VADERLANDSCHE LETTER OEFENINGEN
Kat hele: deer Weser. beb F by her gezegde nr me nlet e vaer, 2 X van de zier sen mr. UU SE Teri: KOR ZW Ze Erzender ig et aal ANR" ET mier., r we kre rete. overuigd zin w. amn LA, einen a Oee e, dar T hem Gecke- M Re VAE MODE: NIK Dek CRS Tek MCD. NA- [ATUURL. MIST.VAN MET PAAPJE , EN HET ZWARTKAPJE. 433 NATUURLYKE HISTORIE VAN HET PAAPJE, EN HET ZWARTKAPJE. (Volgens den Heer DE BUFFON.) Het Paapje, in °t Grieksch Bezie; in °t Latyn Rubetra , in °t Íraliaansch Barada, in t Engelsch Storie-fmith, n ’t Fransch Traguêt, is cen zeer vlug en leevendig Vo- eltje, nooit in rust, altoos van tak op tak vliegende; zit et voor ecnige oogenblikken, het houdt nict op met de rłerkjes te beweegen , als gereed om fteeds weg te vliegen: net kleine vlugten heft het zich in de hoogte, en daalt tui- nelende neier. Schoon het Paapje geen hooge vlugt neeme, en zelden ot de hoogte der boomtoppen komt, zet het zich altoos mp het hoogfte van kreupelbosch , op de uitfteekendtte tak- zen der haagen en van het hakhout, of op de halmen van zet Turks koorn in de velden, en de toppen der Wyngaar- Jen. ’t Liefst onthoudt het zich in drooge landftreeken , ən velden, digt by °t gebergte; op een laagen en bedomp- ten toon laat het zyn geïfchreeuw Ouiftratra hooren. Indien het op cen land cen alleen fteanden tak vindt , laat het niet na daar op te gaan zitten, en dit geeft gelegenheid dat men °t zeer gemaklyk vange, op eene wyze den Kinderen bekend. Van wegen deeze hebbclykheid om van tak op tak, op doornen en braam{truiken te vliegen, heeft BELON, die dit Vogeltje in Creta en in Griekenland, zo wel als in Frankryk en Italie, vondt, er den naam van Batis aan toegevoegd; een Vogeltje, waar van ARISTOTELES maar op één plaats [preekt , en zegt dat het van Infeften lecft. Gaza zet batis over door Rubetra, door alle Vogelbefchryvers op het Paapje thuis gebragt, ’t welk in ’t algemeen een roudastig Vogeltje kan betekenen, en het rood op de borst van ’ Paapje is de meest doorfteekende kleur van dit Vogeltje. Deeze {trekt zich, in fterkte afneemende, uit, tot onder den buik: de rug is op een fchoonen zwarten grond met bruine fchubswyze veertjes bezet, deeze loopen tot op den kop; waar het zwart, ondertusfchen, de overhand krygt: dit zwart is zuiver onder den gorgel, fchoon doormenäd met eenige witte pluimpjes, en het klimt op tot de oogen. Een witte vlek aan de zyde van den hals fteckt af by °t zwart des gorgels,en het rood van de borst. De vleugel- en ftaartpennen zyn zwart met cen bruinen of rosfen rand: an Gg 3 den 434 . NATUURLYKE HISTORIE - den vleugel, digt by °t lyf, is eene breede witte ftreep „en de ftuit heeft dezelfde kleur; alle deeze kleuren zyn veel fter- ker en zwaarder in oude dan in jonge Mannetjes. Het Wyfje heeft. op de borst vuil rood; deeze kleur zich men- gende met her zwart op den kop en van het bovenlyf, maakt het op de vleugelen zwartagtig , en zy vermengt zich met het wit onder den buik, en onder den gorgel: dit maakt * de Pluimadie van het Wie droevig, wankleurig en veel min ouderfcheiden dan die van het Mannetje. Het Paapje vervaardigt zyn nest in onbebouwde landen, aan den voet van kreupelbosch, onder de wortelen, of het bedekzel van een fteen. Hy komt er ner dan fteelswyze in, als vreezende ontdekt te zullen worden: en het is be- zwaarlyk dit nest te vindens in °t einde van Maart is de tyd wanneer het gemaakt wordt. (lot Wytje legt vyf of zes eitjes , groenagtig blauw van kleur, met Kleine en naauwlyks zigtbaare roode ftipics , veelvuldigst aan het dikke einde, De Vader en Moeder voeden de jongen met wormpjes en infekten , welke zy hun onvermoeid aanbrengen: het fchynt dat hunne zorg ver- dubbelt, wanneer de Jongen het nest verlaaten ; zy roepen ze onophoudelyk, en geeven hun nog verfcheide dagen fans te cetcn. , Voor het overige is het Paapje zeer op de cenzaamheid gefteld: men ziet het altoos alleen, behalven op den tyd, wanneer de Liefde hem een Gezellinne geeft, en de Jongen opgekweekt worden, Uit den aart is het Paapj2, wild , en het fchynt dom: en daar het in den vryen {taat zo veel vlugheids betoont, is het , gevangen , log, en kan niets aan- leeren; met moeite en altoos zonder vrugt voedt men ze op. In het veld kan men het, tot op een korten afltand, naderen , en °t verwydert zich oer dan met een kleine vlugt, zonder!dat het den Jaager fchynt te merken. Tiet Paap fchynt dus den mensch noch te minnen , noch te fchuwen. In den Zomer zyn deeze Vogeltjes zeer vet, en, wat de lekkerheid van °t vleesch betreft, gelyk aan de W'ygeneeter- tjes „Schoon zy allen van Infekten leeven „en hun hek geheel niet gefchikt fchynt om graanen te gebruiken. BELON cn ALDROVANDUS hebben gefchreeven dat het Paapje geen Trek- vogel is, dit kan waarheid zyn met betrekking tot Grieke- land en Italie; doch het gaat vast, dat de Paafjes , in de Noordlykfte Landfchappen van Frankryk, de koude en het mangel aan Infekten , fchuwen: want zy vertrekken met de maand September. Men ma VAN HET PAAPJE , EN MET ZWARTKAPJE, 435 Men vindt dit Paapje in Engeland , Schotland , in Italie en Griekenland „en ’t is zeer gemeen in veele Landfchappen van Frankryk. In Engeland, cn byzonder in het gebergte van Derbyshire ‚is cen Vogeltje, door Burron het Engelsch Paapje geheeten: RAY zegt, dat het aan dit Eiland byzon- der eigen is; het verfchilt in kleuren van het onze, doch heeft dezelfde grootte; dan het bepaalt zich niet volftrekt in ditEiland; men heeft dit Vogeltje in Brie waargenomen, Het ZWARTKAPJE , in ’t Engelsch WWhinchat, in ’t Hoog- duitsch Hlugen-flakerle, in °t Fransch Tarier , fchoon zeer nabykomende aan het Paapje, moet er, nogthans, van onderfcheiden worden: dewyl zy op dezelfde plaatzen lec- ven, zonder zich te vermengen: zy verfchillen ook in ge- aartheden en in Pluimadie. Zelden rust het Zwartkafje op het geboomte , zy onthouden zich meest op den grond, by de molshoopen, in nieuw ontgonne landen, en oingelpitte aarde: de Paapjes , in tegendeel, zyn fteeds in °t geboomte, Het Zwartkapje is ook een weinig grooter dan het Paapje, de kleur der Pluimadie is bykans dezelfde, maar op cene andere wyze gefchikt. Het Zwartkapje heeft veel fterker kleurmengingen boven op het lyf, een dubbele witte vlek op de vleugels en de witte ftreep van den hoek des beks loopt tot het agterhoofd: een zwarte vlek begint onder het oog, dekt de flaapen des hoofds, doch ftrekt zich niet, gelyk by het Paapje, uit, tot onder den gorgel, die helder rood iss dit rood neemt allengskens af, en vertoont zich door den witten grond van het geheele voorlyf, De ttuit is van dezelfde witte kleur, doch fterker en met zwart gce- fpikkeld, Het geheele bovenlyf tot op den kop is bruin gevlekt op een zwarten grond, de kleine veeren cn de groote dekveeren zyn zwart, In de kleur der ftaarmennen doet zich eene kleurwisfcling op. —— Ilet Wyfje verfchile van het Mannetje daarin, dat de kleuren zwakker en de vlekken op de vleugels min merkbaar zyn. Het legt vier of vyf eitjes, vuil wit, met zwarte flippen. Voor het ove- rige vervaardigt het Zwartkafje het nest even als het Paap-, je: het komt en vertrekt te gelyk daar mede; het is even zeer op de eenzaamheid gefteld, en fchynt nog wilders het zoekt bergagtige ftreeken en ontleent daar van zelfs de ` benaaming. De Zwartkapjes zyn. min talryk dat de Paapjes: zy eren p _ Gg4 des- - neen aast — 7 em ` a Lg -r > gmp — „== wm err "e zien wm =- =® -r 1er S es =- = wm. ep up ` am wm wën, pr ` mmm a e we Ki a” = — we. = ma” wm se BL) e mn Ze, = EI — y ` - - : - ZE Z -~ e T LI a m eich mmm mm — me mp ei kel E org ps Gro D - D e e -p ër e -a mm ~ ër MN e na nnen w — am - - a Iz- -=e hhm n - rä =- > D — ze an — — wm a =a- wg: em am D — æ — > e =- wm vam ar ` =. a EN m -e æ wë m em mem em rm pmm wm p win MN ada mm pm a = kl wm E Z H Ae - D -.4-5 me - SE mmer — om nn enn e - e1 Zen - een, ` 3 - U. ee 4 A wg D ÉI mm mm ges D Pd Ed eem dÉ e mn men, _ e -~ - mm. — —_ = o -a eem -o ==> me eo e — e RR Wes Gn =o a e e rn ge Sp e Wm. = — ` ës =- © ær ep e e Ven nd em mm = CA - =- -- -- -a ıt a _ D -— D D Win mg AN "em D DR? 7 wg -~ -u zeg 7 D H " P en H we mm mp gp —o m mm H -m an e EN — wem D © ç mm s -= em, o Sr eg _ Dn gf ed 11e we wm -m ` aw geg ` gen wë æ a wm eine pe mn o e- e, a ".. M zm We së , Se LÉI mm ee wm wë e Ki. z en a wm Op D o e Am me Sang —. wem mm m - -. D e e EN DE æ ve =- =» al D D D D men 5 am E WW - =- = n Wer ve D 8 e e wm A ee am en - 1 Taen VW Le "ie SEE ET en el <o =m. - <a- č- č e oo oaa a: ne is D a ~ o had. o. = — mm - mmm = wm a Be am -= Gen, A — ga = — ee en EN am -a geg — =—— m- md Wenn kee nn am D e = mme we mm wën a mc he > pe `= .- wm _ we, _ - a = me e e , e mm zm 8 e e „a H H mm _ Wem — bel -a gr ”— mm o mm a ` e kl deman D J u = _ mm mmm, EE ed <-s - gn gem EX H <u » a E r WG D ~ e — - -ʻa -ma n am AT e a P wm we ffe - — D _ mg _ =- a -= e gë - =p _ -= A * - œ D D D - Pm — = wë men -mbm wë H -a = EI wm e Lé z e pe mm e E en e ~ — =. en hel _ „nn i E -- _ - =a - v e. s-a e - H K ad A …a e a me, mme, ma D a -asg e gr q e e ep mie ` we Wi =W ae me … e "a wm E -e xw mmm : eg — og eme - D a.. H ug — s =- = -o m mmm, a t ea am e P - em --- = - _ = - n:e sr D wn mm "E , e bw ges, a. =æ ` e =- — e E „Om = en. © a d e ms D Wi Z zm E DE. eä - -= maV Vn ee ee! L OG E - - TOD aa E DI I TII iI IL ii - e - - - --x e > e `- ~- — © TTT -I lf E L kel - =- D _ bd Ge. , E - a we H a mër mm - a mm e we =. =- gr em = ~ e e we e SW e H We gr Ki a -~ e - - wem gp” am o zeen -= "— H DH ~ mp ~= D =- wm e - a we ew ww weng - em > LJ. — - - -. eren =e.. - Je we mm - - D a~ a KE == a een om D D mn © a e. wg = - we `- - s e - wm -= D an D D D ze e mm em e, DE , e me em mm ze ne D ~- pes ww e a =-. aam op A aa wm e gr zs r s © a -9> a -. e ~ Te. >.” zs Rm , Fe kd rr `- we mm _ ` + a Ui =- > =m mm =. œ ee we — e ~-. ew ` — `- KK "7 e ` D - = hel. ` eg KX WW a. E D v w , we " wee Ta mm e -+ =- `- D sg e A za we = ~- Ge a a ~ e - zm ~'a — ae , TË - `. - „es D : ` _. - - H `y- -I `. -~ WW wi "e 5 < dE 7 me ze « =- - 5, ee r ~. > a. Im wm P wm a D bw Md > we eek. tee" ae mg =. mm a œ. EY Sage D. e D we m a D -e bw D kd D mm, -= Ei mp a e ge _ 2 we ~- wm ra, -9 — D a - ` > p- -. Wë ë =e KN bw ze re E e ke. EA be 3 mg Am Ën e — e. ` e Je, a am 7 wm - wen zm së ý ` ` =- "e - e - D hl - -. - D LEI. peen a > ag s _ „2 „ D ema kg, med Seng el > IPERE si uk ` AC e Le kA kel Wë e GISSING OVER VERSCHILLENDE KOUDE. 437 waaijen, veel meer gezuiverd dan die, op gelyke hoogte, in °t Noorder Halfrond, heerfchen. Indien wy by deeze oorzaaken der Koude nog voegen, die welke te wege gebragt wordt door de uitwaasteming der onmeetlyke Zeeën, zal dit verfchynzel op eene zeer aanncemelyke wyze opgelost zyn. Het weerlicht ook min- der in het Zuider dan in het Noorder. Halfrond ; eene om- ftandigheid , welke deeze oplosfing te meer waarfchynlyk- heids byzet. en eaa - wm wm E omg vz zm em pr hand ANTWOORD, OP DE VRAAG, TEN OPZIGTE DER GENEGENUEID VAN EENIGEN, EN DES AFKEERS VAN ANDEREN, OM- TRENT ZOMMIGE HUISDIEREN (*), He ik de oorzaaken ontvouwe van den Afkeer en de Genegenheid , die veelen fchvnen te hebben voor Huis- dieren , moet ik deeze fchynbaarheid ontdoen van alles, ’t geen dikwyls leen gemaaktheid, trotsheid , beuzelagtie- heid én onoplettenheid is. Zo lang als deeze kleinigheden invloed hebben op den fmaak of afkeer, die de Vrouwen, en de Mannen naar de Vrouwen gelykende, betuigen te Ggs5 heb- Ce Zie de Vraag zelve, hier boven, bl. 389. H 438 ANTWOORD. hebben voor Honden, Katten , Vogelen , enz. , heeft die fmaak en wanfmaak niets natuurlyks. "tr Zou hoogst onregtmaatig weezen ten voor- of tenna- decle van iemands Character te befluiten, uit zyne gene- genheid tot, of afkeer van,deeze onfchuldige Dieren. Ab les is Gemaakt in die foort van drift. ` "Er zvn Vrouwen, die, door haare onkunde en bedryf- loos leeven , vermaak fcheppen in haar Hondje, Kanane, Papegaai, enz., en gelooven dat zy deeze Beesten op ’'t hoogst beminnen, om dat ze haar ten hulpmiddel dienen tegen de verveeling, ten allen ftonde, wanneer zy niet voor het Toilet zitten, in Schouwburg, of aan de Specl- tafel zyn. Andere, die, bv dezelfde bedryfloosheid , op den naam van Aandoenlyk gefteld zyn, maaken veel ophefs van haa- re zwakheden, en zouden ze gaarne voor kenmerken van Deugd doen doorgaan. Met haar moet men zich bedroes ven over het dik en vet worden van haar Schoothondie, over het {terven van haar Kat, en, by die treffende gele- genheden , nevens haar weenens de fchoone traanen, wek ke zy ftortte, verheffen, en zich niet te min verzekerd houden, dat al het belang, °t welk zy daar in ftelt, her- voortkomt, uit den lof, welke zy voor haare Aandoenlyk- heid afpracht. OO Een Dame van een’ leevendigen en driftigen aart zou zich geftoord „en verhinderd ,agten,door de zorgen , welke die kleine Huisdieren eifchen5 zy flaat "er nauwlyks het ovg op, en merkt ze aan als beweegende en geraasmaa- kende Werktuigen, die egter min beweeging en minder geraas maaken dan zy zelve; zy weert van zich af de lief- koozingen , die zouden kunnen ftrekken om de tuin over- hoep te werpen, de planten te verfcheuren , en de bloe- men te vernielen, waar mede zy veel opheeft; zy gelooft te íchitteren, als zy de zodanigen, die met een ander oog dan zy deeze kunstftukken der Natuure befchouwt , hartig uitlacht. Een ander, ingewikkeld in den draaykring der groote we- reld, nieuwsgierig na, en onderrigt van, alles wat daar omgaat , werkzaam uit den aart, verpligtend van character, en gevolglyk altoos bezig , vermenigvuldigt, om zo te Tore, ken , zichzelve in goede dienften te kunnen doen , en vermaa- ken, waar in zy deelt, te bezorgen; zy heeft geen tyd om de minfte aandagt te befteeden op weezens, die enkel Wé 11- ANTWOORD. 439 Inftinét werken, wier taal zy niet verftaat, en noch min- der fpreekt. | Een derde,fier op haare Schoonheid , op haare Geboore te, op haaren Rang, en de Guntten haar betoont, ver- fmaadt alles wat niet naar het (ot fmaakt; hoe zou zy zich kunnen vernederen, om zulke geringe Schepzels te beminnen , te bezorgen ? In den rang der Onverfchilligen ten opzigte van de Huis- dieren, mogen wy nog plaatzen, die de rol van fraaije Vernuften of de Godsdienftige fpeelen. Zy zouden’t zich fchaamen, of zwaarigheid maaken met die Weezens-om te gaan, in hun denkbeelden of gevoelens te veronderftellen , zich te laaten aandoen of aftrekken door Werktuigen, by- kans gelvk aan een Uurwerk, en, om zich met hun te be- moeijen , het leezen eener afgetrokke Verhandeling , of de in °t oogloopende’ Godsdienstverrigtingen „te ftaakens en, over °t geheel, de waardigheid van hunne eigene natuur te verlaagen , door meer dan eene overeeukomst tusfchen het Menschlyk Geflacht en de Dieren te veronderftellen., De Mannen zyn niet meer vry dan de Vrouwen van dee. ze valfche Verfimaading of Beesten-liefde, De dolle liefheb- bers van Paarden zelve , beminnen , voor het groottte gedecl= te, in de daad, niets anders, dan hunne bekwaamheid om ze uit te kiezen, hunne afgerigtheid om ze te beftuuren, en het vermaak `t welk zy daar van genieten. | Niets volftrckt , niets van dit alles , draagt de kenmerken van weezenlyken Afkeer, of weezenlyke tvegenegenheid omtrent de Huisdieren. Maar hy, die openlyk dezelve veragt, zo dat hy ze, zonder medelyden, ziet lyden; hun, zonder wederzin, kwaad doet; geen dieren houdt dan die hy volftrekt noodig heeft, en ze alleen gefchaapen agt om hem ten dienfte te (aan ; die , onbefchoft en barbaarsch , onfchadelyke Schepzels , welke hy niet voortgebragt heeft, mishandelt of verdelgt, daar zy het regt hebben om te leeven „en het gocde, zo wel als wy; in hunnen kring te genieten; dic, zonder ontroering , het gefchreeuw en gejammer hoort van een mishandeld of zonder noodzaaklykheid gedood Beest, heeft zeker een koel of zelfs een wreed hart. Nen gaa na wat er wordt van Kinderen, die zich ver- maaken met Vogels den hals om te draaijen; van Dienst- booden , die "er een fpelletje van maaken om cen teevende Muis een Kat voor te werpen, of Honden, die hun ver- “veelen, te vergeeven; men merke op, welke de doorgaande 3%- 440 ANTWOORD. gcaartheid, en de maate van goeddaadigheid „is der zodani- gen, die altoos, met onbefchoftheid, een Dier, ’t geen hun vriendlykheid betoont, wegftooten, die Paarden af- beulen; men zal zien dat deeze wocstheid toeneemt , door de hebbclykħeid van ze niet tegen te gaan; maar, in te- gendeel, toc te juichen, terwyl ze cindigt in gevaarlykheid voor de Menschlyke Maatfchappy , wanneer een kwaalyk be- greepen cigenbelang hun aanzet om der aangewende wreed- aartighcid bot te vieren. Nicts, daarentegen, hecft men te vreezen van die be- dagtzaamer en tederder Ziclen, die de gewoone Huisdie- ren houden voor wonderwel bezintuigde, verftandige, er- kentlvke cn getrouwe Weezens, onzer zorge en byftand waardig.. , Een Mensch, billyk genoeg om hun beffaan te ontzien en te verlengen; dic fchroomt, om alles, wat gevoelig is voor fmcrt, te doen lyden of in lyden te ziens die de Medgezellen zyner afzonderinge , zyner werkzaamheid , en dikwyls zyner ongelukken , gelukkig wil maaken; die ver- maak vindt in hunne geaartheden te leeren kennen, en in hun te beminnen, en wederkeerig bemind te worden, zal een goed Vader, een goed Heer, een goed Echtgenoot, ecn goed Vriend, en bygevolge een goed Burger weezen. BESCHRYVING EENER ALGEMEENE VERGADERING VAN HET CANTON GLARIS. Door den Heer RAMOND. A Zee onlangs hebben wy cene Nederduitfche Vertaaling an gekreegen Van w. Corps Reize door Zwitzer- „„ land (*). Van die zelfde Brieven ziet thans cene Fran- ss fche Vertaaling het licht, vervaardigd door den Heer RAMOND, die dezelfde Gewesten te voet „en op de ecn- „ voudigfte wyze doorgereisd, en daar door gelegenheid „, gehad heeft tot het doen van ontdekkingen by coxe niet an te vinden: deeze voegt hy by de Vertaaling, en zy s, maaken bykans de helit van het Werk zelve ut, In de- zelve vonden wy de Befchryving eener Algemeene Verga- >, dering van het Canton Glaris, welke ons byzonder en ge- > Wigtig genoeg voorkwam, om ze cene plaats in ons Men- rei Zie Alg. Vad, Letter-oef. IIda D. H. 420. ` _BESCHRYVING EENER ALGEM.VOLKSVERGADERING , ENZ, 44% s, Mengelwerk inte ruimen. Leezers van verfchillende Stan- a, den zullen er genoegen in vinden „en de juistheid erken- a nen van het zeggen des Hecren DE MÉHÉGAN , dic, in zyn an Tableau de l'Histoire Moderne, van Zwitzerland ipree- s» kende, fchryft: Daar woont een eenvoudig, goedaartig, an dapper Volk, afkeerig van praal, arbeidhevend , "tr welk ss geen Slaaven zoekt „en na geen Meesterfchap haakt.” S SS e Ss d SS e Zondag , den zeven-en twintigfte July , was bepaald tot de Algemeene Vergadering. Ik ging met cen Overheids per- foon, die my onder zyn geleide en befcherming genomen hadt, na Schwanden, een groot en welvaarend Vliek, by- kans ééne myl van Glaris geleegen, niet verre van °t welk deeze Algemeene Vergadering gehouden wordt. Een ruim veld, tusíchen het Vlek en °t Gebergte, is de gewoonlyke Verzamelplaats. De regen, en de overftroomingen der wa- , tervallen , hadden het meerendeel der Landslieden belet te ko- men , een derde gedeelte flegts der Stem hebbende was ’er tegenwoordig. Men moest, egter, aan de gewoonte vol- doen: het Volk werd door den Voorzitter in de Kerk za- mengervepen , om te befluiten , of men , zonder agt te geeven op het groot aantal der Afweezigen , zou voortvaaren , dan de zaaken tot den anderen dag uitftellen. Drie Engelfchen, door het Canton reizende, vervoegen zich by ons; en de Voorzitter het Volk gevraagd hebbende,of hy vier Vreeme delingen, onder welken één Franschman was , mogt toelaa- ten op de Vergadering, kuudigde een luidrugtige goedkeu- ring deezer Gemenebestbewoonderen hunne toeftemming aan. Ik wil gaarne bekennen, dat fchrik de eerfle aandoening was, welke ik, by ’t intreeden in de Kerk , gevoelde, Om- -trent twaalf honderd Mentchen , zonder fehikking door cen gemengd , in eenc Kerk , niet van de grootte byeen vergaderd te zien, welke zy door hun oproerig gefchreeuw deeden weergalmen, terwyl de Voorzitter en de Raad in °t midden zaten , gedreigd door een hoop misnoegden , wier ongeftuime yver niet bedwongen kon worden , leverde een {chrikbaarend vertoon op , voor lieden, die nooit anders dan gefchikte Ver» gaderingen gezien „en geregelde plcitgedingen bygewoond hadden. De Eneelfrhen, die ons vergezeiden , bleeven lan- ger dan ik in onzekerheid, om dat zv de taal des lands niet verftonden. Ik bevond my ras in ftaat om te hooren, en al- es dër 442 . BESCHRYVING les met meer bedaardheid te befchouwen, en ftond verfteld over de blykbaare ongelykheid tusfchen de taal, die er gevoerd werd, en de weezenstrekken der Spreekeren. De eenvoudigfte en minst beledigendfte tegenwerping werd voor- gefteld met eene zo donderende ftem en een zo (rat gelaad, dat hy, die der taale onkundig was , dezelve moest opvat- ten voor cence bedreiging in "rt heetst van gloeiende wraak- zugt uitgefprooken,en die terftond van daadlykheid ftondt gevolgd te worden. Twee volle uuren werden ’er befteed , om het Vraagftuk te beflisfen. Met te grooter drift behandelde men alles, om dat Ter eene ontzaglyke Party was, -aangekant tegen den Voorzitter en een der Raaden, die, als Gelastigden van het Canton benoemd, om, te Solothurn, de voorbe- reidende punten eens verdrags te tekenen , volgens ecni- ger gedagten, hun last, met eenige hepaalingen gegeeven, te buiten gegaan hadden. Deeze Party wilde de Vergacde- ‚ring niet uitgefteld hebben, om dat zy thans de fterkfte was, de andere drong op het uitftel aan; dewyl het ftuk- ken waren van genoegzaam gewigt om de ftemmen van het grootfte gedeelte des Cantons in te neemen. Naa veel twistens werd het uitgefteld tot den volgenden dag; wy bragten deezen en den nagt vrolyk door „onder Laud- lieden, die de party der Magiftraat hielden. In deeze eerfte Vergadering, en de volgende, kon ik my niet genocg verwonderen’ over het beleid en de ftandvastigheid , waar mede de Voorzitter alle fchokken wederftondt, over de bekwaamheid , welke hy bezat om de geesten te leiden, en de ernsthaftigheid, doorftraalende in alles wat hy tot regtvaardiging van zyne zaak bybragt. Niets is hachlyker , ten tyde deezer Vergaderingen , dan de Staat eens Overheidsperfoons , dien men verdenkt dat zyn gezag misbruikt heeft, of eens Burgers wiens grootheid hem gedugt maakt. Hy loopt gevaar, om op °t oogenblik geoordeeld te worden, met al de verhaasting, welke het oordeel eens vergramden Volks vergezelt, en om voor de woede zyner Partye te moeten bezwyken. Men heeft ’er áchriklyke voorbeelden van gezien: ik zal ze niet ophaa- len, maar alleen „tot een ftaaltje, iets vermelden van deezen aart laatst in het Canton Zug voorgevallen. Een Boer fchitterde zynen Medeburgeren te fterk in "tr oog, door het bezit eenes onevenredigen rykdoms, die, zonder het aantal zyner genietingen te vergrooten, hem eene meerder- heid boven hun kon gecven, gevaarlyk voor de Vryheid. e EENER ALGEMEENE VOLKSVERGADERING. ` 443 De Algemeene Vergadering beval hem eene opgave zyner Goederen te doen: dezelve werden in twee deelen gefcheie den: het eene bleef hy behouden , en hier mede nog een der bestgegoeden van °t geheele Canton, het ander werd by honfden verdeeld (*). Des Zondags vóór den avond , kwamen de Stemgeregtig- den uit alle plaatzen des Cantons te Schwanden , derzelver getal was bykans volkomen, en zy begaven zich Te anderen daags "e morgens na de bovengemelde Vlakte , tot het hou- den der Vergaderinge beftemd. Vier rijen banken ftonden daar gereed, en vormden een Kring van meer dan drie hon- derd voeten middellyns. De Overheidsperfoonen. in den binnenften kring zitting genomen hebbende, nam het Volk, uit omtrent vier duizend Mannen, allen gewapend, zo veel het kon, plaats op de banken, zonder eenige onderfchei- ding; uitgenomen dat de Priesters van " Canton gemakly- ke ftoelen hadden nevens de zitplaats der Overheden. -— De Voorzitter ftondt overeinde, en fteunde op het Zwaard der Vryheid, een der groote oude Zwaarden, waarmede zy voorheen de Oostenrykers uitdreeven. Het is zonder eenig cicraad , en behoorde in de Veertiende Eeuwe aan eenen dapperen Patriot. Welk een Schepter in de hand eens Gemcenebestgezinden ? Deeze agtbaare Man be- vondt zich bykans in ’t middenpunt des krings , met den Griffier en twee Scrjanten. De Vrouwen naderen deezen kring niet; maar de Jongens, die nog geen zestien jaaren bereikt hebben, mogen ’er binnen komen, mits zy niet overeinde ftaan, zo uit eerbied voor de Vergadering , als om geen hinder in * zien en fprceken te wege te brengen. Men verbeclde zich , indien men kan, eene treftender en eerwaardiger vertooning dan dit Tooneel. Eene Vergadering van vrye Menfchen , veréénigd om hunne algemeene belangen te handhaaven, gezeten op den geboorte-grond, die hun voedt, en welken zy ontheeven hebben van het juk der Over. (*) Wanneer de Algemeene Vergadering eene Geldhboete oplegt , moet het voordeel daar van tot alle Leden zich even verre uit- ftrekken, hierom gefchiedt dezelve altoos by hoofden. Deeze hoofden zyn, of die der Stemgeregtigden, of alleen der zodani- gen als zich op de Vergadering bevinden, of, zonder onder- fcheid, aile hoofden van allen ouderdom, en van beiderlel Sex- en, die zich in het geheele Canton bevinden. Eene Geldboete van ééne Gulden 't hoofd, in den laetften zin, is in ftaat om de rykften in het Canton geheel arm te maaken, 444 BESCHRYVINO overheerfching, met hunne Kinderen voor oogen, die reeds, op den klank van’t woord Vryheid , in yvergloed ontvon- ken „en van hunne Ouders leeren dit dierbaar voorregt , on- gefchonden’, der Naakomelingfchappe over te leveren. Welk een Gebouw kan in heerlykheid deeze Valei evenaaren, be- fchut door de natuurlyke bolwerken des Lands, hier en daar met Wooningen bezet, en met kudden bedekt, die deeze Gemecenebestgezinden de aangenaamheden. huns Lands fchetzen , en in aller harten de Vaderlandliefde kwee- ken? Ik was zeer getroffen door dit gezigt, en ik kan niet genoeg bewonderen zulk een mengzel van grootsheid en eenvoudigheid, waarvan ik tot nog geen denkbeeld had kunnen vormen. Alles fcheen my toe een waardige fchets van de eerfte Eeuwen der Volken; zoda- nig waren de oude Romeinen en de Gemeenebesten van Griekenland; zodanig waren de deugdzaame Gaulen, en de dappere Germaanen, onze Voorvaders. Dat men hiermede Frankryk vergelyke , dat men hier tegenover ftclle het grootfte Ryk des Aardbodems , de verbaasdheid zal ver- meerderen, en Wy zullen voor oogen hebben de zeldzaam- fte ftaat- en zedekundige ftrydigheid , waarvan de Gefchic- denis een voorbeeld oplevert. De Vergadering werd geopend door een Vertoog van den Voorzitter, die, met cene edele eenvoudigheid verflag deedt van den last, hem opgelegd , en van de redenen, die hem bewoogen hadden om de Verdragpunten te, tekenen. Zyn Amptgenoot behandelde, vervolgens, het zelfde on- derwerp, en hieldt eene Redenvoering vol klem van taal, byzonder opmerkenswaardig door eene natuurlyke wel- fpreekenheid , die zich met voordeel wist te bedienen van eene aller ongevalligfte fpraak. Het verbasterd Duitsch van Glaris kreeg, in zyn mond, eene zonderlinge bevallig- heid, Deeze Redenvoering baarde terftond eene zigt- baare uitwerking; en ik fmaakte, voor de eerfte keer myns levens, het genoegen van de verfchillende en trapswyze veranderingen der aandoeningen te befchouwen op eenvou- dige aangezisten, welker trekken vry en onbedwongen fpeelden. De Voorzitter had overtuigd, zyn Amptgenoot wist genocglyke deelneeming by de overtuiging te voegen; welhaast veréénigden zich alle ftemmen , om het gehouden gedrag dier twee Overheidsperfoonen goed te keuren. Verder bragt de Voorzitter in °t midden de bekragtiging des Verdrags, welke de Franfche Afgezant te Solothurn verwagtte. Een {luk van zo veel aangelegeneids moest met EENER ALGEMEENE VOLKSVERGADERING. 443 met meerderheid van ftemmen beflist worden; de gehee- le Vergadering riep eenpaarig uit: se Het was noodloos ‚> de {temmen te tellen, en dat, indien er een Burger „> gevonden wierd, die geen Vriend van Frankryk was, as by niet behoorde bekend te worden.” De toejuichingen verdubbelden hier op met eene driftvervoering , waarvan ik, niet zonder eenigen Volks hoogmoed, de oorzaak ont- dekte aan myne Aneelfche Medeaanfchouweren. ` Terftond werd ’er cen brief gefchreeven, en,uit naam van °t geheele Canton, door den Pretiaent, en den Griffier, getekend, Het Volk beval een der Serjanten den Brief te neemen, en onmiddelyk met denzelven na Solothurn te vertrekken. De Serjant, moedig op den gekreegen last, bedankte met eene buiging zyne Medeburgers, en vertrok onder luide rugtige tocjuichinsen. De Overheidsperlonn, myn ecr- waardige Vriend, omhelsde my, en badt my den liarfchien Afzezant, wanneer ik door Solcthurn trok, vertlag te gec- ven van °t geen ik gezien en gehoord had, Acht dagen daar naa, had ik het geluk om deezen last te volvoe- ren. Dit groot werk afsecaan zynde, gingen zy vonrt,om de Amptenaaren der Regeerirge te benoemea: deeze verkies zing gefchiedde op de volgende wyze., De Voorzitter , het ovenftaande Ampt vermeld hebbende, doorliep de Griflier den geheelen omtrek des krings, en tekende op een pa- pier de Naamen kem opgegeeven. Elk Burger heeit vry- neid om den geenen voor te fteilen, dien °t hem bcehaaste coch het getal der zodanigen, die eenig regt tot een Ampt hebben , altoos zeer bepaald zynde , worden dezelfde Naa- men dikwyls rerhaeld, en het getal der voorgedraagenen vermeerdert niet fterk 5 de Iyst wordt vervolgens den Voor» zitter ter hand geïteld, die de Naamen der opgetekenden van de Vergadering voorleest. By het noemen worden de: {temmen , door het opheiten der kand aanreduid , geteld „ en alle Naamen, die het minfte getal van handen hebben, warden op de lyst doorgefchrapt: het lot, oi vene tweede Stemopneeming, beflist het ftuk onder de overblyvenden. Dit is cene zeer lavgwvlige wyze van verkiezen „en de zits ing, Te morgens ten tien uuren aangevangen, duurde tot ’ avonds ten zeven uuren: dezelve ftondt op °t punt om te eindigen, toen ’er zich eene nieuwe zaak van cene gansch andere natuur opdeedt. ‘Twee Landlieden verzoeten het Volk verlof tot het Hus welvk van twee Zestigjtarige Heden, die elkander in den HL DEEL. MENGELW. NO. LO, Uh hioee 446 BESCHRYEVING bloede beftonden, doch geen kinderen hadden, en arm wa- rens en aan welke zy een eerlyk beftaan zouden bezorgen. De zaak voorgefteld zynde , verhieven zich veele ftemmen tot het vergunnen van den eisch: doch een Geestlyke ftosdt op, om de regten der kerke te handhaaven. Fiy deedt een vertoog vol geleerdheids, beweerende, dat het een Staat- kundig Lichaam oer voegde zich tot zaaken van den Gods- dienst in te laaten, en dat de wetgeevende magt der Alge- meene Vergaderinge , de Wetten van cop en der Kerkc, tot paalen hadt, Hy befloot , met het Volk te vermaanen , dat het decze en foortgelyke zaaken zou overlaaten aan de Kerklyke Vergadering. ’Er deedt zich een tegenftander op, een eenvoudige Boer. Hy onderfcheidde , in de verboo- de graaden van Bloedverwantfchap, de zodanige die van Godlyke „en die van enkel Menschlyke, Inftelling zyn :,, wat „> de eerfte betreft,” zeide hy, heeft de Kerk niet meer a, magts om ze des ontflag te vergunnen dan de Leeken: de > Andere zyn Burgerlyke bepaalingen , die vernietigd kun- a nen worden, door hun, die de magt hebben om Burger- aa lyke Wetten te maaken, en af te fchaffen — dit komt a, den Souverein toe.” Men herinnere zich, dat een ecnvoudig Landman die taal voerde, Hy befloot met de Algemeene Vergadering aan te maanen , om uitfpraak over dit geval te doen. — — Een boertende knaap, want de Zl- pen brengen ook Menfchen van die geestgeftelteniste voort,. deedt de Vergadering opmerken , dat, daar die twee Zestig- jaarige lieden zo {terke neiging tot het Huwelyk hadden, het beter ware dat zy dien trek ten koste hunner Familien ` voldeeden , dan ten koste van anderen. Men lachte; wan- neer een andere Landman een voorftel in ’t midden bragt, dat meer betekende , en door de eenvoudigheid trof. Kragt en vloeiendheid , ftoutheid en inneemendheid fchy- nen beurtlings daar aan natuurlyk te worden. De Taal ftaat altoos de hartstogten ten dienst. EE EI OE y LEEVENSWYZE VAN DEN OVERLEDEN GRAAF HODIZ, EEN DER ZONDERLINGSTE MANNEN DEEZER ERUWE, Aan de Heeren Schryveren der Algemeene Vaderlandfche Letteroefeningen. MYNE HEEREN! Neardemaal ik niet twyfel, of het nevensgaande verflag der zon. an derlinge Leevenswyze van wylen den Graaf Hoviz, op- ‚> gemaakt uit t geen een Engelsch Reiziger by hem zag, en het an Hoogtluitsch Berigt, aan den Heer sot zep gezonden, zal zeer wm Wel in uw Mengelwerk voegen, laat ik hetzelve aan UL. toe. » kamen: en heb de eer van te bleven, enz.” EE; / Van Neisfe, (dus luidt de Brief van den Zngelfchen Reiziger) ging ik na Roswalde in Moravie, digt by de grenzen van Siiefte, om daar den Graaf noniz te zien; een Man, die, doot zyne gast- vryheid, en de verfcheidenheid der vermaaken, op welken hy zyne Gasten ontbaalt, zich daaromftreeks bekend en bemind ge- maakt heeft. Deeze zonderlinge Heer heeft de plaats zynes ver- blyfs geheel gefchikt tot Tooneelvertooringen en van het Herderlyk leeven. Hy maakt van zyne Dienstbooden en Onderdaanen, Too- neelfpeelers, Mazykanten, en Dansfers; zints veertig jaaren heeft by zyn vernuft, zyne werkzaamheid en inkomften daar toe hefteedt. iets kan hem ier van aftrekken, fchoon hy den ouderdom van ze: ventig jaaren bereikt hebbe, en met de Jicht en den Steen geplaagd 2 is, A48 LEEVENSWYZE is, verandert hy niet van Leevenswyze, en volhardt daar in mat dezelfde drift. Hy ontving my, als iemand hem voorlang bekend. Deeze ann- genaame en vertrouwende gemcenzaamheid is hem natuurlyk ge- worden. Hy zat op zyn rustbank, omringd dodr Vreemdelingen, Mauzykanten en Zangeresfen. Zyn bloote hoofd, korte gryze hai- ren, ontbloote borst, vertoonden, als t ware, een oorfprong'vk beeld der oudheid. Hy fprak met my zeer gunftig van ons Volk, en nocinde cenige Engelfchen, die hem bezogt hadden; voor negr- perT en cross betuonde hy eene byzondere genegenheid. Toen het Concert begon, fcheen hy zyn ouderdom en fmertca te vergeeten, en voor geenen indruk dan die der Muzyk vatbar. Deeze was hecrlyk , en eenige zyner Zangeresfen zouden zich met toejuiching laaten hooien op tooneclen haarer talenten waardiger. Zy zvn alle, gelyk ook de overige Muzykanten en Kunftenaars des Graaven, Kinderen zyner Onderdaanen, onder zyn oog, dou D koume Meesters, onderweezen. De beste Zangeresfen hebben veel by hem vooruit, hy laat ze aan zyn Tafel zitten als hy ge ten heeft, om het gezeilchap te’ vermaken met aartige zangftukjes van zyne zamenftilling. Ik heb my nimmer de Gastmaalen der Ouden leevendiger kunnen verbeelden dan aan deeze Tafel. Deeze ftondt in dezeifde Kamer; en de oude Graaf, die de Zangftukjes opgaf, heen my toe ANACREON zelve te weezen. Hy beklaagde zich zeer, dat de Jcht hem niet toeliet on zyn zircadie, zyn 1 heater, zyne Venetiaanfche Masquerade, zyn Wat:rvermaak, zyne Fonteinen, zyne Mlluminatien, en zyn Stad Liliput te laaten zien. Niemand kan zyn plaats bekleeden: Jewyl hy gewoon is, in eigen perfoon, op alles befchikking te maaken, en by alle feesten de hoofdrol te fpeclen. Doch hy vergunde ons, den voigenden dag, in het Kssteel en in den Hof, de fchikkiggen tot Let neemen deezer vermaaken ta befchouwen. Een Fransch Officier, die zins ling by hem gewaand heeft, was onze gcieider en aanwyzer. Alle is even zonse:ling, en ik zal u, ongetwyf. ld, plaifier doen, met u een omttindiger verhaal mede te deelen, yan de veelcrhande vermaaken, waar op de Graaf de Vreemdelingen onthaalt, wan- veer zyn lichaams gefteltenis het toelaat. Het is getrokken uit een Brief aan den Heer suLzeR gelchreeven, die wy denzelven heeft medegedeeld. De Gaaf nopiz, (lzezen wy daar in,) is geen gewoon Man De berchryving van zyn (duis, van zyn Tuin, van zyne Naabout- Die, van zyng Tooneelvertooningen, alles met de hevalligheden der Dichtkunst apgecierd, gelykt zeer naar een der toverfpe len van AriosTo. Met vernuft begaafd, en (maak voor de Dichte Specl- en Schilderkunst, heeft hy eenige jaaren zyner jeugd in Jtalte getleeten; ingenomen door de Muzyk en het 't'ooneel, kwam hy te rug mer het ontwerp om te Roswald> een Orchest, Zanga- reslen, een Tooncel, een Arcadie, enz. te hebben. Hy tech het uitgevoerd. De inkomsten syner Landgoederen zyn matig, ll VÀN DEN GRAAF HODIŻ. 449 in vergelyking van alles wat hy er mede uitvoert, want 7y bren- gen hem nitt meer dan 3000 Pond Sterling op. Eene Markgra- vinne van BAREITH heeft hy ter Vrouwe gehad, dit a e dat de Koning van PruisseN hem zumtyds met den naam van Nee vereert. Tegenwoordig is be We!uwnaar, zonder Kinderen. IK zal u eene kleine (chets geeven van zyne Leevenswyze, en 't geen deeze zonderlinge Man vervaardigd heeft, omtrent in dezelfde orde als ik ze zag, terwyl ik my te Roswalde onthieldt. Ik kwam er, nevens eenige andere Vreemdelingen. By onze komst aan het Kasteel, 't welk een fchoone voorgevel heeft, wer- den wy met trompetten gefchal ontvangen. Door de boogen van bet voorportaal, voorzien met Standbeelden, Schilderyén en Fon- teinen, kwamen wy by eene menigte van kamers, net, zonder opfchik, en z'gen een groot aantal bedienden. De Graaf was mringd door een kring jorge Nymphen los en lugtig gekleed. yne gulheid en beieetdheid fcheen aller gelaad te vervrolyken. Het was een wonder vreemd gezigt, een Oud Man met gryze hai- ren te zien, in't midden van jonge Dogters, en gevolgd van eene frisfe en darteleude jeugd. De ongedwongenheid en vrolykhei heerschten aan t fel, deeze werden gaande gehouden door den Graaf zelven, en Fet gezang der jonge Zangeresfen «an dezelve gezeten. Deeze Z ngeresfen zyn Deg:ers zyner Bedienden en Onderdaaren , onderweezen door de beste Leermeesters. Eenige Zyn getiouwd aen zyue Huisbedienden: 't gebeuit zomwylen dat baar Vader of Man, aan tafel, agter haar (at, om haar te be- dienen. Dit is min te bevreemden in een tard waar de Onde: daa- nen Lyfeigenen zyn. Elk Staathediende des Graaven moet twee of drie kurften verftaan , om ze by voorkomende gelegenheden te oefenen. Zy maaken zyn Orchest, zyn Theater, en zyne Ballet- ten uit. Eenige zyn teffens Schilders, Beeldhouwers, Acteurs en Dansfeis. Alle deeze werken naa: bet denkbeeld van hunnen Heer, wiens viugtbaare en onvermoeide verbeelding hun ftceds bezig houdt. ’t Is waar, dat de ftukhen, die zy leveren, niet zeër net bewerkt zyn, en zommige zeer lomp; doch dit doet geen nadeel ; ter bevoelder plaats gefteld, brengen zy de verlangde uitwerking voort. Daarenboven wordt hun geen tyd gegund om lang op hun werk te zitten. De Graaf Hopiz antwoordde den Koning van PRUISSEN , als deeze zich te Roswalde bevondt, en daar over eene aan:neiking maakte, in deezer voege. „ Ik heb neg maar weinig „ juaren leevens meer te goed, en myne inkomften zyn te hleia „ vm aan de voortbrengzelen myner verbeeldinge een netter voor- „» komen by te zetten.” Wanneer zyne Kweekelingen, geene gefchiktheid of bekwaam eid vertoonen. tot het bedoelde ein e. zendt hy ze heen, of Gel ze aan ander werk. „, Deeze jonge Dogter,” zeide hy tot ons, op eene wyzende die in den Hof liep,” badt eene A8rice of een a Danfeufe moeten worden, zy ziet er wel uit; dech zy hadt zo » weinig begaafdheden, dat ik haar in de keuken heb moeten zene i Hb 3 an den.” 450 LEEVENSWYZE den.” Hy gaf ons een verhaal van eenige zyner Acteurs , Zangers en Zangereslen, die thans op groote tooneelen met veel lofs fpeel- den. Twee jaaren geleden hadt zyne prima Donna, gelyk hy ze noemde, een Edelman bekoord, die haar trouwde. Alle deeze jonge Dogters aan onder een Opzigter, en zyn van 's tot 'savonds bezig. De benecenfte verdieping des Kasteels is vol werkwinkels van Schilders, Beeldhouwers, Kleermaakers enz. en ook vindt men daar voorraad tot allerlei veitooningen. De Graaf heeft ors ver- zekerd, dat hy er de kleeding hadt van alle Natien, en voor al- lerlei Charaêters. Niets ontbreekt er om een Romeinfche Zege- praal, eene Venetiaanfche Masquerade, Offeranden, Veldflagen, Arcadifche en Chineefche Feesten, en dergelyke, te vertoonen. In deeze Vertooningen wordt het Volk verbeeld door alle de O:.derdaanen des Graafs, zonder ondeifchtid, en de fpreekende, zingende en dansfende. door zyne Zangeresfen, en Ruisbedienden. De Onderdaanen en Dagloonders doen die zelfde verrigtingen, aan welke zy als Leenhoorigen gewoon zyn. De onbekwaamften pasfen, in de vertooning van Herderfpelen, met eenige honden op het weidend vee. Zy hebben eene Arcadifche Herderkieeding aan, zitten by een boom, of liggen by een kreupelbo-chje, waar zy, zonder dat ze het weeten, wel te vredene en onbezorg“e Æ- cadiers verbeelden. De {maak des Graaven ftrekt zich uit tot bykans alle takken der Kunften, die een Kerner en Liefh:bber bezig houden, Hy heeft ons zyre verzameling vertoond van Dog en, Schildeiyen , Plaaten, Tekeningen, Wapens der Ouden, Beeldhouwkunst, en Natuar- lyke H'stcrie; inzonderheid viel myn oog op eene talryke verza- meling van Tekeningen en Poutfnceden van ALBERT purer. Bo- ven een klein metaslen Borstheeid des Konings van PRUISEN, zeer wel uitgevoerd, heeft de Graaf dit Opfchrift, zo ik geloof, vit ARIosTO ontleend, Jaren graveeren. Lo fece Ja Natura e poi ruppe la flempa. Naa ons deeze onderfcheide verzamelingen vertoond te heb. en, bragt de Graaf ons în zyne tuinen. Zy maaken ecne foort van Landhoeve uit, in verfcheide partych verdeeld, vol fontei- nen en ftandbeelden. Op elken vo.tftap, om zo te fpresken, wordt het ocg getroffen drot een rieuw en onverwagt gezigt. Hier is het in een Hollandfchen, daar in den Chineeftlhren fmaak; enz. In aties ftraalt door, dat men niet ten oogmeike gehad heft, de Natuur te volgen en te werfrazijen; maar door werken van Kunst te verrasfen. Dewyl. dit de heerfchende fmaak hier te lande is, heeft de Graaf geoordeeld zich daar naar moeten Schikken. Uit VAN DEN GRAAF HODIZ. AST " Uit een der verrukkende gedeelten deozes Hofs, waar elke figuur den naderenden aanfchouwer bedriegt, doet lachen, of op iets, ’t geen hy niet verwagt, onthaalt, komende, werden wy in een Koeftal gebragt. Het binnenfte van deezen Stal is in fresco gefchilderd en ver- cierd met fchulpwerk, in marmer gehouwen en ciyftalle lusters; elk fchu'pwerk is een kicine fontein, welke men, naar welge- vallen, kan baten fpringen. Op deeze aartige Stal ftuan zes wonder fchoon geplekte zwart borre Koeijen: ze worden opge- past door jonge Dogters, als Herde innen gekleed, met bloem- krapsfen óp `t hoofd. Oder het oppasfen zingen zy Hooeduite fche, Pranfche en Jealiacsfche Aùtjes, doorgsans vergezeld met eenige fluiten. Veele deezer [lerderinnen zagen ‘er fchoon uit, gingen blootvcets; haare kleeding was kort, lugtig, en met nau- we mouwen; het heir, kunstlous op 't hoafd gebonden, Les Ga: geen ander cierzel dan den gemelden blaemkrans. Melkhuis, aan deezen Stal gehegt, is een kunftige grot, altoos koel en fris door een mcrigte van (pringende fonteinen. Hier: onthaalden de jonge Boerinnctjes ons op melk, ftrcmzel en ver- fche boter. 