VADERLANDSCHE LETTER OEFENINGEN
keren. Dit vervult het hart van Beon en Amesfis met vreug- … DEEL N. LETT., NO, 12. Oe de; 628 BEON,TKEURsPEL de ; Amesfisfmeckt hem om genade woor Biofis „en Been beni dat hy geen voornemen heeft om zich op Biofi te dar Maer op `t ontvangen vah een brief, die hem meld, dat Bi wet een wreed voornemen zwanger gact, en hem dat, acd, om voor zyne veiligheid te zorgen, door Biefis om ts brengen, zo ra§ zyne getrouwe hulp hem tot den ‘Fhroon ver- beven zal hebben, ontfteekt zyne grimmigheid, die Amesfs vruchttoos tegengaet. Biofie verichyat verv » maer , met eon fprekende, word hy door een Hoofd der Lyfwach: var t geweer beroofd, en Bæn ziet zich voor Koming erkend. Biofs doet ene tergende aenfpraek , Amesfis poogt Been tot get nade te'bewegen, en deze zegt hem eindelyk de vergeving gyuer euveldaden toe. Biafs openbaert daer op het geheim; dat deze ontthrooning flechts in fchyn was , terwyl het Hoofd der Lyfwacht hem weder voor Vorst erkent ; doch tevens belyd die Vorst zich fchuldig, en verklaert hem voor den Erfprins Been; waerom hy, hem hulde doende, het Ryks-beftier aen bem overgeeft. Beon bezeft dat Solis hem „ door een verdich. ten brief, tegen Biofis heeft willen aenzetten; betuigt de re- geering aen Biofis te laten, en zich te vergenoegen als erfge- naem. Biofis weigert dit, drukt zyn berouw over zyn wanbe- dryf ten krachtigfte uit, en wyt Zyn ontaert gebouden gedrag gpootlyks gen den fnooden verleider Soifis ;die voorts in verze, ering genomen word; terwyl men vertrekt, om de rust to herftellen, en °t Valk die blymaer te brengen, dat hua werti» ge Erfprins Been de Heerfchappy aenvaert. In dit Toneelftuk, alleszins regelmatig ingericht, ontmoet men, zonder overtolligheid, ene genoegzame verfcheidenheid van charaâers, die ieder in hunne foort natuurlyk voorkomen, eù hunge eigene tael fpreken. Het deftige.en tedere vertoont Zich teri fterkfte, en gaet, daer °t vereischt word, onverhin. derd te zamen gepaerd ; ook is de {tyl over °t geheel manlyk en eigenaertig haer de onderwerpen gefchikt: za dat het, op het Loneel naer eisch uitgevoerd wordende, niet wel konne misfen van doel te treffen ; en die leering te verlevendigen, welke de Dichter zich voorgefteld, en daer het gan {uk in deszelfs geheele verband op uitkomt, te weten Dat niemant eoit met vecht gelukkig word geacht, Dan djo. den Hemal vreest; en synen Pligt betracht. \ A Je NOMEZ NÓODIGE ÓNPBRRICHTING, 829 Noodige Onderrichting van J]. NOMSZ, omtrent verfcheidene uit __frooifels , rakende zjn Freurfpel AMosis. Te Amsteldam, Dy ` J. Smit 1768, in O&ava 14 bladzyden. DE Heer Nomsz klaègt in dit Stukje zeer över gefuchten ten zynen nadeele, met betrekkinge tot zyn Treurfpet Amofis, Men heeft naemlyk eerst uitgeltrooid , dat hy ’t uig een Fransch Tooneelftul had overgenomen ; doch hier omtrent had een misverftand plaets, en dit bemerkt zynde is dat gé: rucht vervallen. Dit uitftrooifel is naeuwlyks gefleeten, of men komt met ene fcherper befchuldiging voor den dag. Men wil dat hy zynen Vriend van Sreenwyk verraden, de choon- heden van deszelfs Beon heimelyk geftoolen, en als eigen viņ» ding in zyn Amofis openlyk uitgegeven heeft: en men grond ` die befchuldiging op het zeggen van den Heer van Steonsoyk telven, op de woorden , die we uit het voorbericht voor Beon in °t voorige artykel medegedeeld hebben. Hier tegen vers, deedigt de Heer Nomsz zich ernftig in dit Stukje. J ont- kent niet Beon gelezen ce hebben aen % huis van zynen Vriend, maer betuigt tevens dat een achtal van Kunstvrienden zyn <£-. mofisreeds in ’t jaer 1762 ten zynen huize gelezen hebben; en houd zich verzekerd dat van Steenwyk zich zal kunnen erinneren, dat hy, op ’t lezen van Beon „al tegen hém gezegd heeft, „ in myn onderwerp is iets dat naar het uwe zweemt ”. Voorts tracht hy te doen zien, dat men op het boven aenge- haelde gezegde van zynen Vriend zodanig ene befehuldiging piet kan gronden; en dat hy reden heeft om vast te ftellen q dat de, Heer van Steenwyk niets van die natuur bedoelt. Uit hoofde van de overeenkomst der twee Stukken , zegt hyg moest hy het zyne nu of nooit uitgeven, s, dewyf de domme hoop hem, by latere uitgave, billyk voor zynen Copieist zou hebben gehouden ”. De overeenkomst noghtans, zo als de Heer Normsz yerder doet opnierken „ is Zeer gering ; de twee Tooneelitukken Zyn in onderwerp en Zedeleer onderfcheiden , en komen flechts in enige trekken overeen : hoedanig ene overe eenkomst onvermydelyk is. „ Want de onderwerpen, gekyk by zegt, zyn geheel uitgeput; 'er zyn geen Treurfpellerk meer te maken, zonder dat men iñ het eene of andere Tdo- heelftuk valt, dewyl ‘er geene Caracters of oriderhandeling meer zyn, die niet reeds gefchikt en ten Tooneele gevoerd zyn ”. Deze zyne verdeediging verfterkt hy eindelyk „door te toonen , dat men ene uitfchryving van zyne zyde niet wel mø- gelyk kan opderftellen , of men mocst hem voor een zot hou- : te oz ` i / 830 J.: NOMsZ NOODITE ONDERRICHTING. den. Hy {chryft om roem te behalen , en deze is onmogeyk langs dien weg te verkrygen; men kan niet denken dat hy zo onverftandig is van dit niet te zien: te minder, „ daar `t wederzydfche Kunstvrienden bekend is , dat noch hy van Stem wyk , noch Steenwyk van hem noodig heeft te fteelen zals we tende dat zy alle twee , ieder afzonderlyk, dingen gedaan heb. ben , die uit geene kruipende geesten of doffe vernuften kunnen voortkomen ”. | | % Is te hoopen dat de Liefhebbers der Toorreelkunde deze Verdeediging zullgn goedkeuren; op dat men des Autheurs lust , „om de Stad eer „en de Godshuizen voordeel aan te doen”, niet uitblusfe, Doch wat hier van ook moge gebeuren, men heeft van hem, volgens zyne betuiging , nooit weder één eeni- ge letter ter zyner verdeedingt te wachten. | ° De Scheepsbeflierder , of proef van befthouwinge en beoefeninge, aengaende de bewegingen van bet Vaertuig en Krygswendin- gen ter Zee. Vertaelt uit bet Fransch van den Heer BOURDE DE VILLEHUKT, Bevelhebber van de Schepen der Franfche Indifcbe Maetfchappye. Met koperen platen. Te Dordrecht by À. Blusfé 1768. bebase bet Voorwerk 469 bladzgden in groot O&avo. H Et Koninglyk Genootfchap der Wetenfchappen te Parys heeft, dit Werk onderzogt hebbende, een zo’ volledig uittrekzel van dit Gefchrift gegeven, dat wy, om den Lezer deszelfs inhoud onder °t oog te brengen, niet beter konnen doen, ‘dan hem het hoofdzaeklyke van dat uittrekzel ‚zo als °t àgter de Váarreden geplaetst is, mede te deelen, - ` Voor af gaet een algemeen bericht van de zeldZaemkreid der Schriften over de Scheepsbeftiering, en bekwaemhefd van den Heer BOÛRDE, zo door befchouwing als beoefening, om dit onderwerp regtmatig te behandelen; en hier op vangt de ont- vouwing van dit Werk aldusaen. © -` a, Na de eerfte Kundigheden van de aanftootinge der vloei. ftoffen, en de bewegiùge der gedrukte ligchamenj op eene Eenvouwdige en gegronde manier voorgeftelt te hebben, order. zoekt de Heer GOURDE op welk eene wys de drukking van den Windt op de zeilen gefchiedt, en welke de richting, en de ware ef fchynbáre fnelheit van het ‘Schip, ten opzichte van den windt, zy. Hy betoogt dat de fnelheden van het Schip, elyk zyn ‘aan de hoekmaten van de fnvallinge deë windes op Act zeil, zo lang het zeil op dezelfde wys,- ten opzichte van £ c BOURDE SCHEEPSBE;TIERDER: s34 de kiele „ gereddert blyft; en dat, om zichte rasfer van eene laats of van eene gegevene linie te verwyderen, de ‘taeklyn er fchynbâre invallinge moet zyn het dubbel der raeklyne van den hoek, dien de koers met het zeil maekt ; terwyl men den hoek, gevormt door den koers en de ftreek, langs welke het voorwerp, waer van men zich moet verwyderen » van ons af js „ aen den waren invâllenden hoek gelyk maekt. By deze ge- egerheit brengt hy de Tafel van den Heer Bouguer by, om met te grooter fnêlheit te leeren voortfpoeden : maer hy merkt aen dåt zulks Zelden meer dan in een derde gedeelte dier ge: vallen plaets kan hebben; dewyl, in de overigen, de zeilen zich onderling te zeer zouden bedekken. ` Dus moeten ‘de als lernuttigfte befclrouwingen aen de ervarenheit: onderworpen Wezen, wanneer men derzelver uitgeftrektheit en toepasing bepalen wil ”. OE | O | » De Heêr goURDE onderzoekt vervolgens de werking der - masten en zeilen , die op het Voorfchip zyn, als het blindt de fokken, op den voorntast gehyst en de ftagzeilen „die bý den windt zeer voordeelig zyn „en het Schip in goede beftu- Tinge houden, voornamelyk, als het af houden wat moeielyk is. De ervarenheit doet zien dat zy nog veel nutter zyn, dan de befchauwingen fchynen aan te toonén. Alle de an- dere zeilen worden, op gelyke wys, in hunne gebruiken en ëigenfChappen, onderzocht ®%° °° ‚_s‚.Het.Roer is vervolgens het voorwerp van de overweg- gen des Scliryvers. Hy doet, door eenvouwige' doch zeer natuurlyke redenen, zien, dat 'de hoek van 47 graden of daer omtrent, in de beoeffeninge , het allervoordeeligtte is öm het Schip te doen wenden, en piet die van $5 graden, waer van men, zulk eenen langen tydt, in alle de mêetkun* dige werken,’ gêfproken heeft; maer, volgens het gewone maekfel,‘ kan, men de roér-pen naeuwlyks-3o graden om> draeien. » Vervolgens gaet hy over tot de manier om jagt op een Schip te maken, en het langs de korten weg: in te halen. Verlheidene- Meetkundigen hebben over de ftreeken der Najaginge, en de verfchillende wyze om een Schip ia te zei- en , gehandelt. De: Heer BOURDE ftelt voor het jagende Schip, wanneer het aen ly is, zyn boordttedoen wenden, tele kens als.het andere zich in eene loodrechtelinie van deszelfs oers hevindt; maer wanneer het de loef heeft, behoort ‘bet flandvastig het vlugtende Schip te vervolgen „op dezelf- gs ftreek, waer op het de najaging begonnen heeft. Dit is et beste middel, om malkarider, in het punt dér fuydinge van beider koerfen te ontmgeten ”.. - Se „s Op de Najaging volgt de Aenklamping: ook komen de noodige verrichtingen „óm te epteren of de entering te ver- myden, hier op te voorfchyn. De Heer vouRDE handelt ver- yolgeus van de Ankergronden „ het ankeren in fchoan we- der, wannėer het Schip by den windt zeilt; Het ankeren als men voor den windt heeft; het ankeren ta onltuimig we- der; het ankeren met fpringen , om het Schip zeer fchielyk met eene zyde te doen wenden naer eene. plaets, of naer een Schip dat men aenvallen wil. Alle deze werkingen zyn eerst befchreven „ daer na betoogt, en hefleten daor-{cherp- zinnige aenmerkingen , en byzonderheden , die ons zeer nuttig toefchynen ©. „ s» Het Derde Deel van dit Werk , bevat verfcheidene Waarneemingen voor de Schepen , derzelver verfchillende deelen, derzelver t'faménftellì g> derzelver inwendige he- ftiering, derzelver toetakeling, derzelyer lading „den dienst ter Zee, de noodige oeffedingen tot de Scheepsbeffiering:, ge voorbereidingen tot het gevecht, het getal van het fchéer- volk , deszelfs verrichtingen, en meer andere onderwerpen, die voor de Zeevaert zeergewigtig zyn. Men heêft byha niets over l X gefferbikerteÂ pen: S83 over dèze zaken gefchreven, niet tegenftaêndé het belang det men had oh zulke beoefeningen „dte men nièr dait door gene dikwils te laet verkregené ervarenheit, en zelden voor- komende omftandighèden , ceren kau, naer te vorsfghen „te doorgronden en te voltmaaken. Hoe vele onvoorzieë® zakeh zoude men uit-de boeken geleert hebben, indien, de. Zeebe. velhebbers óns hunne wetenfchappen in deze kunfte hadden … medegedeeld, gelyk de Heer sourne heeft gedaen! ”*__ - ‚_p Eene der zaken, wier op-de Heer LOURDE meest aen- dringt, te de.Mmanier om, ophet juiste zeilpdht; het kracbre punt der zeilen, wel te plaet(en. Het juiste meilpunt is dat pent, alwaer eene lootrechte linie, opgeeecht op tiet. zwaer” gepunt van de oppervlakte der: uitwateringe, de richtiyn van de drukkinge des waters op den veorftéven, in den rechi ten koers, doorfnydt. Dit punt der doorfnydinge heeft į de fchuinfetie koeten geêne plaets: ook is’er, indit gevaf, geen vdlinaekt mastgêftél ,- naerdien 'et-gedh' Schip, dat miek afdryft noch: overhelt, gevónden wordt, Maer hèt is ten minge zeer voordeelig hét krechtpunt der zéilen te plaet fer op de hoogte, alwaer eene- warerpasfé oppervlakte y Hi dé middenin van het Schip, doórgefnedetr wordt „dóor de tWeè Jynèen, ‘waer van wiy geproken hebben, in overweging het mende de Ichuinféhe koerfen, die meh het meeste nooti heeft: en dit trekt klaetblykelyk orr Ket mästgeftelte verk korten, gelyk de- Heer Bongner, op verftheidene plaetfer žyýner Wetken, aéntoofit”% -° -— 47 _ ‚jo Het Vierde en laetfte Detl'van dén MBeepsbefderder Verd vateene proef‘ opge Krygswendingett ter Wée, verzelt ván benige platen, die de Voornaeinfte dezer wefidingen hén toos nen. - Men. vindt daer de werdeeling der Oóflogsvlorer, dé Orden der Geleidingen; van den Optöët, Wet Gevecht, ded! Aftogt , de manier‘om ‘de SYagorde te febikken ; of dezelve te veranderen, vaŭ dè gene Orde: töt'ideld Zere bvette gaen % zy dat de windt vernidert Pt zy dat de toëltaädt der vynt den Ztriks vercischt ; de Oorlogsvloot if hhre Orden te be~ houden, zonder:te verantterên ; -hèét-géveelit fe Vermyden „ of den vyandt daer toe te ihyingen; zich òm '8E vyanden te verdubbelen, en door dezelven heen tè sêle”. De Opitte lers van dit Uittrekzel inerken ten flot nog ten „dat dit hèt- fte gedeelte van dezen Schtepsbeftierder;-teEhoon het onde’ werp der Krygswendingen ook door anderë# behandeld Zy,’ vele byzonderheden behelst, die men by anderen tiet onts foet, zo dat het ook ten dezen opzichte zyne nuttigheid hebbe. ~. èn O&avo 353 Badzyden. © Ct et It derde en laetfte Deel behelst, ten dlog. van dit vere maeklyk en leerzaem Gefchrift;- een tiental van Verha= len , die op gelyken trant als de voorigen opgefteld zyn „omi ge denkbeelden van Eer en Deugd op ene gevallige. wyze in te boeZemen, en de regels vap een verftandig gedrag al fpe- Jende te leeren; waer in de Heer Marmante) i ene uitmun- tende wyze flaegt. _; f-onwvouwt.ons biet al vertellende, ene menigte van leerzame characters, terwyl by ons doet op- mezken ; hoe geringe: zaken de beweegraderen van zeer aèn- perkelyke gebeurtenisfen konnen zyn; van hoe veel belang et is ‚de kinderen niet geheel onkundig te laten „in de ken. pis dier dingen, welker onkundeeep nadeeligen invloed op bun gedrag kan hebben, en hoe gevaerlyk het zy hun ydele bersfenfchiminen in te-prenten. fy brengt ons in deze vere balen onder °t oog, de fchadelyke gevolgen vân een onge. honden leven, het hatelyke van eng ooverftandige eigenliefs je, het verachtelyke van ene verwdende geestgefteltenis, en het tegenovergeftelde van de boven alles benrinnelyke Deugd; die zelfs in tegenfpoed zegenpraelt „én het hart van een wregden Dwingeland kan overwinnen; en leidt oùs ige tusfchen ook op. ter overweginge „hoe wè `t niet zelden meer aen een t'zamenloop ván gelukkige omftandigheden „dan aen ans: eigen beleid hebben toe te Íghryven „dat we niet tot de- ze of gene ongeregeldheden overgellagen zyn; en hoé dit ons rnoet wederhouden van over onzen evennaesten, iñ Zòdanie ge omttandigheden, ten ftrengfte te oordeelen. Hièr bene- vens taont hy de Jeugd nog wel byzonder, met opzicht tot t Huwelyk „dat gen in de Liefde zelve redelyk en op goee gronden te werk moét gaen, zo men alle twyfeltoedig- erg nn E : e o heid, ` \ ' UITMUNTENDE VERNAALEN, 536 beid, ontast en jaloezy wil. vermyden, om weerlyk verger hoegd en gelukkig in den Huwelyken-Seaet te leven: en dag ‘er, dm dit heil te: genieten, niet zo zeer ene driftige of luchtige, als wel ene bezadigde liefde; (die °t hart ftreelt, maer vry van ongerustheid en vervoering is ,) en vooral ene deugdzame gemoedsgefteltenis vereischt wordt, emma Dit daetfte fchetst hy ons, in °t voorftellen der gevallen van 4% vidonis zo levendig af; dat we niet wel konnen nalaten , ten befluite van dit ons bericht; hier op nog een weinig ftaen te blyven. ` o Alcidon!s, een Zoon van een der eerlykfte en rykfte bur- geren van Megare, word door zynen Vader na Athene ger Zonden, om zich aldaer te oefenen, By zekere gelegenheid ontvangt hy hatelyke indrukzels van °t Vrouwlyk Geflacht te Athene, en befluit zich voor haer te wachten. Doch ia den flaep verfchynt hèin ene Galante Tovergodin, die hem inboezemt een middelweg te houden ; tusíchen een al ze groot vertrouwen op, en ene gehele verachting van alle a Nrouwen. Zy raed hem met vertand te beminnen; en be giftigt hem met vier Flesfen ‚gevuld met onderfcheiden vog- ten van verfchillende kragt. Het gebruik der eerfte of pur- e pere flesfe trekt om ene vuurige liefde te verwekken; dat der tweede, die met Rozenkleuren Elixer gevuld was, ọm iemand luc tig en alleen uit vermaek te. In die omftandigheden fterft zyn Leermeester dristes „wel. ke ene johge, zeer eerlyke, fchoone en te gelyk verftandige Weduw, met name Zhelefia nalaet; Mcidanis oordeelt haer. ene vaste en tedere aenklevinge waerdig, en acht het nu tyd te zyn, om zig van. de tot nog ongerepte vles te bedienen. Dit doende gevoelt hy terflafid ene zoete en levendige warm- tes ene ftrelende aendoening der wellust, het voorgevoel der gelukzaligheid. Hy bied eerlang Zhelefia zyne trouw aen; 836 CMARMONTEDBD doch deze weigert dezelve aen te nemen, fchoon ze rien voelig zy voor zyne bewyzen van liefde en achting eg Sone aenboudende pogingen qam haer te bewegen , Wp wruchtloos. Na verloop vanenigen tyd ontdekt Akide, uit een ouderfchepten brief ,dat de Vader van Fhelefia tedu os in flavernye is, eu Zy, geen gelds genoeg bezittende on Sem te losfeu, zich zelve ter Aavernya aenbied am ayne Vry: heid: te erlangen; terw l ze te kennen geeft, dat ze; hoe wel: de gelegenbeid hebbende, qm. Mannen te verleiden, die belang in haer zouden nemen, tot dat uiterfte niet kan over gaen ; om dat de flaverny haer 20 fchandelyk miet is als de ondeugd. == Alcidonis dit verftaen hebbende belluit terftond, em na Argos te gaen 3 beraelt „daer gekomen zynde, het rante zoen des Gryzàerds , en voorziet hem van °t noodige om n: dibenen ag sen verde ʻi Marone * „, Gy zult, (dus vervo „Heer. Sfáramstel zyn verhaal) zeide hy, hem vaar wel zeggende, Fhelefig weder zien. Gy zyt aan haare liefde en deugd uwe vryheid ver(churidigd. Het hangd máar van haar af gelukkig te zyn, en u gelukkig te maaken; maar zo de dienst, die ik ù thans doe, n aange haam is, zo beloof my uwe Dochter te zillen aanzetten om háare geboorte verburgen te houden „zo wel als uwe rampen; woor het oog via hem, die haar ten Huwelyk verzoekt. Ik ken hent; hy heeft eerbied. voor haaf „en Zou zig bed raeven, haar fehaamroed te zien worden. Indien uw weldaender ooit voor uw gezicht verfchynd „zo houd de darikbagrheid in uwen boezem verburgen. Hy wil alleen byubekendäyn. Hoe! ante woorde de ontroerde Gryzaard, myne Dogter za} nooit de hand kennen, die myne Ketenen verbroken heeft? Neen; zeide Aicidenis; leg nooit diet verootmaetigendeù last op de {fchouderen van Thelefia. Daar zjn plichten die vernede- tend voor het gemoed vatlen. Ik bezweer u, de edelbeid en vryheid van haar Ziel niet te benadeelen: De Gryzaard be- joofde dit alles aan zynen Verlosfer ”. „ Hy te Athene zyne Dogter komende atshelen, zo be gweek zy in zyne drmen. O! myn Vader, zeide zy; wat Godheid heeft u, op myne traanen, my weder gefchonken. Heeft de gierigheid van uwen Meester zich eindelyk laaten verbidden? Ja, myne Dogter, antwoorde de Gryzaard. Ik weet dat ik aan ùwe liefde eti deugd myne vryheid verfchuk digd ben, zelfs het leven , en het onverhoopte geluk van is -uwe armen te komen fterven ”. Oe > Abcidonis wedergekeerd zynde, begon Zhelefia op nieuw eaan té zetten en te bezweren, by alles. wat de liefde het te- ê 1 ` "UFTMUNTENDE VERHAMEN . . 353P åerfte bezit, om hem tot Gemaal aan te neemen. De Giza and had niet nagelaten haar aan te zetten, om de nederighojd van haaren cerften ftaat verborgen te houden. Neen, bad ży hens toedig geantwoord, het is minder vernederend dit te beker: hen, als tą verzwygen: die belang heeft om my te kenaun, zal uit myuen mond verftaan, wie ik ben ^. » Gy begeerd dan, zeide zy tegen Alcidonis, dat ik myn, ge- moed voor u zal open leggen. Zo lange ik ongelukkig bera ge- weest , heb ik myne droefheid in myn herte beflooten gehou gon, maar gy verdiend deel in myne vreugde te neemen. ‘Weet dat myn noodlot my in de dienstbaarheid heeft doen geb ooren worden. Men had "er my uit verlost, maar myn Vader blref ‘er nog in zuchten. Eene weldoende Godheid-heeft hem my we- der gefchouken : Hy is vry en bevind zig hier , gy zult hena zien. Nogtans is de fmet van onze dienstbaasheid onuitwisbaar: (J bekend te maaken wie. Wy zyn, is zo veel als u te verklaren, dat zo wel uweeer, als myne erkentenisfe, my nimmer zul- . den toelaten na u ce luisteren ™ ne » Gy hoond my Zbhelefia, zeide Alcidonis ,Vervuld.van droef. heid en liefde, Meend gy dat ik minder Wysgeerte, minder edele moedigheid bezit, als eertyds Aristes? Hebt gy het ongeluk van uwe geboorte voor hem verbukgen gehouden? Neen., zec- kerlyk niet. Heaft hy de onrechtvaardigheid van de førtnia en het gemeen gevoelen niet grootmoedig veracht ? Ben ik zyn leerling niet , wiens grondbeginzelen. diep in myn gemoed ftaa geprent? Kan het fchandelyk zyn deszelfs voorbeeld naa te igen ‚of meehd gy dat ik geen deugd genoeg daar toe bezit ? Het is niet de deugd antwoorde zy met een grimlachie, miar het is de voorzichtigheid , welke u ontbreekt, Aristes hecfe tyd gehad om zig zelver te beproeven: Gy ayt niét, gelyk hy, in genoa ouderdom, wanneer men voor zig zelven kan wersùt- woorden, en ik wit w voor het naberouw. beveiligen”.. aa. dlcidonis ‚over deeze onoverwianbsare (tanevastigheid van Thei radeloos wordende, wierp zig voor haare voeten. fe- der, biddende. medelyden met hem te hebben. Op di oogen- blik kwam de Gryzaard „ die hy uit de flaverny. verloss had, te vooríchyn. Ach! waarde Dogter griep hy ont&eld zynde iiv, wat zie ik?dit is hy....dog op dit oogenblik zig het verbod vaa aÍicidonis be binnen btengoade ‚ zweeg hy {chielyk fil, houdende ~ Zyn gezicht op zynen Verlosfer gevestigd, terwyl hy: oen ige traanen „diehy niet konde wederhouden over Zyne wangen rol. den. Hoe Vader! zeide Thelefia , verbaast ftaande ; gy kend zici- donis. Hy is het „zegt gy ! Vervolg ! Wat heeft hy gedaan ? Waar hebt gy hem leeren kennen? dlcidoris, gy houd uwe oogen na de Aarde geflagen ! Gy bloost! Myn Vader ziet umet ontroering | aan 2 N 8 S7% MÁRMONTEL UITMUNTENDE VERHAALEN, ann! Ach! ilt verftaa u beiden. Hy beeft u dos gekogt ; un hem bcn ik de bezitting van myn Vader verfchiuldigd ”, Is dit, zeide Ziedonis den Gryzaard , die zig voortre voeten had nedergeworpen ,omhelzende ; is dit °t geen gy wy beloofd hebt? Vergeef het my , zeide.de Gryzaard : myn ha ‚ was van verbaastheid overftelpt „ea myne Dogter heeft ontdek wat er. in myn gemoed ‘omging; dít is buiten myn fchuld, ‘Wel aan dan, zeide Alcidonis „dewyl Thelefia alles weet „zo ver- plicht die wreede Dogter van my niet tot de uitetfte wanhoop te doen vervallen. Het. is de bezitting van haar hand en berte die ik eifche , tot loon voor het goed dat ik haar heb bezorgd en weder doen geeven °°, On. „ De Gryzaard daar door in zyn gemoed geraakt zynde, ver- weet zyne Dogter met ernst „eereondankbaarbeid ‚waar aan zy geen gints fchuldig was „en vattende haare beevende hand „lag hy dezelve in die van. zyoen Verlosfer.. Deeze (choone hand, die gy my weigerde, zeide de verliefde dleidonis ;„dezelve met tederheid kusfende, ben ik aan uwen Vader verfchuldigd. Weest getroost , antwoorde Thelefia „met een Vriendelyk glimlachje; y Zyt hem myne hand alleen maar verfchuldigd; want myn hert heeft zig zelf geheel aan u ,overgegeeven ”,. … -Alcidonis, uitgelaten zynde van vreugde, befteede het ove rige van den dag „in zig tot zyn vertrek na Megare gereed tè maken. Des nachts voor zyn vertrek, leggende in een zoeten flaap, zo verfcheen hep de Tovergodinne andermaal in den droom, zeggende; Akilonis „bemin zonder ongerustheid 3 be- git zonder wanfmaak; begeer om te genieten ; maak jaloerfen zonder het zelf te worden. Het is geen raad die ik u geef; maar het is uw ndodlot dat ik u bekend maak. Gy hebt uit de Bron der volmaakte aardíche gelukzaligheid gedronken. Ik fchenk aan anderen, met eene milde hand; de flesfen met Purpere en Roze-kleurde Elixer, maar de Blaauwe Fles alleen aan myne gunftelingen ”. Os „ Dit verdichtzel toond aan, dat de liefde en deugd ots alleen een gelukkig Huwelyk kan doen beleeven ”. -= NB. Indien wy ons werk, in ’t byzonder, maakten op de Vertalingen te critizeergs, zo zouden veelen op de proef te ligt bevonden worden. — Die lust-heeft , vergelyke deegt Vertaling met eenigen deezer Verhalen, in °t Oefenfchod (i | NIEUWE na - VADERLANDSCHE LETTER-OEFENINGEN. Praktikale Verbandeling van de Chbristelyke Wolmaaktbeid, Door wiLLIAM LAW, A.M. Naar den vierden Druk uit … bet Engelsch vertaald. Te Amfteldam by de Erven van F, Houttuyn 1767. bebalven bet voorwerk en den bladwyzer 552 bladeyden in olavo. | ., HE groote onderwerp van dit Gefchrift is de Christe» - lyke Volmaaktheid , beftaande in eene waare betrag- ting van alle de noodige pieten van den Godsdienst, Deze tracht onze Autheur onderfcheidenlyk te ontvouwen, met oogmerk om zyn Evennaesten tot zodanigen wandel aen te moedigen; en een ieder te doen opmerken , dat het niet ge- noeg is, in een laager trap, gelyk men {preekt , Godvruch« tig te zyn , maer ffeeds moet poogen , om, middelende Gods genadewerking , tot een hooger trap van Heiligheid op te klimmen, en fteeds nog volmaekter te worden. _ Met dit oogwit ftelt hy, na ene voorafgaende Inleiding , waer in hy toont niets te leeren, waer toe niet alle men- fchen in alle {tanden verplicht zyn , in de eerfte plaetfe voor, dat het enige einde van den Christelyken Godsdienst is, ons van de elenden en ongeregeldheden van dezen tegenwoor- digen ftaet te verlosfen, en te verheffen tot het zalig deel- genootfchap der Godlyke natuure. Verder doet hy zien, dat die Godsdienst van ons vereischt ene geheele verande- ring van onze natuur , Een nieuw leven geheel aen Gode toegeheiligd; ene Verlochening van de waereld en alle wae- reldgezindheid , en een ftaet van Zelfsverlochening. Hier aen hecht hy ene ontvouwing van de Noodzaeklykheid der Godlyke Genade , met aantooninge , tot welke ene rein- heid des harten en heiligheid des levens ons dezelve roept , en hoe zeer ze ons daar toe verplicht. -Dit afgehandeld heb. bende gaet hy over, om te:-bewyzen, dat. de Christenen tot een aenhoudend bidden-en Godsdienftige ingetoogenheid eroepen, en verplicht zyn het voorbeeldlykleven van Je- us Christus na te volgen, En eindelyk wordt dit Werkje beflooten met een ern(tige vermaning tot de Christelyke Volmaektheid. — De Heer Law (telt zyne denkbeelden met zeer veel ernst en levendigheid voor, en dringt het na- Le DEEL, N. LETT. NQ. I3. Pp jagen Gn ja `- OOO N 540- We L A w jagen der Volmaektheid ten krachtigften fen : en ithon men zyne Zedeleer hier en daer al te ftreng mogte oorke- len , zal men echter , zo men de Gedsvrucht ver hats neemt, dit zyn Gefchnft over ’t geheel met genoegen door bladeren. Zie hier, tot eene proeve , zyne wederlegging van hun, die zich gerust ftellen met een zogenaemden Ir- gen trap van Heihigheid , in dit leven; uit hoefde van het denkbeeld der verícheidene trappen van heerlykheid , in het toekomende leven ; °t welk onze Autheur op deze wyze te engaet: | | e. ogelyk dat men mytegenwerpt , datde verfcheidene trappen van heerlykheid in het toekomende leven klaar Vooronderftellen, dat de Godvrugtige , en zulke, die beha- gelyk in Gods oogen zyn, evenwel veel verfchillen ia de fnaat en trap van Godvrugtigheid in dit leven. Dog dit fta ik volkomen toe , maar dit is geen bewys , dat alle menfchen niet even zeer tot dezelfde Godvragtigheid > En dezelfde Volmaaktheid geroepen worden. Misíchien kan het van de allerbeste, die immer hier geleeft hebben, niet ezegt worden , dat zy hunnen pligt zo volmaakt in aller: ei gevallen en omftandigheden waargenomen hebben „ als zy wel zouden hebben konnen doen. Gelyk het nu niet met de Goddelyke barmhertigheid ftrydt dezuike tot de Ge- lukzaligheid aan te nemen, die in allerlei opzigten zo vols maakt niet geweest zyn, als zy wel hadden konnen wezen, niettegenftaande hy hun zulk een voorfchrit van Volmaakt- heid gegeven heeft ; zo ftrydt het insgelyks niet met de Goddelyke barmhartigheid zulke aan te nemen tot onder- fcheide trappen van Gelukzaligheid „ na mate van hun ver- fcheide gedrag , fchoon hy alle ééne algemeene wet en regel van Volmaaktheid gegeven heeft.” a» Verleende God geene vergiffenis op onze ontrouwig- heden bn zwakheden, zo hadden de beste onder ons geene belooning te verwagten, Hier uit blykt dan klaar, dat het vergeven van ontrouwigheden en zwakheden aan de beste zelfs niet bewyst, dat de beste tot geene andere Volmaakt- heid geroepen worden , als daar zy toe gekomen zyn. Ook is het geen bewys dat God hen niet tot eene naauwe Gods- vrugt roept, om dat hy hen in barmhertighetd wil aanne- men, alfchoon zy hier en daar in de Godvrugtigheid te kort komen. Immers in het minfte niet. Zo is het ook geen bewys, als men zegt, dat alle menfchen niet tot denzelfden ftaat van Godvrugtigheid of Volmaaktheid geroepen zyn, ‘om dat zy tot eene verfcheide trap van belooning in het toc-. — : CHRISTELYKE VOLMAAKTHEID, 7 S4 toekomende leven aangenomen worden ; want het fluit even zo weinig te zeggen: God beloont breukvallige en onvol- maakte mehfchen „daarom worden zy tot geen hooger Vols: maaktheid geroepen; als te zeggęn,om dat God verfcheide trappen van Godvrugtigheid beloont, zo zyn daarom alle men{chen niet tot één en dezelfde Godvaugtigheid geroe- pen, Want nadien God niemand beloonen kan, die niet eenige Gebreken heeft, zo maakt het verfchil vaa hunne Gebreken eigentlyk hun tot onderwerpen van verfchillige ontferming en belooning, fchoon de regelmaat „ daar zy gebrekkelyk in geweest zyn, allen even gemeen is.” a Het blykt dan hier uit klaar „ dat de verfchillige trappen van heerlykheid in het toekomende leven geen meer bewys zyndat God eenige tot een verfchilligen en lager (taat van Godvrugtigheid meer dan andere zou roepen, als de ver» giffenis van verfcheide Zondaren tot een bewys zou dienen, dat hy hun vryheid tot dat flag van zonden gaf ‚en van den mensch nief eistte die te vermyden en na te laten. veríchillige trappen van heerlykheid in de toekomende Wea teld geene tegenwerping altoos zyn tegen deze.Leere, dat alle Christenen niet eroepen zouden zyn, tot één en des, zelfde Godvrugtigheid en Volmaaktheid des harten. ~ œ Men zou hier evenwel nog tegen konnen inwerpen dat alhoewel Gods Wet alle menfchen tot denzelfden ftaat van Volmaaktheid roept, dit evenwel, indien ‘er verfchile lige trappen van heerlykheid aan werfcheide trappen van Gadsvrugt gegeven worden, toont, dat de men{íchen be- houden en zalig konnen worden „ zonder dat zy na die Volmaaktheid ffreven , waar toe zy geroepen zyn. . a Hier op kan men antwoorden, dat dit een valsch ben fluit is; want {choon het waar zyn kan „ dat menfchen toee gelaten zullen worden tot de Gelukzaligheid, en de vere. fcheide trappen van Getukzaligheid, hoewel zy die, volko- men Volmaaktheid niet verkregen hebben, daar zy toe ge- roepen zyn; zo volgt hier evenwel geenszins uit, dat ie- mand behouden zal worden, welke die Volmaaktheid niet heeft zoeken te verkrygen, Want daar is gewisfelyk een _ zeer groet verfchil tusíchen te kort komen aan die Vol- Taaaktheid, na dat wy ons uiterfte hest daar toe gedaan Pp a bele e te’ t va d4ï W. LAW CHRISTELYKE VOLMAAKTHEID. hebben ; en ‘er niet toe te geraken, om dat men de vereists ogingen daar toe niet aangewend heeft. De eerfte kan jemand tot een hoogen trap van belooning in den hemd opvoeren, de laatfte hem ’er buiten fluiten, en met dien onnutten dienstknegt werpen in de uiterfte duisternis. „, Daar blyft dan geen grond altoos voor eenig mensch om zig te vergenoegen met een lager trap van Godvrugtig- heid, als genoegzaam voor hem om in den hemel te gera- ken , fchoon hy den hoogeren trap van Gelukzaligheid niet verkreeg, Want bedenk maar, gy hoort dat ‘er verfchei- dene trappen van heerlykheid zyn, dat zy evenredig zyn met de verfcheidene ftanden van Godsvrugt in die. leven ; y wiltudan wel laten vergenoegen met een lager trap van Godsvrugt, ja met den laagften rang in den Hemel te vrede zyn; gy wilt maar alleen zo veel godsdienftigheid bezitten, als u kan behouden. Maar denk dog, hoe ydel en dwaas gy redekavelt, want hoewel God verfchillige belooningen geeft, za ftaat het in niemands magt die zig zelven aan te matigen. Het komt niemand toe te zeggen: ik zal zo veele Godsdienftigheid mair zoeken te verkrygen , en dan daar zulk eene belooning voor trekken. God ziet op de verfchil, lige vermogens en zwakheden in de menfchen, die zyne goedheid. bewegen konnen om genadig te handelen , na hun- ne verfchillige vordering in de heiligmaking. Ik fta u toe, dat ’er éen lager trap van Godsvrugt wezen kan, die voor God- ín eenigen zeer welbehagelyk zyn kan. ‘Maar denk tef- fens, dat fchoon ’er zulk een ftaat van Godsvrugts plaats kan hebben ,die behagelyk in de oogen Gods zyn kan ; dat evenwel die van ons niet mag verkòren worden; zy houd ftraks op zodanig te wezen, als gy ze voor u verkiest. * © 4, God kan zig genadig tonen omtrent een lager trap van Godsvrugt, uit hoofde van eenige deerniswaardige omftan- digheden’, die dezen vergelten ; maar zo Tas als gy zulk een, trap van Godsvrugt voor u zelven verkiest , houd de reden wan ontferming en medelyden op , en ze verandert van een lager trap van Godsvrugt in een hoogen trap van Ongods- dienftigheid.- - EO “9 Zo dat hoewel ‘er minder Vorderingen in de Godzalig- heid gevonden worden, die evenwel eenige woor God niet mishagelyk: maken, dit nogthans geen reden altoos is om zig te vergehoegen , of gerust te: wezen in zulk een ftaat is 3 dm dat zy niet meêr zodanig een ftaat is, maar van eene cheel andere natuur, doordien men die zelfs gaat verkies Zen en daar in berust, et Ee En: : 23 Uit ' Kad HOLLANDS RECHTSGELEERD WOORDENBOEK: 543 =” … Uit al het gezegde blykt dan klaar, dat alhoewel God verfchillige trappen van Godsvrugt zal aannemen , en die met verfchillende trappen van heertykheid beloonen in het andere leven; alle Christenen des niet te min tot ééne en dezelfde Volmaaktheid geroepen , en gelykelyk verpligt zyn, om daar na te-ftreven”. e. Hollandsch Recbtsgeleert Woordenboek. Getrokken uit de War- ` keñn en ‘toegezonden Gefchriften van vermaarde en kundige Rechtsgeleerde Mannen , van deeze , en voorgaande Eeuwen, `` Volgens bet Alpbabetb, van A—Z. In een compleete order `. te zamen gefteld, door een Gendotfcbap van Rechisgékerden, ~ “En uitgegeven onder de Direëbie , en bet opzicht van Mr. F. Li “© KERSTEMAN , Profesfor bonorair „en Rrutizerend Advocaat. «Te Amflerdam ‚by Sv. Esveld 1768, In Folio, Eerfte oft x- gave, bebefzende , bebalven ene korte -Voorreden, A— C: ~ Rh ten gedeelte van D, 112 bladiydèn.” oo Md 4 D3 het doorbladeren van Woordenboeken, het zy ze ‘NJ algemeen zyn'„of ene zekere ftudie in ’t byzonder be- treffen , iemand niet regt verftandig- maékt „is ene algeme- ne énrtevens gegronde: aenmerking; voor zo.verre ze ie: mand, geen geregeld onderwys verlenen, maer flechts deze €n gene byzondere ftukken , zonder zamerthang met de ver- der daer toe behoorende, ontvouwen. Dan dit neemt niet Weg, dat ze echter:van ene wezenlyke nuttigheid zyn, zo vqór geoefende Perfvonen , tef gêreeder herinneringe van zommige ibyzonderheden 3 als voor anderen van gene. of mîndér oefening , die zich: geen: onderfcheiden zamenttel wan Zekefe Weterffchappen eigen `gemackt hebben 5 en nochtans 5: by voorkomende gelegenheden , enige ondere richting begerei ‘omtrent: zodanige zaken, als hun in die ' omftandighedéti te pasfé koihen. : Dit kan, gelyk eenieder Jigtlyk bemerkt, van ven wezenlyk nut'zyn in alle Studien 3 ‘waerom Wk wel uitgewerkte Woetdenboeken ; zo wan. er- varenen als van ohervarênen, gemeenlyk hoog gefchat wore den.’ Maer is-'ér eene Srudíe , met betrekkinge tot welke zodanig een: Gefchrift- byzonder nuttig: genaemd mag-wora dèr, ’t is‘ ongetwyfeld 'die der Regtsgeteerdheid s zo -nit Hoofde van dë ditgeftrektheid ‘dier ‘Studie: zelve; en hare nenigvuldigé‘byzondêrhieden ; alster gáłe van ’t wyduit gebreide belang, dat: Menfchen van- vorichillėnde Staten 4 a P 3 n `~ s44 HOLLANDS RECHTSGCELEERD WOORDENBOEK: ín verfcheiden omftandigheden , in ’t kennen van teen of ’'t ander Ártykel daer toe behoovende, konnen hebben. Dit nagaende , kan men niet wel anders dan ’t oogmerk dier Regtsgeleerde Heren pryzen, wolken zich verledigd hebben, om een Werk van die natuur te vervaerdigen ; en zich ten dien einde niet alleen van hunne eigen, maer ook wan elders verkregen kundigheden te bedienen, waer toe ze de verdere goedgunftighéid ‘van afle Regtskundigen , ter meerdere volmakinge van dit hun Werk, verzoéken. —- Hun doelwit is hier by eeu te verzamelen, en in ene Al- babetifche orde te brengen , alles wat tot de Regtspleging hoort; en wel byz ‚te ontvouwen, hoe de Crimi- nele en Civile Actien , zo voor de Hoven van Justitie , als voor de Geregten in de Steden en ten platten Lande, vol- gens de hedendaegfche Practyk behandeld worden. Hoeda- nig een Werk, overeenkomftig met der Schryveren inzicht , _dienftig kan wezen, niet alleen voor Regenten , PraCtizyns, Schouten, Secretarisfen enz. maer ook voer Land-en Zee- Officieren , en Officianten van de Oost-en Westindifche Compsguic 3 en voorts voor Zeehandelaren , Asfuradeurs , Kooplieden en alle anderen, die “er min of meer belang in hebben , om te weten, wat in zommige omftandigheden , maer, den flyl vana Regten, in. aenmerking genomen moet worden, ,. Men beeft, om het verlangen der Intekegaren te voldoen, en de verdere Intekening aen te moedigen. een gedeelte, behelsende de letters A —C , met een ftuk van letter D, afgegeven ; waer-door men in ftaet gelkeld is, om na te ‘gaen, op welk ene maniey zy-dit tuk behandelen. — De woormaemfte Artykels , welken inde Regtsgaleerdheid , on- der deze letters , in aenmerking kommen komen, worden hier overwogen; en ze ’er enigen in deze, gelyk ook ver- volgens in de overige letters „… bevonden mogten worden overgeflegen te zyn, die zullen, ten (lot van *t Werk , in gen Aenhangzel gebragt worden; waer in men qok alle zor danige eenmerkingen zel plaetzen, die van tyd tot tyd on- der het afdrukken „doch te laet om terftond gebruikt te kon- gen worden, mogten inkomen. —- leder Artykel behelst ene verklaring van de Terminus Artis of het Woord en de Spreekwyze in Regten in dat geval gebruikelyk; benevens ene ontvonwing van de ondericheiden wyaen , waer in Zo- danig ene zaek voorkomt, en de verfchillende manier , op welke ze. 29. pre deme fuá ad Pontifices , pag. 178 zegt, tam moderata ' Fudicia Populi Romani e Majoribus sfant confisuta ut ne pena Capitis cum pecunia conjungatur, En fprekende van de Con- 'fiscatie en Profcriptie , ingevoert ten tyde van den Dictator .SYLLA , die een bloed- en geldgierig Man was, zeyd hy, Profcriptionis miferrimum nomen illad , et omnis acerbitas Syl- lani temporis quid aliud babet, quam quod maxime fit infigne ad memoriam Crudelitatis. Na doode van den Dictator SYLLA heeft de Confiscatie van Goederen wederom geen plaats ge- had, tot dat JULIUS CÆSAR , de Roomfche vryheid tot des- zelfs ondergang hebbende gebragt, de Cunfiscatie wederom heeft beginnen in te voeren , gelyk by sue roNrus in de befchryving van het Leven van dien Keizer pag. 50 wordt gevonden. Zoo dat hier op een evidente wyze uit blykt, e at 1 BAG BOLLANDS RECHTSCKLEERD WOORDENBOEK. dat zoo lang als de vryheid van de Roomfche Repablicq ftand heeft gegrepen , de Lyfitraf nooit gepaart is geweest met de Verbeurtenis van Goederen. Vervolgens is de Cor catie van Goederen in °t Roomfíche Ryk ingevoert, en wastgefteld by befchreeve Wetten , daar van de Titels ex- teeren in de Pandeften , en in de Codex de Bonis damnato- sum , by welke de Confiscatie in driederley gevallen gedecer- neert wiert. Zie L. I. Pandeftarum de Bonis damnatorum.: Het is egter notabel dat ten tyde van den Keizer TRAJANUS de Confiscatie is vernietigt als de Doodftraf niet wierde ge- decerneert , maar alleen als tegen een Misdadiger by een ' _relegatie wierde geanimadverteert. Zie L. I. Pandeĉtarum de interdiis, relegatis, &@ Deportatis. Eindelyk is de Con- fiscatie van Goederen by de Crimineele Ordonnantie van den Hertog van ALBA van den 5 July 1570. bekragtigt , en ze- dert, het geen te verwonderen is ‚in onze Crimineele Prac- tycq algemeenlyk aangenomen, en gevolgt geworden, tot dat by de voormelde Rezolutien of Editen van de Staten van Holland en Westoriesland, mitsgaders van de Staten van . -Zeeland hier navolgende verandering is gemaakt , en de Confiseatie van Goederen in beide de’ voorn. Provincien ge- heellyk afgefchaft geworden.” NA BE RIG.T. Wanneer wy ons oordeel gaven over het Latyníche Werkje, . de Sympatbia , autbore H. j. REGA (*) zo begingen wy eeni- gen misflag , met te zeggen dat het zelve ons onder de ge- daante van eene nieuwe Uitgaave , of liever met een nieuwen Tytel, in handel viel; dewyl de, Boekverkooper F. van Lee, Drukker van dat Werkje, ons naderhand - berigt heeft, dat het geheel op nieuws herdrukt is, met eenige verfchikking om te dienen tot verbetering. Dit hebben wy, op zyn verzoek , hier wel willen plaatzen. | (*) Zie boven bladz. 439. R E. REGISTER i l VAN BOEKEN EN SCHRIFTEN; Die iñ bet, Eerfle Deels: eerie Sak tan dit Wirk, Sordasikundig tevens. en ren or: jnoedig 3 verbandeld . nt „Met deraelver. Pryzens A. Fbeeldingén van- de Hoogftraat en Vischbrugge te Leiden, Met eerie befchtyving van den Brand op den 3 O&tob. 1366: Leid. by C. v, Hogeveen Jun. in gr. 8vo. 266 PR Trenstpel, door F; Nomz. Amft. by. Fe Dui, in 8vo. Amftèls (C. P. van) Nieuw uitgevonden Prentwerk, An by M. Wortman en Tntema en Tieboel. ‘3 Anjema (H,) Tafel der Diviforen van alle, de nátuuriyke ge- fallé van t af tot 10,000 toe, Leid. by S. en F. Luchte ' wans, in Ato. f T-16-0 164. Arends” CT.) Opéning van dén LXXXIV Pfâlm, als mede de Verklaaring éh Toóepasfing van LukasXV. Embden, ney F. Brântgum , f 1-10-0 Arnâud (G. d’) Vite Scævolarum Ditfertatio Poftuma. Tra ad Ròenum s apud Gs A Kroon „ín 80o. Cb. maj, “o-15-0. Artakerkes, of de bezoedelde ohfchuld. Treurfpel. aat, by Js Duis ; in 8vo. 0-6-0 B, Bevin (Wid: H, Géographie, MID. sde St. Utr. W G. T. én A. bán Paddenburg ‚in gr 8vo. f 1-16-o 221 Bursetb ( F.) Zedige en befcheide edérlegging der he- ' dendaagiche Deisten en Vrygeesten, Rott. by F. Bosch, H gr. 8vo. f 1-10-90 je Betiafiche Veldvreugd , Leid. in 8vo. f o-6-o 403 Begrip, Ko van de Historie- der Infeéten , Ide Stukje „ mft: by de Krveht van Houttuin, in 8vo. met pl. f 1-5-0 1 Belifarius van den Heer Marmontel, met pl. Amii, by : Meijer ; in 8vò. f 1-$o 48 4 : K DEEL. N. LETT. NO. 13. Qq Beon ~n REGIS TER. = Beon. Treurfpel, door F, v. Steenwyk , Amit. by P. Mi, in 8vo. f ooo 4 Beredeneerde Vraag of een Predikant vryheid heeft bum zyne Gemeente te gaan prediken? Utr. by G, T. van Pal -dèinburg , in gre 8vò. f œ7-0 `° ` 50 Befchouwingen van de Werken der Natuur. Of, Vervolg op. de verbeterde tweede Uitgave var 9. 3 Wysheid geopenbaard in de: Werken der Scheppinge , Amft. by A de Kruyff, A. ©. d: Kroe , Yntema en Tieboel, in gr. 8vo. f 2-16-0 _ 422 Bonnets (G.) Twee Redenvoeringen, Utr. by A. o. Pad- denburg, in gr. 8vo. f 0-15-Q . > Q Bonvóust (Charlotta, A.) Offerhande des Lofs, Utr. by 4. v. Paddenburg. in gr. 4to. f 1-16-0 3 Bouworde (De) van’t Stadhuis van-Amfterdam en de finaak der Nederlanderen , ten opzigte der Konften en Weeten- fchappen verdeedigd, Amft. by Yntema en Tieboel, in gr. gvo. f 0-7-0 ': 315 Bower. ( Â.)-Historie der Paulen „ VI Deel, Amft. by S. F.. Baalde , in 4to. f 4-0-0 i 5I Brief. (zonderlinge) van een voornaam Heer aan een zyner Vrjenden gefchreeven ùit Surinaamen „’s Hage, by. F. de Cros ‚in 8vo. | 18a »— gan den Schryver van de Proeve over de Schouwfípe- len, Leid. by F. van Zyp, in gr. 8vo. f 0-90 219 œ aan den zeer geleeraen Heer T. P. over het belangen, gewigt der Inwyings-Redenvoeringe van Wan der Kemp, als mede over de ongerymdheid der grondbeginzelen in de Redenyoering van den. Hoogleeraar Bonnet over de. "Verdraagzaamheid voorkomende , Amft, by de Wed, K.o. Tongerlo en Zoon , &c. in gr. 8vo. f 0-8-0 ~ 329 —— aan den Heer N. C. over het belangen °t gewigt der. Aanmerkingen op de Inwyings-Redenvoering van D. v. d: Kemp, in gr. 8vo. f o-11-0 500 e— van den Heer Chais aan den Heere Sutberland. Over de Nieuwe wyze om de Kinderpokjes in te enten , en het- antwoord daar op, ’s Hage , by F. Du Mee, in gr. 8vo. 