Natuurkundig tijdschrift voor Nederlandsch?Indie / uitgegeven door de Koninklijke Natuurkundige Vereeniging in Nederl.?Indie.
257 X. De Heer Spuren komt terug op het in de vorige verga- dering beslotene betreffende het verzekeren tegen brandgevaar van de Bibliotheek tegen een som van / 60000. Bij onderzoek is het toch geblekeu dat door het gebruik der ten behoeve van den Heer Breck aangebouwde Kamers in het minst geen grooter brandgevaar is ontstaan en dat, al ontstond daar brand , de bibliotheek, die van die localen nog door een groote ruimte gescheiden is, toch geen gevaar zou loopen. zi Ook komt de som van 7 60.000 hem te hoog voor. daar verscheidene der in de Bibliotheek voorkomende werken in geval van vernietiging door brand , hetzij door de uitgevers , hetzij door de Genootschappen zouden worden toegezonden zooals het geval is geweest bij den brand der Bibliotheek te Toronto. De vergadering is van oordeel dat men niet verantwoord is om de Bibliotheek geheel en al onverzekerd te laten, doch komt in zooverre terug op haar vorig besluit, dat zij de te verzekeren waarde tot op de helft (dus f 50.000) herleid. ХІ. De commissie, in de vorige vergadering benoemd ter verificatie van de rekening en verantwoording van den penning- meester, deelt mede dat zij genoemde rekening en verant- woordig accoord bevonden heeft, en geteekend aan den реп- ningmeester heeft teruggezonden. Daar er niets meer aan de orde is, sluit de Voorzitter de Vergadering. Vergadering der Directie, gehouden op 19 Maart 1891. Tegenwoordig zijn de Heeren Dr. van рек Srok, Dr. SLUITER, Mr. ‘Prerers, Dr. Onnen, ‘Herinca en Dr. Fer, ‚De notulen der algemeene vergadering gehouden op 12 Februari, alsmede die der Bestuurs-Vergadering op dien zelfden dag gehouden, worden na lezing goedgekeurd en geteekend. 258 I. Wordt voorgelezen een schrijven van den Particulieren Secretaris van H. M. de Koningin Regentes, waarbij aan het Bestuur der Kon. Nat. Vereeniging den dank Harer Majesteit wordt betuigd voor het bewijs van deelneming bij het over- lijden van 7. М. den Koning Willem ІП. Aangezien het uit het schrijven van het Bestuur der K. N. V. niet duidelijk bleek, of het verzoek, om de ontvallen Koninklijke Bescherming op nieuw aan de Vereeniging te willen verleenen, gericht is tot Hare Majesteit de Koningin of tot Hare Majesteit de Koningin-Regentes, zoo is op dit verzoek geen beslissing kunnen genomen worden. Mocht het evenwel in de bedoeling gelegen hebben om dit verzoek tot Hare Majesteit de Koningin le richten, zoo wordt ter kennisse gebracht , dat Hare Majesteit vermeend heeft als regel te moeten aannemen, geene beschik- kingen te nemen omtrent zaken, waarover Hare Majesteit de Koningin later zelve zal kunnen beslissen. Naar aanleiding van dit schrijven stelt de Heer Dr. Охмех voor om aan Hare Majesteit de Koningin-Regentes te ver- zoeken Hare Bescherming aan de Natuurkundige Vereeniging te willen verleenen. Wordt besloten de behandeling van dit voorstel tot een meer talrijke Vergadering uit te stellen. H. Tot Leden worden benoemd de Heeren: Н. pe Снаџутоку ve Bror, assistent-resident, Koeningan , J. К. F. pe Dors, gouvernements-veearts, Rangkas Betoeng, Jhr. H. pe Kock, assistent-resident, Tasik Malaija, Mr. P. Macrame Pont, advocaat, Batavia , G. IJmker, particulier onderwijzer, Molenvliet, Weltevreden. Ш. Van de Ledenlijst wordt afgevoerd de Heer Зеневлов te Semarang. IV. Wordt voorgelezen een circulaire, waarbij namens de Académie Royale de” Belgique mededeeling wordt gedaan m het overlijden van den Heer J. B. J. Іллсве, secrelaris dier Académie. Aangenomen voor kennisgeving. 259 V. Wordt voorgelezen een brief van den Heer Dr. Suen. waarbij deze, met het oog op zijn aanstaand vertrek naar Europa, tegen primo Mei de huur opzegt van het pavilloen door hem bewoond. Wordt besloten hiervan kennis te geven aan het Bestuur der Maatschappij van Landbouw en Nijverheid. De President deelt mede dat hij een schrijven heeft ontvangen van den Heer 00во1ѕ, waarin deze vraagt of het mogelijk is het verslag nopens zijn onderzoekingen in het Natuur- kundig Tijdschrift te publiceeren. Het werk zal grootendeels uit een Altas bestaan met slechts weinig tekst. De vergadering is in principe wel geneigd tot het publiceeren van de belangrijke onderzoekingen van den Heer Durors hetzij in het Tijdschrift der Vereeniging hetzij als 9° deel der Ver- handelingen. Evenwel zoude men vooraf gaarne willen weten hoeveel de kosten vermoedelijk zullen bedragen en hoe lang de publicatie zal duren. УП. Ре Bibliothecaris deelt mede dat hij een duplicaat van eenige deelen der Reports van de Smithsonian Institution heeft verkocht aan den Heer B., voor een bedrag van f 15.— ҮШ. Ре Heer Herea brengt ter tafel een verzameling platen getiteld »Proeve van een Plantenkunde van Indië” door den Heer J. V. Haak, militair apotheker. | Wordt met belangstelling bezichtigd. ІХ. De Voorzitter zegt dat hij, naar aanleiding van bet in zijn verslag voorkomende omtrent het bestaan van een Anoa-soort op Java, een schrijven heeft ontvangen van den Heer Borsrus. Deze meent dat in 1878 of 1877 een zeer kleine koesoort ter grootte van een kantjil nog voorkwam, en wel in de wildernissen grenzende aan het Z. О. gedeelte van de Preanger-Regentschappen. De Heer Borsius schrijft o. a.: »Toen ik over dat dier, de kleine anlilope of wat het dan ook zijn mocht, sprak, verzekerde mij "де oude, nu overleden regent van Tjiamis aan wiens waarheids- 260 »liefde niet te twijfelen viel, dat hij zoowat anderhalf jaar gele- эйеп twee van die diertjes gehad had: hij beschreef ze als de »grootte te hebben van een kantjil met den Кор еп де horeus »van een banteng, en er werd, ор mijn verzoek, moeite gedaan »om ‚de ‘beenderen der begraven dieren machtig te worden, »doch de doodgraver kon niet gevonden worden, en ik kwam „daarom ‚niet in het bezit van die zeker belangrijke skeletten.” De Voorzitter zegt, dat hij naar aanleiding van dit schrijven zich gewend heeft tot den Resident van Cheribon met het verzoek om zooveel mogelijk een onderzoek naar het voorkomen dezer kleine Anoa-soort in de door den Heer Borstus aangeduide streken te doen instellen. Daar er niets meer aan de orde is, sluit de Voorzitter de Vergadering. Vergadering der Directie, gehouden op 15 April 1891. Tegenwoordig zijn de Heeren Dr. van ver Srox, Dr. TREUB, Dr. Borek, Dr. Свезнове, Mr. Piepers, Dr. Kroos, Dr. SLUITER, Dr. Jansse, Рогак, Herisca, Dr. van Bownunou, HARDEMAN: Dr. Епкмау, Dr. Onven, Berman, Вогљахр en Dr. „Fire. De Voorzitter geeft het woord aan Dr. Tug». tot-het.houden der aangekondigde voordracht »Over Casuarineeen". Na een overzicht gegeven te hebben van de wijze waarop de bevrucht ling ‘bij de Cryptogame en bij de Phanerogame planten plaats | vindt, deelt spreker eenige resultaten mede van zijn onderzoek betreffende de wijze waarop de bevruchting bij de Casuartnete? geschiedt. Het was gebleken dat, ofschoon deze planten- familie tot -de phanerogame :planten behoort, zij toch 20 vele cardinale punten van de overige Angiospermen afwijkt- EE ee e 261 Na afloop hiervan wordt den Heer Treve den dank der vergadering betuigd door den president, die hem tevens geluk wenscht met de belangrijke resultaten door hem verkregen bij het onderzoek, waarover de Heer Treve zoo even het een en ander heeft medegedeeld. Hierna wordt overgegaan tot het lezen der Notulen van de vorige vergadering, welke worden goedgekeurd en geteekend. L De Voorzitter brengt nogmaals ter tafel het voorstel door Dr. Оххх in de vorige Vergadering gedaan, en destijds uitgesteld tot behandeling in eene meer talrijke vergadering, strekkende om aan H.M. de Koningen-Regentes te verzoeken de bescherming over de Natuurkundige Vereeniging op zich te willen nemen. Met algemeene stemmen wordt dit voorstel aangenomen. П. Tot leden worden benoemd de Heeren: J. H. W. Graar улу pen Bosen, resident van Cheribon, С. Bauwcantkx, particulier, Weltevreden, H. J. Horsrepr, administrateur van Moendjoel , Parangkoeda. П. Van de Ledenlijst worden afgevoerd de Heeren: Van реп Пруси, Cu. W. BAUMGARTEN en Е. GRANSBERG , terwijl wordt aangeteekend dat de Heeren уох Oves en Dr. SLUITER tijdelijk Indië gaan verlaten. Ш. Wordt voorgelezen een telegram van Prof. Ниввкснт, waarbij deze vraagt of transport op Gouvernements-stoomer van Muntok naar Pontianak mogelijk zou zijn tusschen 7 en 17 Mei. Wordt besloten zich tot de Regeering te wenden met verzoek om voor Professor Новаконт vrij vervoer te verzoeken op Gou- vernements-stoomer van Muntok naar Pontianak. IV. Wordt voorgelezen een schrijven van den Directeur van het Museo Civico di Storia Naturale in Trieste, waarbij de Vereeniging wordt aangeboden Vol. ҮШ N. S. Vol. П van de uitgaven van dat museum, met het verzoek aan de Natuur- 262 kundige Vereeniging om verder іп verbinding met genoemd Museum te willen treden. De Bibliothecaris zegt, dat het ontvangen werk belangrijk genoeg is еп daarom wordt ook besloten aan genoemd verzoek gevolg te geven en wordt den Bibliothecaris opgedragen hiertoe het noodige te verrichten. V. Пе Heer Sturrer wenscht met het oog op zijn vertrek in de volgende maand zijn betrekking als Bibliothecaris en als Directeur van het Museum neder te leggen. De Voorzitter wenscht niet in behandeling te brengen wie Dr. Stuiter in deze betrekkingen zal moeten opvolgen. Hij neemt echter deze gelegenheid te baat om, na met warme bewoordingen er op gewezen te hebben wat Dr. SrurrER voor de Vereeniging geweest is, en hoe de Vereeniging een groot deel van haar goeden naam in het Buitenland aan Dr. SLUITER te danken heeft, namens alle Bestuursleden den Heer SLUITER dank te zeggen voor hetgeen hij voor de Vereeniging heeft gedaan, en hem een goede reis en herstel in patria 106 16 wenschen. Alle aanwezigen wenschen daarop den Heer SLuirer per- soonlijk nogmaals hetzelfde toe. Daar er verder niets aan de orde is, sluit de Voorzitter de Vergadering. Vergadering der Directie, gehouden op 14 Mei 1891. Tegenwoordig zijn de Heeren Hensen, Mr. Preprns, BERMAN ` Dr. Оххех еп Dr. Еве. De Heeren Dr. van per Srok en Dr. Buppen gaven kennis dat zij verhinderd waren de vergadering bij te wonen. Daar noch Voorzitter noch Ondervoorzitter aanwezig iS» neemt het oudste Lid van het bestuur, de Heer Hermea het presidium op zich. Hij opent de Vergadering, waarna de notulen der vorige Vergadering worden gelezen en goedgekeurd. 265 I. De Voorzitter stelt voor om den Heer Dr. J. F. vax Веммегех, die zich blijvend te Batavia metterwoon zal vestigen, tot Lid van het Bestuur te benoemen. Dit wordt met algemeene stemmen aangenomen, waarna de Secretaris den Heer van Веммегех van deze benoeming mede- deeling gaat doen, met het verzoek om ter Vergadering te willen verschijnen. Aan dit verzoek wordt gevolg gegeven, waarna de Voor- zitter den Heer van Веммегех welkom heet. СІ. Tot gewoon lid der Vereeniging wordt benoemd de Heer Mr. G. van per ЈАСТ, Raadsheer in het Hoog Ge- rechtshof. Ш. Van де Ledenlijst worden afgevoerd de Heeren: W. van WICHEREN , | Н. А. F. FnEUDANCK , J. H. Terman, H. S. Ріукноғғ, terwijl wordt aangeteekend dat de Heeren E. Douwes Dekker en Dr. Haver Drorze tijdelijk Indië verlaten. IV. Wordt voorgelezen een schrijven van den Heer Dr. J. G. Borrvacr te Leiden, inhoudende dankbetuiging voor zijn benoeming tot Correspondeerend Lid der Vereeniging. V. Wordt voorgelezen het Gouvernements-besluit N°. 1 d.d. 22 April 1891, waarbij aan Prof. Husrecar in de eerste dagen der Maand Mei a. s. vrij vervoer wordt toegestaan per Gouvernements stoomschip ‘»Grer” van Muntok naar Tandjong Pandan. | VI. Wordt voorgelezen een missive N°. 955 d.d. 27 April 1891 van den Eersten Gouvernements-Secretaris, waarbij, op last, wordt medegedeeld dat zijne Excellentie de Minister van Binnen- landsche zaken bezwaar heeft om op de Nederlandsche Begrooting een post te brengen ter subsidieering van wetenschappelijke onderzoekingstochten in Ned. Indië, eensdeels, omdat een post met dezelfde strekking reeds voorkomt op de Begrooting van uit- gaven voor Ned. Indië: anderdeels , omdat het jaarlijks uitzenden 964 naar Indië van een of meer Hoogleeraren van Nederlandsche Universiteiten den Minister niet wel vereenigbaar toeschijnt met de belangen van het onderwijs in Nederland. УП. Ter tafel komt het »Gedenkboek uitgegeven bij gelegen- heid van het Jubilaeum van Prof. Donders”, alsmede een 100-tal exemplaren van de Rede door Professor Donpers uitgesproken op 28 Mei 1888, een en ander toegezonden door den. Voorzitter der Doxrpers-Commissie voor Ned. Indië. Wordt besloten om de toegezonden exemplaren dier Rede, voor zoover de voorraad strekt, verkrijgbaar te stellen voor de Leden der Kon. Nat. Vereeniging en dit op den omslag van de eerstvol- gende aflevering van het E ter kennis der Leden te brengen. ҮШ. Wordt voorgelezen, uit een schrijven van ће! Eerelid de Heer Janssen van Raay, de mededeeling dat het Register op deel 51—50 van het Tijdschrift, op een klein gedeelte na voleindigd is, en aan den uitgever te 's Наде zal worden ter hand gesteld. IV. Ter tafel komen, toegezonden door Dr. vax DER STOK, ter inzage: 1°. Een exemplaar van de Neu-Guinea-Kalender voor 1891, door Dr. С. Ѕснварев. 2°. Bulletin №. 5 van de Maatschappij ter Bevordering van het Natuurkundig Onderzoek der Nederlandsche Koloniën be- valtende mededeelingen omtrent de reizen van Prof. Husrecat en Dr. var BEMMELEN. Х. Пе Voorzitter stelt voor om over te gaan tot de benoeming van een Bibliothecaris en een Directeur van het Museum. De algemeen keuze valt op den Heer Dr. vas Bemmerex, die zich die benoeming laat wel gevallen. ХІ. Wordt voorgelezen een schrijven van den Heer Drone, waarin de wenschelijkheid betoogd wordt, dat van wege de Nat. Vereeniging premiën worden uitgeloofd voor ће! aan- brengen van een exemplaar van den хело, hetzij dood , hetzij levend. 265 Wordt hesloten den Heer Уовревмах inzage van het schrijven van den Heer Durors te verleenen , en ZEd. te verzoeken na- sporing te doen omtrent het voorkomen van dit zeldzame dier, en tevens ZEd. te machtigen namens de Vereeniging premiën ad maximum van f 100.— voor den aanbreng er van uit te loven. ХИ. Wordt voorgelezen een schrijven van den Heer Dos handelende over de uitgaven zijner beschrijving en afbeelding der door hem verzamelde fossielen. De Voorzitter merkt op, dat in dit schrijven geen antwoord voorkomt op de vraag gesteld in de Maart-vergadering (Notulen Maart sub V.) omtrent de vermoedelijke kosten en omtrent den duur der publicatie. Wordt besloten hieromtrent nog nader informatie in te winnen. ХШ. De Secretaris deelt mede, dat het hem gebleken is dat het Bestuurslid van de Maatschappij van Nijverheid en Landbouw, ^t welk fungeert als Directeur der Gebouwen, als zoodanig is afgetreden en dat nog niemand anders als 200- danig is benoemd. De vergadering is van oordeel dat het zeer wenschelijk zoude zijn, dat de Heer Dr. van BewwELEN, die het oostelijke bijgebouw ` zal gaan bewonen, zich met het toezicht op de Gebouwen belastte, en daarom wordt besloten in dezen zin een voorstel aan de MY. van М. еп L. te doen, indien ten minste van de zijde van die М9. nog geen bepaalde keuze 15 gedaan. XIV. Namens Dr. уау per 8ток wordt voor de Bibliotheek aangeboden een exemplaar van 6. 0. Sans, Pycnogonida. XV. Wordt besloten voor de Bibliotheek aan te schaffen: L. Rürmever, Beiträge zu einer palaeontologischen Geschichte der Wiederkäuer en L. Әйтімеуек, Versuch einer natürlichen Geschichte des Rindes. Daar er niets meer aan de orde is, sluit de Voorzitter de Vergadering. 266 Vergadering der Directie, gehouden ор 11 Juni 1891. Aanwezig zijn de Heeren Dr. Treue, Dr. Kroos, SCHEFFER , Mr. Piepers, Dr. Vas Romguren, Dr. Епкмах, Dr. ONNEN, Herea, Dr. Ұлу Bemmeren en Dr. Ficer. Afwezig met kennisgeving de Heeren Dr. уау per STOK en BERMAN. De vergadering wordt geopend door den Ondervoorzitter Dr. Tagus, waarna de notulen der vorige vergadering worden gelezen en goedgekeurd. І. Tot Leden worden benoemd de Heeren: А. А. Maas GrESTERANUS, administrateur Argasarie bij Bandoeng, УМ. Kessrer, administrateur der kina-onderneming јет pacea- Warna , S. J. Mener, administrateur der onderneming Friesland, Bandoeng, D. Е. UurENsECK, gouvernements Secretaris, Buitenzorg, Dr. F. А, F. С. West, directeur. proefstation te Tegal. П. Van de Ledenlijst worden afgevoerd : Z. E. de Vice-admiraal P. тех Воѕсн, J. SCHEFFER, R. W. T. Koopmans, V. LEHMANN, А. тех Bosca. Ш. Wordt voorgelezen een schrijven van Dr. J. F. VAN Беммеһеу, waarbij deze verzoekt , om het huur-contract tusschen de Vereeniging en Dr. Soen. betreffende het aan de Ver- eeniging toebehoorend paviljoen over te nemen, voor den tijd dat bedoeld contract nog loopende is. Wordt besloten dit schrijven toe te zenden aan het Bestuur der N. 1. Maatschappij van Nijverheid en Landbouw met de mededeeling, dat er van de zijde van het Bestuur дег Nat. Vereeniging geen bezwaar bestaat om aan het verzoek van den Heer van BgwwELEN te voldoen. 267 IV. Wordt voorgelezen een schrijven van den Secretaris der Ned-Indische Maatschappij van Nijverheid en Landbouw, waarbij wordt medegedeeld, dat tot Directeur der Gebouwen benoemd is de Heer J. D. Mier te Menteng. Naar aanleiding van dit schrijven wordt de wenschelijkheid betoogt dat ook van wege de Natuurkundige Vereeniging eenig direct toezicht op de gebouwen gehouden worde. Wordt besloten den Heer Vax Beuweren te verzoeken zich met dit toezicht te belasten. De Heer Van Веммегех verklaart zich hiertoe bereid. V. Wordt voorgelezen een schrijven van den Directeur van Binnenlandsch Bestuur d.d. 14 Mei N°. 240 B., waarbij aan de Vereeniging ter opneming in het Natuurkundig Tijdschrift wordt aangeboden een rapport over de kiemontwikkeling van den Djati (Tectona Grandis L.) door S. Н. Koorpens, Houtvester der derde klasse, met verzoek om een 25-tal afdrukken daarvan te mogen ontvangen. Wordt besloten dit rapport in het Tijdschrift op te nemen , en het gevraagde aantal afdrukken t. 2. t. aan den Directeur van B. B. toe te zenden. VI. Wordt gelezen een missive van den Eersten Gouverne- ments-Seeretaris N°. 1270 d.d. 5 Juni 1891, waarbij namens zijne Excellentie den Gouverneur-Generaal ten geschenke wordt aan- geboden een exemplaar van » Шег Nederlandsch gezag over Java en Onderhoorigheden sedert 1811, door M. L. van Deventer”. ҮШ. Wordt voorgelezen een schrijven van den Heer Dunois, waarbij deze, op de hem gedane vraag omtrent het уегшое- delijk bedrag der kosten verbonden aan de uitgaaf eener beschrijving der door hem gevonden fossielen, antwoordt, dat een eenigszins nauwkeurige raming door hem niet kan gegeven worden, dat de beschrijving zeer weinig tekst zal bevatten en dat zeker een 50-tal quarto-platen, en misschien de helft daarvan, voldoende zal zijn, en dat de betreffende onkosten over twee jaar te verdeelen zullen zijn. Wordt besloten de beslissing omtrent het al of niet uit- 268 geven dezer beschrijving aan te houden tot een volgende уег- gadering, wanneer de Penningmeester aanwezig zal zijn en wanneer „ook tevens waarschijnlijk de eerste platen van den Heer Dugpors ontvangen zullen zijn, en omtrent den prijs voor het lithographeeren daarvan inlichtingen kunnen worden verstrekt. IX. De Voorzitter leest voor het Rapport uitgebracht inde zilling van de Koninklijke Akademie van Wetenschappen te Amsterdam, gehouden op Zaterdag 25 October 1890, naar aan- leiding van het verzoek der Kon. Nat. Vereeniging in Ned. Indië aan 2. E. den Minister van Binnenlandsche zaken om op zijn begrooting een post te willen brengen voor het Natuur- wetenschappelijk onderzoek der Koloniën. De commissie bestaande uit de Heeren Professoren SURINGAR , Martın , Weser en Реквінавіхе stelde voor warme adhaesie te betuigen omtrent het verzoek. Zij steunde de argumenten door den Directeur van О. E. М. voor een gunstige beschik- king aangevoerd, en voegde daaraan eenige ter zake dienende „beschouwingen toe; zij betoogde dat een samenwerking van de beide Departementen van Koloniën en van Binnenlandsche zaken, zooals nu ten aanzien van het ondersteunen van weten- schappelijk onderzoek werd voorgesteld, zeer gewencht was en opperde daarbij tevens den wensch dat West-Indië niet van het natuurkundig onderzoek werd uitgesloten. X. Wordt voorgelezen een schrijven хап. den Heer Prof. A. А. W. Новвент, gedateerd Buitenzorg 27 „Mei. 1891, waarbij „deze een woord tot afscheid en van dank tot het Bestuur der Kon. Nat. Vereeniging richt. Naar aanleiding van het hem ter kennisneming toege- zonden schrijven van den Eersten Gouvernements-secretaris d.d. 6 Februari 1891. №. 281 (zie Notulen Februari 1891 sub ҮШ). geeft de Hoogleeraar eenige beschouwingen ten beste omtrent de door hem gedane uitgaven, en omtrent de vraag of som- mige daarvan al dan niet uit het Regeerings-subsidie mochten gekweten worden. 269 De Heer Новкеснт verzoekt den inhoud van zijn schrijven ler kennis van de Regeering te brengen. Wordt besloten aan dit verzoek gevolg te geven en een. afschrift van de missive van den Heer Husrecur door te zenden aan den Directeur van 0. E. еп N., met verzoek dit afschrift aan de Regeering aan te bieden ; tevens wordt besloten een begeleidende missive daarbij te voegen, waarbij zal worden uiteengezet welke invloed op het wetenschappelijk onderzoek der Koloniën zou worden uitgeoefend, indien het principe werd doorgevoerd, dat de Regeering alleen haren geldelijken steun geeft voor wetenschappelijke onderzoekingstoehten, waarvoor reeds gedeeltelijk op andere wijze de noodige gelden bijeen gebracht zijn. XL Wordt besloten tot den aankoop van: L. Кйтімемек, Geschichte der Antilopen. XII. De Bibliothecaris brengt ter tafel diverse afdrukken en dissertaties, aangeboden door Dr. С. AumwiLws van de К. Akademie te Upsala. Hij stelt verder voor om het Nat. Tijdschrift in ruil aan te bieden aan de Universiteitsbiblio- theek te Upsala. Conform wordt besloten. ХШ. Wordt voorgelezen Bulletin №. 2 van het uitvoerend Comité van de Commissie tot ‘bevordering van het Natuurkun- dig onderzoek der Ned. Koloniën, en vervolgens een uittreksel uit het Marineblad, waarin die zelfde Commissie een oproeping richt tot de officieren der Ned. Marine 104 het doen van weten- schappelijke „waarnemingen in de overzeesche gewesten. 8 Daar er verder niets meer aan de orde is, sluit de Voorzitter de vergadering. L NASCHRIFT >DE KLIMATEN DER VOORWERELD EN DE GESCHIEDENIS DER ZON.” DOOR EUG. DUBOIS. im. per je. ^ as Zeg el van: “Пе Klimaten. der Voor- d with in S У заб у Дд» е der Ge пе, wd g 1890 ici de voorrede do den bro gedateerd September 1890) 327 Ge ongelijke li e p p. 325--32 ке тегей Ze ЫТ ор dezelfde wijze verklaart s door mij geschied is [ p. 73—75]. Опаћ lijk van elkander еп bijna volkomen langs denzelfden weg zijn en ik tot dezelfde E gekon іш mijn opstel gebru uikte cijfers voor de verdeling der drie Wan es waren genomen naar Faye [Sur l'rigin nde, 2* Edition, Paris |. Gebruik makende van de doo en T p. 325) von cijfers der Potsdammer spectroscopische Durchmusterung [in de verhouding 267: 3315 і wij, tusschen de so nterglaciale perioden "i ur der gezamenlijke ijstijden, de betre 4: 1 [niet , zooals uit de cijfer d ou volgen). s blijven de resultaten dezelfde п деге gelegenheid gas om de volgende Мүуоесіпдеп en Blz. 39, regel 9 van boven, achter »Frankrük" bij te voegen: n "Ze t 1] іп pon ats van: »Neumaver” te lezen: »NEUMAYR . ud 41, заме Seal, in plaats van: Siberië” te мер „Spitsbergen. regel 2 van onder, е schrappen »fransc og 42, regel 16 he onder, in plaats van: " te lezen: »267;. an onder, in aps van: 78” te lezen: ре 43, regel TP e onder , in plaats van: »745,4^" te lezen: * Va 12 у onder , in. plaats уап: >75—7542° N. В. te le et n 75169 N. B.” Bos noot 1] regel 4, te schrappen: » z 4еп 5,1 n plaats van: пен met vele Шайаі‹ de sels" te Ше: sbruinkolen en vele bladafdrukse “ kegels”. E > 44, regel 11 van onder, in plaats van »voor" te lezen: "хар 20, not 1^ : ” „mioceen. noot 1 1 regel 3, іп plaats van: »mioocen" te lezen S m ” noot 1] regel 3, in plaats van: »да!" te lezen: „die * 46, noot, — 1, te schrappen : 5. іп sigas van: „zonen der” lezen: »zonen та , 7 van е, le plats уап: ds belemuieten „еп -belemn Jaatsen- ^ 51, regel 6 van onder, iter: : Tee, ech зит кү te ene maat > 52, regel 10 уап onder, in laats van: reve als het : E van Weenen Бо) аке rer dan Gené i Sie lezen : eer | ceres even m als dat van Wienen en warme! - dat herh eC э” › 58, eerste regel, is een van: »— 570," te lezen: »— 36 " telezen: — "NER ЕНИ | . 55, лел 41 сл ES D 4, c 7, 271 regel 6 van boven, in plaats van: „heeft Хеџмаук“ te lezen: ebben Neuman en _Naruo noot , regel 2 n pass ғап: >G. Havemrox" te lezen: ^S. Havonroy" n plaats van: »onvoldoende" te lezen: omues noot 1] aldus aan te vu Пеп: aM. NEUMAYR, Mig за аи Bd. M sqq. Palaeont. | ndl. б, noot 1] regel 2, in plaats van: »klimate” te bas: "Klima ‚ regel 11 van boven, in plaats van: »Grinell Land” te La ^ 13 van boven, bij te voegen: >Ook het door Матновзт uit- r na zië zou gelegen bitse: ordt ass de Dee аде ор e welerlegl;" : regel ge уап оп e n plaats van: »maar zij zelfs” te lezen: d - лааг va ide: in plaats van: »dikken luchtmantel” te lezen: eet verande erlijken luchtmantel”; onder, іп plaats van; shad eene" te lezen: „had ge- leidelijk e eene regel.. 2 тан һюхеп, іп ‘plaats gis ^komen" te lezen: »komt" > 13 van boven, in pla n: »aan de tegenwoordige” te p d aan den epi pone gen"; J van onder, in plaats van: de Apenijnen” te lezen: de A mijnen, e. Kaukasus noot 2] repe n plaats van: >1888” te lezen : »1886 atste теді, s gas s van: »14^" te lezen 21 noot 3), aldus te lez >J. D. WHITNEY, The Climatic Changes later Geological apei — ge, 1882 noot 1] regel 5, in plaats van: > те te lezen : »klimat.” ; "6 г: ері. GE. v Lesch: :1880". noot 1] г rojrel gon a. m." te lezen: »en: Die Dë іп Ces Ай. Most, еу. Gesellsch. Hamburg 1887—-88, p. 10—23. Уегсећ Kli со Pid 1700, nebst Bemer аг über Ge masch rwan- kungen der Diluvialzeit. Wien 1 Cap. regel 10 van onder, in pus yan: dan" te lezen: bij ver- EEN Zo H ms alin > 8 van onder, achter: „welke het land aan den equator ontvangt” bij te voegen: »die — ten gevolge van Че versterkte alg бешер. circulatie der atmos sphe er en aldus versterkte zeeslr dan nog gemakkelijker zal worde сұры regel 9 van onder, in plaats van: „eene grootere hoogte bereikt” pe Dec Fdo ijker is’ onder, in plaats тап; Fonnes” ze три "а D. Кокрез '; noot 1 i in pete an: »klimate” te lezen » Klima pen 11 van era in plaats van ijstijd” te te lezen: ath via len tijd”; 9 van onder, in plaats уап: »zeer waarschijnlijk” te lezen: „niet onwaarschijnlijk” : noot 1), Қ; meening van WanwiNG is echter » Deze абе Матновѕт (Akad. v. Wet., Stockholm, 1890) besiis eege? кеп.” “јер voegen: »Ueber die Bildung des Löss. Verh. der K. К. geol. Reichsanstalt in Wien, 1878, p. 289—296". Biz. 272 67, noot 4], bij te voege Neuninc, Ueber Tundren und | Steppen der erst: n" Vorzei. Berlin d ; ud 68, regel 6 van esu achter: *hebben?" in te lassche de t dezer winden мек veranderd bij Mie Werft in de zonnestraling " 3-І van onder, aldus te Vader: E ағай nabi den equator li en in de moordelijke hemispheer NO. en in de zuidelijke hemispheer 70 zijn [passaten |”. noot 2), regel 3, in ts van: zon winds” te lezen: »on the winds". 69, regel 10 van onder, in plaats van: ү.” te lezen: >0. D 8 order, іп plaats уап: hun" te lezen: po: , 6 van onder, in ри beed ~ lezen: >һаге” achter Diae n" bij t en et eerste gei veel г, in het laatste ев тіне ware dan nu van den equator Gen de polen vo > noot 1), m 4, A Were уап: m E (е lezen: »Bd. 57". 70, геге! 1 уап ђоу n plaats van: »geen" te lezen : »slechts zeer ей niin e » 8 уап cosi in plaats van: »nu" te lezen: "под : - , 9 van опдег, in pl van: »hunne" te lezen: Jare ; » 5 ya j gen « :3] Dat ge meteorologische үлы selen: 1^ ís tijde zonnevlekken — wanneer de werkdadigheid der photospheer en de straling dery vn zeker het aanzienlijkst de luchttem- verschil = verwarming schen "en ger vi --, waardoor versterking У et alg systeem. Took Tes rd de bas periode der era: wisselinge Brü lat in de warme tijdperken verschil in Inéhtdrükking tusschen den equator үт п Че Us Alles doet ons айан; nen de atmospheer SEN б werkzame regulator is van de t v" == » hebben, eran indirek, zeer grooten op de tempe- ratuur der hooge e breedte . 79, laatste beo ненай аам " bij te voegen de volgende noot: :3] Die Ме Internat. Wissensch. Bibl.) Leipzig 1873, р. 33r 75, regel 5. дан boven, in plaats van: „ч. te lezen: Ge "1 еп 12 van boven, aldus te veranderen „Om de gelijkvormigheid in de ontwikkeling en in de пева van ieder type, kunnen wij. 76, regel 12 van bore le schr угарреп : vin” 77, regel 12 en Am van boven, in plaats van: » lijdseenheden" te lezen : 2 »tijdde 78, regel 8 Cé ђоу s de volgende доо. bij te voegen: 11 En dez дог ўе „versterking van de algemee eg elke t hebhe ор. Bijna geheel aan de ho ki 2 а zijn ten goede gekomen 1 ma ui го DAN WE, o 4e sterkere mate door de atmosp ei ТЕПТІ dan stralen van grootere golflengten. Van iolette en meer stralen zooveel rijkere witte e Ries aldus betrekkelijk veel minder stralen de opper- vlakte der aarde bereikt hebben, dan haar v моа ldus kon poor DIREKTE STRALING slechts Va, ue minder van energie de itte 2 op warmtegraad der klimaten uitoefenen — overal, doch Мені пађу ijk Z uator. РЕЛЕ еп m (iP mica ne overwegen ga zijn ака ter verster ing van d слано зрнца der ee ЕП LANGS INDIREKTEN 'EG aan е ge ainan. gekeerd zou, wanneer de zon in den minder p heia бен eener roode ster verkeerde, betrekkelijk weinig van hare energie tot versterking algemeene lucht- circulatie ` gebruikt worden. [Indirekt zouden ald hooge minder verwarmd nu. hoewel ook nabij den equator de temperatuur and res zijn tengevolge van de minder belangrijke toe roode en ultraroode stralen, dan de afname der violette а ultrav че 11 van boven n різ aals van: »algemeene" lees : geleidelijke”: » 15 van boven, do plaats van: »twee of drie malen" te lezen „twee of dri ijgaand ,”. 81, regel |1 van boven, in laats van: »hunne" te lezen: share”; » 14 va noot: di. waarnemingen door 11. С, ier te Potsdam en van nauwkeurige я metingen van speclra-verschuivingen van de Diek. ase vie ht op Mount- Нино [Publications of the Astronomical Society of the Pacific, M, p. 265] zijn de bewegingen уап. ееп кс Pid veel geringer gebleken, dan zij vroeger Greenwich bij voorbeeld — bepaald waren: gemid- deld slechts €— de helft, namelijk 17 K. M., volgens de bepalingen te Potsdam. Blz. 82, regel 15 van on er, dn paden van: ге voor еп de on waarschijn- lijkheid” te lezen: лес г, we we жаагы ШШЕ. » 84, regel 7 van boven, іп plaat en к georganiseerden tak, e" te lezen: »laag georganicerdon tà tak der noot 1], regel 6, in pl (8 : Genie Soen te lezen: sontwikkelingsrijon”. » 85. regel 14 van onder, in plaa ы pesar eg oorzaak” te lezen: » voornaamste waarschijnlijk » 11 van onder, in Mos on Za VH «Қап st 3 m as de ee иер intensiteit” te ls Pan ren de grotere rhe siteit”. › 90, regel 2 еп 3 van bov n plaats van: »eene brokkelig aard- achtige. отм KR reit Se lezen: >іп en е brokkelig arda achtige, zwarte massa, eene verbibdin Tevens gelieve men, in het »Voorloopig bericht picto het олдана naar de ple Mare еп ot ed vertebraten-fauna van Sumatra еп Jav geduren t jaar van wid deel л ын het Na Ааа жы. Ger e 18 volgende еа: ‘te verbetere Blz. 93, regel 8 Wee onder, in plaats van: »rei" te lezen: »rij^ » п оп af in plaats van: andere" te lezen: „oudere” : > 94, regel b d bove in plaats van: »Paliajam" te lezen: “Рай-а De 95, regel 2 еп 1 van on дет? in plaats van: »misschien” te lezen: »zeer waarschijnlijk”. > 96, regel 8 van onder, te e schrappen: » » Миа. % 98, regel 1 boven, іп plaats van: »kam" te sn »kern”. = Товговхо-Асовхо [Java], 2 Juni 1891. : | i 2 1 EL. $ 3 INHOUD Tweede Aflevering van Deel LI. Voorloopig bericht over uummulieten. orbitoiden en alveolinen van Java, en over den ouderdom der gesteenten waarin zij optreden, met een plaat, door Dr. R. D. M. Mera қ De kiemontwikkeling уап Tectona grandis L. Е, (Djati) he wie. door S. Н. Koorpens. Houtvester bij het Bodein in Neder- landsch-Indié. Over eene collectie vasi: diii van кин (Éaid-Sumatra) door А. G. Уопркимах, Corresp. der Kon. Akad. van Weten- schappen te Amsterdam 2 Microhierax iringillarius. белі. JM Ан" : ; ыты Baza sumatrensis. ГАРА. A Mieronisus soloensis. Horsf. . : ^ vind T 6 4. Ninox scutulata. Rarrr. 5. Хсорѕ rufescens. Новѕғ 3 б. Bubo sumatranus. Bar 7. Palaëornis luciani. VERREAUX. 8. Chotorea mystacophanes. Temm.. 9. Gecinus puniceus. Ноячғ. 10. Thriponax javanensis. Honsr. 11. Hierococcyx fugax. Homsr. 12. Ніегососсух sparveroïdes. Уз. 15. Rhinorta chlorophaea. are. М. CRhepodytes dad. єз е, 15. ештососсух javaneasis. “Daas: en эз. 16. Hydrocissa nigrirostris. Dem. 17. "Biehroceras bicornis. L. ua funde a 15. Merops bicolor. Bon». . : 19. Nyctiornis amicta. Tewm. NES . os 20. Bendrochelidon comata. Truy. 101. 139. INHOUD. BLapz 21. Chaetura согаста. 5. MuLL. 4. 22. Hemichelidon ferruginea. Hope. . 4 Я 5 224. 23. Irena cyanea. Beep. аа ара 225. 24. Dissemurus paradiseus |. е brachyphorus. Вр. juv. 226. 25. Lanius tigrinus. Dna». 221. 26. Lanius lucionensis. |І... ја . 228. 27. Dicaeum sumatranum. Сав. 229. 28. Hemixus сіпегейв. рути, ` 229. 29. Trichostoma büttikoferi, nov. spec. 230. 30. Pitta coerula. Vue, 231. 9l. Pitta шег. Br. < -3 232. 32. Pitta elegans. Less. 288. 33. Geocichla sibirica. Parr. 234. 24. Geocichla rubiginosa. Mürr 295. 35. Limonidromus indieus. бм. . 237. 36. Henicurus ruficapillus. Tewm. MAR 238. 37. Corydalla һазеШ. Ten, . 2. ^. . . 299. 98. Uroloncha leucogastra. Brvrm. . 240. 39. Platysmurus leucopterus. Temm. 240. 40. Platylophus coronatus. Rarrr. 241. 4l. Butreron capellei. Тем 242 Eaplocomus vieilloti. Gnav.. 43 ~ 44. Aegialites geoffroyi. Мас. 45. Macropygia ruficeps. Grar. 46. Anas seutulata. Met, . 2 ў p : А 47. Onychoprion lunatus. PEALE. Notulen van de Vergaderingen der Koninklijke Natuurkandige Ver- eeniging in Nederlandsch-Indié, gedurende het eerste halfjaar van 1891 Vergadering der Directie, gehouden op 8 Januari 1891. Algemeene vergadering gehouden op 12 Februari 1891. Vergadering der Directie, gehouden 12 Februari 1891. Vergadering der Directie, gehouden op 19 Maart 1891 Vergadering der Directie, gehouden op 13 April 1891 Vergadering der Directie, gehouden ор 14 Mei 1891. Vergadering der Directie, gehouden op 11 Juni 1891. Naschrift op »De klimaten der voorwereld еп de geschiedenis der оп” | Сы сово a tee pom d NATUURKUNDIG TIJDSCHRIFT VOOR NEDERLANDSCH-INDIË, UITGEGEVEN DOOR DE KONINKLIJKE NATUURKUNDIGE VEREENIGING NEDERLANDSCH-INDIË, Dr. H. ONNEN. DEEL LI. Derde Aflevering. ACHTSTE SERIE. DEEL XIIL Aflevering 8. BATAVIA zy NOORDWIJK, | 's GRAVENHAGE, ERNST & Co. | MARTINUS NYHOFF. 1891: BERICHT. HH. Leden der Kon. Nat. Vereeniging worden beleefd uitgenoodigd , hunne aandacht te vestigen op het verschijn- sel der „trekkende vlinders” , zoo zich dit, па de langdurig geheerscht hebbende droogte, wellicht weder mocht vertoonen. Elke mededeeling hieromtrent, zoo mogelijk vergezeld van сеп of meer exemplaren van het insect, zal met belangstelling ontvangen worden door den Secretaris der Vereeniging, Dr. S. Fiarr te Weltevreden. VERSLAG OMTRENT DE GOUVERNEMENTS KINA-ONDERNEMING IN DE PREANGER-REGENTSCHAPPEN OVER HET JAAR 1890, R. VAN ROMUNDE, Directeur der Gouvernements Kina-Onderneming. Weersgesteldheid. Even als in 1889 was de weersgesteldheid gedurende het afgeloopen jaar zeer abnormaal. In de maand Januari en in het begin van Februari viel er be- trekkelijk weinig regen; gedurende de tweede helft dezer maand en in Maart en April bleef het weder nog al regenachtig. Terwijl gedurende de maand Mei reeds vele droge dagen werden opgeteekend, kenmerkte Juni zich weder door vele regens. Van een eigenlijken Oostmoesson was іп 1890 weder geen sprake. Reeds in de maand October deed de Westmoesson zijne intrede, doch in de tweede helft van November viel plotseling eene felle droogte in, zooals die gewoonlijk slechts in den Üostmoesson wordt waargenomen. De felle droogte ging ge- 18 276 paard met hevige oostenwinden, еп de temperatuur daalde des nachts op vele plaatsen zelfs beneden het vriespunt, In December wisselden regen en droogte elkander af. Stormen deden zich slechts gevoelen gedurende een viertal dagen in de tweede helft van de maand Maart en berokkenden vooral aan het etablissement Nagrak zeer belangrijke schade. Ten gevolge van ontwouding ten behoeve der Gouvernements koffiecultuur is dit etablissement meer dan te voren aan de felle westenwinden, welke daar gewoonlijk in het begin van het jaar woeden, blootgesteld, en de verwoestingen door den storm in Maart aangericht zijn dan ook grooter dan ooit te voren. IH, Vermenigvuldiging. Het aantal in den vollen grond staande planten bedroeg bij het einde van 1890 2.569.800, zoodat in den loop van ће! jaar dat aantal met 546.000 is toegenomen. _ Deze vrij belangrijke vermeerdering is slechts voor een ge- ring deel te danken aan uitbreiding van den aanplant , maar vindt hoofdzakelijk haren grond in dichte tusschenbeplanting van min of meer ijle plantsoenen, in het groot aantal planten, dat voor tweede beplanting is gebezigd, en ook in de omstandigheid ` dat bij het streven naar dicht gesloten plantsoenen zoo weinig mogelijk planten zijn ontgraven en geoogsl. Het aantal der in den vollen grond staande planten zoude bij het einde van 1890 veel grooter zijn geweest, ware het niet, dat tijdens de droogte in de tweede helft van November en in December het planten van zaailingen moest worden gestaakt. De in den vollen grond gebrachte Ledgeriana-zaailingen zij alle verkregen van het zaad, dat in het laatst van 1886 in open loodsen is te kiemen gelegd. De speenbedden, die een jaar later daarvan zijn aangelegd, geven nog een overvloed van planten voor inboeting, voor herplanting van gerooide ter- reinen en voor uitbreiding der plantsoenen. In de kweekerijen bevonden zich bij het einde van 1890 naar schatting 510.000 Ledgeriana’s en 410.000 Succirubra's. 977 Onder het aantal in de kweekerijen voorhanden Ledgeriana’s zijn begrepen 10.000 enten in het laatste stadium van ont- wikkeling, alvorens naar den vollen grond te worden overgebracht, terwijl daarenboven nog omstreeks 50.000 enten in de kweeke- rijen te Tjinjiroean aanwezig zijn, waarvan het slagen nog min of meer onzeker is. Met het enten van C, Ledgeriana op С. Succirubra werd het gansche jaar onafgebroken voortgegaan. Voor entrijs wer- den bestemd twijgjes van de aan kinine rijkste afstammelingen · der moederboomen N°. 25 en 58, die bij analyse in den bast der 6- а 7-jarige planten meer dan 11°/, kinine aantoon- den. Vooral werd entrijs gewonnen van de afstammelingen 58/ еп 257 met gehalten van 12,5% еп 15%; kinine. Ook werd een belangrijk getal enten verkregen van de afstamme- ling bekend onder 58^ met een gehalte van 12.05°%/ kinine. Deze, eene zeer breedbladige variëteit van het type Ledgeriana, eigent zich door haren weligen groei bijzonder voor het be- planten van steile hellingen, voor minder goede gronden en vooral voor inboeling. De kunstmatige vermenigvuldiging van C. Pitayensis vorderde ook in het afgeloopen jaar nog slechts zeer traag bij gebrek aan het noodige entrijs. Те Tjinjiroean is thans een aanplant van 1000 boomen dier kinasoort in den vollen grond. De bestaande kweekerijen van Ledgeriana- еп Succirubra- zaailingen bleven voortdurend in een goeden staat van onder- houd, en daaruit kunnen nog geruimen tijd eene groote hoeveel- heid planten worden gewonnen. Uitbreiding van eenige betee- kenis werd aan die kweekerijen echter niet gegeven. Nieuwe zaadloodsen werden slechts in beperkt getal aangelegd. Voor den kweek van hybriden van (С. Ledgeriana X С. Succirubra werd eene partij zaad te kiemen gelegd afkomstig van de oorspronkelijke Ledgeriana’s te Tjibitoeng, welke aldaar slechts eene zeer beperkte ruimte beslaan en van alle kanten omgeven zijn door Succirubra’s. De planten uit dat zaad 278 gewonnen zijn bijna alle һуінійеп, slechts weinig typische Ledgeriana’s worden daaronder aangetroffen. Als een gevolg van de vochtige weersgesteldheid in 1889 was de bloei der Ledgeriana's en daarmede ook de zaadoogst in het afgeloopen jaar zeer gering, en ofschoon zooveel moge- lijk Ledgeriana-zaden in veiling werden gebracht, zoo was toch de vraag grooter dan het aanbod. Driemalen werden in 1890 veilingen van kinazaden gehouden. De bruto-opbrengst daarvan bedroeg 7 2014..— Voor eene partij zaden van enten van een onderzoehten moederboom (№, 25) werd tot 7 2.80 per gram besteed. ЫП. Ontginning, aanplant en onderhoud. In den loop van 1890 werden omstreeks 100 bouws bosch gekapt en gedeeltelijk ook ontgonnen еп beplant. De bosch- terreinen vormden de enclaves tusschen de vier etablissementen aan het Malabar-gebergte, zoodat bij voltooiing van de voor- genomen ontginning deze een goed afgerond complex zullen vormen, en daarmede kunnen verdere ontginningen voor goed worden gestaakt. De meest vlakke stukken worden voor C. Ledgeriana, de steile hellingen voor de teelt van C. Succirubra bestemd. Te Tirtasari werd het gansche jaar met het planten in den vollen grond van in potten gekweekte Ledgeriana-enten door- gegaan, terwijl bij voldoende regens tusschen de enten nog een belangrijk getal zaailingen werden geplant, met het doel zoo spoedig mogelijk tot gesloten plantsoenen te ge raken. Met het overbrengen in den vollen grond van Ledgeriana- zaailingen werden in het afgeloopen jaar nog al teleurstellingen ` ondervonden ten gevolge van de droogte zoowel in het begin als bij het einde van het jaar. Dank zij evenwel het gebruik van krachtig ontwikkelde planten, en dank zij ook den grooten voorraad plantmateriaal, worden de teleurstellingen weinig gevoeld. 279 Gaven de proeven, іп 1888 еп 1889 genomen, om де zwaar hellende ravijnen binnen de grenzen der etablissementen Туіп- jiroean еп Tjibeureum, zonder verdere ontginning dan het neerslaan van het opgeschoten houtgewas met Suceirubra te beplanten, over het geheel vrij goede resultaten, vooral daar waar zeer krachtig ontwikkelde bibiet voor beplanting was gebruikt, met die wel wat primitieve cultuurwijze werd ook in het afgeloopen jaar doorgegaan en ook uitgestrekt tot de terreinen binnen de grenzen van het etablissement Тоеп. Te Tirtasari werd eene proef genomen om zulke steile hel- lingen te beplanten met hybriden van С. Ledgeriana x C. Succirubra, welke almede vrij goede resultaten belooft. In de verslagen der beide voorgaande jaren werd melding gemaakt van de restauratie van oude ijle Officinalis- plantsoenen door tusschenbeplanting met С. Succirubra. Reeds werd in het verslag over 1889 gemeld, dat de verwachtingen daarvan zijn overtroffen. Maar niet alleen dat de nog overheerschende Offieinalis zich krachtiger ontwikkelde dau te voren, maar het product dezer kinasoort, dat werd verkregen door ontgraving van slecht groeiende exemplaren, toonde eene belangrijke ver- betering in het gehalte van den bast aan. Werd door afronding van de etablissementen van het Malabar- gebergte aan den bestaanden aanplant eene niet onaanzienlijke uitbreiding gegeven, aan de restauratie der plantsoenen werd mede met kracht gearbeil. De in den loop van 1890 gerooide Séceirubra-plantsoenen op de etablissementen 7jinjiroean en Туфеитеит werden alle ook weder in het afgeloopen jaar her- plant met C. Ledgeriana, en de door ontgraving van zieke boomen van hybriden uit де Ledgeriana-plantsoenen ontstane openingen werden alle weder met tvpische planten gevuld , terwijl ook aan het inboeten van jonge plantsoenen de meeste zorg werd besteed. Aan de verbetering, vernieuwing en uitbreiding van het wegennet in de plantsoenen van het Malabar-gebergte werd in 1890 krachtig voortgewerkt, waardoor het toezicht en de 280 contrôle ор de veldwerkzaamheden zeer werden vergemak- kelijkt. bij de belangrijke uitbreiding, die de aanplant van C. бош | іп de laatste jaren heeft ondergaan, zoowel door tusschen- beplanting der ijle Officinalis: en Josephiana-plantsoenen en vooral door beplanting der steile ravijnen, konde nu ook gaandeweg meer orde en regelmaat in den chaos van Ledgeriana- en Succirubra-plantsoenen worden gebracht, en werden daar- om op de etablissementen Tjinjiroean en Tjibeureum eenige Suecirubra-tuinen op weinig hellende terreinen aangelegd, gerooid en met Ledgeriana herplant. Te Nagrak werden de weinige nog overgebleven Officinalis en Josephiana's, die de daaronder geplante Ledgeriana's in haren groei begonnen te hinderen, ontgraven en geoogst, ter- wijl ook te Lembang uit twee tuinen de enkele Josephiana's werden verwijderd, die belemmerend werkten op de ontwik- keling der daaronder geplante Succirubra’s Aan het onderhoud der plantsoenen werden steeds de noodige zorgen besteed. Jonge tuinen worden voortdurend van on- kruid vrijgehouden en een enkele maal oppervlakkig met den patjoel bewerkt, terwijl in oudere plantsoenen eens eene diepere grondbewerking werd toegepast en de tuinen voor zooveel noodig een enkele maal van opschietend onkruid werden ge- zuiverd. Het patjoelen werd uitsluitend verricht gedurende den meest drogen tijd van het jaar. Bemesting der plantsoenen bepaalde zich hoofdzakelijk tot het aanwenden van compost in schrale gedeelten van den aan- ` plant. De toestand der plantsoenen onderging in het afgeloopen jaar eene belangrijke verbetering. Reeds in het vorig jaarverslag werd de opmerking gemaakt, dat de voornaamste insecten- plagen, welke de kina-plantsoenen in de laatste jaren teisterden, grootendeels voorkomen kunnen worden door het gesloten houden van den aanplant. Deze stelling heeft zich ten volle bewaarheid. Bij het zooveel 281 mogelijk sparen van de plantsoenen hebben aanvallen van be- teekenis door Helopeltis Antonii zich niet voorgedaan; alleen in jonge tuinen moest het insect onverpoosd worden vervolgd, al was ook de vangst van de hemipteer niet groot. De rups, die in 1889 zulke verwoestingen aanrichtte, berokkende ook in het begin van het jaar nog belangrijke schade, doch bij eene volgende generatie was het aantal reeds aanzienlijk ver- minderd. Wel werd het insect nog voortdurend vervolgd, maar de geledene schade was in de tweede helft van het jaar van weinig beteekenis, en in de zeer gesloten plantsoenen werd het zelfs in het geheel niet meer bespeurd. Alleen aan den zoom der tuinen werd door de rups nog eenige schade toegebracht. In de plantsoenen aan het Zuider-gebergte g gaven wilde varkens, die thans nog in grooten getale voorkomen, heel wat last en moeite. Voortdurend moesten in jonge tuinen, voor de tweede maal met kina beplant, de terrassen, die door het wilde zwijn waren vernield, worden hersteld. In gesloten tuinen werd geene schade door varkens aangericht. De verklaring van het feit ligt voor de hand. Zoekt het wild gedierte vooral engerlingen tot zijn voedsel, in de gesloten tuinen worden deze niet aan- getroffen, omdat de kevers hare eieren niet leggen in een be- lommerden bodem en deze ook niet geschikt schijnt voor de. ontwikkeling der insecten. 