Biblia Sacra, dat is de geheele Heilige Schriftuer bedeeld in het Oude en Nieuwe Testament; deze uitgaef vervat alle de boeken van het Oude Testament die in den Hebreeuwschen tekst zyn
3 En zy zyn te zamen opgerezen om te staen : en zy hebben gelezen in het boek van de wet des Heeren huns Gods, vierwerf des daegs, en vierwerf beleden en aenba- den zv den Heere hunnen God, 4 En op den trap der leviten hebben ge- staen Josue, en Bani, en Cedmihel, Saba- nia, Bonni, Sarebias, Bani, en Chanani : en hebben geroepen met luider stemme tot den Heere hunnen God. 5 En de leviten hebben gezeid tot Josue, en Cedmihel, Bonni, Hasebnias Serebias, Odaias, Sebnias, Phathahias : Staet op, ge- benedydt den Heere uwen God, van der eeuwigheid tot in der eeuwigheid : en ge- benedyden moeten zy den hoogen naem uwer glorie met alle gebenedydinge en lof. ESDRAS, üi 6 Gy zelf, Heere, alleen gy hebt gemaekt den hemel, en den hemel der hemelen : en alle hunne heirschare : de aerde en al dat daerin is : de zeeën, en al dat daerin is : en gy maekl deze alle levende, en het heir des* hemels aenbidt u. 7 Gy zvt zelf den Heer God, die verkoren hebfAbram en hebt hem geleid uit het vuer der Chaldeen, en zynen naem Abra- ham gesteld. 8 En gv hebt zvn hert getrouw gevonden "voor u Ten gy hebt met hem een verbond vastgcmaekC dat gy hem geven zoudl het land der Chananiters, en Hethiters, en He- veiters, en Amorrhiters, en Pherezeiters, en Jebuseiters, en Gergeseiters, opdat gy het zoudHeveren zynen zade : en gy hebt uwe woorden volbragt, want gy zyt regt- veerdig. 9 En gy hebt gezien het verdriet onzer va- deren in Egypten : en hun geroep hebt gy gehoord op de Roode zee. "10 En gv hebt teekenen en ongewoonlyke mirakelen gedaen op Pharao, en alle zvne knechten, en op al zyn volk van dien lande : want gy wist wel dat zy hooveerdiglyk ge- daen hadden tegen hen : en gy hebt u zei- ven eenen naem gemaekt, gelyk het is op dezen dag. 11 En gy hebt de zee gescheiden voor hen, en zy zvn gegaen door het midden der zee in hèt droóge : en hunne vervolgers hebt gy geworpen in de diepte gelyk eenen steen in krachtige wateren. 12 En in eene kolom der wolke hebt gy hunnen leidsman geweest in den dag, en door eene kolom dès vuers des nachts, dat zy den weg zien zouden, daerover dat zy gingen.. ^13 En op den berg van Smai zyt gy ook neder^edaeld, en hebt met hen gesproken van dén hemel, en hebt hun gegeven regte oordeelen, en de wet der waerheid, cere- moniën, en goede geboden : 14 En uwen geheiligden sabbatdag hebt gy hun getoond/ en de geboden, en ceremo- niën,'en de wet hebt gy hun geboden door de hand Moyses mvs dienaers. 15 Brood van den hemel hebt gy hun ook o-egeven in hunnen honger, en water uit den steen hebt gv hun doen loopen toen zy dorst hadden : erfgv hebt hun gezeid dat zy zou- den ingaen erT bezitten het land, waerover dat gy'uwe hand hebt opgeheven dat gy het hun geven zoudt. 16 Maer zy en onze vaderen hebben hoo- veerdiglyk gedaen, en hebben hunne nek- ken verhard, en hebben naer uwe geboden niet gehoord. 17 En zy hebben niet willen hooren. en zj zyn niet'gedachtig geweest uwer wonder- HET ff BOEK ESDHAS, IX 451 lykheden, die gy hun gedaen hadt. En zy hebben hunne nekken verhard , en hun hoofd daertoe gegeven dat zy wederom zou- den keeren tot hunne slaverny, als door moedwilligheid. Maergy God genadig, goe- dertieren, en bermhertig, langmoedig,' en van veel ontfermens hebt hen niet verlaten, 18 En hoewel dat zy voor zich zeiven een gegoten kalf gemaekt hadden, en gezeid : Dit is uw God, die u uit Egypten geleid heeft : en deden groote blasphemien." 19 Maer noglans gy door uwe menigvul- dige bermherligheden hebt hen niet gelaten in de woestyne : de kolom der woiken is van hen niet gegaen des daegs, om hen te leiden in den weg, en de kolom des vuers des nachts, om hun den weg te toonen daer- door zy gaen zouden. 20 En uwen goeden geest hebt gy gegeven die hun leeren zoude, en uw manna hebt gy van hunnen mond niet weggenomen, en water hebt gy hun gegeven in den dorst. 21 Vpertig jaren lang hebt gy hun gevoed in de woestyne, en hun heeft niets ontbro- ken : hunne kleederen zyn niet verouderd, en hunne voeten zyn niet versleten. 22 En gy heb! hun koningryken en volken gegeven, en gy hebt hunne loten gedeeld : en zy hebben bezeten het land van Sehon, en het land des konings Hesebon, en het land van. Og, den koning van Basan. 23 En gy hebt hunne kinderen vermenig- vuldigd gelyk de sterren des hemels, en gy hebt ze gebragt in het land daer gy hunne vaderen af gezeid hadt, dat zy daérin gaen zouden en het bezitten. - 24 En de kinderen zyn gekomen, en heb- ben het land bezeten, en gy hebt vernederd voor hen de inwooners des lands van Cha- naneen, en gy hebt die in hunne handen gegeven, en hunne koningen, en het volk des lands, dat zy dien zouden doen gelyk hun beliefde. 25 Aldus hebben zy ingenomen besloten steden en vette landouwen, en zy hebben bezeten huizen vol van allerhande goed : waterputten van andere lieden gemaekt, wyngaerden, en olyfgaerden, en veel vrucht- dragende boomen : en zy hebben geëten, en zyn verzaed en vet geworden, en hebben overvloedige wellustigheden gehad door uwe groote goedheid. 26 Maer zy hebben u verwekt tot gram- schap en zyn van u gescheiden, en zy heb- ben uwe wet geworpen achter hunne rug- gen : en uwe profeten hebben zy gedood, die hen vermaenden dat zy wederkeeren zouden tot u : en zy hebben zeer groote blasphemien gedaen. 27 En gy hebt ze gegeven in de hand van hunne vyanden, en zy hebben hun verdriet' .aengedaen. En ten tyde van hun groot ly- den, hebben zy tot u geroepen, en gy hebt ze van den hemel gehoord, en naer uwe menigvuldige bermherligheden hebt gy hun gegeven verlossers, die ze verlossen zouden uit de hand van hunne vyanden. 28 En als zy rust hadden, zoo zyn zy we- derom gekeerd dat zy kwaed doen zouden voor uw aenschyn : en gy hebt ze verlaten in hunner vyanden handen, en die hebben ze bezeten. En zy zyn wederom gekeerd, en hebben geroepen lot u ; en gy hebt ze van den hemel verhoord, en verlost door uwe bermhertigheden, zeer dikwyls. 29 En gy hebt ze betuigd dat zy wederkee- ren zouden tot uwe wet Maer zy hebben hooveerdiglyk gedaen, en hebben uwe ge- boden niet gehoord, en in uwe regten heb- ben zy gezondigd, welke een mensch doen zal, en daer in leven : en zy hebben hunne schouderen afgekeerd, en hunnen nek ver- hard, en zy hebben niet gehoord. 30 En gy hebt veel jaren over hen vertrok- ken, en gy hebt ze betuigd met uwen geest door de hand van uwe profeten : en zy hebben niet gehoord, en gy hebt ze gele- verd in de hand van de volken der land- schappen. 31 Maer in uwe groote bermhertigheden hebt gy hen niet gebragt tot vernielinge, noch gy hebt ze verlaten : want een God der bermhertigheden. en goedertieren zyt gy. 32 Hierom nu, onzen God, groot, sterk, en vervaerlyk, bewarende het verbond en de bermhertigheid , wilt van uw aenzigt niet keeren al den arbeid die ons gevonden heeft, onze koningen en onze prinsen, en onze priesters, en onze profeten, en onze vaders, en al uw volk van de dagen des ko- nings van Assur, tot op dezen dag toe. 33 En gy zyt regtveerdig in alle de dingen die over ons gekomen zyn : want gy hebt de waerachtigheid gedaen, maer wy hebben booslyk gedaen. 34 Onze koningen, onze prinsen, onze priesters, en onze vaders hebben uwe wet niet gedaen, en zy hebben geen acht gesla- gen op uwe geboden en getuigenissen, die gy onder hen getuigd hebt. 35 En in hunne koningryken, en in uwe menigvuldige goedheid, die gy hun gegeven had, en in dit zeer breed en vet land, dat gy geleverd had voor hun aenzigt, zoo heb- ben zy u niet gediend, noch zy zyn we- derom gekeerd van hunne alleikwaedsle opzetlen. 30 Ziet. wy zeiven zyn nog heden eigen knechten : en het land dat gy onzen vade- ren gegeven hebt, dat zy het 'brood en het goed van dien eten zouden, en wy zyn zei- ven daerin eigen slaven. 482 II ET IU «OEK ESÜKAS, X. 37 En tic vruchten van dien lande worden overvloediglyk vergaderd voor de koningen, dewelke gy over ons gesteld hebt om onzer zonden wille, en zy hebben heerschappy over onze ligchamen, en over onze lastdra- gende beesten, naer hunne wille, en wy zyn in groote kwellinge. 38 Hierom over alle deze dingen, zoo ma- ken wy zei ven een verbond, en schryven het, en onze prinsen, leviten, en priesters bezegelen het. KAPITTEL X. DE bezegelaers waren, Nehemias, Ather- satha, den zoon Hachelai, en.Sedecias, 2 Saraias, Azarias, Jeremias, 3 Pheshur, Amarias, Melchias, 4 Hallus, Sebenia, Melluch, 5 Harem, Merimuth, Obdias, 6 Daniël, Genthon, Baruch, 7 Mosollam, Abia, Miamin, 8 Maazia, Belgai, Semeia : deze priesters. 9 Maer de leviten, Josue, den zoon Aza- nias, Bennui van de kinderen Henadad, Cedmihel, 10 En hunne broeders : Sebenia, Odaia, Celita, Phalaia, Hanan, 11 Micha, Rohob, Hasebia, 12 Zachur, Serebia, Sabama, 13 Odaia, Bani, Baninu, 14 De hoofden des volks, Pharos, Phahath- Moab, Elam, Zethu, Bani, 15 Bonni, Azgad, Bebai, 16 Adonai, Begoai, Adin, 17 Ater, Hezecia, Azur, 18 Odaia, Hasum, Besai, 19 Hareph, Anathoth, Nebai, 20 Megphias, Mosollam, Hazir, 21 Mis'izabel, Sadoc, Jeddua, 22 Pheltia, Hanan, Anaia, 23 Osee, Hanania, Hasub, 24 Aiohes, Phalea, Sobec, 25 Rehum, Hasebna, Maasia, 26 Echaia, Hanan, Anan, 27 Melluch, Haran, Baana : 28 En de andere van den volke, pries- ters, leviten, deurwaerders, en zangers, Nathineen, en alle die zich gescheiden heb- ben van de volken des lands tot de wet Gods, hunne huisvrouwen, hunne zonen, en hunne dochleren, 29 Alle die wys genoeg waren om te ver- staen, voor hunne broeders sprekende, hunne magtigste mannen, en degene die kwamen om te gelooven, en te zweren dat zv in de wet Gods zouden wandelen, die hy gregeven had in de hand van Moyses, Gods dienaer, dat zy doen en bewaren zouden alle de geboden des Heeren onzes Gods, en zyne oordeelen en zyne ceremoniën, 30 En dat wy onze dochters niet zouden geven den volke des lands, en hunne dochters niet zouden nemen voor onze zonen. 31 En het volk des lands, die kommer- schap en alle dingen ten gebruike inbren- gen op den sabbatdag om te verkoopen, dat wy van >; hen niet nemen zullen op den sabbat, en op den geheiligden dag. En wy zullen vry laten het" zevende jaer, en de be- < zwaringe van alle hand. " 32 En wy zullen op ons ordineren gebo- den, dat wy geven zullen het derde deel van eenen sikkel alle jaren tot hel werk des Heeren onzes Gods, 33 Tot de brooden der voorlegginge, en lot het eeuwig sacrificie, en tot het eeuwig | brandoffer in de sabbatten, in de nieuwe maenden, in de hoogtyden, en in de gehei- ligde dagen, en voor de zonde : dat er gebeden 'mag worden voor Israël, en tot alle gebruik van den huize onzes Gods. 34 Hierom hebben wy loten geworpen | over de offeranden des houts, tusschen de priesters, en leviten, en het volk, dat men het halen zoude in het huis onzes Gods, naer de huizen van onze vaderen, by zekere tvden, van de tyden des jaers tot het ander jaer : dat die" branden zouden op den autaer des Heeren onzes Gods, gelyk het geschreven is in de wet Moyses : 35 En dat wy brengen zouden de eerste vruchten van 'onzen lande, en de eerste vruchten van alle boomen, van jaer te jaer, in des Heeren huis. 36 En de eerstgeboren onzer zonen, en van ons vee, gelyk het geschreven is in de wet , en de * eerstgeboren van onze runderen, en onzer schapen, dat die geof- ferd worden in het huis onzes Gods, den priesteren die dienen in het huis onzes Gods : 37 En dat wy de eerste vruchten van onze. spyzen, en dranken, en van de vruchten van alle boomen, en van de vergaderinge des wyns, en der olie zouden brengen den priesters, tot de offerkiste onzes Gods, en tiende van onze landen den leviten. De leviten zullen ontvangen de tienden van onze werken uit alle de steden. 38 En den priester, Aarons zoon, zal met de leviten zyn in der leviten tienden, en de leviten zullen offeren het tiende deel van hun tiende in onzes Gods huis, acn de offerkiste in des schats huis : 39 Want tot de offerkiste zullen de kinde- ren van Israël, en de kinderen van Levi dragen de eerste vruchten van koorn, wyn, en olie : en daer zullen geheiligde vaten zyn, en priesters, en zangers, en deurwaer- ders, en dienaers, en wy zullen het huis onzes Gods niet verlaten. HET II. BOEK KAPITTEL XI. EN in Jerusalem hebben gewoond de prinsen des volks : maer het ander gemeene volk heeft het lot geworpen, dat zy nemen zouden een deel van de tien deelen, die woonen zouden in Jerusalem de heilige stad, en de negen deelen in de steden. 2 En het volk gebenedydde alle de mannen die zich zeiven vrywilliglyk geofferd hadden om in Jerusalem te woonen. 3 Aldus zyn dit de prinsen des landschaps die binnen Jerusalem gewoond hebben, en in de steden van Juda. En een iegelyk heeft gewoond in zyne bezitting, in zyne steden, van Israël, de priesters, de leviten, de Nathineen, en de kinderen van Salomons knechten. j 4 En in Jerusalem hebben gewoond van jde kinderen Juda, en van de kinderen van [Benjamin : en van de kinderen van Juda, Athaias, den zoon Aziam, des zoons Zacha- rias, des zoons Amarias, des zoons Sapha- tias, des zoons Malaleel : van de kinderen Phares, 5 Maasia, den zoon Baruch, den zoon Cholhoza, den zoon Hazia, den zoon Adaia, den zoon Joiarib, den zoon Zacharias, den zoon des Siloniters : 6 Alle deze waren Phares zonen, die in Jerusalem gewoond hebben, vier honderd jen acht-en-zestig sterke mannen. 7 Maer dit zyn de kinderen van Benjamin : Sellum, denzoon Mosollam, den zoon Joëd, den zoon Phadaias, den zoon Colaias, den zoon Masias, den zoon Etheel, den zoon Isaias, 8 En na hem Gebbai, Sellai, negen hon- derd acht-en-twintig, 9 En Joel, den zoon Zechri, hun overste, en Juda, den zoon Senua, over de stad den tweeden. 40 En van de priesters, Idaia, den zoon Joarib, Jachin, 41 Saraia, den zoon Helcias, den zoon Mosollam, den zoon Sadoc, den zoon Me- raioih, den zoon Achitob, den prins des huis Gods, 42 En hunne broeders makende de werken des tempels : acht honderd twee-en-twintig. En Adaia, den zoon Jeroham, den zoon 'Phelelia, den zoon Amsi, den zoon Zacha- irias, den zoon Pheshur, den zoon Melchias, I 13 En hunne broeders de prinsen der «vaderen : twee honderd twee-en-vcertig. En Amassai, den zoon van Azreel, den zoon Ahazi, den zoon Mosollamoth, den zoon i Emmer, 44 En hunne broeders magtig bovenma- ten : honderd ncht-on-twintig , mi hun ESDRAS, XI. 453 overste was Zabdiel, den zoon der magtigen. 45 En van de Leviten, Semeia, Hasubs zoon, den zoon Azaricam, den zoon Hasa- bia, den zoon Boni, 46 En Sabathai, en Jozabed, over alle de werken die van builen waren in het huis Gods, van de oversten der Leviten. 47 En Mathania, den zoon Micha, den zoon Zebedeus, den zoon Asaph, den overste, om te loven en te belyden in het gebed, en Becbecia, den tweeden van zyne broeders, en Abda, den zoon van Samua, den zoon Galal, den zoon Idithun : 18 Alle de leviten in de heilige stad waren twee honderd vier-en-tachlig/ 49 En de deurwaerders, Accub, Telmon, en hunne broeders, dewelke bewaerden de deuren : honderd twee-en-zeventig. 20 En de andere van Israël priesters en leviten, in alle de steden van Juda een iegelyk in zyne bezitting. 21 En de Nathineen die in Ophel woonden, en in Siaha, en Gaspha van de Nathineen. 22 En den bisschop der leviten in Jeru- salem was Azzi, den zoon Bani, den zoon Hasabias, den zoon Mathanias, den zoon Michas. Van Asaphs kinderen, de zangers in den dienst van den huize Gods. 23 Want des konings gebod was op hen, en eene ordinantie over de zangers tot eiken dage, 24 En Phalhahia, den zoon Mesezebel van de kinderen Zara, des zoons iuda, was aen des konings hand, naer alle de woorden des volks, 25 En in de huizen, door alle hunne land- schappen. Van de kinderen Juda hebben gewoond in Cariatharbe, en in zyne doch- ters : en in Dibon, en in zyne dochters : en in Cabseel, en in zyne dorpkens, 26 En in Jesue, en in Molada, en in Beth- phaleth, 27 En in Hasersual, en in Bersabee, en in zyne dochters, 28 En in Siceleg, en in Mochona, en in zyne dochters, 29 En in Hemmon, en in Saraa, en in Jcrimuth, 30 Zanoa, Odollam, en in hunne dorpen, Lachis, en in zyne landschappen, Azeca, en in zyne dochters. En zy woonden te Bersa- bee tot de vallei Ennom. 34 Maer de kinderen Benjamin van Geba, Mechmas, en Hai, en Bethel, en zyne doch- ters : 32 Anatholh, Nob, Anania, 33 Asor, Barna, Gethaim, 34 Hadid, Seboim, en Neballat, Lod. 35 En Ono de vallei der werklieden. 36 En sommige Leviten hadden deelen in Juda en Benjamin. .45.4 II ET 11. BOEK ESDKAS, Ml KAPITTEL Xll.. DIT zyn de priesters en leviten die opge- < trokken zyn met Zorobabel, Salathiels | zoon, en Josue : Saraia, Jeremias, Esdras, 2 Amaria, Melluch, Haitus, 3 Sebenias, Rheum, Merimuth, 4 Addo, Genthon, Abia, 5 Miamin, Madia, Belga, 6 Semeia,en Joiarib, Idaia, Sellum, Amoc, Helcias, 7 Idaia. Deze waren de prinsen der pries- teren, en hunne broeders in de dagen van Josue. 8 Maer de leviten waren Jesua, Bennui, Cedmihel, Sarebia, Juda, Mathanias, over de lofzangen zy en hunne broeders : 9 En Becbecia, en Hanni, en hunne broe- ders een icgelyk in zyn officie. 10 En Josue heeft gewonnen Joacim, en Joacim heett gewonnen Eiiasib, en Eliasib heeft gewonnen Joiada, 11 En Joiada heeft gewonnen Jonathan, en Jonathan heeft gewonnen Jeddoa. 12 In de dagen van Joacim, waren pries- ters en prinsen der familien : van Saraias, was Maraia : van Jeremia, Hanania : 13 Van Esdras, Mosollam : van Amarias, Johanan : 14 Van Milicho, Jonathan : van Sebenias, Joseph : 15 Van Haram, Edna : van Maraioth, Helci : 16 Van Adaias, Zacharia : van Genthon, Mosallam : 17 Van Abias, Zechri : van Miamin en van Moadias, Phelti : 18 Van Belga, Sammua : van Semaias, Jo- nathan : 19 Van Joiarib, Mathanai : van Jodaia, Azzi : 20 Van Sellai, Celai : van Amoc, Heber : 21 Van Helcia, Hasebia : van ldaia, Natha- nael. 22 De Leviten in de dagen Eliasib, en Joiada, en Johanan, en Jeddoa, waren ge- schreven prinsen der familien, en priesters in het koningryk Darius, van Persen. 23 De kinderen van Levi, prinsen der fa- milien geschreven in het boek van de woor- den der dagen, en tot de dagen Jonathan, des zoons Eliasib. 24 En de prinsen der Leviten, Hasebia, Serebia, en Josue, den zoon Cedmihel : en hunne broeders by hunne beurten, dat zy loven zouden en belyden, naer het gebod Davids des mans Gods, en dat zy zouden de wacht houden gelykelyk vervolgens. 25 Mathania en Becbecia, Obedia, Mosol- lam, Telmon, Accub, de bewaerders der poorten en der portalen voor de poorten. 26 Deze waren in de dagen Joacim, des zoons Josue, des zoons Josedec, en in de dagen Nehemias des prins, en Esdras des priesters en schryvers. 27 Maer in de" wydinge des muers van Jerusalem, hebben zy de leviten gezocht van alle hunne plaetsen, dat zy die brengen zouden in Jerusalem, en dat zy de wydinge en blydschap maken zouden met dankbaer- heden, en met zange, en met cimbalen, psalter en, en harpen. 28 En de kinderen der zangers zyn ver- gaderd van de platte veidlandouwen, om- trent Jerusalem, en van de dorpen Nethu- phati, 29 En uit den huize Galgal, en van de landschappen van Geba, en Azmaveth : want de zangers hebben voor zich land- huizen gemaekt rondom Jerusalem. 30 En de priesters en leviten zyn gezui- verd, en zy hebben gezuiverd het volk, en de poorten, en den muer. 31 Maer ik deed de prinsen van Juda klimmen op den muer, en ik heb gesteld twee groote chooren van lofzangers. En zy zyn gegaen ter regler zyde op den muer tot de mestpoorte. 32 En na hen is gegaen Osaias, en de helft der prinsen van Juda, 33 En Azarias, Esdras, en Mosollam, Juda. en Benjamin, en Semeias, en Jeremias, 34 En van de kinderen der priesters met trompetten, Zacharias, den zoon Jonathan, den zoon Semeias, den zoon Mathanias, den zoon Michaias, den zoon Zechur, den zoon Asaph, 35 En zyne broeders, Semeia, en Azareel, Malalai, Galalai, Maai, Nathanael, en Juda. en Hanani, met de instrumenten der zangen Davids des mans Gods : en Esdras, den schryver voor hen, in de fonleinpoorte. 36 En tegen hen over zyn opgestaen op de trappen van Davids stad in den opgang van den muer op het huis van David, en tot de waterpoorte ten oosten. 37 En de tweede choor der dankzangers ging tegenover, en ik achter hen, en de helft van den volke was op den muer en op der ovens toren, en tolden allerbreedsten muer, I 38 En op de poorte van Ephraïm, en op | de oude poorte, en op de vischpoorte, en den toren Hananeel, en den toren Emath, en tot de poorte der kudde : en ?\ stonden in de poorte der bewaringe, 39 En daer stonden twee chooren der i lofzangers in het huis Gods, en ik, en de helft van de wethouderen met my. 40 En de priesters, Eliachim. Maasia. ■ Miamin, Michea, Elioenai, Zacharia, Hana- nia, met trompetten. HET 11. BOEK 41 En Maasia, en Semeiar en Eleazar, en Azzi, en Johanan, en Melchia, en Elam, en Ezer. En de zangers zongen klaerlvk, en Jezraia den overste : 42 En zy hebben op dien dag geofferd groote slagtofferanden, en zy zyn blvde ge- weest : want God had ze verblyd met groote blydschappen : en hunne huisvrouwen en hunne kinderen zyn ook blyde geweest, en de blydschap van Jerusalem is verre ge- hoord. 43 En zy hebben ook geteld op dien dag mannen over de schatkamers des tresoors tot de vochtige offeranden, en tot de offer- anden der eerste vruchten, en tot de tien- den, dat de prinsen der stad door hen inbrengen zouden, met eerlykheid van dankzeggingen, de priesters en leviten : want Juda is blyde geworden door de priesteren en leviten daerby staende. 44 En zy hebben bewaerd de bewaring huns Gods, en de bewaring der zuyveringe", en de zangers, en deurwaerders, naer Üa- vids gebod, en Salomons zyns zoons, 45 Want in de dagen van David en Asaph, Avaren van den beginne prinsen gesteld dei- zangers, met liedekens God lovende en belydende. 46 En al Israël, in de dagen van Zoro- babel, en m de dagen Nehemias gaven deelen den zangers, en deurwaerders, tol eiken dage, en zy heiligden de leviten, en de leviten heiligden de kinderen van Aaron. KAPITTEL XIII. OP dien dag is gelezen in den boek van Moyses, daer het volk hoorde : en daer is in gevonden beschreven dat de Ammoni- ters, en Moabiters, niet mogen komen in Gods vergaderinge tol in der eeuwigheid : -2 Om dat zy den kinderen van Israël niet te gemoet kwamen met water en brood : en dat zy tegen hen huerden Balaam, om hen te vermaledyden : en onzen God heelt de maledyding verkeerd in eene benedyding. 3 En het is geschied, toen zy de wet ge- hoord hadden, dat zy alle de vreemdelingen hebben gescheiden uit Israël. 4 En daerovcr was Eliasib den priester, die overste geweest was van de schatkamer des huis onzes Gods, en den mage van To- bias. o Hierom heelt hy voor zich zeiven eene schatkamer gemaekt, en zy waren daer voor ! hem achterwaerts leggende de gaven, en wierook, en de vate'n, en de tienden van tarwe, wyn, en olie, de deelen der leviten, | en zangers, en deurwaerders, en de eerste vruchten der priesters. 6 Maer in alle deze dingen was ik in Jeru- salem niel, want in het twee-en-dertigste ESDHAS, XIII. 455 jaer Artaxerxes des konings van Babylonien, kwam ik tot den koning, en ten einde van dien dagen heb ik den koning gebeden. 7 En ik kwam te Jerusalem, en ik verstond al het kwaed dat Eliasib Tobias gedaen had, doordien dal hy voor hem eene schatkamer maekle in de portalen des huis Gods. 8 En het dacht my zeer kwaed. En ik heb het gereedschap van Tobias huis buiten ge- worpen uit de schatkamer : 9 En ik heb het geboden, en zv hebben de schatkamer gereinigd : en ik heb daer weder in gedragen het gereedschap van den huize Gods, en hel sacrificie, en den wie- rook. 10 En ik heb vernomen dat de deelen der leviten met gegeven waren : en dat een iegelyk gevloden was in zyn landschap van de leviten, en zangers, en van degene die dienden : 11 En ik heb eene klagte gedaen tegen de wethouders, en heb gezeid': Waerom heb- ben wy het huis Gods verlaten ? En ik heb ze vergaderd, en doen staen in hunne plaetsen. 12 En geheel Juda bragt tienden van tarwe, wyn, en olie in de schuren. 13 En wy hebben gesteld over de schuren Selemias den priester, en Sadoc den schrv- ver, en Phadaias van de leviten, en neffens hen Hanan, Zachurs zoon, den zoon Malha- nias : want zy waren getrouw gevonden* en hun werden betrouwd de deelen van hunne broeders. 14 Gedenkt myns, myn God, hierom, en wilt niet uitvegen myne bermhertigheden, die ik gedaen heb in het huis myns Gods, en in zyne ceremoniën. 15 In dien dagen heb ik gezien in Juda sommige die waren wynperssen tredende op den sabbat, dragende hoopen, en ladende op ezels wyn, en druiven, en vygen, en 'al- lerhande lasten, en brengende "die in Jeru- salem op den sabbat. En ik heb ze betuigd, dat zy op eenen dag dat men verkoopen mag, zouden verkoopen. 16 En sommige van Tyrien wuonden daer- binnen brengende daerin visschen en aller- hande waren : en zy verkochten liet op de sabbatdagen den kinderen van Juda in Je- rusalem : 17 En ik heb de edelste van Juda bekeven, en gezeid lot hen : Wat kwaed is dil, datgy doet, en -ontheiligt den sabbatd;ii; v 18 Nebben deze dingen onze vaderen niet gedaen, en onzen God heeft al dit kwaed op ons gebragt, en op deze stad? En gy ver- meerdert de gramschap op Israël, brekende den sabbat. 19 En het is geschied, loen de poorten van Jerusalem gerust hadden op den sabbat, dat m HET BOEK ik hel beval : en zy hebben de deuren geslo- ten, en ik heb bevolen dat zy die niet open- doen zouden, tot na den sabbat : en van mync knechten heb ik over de poorten ge- steld, dat er niemand last in brengen zoude op den sabbat. 20 En de kooplieden, en allerhande waren verkoopende bleven buiten Jerusalem, eens en tweemael. * 21 En ik heb ze betuigd en heb hun ge- zeid : Waerom blvft gy tegenover den muer? is het zake dat gy dit ten tweede mael doet, zoo zal ik de hand aen u slaen. Hierom van dien tyd voorts zyn zy niet ge- komen op den sabbatdag. 22 En ik heb den leviten ook gezeid dat zy gezuiverd zouden worden, en komen om de poorten te bewaren, en om te heiligen den sabbatdag : en daerom op dit stuk wilt myns gedachtig wezen, myn God, en spaert my naer de menigvuldigheid uwer bermhertig- heden. 23 Maer in dien dagen heb ik ook gezien Joodsche mannen trouwende tot huisvrou- wen Azotinnen,en Ammonitinnen en Moabi- tinnen. 24 En hunne kinderen spraken halt Azootsch, en zy konden niet Joodsch spre- ken, en zy spraken naer de tale van het eene volk en het andere volk. $5 En ik heb ze bekeven, en vervloekt. En ik heb sommige mannen van hen geslagen, en hun hoofd kael gemaekt, en ik heb ze ESÏHER, 1. bezworen by God , dat zy hunne dochteren den zonen van die niet geven zouden, en dat zy van dier dochters niet nemen zouden voor hunne zonen, en voor zich zeiven, zeg- gende : "26 Heeft door alzulk ding niet gezondigd Salomon, den koning van Israël? en certein in veel volken was geen koning zyns gelyk, en hy was van zynen God bemind, en God heeft hem gemaekt koning over geheel Is- raël : en hem hebben hierdoor tot zonde gebragt de uillandsche vrouwen. ' 27 Zullen wy dan ook ongehoorzaem we- zende al dit groot kwaed doen, dat wy over- treden zullen tegen onzen God, en trouwen uitlandsche huisvrouwen? 28 En een van de kinderen Joiadas, des zoons Eliasib des grooten priesters was een behuwden zoon geworden van Sanaballat den Horoniter, denwelken ik van my ver- jaegd heb. 29 Wilt gedachtig wezen , Heere myn God, legen degene die besmetten het pries- terschap, en het priesterlyk en levitelyk regt. 30 Aldus heb ik hen gereinigd van alle de vreemde uitlanders, en ik heb gesteld de ordenen der priesters en leviten, een iegely- ken in zynen dienst : 31 En* tot de offeranden des houts te gezetten tyden, en in de eerste vruchten : weest myns gedachtig, myn God, in het goede. Amen. HET BOEK ESTHER. KAPITTEL 1. IN de dagen^van Assuerus, die geregeerd heeft van Indien tot het Morianen land toe, over honderd en zeven-en-twintig land- schappen : 2 Als hv zat in den stoel zyns ryks, zoo was de stad Susan het beginsel van zynen rvke. .. 3 En in den derden jare van zynen ryke heeft hv gemaekt eencn grooten maeltyd allen zynen prinsen en dienaren, den sterk- sten van Persen, en den heerlyksten van de Meden, en den presidenten van de land- schappen voor hem. 4 Om dat hy vertoonen zoude de rykdom- rtien van de glorie zyns ryks, en de groot- heid, en beroemelykheid zyner mogenheid, langen tyd, te weten honderd en tachtig dagen lang. 5 En als de dagen des maellyds uitgingen, heeft hy genood al het volk dat in Susan gevondeVis, van den meesten tot den min- sten : en hy heeft bevolen dat men zeven dagen lang den maeltyd zoude bereiden in den ingang des hofsen des bosches, hetwelk door des konings oefeninge en hand beplant was. 6 En daer hingen aen alle zyden gespan- nen tapyten, van hemelsblaeuw, van witte en van roode kleuren, gehouden met witte linnen en purpere koorden, die door ivoo- ren ringen getrokken waren, en wérden van manneren kolommen onderhouden. En jiou- HET BOEK ESTHER, II. 457 den en zilveren beddekens waren gesteld op het paviment, hetwelk met smaragdus- steenen en marmersteenen geplaveid was : hetwelk eene schildery van woaderlyke ver- scheiden verwen versierde. 7 En alle die genood waren, dronken uil gouden koppen, en met verscheiden schote- len werden de spyzen ingebragt. Ook werd daer wyn, gelyk der koninglyke hoogheid betaemde, overvloedig en zeer zonderlinge gesteld. 8 En daer was niemand die hen bedwong te drinken, die niet wilden, maer gelyk den koning gesteld had, zettende over de tafelen ; eenen byzonderen van zyne prinsen, dat een iegelyk nemen zoude dat hy wilde. 9 Eu Vasthi de koninginne heeft eenen j maeityd van vrouwen gemaekt in het pa- leis, daer den koning Assuerus plagt te woonen. 10 Aldus op den zevenden dag, als den koning vrolyker was, en na te veel drinkens ! van den wyn verwarmd was, zoo heeft hy bevolen Maumam en Bazatha, en Harbona, | en Bagalha , en Abgatha, en Zethar, en , Charchas, de zeven gesneden kamerlingen, die voor zyn aenzigt dienden, 11 Dat zy zouden inbrengen de koningin Vasthi voor den koning, met de koninglyke ' kroon op haer hoofd gesteld, om dat hy toonen zoude alle den volken, en prinsen j hare schoonheid : want zy was zeer schoon, j 12 Dewelke heeft dat geweigerd , en heeft j versmaed te komen tot des konings gebod, hetwelk hy door de gesneden kamerlingen ontboden had. Waerom den koning gram zynde, en met eene zeer groote verbolgen- heid ontstoken, 13 Heeft gevraegd de wyzen die naer de koninglyke maniere altycï by hem waren, I en door welker raed hy alle dingen deed, wetende de wetten , eif regten der oude- ren : 44 (En het waren de eerste en de naeste, Charsena , en Sethar , en Admatha , en Tharsis, en Mares, en Marsana, en Mamu- chan, zeven vorsten der Persen en Meden, die des konings aenzigt zagen, en de eer- sten na hem plaglen te zitten. | 15 Wat regl dat men over de koninginne Vasthi doen zoude, die des konings As- suerus gebod, hetwelk hy door zyne gesne- den kamerlingen geboden had, niet had willen doen. 16 En Mainuchan heeft geantwoord dat het den koning hoorde, en de prinsen : De koningin Vasthi heeft den koning niet alleen te kort gedaen; maer ook allc\len lieden, en prinsen die in alle de landschappen des konings Assuerus zyn. 17 Want het woord der koninginne zal voorts uitkomen tot alle vrouwen dat zv hare mannen zullen verachten, en zeggen : Den koning Assuerus heeft geboden dal de koningin Vasthi tot hem inkomen zoude, en zy heeft het niet willen doen. 18 En door dil exempel zullen alle de huisvrouwen van de prinsen der Persen en Meden, kleinachten de geboden van hare mannen : daerom is des konings verbolgen- heid regtveerdig. 19 Is het dat u belieft, laet een gebod uitgaen van uw aenzigt, en laet schryven naer de wet der Persen en Meden, dewelke men niet overtreden mag, dat Vasthi de ko- ningin voortaen geenszins meer binnen kome tol den koning, maer dat haer koning- ryk eene andere, die beter zy dan zy, ont- vange. 20 En laet dat over al het ryk uwer land- schappen (hetwelk zeer wyd isi verkondi- gen, en dat alle de huisvrouwen, zoo wel van de meesien als van de minsten, haren mannen eere bewyzen. '21 Zyn raed heeft den koning behaegd, en den prinsen : en den koning" heeft gedaen naer den raed van Mamuchan. 22 En hy heeft brieven gezonden tot alle de landschappen van zynen ryke, alzoo dat elk volk hooren en lezen mogt, met .er- scheiden talen en letteren, dal de mannen prinsen en oversten waren in hunne huizen : en dat men dit zoude verkondigen over alle natiën van volken. KAPITTEL II. 4 LS deze dingen aldus geschied waren, li. na dat de verbolgenheid des konings Assuerus verkoeld was, zoo is hy gedachtig geweest Vasthi, en wat zy gedaen, of wat zy geleden had. 2 En de knechten des konings, en zyne dienaers hebben gezeid : Laet voor den ko- ning zoeken jonge maegden en schoone, 3 En laet uitzenden die bezien mogen door alle de landschappen jonge schoone doch- teren en maegden : en dat zy die brengen tot de stad Susan, en die leveren in 'het vrouwen huis, onder de hand Egeus des gesneden kamerlings, die den overste en bewaerder is van des konings vrouwen : en dat zy nemen vrouwen sieracd, en andere dingen noodelyk tot haer behoef, 4 En welke onder alle des konings oogen behaegt, die zy koningin voor Vaslhi. Dil woord behaegde den koning : en gelyk zv bygebragi hadden, alzoo gebood' hy dat men doen zoude. 5 Daer was een Joodsch man in de stad van Susan, genaemd Mardoeheus, den zoon Jair, des zoons Semei, des zoons Cis, van den geslachte van Jemini, 10 558 HET BOEK ESTHER, 111. 6 Die overgevoerd was van Jerusalem, ten tyde toen Nabuchodonosor, den koning van Babylonien , Jechonias, den koning van Juda, weggevoerd had. 7 Denwelken was een voedsterheer van Edissa zyns broeders dochter , die met eenen anderen naem genoemd was Esther : en had beide hare ouders verloren : boven- maten schoon, en fraei van aenzigt. En na dat haer vader en moeder gestorven waren, zoo heeft ze Mardocheus voor zich zeiven verkoren tot eene dochter. 8 En toen des konings gebod vermaerd was, en dat er naer zyn gebod veel schoone maegden te Susan gebragt werden , en Egcus den gesneden kamerling geleverd ; zoo is Esther onder de andere jonge doch- ters hem ook geleverd, dat zy bewaerd zoude worden in het getal der vrouwen. 9 Dewelke heeft hem behaegd, en zy heeft gratie gevonden in 'zyn aenzigt. En hy heeft den gesneden kamerling bevolen dat hy haestelyk haer zoude geven der vrouwen sieraed, en dat hy haer leveren zoude hare deelen, en zeven de schoonste jongvrouwen van des konings huis, en dat hy zoo wel haer als hare kamenieren zoude versieren en neerstiglyk toemaken. 10 Dewelke heeft niet willen te kennen geven haer volk en haer land : want Mar- docheus had haer bevolen dat zy van deze dingen ten eencmael zwygen zoude : 11 Denwelken wandelde dagelyks voor het portael des huis daer de verkoren maegden in bewaerd werden, zorge dragende voor de zaligheid van Esther, en begeerende te weten wat haer geschieden zoude. 12 Maer als den tyd gekomen was van elke maegd byzonder naer hunne ordinantie, dat zy tot den koning ingaen zouden, als volbragt was al dat lot der vrouwen sieraed behoorde , zoo verliep tot de twaelfde maend : alzoo nogtans dat zy de zes maen- den werden gezalfd met olie van myrten, en binnen de zes andere maenden bezigden zy sommige andere kostelyke oliën en spece- ryen. 13 En ingaende tot den koning, zoo ontvingen zy al wat zy begeerden der vrou- wen sieraed aengaendc : en gepalleerd alzoo haer het beliefde, gingen zy van de kamer der vrouwen tot des konings slaepkamer. 14 En die 's avonds ingekomen was, ging 's morgens uit, en van daer werd zy in het tweede huis geleid, die onder de hand Susagazi des gesneden kamerlings waren, die over des konings byslaepsters was : noch zy had geenen oorlof by den koning voorts meer te komen, het was dat den ko- ning wilde, en dat hy gebood namelyk dat die komen zoude. 15 En als den tyd verloopen was naer het vervolgen, zoo naekte den dag dat Esther, de dochter van Abihail, Mardocheus broe- der, dewelke hy voor zich tot eene dochter verkoren had, ingaen zoude tot den koning. Dewelke heeft niet begeerd der vrouwen sieraed, maer al dat Egeus, den gesneden kamerling, der maegden bewaerder wilde, dat heeft hy haer tot sieraed gegeven. Want zy was zeer schoon, en van ongeloofelyke schoonheid, zoo scheen zy voor de oogen van alle menschen gratieus en minnelyk. 16 Aldus is zy geleid tot de slaepkamer des konings Assuerus, in de tiende maend, die genoemd wordt Tebeth, in het zevende jaer zyns koningryks. 17 En den koning heeft haer lief gehad boven alle andere vrouwen , en zy had gratie en bermhertigheid voor hem boven alle vrouwen, en hy heeft de kroon des koningryks op haer hoofd gesteld, en heeft haer doen regeren in de plaetse van Vasthi. 18 En hy heeft geboden dat men eenen zeer heerlyken maeltyd zoude bereiden alle zynen prinsen en knechten, om het verzamen en de bruiloft van Esiher. En hy heeft alle den landschappen rust gegeven, en giften gegeven, naer zyne prinselyke mildheid. 19 En als men ten tweeden male maegden zocht en vergaderde, bleef Mardocheus aen des konings deur : 20 En Esther had nog niet te kennen gegeven haer land , en volk , naer zyn gebod. Want al wat hy gebood dat on- derhield Esther : en zy deed alle dingen alzoo zy gewoon was op dien tyd, toen tiy haer een klein kind wezende opvoedde. 21 Aldus op dien tyd, toen Mardocheus by des konings poorte woonde, zyn gram geworden Bagalhan en Thares, twee van des konings gesneden dienaers die deur- waerders waren, en aen den eersten ingang des paleis de oversten waren : en zy wilden opstaen tegen den koning, en hem dooden. 22 Hetwelk voor Mardocheus niet is verborgen geweest, en hy heeft het ter- stond geboodschapt Esther der koninginne en zy den koning uit Mardocheus naem, die dit ding haer overgebragt had. 23 Het is onderzocht, en bevonden : en zy zyn alle beide aen de galge gehangen. En het is gesteld in de historiën, en ge- schreven in de kronyken van de jaerlyksdio geschiedenissen voor den koning. KAPITTEL 111. NA deze geschicdenisse, heeft den ko- ning Assuerus verheven Aman den zoon Amadathus, die was van Agags ge- HET BOEK ESTHER, IV m slaehte : en hv heelt zynen prinselyken stoel gesteld boven alle" prinsen die hv had. 2 En alle des konings dienaers, die bin- nen de deuren van des konings paleis ver- keerden, bogen hunne knieën, en aenbaden Aman : want alzoo had hun den koning bevolen. Maer Mardocheus alleen boog zyne knieën niet, noch aenbad hem. den dag derzellde maend : en daer is ge- schreven, gelyk Aman bevolen had, tot alle de drossaten des konings, en regters der landschappen, en van verscheiden volken, alzoo dat elk volk lezen mogt, en hooren naer de verscheidenheid dentalen, uit des konings Assuerus naem : en de brieven met zynen ring geteekend, 13 Zyn gezonden door des konings loop( 3 Tot denwelken zeiden des konings j tot alle "de landschappen, dat' "zy Tlooden knechten die aen des paleis deuren de oversten waren : Waerom onderhoudt gy buiten de andere des konings gebod niet ? 4 En toen zy dit dikmaels" zeiden, en hv niet hooren wilde, hebben zy dat Aman ge- boodschapt, begeerende te weten of hy in zynen zin blyven zoude : want hy had imn gezeid dat hy een Jood was. 5 Hetwelk als Aman gehoord had, en bv I zouden, en zich doséteiteaiïeSlSSi 'voor- onderzoek bevonden had, dat Mardocheus ! zeiden ttagj hem geene knieën boog noch hem aenbad A 15 De loopers, die gezonden waren, neb- zoo is hy bovenmaten zeer gram gewor- \ ben zich gehacst om 'des konings gebod te I voldoen. En terstond heeft in Susan het ge- voor niet zyne handen te bod gehangen, terwyl dat den koning «ft • Aman feestelyken maeltyd hielden, en als j zouden, en te niet doen alle de Joden, van de j kinderen lot de oude lieden, kleine kinde- ren, en vrouwen, op eenen dag, dat is op j den dertienden dsfipj der twaelfde maend, die Adar genoemd wordt, en dat zy hun goed zouden rooven. li En den inhoud der brieven in het kort was dezen, dat alle de landschappen welen 6 En hy achtte steken aen Mardocheus alleen : want hy had gehoord dat hy van hel Joodsche volk was; maer hy heeft meer gewild dat hy alle der Joden natie, welke in\\ssuerus koning- ryk was, vernielen zoude. 7 Op de eerste maend (die Nisan genoemd wordt) in het twaelfde jaer van Assuerus koningryk, is het lol geworpen in eene kruik, welke in het hebrecuwsch genoemd wordt Phur, voor Aman, op wat dag en in welke maend dat der Joden voik' zoude moeten gedood worden : en daer is uil ge- komen de twaelfde maend, die senoemd wordt Adar. 8 En Aman heeft gezeid tol den koning Assuerus : Daer is een volk over alle de landschappen uws ryks verstrooid, en van zich zelvcu onderlinge gescheiden, gebrui- kende nieuwe wetten en ceremoniën, en daerenboven ook des konings geboden ver- smadende. En gy weet allerbest, dat hel niet profytelyk is uwen ryke, dat dit volk hoog- moedig worde door vryheid. 9 Dus is het dat u belieft, zoo gebiedt dat dit gedood worde, en ik zal tien duizend talenten by gewigte geven den tresoriers van uwen schat. 40 Toen heeft den koning van zyne hand genomen eenen ring, denwelken hy be- zigde, en heeft dien gegeven Aman den zoon Amadathus van Ag'ags geslacht, dei- Joden vyand, 41 En hy heeft tot hem gezeid : Het zilver dat gy belooft, dat zy uwè ; van den volkc doet dat u belieft. 42 En des konings schryvers zyn geroepen in de eerste maend Nisan, op den dertien- alle de Joden, die in de stad waren, ween- den. , KAPITTEL IV. WELKE dingen als Mardocheus gehoord had, heeft hy zyne kleederen ge- scheurd, en hy heeft eenen zak aengedaen, sproeijende asschen op zyn hoofd : en op de strate in het middei/der stad heeft hy met luider stemme geroepen, toonende de bitterheid zyns moeds, 2 En met dit gekrysch was hy tot de deure des paleis gaende. Want het was niet geoor- loofd, dat iemand met eenen zak gekleed in des konings paleis zoude gaen. 3 Eu in alle landschappen, sleden, en plaelsen, tot dewelke des konings wreed bevel gekomen was, was eene zeer groote sclireijinge onder de Joden, vasten, ge- huil, en weening, en velen van hen bezig- den zakken, en asschen voor hun bedde. < 4 En de jongvrouwen van Esther, en de gesneden kamerlingen zyn ingegaen, en hebben hacr dit geboodschapt." En toen zy dit gehoord had is zy verslagen geweest": en zy heeft hem een kleed gezonden, dat hv den zak uilgedaen hebbende, dat kleed aendoen zoude : hetwelk hy niet heelt wil- len nemen. 5 En tot zich geroepen hebbende Athach, den gesneden kamerling, dcnwelken haer den koning tot eenen dienaer gegeven had, zy heelt hem bevolen dat hy gaen zoude lot Mardocheus, en van hem vernemen waerom dat hv dit deed. <> En Athach uitgegaen zynde, is gegaen 41)0 HET BOEK ESTHER, V. tot Mardocheus, staende in der stad strate, voor de deur des paleis : 7 Denwel ken hem al te kennen gegeven heeft dat er geschied was : hoe dat Aman geloofd had T (lal hy in des konings schatten zoude voor der Joden dood zilver inbren- gen. 1 8 En den inhoud van het gebod dat bin- nen Susan hing, heeft hy hem gegeven dat hy het der koninghine toonen zoude, en haer vermanen dat zy tot den koning in- gaen zoude, en hem bidden voor haer volk. 9 Athach wedergekomen zynde, heeft het Eslher al geboodschapt, dat Mardocheus ge- zeid had. 10 Dewelke heeft hem geantwoord, en ge- boden dat hy Mardocheus zeggen zoude : 11 Alle des konings dienaers, en alle de landschappen die onder zyne heerlykheid zyn, weten wel, dat zoo wie, het zy man of vrouw, ongeroepen in des konings bin- nenste zale komt, zonder eenig vertrek terstond gedood wordt : ten zy dat by aven- ture den" koning de gouden roede tot hem uitsteekt voor een teeken der goedertieren- heid, en dat hy alzoo mag te leven blyven. 