Tfxus , en verftbeiden' foonen van Demien, vbdt men Uer geen geboomte dac 's «rintas zyn bJad befaoBct De Tbuya wordt geoordeeld bet flegts tegeu de vcRoiting te befiain , dMF* op volgt de Pynboom, dien men hier Ptrugit ttofcmL Kaas wonit hier op vericheiden* {daadbn gemaakt. Die van 2iU ^au. ffOrltani komt wordt voor de befte gdiottden. Zy waren kl«io, dun CD rond. De vte weggm een pond. Twaalf 'er van kon men voca* dertig 89U k(^»eB. Een p(md gezoute boter koHie te Q»^ee den £o/j, en de variche bo«t vyftten S^is. Voocfaecp kon meo hier een pond bo- ter voor wer ^eü kopen. ' . >. De idtkers gingen af bellende Bttf dé Rivier. Zy werden by banten bezidd en braak getann. De bezaide akkers waren ged van.lüt koom* en de anderen groen van het cnbvid, bet welk men dra zomer ovffge^ tuft wüflèn llet> sonda* het hndootepioegieav en bstdiendQ tot voe> "■ der voor bet vee. De befte faoepds ob toAnen maakte mes hier van den Eflcfaeo- boom, en by g»irek van dien via.de Tèi^*t de jenge Betkeut dea Kerflènbooni, «1 onderen. De heuvels nevens de Rivier aan de weftzyde over IsU J'Oriftuu wft- Geneld- ten zeer Ikk^ en tamelyk fteil. Zy heftenden op de meefte plaatlên uit heidder zwarte InlUei. Hierendaaregter wös 'er een die uit rots beftoof}* die 'iQ^ op *t eeriie ge^ 'er als een zandfleen uitzag, en uit enen grauwen *™*' IcwartË, enen roodagtigicn kalkftêoi, e«n weinig ^sirtven kalkfteen, en en^ wehige Ugigniiwe zandkorrels t'zamet^^M was. De deeltje* waren in dezen fteen klein en SaA vetnengd. De fteen washelderrood met grauw vauieiigd en zeer hard. Hy lege In beddingen boven md* kander, weHEen (»nirent een rierde el dik w&ren. Aamnerkelyk is het dat *er veriieven* en hdle denken op zyn van Peaimtes ; en men vindt zeÜs de verfteende fdalen der Pr/K»rM op deqipervlakte vanttenfteai, éog binnen hi Is V geen zweemièl van verftenfc^ te berpecrai. AUe deze deuken en verfleende fchalen zyn niet meer dui enen duhn bi de lengte en hi de breedte. De kwsrtsde^es dié in den fleen zyn geven vuur tegens het ftail, ende kalkfteendedtjes bruifcben zeer op in*tfli«fc water. De bovenfte en de onderfle oppervlakte der beddk^en beftaaa uit kalkfteen, en het binnenfte idt kwart». Men houwt veel van dez^ ftmen om 'er mede te bouwen, te beftraien, en trapftoi van te malnn. Ved woidi *er vm naar J^«#j»r eoondni. Het is zotiderliiig dat 'a in yGoogle 17» KANADA. dezen ffleen verftoiiiigeä gevondoi worden, en tünüa.de inivtelcatt:- leyen. Db vrouwen verwden hier het wolloi garen ged met bet zaad vsa de Mjrica gaU^ welke hief Poivrier genaamd wordt» en overvloedig <^ natte plaatfen watt. Des avondä ^ngen de Heer. GsuJthier en ik. om den tusgen wa- terval by Motitm$reiKi te bczigageii. Vlak aan de lUvier was hec land- boog, gelyk, en tot weiden ■ gemaakt. Wat vader wordt bet heuvelagtig; de grond is daar bedekt met ene mulle aarde, en mee ko<mi bebouwd. Dog hierendaar op fleile plutfea i of waar eea be^je liep, beftonden dé heuvels alleen uit zwarte kalldei, die op vele plaatfen zo tot giuis geraakt -wu : dat ttien, ae' voor aarde zou hebben aangeven. AË men emgen van, de gTootfte ih^kw doorbrak roken zy ge^kiHnkfleetL : C^ meer Verheven' pkatfsn was..de aarde van ene bleek rode verw, en dit was ook de kleur.der leyen. , Water. I^ waterval by Monmirenci is een van de hoogften die ik oit zag. val by De ftroom- waarin by legt is niet zeer breed, en valt van den flei. Mwtnw-x^iQ kant eens berg» af, die uit xwate kalklei beftaat. De val is. "**"■ (Mgt by enen kleinen- infaam in, de Riviér< Beide de.zyden «tn den intram beftaan alleenlyk uit zwarte kalklei, die egter.veer a^molmd is, zo dat äe zyden niet fteil zyn. ^ By doi val zdtfen isdeleibe^ge- hit\ ft^ , en men kan ^er naawlybs Toadermrbaafäfaeid het water vaazien af ftomn. De regen van de vorige dagen had bet wrkt óp de Rivier v^p- meerderd, het w^ den waterval een nog te groodcher aanfchyn gaf. De breedte van den val is niet boven de v^ of zes vadem. Zyne hcrägn ' te werd van onsby gi^g op cuQchen honderdentiMienhopcleidennvintig voet gefchat: en op- onze wederkomft ie ^ebec vonden wy onze- gis.- ftng-deof verfbhelden Heren bdtiagt^, die den vol nauwkeurig .gune- teD,en ^e -bo^;te byna juifl zogevöiden haddct;als.\^ ze giflen k ^n. Het v<^ hieromfbeeks wcxinagtig maakiie syne hoogte veel te- groot, hem <lrJehonderd voet gevende. Vader Chaioevou is integen- deel ü te karig als hy den waterval- maar veertig voet geefi. Onder aan den val is altyd een (£gie nevel , die zig meer dan een fnaphaanfchooc over het wat^ van den inham uitbreidt. ' Digt op bet Water was hy het fterkft. Men was Itier al& in etien geftadigen r^n, die fterker of min- der fterk is naar dat men den val nadert. Wy wilden nKt dm man die ons den weg wees digt by het afltórtend water komen'om atles des te nauwer te onderzoeken, en te zien hoe de fteen agter het water *er uit- zag, d(^ een'onverwagK wind joeg öm fdiielyk zulken nevel op het lyf dat wy bi een ogenblik -zo doornat waren als of wy een half uur in. ene ftortvlaag geweelï waren. Dus zagen wy ons gjenoodfflaHt hak over kop tsrug te lopen, m waren blyde:V uit- te zyo.. Het getao» \^ dm y Google MONTMORENCI. 1749' »73 den Wflttml wordt fomtyds te ^uekee gehoord, du 'er twee Fr, ■ mylen zuidwaards vqp éean legt} en dit is dän een teken van enen Doordooften wind. Op andere . tyden boort men het in de doq>en ^ een goed fnik w^ meer naar het noorden leggen ; en dat worde voor een teken gehouden van enen zuidweften wind of van regen. De zwane kalklei die de zyden van den val uimiaakt Icgc in by- na loodregt aflojpende beddingen. In deze kalklei vonden wy £ volgen- de foorten van ueen. Het Gyffum amiantiforme. Die 1^ met dunae fchyven io de fple- len van <^ kalklei. De kleur was fneuwwit. Ik beb het in verfchei- den^ dden van KanadA in (Ue zelve k^leyen gevonden. FiEKKE A Calumet. Dit is de Franfebt naam van enen fteen, watfuit bier te lande byna alle de tabakspypen gemaakt worden. Hy legt in beddii^en van onderfcheiden dikte niflcheQ de kalklei. Ik heb ftukken gezien omtrent vyftien duim dik \ dog de nneeden zyn tullchen de v^r «1 de vyfduim. Als de fteen lang ia de lugt of in den zonne^ fcbyn blyft bloot leggen, verkrygt hy ene gele kleur, dog van binnen is hy grauw. . . Het is een- zo vafte kalkfteei) , d^t zyna deelt|es met bet nait kend oog niet ie tmderkennen zyn. Hy is tamelyk week, en laat zig wel behouwen. Hoe weker de Aukken zyn des te becer worden zy ge- - houden voor tabakspypen. Ik heb-ftHnmigen van deze ftenen \^ buiten in dunnne fchyven zien fchilfereo als zy m de, zon lagen. AUe de. ta- bekäpypeokoppen, die in Kanada van het gemene volk gebruikt Worden, zyn van dezen fteen > en op verfchillende wyzen verfterd. Vele Heren ^ru^en ook dit foon van pypen, vooral als ^ c^reiszya De^me- rikantn hebben reeds vele euwen lang dezen fteen (ot dat einde gc- l^uikt, en het de Europén geleerd. Deze koppen zyn natuurlyk van ene l^ckc grauwe kleur, dog men maakt ze zwan lerwyl zy nog nieuw ^a- Men belmeert den gehelen kop mei vet, houdt hem dan boven ene brandende kaars of een vuur, en dus wordt hy door den rook en hes ,vec t'zamen zw»t. De zwartheid wordt nog door het gebruiken ver- meerderd. De pypenftelen zyn akyd van hout, en worden door mid- del van ene kleine koperen keten , die door een gat in den kop heen gaat, aan den zelven vaC^emaakt, om voor te komeQ dot by 'er Hf valle-C) Y 3 Steen» (*) In geheel Fdm, Äarianrf, Turkyey en liröinw rookt men uitpypeo van een foort van fteeamergcl gemaakt, waaraan men unge houten ftelen vatï maakt ; tot welk einde men gemccniyk de jonge fcheuten gebruikt \'an een foon van Spiraa, waarin een mei^t zEt dat men 'er ligt kan uitdoen. Ditfoort van fteenmei^d wordt gcmeenlyk Zeefchuim genoeiiid, omdat het zo zngtis. De Krimfcbe Tartaren noemen het Kaffekil. Men msidct aileriiande figurea Op deze pypenkoppen , en bcQaat ze dik^vyls metzQver^ F, y Google 174 KANADA, Stccnko SnxmoLfM waren hier om beai niet le vinden. In een naburig doip Iciu wierd my 'er een üuk vin vertoond, dat menzeide op de heuvels digc by den waterval gevtmden te zyn. Des nagts kwamen wy te ^utbte san. De Heer GauUbhr zeide nty EooTt- dat allerlei afgawde Koert/en in die plaats zeer ongemeen waren; dc^ Icn. omoWii Fort St. Frederic en F»rt Detreit^^x» Franfebt voIk|^antBig tuflchen bet Meer Erit en het Meer Hudfon^ op 43. gr. N. gun z; fierk in zwang. Het gene ik boven aanbande de Engelfeben heb aira- gemerkt, dat zy zo oud biertelandenietworden als in £«r0fa,wisrdvan atlen toegedemd ook oiwrent de Franfiinn in Kanada plaus oe heb- ben. Men fchreef dit toe' aan de zware ongemakken welken men hier door het reizen moeQ; uiifiaan. In Kaaadê is het iets meer dtui zeld- zaams een menTch van honderd jaren te zien ; dog nu en dan vond mea W nog wel een van tagtig jaar. ^keU SoHMioBN' van de voomaamne fieden bedietien ^ van yskelders om. *^ hunne dranken des zomers koel, en bet vteefcb goed te houden. Dez» yskelders zyn gemeenlyk van fleen <mder het huis gebouwd. De mureä Eyn met hout bekleed, dewyl het ys by (Icct zo goed ni« Uyfi. - Des winters vult men den kelder met fneuw, die men plat trapt, en 'er ver- volgens water overheen giet Dan zet uyea. de deur en alles opoi (hd de koude bótnen te hxsa. Men beeft de gewoonft van des Eomers een fhik ys in dm drank te leggen om hem te vei^oelm. Zout. Al het Zaut dat hier gebruikt wordt komt uit Fraxkryt. Men heeft hier wel zout uit het zeewater gemaakt , éxig , om dat Fruakrjk alleen den handel fai het zout voor zig behouden wU, beeft njen bier van afgezien. EsiU De EaoM&us zyn een foort van wilde jfmerik/tMtn , die in Ztf- fiMüs. hrédor niOcben de HmdfinM en åea oltet^len mond der St. Lêurantt wonen , dog alleen aan de kuil en niet ver binnen *s tands. Dt beb noit gelegetmeid gehad .*er eflen van R zien ; d(^ ik heb verfchei- den Franfebem gefprdten, die deze menfchen d^kwyls gezien, en ze met faunne vaartu^;en aan bocud gehad hadden. Volgens het eenparig verhaal van dezen, vm ik koreelyk het een en ander van dit volk aantekenen. De EskitMUi zyn in kleuren taaigeheel vandeoverige^nvni4«;«on- derlöheiden. Zy zyn byna zo blank als de Europeanen , en hebben kleine ogen. De mansperfonen hebben baarden. De j/merikanen bi- tegendet zyn k<^erkleurig en baardeloos. In hunne taal kan men enige Enrofifcbe woorden ontdekken. Zy wonen in holen onder den ^t)nd, ofin grooen in de beigen. ofwel in huges van zoden boven den grond gemaait. Zy zayen of planten niet het minlle, en leven alleen van al* Icrhande viOchen, walviOcben , robben (*J m walruflèii. (^t) ScxQtyds vaa» (*^ fbKik «ffvlisa. Lirm. ('t) Triehecbw Jtoxmorar Linn. yGoogle Q U E o £ c. 1749. 175 Tu^en zf ook landdieren. 2y ec«n <k medte fpyzen rauw. Hun drank ü water , en men heeft hen dikwyla zeewatn zien drinken , dat zo zout was als de fterkfte pekel. (*} HuNMS fchoenen, kodlèn* broeken en vellen zyn van robbenvellen genumkt , die weUoebereid , en met zenuwen van walvillcbea , welken zig ab garen hten diayen» genaid wonien» eo dat wel zo dat zymet luüine Klederen, de welken zy de haiiige zyde buten dn^;en, in 't w&Rr kun- nen gatn zooder dat hunne ond^dedêrcn nat worden. Onder deze bo- venklederen hebben zy hembden, veften en andere klederen, (tieookvaa zeehtmdenvellen gemaakt , dog egcer zo wel bereid zyn dat zy vointaakc zagt en week zyn. Ik heb een vrouwenkleed van dit volk gezien, tynåe een muts, jak en rok alles uit een Huk, in^lyks een robbenvel, en z^ vél berekl dat bet geheel zagt en tmigóam was. De hairen waren bui- tenwaards 'gekeerd. De rok kad vao agteren enen langen fleep omtrenc een vierde van el breed. Van voren kwam de rok niet eens ter helüe- van het been. Daarcader dragen zy broeken en koullèn aan malkander genaid. Het hembd was van een zeer btHgzaam jobbenveL De vrou-' wen der Eskimaus worden gezegd 'er veel beter uitcezien dan die der Amerikanen. Hog de mans zyn *eF zeer yverzugrig omn^nt. Men beeft my o^ ene vm bune fi:hutien veno<md. Zy wasvanfaul^ ten geheel van veUea gemaakt, waar men bet haiz afgedaan, måe: zydo daar het hoir gezeon md naar buiten gekeerd had. Het vel was zo ^nd lis pericament. D« fdiuit was byna agt ^en lai^v åtogUättuaiX cit ^its aan de beide ftevens. Van binnen lagen dunne planken, die de fchukfase gedaante geven moeften. Van boveawaszygebeelen^metvel' len bälekt, uitgenomen dai open^enafnandvanbetenefteveneengatge- fiieden is,, zo <ek *er een volooflèn menfch in zitKn en roeyen kan, hou* dende de benen mdez het vel in 't fchmtje^ Het gat bad de gedaante van enen a&^&edeocn halven cirkel , welks middellyn naar het grootfte Huk van de tehuit gekeerd was. De kanten van het gat waren met houcbe* flagen, en daat een buigzaam ia een gen^ vel aan vaft, waarin bovert ben^ (*^ Enigen van de zogenaamde Muramfcbi Broeders ma enige Greenlaa- itrs in Terra Labrador zynde gekomen, namen de Etkimauråe vlugt voor hen; dog een der Groettlandtrt riep hun toe in zyne taaL De Stamtutr hem Tiorende roepen , en zyne taal verftaande. Weven ten eerflenflaan, kwa- nen teru^, en waren btyde enen landman gevonden te hebben; en waar- heen zy.zig begaven veitelden zy onder dé £rÅ'tnaiu dat een van hunne bnda- lieden aangekomen was. „Dit bewyft,. z^ de fjeer Torster, ^dac de M Esitimaut een gefl^ zyn veifchiBeiKle v%a aile de Earopifcbe Volkeo , de-- „ wyJ de Croertlandfibe taal gene overeenkomiï heeft met eni^M-T-^ifcbe.^ Zie over de Greenlandfcbe taal Hans Ecbde Befehrytmg van Oud Grotnland. iloofdä. iti» eai^NDcnsoN Betchiyving van Tsland enz.- JU., ace. en 244^ y Google 176 K A-, N A D A. . ■ banden door (biken. Als de Eskmau mec zulk een fchuicje varen zal * fleeki hy de benen en de dyen onder bet vel , gaat op den grond der fcbuic zictten , trekt het vet wel om zyn . lyf c'simen , en bindt de banden zorgvuldig om zyn middel vaA. Dan mc^en de golven by ftormig weder over het fchultje heen (laan » geen droppel kan 'er in ko- men. Odt is de man door zyne klederen van vellen voor het nat bev^ l^d. Hy heeft een liem ïn de hand, die aan beide de einden een blad heeft, waarmede hy en roeit en by ftorm het vaartuig in evenwigthoodt. De bladen van de riem zyn vry fraai. Daar kan maar een menich in zulk een fchuige zitten. Men heeft dikwyls gezien da: een enkelde Es- kimån met zulk een vaartuigje by den geweldigffen ftorm zonder bet min- fle gevaar ver m zee ging, daar de g^ote fchepen werks geno^ hadden Ég zelven te redden. Die fchuirjés diyvcn op bet water als blazen. 2y weten 'er fchielyk mede re. roeyen. Men «ide my dat åeza fchuiren niet altyd de zelve gedaante badden. Zy hebben ook groter fchuitén van bout, mec vellen bedekt, waarin enige perfonen zitten kunnen, en in de welben de vrouwen gemeenlyk op zee varetk Hunne wapenen zyn bot^ en pylen, fpieflèn en harpoenen. Met de laatften doden zy walviflcben en andere grote zeedieren. De punten der'pylen en harpoenen zyn fomtyds van yzw, fomtyds van.benen oftan- den van walrufèn. De pylkokers waren van robbenvel. De naaide , daar zy huwie klederen mede nayen, zyn ook fomtyds van yzer, fomtyds van «ilerlei benen. Al het yzer 't welk zy gebruiken kry- gcii-ayop de ene of de andere wys van de Europeanen, SoMTYDs komen zy op de fchepen der Eur$peri , om meOèn en ander yzertuig inieruilen. Dog voor de Europeanen, ten zy zy ftcrk zyn, is het niet raadzaam in hun land re komen, dewyt zy een ai^den- kend en verraderlyk volk zyn , dat gene vreemdelinRen by zig dulden wiL Al» zy z^ re zwak oordelen vlugten zy op deaannadering der Europeanen w^, dog als zy fterker zyn flaan zy alles dood-, zonder ■ iemant te fparen. Om 'deze reden laat men niet meer van dit volk aan boord komen dan men denkt over te kunnen. Op hunne kus- ten fchipbreuk re lyden en levendig den wal te bereiken, is al zo goed als in 't njidden van de zee te zinken. Dit heeft menige Europe- aan ondervonden. De fchepen en boten der Earspèrs^ die hun inhan- den vallen, hakken zy in Ihikken, halen 'er de fpykers en al het yzer uit, en mÄen 'er meÖèn, naalden, punren van pylen en fpieflèn, en. diergelyke dingen van. Zelden gebruiken zy vuur als om re fmeden en vellen te bereiden , want het mecft eten zy hunne fpyzen rauw. Aiui boord van een fchip zullen zy het niet wagen van ieta re proeven dat hun wordt aangeboden, ten zy ze zien dat het fcheepwolk 'm van eet. ]Swt haddn d&Franfcbe» enen Eskmau kunnen bewegen enen flok brao- jbyGocK^Ie Q U E B E c. 1749. 177. farandewyn ts nemenf Ichooa de andere Halden op niets zo zeer gefteld zyn. Waarichynlyk komt dit van hun mistrouwen op anderen voort, denkende zy dac het een vei^tis. Ook hebben zy dat miflchien zo geheel niet mis. Zy dragen gene ooningen , nc^ befclülderen zig bec aangez^, gelyk de andere Amtrikanen doen. Zy hebben van overou- de tyden af hemden mee fpitfe opdaande (»en gehad. Dezen gebruiken. zy niet alleen om te jagen» maar ook in praats van paarden, om *s winters hun goed op Heden over het ys te trekken. Ander tam vee hebben zy niet. Rendieren zyn 'er wel in hun land; dc^ men weec niet dat zy (rit van de Eskimaus of van andere Wildtn getemd zyn geworden. De Franfebett in Kttiada^ die enigermate naburen van dit volk zyn , hebben gene moeite gefpäard om enen handel met bun te veiligen, en ze tot enen wat vrienddykeren omgang met andere volken te brengen. Ten dien einde ligteden de Franjtbtn enige kinde- ren van Ikiq , leerden ze lezen , en bragrcn ze zorgvuldig op. Hun in^ .was ze naar de Eskimaus terug te zenden, op dat deze kinderen hun vertellen mogten boe vriendelyk en gevall^ men met hun had omgegaan , ten einde dus dit volk wat betere gedagen van de Franftbtn te geven. Dog oi^lukkiglyk ftiervea de kinderen aan de kinderziekte, en de gehde aanflag Ucp te niet. Ook twyfTelden velen of men, zo de kinderen al in t leven geble- ven waren, 'er veel by zoude gewonnen hebben. Voorheen had men al eens enen Eskimau opgeligt, en hem alle mc^lyke beleefdheden en vermaken aangedaan. Ky had ook het Franfib tamelyk wel ge- leerd, en een groot genoegen in de levenswys der Franfebtn getoond. Dog naderhand by oe zynea wedergekomen zynde , is hy zo wdnig In Haat geweeft bun een gunftig gevoelen voor de Franffben inte- boezemen, dat Vort na zyne wederkomll zyne eigene nabellaanden bem, als enen balvm Fra»/ebmtu$ en vreemcteling, doodfloegen. Die wreed gedrag der Eskimaus omtrent andere volken maakt dat de andere IVildeu, wanneer zy hen in handen krygen, hun n<Ht kwar- tier geven, en altyd zonder mededelen ombrengen, fchoon zy an- ders D(^ wel hunne vyanden l^taien, en de gemafte gevangenen oa- der de hunnen inlyven. - - Ten gevallen van zulkai die vermaak hebben van fommige talen Taal det met mal^nder te ve^lyken, wil ik hier enige woorden uit dè taal der' Eski- Eskimaus, die my de Jefuiet Saint Pit medegedeeld heeft, invoegen, maar. Eoi Kombuk^ twee Tigat, drie Re, vier MiffiUtgati, water Sillalok- tti regen Kiltaluk; de hemel Taktuk, of NabuBakfibe\ de zon Sebi- hnak of Sakakuak ; de maan Taktk\ een ei manneguk; een fchuic Kagaki een riem Pauiik\ een mes Sebavie\ een hond Mekke oïTu- nilok; een bo<^ Fetikfik\ een pyl Katf»\ bet hoofd Ni/ikkok} eeo //. DeeU Z oor yGoogle i?8 KANADA. oor T/cbiu\ het o<^ Killik of SebH\ het hair Nutfcbad\ een tani Ukak ; een voet Htkat. Enigen menen dat de Esiitnaus van den zel- ven oorfprong zyn als de Groenlanders of de Skraiingers , en dM 'er tuficbtn de t^en dier volken ene grote verwantTcbap is. (^) Pruimen- Db Prmmtnhmen , die men uit Frankryk te Quehtc ovei^ragt bumcn. heeft « fl^jCQ daar- zeer wel. Dit jaar begonnen zyeerilin September te bloeyen. Men zeide dat zy weinig van de koude leden. Lof De Marqitis it la G^llifonnüre is een van de drie Heren die boven van den alle anderen by de Frénfcbt Zeeraagt in den laatilen oorlc^ groot aah- Marwis åen verwoiven hebben. Die drie Heren zyn de genoemde Maiquis, de jfc/aGa- Jtfarquis de ïa Jonjuière en de VEtendure. De eerfte was nu boven Itffmme- ^ yyftig jaar oud, klein van geftalte, een weinig gcboccheld, di^ voor 't overige een bevallig man. Hy was hier enig«i tyd als Gouverneur Generaal geweeft, en vertrok naar Frankryk. xio% deze maand. Ik heb alreeds iets van dézen Heer gezegd; dog als ik aan zyne verdienfle denk , kan ik hem noit zynen verdienden lof gevm. Hy was tot verwondering toe in alle wetenfdiappen, dc^ byzonderiyk in de Natuurlyke Hiftorïe ervaren « in de welke hy zo ver gevorderd was, dat als hy over dezelve (piak het was als of cmze grote Linn^us cmder ene andere gedaante het woord voerde. Als hy van het gebruik redeneerde dat men van de Na- tuurlyke Hilkiric ten voordele der maatfchappy maken kon , ftond ik ver- baafd hoe hy alle zyne redenen uit de Staat- de Wis- en de Natuurkunde wid te ontlenen. Ik moet bekennat dat myn omgang met 4ien Heer my zeer veel ligt in vele ftukken beeft gegeven. Hy gaf my verfchei- den manieren aan de hand op welken men de Natuurlyke Hidorie ten nutte der Zamenleving , en om een volk met opzigt op zyne af- gunftige naburen mas^ ^^ maken, kan aanwenden. Noic tieeft de Natuuriyke Hiftorie in dit land enen zo poten bevorderMi gehad; en h« is rwyfièlagdg of zy hier oit zyns gelyken hebben zaL Zo dni hy Gouverneur Generaal geworden was nam hy die maatregels, die ik boven heb opgegeven , ter bevordering der Natuurlyke Hi- ftorie. Als hy menfchen witmoette die enigen tyd op ene zekere plaats gevelligd waren geweefl, of gereifd hadden, vooral als het geweefl was jn ver afgelegen* oorden , verzuimde hy noit hen nauwkeurig aangaande ' lioiDen, planten^ lUeien en andere zaken oe oodervrageo. Hy t»ider- 20gt (*) De HeerFoRSTERWvflzynerLezer,(iieTneervande £j;iiwaw begeert te weten , naar Henry Ellis s Account of a P'vyage te Hudfm 's Bayby tbe IMibs Caüey and CaUfomia. &c. en Tbe Account of a l^oyage for tte Discover/^ a i ■ Nortëwefi Pajjage by Hudfmi flreigbts , by the Cterk of tbe CaUfomia , twee de- len in 8vo. yGoogle Q U E B E c. 1749. 179 zogc dan ook wat gebruik de Inlanders van de voortbrengf^ der mamr maakten; hoe het ^ng met den landbouw en de huishouding; wat me- ren, rivieren en wegen 'er waren, en vele andere zaken van die natuur. Zulken die hem duidelyker b^rippen van zaken dan de overigen fcbenen te hebben moeiten hem breedvoer^ berigten aangaande dezelven geven. Hy fchreef zelf alle de berigten ap die hy kreeg. En door déze oplet- tendheid, zo ongemeen onder lieden van dien rong, kreeg hy kennis zelfs van de afgelegenfte geweften van Amerika. De Prieftós en de Kommandanten der Forten waren dikwyis verfteld over de vragen die hy hun deed, wanneer zy hem htnuie opwagdng kwamen maken; wantd^ zeide hy hun dikwyis dat d^ by zulken be^, by zulk een meer, waar zy dikwyis op de jagt waren, deze en gene zeldz^e bomen, gewallèn, aardens, enftn , en diergelyken gevonden werden. Dit maakte dat fom- in^;en laig verbeeldden dat hy ene meer dan menfcbelyke kennis bezat, dewyl hy alle de zddzaamfaeden van plaacfen wift te mddoi, die fomtyds twee honderd Zweeäfcbi mylen van ^utbec lagen, en daar hy ntnt ge* weeft was. Noit werd *er een beter llaatsman gevonden dan hy was; en geen menfch kan oit beter maatregels nemen om de weivaart van een land te vergroten dan hy deed. Kntuida kende nauwlyks den fchat dien liet in den perfoon van dien Heer bezat, toen het hem veiioOT; de Ko- 'ning had te zeer zynen dienft t'huis van noden, en konde hem 20 ver van de hand niét laten. Hy vertrok naar Frankryk met ene verzamelii^ van natuuriyke zddzaamhei^ , en vele laden met aarde, waarin alleriian- de nucdge planten en boompjes lagen. Verschetoen' malen heb ik gewag gemaakt van Zwarte KalkUyen Zwarte hier wil ik ze nauwkeuriger befchrj-ven. Niet alleen de beig waarop KalUei- ^uebee ftaat, maar ook de heuvels langs de St. Laurence^ rer lengte J™- van vele mylen boven en beneden Quebtc-, beftaan *er uic. Omcrentene el benedwi den ^ond is deze Item vry digt en zonder fpleet, zo datnie- inant hem voor ene lei zou aanzien. Hy legt in beddmgen, van drie en vier , lot twintig duimen en meer dik. Iii den beig waarop ^uebee fiaac te^en de bedingen niet horizontaal maar fchuinlch en zel& byna lood* fegt, de bovenfte kanten naar het noordweiten en de onderften naar het zuidooften gekeerd. Dit ma^t dat de kanten dezer beddingen altyd bo- ven den grond uïtfteken, en de fchoenen aan (hikken fiiyden. Ik heb ook enige lagen geden die noordwaards afbelden, fchoon byna loodr^ {^lyk de anderen. Ook beb ik horizontale beddingen ontmoet. De beddiiKen zyn van malkander door kleine milchenwydiens a%efctKlden, de weUten gemeenlyk opgevuld zyn met het Gypfum amiawttferme ^ éiat men fomtyds met een mes los lón maken, aU de bovm leende bed- dmgvanlei is Weggenomen, en dan ziet het 'er uit als een dun wit blad. De groter tulicbenwydieni zyn meefl opgevuld met doorfchyhendkwans- Z 3 , kry- yGoogle i8o KANADA.' kryfhl van onderfcheiden* groone. Op fommige pkatfen vond tnen fai den berg oogelooflyk veel van dit kryfbl» waarom de ziüdoolterpunc vsn den berg Pointe de Diamaitt genoemd wonk. De fmalle reten die door dezen Heen gaan, topen gemeenlyk mei regte hoeken; de tufTchenwyd* tens niflchen déze reten waren niet alcyd de zelven. Die k&at van de bedding die c^eiu de andere bedding gekeerd is is dikwyls met een fyn, zwan , giinfterénd Wies bedekt, dat veel naar zdter foorc van hoorn* fteen gelykc Men vindt *er veeltyds gele pyritet in, dogaltydin kleine korrels. Ik vond 'ernoii veifteoingen , deuken, of andere jlenen in , bebalven die ik reeds zo even genoemd heb. De berg waarop ^n;- hec Ic^ beftaat louter-van den top af tot beneden toe mt kalklei. Deze fteÄi gebroken of gefchraapt wordende geeft enen reuk e\'en gelyk de (bnkHeén. Dat voor de lugt bloot legt valt bi kleine fhikken , veriieü zyne zwartheid, en wonü bleek rood. Byna alle de openbare en andere gebouwen in Quebee zyn van dez» fteen , gelyk ook de mu- ren rondom de ftad, de kloollers, en de tuinen. Men kan hem ligt de gedaante geven die men wil. Dc^ hy heeft de etgenfchap \sa in dunne blaadtjes te fplyten, evenwydig met de -beddmg waaruit de ileen geno- men is, indieo hy een jaar of meer in de open iugt 1^^ blyft. Egter doet dit geen nadeel aan de muren, want men legt met voordagt de He- nen zo dat de fpleten altyd horizomaal lopen, en de bovenlte Henen op* de (Miderfte drukken, zo dat zy niet dan aan den buitenkant wat afTchil- Jèren kunnen. Hoe ouder de buizen worden des te dunner woiden de fchilfers. 