VADERLANDSCHE LETTER OEFENINGEN
Derde hoafaftuk : Finantiën.. Hier wordt berigt gegen ven van hetgeen, in 1814, zoe in de Ze:als ‚N.. ge- westen, ‘gedaan werd tot regeling der finaatiËu, van derzelver. reeds veel verbeterden ftaat, toen, NA p.o- LEON landde, van de wijze, waarop de oorlogslas- ten werden gevónden, zonder de nationale .fchyld te vermeerderen, van het Syndicaat, de uitbreiding der Amortifatiekas enz. „en. voorts het vooruitzigt geopend der. vermindering van lasten, in 1816,begroot op twee- entachtig millioenen, doch. welke. vervalgens fchenen niet baven: zeventig millioenen gefteld te kunnen wor- den. Dit wordt breed beredeneerd, niet zonder gewig- tige aanmerkingen tusfchenbeiden , en aanwijzing, hoe Pp 4 veel 580 | GK. VAN HÔGENDORY- ' veel zwaarder de Noordelijke gewesten; ín menig ope zigt, belast zijn boven de Zuidelijke, en hoe ‘noodze- kelijk het is, de weelde meer te bezwaren en den ge- ringeren (tand te verligten. Het befluit is: het natio- naal krediet is gevestigd, en de vereeniging van alle de deelen des rijks ,- door gemeene - båten « en lasten , vol- tooid. Vierde hoofdfluk: Algemeene Welvaars. Die hoofd- ftuk vangt aan van het berigt, wat gedaan is, en vers der gedaan wordt, tot het vastitellen en organiferen der regering, het vormen van het leger en de landmili- tie, en het herftellen der Marite , door welk alles ons aanzien buitenslands gerezen is. Voorts wordt ge- waagd van het verbeterd openbaar onderwijs, bet her- ftel der algemeene nijverheid , en de middelen , reeds ge» bezigd en verder te bezigen, om de algemeene welvaart . te bevorderen. Door deze middelen (merkt de Heer VAN HOGENDORP Op) zou de algemeene nijvere heid zichzelve kunnen redden , zoo haar geene firuikel= blokken werden in den weg gelegd. Deze zijn zware belastingen, welke, helaas! onvermijdelük zjn. Nu volgen aanmerkingen over de directe en indirect: belas tingen, en de wijze.van derzèlver heffing , — over de inkomende en uitgaande regten, en over het, in vel opzigten, herfenfchimmige van het zoo ver getrokken verfchil van belang tusfchen de Z. en N. gewesten. Ziet hier nu het beloop van het vervolg: Zwarelasten op den koophandel zijn hoogst fchadelijk ; en zoodanige lasten zjn die, welke de regten van andere volken, vooral niburigen, te boven. gaan. In deZ. gewesten. zijn vreemde waren zwaar belast, als zij in mededine ging komen met foortgelijke inlandfche waren. Fiete zelfde heeft ook plaats gehad in de N. gewesten ; maar men is daar, door fchâde, wijs geworden, en erkent er thans algemeen de noodzakelijkheid en het nut van matige uitgaande en inkomende regten. In de Z. ge westen is men nog in de klndfche jaren der politieke oeconomie. Men ondervindt er de bittere vruchten Dt i vaa - BIJDRAGEN TOT DE HPISROUDING VAN STAAT, 583 mari in den fluikhandel, die er het onvermijdelijk gevolg van &, „en: waarover _men ‘daar zelf luide klagten aanheft. Het s. onmogelijk, dien fuikhandel op den duur te beletten. Engeland heeft het, met opzigt tot de Thee, onder PITT, beproefd, en is genoodzaakt geweest het op te geven. Nae POLEON beeft er den geheelen koophandel aan opgeofferd, zonder te flagen, Overigens ijvert men in Engeland nog voor het oude ftelfel, waaraan men ten onregte zijnen voorfpoed toefchrijft ; doch men begint er thans de verkeerdheid van in te zien, tot een” vrijen handel over te hellen, en beeft reeds, op dien voet, een handelsverdrag met Amerika geflo- ten. Uitweiding over de tegenwoordige verlegenheid van Engeland, en het éánig redmiddel voor hetzelve, door zijn fielfel te verlaten. Frankrijk komt van hetzelve terug; ook «Amerika, dat er veel door geleden heeft, en waarmede heg te wenfchen. is, dat Nederland ook eene nadere overeenkomst zel treffen, voor beideu voordeelig. Aanmerkingen over het- zelfde ftelfel, ten aanzien Van Spanje, — van Rusland, “waar het nooit opgang. zal maken, — van Pruisfen, waar het vols ftrekt met bet gemeen belang ftrijdt, — van Oostenrijk, dat het verlaten moet, zoo bet in zijne pogingen, tot herftef van. algemeene nijverheid, flagen wil, — van Hamburg a dat rijk en aanzienlijk is geworden door den vrijen handel, en welks voorbeeld nuttig is geweest voor andere, Duitfche Staten; terwijl men reeds werkt tot de vrije vaart op den Rijn, en het Congres te Weenen „op aandrang van Engeland , de beginfelen van zulk eene vaart heeft aangenomen, Wat verder ons eigen lend betreft: In de N. gewesten is de twist tusfchen koophandel en fabrijken ten einde, Om den vrede, in de Z, gewesten, voor- te bereiden, wordt derzelver tee geuwoordige ftaat overwogen, ten aanzien van den lande bouw, die er verder gebragt is, dan in eenig land van Eu- zopa, — de. delfftoffen, — de fabrijken, — den handel. — ‘Braband en Vlaanderen leveren het fchoonfte vlas, en lin- nens, overal gezocht. Zij hebben geene opbeuring noodig „ en , verlangen: flechts een vrij vertier, Henegouwen en de Maas - gewesten hebben hunne ijzermijnen, bosfchen en koole groeven, hunne iĳzergieterijen, fabrijken van wapenen, megs- _ feu, fpijkers, gereedfchappen voor den landbouw, enz. Wat zij jaarlijks leveren; aan hoe vele handen zij werk verfchaf- fen, enz. De lakenweverijen van Verviers, meest uit vreem- Pp s de m' 582 °° O'E. VAN HOGENDORP’ de wol vervaardigd „ en ‘mede ‘alom 200 ‘getrokken, dat * zif niets, ‘dan een’ vrijen handel behoeven. Katoenweverifėn iń Vlaanderen, door’ het continenteel fystema opgekomen. den’, ‘of zwar te belasten, Dit willen echter eenige opko- meridé fabrijken van minder belang. Men kan haar geen ge- hoor geven; zonder het algemeen belang ‘te kwetfen. Er zijn andere niiddeten, om ze op te beuren. Welke die zijn, Hebben zij daaraan niet genoeg, dan zijn zi nadeelig, Die toegepast op de iĳjzerwerken, de katoenweverijen eng. Men ontveinst niet, dat aan fommige fabrijken, die uic-het con- tinenteel fystema haar aanwezen gekregen hebben, een zelfde Tót “wacht, áls aan de raffinadetijen ùk bietwortet bejegend Ís, Intusfchen Zijn de’ omftandigheden- en belangen der Z. gewesten, door derzeiver vereêniging met de N., niet ver- ergerd. Waren zij een afzonderlijke ftaat geworden, zij zou- den zekêr het ftelfel van verbód en hooge regten hebben aarigenomen, waarvan mei de gevolgen. voorfpèllen kans Zf worden aangewezen uit het voorbeeld van Engeland , ten aanzien ‘der wol; die; eertijds onder de beste van Europa, doof het verbod van derzelvër uitvoer ‘Cgelijk getoond wordt) thans zoo flecht is gewordén, dat" alle fijne wol van bukes komen moet, Dan, dé Z. en N. gewesten maken on te zs- men één Koningrijk. Welke ftaatkundige haiskouding is voor hetzelve ‘de gefchikcfte Dit wordt’ Ovèrwogtt; doch -wi Kunnen ‘deswege in geene opgaaf van bijzonderheden treden. Het verftaat zich van zelf, dat het: autwoord geen ander zijn kan, dan dat alles“ berusten moet op vrijheid’ van bim- del ;' matige fegten enz., wier noodzakelijkheid, door die ge- neële: hoofdffuk heen, ten “krachtigfte betoogd en in het hel- derst licht gefteld wordt. En hier bebben wij nu nog maar 148 bladzijden van het‘ boekdeel, Thans volgen aasteake- ningen op de begrooting der flaatsfchulden van 1817 van Schiec Cven- BIJDRAGEN .TOT DE HUISHOUDING VAN STAAT. 563. evenveel omvang, en waarvan wij min uitvoerig, kunnen fpre-. ken. Deze aanmerkingen. werden gefchreven in November 1816, vooral om van dienst te zijn. bij de overweging der begrooting van.1818 ; want. voor die.van 1817 was de zaak reeds te ver gevorderde Zij.gaan, ten aanzien van den ONPa VÀNG, I, over de DIRECTE BELASTINGEN, 4. de grondbelas- ting. b., het perfoneel en mobilair, en deuren en venfters, Deze dient verminderd te worden, c. de patenten. Zij bes hoorden de geringfte klasfen niet zoo zeer te bezwaren. 2. INDIRECTE, BELASTINGEN, Over de- wijze van. heffing, De wetten eifchen. revifie, Het reglementaire, Heffing bij. den oorfprong. Over abonnementen. Koffij, thee- en tas. baksgeld, Haardftedengeld, Belasting op bet zout, de zeep, het buiten- en binnenlandsch gedeftillgerd „de bieren, den azijn den inlandfchen wijnbouw. Regiftratie, Zegel en Hypotheek» regten. Regt van Succesfie. Goud- en Zilver-werken, Inko- mende en uitgaande regten, Hierover wordt breed gehan. deld, en inzonderheid over de vraag: moet men het fabrijke wezen voorftaan? Het antwoord is jg, — Kan dit gefchieden: zonder afbreuk van andere takken, van nationale welvaart? Wederom ja, —- Hoe kunnen alle takken, inzonderheid.hee fsbrijkwezen , aangemoedigd. worden? Door befcherming van, een’ vrijen handel. Weêrlegging van hetgeen daartegen wordt ingebragt, Wat fommige fabrijken bij.-vrijen handel winnen, in het breede, opgehelderd door het voorbeeld van den fcheepsbouw. met: alle zijne. hulpfebrijken, Aanmerkingen. aver de voordragt van hooge regten op den handel: 1.:Op de katoen. Belang: van den handel daarin. De katoenfabri. keurs willen dien door hooge regten belemmerd hebben: de katoendrukkerifen, met al wat daarvan afhangt, eifchen het tegendeel; ook zon vooral de gemeene man er zeer door benadeeld worden. 2. Op het ijzer. Belang van dit artikel, dat niet bezwaard kem worden, zdnder alle prijzen op te ja. gen, en algemeene duurte te veroorzaken. Welke de gèvol- gen daarvan zouden zijn? — Hoe ;dan de fabrijken: te het. pen? Door premiën, die gelijk ftaan met de gevorderde: reg. teu, Hef land kan die uitgaaf dragen, zonder iets te verlie. zep. Men kan er echter een zegt van confumtie op- de koffij voor heffen, of im ’t algemeen de belastingen op het gebruik van kolopiale waren voor verzwaren, Over. de heffing der regten op in-, uit- en doorveer, en. de.dubbele administratie . daar- 84 ° Oeke VAN HOGENDORP daarvan, — over het’ onvrij territofr , over het granfe, de entrepbts, het ‘fchadelijk-oponthoud van den: handel, door de bepaling, dat ‘alie inkomende en uitgaande goederen swoeren ondetzocht worden, — over het Jastgeld en het bezwaren van vreemde fchepen boven eigene, welks algemeeumaking - zeer verderfelijk zijn zou. Aanmerkelijke getuigenisfen van Engelfche en Franfche Schrijvers deswege, Z DIVERSCHE BATEN. A. Inkomjfien, Hieronder zijn roim vijf millioenen gefteld, welke tot het gewoon inkomen niet gebrage kunnen worden, Dat inkomen is dus maar achten» zZexig millioenen. De uitgaven behooren daar beneden te blijven. “B. Uitgaven. Hiervan worden overwogen de Bs- sean kosten. Die van het hoog beffuur bedragen alieen ruia drie. millioenen, Deze last is voor vele vermindering vatbaar, vooral wanneer men. nader bij de GRONDWET blijft, en de: Ministeriën, hetgeen provinciaal, ftedelijk of dorpelijk is, piet san zich trekken, gelijk, uit gewnonte, misflag, (ene ter, nog al te veel onder ons plaats heeft, en uicloopt op het Fransch despotisme en het verderf van ‘stands welvaart. Hier volgt een uittrekfel uit de cRro'.pwer, VI Hoofd. ede Afd. , van de magt der Staten Provinciaal; 3de Afd., van de plaatfelijke Befluren: IX Hoofdtt., van den Waterftaat. Hier uit blijkt, van hoe veel werks zich de Ministerieele departe menten kunnen ont{ldan. Voorts wordt aanwijzing van bij- zonderheden gedaan, waardoor de Ministeriën van Finantè en Justitie ontlast konden worden, —' over de omflagtige a Boodelooze comptabititett gehandeld, en bet nadeel opge merkt voor de opvoeding van vele jonge lieden, die te vroeg op de bureaux geplaatst worden, Onvoorziene Uitgaven, Hiervan wordt sangewezen, det de- ze fom doorgaans te hoog gefteld wordt, en senziealijken . afflag toelaat. Nationale Schuld. Over hare vermeerdering doot de Cchutâ der Z. gewesten, waarna zij geconftateerd eu Mlechts voor vermindering ‘vatbaar zijn zal, door dè tweederlei smortife Hie, 1. van de jaarlijkfche inloting van, plas minus, vijf mile ' Koenen 'uicgefteide fohuld tot werkelijke, 2. door den geda- rigen inkoop van werkelijke en uitgeltelde (chuld, uit de fondfen daartóe aangewezen, welke vermeerderd kunnen wot- den, en het, bezwaar van ’s lands renten, met verfnelden voortgang, kunnen verminderen, — -Over ons aandeel in de -4 Rat- SIJDRAGEN TOT DE HUISHOUDING VAN STAAT. 585 = Rusffehe fehuid , ten bedrage van vijfentwintig millioenen, waarvan jaarlijks anderhalf millioen wordt betaald, en die dus, in éen zeker aantal jaren, afloopt, — Over de lijfren- gen , die nog fpoediger zullen ophouden tot bezwaar te $rek- ken. — Over de Ingresfen der Cautiën, beloopende driehonr derd - en - vijfenzeventigduizend gulden, en welke, hoewel een altoosdurende post blijvende, kunnen ophóuden een last te zijn, — De nationale Schuld kan dus gedurig verminderen, en de amortifatiekas geftijfd worden, waardoor de fondíen moeten rijzen, en waartoe eene fpoediger betaling van rentes Kvan welke wij nu reeds genot hebben) kan medewerken. Kosten op de heffing. Zij zijn tot hiertoe uiet geheel be- kend, omdat zij niet duidelijk genoeg op de begrooting ge- bragt zijn, zoo als nogtans behoorde. Zij kunnen wel zoo hoog loopen, dat het beter ware, de geheele heffing achter- wege te laten. Op de Goud. en Zilver- werken bedraagt zij negenendertig per Ct. De kosten der heffing, die almede op» gebragt moeten worden, verzwaren de lasten, welke de nije werheid drukken; waarom hier alle mogelijke zuinigheid van. belang is. Oorlog.” De lasten daarvan over 1815, 1816 en 1817 bebe ben zevenentachtig miilioenen bedragen. Er is hoop, dat de ftaat van oorlog, welke in Europa federt lang de natuurlijke geweest is, eens een ftaat van vrede zal worden, zoo niet van nu af, ten minfte oa eenigen tijd. Dan zullen deze lage „gen verminderen. Wij zullen nog lang de zware kosten van het aanleggen van nieuwe vestingen te dragen hebben; doch ook, als deze voltooid zullen zijn, zullen gene ophouden, Zoo is het ook met het voorzien dier vestingen van het noor dige gelegen. | Armenwezen, Alleen voor de Z, gewesten heeft het land hier last van, thans van te zamen honderdtien-duizend vijf- honderd gulden. In de N. provinciën zijn die kosten ftede. lijke — Algemeen overzigt van de armen. Zij zijn, federt de laate jaren, zeer toegenomen, Nadeel daervan voor den {taat én de ingezetenen, De ftaat behoort, met alle infpan. ping van krachten, tegen dit kwaad te ijveren, De middelen daartoe zijn bevordering van nijverheid en gematigde belastin. gen. Aanwijzing en overweging van andere middelen, te veelvuldig, dan dat wij er bijzonder gewag van kunnen maken, a Ko 586 -2 G.X VAN HOGENDORP- Kolontts, De: begrooting daarvoor bedraagt in dit jase (1817) nog rutm twaalf ton, In het vorig jaar was zij ruit vijfentwintig ton. Deze ‘last zal eindelijk vervallen, en in bate’ verandéren. Vanwaar thans de last komt, en wat men voor de toekomst mag verwachten, Welke voordeelen de Koloniën reeds geven, door den uitvoer naar en invoer uit dezetven, door de fcheepvaart, de menigte , die er naar toe trekt, en de fortuinen, die vandaar herwaart8 komen, =a Vooroordeelen deswege in de Z. gewesten, gevoed door de fchriften van onkundigen. Een Zefiuit van rog vijftien bladzijden, waarin ‘niet flechi Ket verhandelde kort aangewezen, maar hier en daar ook nog uitgebreid of nader aangedrongen wordt. - Drie Nafchriften: 1. wegens nadere debatten in het En- gelsch Parlement over de nadeelen van het mercantile fte\fet 3 2. wegens de klagten in Frankrijk over het groot aantal bue reaux en ambtenaren; 3. wegens den verhoogden prijs der fteeikolen van de Z. provinciën, ingevolge van de hooge belasting op de Engelfche, Eindelijk nog een aantal Bijlagen tot de Memorie, gefchre. ven in April 1816, en drie Tabellen; alles dienende tot nade- re opheldering of bevestiginge r Na dit breed verflag van het eerfle deel des werks van den Heere VAN HOGENDORP gefchreven te hebben, komt ons het sweede deel ter hand, van welks inhoud wij ou mee nen met eene veel kortere opgaaf te kunnen volftaan, war- om wij ze hier laten volgen, Het eerfte en voornaamfte ftuk, hier geleverd, befaat ia Aanteekeningen op eene Reis door de Z. Nederlanden, in den zomer van 1817. Zij werden aangevangen gefcbreven te worden te Gorcum, op den 15den Julij , en vervolgens voorts gezet te Breda, Antwerpen, Gent, Namen, Luik en Aken, _ vanwaar de laâtíte aanteekening gedateerd is op den 3den Oc- tober. In dezelven vindt men niet alleen ftedelijke berig- ten van de opgenoemde en andere plaatfen, door den Hoog Ed. Reiziger bezocht, zoo als Lier, Brusfel, Brugge, Os- zende, met hetgeen in dezelven merkwaardigs woorkomt, maar ook van hetgeen men in de ommeftreken, «en op den geheelen reiswég, opmerkelijks ontmoet, zoo als in het bij zonder in het land van Waas en het Luik/che en Namenfche. De parigten betreffen niet flechts de gelegenheid der piset- fen, BIJDRAGEN TOT. DE HUISHOUDING VAN STAAT. 582 fen, — hetgeen er wan gebouwen of kunst voornamelijk te Bien is, — welke. goede inrigtingen -men hier en daar aam- treft; maar veel ster, wat er het voornaam. bedrijf is, web ke welvaart of welk verval er plaats heeft, enz. Dan (ge- lijk men vooruit natuurlijk onderftelt) men wordt hier voore al nu naauwkeurig bekend gemaakt met den tegenwoordigen Maat van den hendek, de fcheepvaart , de fabrijken , den lande bouw., de deifflofen enz. der Z. gewesten; en dit berigt is hoogst belangrijk, daar de Heer VAN HOGENDORP alles op de plaatfen zelf onderzocht en in oogenfchouw genomen heeft. Men vindt hier voorts dezelfde en foortgelijke aan- merkingen, als in het eerfte deel, inzonderheid over het fie brijkwezen , belemmering van vaart en handel, hooge regten enz., alles nu nader bevestigd en aangedrongen, met uitzon- dering alleen van ééne bijzonderheid, betrekkelijk de inlende Sehe gewewene katoenen floffen, waaromtrent een vroegere soisflag , door verkeerd berigt begaan, verbeterd wordt. Wij- ders treft men hier ook aanmerkingen aan over het armenwee zen, het nadeelige van fabrijken in gevangenhuizen op te rigten, het mogelijke en nuttige van het ontginnen van hei- degronden, het nut van tentoonftellingen van de voortbreng» felen van nijvefheid, enz. enz. Op deze Aanteekeningen volgen eenige Advijzen , door den Heere VAN HOGENDORP uitgebragt in de Staten Generaal, Tweede Kamer, gewone Vergadering 1817. Wij kunnen ér alleen de volgende opgaaf van doen: 1. Advijs op. den Le- vantíchen handel; 2. op den Theehandel; 3. op de finâne tieele wetten voor het jaar 1818; 4- op de begrooting van. 18185 5. op veranderingen in de wet van 3- Oct. 1816. (Die raakt het verhoogen van het regt van tranfit, en van den vuit- of invoer van vreemd blik, brandhout ,.buiden en vellen, kanten, koper , ijzer en zout); 6. op de IJslandfehie visfcherij; 7. op de Haringvisfcherij; 8. op het onderhoud van Vondelingen; en 9. op cenige veranderingen, voorgefla- gen in de indirecte belastingen, — Het behoeft niet gemeld te worden, dat alles hier denzelfden geest ademt, als het vorige. Men erkent overal den verlichten en fchranderen Staatsman en den ijverigen Patriot, die, hetgeen hij meent >s Lands en ’s Volks belangen te eifchen, rondelijk voordraagt en met klemmende redenen aandringt. Leve de waardige Maut hebbe hij den dank der geheele Natie, gelijk wij hem è den 408 '. @ K. VAN EOGENDORP, BIJDRAGEN, den onzen wijden! en fmake hij eenmaal het gevoegen, van zijne beginfelen daar, waar het van het meeste beiang is, te gien zegepralen! — Tot flot dient een Register van hoofd- zaken, in beide deelen voarkomende. - Redevoeringen, betreffende, Fraaije Letteren en Kunst; door Ne SWART, Te Amflerdam, bij J. van der Hey. r817. In gr. 8yo. 156 Bladz. f 1-16-: r 1 He is niet alleen de poëzij, die tlians bij ons eene zeldzame hoogte bereikt heeft, Ook in de welfprekendheid kan Ne ~ derland tegenwoordig roemen op mannen, die deszelfs raal jn prozaitijl tot eene hoogte hebben opgevoerd, welke de Eeuw van zoorrT ten min(te evenaart, Wien behaagt met de keurige netheid van SIEGENBEEK? Wien treft niet de fierlijke rijkdom van STUART, de zinrijke bekroptheid van BROES, de kracht van SCHELTEMA, de vloeljende voor- dragt van SCHRANT? Wien roert niet de echte toon des harten, in de edele taal van VAN DER ROEST? Wien fleept _de kiefche, bevallige, en bij de hoogfte kunst toch eenvou- dig- natuurlijke en algemeen verftaanbare VAN DER PALM niet weg? Gefchied- en kanfelftijl hebben dus modellen te vertoonen. Maar zou de bondige ftijl der wijsgeerte , toege past op de kunften, zich daartoe welligt minder leenen? is hij misfchien niet zoo gefchikt, om de fieraden der welfpre kendheid te ontvangen? Wij zullen deze vraag niet met ars _ kunnen beantwoorden, wanneer wij deze Redevoeringes van den Eerw. swART gelezen hebben, Kracht en nieuwheid ‘van denkbeelden, oorfpronkelijk kunstgevoel, paren zich hier aan een zeldzaam gebied over de taal, waarvan de Redemar alte de fchatten kent, en grootendeels in zijne magt heeft. Poëzij en fchilderkunst zijn de twee hoofdvoorwerpen van “behandeling in deze zeven Redevoeringen, waarvan Qechts twee aan eene befchouwing van ket gebruik en misbruik der Romans en aan de waarde en onwaarde van letterkundiges Roem- zijn toegewijd, De poëzij zelve wordt eerst in baar wezen, oorfprong, doel en vrucht befchouwd; dan de dich ger in zijnen aanleg en de vereischten tot zijne vorming; er delijk het verband tusfchen de eigenlijke peëzij en die yas Bet penfeel, Dit maakt den overgang tot twee andere Rede- | voe Ü. SWART, REDEVOERINGEN, stg #öeringen over de fchilder- en teekenkunst, wiër eene hade als hoogstbelangrijk voor het beféhaafd onderwijs, de ándere haar edelst doel en voorwerp — den mensch — befchouwt en prijst. Men zal van ons geen dor geraamte dezer onderfchei- dene Redevoeringen verwachten; watrvan de behandeling, hoe rijk ook aan denkbeelden, die denkbeelden alleen in de behoorlijke orde en zamenvoeging kan voorftellen. Ons ge- voelen, echter, omtrent die flukken, verwacht de Lezer misfchien, Bn dan moeten wij vooreerst den Heere s wART onze hulde toebrengen voor de vele nieuwe , oorfpronkelijke en treffende gedachten, die vooral in een zoo tallðoze ma- len behandeld onderwerp eene dubbele verdienfte hebbeds voor den hoogen toon, daarin gangeheven, zonder immer, als ICARUS, ter aarde neêr te dalen; voor de fchilderschtige en dichterlijke uitdrukkingen, die dán, zoo immer, te pas komen, wanneer men van poëzij en fchilderkunst fpreekt 5 voor het warme gevael, dat zijne ftukken doorgloeit ; voor den veelomvattenden blik, waarmede hij het veld van beide fchoone kunften, zoo wel als dat ván den Roman; daf grensgewest tusfchen Dichtkunst en Gefchiedenis, overziet Leene verdienfte; te grooter, daar de Schrijver betuigt, bl, 98, de taal ven het penfeel noch te fpreken, noch zelfs vole komen te verftaan, veelmin te willen beoordeelen); en ein- delijk voor zijne grondige kennis onzer taal, die hem vele min gebezigde, hoewel zeer goede, zuivere en nog niet ges heel verouderde woorden en (preekwijzen doet bezigen. — Wij moeten, echter, ook de gebreken niet verzwijgen. Soms tijds heeft de Redenaar de bloemen, in plaats van ze voore zigtig met de hand te ftrooijen, bij geheele korven uitge- ftort; en bet fchijnt; dat eenigen ‘zijner vrienden hem dit gebrek, ftrijdig met zijn’ verklsarden afkeer tegen poëtisch Proza, zelf hebben doen opmerken. (Zie de Ite Aanmerking achter de Ite Redevoering, op bi. die mate dieven wij ons meor te bevlijtigen, haar zacht en vloeijende te vertoonen, Er zijn echter zoo vele ware ver. Sienten in de voordragt van- den Heer swaatr, er is zoo veel kracht, er zijn zoo vele levensfappen in den grond | van zijnen ftijl, dat het denzelven, om geheel voortreffelijk te zijn, flechts aan het befnoefjen eeniger welige takken ont- breekt, ` Wij zeiden zoo aanftonds, dat wij deze Redevoeriggen Biet zouden ontleden, Om echter een gewigtig deel van de verdienten des Redenaars, de’ ordonnantie of fchikking, te kuunen beoordeelen, zal het noodig zijn, den loop der ge dachten, althans in ééne Redevoering, kortelijk up te geven. Eerst hadden wij die over de Romans, gewis eene da Schoonfte, best gedachte en welfprekendst voorgefleide , daar. koe witgekozen; daar dezeive echter meer geregeld afloopt, aan den eenen kant de- groote voordeelen aanwijzende, be werkt door de ineeufmelting van Poëzij en Gefchiedenis in den goeden ‘Roman, het dagelijksch leven, als tooneel der voorftelling , de dichterlijke regtvaardigheid, op het flot, bij den gemeenzamen toon der Gefchiedenis, en eindelijk de {chool ‘van menschkunde, daarin geopend; en san de ane dere zijde ‘het verleidelijke om alleen vermaakshalve te ie- zen, het: geringfchatten daardoor van minder aangename, maar vaster, voedzamer en gezonder fpijze, en daardoor bet overladen, foms onherftelbaar bederven, der maag, — 200 willen wij, om de &unst van den Heer swaaT meer of mit te doen uitkomen, liever de poëzij vau het penfeel kieren, waarin, naar ons gevoel, de. uitnemeadfte fchikking en de vercasfendite wendingen heerfehen, .- Het oog heeft eene taal, gelijk het oor. Om het orgast der {nel vervliegende, uiet verre hoorbare, fpraak te vereer wigen, moest men eerst ruwe gedenk(tukken, dzarne afbeet dingen, voorts beelden, en egindelijk Jemerfchrift hebben. Doch dit, echts een middel ter uicdrukking van afgetrokken ge denkbeelden, bereikte ook nog het doel giet: men moest op zijne fchreden terngkeeren; de ruwere, vervolgens be Fchaafdere afbeelding moest de individus voarftellen. Dit wab dus de ware taal der oogen; maar flechts hunne gewone taal, hun proza. Ook deze taal, echter, heeft, gelijk de hoorbare fpraak en hare: zigtbare kopij, eeue poëeij. De werktuigelijke {Schilder bootst de Natuur flaafsch en leuertit :. - aa ; - @ pn REDEVOERINGEN. — “ sen 1a; de dichterkijke kiest uit haren ruimen voortsad, wat heot neest behaagt en aandoet; en dit ia niet hetgeen de profane menigte fchoon, heerlijk, fchisterend noemt, paleizen, prach» ige fteden, rijke korenvelden in ‘te zonnelicht; maar bouw, vaten, rotfep, wanden begoerde oceanen, des nachts door de maad hefghenen. Niet zitie maaar basrsgenat treft den febil: Ber van genie;-¢n ziedgar dus de eerfte bran der paëzij, ook van het penfeel , hes. gevoel, hetwelk tevens flerk en jn, mogp wezen. Wij kunnen ons niet wegthouden, hier de volgende plaats uit te fohrijven: „ o Eigen(chap, niet min belsogeijk 3 Voorwaaf, den de anderel Het is in dezer voege, dat „ Zon licht en warmte tevens fpreidt, om de aarde te zalie » gen: Ja, Zonnegođd en God der Kunst nieteen! men heeft s» u nasr wasrheid gefchilderd. Kracht verkondigt uw. gan p fche zamenftel, daar gij den Rython velt. Ziel omzweeft jp uwen geheelen Schedel, welks verheven’ vorm geen [terver s, ting oait. bereikte; Voorwaar, gelukkige verdichting, -die s den Zonnegod tot den Gad der Kunften fchiep! Wie fohile dert als hif, wanneer hij in het oosten rijst, wanneer gijn „ gloed duizend fchakeringen aan den hemel vormt, duizend | j, mengelingen der: fchoonfte kleuren over de aarde werpt), ` sy en licht en fchaduw een geheel vormen, dat ans oug zelve „ in eene onbepaalde verrukking verliezen doet?” — Doch het iš niet gesceg, dat het gevoel ons in de. Natuur flechts de enkele fchpooe gedeelten ganwijze: eene andere eigen- fchap moet die weten te verbinden, aan te vullen, en. zoo pit verftrooide. Ook uit andere Redevoeringen hadden wij reeds fraaije plaatfeu ter overneminge aangeftipt; maar zij waren. te talrijk” . . Qqa voor 1 s42 N. SWART, REDEVOERINGEN. voor ons bètek, en wij moeten dus den Lezer dit boeksken zelve aanbevelen, waarin hij veel voor zijn kunstgevoel , zij- nen fmaak en zijn verftand zal vinden. Het doet ons leed, dat de bekwame Schrijver zich, terftond in het begin der Voorrede, de woorden heeft laten ontvallen: „ Indien wij, „als ter verantwoording der uitgave, ons eigen gevoelen „over deze ftukken mogen zeggen; zoo meenen wij, dac » Zij, het eene meer het andere min, naar inhoud en. vorm, » vrij wat voortreffelijks bezitten; zonder nogtans, als ge- „ heel befchouwd, onder de voortreffelijke. voortbrengfelen „ vaa onzen tijd te kunnen gerangíchikt worden,’ Dic fpijt ons; niet alsof wij den Heer swaRT van trotschheid ver. denken, maar: omdat de aanvang dezer zinfnede bij velen, die hem niet kennen, zoo iets zou kunnen doen vermoeden, Het is, hiervan zijn wij zeker, flechts eene overmast van naïve vertrouwelijkheid met zijne Lezers, die wij echter van onvoorzigtigheid niet willen vrijpleiten, maar die een echte trotschaard niet zou gebezigd hebben, - Gedichten van D. He TEN KATE VAN LOO, JJe Deef. Te Ame flerdam, bij R, j. Berntrop. 1818, In gr.8ve. 171 Bi f 3-:-: Wij konden ons bij het doorbladeren van dezenu bunde!, en het lezen van fommige ftukken in denzelven, van meerdere of mindere uitgebreidheid, maar niet regt bepalen, wat wf nangaande deze dichtftukken berigten moesten, Nu herise- den wij ons, dat wij het voorberigt hadden over het hoofd gezien; en daa vonden wij dan nu: dat deze ftukken bss% woortbrengfels zijn, echter maar eenvoudige kunstvoostbrenge fels; dat de Dichter fmeekt, hem toch vooral niet te verge lijken met onze tegenwoordige echt -vaderlandfche Barden; als daar zijn een nu wijlen HELMERS, een BILDERDIJK, enz. ; dat het dezen Dichter geenszins om eeigen wieroek der vleijerij te doen is; dat hij hier een eenvoudig bloemtuil- fje, met hoe vele dorre blaadjes dan ook ontfierd, zijne war. de en kunstlievende landgenooten aanbiedt, als een blijk zij- ger hoogachting; dat deze bundel des Dichters. eerfteling, en _ echter ook geen eerfleling is, daar fommige hier voorkomen de ftukjes werkelijk eerflelingen zijn, alhoewel hij reeds be kend is door een vroeger dichtituk : De Gardes d'Hennear, , het- Eh 3 D. H. TEN KATE VAN LOO, GEDICHTEN, 5903 + hetwelk geene geheel ongunftige beoordeeling heeft mogen verwerven; dat hij door geene afzonderlijke Audie, maar sl. leen door natuur en gevoel, tot Dichter (indien hij zich de- zen eerbiedwaardigen naam mag toeëigenen) gevormd is, enz. En echter beftempelt hij zelf deze vruchten van zijn dichterlijk genie met den naam van kunstvoortbrengfels! — Doch deze is niet de éénige onbeftaanbaarheid, welke wij in de voorrede opmerkten, Immers, na zoo vele, waarlijk niet overbodige, werontfchuldigingen, befluit de Heer TEN KATE VAN LOO, zeer nederig ,- met den lezer, ten aanzien van de eerftelingen in dezen bundel, en van zijne Gardes d'Honneur, te verzoee ken, zich te herinneren aan een gezegde van den uitmun- tenden Dichter, Mr. R. Ferran: „ Het eerfte Produkt van » ten Genie is een meesterftuk door duizend gebreken » Ontfierd, door eene gebrekkige taal onderfteund, ech- ‚sr ler EEN meesterftuks de ware Kunstregter ziet uit: elken æ tegel de Goddelijke vonken van Genie voortfpringen en s» tintelen, en hij is verzekerd, dat het overige, zeer ligt ver- 3, krijgbare, ras volgen zal” Dit merkwaardig flot gaf ons dan alzoo den maatftaf in handen, naar welken wij de Pro- dukten van dit Genie, voor zoo verre het eerflelingen , dat is meesterflukken, zijn, hadden te beoordeelen. Wij begaven us derhalve op nieuw aan het lezen; en, geenszins gezind, om de duizend gebreken, waarvan de Heer Feitu gewaagde, angstvallig op te zoeken, zetteden wij onze oogen wijd open, om de Goddelijke vonken op te vangen, welke uit el. ken regel moesten voorsf/pringen en tintelen. Het haperde gewis niet aan de opening onzer oogen, dat dezelve er niet Aofprongen; maar denkelijk daaraan, dat wij de oogen. van den waren Kunstregter niet bezitten; — of het moest zijn, dac deze vonken hier alleen fprongen in des Dichters verbeel. Sok mel in warn aten Of te boog, of » Om eenige merkbare aandoening te verwekken. Althans, zonder den Dichter te vleijen, kunnen wij niet zeggen, dat wij er vele vernomen hebben, Zekere e gemakkelijkheid in de verfificatie, die wij hier opmerkten, ` durven wij toch geen genie noemen, ja nict eens eene ga- ve, daar dezelve door oefening verkrijgbaar is, | AAN MIJNE LIER, 7 ' O meen! geen eigenwaan Doet mij aan FEBUS Hier, te trotsch, de vingren faan. Qa 3 (Het f 394 D.H. TEN KATE VAN LOQ. (Het is niet duidelijk, of de Diehter de lier-van Puzsys gebruikte, omdat hij dit zonder trotschheid wel wermogt ce doen, dan of het de lier van PnrBus niet is, waarop bij .hfer fpeelt, omdat hij zich niet bevoegd acht, die van den Godin handen te nemen.) | „Den Parnas ben ik nooit volkomen opgeflegen s (Echter tot op zekere hoogte, niet waar ?) Nooit fehoot op mij een flrgal van ’t Koestrend zonnevasr; (Dat is ongelukkig! De dichtlust, zoo die vuur noodig had, is dan bij de kagchel uitgebroeid.) De Hoe'bron is mij vreeind, `k heb niets ten baar verkregen, l Dan de Natuur. . (Eene kleinigheid Poëte nascitur, non fit.) Gevoel , gewijd gevoel! - Slechts U, flechts u alleen, was mijn onwraakbaar doel; ` (Dit verftaan wij niet. Moet dit u ook in gij veranderd worden? Maar wat zegt het dan? Was het éénig doel van den Dichter, gevoel te verwekken? bij zichzelf dan, of bij anderen? en welk gevoel?). Het leerde aan mijne aiel dien eedlen. zonglust geven, (Dus had de Dichter dit gevoel reeds, eer hij zeegies had 3, en echter bedoelde hij, hetzelve te wekken door zj ftukken; bij anderen derhalve, Zoo moet het wel zn, ‘want hij had het reeds; immers, zoo vervolgt hij :) Daardoor heb ik, o Lier! U in mijn hand geklemd; ' . Daardoor heb ik zoo vaak, door geestdrift aangedreven, ar Een’ toon geftemd. O fpeeltutg , mij zoo wadrd! .. _ Speel altoos met gevoel, op deze omnevelde aard; CNatuurlijk! Daar nooit een ftraal van het koesterend zot nevuur op den Dichter fchoot, is de dag voor hem altijd beneveld.) l ' oE De j , | OLDIEMEN - N ss <- Poe aan. 's gevoelig hars een’ tèedren maatklank hooren ; o Laat Gaden £ Vaderland, lant Rede, Pligt en Deugd U, als het koogfle doel, verrakken- en bekoren, . | Met engienvrèugd! m {Dat ie wat anders te zeggen! Het fpeeltuig heeft een an, der, en wij zouden zeggen een eeuigzins beter, doel, dan. de Dichter.) . Ligt sult gij dam op de aard > Wanneer uw zuiyre toon zich met mijn zangen paart, By dien zuiveren toon dachten wij weder, dat het toch de ler van pueBus wel kon zija.). Eem edel’ flerveling aan uwe klanken boeijen; "© mogt aw zacht gefpell, door "t Perit gevoel geleid, Far altijd zijne ziel voor 't fchoon der deugd doen gioetjen ;- Wat zaligheid! Dan zou de Godhetd sh, Die haren troon verinft ver boven 't flargowelf, (Eene andere Godheid dan PHEDUS, die maar op den Parnas zit.) Jer blijd/chap, o mijn Lier! naar onze hedren hooreng Dan zal, eenvoudig fchoon, uwNlieflijk maatgelnid Op d'adem van den wind, door °t ruim des hemels boren, Door niets geffuir. Mijn Lier! fpeel immer voort! CDan wordt het tweede deel van dezen bundel. nog. bet laatfte niets) Speel, door het rein genae dee wave denga gefpoord! Blijf fleeds mijn vrougd „ mijn BAI „ mijn’ wellust in diz leven ; En, 200 mijn matte geest zich van zijn’ Bofklomp fcheidt , (Dat wel mogelijk is, bij zoo veel zangdrift.) Klink met de Serafs dion , de ons Gods: zenei zweven, ~ Tn de eeuwigheid! l Het is mogelijk, dat uit elken regel van dit brommend liedeken Goddelijke vonken gefprongen zijn, misfchien wel . Qa 4 te - £ . ® a D. B. TEN.KAVE VAN Loe ` te fnel en buiten ons gezigt; wij gunnen dezelve den wareg Kunstregter, en kunnen niet zeggen, dat dit eerfte flukje ons bijzonder heeft uitgelokt. Maar in de Romance zal dezes Dichters kracht zijn; want das gedeelte der Poëzij behaagde hem altijd bij uitnemendheid, omdat de Dichter zijne ver- beeldingskracht daarin zoo geheel den vrijen teugel kan latem vieren, terwijl hij tevens hes hartstogtelijke met het nuttige, en het belangrijke met het aangename weet te vereenigen. — Pas dan op uwe oogen, lezer! hier moeten vonken {pringen, | Zien wij, welk eene mate van verbeeldingshracht, haris- ` togtelijkheid , nuttigheid, belangrijkheid en aangenaamkeid onze Dichter in zijne Romancen heeft weten te vereenigen. — -Wij vinden vier zoodanige ftukjes, De eerte is eene vader landfche ; dat zegt: een vaderlandsch jongeling, tot Garga d Honneur doot BYONAPARTE geprest, dicht die op vereen den grand, | Een jonge man, uit Nederland, Gedwongen om te flrijden, | Ten dienst van een’ heerschzuchtig’ vorst, Die volk bij volk deed lijden ; `~ Hij kwam in dit aanvallig oord, (Reeds in twee coupletten, en ook in het voorberigt, be- fehreven.} ni. Waar fchoonheid zich vertoonde, En waar, op berg- en heuveltop , Een zachte filte woonde. Maar hì) genoot van die fchoonheid niet veel; want bij was tot Garde d'Honneur geprest, en voelde door den pijl der fimart zijn jeugdig hart doorboren. ` Het werd al mooi laat, want alles fcheen in rust; Alleen de vllermuis, vlug van wiek, ` Ging nog in `t ronde fpoken. Pe jongeling wilde nu naar zijn kwartier, Maar hoorde, op ééns, iets sachtes , e Was ofhet uit een’ grafkail- kwam j Hij wist niet wat te duchten. GEDICHTEN: ` | s ' r Zijn ziel, nogtans , vol deugd en moed, (Ja, die behooren er toe, als de vleérmuizen zoo o vliegen D Kon door geen’ fchrik vervaren 3 Hij voelde 't Nederlandfche bloed Nog vlaeijen daar zijne adren., - En gelukkig, dar hij niet bang werd; want nu verfcheen hem de geest van een’ Franschmagn , in zijn leven gehuwd. gen, weest met eene Nederlandíche Gravin, en voorfpelde bem, Ba zoo wat beklag, dat Nederland nog eens weer vrij zou worden, ‚ De jongman was verbaasd, flond fil, i En dacht: „ mij dunkt, ik droomde!” En ging toen naar het dal terug, Maar beefde niet, noch fchroomde. En die toefpraak had goed effect; want :} p lk ge” Jprak hij, „ mes vreugd. sen dood, » Mijn Land! gij wordt gewroken! „ De waarheid opende het graf, n En heeft die taal gefproken{” Deze Romance , buiten des Dichters voorkennis reeds vroce ger, maar met eenige fouten (hetgeen te bejammiefen wasl) gedrukt, ontvangen wij hier nu, mec alle de vanken van het dichterlijk genie, EE: De SPELONK, én Duitschlands overoud gebied, geeft het verhaal van eene droeve weeklagt, die, in vroeger’ tijd, san allen kant, daar klonk; welke weeklagt veroorzaakt werd door den geest eener jonge maagd, aldaar door een’ fchijne heiligen monnik verkracht, ten gevolge van een’ lust, yer- vloekt in Gods gebod, Maar de Almagt, met haar leed begaan a Riep °t zieltie voor zijn’ troon ; Terwijl hij °t vreugde en zegen gaf: Maar ongehoorde vloek of raf Was” $ maagdenfthenders Joon. Bij al de vreugde en zegen kon het zieltje echter niet rus- ten, maar verfcheen als dreigend fpookfel: Qqs „0 5 D H. TEN KATE YAN LOO „ O fnoode roòver mijner cer!” _ (Dus Jprak haar geest hem aan) L en de weeklagt in de fpelomk hield niet op, gelijk zij hem dit ook voorfpeld had, voordat dit AZoosterfliche , Door ’s krijgsmans ijzren oorlogsvuist , . Tot puin of flofhoop was vergruisd, en hij daaronder lag! Quod factum. „WILLEM EN BETJE is wat vrolijker. Die kinderen hidə den zin in elkander, en kregen elkander. De tante van BEW JE had er eerst wel veel tegen, en had een kep Heer van GROM voos haar nichtje aan de band. „ Ach, lieve tante! laat mij blijven , l „ Zoo als ik ben; , „ Laat af van op uw nicht te kijven, I » DAAR zij NIET KEN.” Nogtans vrouw GRIRT ging voort met kefen, > - GELIJK EEN TEBF. (Welk eene verbeeldingskracht tY | » Jou nufjel” (prak zij) » ’* zdl u keren, » Gij hebt geen’ wil! ` „ Gij zult voldoen aan mijn begeeren , » Houp pus uy stiL!” " {Hoe harntogtelijk 1) ‚ „Ze moet ik dan (TOept WILLEM Uit) mijn BET JE derven, . » Wat droevig lor? » 2o00 zal ík nooit het heil verweren » Van ’t echsgenot!” (Ei, àl) Maar hij heeft een huismiddeltie, p Wat middel toch, ei, dae °t mij weten” Vroeg BETIE thans: » Hoe! wordt het plan omver gefmeten , „ Biens ouden mans?” . GEDICHTEN : r ‚7 Ad a | # Bee gij,” hier greep hij BEYJRS handens. „ Mij waarlijk mint, EE: „ Breng dan de min dan oferanden =n’ : Chios nuttig! — voor de jeugd?) En eed — æ peinzend brak zij: s lieve jongen! . » t İs alles best.” Evenwel voegt BE T jE er nog bij: „ Wat zuilen tech de menfehen seggen? ‘k Krijg nooit mijne eer weérom! ° Eindelijk gaan toch de jonge lul met elkander aan den haal, en een’ goe- de JAN-oom van WILLEM hielp het paartje; terwijl Heer VAN GROM zichgelven troost met de bedenking : „ Was ik haar wan, / ir » Zij deed mij zeker horens dragen ; A s » Br! ~ `k ijs er vns Ieder, herinnert zich hier ongetwijfeld een zeer bekend en naif Nukje, waarvan dit, als °t ware, eene verongelukte kópij mag heeten, Hans nuco fuit van de Romancen het hek. Mis(chien, vinden wij de Belangrijkheid en aöngemaamheid, welke wij in de vorigen niet konden ontdekken, in deze. laatfte Roman. ce vereenigd. Laat òns zien! — Éen Ridder, die vol moed vaar het veld was gefneld , l — joeg den vijand op °t briefchende ros, Door het bosch, | Met eene onbekoelbare woede ; a Hij tartte de moordzucht van ’t bloedig gevecht; En ras was de flrijd tot zijn voordeel beflecht, De vijand bezweek in zijn bloede, , ` Hij was er toch moede vun, en Agde sich: neder tot Japen in zijn flot met zijn rot. Maar naauw was de helft ten einde gebragt - Van den nacht,. _ Wavnser een geraas zich liet hooren; De Ridder ontwaakte door °t krakend geluid, Sprong daadlijk en haastig zijn legerfleé uit, Om 't meerder geraas op te fporen, Hij Hij dacht zeker, dat er weer wat san de hand was; meer het was wel wat anders} Een gedaante als vrouw trad keez veur door de deur, de gedaante van een mooi meisje, da: op zijn bed ging liggen. Hij tuurt en gluurt, en ziet zich aan 3$ rusthbed gekomen; maar, toen hij hare gunst vroeg, vok deed zij zijner fmeekingen niet , maar ftond op, wandelde langzaam de kamer weêr wit, En biet onzen Ridder zichzelven ten buit; Dit maakte -zijn hartstogt nog wreeder, „ Gaat, roept mij den flotvoogd, hij kome terflond!® SPRAK ZIJN MONDe (Zijn mond?.o Ja! De lezer mogt anders eens denken, dat de barfche Ridder met eenig ander ligchaamsdeel had gefpro= ken. Maar neen; hij deed het, even‘als andere meofchen, met zijn’ mond.) Bij dit onderzoek ’s morgens bleek het de dochter des flotvoogds geweest te zijn. » Mijn dochter, (dus fprak hij’) dikbloedig va van aard, „ Maar mij waard’, „ Wordt ?’s “nachts wel eens wandiend vernomen; o Het fchijnt dat zij waakt , maar zij faapt wel ter deeg, >En is nu welligt, ZOO ALS ZE EERTIJDS WEL PLEEG , Deez’ nacht in uw kamer gekomen.’ Hij wachtte den nacht webr , met vurig yerlangst , _ Naar de ontvangst Van °t meisje, dat hem kon behagen; Doch, geen meisje verfcheen, toen de nacht reeds onsind, Waarom onze jonker bij zichzelven befloot, Ors haar zijne hand op te dragen, (Het metrum doet hier even misfelijke buicenfprongen als die lieve dikbloedige maagd!) ` _ Om kort te gaan, de Ridder neemt haar tet vrouwe , waat- san bij, dunkt ons, maar wél deed, want Het was nu een meisje, zoo Schoon als de dag, Dat hij zag. En wij — i Wij wenfchen den dapperen Ridder veel pret In zijn bed. | De lezer ziet, cat wij ook dichterlijk gente begzictent — OO Mast GEDICHTENe 63; Maar doen wij den Dichter wel regt, dat wij niet liever Van zijne andere ftukken , Feest- ,Triomfzangen , Affcheids ~ Web komstgrocten , of foortgelijke, ter proeve overnamen? Wij. ge- looven ja; want hij zelf fikeerde onze aandacht op zijne Rø- mancen, Wij laten dus alle de overige eerftelingen van dit dichterlijk Genie in het volle bezit van hun kenmerkend. fchoon, en wenfchen den lezer heil en vermaak. Er Belangrijke Verhalen VAN Ae LAFONTAINE, F. EIND, A. F.E. LANGBEIN en anderen. Uit het Hoogdwitsch. Te dAmfterdam, bij Ten Brink en De Vries. 1818, In sr 8yo. 336 BL f2- Bes Deze verharen zijn in ons oog van zeer onderfcheidene waarde; dan, nu aldus bijeengevoegd, mogen zij elkander voorthelpen. 1. Dg DOCHTER, Van LAFONTAINE, zal wederom alge meen voldoen | en heeft meer dan ééne roerende fchoonheide Wreed gefcheidene en gelukkig hereenigde gelieven, echte - broederliefde en trouw, edelmoedige en’ dankbaar vergoldene vriendfchap , en ongedwongene gelukkige ontknoopivg paar aller wensch, maken de lezing van dit verhaal, dat bij ieder deelneming wekt, tot eene aangename uitfpanning… 2. BOEK, ZWAARD EN HAMER, Van FREDERIK KIND, If- zen wij mede nog al met genoegen. De titel geeft de nela- tenfchap eens vaders op, .met. welke ieder der zonen fam tuin maakte, Alle drie deze erfmakingen, bleek. san ‘het flot , waren even hoog te achten, en geen van drieën behoorde zich Doven de anderen te verheffen. Hoe vol onwagrfchijn- lijks, is deze gefchiedenis vrij onderhoudend, en kweekt edelmoedige beginfelen. | 3- DE BESLISSENDE DAG, Vall A‚Fò Be. LANGBEIN, is eene gefchiedenis van eenen rijken, gierigen, mismaakten, bejaare ‚dea vrijer, die zich hoogst befpottelijk aanftelt, en van de tante van het meisje, dat hij huwen wil, en eenen neef, leelijk betrokken wordt, Ons is alles hier tè zeer overdre- ven, dan dat wij het koddige regt vermakelijk konden vinden, 4. POLYDOR VAN CARAVAGIO, Van THEODOOR HELLs is eene voor ons al te akelige gefchiedenis. Vroege liefde, zware vervolging , teleurgeftelde e en weder hernieuwde hoop, en het allertrenrigst einde, 5. ERR- ! den BELANGRIJKE VARIALEN. - . g, BrtLijx DUURT HET LANGIP, WD DE LA MOTTE FOCUS Qué -Vol onwearíehijniijks; echter onderhoudend, en niet Onleerzanar. De edelmoedige jongeling offert alles op, loopt het grootst gevaar, maar kreeg aan. het eind bet heerlijkst Joon. | 6, DE -NÍEUWF PENELOPE, Val WILLEM BLUMENH A» GEN, Hoe. toch alles zoo loopen, € gich aan het. eind ie-{ehikken- kan! Deze nieuwe Penelope is hier de éénige belangrijke períone wiet, Wij wenfcheù den depperea en edelen tieer. van Leuen, met zijne #rauwe vrouw en tiju Erniharig zoontje, op zijn nieuw wit fat, op de hoogte ass de zee, lang nog regt goede dagen; en zoo oo: den zanger Guipo met ijn wonderfchoon wijfje, op hun landgoed, Be den bebben het verdiend. 