VADERLANDSCHE LETTER OEFENINGEN
Martini , gelijk boven gezegd is, hoewel op hem, ' tojt nog toe , geen vermoeden viel, wist van *t ^hcim der samenzweeringe. Zelfs hadt bij, ten ziinen fauize, gehcrp bergd onzen ruirhavbr, nevens den Heer vav hopwse* PEN. Het ftraks gemelde gebod was der WethouderTchap niet aangekondigd, of martini fpoedde zich na huis , om dit zijner huisvrouwe aan te kondigen , en befleUing te ipaaken tot verTchuilinge zijner veege Gatcen. Gewddig pntzette, in 't eerst, van deeze maare Mevrouw MARTmr, door mededogen met haare Landsgenooten • als zijndc zi| eene Hollandfcbe Vrouw, dogter van den Heere van kal* 3LAGBN. IJlings wederom moed feheppende, rukt de Uoekmoedige Vrouw erenen Kastafel open , de papierea , wclke baar man daar in bewaarde, 'er uit, en werpt die in eene kist daar ohder. Straks bevedt ze ruikhaver eil «ofweecrn zich in de Kas te begeeven. ' 't Werk wat naauwlijks verrigt, of de huiazoektrs koaea binneo me* den* den. Naa bet ruigfte doorzieo , en geen vennoeden om^ treat de Tafelkas te hebben opgevat, treeden ee met mar- Tim in overleg, wegens bet doen eener Afkoadiginge ter uitlokkinge van aanbxengers der ^edverwanten ^ door dt belofte van groote belboningen. De bovengenoemde Tafel; welke RUiKHAVEa en hopwbbcen verbergde , diende toe Leezenaar, om bet Ontwerp te ilellen; en wierden zij bij naamen daarin genoemd. Men peiuze nu, fchryft hoopt^ 9^ hoe bun te moede moght zijn , dien 't minfte gew;^ 9^ van reppen, kucbent oit niezen eeu doo^oik was^ eia 9, hoe wijdt dusdanigh beftaan alle (borten vao aanflaa^ ghen in akelijkheit en gevaar te booven gaat/' 99 Een gruwelijk bedrijf , uit dkpgaanden angst gebpo« ren , ware hijkans bet gevok gewe^t van deeze zonder- 3inge behoudeuisfe. Neveiis de twee anderen 9 badt 00k de f:enoemde marten raijsN in 't buis dea Gnffiers eene ichuilplaats gezogt , en in een gat van den Schoocfteea dit gevonden. De huiszoekers waren niet vertrokken , ea RuiKHAVfia met hopwbeoew uit hunne opflutting gekroo- pen , of ze traden in overleg, met <ene eagte (lemme^ wat men met nnjen zou beginnen* Te laage gedagtent badden ze van zijne kloekmoedi^eid. ,dan dat ze hem \t rverbergen van zijaen angst venrouwden , en dat Hij » ter pijnigioge gebragt , ziine medeftanders niet zou n^tbaar -maaken. ,9 Het batik bedrijf van ruikhaver , bebalven dat hij 9 is de jaacen J57S ^ ^57^ 9 zo famg hem doenlijk was 9 Zia- rUzu hadt helpeo vecdeedigen 9 was zijp aanflag op ^Om^ fierdam 9 in den jaare 1577. Te gader met den Kolonel HERMAN HELLING 9 voerdc hij daar over het hoofdbe- iwind. Het teloop en de uhflag tliens iroorvals -is uk de Oefchiedeniifea -dier Stad bekend. Wat RunufAvcu be- treft f tekenen wij bier alleenlijk atn 9 dat^ bij ^ i^eeren van J. KOr, VADIRLANDSCH W00ftDClfB6K&' van den kans des toelegs ten nadeele, hij geweeken zijnde in zeker huis , op de hoogte van de Oude Haarlemmer {Sluis 9 aldaar betrapt wierd door zekeren iemand ^ welke hero een bijzonderen haat toedroeg , en (Iraks daar op y ^oewel hem' groot losgeld wierdc aangebooden , den Hop- man, in koelen biocde, vermoordde." Tafereel van de Stadtfche , Pruisfifche , Franfche^ en Oox- tenrjkfche Bezittingen^ in de Tien Catho^ke Nedtrland- ' fche Provincien en Opper-Gelderland , van hel nieuw Bd^ S'rch Gemeenebest , van de Belgifche Omwintelinfi « van t Land van Luik en de Luik/che Onlusten. Door een ' Bereisd Waarneemer , vmzien met eene naauwkeurige , * volgens de onderfcheidene Bezittingen , gekleurde , Lmi^ kaart. Te JImJUrdam by M. Schalekamp, 1790. 160 H. In gr. 8vo. Zo veel Lands , en zo groote Gebeurtenisfen ^ in zo weinig bladzyden, kan vooraf den opneemer van die Boekdeeltje verzekeren , dat het een en ander niet dan kort- kan weezen ; .en zal misfchien het denkbeeid van gebrekiykheid tevens in hem doen opkomen, Beide is ons by de doorleezing gebleeken , fchoon men , met be- hulp der fraaije Kaarc van e. bowbr , door w. a. ba<- CHIBNB verbeterd', eene Aardrykskundige Gemeenfchap konne- verkrygen van den Oord, waar de twee gewigtigt Gebeurtenisfen, hier befchouwd, zyn voorgevallen. De Hoofdverdeeling is eene Befchrjving v§n onze Gem^ raUteits Landen en Pruisjuch Gelderland — van de Fran- Jihi Neder landen van de tot nog toe (*) 0$stenryk'' fche Nederlanden • van de Belgifthe Steuaen , en Om- wenteling met haar gevolgen ydn het Land van, Luik ^ en zjne Onlusten. Deeze eisenfte Landen trekken voor een goed gedeelte op nieuw de aandagt, door den ontftaanen Odrlog tus- ichen de Franfchen en de Oostenrykers , en ^kunnen de Land- en Plaatsbefchryvingen eenigzins ter onderrigting van Weetlust dienen. In het korte Voorberigt verzoekt (*) Men bedcnke dat dit Stukje in 't jaar 1790 in \ licbc kwam ; doch , door een zameoloop van oormken » niet eer dan legenwoordig in ooze banden. / / TAFEREEL VAN BEZlTTUfCBK. 477 At Schryver verl'chooning , indien hy , door de onzeker- faeid der Berigten nopens de Nieuwe Franfche Conjiitutie , daaromtrent eenige onnaauwkeurigheid begaao beeft. Wy vinden dezelve vry groot , indien wy, bet gecn by op- gerft , vergclyken met iiet zeer keurig uitgewerkc* ver- ilag , Frankryk volgens de jongJU Staatkundige f^erdaling , door de NatUmaale F^ergadering in 1789 bykoten ^ en in 179# in orde gebragt Q*). Kieinigheden , mogelyk ter veraangenaaming 'er in ge- voegd, konden in een zo beknopt beftek ligt gemist wor« den. Van de Ongezondbeid van Sluis in F'laanderen Ipreekende , fcbryft by : „ jantje van sluxs , wil men t, de Milifairen wys maaken , zou oorzaak der Koortzen 9» zyn , die hen daar verllinden ; docb deeze komen eerder 9, voort, uit bunne gulzigbeid in 'c eeten van mosfelen en zeekrabben , die zy langs bet Zwin zoeken." Van de Duinkerkfche Kapers , en derzelver berugtbeid , gewaagen« de , verielc hy : jan bart , van Matroos opgeklommen ^ [waar toe ftaat 'er niet] „ badt 't voorregt , dat by in „ 'c Cabinet van lodewvk den XFV zyn pypje mogt rooken , Ichoon die Monarch anders tegen niemand air 9, [dit moet dan zyn] een gebooren Edelman fprak." — De Ledigloopers te Brusfel ^ in groote menigte voorban- den, en ohder den naam van Capoenen bekend, doen bem aanmerken: Nergens in de weretd is 't Canaille zo 99 onbefchaamd fcbeimiigtig, als de I^aortcappencn te Brus^ 9> M > '^^r van lict zich bekopen om in een Flaam 99 Treurthonneel f van de Pasfie^ de rol van Judas te fpee« 99 len , waar toe niemand van de Konstbehertende Jonkr 99 heit zich wilde laaten gebruiken. Toen ons Heer , (ins* 99 gelyks een F'aartcapoin , die op bet tooneel gekruicigd 9, moest worden,^ hem vroeg: Judas I Judas! waarom yer* 9, raadt my ? antwoordde by , uit fpyt over de geringe 9, betoomng, dat weet gy G*d*** wel^ am twee ScheUin^ 99 gen en twee Fotten Ltuvens.^^ In de Befchryving van de Belftfche Omwenteling , be- toont hy zich een groot Voorftander van Keizer iosephus; dien by afmaalt als een Vorst , die met alle icbikkingen in (*) In 't Historisch Scheuwtowetl van *s ffereUs LotgwaUen ♦ te (laarlem by a. i.oosjes fz. Ilde Deel ide S4uky en ook af* zonderlyk, met eene neue Kaan van Frankrik^ io 83 Depsirtt* tucncen verdeeld. JUETT. 1792. NO. lU Kk / 478 TAFBRKEL in de zaaken van Nederland , alleen deszelfs welzyn en mecrder bloei, bedoeW hecft. Wy willen dit niet betwis- tcn. Dan het bevreemt ons , in een Werk , zo 't fcbyot uit ecne Nederlandjche pen gevlocid, te leezen: „ De ge- niaklykheid der Hollanders in den Engelfeken Oorlog , J, en in 't afllaan van hun Regt op de jBarriere Steden » 9, fcliyiit JOSEPH aangcmoedigd te hcbben, cm dc Vaart^ „ langs de Schelde , na Zee , aan de Catholyke Nederlandcn 33 te rug te l>ezorgen , daar de natuur ze bun fcbeen ge» „ I'choiiken te hebben. Deeze (lap heeft hem wel voor de 99 verwenfchiiigen der Hollanders blootgefteld ; dan als men ,3 de zaak met een onpartydig oog befchotiwt , hadt .fry mtx- 39 J'chien eenig Regt om zyn Land van eene bigna(jieeling , uit 3,. onze voormaalige overmagt gebooren 3 te verlosjen ; ttu de 33 overmagt aan zjne zyde was. Geliikkig hadden wy een 33 verboud met bet vermogend Frankryk aangegaan3 en dit 3, was de eenige drangreden , die joseph van zyu voor- 3, neemen af deed zien. — — Wy , zo min als onze Bond- 33 genoote, op eenige nieuwe veroveringen geftcld zynde, ,3 konden 'er niet beter afkomen , dan met aan Joseph '3, eene maatige Schadeloosjtelling te geeven , voor de kos> 31 ten 3 die by ten welzyn van zyn volk gonaakt had.'* Om thans niet in 't breede aan te merken, hoe Lands , Vaderen zicli met alien nadruk tegen deezen eiscb , de fchennis der plegtigfteVerbonden, aankantten, en hun Regt tot bet gefloten houden AtrSchelde beweerden (*)3 oordeeU de het Pranfclie Hof 3 „ dat de Hollanders , met zich te- gen den Eisch, het openen der Scheldi^ te verzetten3 niet anders gedaan hadden , dan een Regt te bandhaaven , ooi- trent een halve Eeuw ongeftoord uitgeoefend, 't geen hun door een plegtig Traftaat verzekerd was 3 en 't welk zy als den grond van hun Weivaard, en zelfs van hun Bcftaan, befchouwden. ten verv^fge van wagenaar, VII D. bl. 238, enz. (t; iUdaar, bl..a7o. TAN BEZITTIKGBN* 4» mtn van dkn tyd uit. £n wat de nuMige Sckadehosjlel^ wing 9 waar van onzc Schryver fpreekt , betreft ; het is , uit die zelfde Ilandelingen , bekend , dat men de fom. van ettelyke Millioenen, tot welker betaaling men zo traaglyk kwam , en waarvan Frankryk , in 't einde , eenige op zich xitm om te betaaien , ten einde de Vredes-Onderhandelin- gen niet nfgebrooken mogten worden » geensins als eene maatige Schadiloosltelling aanzag ; maar veeleer , daar hy ze eisclite voor Mafiricht , als ecu eisch van betaaling yoor ceu wettig Eigendom. Voorts zal men , zo in de Befcbryving van de Belgifchi Omwenteling , als in die van de Luf^ycA^.Onlusten , nog ml eenige weetenswaardige zaaken aantreffcn : doch wy vei> zeodcn den Leezer tot het Boekdeeltje. Schetzen , Tooneelen , en Wdarneendngen , verzameld op an Rcize door Frankryk » door heinrich storch. Naar den tweedm Druk^ uit liet Hoogduitsch vertaald. Te Ley den by P, II. Trap, 1792. In gr. 8v$. 398 Niet beter dan met de eigene kleuren , door den Heer STORCH gebruikt<» kunuen wy den aart dtezQT Schet" zen , Tooneelen en JVdarneemingen affchilderen. Die hy wcgens Parys gebruikt, pasfen, oflchoon in eene minderc uitgedrektbcid, op die van andere door hem bezogte Plaat* zen. Myne Schetzen fchryft hy , „ van de mcnig- vuldige voorwcrpen , welke my Parys oplevcrde , zullett dezelven niet volkomen behelzen, zuilen geen geheel uit* maaken , noch op zich zelven, noch in verband met elkan- der. Zy zyn niets meer dan ftukken en brokken^ weUceii tot voltooijing eener voUedige befchryving zouden kunnen firekken ; docb ze zyn ook zelfs in dit opzigt gebrekkig : de* wyi ik nooit het oogmei^ had , om te voltooijen wat anderen onvoUedig gelaaten hebben. Ovfr bet geheel ben ik nooit ' uitgegaan , om Waameemingen te doen ; maar verwagac bedaard , hoe en wanneer zy zich aan my zouden voor* doen , en dat konde ik doen , vermits ik daK toe tyd em kiim hadde. Deeze verklaaring komt dus tilt vraagea voor , welke ten naastenby daar op uitloopen : waarom niet meer van dit onderwerp ? Waarom niet van dat f Waarom zo veel van een derde? — — VVelligt zon ik op een andere wyze in myne befchouwingen te wark gegaaa zyn 9 indien ik vrocger bet oogmerk gehad hadde » myoe Kk a 0 H. STORCH Schetzen te laaten drukketi. Dan ik deed Wiuirnieniingen voor my zelven , en fcltrjf thans voor het algemeen. Of dit daar by wint , mag een belangloos Regter beflisfen ; voor het minfte heeft myne fchryfwyze , het vooroordeel ten zynen voordeele, Zo men kiezen kan koopt mea toch liever een huis , 't welk de Bouwbeer , voor zich , dan het geen by voor cenen Koopcr, bouwde/* £r beerscht eene losheid in dit Werk , welke baare ge- valligheid heeft, en de aandagt niet OB^arttg bezig houdt. Men bevindt zich als in het gezelfchap van den Reiziger , wanneer by te Straatshurg zyn Reisverbaal aanvaogt , en dit voortzet tot by Parys bereikt : daar hieldt by zich langst op, en deedt veelvutdigc Waarneemingen , die eenig- zins onder boofden gebragt zyn. Dat der ^>rmaatoi, aan- vangende betuigt hy : „ Uit Hoofdftuk behelst een on« derwerp, bet welk geene paalen kent. Door de band van eenen beaumarchais getekend , en in alle zyne oneindig menigvuldige fchakeerinRen voorgelleld, zoude dit het be- langrykst tafereel voor den Zielkenner worden ; docb door de zwakke pen van eenen Reiziger ^efchetst , kan bet al« Icen een dor geraamte zyn van eenige hulpmiddelen^ die deeze wellustige boofdftad oplevert. „ Vermaak is bier bet groote doelwit, van icder in *t by- zonder en van elk gezelfchap. Welk eene aandrang, welk een poogen om daar toe te geraaken ! Welk eene draai- (Iroom , welk eene bedwelming van genot ! Nergens heeft het vermaak zo veelerlei gedaanten als bier, nergens km het aangenaamer bedriegen , (lerker verrasfen en fpoediger ontvlugten. leder klein genot is in vreugde , iedere vreug- de in vermaak , ieder vermaak in welliist ^ en alle wellusc in bedwelming berfcbaapen ; alle zinnelyk vermaak Is ver- geestlykt , en al bet geestelyke verzinlykt. Nergens een- toonigbeid , walging, of gebrek; deeds nieuwe bedrie^Iy« ke tooneelen , altoos vernieuwde , leevendi^e , deelneemmg. De vreugde fcbynt met ons oud en weder jong te worden » en ieder genot, op zich zelve, wordt eene vrugtbaare moe- der van duizend nieuwe genietingen. — Nergens is de wellust meer wellust dan hicr ; maar ook nergens heeft 2y meer outers , pracbtiger tempels , en vuuriger veree* rers. Nergens weet men het zagt geweld van haaren fcep« ter beter aan banden te leggen, en te verhefien; nergens heeft het genot pienigvuldiger gedaanten. De naauwfte vefceniging der hoogfte geestlyke en zinlyke losbandigheid heeft maar ^dnen tempel in de waereld , en die flaat aan den oever der Seine. De vreugde Tchynt hier aaa hot keven ceketend te zyn ; zonder haar zou het geen leeve^i zyn. Omdie reden> is zy het eerjte doel aller bedryven, en alle overige zyn aan haar ondergefchikt. Pe Parjfe* naar bouwt Kerken, viert Procesfien . (licbt Academien , richt Logies op , om zicb te vermaaken/* In eene Aaa- tekening verzoekt de Heer storch zyneo Leezer, op 't ernftigst » de voorbeelden die hy bybrengt , voor geene winderige overdreevenheid te houden : zy zyn uit zyne eisene ondervinding herkomftig. In deeze en de ¥olgende Afdeeiingen wordt meer omlbindig van dezelve verflag gedaan. Dan hoe die befchryving van dewoonplaats der vrolykheid en vreugde , in zo veele gedaanten , beftaanbaar is met het geen hy vervelgens in de Afdeeling , getyieid : Fbdr. het CharaSterkundige^ eenige los/e JltMtenj valt ons moeilyk te begrypen: immers daar ieezen wy: In andere Lai^ den hoort men veel van de vrolykheid der Franfchm vg- telleu. Zy is by de Natie zeldzaamer geworden , in de Parjfinaars kent men ze reeds zedert lange niet meet* Men is gewend aan het denkbeeld , om zich de jPVafi^ /clien J als gefhdig fpringende en zingende wezens , voor te ftellen ; doch men ziet zich bedroogen , zo dra men over de grenzen is gekomen. Allerwegen bleeke droevige gezigten , donkere gebs^.arden ; overal zugt na rykdom en eer, nergens vrolykheid en boert. Zelf de weinig bete- kenende Saletjonker , wiens hoogfle dod een kus of een ▼ertrouwelyk uurtje is , verrigt zyne petites affaires , met eene ernsthafcigheid , welke doet lachen. In de LogjUs blootlyk donkere gezichten ; maar zelden kan een vro|yke inval de voorhoofden wat ophelderen. De Bak fchynt meer vatbaar voor de vreugde te zyn. Den burger- en hand* werksmaii , ziet men nimmer lagchen ; hy glimlacht alleeii — - als hy de verguldc wigen ziet voorby ryden , waar voor hy nog geene betaaling bekomen heeft. — Dans en gezang zyn uit alle goede gezelfchappen verbann^n* Op de openlyke hals en marker aaden^ komt.men alleen by elkander — om te zien danfen. — Het ftraatdeunt^, eene der kragtigfte volksgewoonten , wordt alleen gekogc en geleezen. VVeleei? was het ftraatdeuntje het graf der klagcen verborg. Doch het werd op de (Iraaten gezongen ; dit is nu geheel verboden. HIer , gelyk op vecle andere plaatzen , zou de Vertaaler ffclegenheid gevonden hebben om eene Aantekening te maaken, daar dit Wcrk, in 't Jaar MDCCXCII, in 't Ne-^ ierduitsch het licht ziet. Bovenal zou dit noodig gc- weest zyn, ten opzigte van het Janhangzel^ watrin wc4 SCHBTZEN. tenige fpooren gevonden worden , liidende tot de groote Gebeurteuisfen in dat Ryk zints voorgevallen , en di^ , van 2elve , aan de hand geeven , om 'er lets , by wyze van Aantekening van te zeggen. Het zou zeer geltarookt heb* ben met de Mottos^ boven dezelve geplaatst* Het Eu- fopHsch publiek Jtaat niet gelyk met de Dieren ^ xo als het Jffricaanfche; het is geen Kind meer^ gelyk in de tniddeUeu^ wen. Steeds bidi het nog zyne Leidslieden , zyne Opziewrs^ aan; moor hit wil en met in geest en in waarheid aanbidden. En om dat te kunnen doen , tnoet het niet bloothk gevoelen ^ dat moor het moet weeten ^ hoe -^^^ bet geregeeri wordt. ScHLozBR. £n Point de Banqueroutej Feint d*augmentation d'lmpots^ Point i'Emprunts. Met genoegen zal men de berigten wegens Rheims^ Cha* Ions , Barle Due » Toul , Nancy , enz. leezen y door den Schryver op zyne te rugreize bezogt. Hoe algemeen^ en in allerlei flag van dingen de Lote- ryen by ons zyn , hebben wy , in 't doorleezen deezes VVerks , melding gevonden van eene zeer zeidzaame , die onze Leezers zal vermaaken. Voor eenige jaaren (lierf een arm , eerlyk , Man , en iiet eene Weduwe na , met drie Dogters , in de allerbetioeftigde omftaudi^heden ; zouder hulp , zonder uitzigten , was dit ongelukkig huisgezin op het punt.om van honger te llerven, aU de Vrouw van eenen Handelaar in de Lotery , eene vriendin deezes hui*^ zes, en voor het overige een doorfleepen , lisiig, fchepzel, op den zeldzaamdeii inval kwam , om dit genoemde arme huisgezin te redden , en zich te geiyker tyd een aanzien« lyk voordeel te verfchaflren. Zie hier de aankondiging van haar ontwerp , zo als het met de daad gedrukt rood guig. „ Mevrouw ♦ ♦ , heeft drie Dogters ; de oudfte , ee^ 9, fchoone roos , die reeds zo menigen Miunaar geheime ' 9, zugten heeft afgeperst , bevindt zich thans in het ger lukkigst tydpunt des Vermaaks en der Liefde. Zy zal 39 het groote lot eener Lotery worden , welke genaamd 93 zal zyn, de Lotery van Cythere. Deeze beifaat uit vyf „ honderd briefjes , welken elk voor eenen Louis , eiii 3, vier-en-twintig Sm ^ voor haar die deeze moeite od TURCOT. Kk4 4«4 It* STOaCH ,1 zich neemt , te koop zyn. leder bricQc is met eett s» Vignet verlierd, het wclk den Zoon van de Godin der ^9 Liefde voorfielt , plukkendc met de eene hand eene 99 roos , en befproeijende met de andere twee knoppeik ^9 De dag der veriooting zal bekend gemaakt worden , zo dra alle de brieijes uitgegeeven zyn , en iedex deelnee* ,9 mer zal getuigen zyn van de onzydigheid der trekking. 59 Het fchoone Schepzel , dat het voorwerp aller wenfchen 99 is , zal op een troon tusfchen de beide Zusters zitten , 99 van welke de jongfte trekken zal. By uitkoming van 9, het winnend lot ^ zal een aangenaam Muzyk gehoord 9, worden , en de Moeder zal zelve haare Dogter dea 99 gelukkigen Sterveling in de aroien voeren. — * De 99 beide andere Zusters zullen , tot dat zy vyftien jaa- 99 ren bereikt hebben^ eene gepaste en zorgvuldige opvoe« 99 ding genieten, en als dan op de evengemelde wyze ver* 99 loot worden; wanneer die deelneemers, welke 9 ditmaal9 91 zonder prys uitkomen 9 het voorregt van inkoop zuUen ,9 hcbben.** ^ 9, De deugd en Moederlyke liefde der eerlykc Vrouw ♦ * Wierd wel draa door de fchitterende hoop op een grooc gcluk overwonnen; zy bewilligde 'er in , de Lotcry kwam tot (land 9 en haare drie Dogters praalen thans oadcr da Phrjnen van den eerllen rang. Een foortgelyk voorval gebeurde kort naderhand. *Er vcrfcheen in 't Journal de Paris , een voorflag van een jong Mansperfoon , die van goeden afkomst , doch zeer arm y was. Deeze wilde zich by wyze van Lotery verfpee- len onder Meisjes , die gaarne trouwen wilden. Hy ver- langde 50,000 JJriefies , ieder tot 6 Livres , hy zelf , eea Man met 300.000 Livres , was het te trekken lot ; inge- valle het Meisje , 't welk het lot hem. toefchikte , hem niet behaagde 9 zou hy haar de helft der fomme af- ftaan , waar tegen zy van het regt op hem afzien rooest. — Dit zeldzaam voordel was zo aartig opgefchikt, dat het de algemeene gocdkeuring wegdroeg ; doch of het ter uit* voer is gcbragt, heb ik niet kunnen verneemen." De Vertaaler, die niet altoos even gelifkkig geOaagd is , en op veele plaarzen den Duitfclier laat uitkyken , zou wel gedaan hebben met eenige Franfche plaatzen te vertaalen ; Mif£# zeggen wy , dewyl ze alle niet ter vertaalinge ge- fchikt zyn: voorLeezers, die geen Fransch verftaan, valt het altoos verdrietig brokken aan te treffen , vmraan zy liets hebben. Zelts in veele plaatzen 9 daair dtjlag op bee woard SCHITXIN. 4l5 yoofd aankomt, kan men, het oorfpronglyke geevende, dien met eenige omfchryving aanduiden ; waarby de anders onvoldaane Leezer voldoening erlai\gc , en het Boek niet grommende, gelyk anders, ter zyde legt. — Wy hebbcn ook wel eens lets aangetrolTen , dat zeker in de Vertaaling fout is . b. V. „ Scrvetten en Tafellakens zyn zeldca van ^n Beddetyk; maar gewoonlyk van grof Lynwaat» „ het wdk dikwyis met roode ftrcepen verfierd is." ft geloof niet, dat men ergens die Tafel- en Kleeder- befchut* zels van fyn Beddetyk zal aantreffen ; meent de Vertaaler- ook Damast , onder deezen naam , althans , zyn by ons de beste Servetten en Tafellakens bekend. 't Ware te wen- fchen, dat de Vertaalers zich wat meer op het naauwkeu* rige bevlytigden ; inzonderheid deert dit, wanneer anders, over 't algemeen , de Vertaaler blyk geeft Vap zyn ftuk meester te zyn. Pfoeven voor het Verfland^ den Smash en het Hart. Te Dord* recht by de Leeuw en Krap, 1790. In gr. 8v#. too bl. De onfterflyke brllamy gaf , met hulp van eeni^n zyoer KuDscvrienden , in de jaaren 1784 en 1785, die Werk in Twee Stukken, te Utrecht ^ in klein 8vo, uit; en 'er werdt op zyn tyd door ons bericht van gegeeven (♦). Hy wa* vooraee- jnens om *er een derde Stuk op te doen volgen ; doch de dood verydelde die voorneemcn , toen hy nog maar weinige ^tukjens daar toe gereed had. De eerde druk zedert uitver- kogt zynde, is men te raade geworden , een* nieuwen io \ licht te geeven , met by voeging van dat geene , dat voor een derde Stukjen in gereedheid lag: beihaode in de volgende elf Dichtftukken. \) .Ode^ na een Onweder. Naar het Hoogduit* fche van mendeuzoon. a) Eiize. 3) Aan Chloe. 4) Dolmer in het Dal des doods. 5) Het Onweder. 6) Het Maan/icht. 7) De Held. 8) Lentewandeling. 9) Het leeven van CiUe. 10) Aan een Zeh-moorder en li) De dag des Oordeeh. Ge- dicbten, welken den hoogachteren van Bellamy, even als zjne overige (lukken, belangryk zullen zyn. Ten blyke , hoedanig dit verheven vemuft over het zoge* naamd Sentimenteele gedacht heeft , zullen wy het volgend Fragment van eene Sentimenteele Hiume onzen Leezeren uic deeze Proeven mededeelen. „ Daar waren dan eens twee breeders , zeer verfchillend van C*; ]bi de Algem. VaferU Utteruf. Ptldt Deels ijle Stttk^ hU as2-ij4. aart. 4tt PROEVEN TOOK BIT VStmifD » ttrti zo als hec rncer onder broeders is. Zy woonden zameii' op een taogenaam Laudgoed , en vennaakteD licb ieder op zyne wyze. De eene, willem, was, zo als men hec noemct jKeer fentimenteel; wanneer hy *s avonds in de Maaoefchyn wan- delde, (lorte hy op ieder grasjen een craan, en hielJc dan be€l6 lange alleenfpraaken vaa 4 en agh! , ■ Hy mukce ook wei Taerzen , waarin hy gcduurig zeide « dac hy fcbreide ; maar dat zeide hy dan zoo maar ; en de licfde haalde hy aroo dik* wyls over dat zy in ather wegvloog. — Dit hadt by ult Teiflcheiden boeken geleerd; doch fommigen hadt hy niec regc begrepen« Hendrik was niet fintimerueel ^ zo als willcm dsc woord ge^ bmlkte; by las Gefchiedeaisfen , maakte ook wel Gedicbtea, doch van een andcr foorc; wandelde 'smorgens en *8 avonds door bosfcben en velden , en was dan regc vrolyic \ dan kwam *er ook wel cen craan in zyn oogen , doch die vaagde by fchielyk. weg, en zeide niecs. Eens op een* morgen werd hec klokjen , op een nabaurig Landhuis , fchriklyk geluid ; de nieuwsgierigheid drecf de broe- ders naar 6uiteu > om te zien , wac de rccien van deczc bewee- fing was. Zy waren naauwelyks biiicen , of zy zagen ecA xwaaren rook van hec nabnurig Landhuis opga»i. Biandl fiep iienorik; danr moecen wy been! \Vy mocten die anne ■lenfchen byfpringcnl 6 Hemef! ztide willbm, is deeze Waereld dan alcyd een tooneel van verdriet? moec een gevoelig hart dan overal rampen ontmoeten ? ■ ■■ Heudrik gisg vast voort , en willem volgde hem. Toen zy naby kwameo Oocg de viam hct dak uit. Groote God! rlep hen* miK, help onsi — Willem ftondt ftil hukie een mraare zugr uit zyn borsc floeg zyn oogen cen bemei» en zyn handen zanien, en don it nog Hil. — Alles was it beweeging. De boeren drocgen water » en hendrik hielp hen* i ■ De eigeuanr van bet huis itep wanhoopend rond, en ricp: alles is nieis! — alles is gcred! — maar, myn lie» Te Dochter! Zy zal moecen verbranden? Zy kan iliet gered worden! — — Vrienden! redt myn Dochicr! Willem glide, en vloog eenige ftappen te rug. Waar it uwe Dochter? riep hendrik, waar is zy? „ Op die kamer , daar de vlam daar uit het vengder (laati** Hf.ndrie flocidde dondt een oogenblik dil — en vloog heeneo. fchoonc bloera , in den mor Ik wil de Dochter redden! mialc gen van haare ontluiking, reeds plaats! — Waar is detrap? verfengd worden? j (^De boeren maakcn ruimte^ .en zien den Jwgeling ^et^yer .\vmdering' en mdt/jdnf ^mh. DIN SMAAK EN H8T BAET* Hevi^e vbunmeQ I jeugd en icboonh«id zyn eveo weioig yeillg voor awe woede » als dc verdfoogde eik in bee bosch! |>e bitte des vuun doec de tnumen op myne wangen Ver- droogen i Lief meisjcn boe dikwyls zag de Maaii u bier op deze graszooden neder- zitten \ Toen rolden traanen van bet fynfte gevoci uit uwe be aiclfche oogenl en nu Achl is dan  cler dat uw hart eeo zugt loos de zonder dat ^en traan aan uw oog ootviel , vraagt gy den bedroefden Vader! Waar is uwe Dochcer ? ! J . . . Hot moest deze vraag bet tederc bart des Vaders nief grievenl Hendrik vliegt in huts dringt ^ door een dikken rook, den trap op. ■ — ~ Waar zyt gy ? meisjent — Waar zyt gv ? ik zal u tclpci! — (fiekeeie flukken van net huh vieltn reeds naar beneden , de vonkende trappen kraakten on*^ der zyne voeten. ffy zal ^er noost weer uitkomen! zeiden de Rterenf V was te laatl) ■ Zy is gcred! Zy is ge- red! oude inan f Waar zyt gyf m Hier is.uwe-Doch* ter I Zy leefc I {De klederen des Jotigtlings ftonden in voile vlaw\ hy voelde nietsi de Dochter was gered.^ — Lichtmengelingen , door o. porjeerb , rustend Predikafit*;r0^ Alkmaar. Te Amfterdam by M. de Bruyn , ij^ji. In p\ tvo. 2to bl. Even als de Zanglievende Uitfpanningen van den Eerw. por- jeere , van welken deeze Dichtmengelingen een Vervolg zyn, bevat deeze Bundei een aantai Dichtftukken, by byzon- dere gelegenheden vervaardigd* Een Affcheid aan Abkoude; Invoering der nieuw berymde Psalnien te Delfshaven; Affcheid* zang aan Delfshaven \ Intrede te Alkmaar; Gedachten onder het yaaren in een Roeiboot^ enz. worden gevolgd door eenige Na- tuur- en Zedekundlge Befpiegelingen » onder welke die over de voordeelen van den Chriuelyken Godsdsenst; voor de Burgertyke Maat [chappy; op het Land- en Buitenleven; en de Karavaan uit Kairo^ de groocfte plaats beflaan: zynde de twee laatstgemelde zelfs in agt deelen en in vier zangen onderfcheiden. £en aan- cal van twaalf Klinkdicbcen"; tot welker twee laatfteo de ryn»- woorden waren opgegceven , maaken . bet dot pit van deeze DJchtmengelingen* " 0y bee ieezoQ deezer Stukkcn bebbea wy ooi aodermaal in * oas 4tS O. POBJBULl #as oordeel bevestigd gevondeq, *c welk wy Ttii de ZmigUe^ ytnde Uitfpanningen gegeeven bebbea , otmelyk: dac de Dichcer zeer veel goede ztaken , zeer veel fchoooe denkbeei- cleDy heeft; doch dac hy. door alles te willen fcbildcreny en dus, als 't ware, zyne ftoffeo . geheel uic te pucten, dikigtals toe hec voorftellen van kleioighedao vervalt» die hec belangrylce ]n den weg Haan. Hoe bevallig, by voorb. wordt een' lang ge- wenscbten en gefchonken Regen , io Oogauaatnd » doa door beoi bezongen: ^ Hoe fnskte HofTtiers grand Met ufjJe reefeni Hoe gMpte de ^kkermond Van een gejpleeteni Achl Hemelkeerl V Dont aUes naar uw Zegen; D^al zagtjes neir 6 Maljche Zomerregen! Mezcik myn erf — iloe matte taijes prankenl Maak ^% bleeke veUgewas door teugjes drankeni * De Alioedheid wend hasr o$r Tet njgend fmeeken; De Landman krjgt gehoor ■ De H^oiken breeken\ Met zagt gedruis Begin t Gods fluis te ftroomen; Een lief geruisch Doorwandelt hef en boomen; Zie drupplend vocht door drooge kuiltjes booren , Uet dringt met ftilie drijt in */ hart der yooren. «l Hoe dankhaar trilt elk blad Met gras en klaver! Hoe drinkt myn porpend pad Met zaad en naver ! V De perfik lackt By V geurend bhemgewemel ^ Eh pluim en yacht Zien vrolyk naar den kernel; Het veld ligt ftil^ en voelt zick warm be/proeiin% ^ • Natuur herleeft en juieht door tierig groeijen. C^) M dig. rod. Leu. JD» IK Ifh nf. DICH^MENiSUKdlir. MenigQUUil dachcen wy by het leezen van de^ze fchoofie Verzen , aan hec uicmuncend Vers van tibullus , (preekende van de Kruiden in Egypten , welke door den Njl^ zonder be* hulp van den Regen , gedrenkc worden : jln't^a nec pluvio fupplicat herba Jgyi. Nooit roept het dorftig kruid den God des Regens aan. cn ttvens aan de treffende befchryvlng, welke Rr^iNHART, we- gens de voimzende hitce en droogte in de West-lndien, geeit, daar hy zegt: Boek II. Afd. XiV. „ De hiite blyfc even fterk voorcduuren ; hec loof aan boomen en planien kwync, ea sou zeker (lerven , als geen koele nachtdaauw het eenigzioi verkwikte: alles fnakt naar regen; de tyd is daar; doch geea beloovend wolkjen valt droppelend neder ; hec verlcbync aan den blaauwen hemel, maar de heece Dampkring zwelgc hec in; en hec verdwync! Dikke, zwaare , met onwe^r belaadene , Wol- ken , bangen dikwyls boven de fmachcende Akkers ; men hoot( de Bonders rommelen , en ziec de Blikfemen (b^len , maar de bui dryfc naar Zee, en geen koelend regendropjen vale neder op den dorftigen grond." Venukkend heefc de Heer porjeerb dus hec vallen van dea regen, craps wyze, voorgedeld, en, op de aanhoudende droog- ce , juist naar de natuur gefchilderd. De Wolken breeken; een zagc ruifchende regen doorwandelc (zeer dichceriyki; Hof en Boomen; dringc door drooge kluicjes in *c bare der Voo* ren: alles krygc een nieuw leeven; gras- en klaverbladen cril- len; zaad en haver (lorpen; ja , de perdk lachc. Zie iiaar een fcboon Dichctrlyk cafreei! Maar wac volgc? Vertrooitend fchouwfneel! Gewjenichte morgenl Foar hotve en lustprieel Bljft Goedheid z$rgen. Mjn perkplantzoen 9 En witge/poelde fchulpjes^ Myn tweede groen yierfrischt door koele gulp jet , Zyi we I te vree met heuvel — dal — en duinen: De pluimflem fchatert langs bedroopen tuinen^ V Gekarteld Undeblad^ ^ Door wind bewoogen , Draagt helder glinftrend not In vochtige oogen; Zyn groene bulk Deit uit door '/ vruchtbaar fpoeUn; Ik maak gebruik l>^an lommerige fioelen ; *k Zal hier dit lied den God der wolken wyen yifor V groot gefchenk aan mensci €n landeryen. Zya, 490 0. POBJUBE, DICBTilZNOBUKGEN. 23^0 f onder deeze crekken , ter verdere uitbreidiog vtn^ del Dichcers tafreel, niec eenigen gebeel onnut; of te weinig tekeoend om by de aadere in aanmerking te kimoen komea? Veriangden die witgefpoelde S^hulpjez^ even als hec dorflig kniid, zo zeer naar Regen? Zulk eeoe fpoeling immers kon iigt zon« der Regen gefchjeden ! Ook is de zegging : ik m^ak gebruik yon lommerige ^$eUn^ zo vreeslyk plat, en zo weinig ftroo- Icende met bet voornaame doel der kunit , dat men deietv« naauwlyks in eenc profaTfche befpiegdiog zoa kmrnen dol- den. Het Vers : De Karavaan ftit Kairo^ in hmaren $0gt naar^ en htrfgt van^ Mikka^ heeft veele van zulkepro- fafiche plaatfen ; doch dit Vers fcbyoi , oyer *t gehcel, enkel eene berymfng te zyo , van de Aantekeningen van dea Heer b. db maillkt , oud Konful van Fnrakryk te Kair0» ■ De vo$rdeekn van den Chrisietyken Godsdienst ; en Biyh^vt « Sterfgedachten y zyn, in tegendeel , zeer goede Stukken, die dea Dicbcer eer aandoen. Cefchiedenis der Sommerfeldfche Familie. Eerfte DeeL Naar het HoQgduitich. Te Utrecht by de Wed. S. de WatI en Zoon. In gr. Zvo. 434 bL Wanneer men in aanmerking neemt, dat de daaden van eea enkelen Romanheld verfcheidene Deelen beflun kuonen^ dan zal men zich geenzins verwonderen over de dikte vtn. een Herlle Deel, *t welk de Gefchiedenisfen eener geheele Fa- milie binnen zyne grenzen bevat. De Lotgevallen der Strnt^ merfsldfche Familie zyn minder wooderbaar in zich zelven , dan zy. naauwkeurig, of liever langdrtadig, voorgefteld zyn. Al- les wordt *er met duim en vingers in aangewczen , zo dac de Leezer volflrekt niet verder bekoeft te denken; of« over de voorgedragene gevallen, niet verder denken ; dan de Schryver bem voordelt. „ Somherpeld (zegt by bl. 281) had ruim clf jaar te Grunthal gewoood 9 en edelman was reeds vyf jaaren by hem geweesc* toen xaBEL in zyn veer- tiende jaar getreden was.*' Waariyk, eene nette tydsbepat- ling, doch zonder belang voor een Leezer die zaaken wil wee- ten. Docb de Scbryver was zo wel overtuigd van zynt lang. wylige Voordragt, dat by bovea bet Eerfte Hoofddeel zette: de draad wordt gefponnen ; fluicende zyn hatfte Hoofddeel met de herinnering: dac zj eindefyk toch op rets goon I Dit is de fmaak deezer Eeuw ! en dtt beet vemufcig ; alleen om dac FiELoiNG vernuftig was, die foortgdyke Opfchriften het eerst in train bragt. De zaaken , die *er goed in zyn , worden door den langdraadigen (lyl verveelend ; des wy onze Leezers die boek niet durven aanpryzen: fchoon het ^nlks anders» om de neue druk9 sonde verdienen. Ri- MtCHMS^D HIMMTHC^ OP Dl DEUOOZAAMI ITAATSHIBNAAR. IliCHARD FLEMMIN6 cf dc deugdzoame Sinandienaar. Eerfii DeeL Naar het Hoogduitseh. Te Utrecht bj de fVed. S. de Waal en Zoon, 1791. In gr. 8y0. 440 hL Zogt Dioe&oi£S, by dag, op de open Markt, met eeo lamp- taarn , menfchen , hoe lang zoude hy wel in de Ho^eoi tn Raadzsolen hebben moecen zoeken , ozi een* Staacsdieaaar te vinden, die zo veel bratfheid en liefde voor zyn Land* Vorsc en Volk, liet biyiccn, als flemmino in deeze Gefchiede* nisfe doec ? Hy is een man van ilerke ZielsTennogens , die de begaafdheid heeft ora het waare van het valTche , hec rechc van het onrecht, zeer fchiehfk te Ibhiften, en elk bedrog, hoe 00k vermomd, elke laage handelwyze, hoe fchoonfchynend 00k* tot op den grond toe te ontdekken. Matr bovendien volgc eyn wil zeer gaerne zyn verftand, zo dat hy, zfende iets dac liy goed, recht en nuttig, oordeelt, niet alieen wenscht out liet ter uitvoer gebragt te zien , maar tevens tiles aaawent* wat in zyn vennogen is , om de ultvoering daarvan tc be- vorderen. Als Financier, die den Vorst niet poogt te veny- ken , door de Onderdaanen arm te maakea , gaefl hy tan waar« held en billykhv-id den fterkden nadruk, hier door erkent de Vorst zyne verdienflea , en begunftigt telkeng zyne poogingen, cindanks de veele vyanden die hy daar door maakt* Ongeluk* kig verandert *s Vorften dood zyn voordeeligen toe(bind, ter- wyl zyn grooifte Vyand, namenlyk ingenstuoom-, tot Voor- xitter in het Finantie - Collegie verbeven wordt. Veelvuldig zyn de fnoode ondemeemingea van den Voorzitter, die echter dikmaals door braafheid van flemmino te leur gefteld wor« 4en. Eindelyk maakt men het Volk oproerig, men weet dea dengdzaamen Staatsdienaar , als oorzaak van dien oproer te doen -voorkomen, Als zodaoig wordt hy gevangen genomen, door omgekogte Rechters gevonnist ; doch het Vonnis (ten atinfceii in dit Eerfce Deel) niet ten uicvoer gebragt: eiadigende met het woordjen nu! *t welk hy als een teken aan den Scherprechter gegeeven heeft, om het hoofd van het ligchaam te fcheiden. AUes, wat deeze deugdzaaipe Sraatsdienaar lydt en verdraagc* fefchiedt op de overtuiging dat *er een rechcvaardig God is» en dat zyne ziel onderflyk zal zyn: deezc overtuiging geeft bem troost in aile zyne rampen , moed in alle zyne tegen* Ipoeden. Dit boek verdient dus niet enkel van Scaacsdienaan gelezen te worden, maar van alle die deeze troostgrooden , alt Chriscenen , omhelzen , en in veele gevallen wenfchen te zien werken. De llyl is bevallig en onderhoudend, hier en daar echter zyn de Gefchiedenisfen wac lang gerekt, dat den Lee* zer eenigzins tot verveeling zou doen hellen ; indicn groote^ maar nog nlec genoeg erkende, waarheden, in een helder lichc geplaatst, zyn verfhmd en hart niet tevens bezig hidden. Al- les, wat tusfchen hem en zyne Familie in de gevangenisfe ^oorvaUt if seer aandoealyk : mogelyk zyn somoiige deezer Tee- 493 IieflAKD fUMMNGf OF Dl B1U6DZ4A1IX ITAATtDII9AAi; Tooneelen wac ce fterk , ten mioften van het volgende met zyne Dochcer kan men het zeker ftellen. ^ Na verloop van eenige oogenblikken , ivnm leopoldine wedcr by haaren Vader flemaung , in de gevangeaisfe » ce rug. Eene geheele zeldzame mengeling van vreugde en ffflan, via nedrflagtigheid en defcigheid » maakce haar gezichc zo aancrek- Jiend, dat flemming als roereloos voor haar flond. „ Flemming. — Gy zyt een zMzaam Meisje. lemtnd kon wel tien Dochtera hebben, en onder alle tien niet 2odanige , en ik heb maar iin en ik heb toch U!l! Het kwaoi ray ook zo voor , alsdf ik van alien u nog en wel al- leen moest fpreeken; doch ik vergat het by de fterke ent- roering. Ik dank u , dat gy my zulks indachtig nuakt I uw hirt kan niet anders dan bet myne onuicfpreeklyk (ttrk msi- ken, Zeg, wat begeert gy nog van my?, kom recht naby my! „ Leopoldine Qiie naby haaren leader tretdt.) Myn beste Vader! zult gy in 't openbaar onchoofd worden? Flemmino. — Zo veel ik weet, niet, maar in dit vertrek. Hier, mogelyk hier, waar wy in dit oogenblik (laan; bet zy dian, dat myne vyanden van hunne zaak by de Natie, die my nu misfchien reeds vergeecen heefc » zodanig meenen verzekerd te zyn , dat zy dit genoegen op de openlyke Markt geniecen , en uic ingenstroom's huis mede unfchouwen wiiden. Doch wat is de reden, dat gy daama vraagt? „ Leopoldine* — - Ik wilde alsdan by u (bant en n toe hec laatde oogenblik toe niet verlaaten, en het lieve Vaderhoofd , 't welk ik zo gaame ftreelde , uit de hand van den heul nee- men , en nog bloedend met dankbaarheid aan myn ban drakken. Flemming. {ten uiterfte verbaasd.) En dit zoudt gy kunnen doen? Leopoldine! ik bid u, zoudt gy dit kunnen doen? „ Leopoldine. Indien het Gods wil is » dat gy (lenrea moet , zou ik dan niet daar by weezen , en van mynen Vt- der, die my in alles onderwees, niet ook nog willen leerm flirven? Gy hebt my ook altoos zo lief gehad; misfchien sou het u tot troost verftrekken , den laatften blil^ nog op .my te Tescigen. Misfchien zoude God my in dit oogenblik eeo^ woorden ingeeven , die u verkwikken konden. Ach ! ik zou nog wel meer kunnen doen, zo ik mogt. Ik zou met m kun* nen fterven , zo ik flegts mogt." Men kan niet nalaaten den heldenmoed van dit Meisje ce bewonderen, en haare hoop en braafheid toe te juichen: maar overfchreedt zy in deeze de grenzen der Natuur niet? Dat zy haar Vader op het Schavot zou kunnen vergezelien; dac zy van hem zou kunnen leeren fterven; zelfs dat zy met hem zou kunnen fterven; dit alles is groot, is edel: maar het lieve Va« derhoofd van den beul tan te neemen , hetzelve aog bloe> dend aan haar hart te drukken; dit gaat veel te ver, dit gate de menfcbelyke kragten te boven: ja, het ftrvd met de am* fchelykheid. — Dan, wy herhaalen het, dit Werk veidienc van veelen gelezcn te wordea , wegtna de fphpone fevoficiif die*er alSm in doorblinken. A L G £ M E N B f VADERLANDSCHE LETTER.OEFENINGEN. Df B'^jhtl viftaald^ mjihreeven en door jianmerlifigm ghelderd. Zesde DeeL Te Utrecht en Amiteraam by . T. van Paddenburg m Zooa^ en ]. Aliart, 179*. In gr. ^vo, 694 bladz* De kundige van vLotsN^ oni)ankft tynt lichtumszwn^ heid, zyn plan met onvermoeiden yver voortzetten** de, b^efc in dit Deel afgeleverd het Boek van en het £oek der P/almen , beiden in den zelfden fmaak , ah tytt Berw. deezen moeilvken arbeid hndt begotinen: waafQitiv trent wy 9 ondanks ^8 mans klagten over min gunftige en onzuivere beoordeelin^en , otis genoegen meermaaten be» tuigd hebben. Voor leder Boek is eene afzonderlyke In* leiding geplaatst, behalven eene algemeene Meiding op do Bybelfche Dkhtkumt^ welker verhevenheid'zyn Bervtr. met rcden hoog fcbat; verfchillende , egter^ ten aanzten Vian dezelve bier in van atideren, dat» hy het naast overhe!c ,9 tot de gedagten , dat de Hebteeuw/che potzy geen voot^ mooi , of lets daar na gelykende, heeft , tnaat^ bet ^, naaste gelyk lhat met het geen wypcetiseh profe ge*. „ woon zyn te noemen.*' In de nadere Inleiding tot job's Dichtlhikj handelt de Heer van vloten over den Rang, bet Vaderland, den Lecfryd, en bet perfoneel Ka- rakter des Dichters. Zyn Rang was die van een Oox« torsch EnUfy of Patriarcbaal boofd eener ryke Familie; 2yn Vaderland , Idunoa , als bet landfcbap , waarin de oudfte en egtfte geleerdbeid , tt\f verre boven Egypto^ bioeide. Ala Scbryver van. dit Boek kao zyn fierw* zo min MOSES als Salomon, en nog veel mindier esra, er« kennen ^ maar helt over tot de gedtgte , dat dezelve^ liy zy d«n zekere job, of een ander, reeds zo vroeg ate in den tyd van Abraham meet geleefd hebben. Be* trdfende den inhoud des Boeks, is de Heer van vloten van oordeel ,dat de twee eerfte Hoofddeelen ,en bet laatfte, van bee 'Diehtftuk zelye moeten onderfcbeiden worden^ en van eene andere *ien laatere hand zyn« *Er is ge- wis (fchryfc zyn Ecrw.^ voor den onpartydigcn in LETT. 179a* NO* IS. LI M hst 494 BVBIL bet • Historiach bericht wel iets hct gcen de grysfte oudheid tekent, 'cr is ook bet een en ander, bet geen j^cfue laater letfty^ eu Godgeleerde denkwyze m dea be- rigt-Schryver ^cbynt te veronderllcllen , cu dit laat zich zonder de minrte moejelykbeid bet best dus vereffe- ncn , dat by bet Dichtduk eenige Aaniekcningen ^e^ ^ fcbicdkundig ^ geyoegd zyp , die den held van bet Ge- 9t dicht ODS in l^enige weinige byzonderheden leeren ken- 9^ nen; deeze heeft de Uitgeever aan den atideren gercha* keld, zo gefbbakeld, dat by tevens eenige zwaarighe- ^ den, welke mogelyk by zyn Leezer niogten opkomca, ^ ftilzwygend beett willen opruunen/' Omtrent de hoofdi* zaak van bet Dichtftuk , *t zV dan dat bet eene gebeurde zaak beheize » of enkel als een Leerfabel n)oet worden ^pgemerkt^ komt, iiaar de meening van pnzen Scbiyver^ Ueer iLCE£f niast aan de waarheid, die, als hy bet een tytel zoude geeven ^ waaruit men den inhoud van ^ het geiprek tevens met bet boofddoel des Dicbters in ^ bet gefcbiedkundige verbonden zag , bet zelve konde ^ noemen: de beprbifdi en geredde ontchuld»**. Over de gegrondheid deezer onderllellingen zullcn wy tbms geene aanmerkingen voordraagen , maar van de wy- ze, op welke de Heer van vloten dit Dichtftuk beeft behandeld , iets ter pro^ve mededcelen. 