VADERLANDSCHE LETTER OEFENINGEN
Ons eigen voordeel, 's Menfchen zelfbehoiid , vordert de- ze laatfte voiftrekt , oradat , waar deze het meest geoetind word, aldaar de gelukkigfte, de veiligfte, zamenlcving is; waartegen de gantfchc Maatfchappy te meer in verwaning komt,en derzelver Leden te jammerlyker ongelukfci/? wor- den 5 naarmate dat dezelve in verwaarloozing ge/ake. — Neeuit deze verpligting tot ons zelven, en tot de Wczens met welken wy in gemeenfchap moeten leven, weg, welk een Bajert van verwarring zal 'er weldra ontftaan! Z\\7- gen dc wetten, dan grypen de baldadigfte ongeregeldhedcn piaats. Ons eigen geluk en veiligheid lyden IchipbreuJ: op de kiippen van de ongehoordlle wreedaartighcid ca moordlust. Uit welke grondbeginzelen tog zal de Mensch werken, d:e alle dc banden der Liefde verfcheurt, welke dc Leden eener geregelde Maatfchappy zamenbind! welke droevige gevolgen zal een ieder treffen van den kani der beledigende party? Dc een zal op den anderen wreedaartig aanvallen, en dc minfte in kragten moet de onderdrukking van den vermogenden lyden. Neemt de Liefde des i Naasten weg, en regt eene Maatfchappy op, waaruit ic eheel verbannen is; welker banden zult gy vinden om erz elver Leden zo te verbinden, dat ze kan ftaande bly- ven. — Zyn de VVettea iiiet gevestigd op onderlinje Lief- OMTRENT ONS ZELVEN, EN ONZEN NAA&TEN. ^^3*. Licfde, dan zal de IMaatfchappy geen oogenblik in (land blyven. Waar immers zou men dan het geluk voOr 't Algcmeen, of elk Lid in 't byzonder, aantreften? Men zou ceen voet verzetten , zonder door ongeluk heftreden te wor- den: angst, fchrik en vrccs verzelden weldra alio onzi fchrcden, en nergens zou men rust, vrcdc of eonig verge- noegen , aantreffen* De Deugd wierd overal vcrvolgd , vor-J trapt en verbannen; de Ondeugd openlyk en dc baldadig* fte wys gepleegd. De Ecndragt verlict alle plaatzen ; Twee* dragt, gckyf, moord en doodllag vcrving dczelve aJlerwe* gen: overal lioorde men van roof , plundering en ontmeusch* te gruweldadeni Hicrtegcn vordcrt de Liefde tot den Naastcn , van alle de Ledcn eencr welgeregelde Maatfchappy, alle zodanige plig* ten, welke diencn om elk Lid van dezelvc gclukkig tc ma-^ ken, en dus om liet algcmeen welzyn te bewerken. — Dc eerfle pligt is iiier Rechtvaardigheid, Zo vvy onzed Evenmensch onregt aandoeii^hera verongelyken^hem vvreed- aanig vervolgen , hem zyne goederen en bezittingen ontroo^ ven, hem in zyn eerbenadelen,ofhem op eenigerhandc vvyze fchade tocbrcjijicn, dan li»indclcn wy tegen onzen pligt; tvorden fchadelyke Ledcn voor de Maatfchappy, en Vet- ftoorders dcr algemeene rust en zamenlcving. Of zoU hy regtvaardig handelen 4 die zich op eenq bedektc, op cene onbetamclyke , wyze meester raaakt van eens anders goed V— Die z}iien Evenmensch uit nyd, uit loutere wraaklust, ver- tolgt , cn niet dulden kan dat hy vredig zyne goederen bezitte i — Zou hy regtvaardig zyn , die ,door plunderzugt gcdrcvea^ zyne handen flaat aan zyns Naastens goed, om dac of te vernielen , of te rooven ; en die dus alle Wetten , zo wei Godlyke als Menschlykc, met baldadige voetcn trapt? Zou hy eindelyk. • . i dan al genoeg uit dit zwart register vaii ongerechtigheden opgeliaald. ... Eene tweede Deugd , ons door de Liefde tot den Naasteii ftfgevorderd , is de I3efcheidenhcid. Men behoort zyni Evenmensch zo te behandelen, als men, in doszclft plaai$ zynde, redelykerwyze zou vvenfchen van hem gcliandeld te worden ; ■ vriendelyk , gefpraakzaam en bclecfrf te zyn ; allcs te doen , wat de billykheid vordert ; wars te zyn van trotschheid en onwellevenheid; voor zich het genoegen tc gcnieten om zyns Naastens voorfpocd te helpen bevorderenj alles aan tc wciuien wat dicnei< kan, om de rust cn vrede in de Maatfchappy tc wegc te brengen, uf te verftcrkeu ; en alle gelcgenheden waai tc nc- Vv a WiQVti I CpL VERHANDELING OVER DE PLIGTEN men, om alien Menfchen, zelfs 2ynen Vyanden, wel docn ; goeddoende aan alien , niemand te haten of te vcro gelykcn ; — zagtmoedig en bedaard zynde , ontvangen bclei gingen te vergevch; voor kwaad goed te doen, en weldaden, op vvelke wyze, met de edelmoediglle wedcrvergeldmg, dankbaar te erkennenj te zorgen voor de eer van zynen Evenmensch , dcszelfs goeden naam en foam , (leszelfs goe- deren en bezittingcn , te verdedigen; — oprecht en ongevewsd alle valschbeid te haten— matig en Godzalig te leveD,^m^f lydzAaralieid zclfs verongelykingen te verdragen, eametai zyn iiart, met alle zyne vermogens, het goede vanz^neii Naastcn te beliartigen; — zyn ongeluk te voorkovntn, indien men 't in zyne magt heeft,cn integendcel alle poojiv- gen in het wcrk te ftcllen , om dcszelfs geluk , even als z\n eigcn , te liclpen bcvorderen. Met d^n woord , allcs aan te wcnden voor andercn, even of men zyne cigen zaak voor- h.id, om dus den voorfpoed dier Manifchappye, waanan men zelf een Lid is, en in welker heil men een wezcnJjk belang ftelt, op alle wyzen te helpcn bevorderen. Het is, bovenal, de Christclyke-, de Euangely-leer,wel- ke zulk een gedrag ten hoogllen van hare Bciycieren afvor- dert. — De Christelykc Liefde tog moct , volgens dc- zelve, het eerfte en voornaamlle doel van alle onze hande- lingen, de grond van al ons vverken, van alle onze gemocds- neigingen , omtrent den Evenmensch , zyn. De bovengenocm- de ondeiigden ftaan ons des te vcrmyden, en de tegenje/Je/- de deiigden ernftig te bctragtcn; qm, naar de les van dm Apostel, „ indien 't mogelyk is, zo vecl in ons is, vrcde te houden met alle menfchcn." Dan , hoc ftrydig is imusfchen veeler gedrag met dezc Lcs van den Apostel ; daar ze voorgeven God te vrezen en hem lief te hcbbcn ; .terwyl ze ondertusfchen hunne Droe- ders haten, dat onbellaanbaar is met elkanderen ; naderosal de ware Liefde en Vreze Gods onmogelyk kan huisves- ten in zulk een liefdeloos hart. Hoe toch zal men God beminnen, die men niet zict, en zynen Evenmensch ha- ten, welke men geftdag voor oogen heeft? Hoe tnoct men, hoc kan men dan over zulke Mcnfchen oor- delen , wier ingckankerde haat hen geftadig doet woelefl en woeden tegcn hunnen Naasten; terwyl zy hunne boos- aartigheid tot die hoogte docn klimmen, dat alle hunnc daden en handelingcn nicts andcrs zyn dan woede en ver- volgzugt; die een lust afbeelden, om, ware het in hunne magt, huunen' Evenmensch tot een ilagtofier buns oo- OMTRENT ONS Z£LVfiNt EN ONZEN NAASTEN. 6^^ verzocnclykcn haats, en van wraaklust te ftellcn? — Wax kan men van dcziilken dcnktjn , vvier wandrogtigc gevoelens tot die hoogtfi flygen, en, aan luuinc baldacUgj iiUfpoo- righeden , zo ver den ruimeu teugel vicren, dat zc niei rusten, voor ze himnen Evenniensch uit de zanieuijving geftooten liebben? - — Hct is nogtlian3 gcenzins vrcerad^ m onze dagen , voorbeelden van die natuur aan te treln fen, Menfthen te ontraoeten, vvier vervolglust die hoogce. bekUmt, dat ze alles uit de zamenleving verbannen zou-\ den, vi^at niet volmaakt inftesjt met hunnc gevoelens, of wyze van deuken. - Eenc vervolglust , die liaren grood] in niets anders heeft, dan in heerschzugt en gevvcld? Zulke verderfelykc grondbeginzels zyn volftrekt gefchikt, cm de liefde des Naasten ten eencmaal uit te dooven, en, het Hart met alien wrevel te vervuUen; vvaardoor de. Mensch , van een redelyk wezen , hervormd word , in hat; wreedaartigst en woedenst Dier , by 't wclk geen mcde-. dogen te vinden is, Tot wclk een trap van booslieid kan de Mensch hierdoor niet gebragt vvordenl — ^ Hy,, die de Harten en Nieren beproeft , weet het , wy weteii. het maar ten deele ; Hem alleen is het bekend , en Hy al- ken zal 't op zynen tyd ook wrekcn , hy zal h^t cen^ or- denlyk voor oogen ftellcn ,,aan alle dezulken , die aan, hunne ziedende driften den ruimen teugel viereii. — VVai; ay ook van hunne Godsvrugt moge voorweuden,hoe fchooii ook hun voorgeven., hiuine daden tooncn • dat ze waar^ lyk niets anders. bedoelen , dan het nadeel van andercu,, en. hierdoor het bederf der Maatfchappye uitwcrkcn. — 7— Dan, 6 Mensch, wordt u dit geleerd door u wen fchoQnen.. Godsdienst, welken gy belyd? — Door hetEuangely^ gepredikt van den lietderykrten. Lecraar? Door dat Euaii^ gely , 't geen de Harten met liefde tot den Evenmensclt poogt te vcrvuUen. — Wordt u in liet zelve ergens g«-r leerd, dat gy uwe Harten met liefiJeloosheid zoudt vcrvul* len tegen uwe Natuurgenooten , om tc woeden tegen Wezens, van gelyke beweging als gy- zyt ? Voorwaar , het is 'eK- zo ver van daan , dat men nuuvvlyks in het Euangely d(la^ cnkel Blad kan opflaan , 't geen de liefc}e.tot onzen Naasten, niet ademt. Indien wy , (dus luid deszelfs taal,> indien wy zeggcu^- gemeenfchap met God te hebben, en in de duisternisfe- wandelen, zo Kegen wy, en doen, de waarheid. niet. — m Want, die zegt God te kennen, en zyne Gcboden niet be^ vraart, 13 een Leiigenaac — t-r £a ai di^ in het lig& Vv 3 tft ($34 nctHANDBUNC OTER DE PLIGTEN te zyn, cn zynen Breeder liaat, die is waariyk in dtim* jernisfe. — ~ " Hy is een Man dcs bloeds cn des bedrop, van wien de Ileerc cenen gruwcl lieeft , even gclyk m den boozen en bloeddorftigcn Kain, die zynen rechtvaardi- gen Breeder doodde. — — Uit welke redcn toch floeg hy hem dood? Gewis, uit geenc andere, dan om dat zynt Werkcn boos waren , en die van zynen Breeder rechtvaar- dig.' En by , die zynen Broeder haat , is oJrede een Dooddager, want hy voed den wrevel in zyn Hme, ca geen Doodflager beerft het Eeuwig Leven , iudien hy U zyn kwaad volharde. * Maar hy , die het Gebod ondeAoud, bet geen ons bevcelt elkanderen lief tc hebben , die blyfl in God , die ons lieeft lief gehad , toen wy nog Zondaars waren: want de liefde is uit God, en die niet lief hgeft, jdie heeft God niet gekend ; want God is liefde. Al wie derhalven voorgecft , God lief te hebben , en cencn haai koestert tegen zynen Broeder, die is een Leugenaar; want dit Gebod hebben wy, dat al wie" God lief hecfr, ook zy- nen Broeder zal liefliebbcn. — — - En het cchtc kcnmcit van God te bcminnen , is het bewaren zyner Geboden, Want dit is de ware litfde tot God, dat men zyneGebo- den beware ; en al die goed doet , is uit God , maar die kwaad doet , heeft God niet gezien. — Zo fpreekt alonime bet Euangely, zo fchryft inzondcrheid Apostel Joannes. Hoe zullen wy dan oordelen over duizcnden onzerNa- tuurgenooten , die regt het legended doen van 't gcen hiin, met zo vecl nadruk , bevolen is , door den Cliristelykeu Godsdienst , waarvan zy eene plegtige bclydenis hebben afgclegd ; door dat Euangely des Vredes, het welk zybc- tuigen gcloovig tc omhelzen ; dat zy intusfchen zoieken kragteloos te maken , door hunne fnoode handelwyze en gcdragingen ; daar ze wel met den Mond van Vrede fpn^ ken, doch in hunne Harten haat, en onverzoenbare w- volgzugt, koesteren. — — Men kan intusfchen niet ont- kennen , dat elks nooden , die waarlyk in deze Waereld veele zyn , en uit kragt van welken , den cenen des ande- ren hulp, onmogelyk kan niisfen, op de kragtigfte en al- lerdringcndfie wyzc , de liefde des Naasten van ' eenen iegelyken afvorderen. In hoe veele gevallen , bevind de Mensch geftadig, dat hy de huJp van een anderen bc- hoeft; en het geen men van een anderen begeert , heeft een ander ook recht om van ons te yorderen. Onze on- niagt, onze behoeftigheden, -pleiten voor die liefde, vai fien tyd af , ^at wy ortzc eerfte intredf in deze beneden OMTRENT Om ZELVEN, EN ONZEN NAASTEN. 635 Gcvvcstcn dcden ; cn vordcrt , tot aan het oogenblik , dat wy gereed ilaau van dit tooiieel der Wereld weer af te Happen ; zelfs (Irekt dcze vordering van dien onder- lingen pligt zich noch verder uit ; ja, tot na den Dood zelven. Maar nimmer fchittert deze deugd met meerder glans en luister, dan wanneer men elendige behoeftige voorwer- pen aantreft ; vvier dringende nooden ons medelyden en licfde, onze ontferming, onze dadelyke hulp, afvorderen, Dan eischt onze pligt , dat wy , als ware belyders van het Christen Geloof , van het Euangely , dadelyk met onze hulp toefchieten, zonder dralen toefchieten, om alien te onderfteunen , alien te helpcn , die nood lyden , zo veel onze vermogens toelaten; zelfs onzen Vyandcn onze hulp niet weigeren, wanneer zy in nood zyn; volgens de Lea van onzen Liefderyken Meester: Onze Vyanden zdfs wel te doen, hem te Zegeiten , die ons Vloekt." — i— Want alle Menfchen hebben aanfpraak op onze Liefde , nademaal alle Menfchen onze Naasten zyn. -*7- ZuUen wy dan niet met Joannes zeggen, die God Lief heeft, waarlyk Lief heeft , zai zynen Broeder niet haten : maar die kwaad doet heeft God niet gczien, en die zynen Broe«^ dcr haat, kan onmogelyk God liefliebben j daar by een overtreder van Gods Geboden is. Wclaan dan Mede-Christenen , die met ons eene zelve Belydenis hebt atgelegd , welaan , willen wy ons dien cdelen Eernaam waardig maken , laat ons dan de voetftap- pen van onzen liefderyken Meester drukken! — - Willea wy ons betoonen , ware navolgers van Christus te zyn, God lief te hebben boven alles, laat ons dan zyne Gebo- den ernftig betragten. • Men berainne des , op het bevel van *t Euangely , dea Naasten , met aflerang van alien Haat, Nyd en Vervolglust; — — dat wyVredetrag- ten te liouden met alle Menfchen , jegens alien Liefde oefcnen, cn zelfe onze Vyanden weldoen! — C. V. D. G. ZEpELVKE BEDENKIlf G£N. Hec is zeker en ontwyfeibaar , dat de kragc der Waarbdi ^^nmaal moct zcgeviercn ; de Leugen zal gewislyk een$ pverwQDnen worden. Dan, wie zal het bepalcn, waar, en wan- peer zulks gefchieden zal? — r- Het gcbcurt niet zelden, da: 0e Waarheid, voor oqs korcziend oog, zo verdonkerd word, ze hier in den tyd voor altoos vetbof gen biyfc , en Dice ts ont' ciekkep is» wac moeite men ook moge aanivenden. -— Daar« Pin I als men zegc » de Waarheid zal ^cinroaa] zegevieitn, en pen veronderilek, dat ze dat in den tyd zal doen. kanmn^l ^kwyls zeer ve^keerd uitkomen. De Waarheid biyft zoztyds la pen tyd eeuwig bedekt, komt nooit aan het Jigt, en zegeprai); dus nimmer over de Leugen. Het geen meo van de Waar- heid zeggen kan, beeft ook plaats omtrent de Regt vaardigbeid. — jDikwils word de grootde Regtvaardigbeid orderdrukc, eojaimscfr- lyk gefolterd, door de fnoodfte Onregtvaardigheid. Dan ^omaal de Waarheid, c^nmaal zal de Regtvaardighcivl zegevferen: — ^n^dat zal zyn , wanneer 'er geen Leugen meer pJaatze hebben zal, en geen Onregtvaardigheid meer geoefend worden. ^ou *er wel een Mensph in dc Wereld leven, die zicbzcrh-en Diet vlejt, en njet in het een of het ander cen zwak heeft? — ^anneer dit valt in lieden van Verlland , dan zal men door- ^aans zien • dat deze zwakbeden plaats hebben omtrent wdoig niets beduidende dingen. Vrees en Hoop (laan tegen elkander over als llgt en imsta* Mis, als zwart tegen wit. — Dan, wat Mensch Jecft 'er op dit beneden rond, welke niet, en van vrees cn van Im^t me*, nigvuldigmalen bekropen worcL Ecne mengeline van hoop en vrees. mag men bykans het gantfcbe leven van den AAenscb do«*. xnen. -t-t— Dap , indien de Mensch door dc aanlacbende hoop yerlosi , en in zyne verw<^ting bedrogen word , dan word de* zelve pngetwyfeld van de vrees vervangen : niaar ipdien die ge- beurt, word de Mei^sch ongelukkiger, dan, wannce^ by nicrs gehoopt had. Kwelling is doorgaans het gevolg eener verydeiJe^ ^ener te leur geftelde. Hoop. De Mensch zy dierhalven wel op zyne hoede , dat by zich door geene ydele Hoop bit ver- lokken. De Hoop is alcoos zeer bevalllg; maar Hoop londe^ ^fond is tea uiterfte bedriegelyk. BLADWYZER D E R VOORNAAMSTE BTZONDERHEDEN, In het Twcede Stuk des Vyfdcn Deels. A. j4andoenlykheid of Gtvoeligheid ^ van Han^ een agtenswaar- dige gefteltenis, 449; hoe met Zclfiiefde vereenigd, a/t/. nei- gingen daartegen ov«rgefteld, 450; hoe zy werkc in de vol- brenging van de Pligten des gezelligen leevens, 451 ; de onaangenaaniheden worden door aangenaamheden ryklyk opgewoogen , 453 ; misduidin- geo van deeze gefleitenisfe » 454 ; hoe met de Godsvrugt vereenigd. 457 ^ardjlern, (Trmella Nostoc) wac gebruik de Goudzoekers *er van maaken. 110 Jbfus , een EgyptifcJie Plant , ftruc- tuur van een Blad ,289; waar- neemingen aan dezelve, 291* 292 Abysfme^ (Gwender de Hoofd- ffad van) 431 ; kort begrip van dat Ryk, Regeering; Taalen daar gefprookeo. 432 Abysfiniers (Hed«ndaagfcbe) heb- Adderhtet (Het gift van een) ben in Gewoomen en Zeden door *t gebruik der Olyven-olie veel gelykheid met de oude geneezen. 375. enas* Ferfsn^ 434; dit igetoond in Alba ('t Ontzettend onibyc des die het Hof betrefFen , aid, Hertogs van) te Rudolftad. 215 over de Eerbetoonlngen st^n Albinos y of WitteMenfchen. Wbbx- den Koning, 43s; hoe de Ko* neemingen over diezelve. ning zich zeldzaam vertoont, Alpen , of het Ys in dezelve 436; luidrugtlge Regtsvorde- toe-danafneemi,onderzogt.i62 ringen, 437 ; kleeding der Ko* Amarillis Dejlidmjeen fioigewas ningen en Cieraaden • 439; aan de Kaap de Goede Heop , een Bediende , V Konings Mond waarmede men de Wapeneo geheecen, maakt de b^velen vergiftigt. ly bek^od, 561 ; 2ya voorregt op ^i^mca, (iVtof4->A8mn^in£9n yv 5 ovcy de Jagt, 5<5i ; boven alle Wet- ten vcrheeven, 562; eet an- der Rrood dan zyne Onder- daanen , en heefc » onder veele Vrouwen, ^^ne Koningin, M. Hoe gewekt door een zweep* flag , 5<53 ; betreedt den grond nooit , aid. fpreekt dikwylt Vonnis over Hoofdmisdaaden uit , ali. Eerbelooningen en Giften die by uitrelkt, 564; van de Doodflraffen , 565 ; het leevend villen en dood (Icenigen, $66; hec ultfleeken der oogen . 567 ; de Lyken der Misdaadigers zeldzaam be- graaven, aU. Pergameixt, by hun tot fcbryven in gebruik, 568; hoe groot de overeen* kojnst tusfchen de Abysfiniefs en de oude Per/en moge wee* zen , bebbe men bun nogthant voor geene Afftammelingen van dat Volk to bouden , aid. ; Oorfprong dier overeenkomst« old. BLADWYZEIL over de Wilden aldaar , i66 ; Zaad » op eene geheel mem zie verder Jndiaamn. wyze. \i| Antwoord. {Sehoon) Een Dicht- Bawju^m , (Perfik en Abrik«>. (lukje. 88 zen) hoe vaa Doplois tezit Afoaua. (Befchryving dcr Vtici) vcren. fei 558 Bomau , verflag van dit R^. jfpastelen hebben ii) bunne Brie* 613; talrykheid der liodereo ven • door de benaamfngen des Konings. 614 vzn Br9etlers ^ Neilige Broeders , Bixen ^ een VegrkoiKf der In- Geroepenen , Geloovigen en gelfchen , 126 ; vowbeeW van dergelyke, de Cliristenen in 't tweeMeesters in 'tse&niiiTf- algemeen verftaan. i twee Schoolen 001 dc inost (Wat voordeelen eene nauw* te leeren van een byzooderta keurfger kennis van) men van ftyl in 't vegcen» 128; m- de Weetenfchappen en Kunften fcheide zonderlinge Boipar- dierVolkentewagtenhebbe.251 tyen. 129; rchriklyke gerol- Atticus ten voorbeelde van {;en daar van. rp een voorzigtig en fraai Cha- Breeders ^ in het N. T« een al- rafber gefcbetst, 30; zyne iSer gemeene benaaming om Ckm- tegen de Abb^ St. real en term aan te duidea. i MiDDLETOR gehandhaafd , 31 ; Bruce* (].) Verflag v^eosbem zynegemaatigdheidin deStaats- uft den mood van een A^i' gefchillen , 32 ; zyne Vriend- fin^. 431 fchap , Geleerdheid , Huislyk ButoerhiUirs , een zeldzaam Ge- Leeven en Opregtbeid. 33 nootfcbap in Engelmd. 150 B. C pabehnmitl, de Straat zo ge- . w J x ^ noemd , aioet Babelmandeb Omoens, (luTi de) Afkroe beeten. wat die naam bete- , ^^n deezenPflrtf^«5/i*fiHc[. jcene. 502 dendichter, 3 of; zyne Letter- ^arwi«ref,hoe uit denzelvenWeer- oefeningen en Hoflceven , aW. voorfpeliingen te ontleenen. van t Hot verwyderd, 302; 327 Krygsdienst , aid. bant adi Batle , zyne ftelling dat odd z«>ven uit zyn Vadcrlaod ,a«. alleen ten oogmerke hadt zyn omzwerven en verblyffc Schepzelen gelukkig- te maa- ^03; zct zyn DiA- ken, getoetst. 49 werk voort, lydt Schipbra*, Bedenkifigen , (Zedelyke) 174. ontmoetingen te Gf*. 221, 3S8, 491, 535 en 636 304; keert weder nt L«> Bergame, berigt wegens eenRyk ^» 3^5; geeft zyne Ifff^ ZD genaamd. 614 ^ begimftigd;dodi Berg.Eend befchreeven. 152 veigeeien en in armoc- BlixemzUvet, Argentum Fulnd- de gedoropeld, M. zyn dood. nans. Manier om 't zelve te ^ , , _ 3^ bereiden . 1895 fchropmlyke 0"*^*^ ^ be uitwerking van een enkal Grein. ^, fcbreeven. 613 Ckampigfimis (Hoe aion eetbaa- Blumm , fVoorftel raakende J*) »o den Winter kan aantec- hjw voortbreiigen ism) door *^ 3» BLADVVYZER- CharaHers (Verfchelde) door eene Dame gefchetst. . 40 ■ 1' '(liy^onderheden die te ftaade komen in 't beoordee. len van) 34^ Christ us, 't Verband tusfchen *t Geloof in Hem, €a in mo- SES en de Propheeten, 313; hoe CHRisTus zelve ztch aaar over uitdrukt, 314; hoe de Apostelcn deswegcn fpreeken, 315; zy hebben aich daarin niet Eaar de Volksbegrippen . gefchiki, 317, enz. Cicero , iets wegens zynen Gods- dienst en Zedekunde. 44 < Comeeten, (Verkeerde begrippen dtr Ouden over de) 89; be- tcre begrippen van zommigen , 90 ; wat SENECA 'er van ge- voelde , aid. Jaatere Ontdek- kingen die dii gevoelen beves- tigen , 92 ; verfchillende ge- voeiens over den Staart der Comeeten, 94; wat wy van derzelver aannadering te vree- zen hebben, aid. onderfcheide gcdaancen waarin zy zichver- toonen, ongelyke langte der Stuarten, 95; uit welk eene (lofFe de Staartun beftaaii , 96 ; voor Eleflriek gehouden . 97 ; gedagten over 't nut *t welk zy aanbrengen f 98 ; zedeiyke bedeukingen uit dc befchou- wing der Cameeten afgeleid. 99 CoNON , de Athtnitnfir , houdc de eer zyns Voiks op by den Perfifchen Monarch. 43^ Cruden , (A.) zyne afkomsc, .115; oorfprong van zyne on- gefteldheid in 'c verftand » hervac zyne Letteroefo- ringen , 117 ; fchryft eene Concordantie , aid. in een Gekkenhuis gezet» ii8;denkt van den Hemel tot een Her* vormer gefchikt te zyD» 119$ ioefcc toe Farleaents Lid ge« koozen te worden, 120; zyn arbeidzaamheid, i2%;red(e«n Gevangenen van^ de Poodftraf- fe , old. predikt by de Ge^n- genen, 123; zondedingbeid » om * al het aanftootlyk ge- fchrecvene , 't geen hy 0>it* moette, met een fpons uit te wisfen, 12^4; zyn dood, aid. aanmerkingen over zyn Cha* rafter. 125 r\efan (Dq Kaap) gebeeten, door de Ponugeefen ver- keerd Capo Da/iii genoemd, wat dit woord zcgt. 501 Dieren (Hoe men WeSrvoor- fpdiingen van de) ontleent^ 395 Dierenriem, Zie Zodiak. Dollart \, waoneer en. waar utc ontftjan. J $ Dap - luis , ( Waarneeming aan- gaande de) in de Wyngatr* den, Perfiken en Abrikoozen- boomen. 601 E. p^endfOQgtl^ Naamen, 231; boe tam gemaakt, 25a; veelen in den ftatit der vryheid , 233 ; wanneer deeze Wilden zich io Fr^mitryi^ vertoonen, aR;voed» zel, 234; van derzelver veme* nigvoldiging , 235 ; brengenden Zomer in 't Noorden door , 236; vooriteeling, 237; wydeuitge- ftrektheid waarin deeze Vogels voorkomen, 239. — Van d9 Tamme fiendvogeis , en hoe dezelve best te houden , 381 > hoe door Hamders uitgebroed » 383 ; een Eendv$gel paart met een Hoen , gevol^n daarvao » M.; voedzel der Jongen^oli.; pluimadie , waarin verTchillende van de Wilden , en andere on- derfcheidende keoroerken , 384; halfflachtige , van waar herkoiii* etig, 385; Ifkte Bemlmj dfst- zel* BLADWYZER. aelver oorfprong niagegaan, Eleftrifche VIoeiftoffe In osot 386; van het xulien det Eend^ Dampkring. 427»;5o vogelen^ 387; maakzel van de Engelfchen^ (De Vegtkunst da] Longepyp ; oorzaak van 'c en bonne WeJdingfcbapp:: fchetterend geluid, 't vfelk zy deeze betreffende. i;l llaan, 389; de Wyfjea luidrug- Epidemim , hoe zecr men io to tigsc , aid. ; maakzel van den Bek zel ver Geneezing op de jaarfii. en Pooten, 390J gebrulk van fopnen teietteohebbe^ssp^enz. •t Vleesch en het Vet , aid. ; Euphwbia^ C^ene foort van; aan *t Bloed voor Tegengift gehou- de Kaap de GoediHmf, m w- den. 391 giUgiog van Pyleo e& m Wa- J^endvogel, (Muscaat) Naainen, tereo, aldaar gebruikt. u 554; Grootte en Pluimadie , £vifir^gtf^ffitfm y van isaAvx 4dd,; van waar tot ons geko- verandering. 156 men » onbekend , 555 ; Leevens-* F. viyz/s in den tammen en wilden Pabinelli , zyne uitfteskend- ftaat. 556 held in de Zangkonst, 262; X^ptff, Berigten wegens dat Ryk kragt zyner 2Ungkunse op ruw van den Hecr LBDYARD. 521 lip den V, 263; zyu RcJrag ffJnr-vogei, Naamen,i46f Gfoot« omtrent eeo Offider, eo ceo te en Piuimadie, old.; over Kleermaaker. dL het Dons van deeze Vogeien Fmm^ bengc wegens dat Ryt geplukt, en de wyze waar op dii men hierin te werk gaat, 147! Flevun, (Het Mcii) oorzaak vsn Voortteelingt 148; hoe een ei« de Zuiderzee, :z gendom in Noorwegen en op Ts- Fff anrlin* (Gezelfcbaps-Inri^ting lsmd,ald,; handel in het Dons, van} 490 149; huishouding deezer Voge- O. * len, i5o;kan,rchoon hyreist, Qainsrorouor , een Engelsch Diet onder de eigenlyke Trek Schilder, diem Afkoimt en vogeien geteld worden. 153 vroegegeneigdheidtotdeKanst, Eigmliefdt , in het Gebod om den 6s ; wordt bekend , 66 ; begeeft NaaHen lief te hebben opge zich tot bet Pomait-fchildereo, ilooten, 58s ; wat deeze van Qld,y wat hy voor zyne Stukkea ons vordert, 586; hoe noodlg bedong, 67; l.of hem door dezelve beduurd moet worden. rbtnoldi gegeeven ^aU,;Tf^ 588 Dood, 68; zyn Charado; 6> EleUficiteit y met voordeel ge- Gf/rWM^ottdin{g>y door voorteiden bruikt, om kleine brokjes Yzer opgehelderd. S33 uit het Oog te krygen. 63 Geneotfehap, ter ontdekkiog^ der i^. ■ vertoont zicb fterk by binnenfte deeien van Africa^ eene Donderbui, 108; deEIec- berigt van *t zelve. 514 trike Lichtjes als dan , zyn ten Givoeligheid. Zje Amdoenljkhai alien tyde waargenomen ge* van Hart. weest, 109 » hoe door de Oiu GezelUgbeii , op den aart der dengenoemd. no Menschlyke Natuur gegrond, ^ Berigt wegens een 265; onderlinge afhanglykWd EleflriekLugtverfcbynzel, 159 der Menfcliea van elkander, ■ ■ ■ Vioed en Khbe Iq de 466; Aanddft (o( GeielU^ictd, BLADWYZER, cnNeigingei daar toeftrekken* bet Hospitaal, 275; ver^ezele de. 267 den Kooing , en wordc te Oxf$rt Giraffe. Zie Kametl- PardeL !)e vorderd , aid. ; Dr. ent krygt Cods Goedheid befchouwd als zyne Papieren over de Voorc- eenoorzaakderverpligtingvooi teeling, 276; met een Stand* redelykc VVeezens om Hem te bteld, door bee Collegie van dieuen. 443 Geneesheeren , vereerd , en hec Goir/ijVffji(De)derykftebronvan Collegie door hem begiftigd* genoegen voordenMensch. 225 277 ; tot Voorzitter benoemd, GoLDONi's, ontmoeting by rous- waarvan hy afiland doet, ftek SEAU , 76 ; waarom hy hem zyn 'er een Jaarlyks Feest in y aid,; weldaadige Knmepoi niet voor- verzwakt en fterft, van debc* las. 79 fchuldiging vanZelfmoord vry* GoirhDragant , de Plant van welke gefprooken , 278 ; Uiierfte Wil , dezelve wordc ingezameld , be- aid, ; zyn Character, 279; hem fchreeven, 285; onderfcheid komt de Eer wtgens de uitvm- tusfcben den Candifchen en Li* ding van den OmloopdesBIoeds banoniclien, old.; wanneer de toe, 280; hoe hy dien b€- Uitvloeijing gefchiedt , 286; wyst, 281; zyn (lelzel dtr hoe heae en vogtightid hier Vooriteeling. 283 medewerken, 287; hoe in de HeUe. (Van den Oorfprong der) Geneeskunde gebruikt, 288* ^ 475 iiitlegging van een PJaat de ■ (Jatrlyjtfche) 478 uifiragaius Gummifera verbetl- Holland , (liedenkirgeii over de tlende. 289 oudeLandsgefteltenisfc van)7o; C(>m-Ja?Wflrac, groeit inMarocco. de Kusten zyn niet grootlyks 20 veranderd , 7 1 ; de voornaarafte Gowlmjntn van Macugna^a be- veranderingen zyn veroorzaakt fchreeven , 604 ; hoc dezelve door binnenlandfche Wateren. bewerkt worden , 605; voor- 72 deelen daaruit gehaald. 607 Hondsbeet^ (Een eenvoudig be* C^r«^d/#r,deHoofdilad van^^yj- proefd Middel tegen den Dol- JinU. 431 /e-)37i» boe uit Doiren van H. Hoender Eieren en Boom>oIie fJaanengekraaiy door Apostel pe* te bereiden ,372; hoe te gebruf» TRus pehoord, bet blaazen ken, 373; Voorbcelden van op een Trompet. 409 eene gelukkige uitwerking, all ; Harvey, (W.) zyne Afkomst , en bl. 378 272; zyne eerfte Letteroefe- ffan4/?^r » over derzelver afiland ningen, flW.; Bevorderingen , en grootte. 505 273; houdt Lesfen in de Ont- Howard, (John), met hoe veel leeden Heelkunde draagc rcgts onderdegrooteMenfcben- zyn ftelzel van den Omioop des vrienden te tellen , 332 ; zyn Bloeds voor, fl/rf.,- v;ordt Lyf- Atkomst , 333; Huisiyke en arts van Konin^ JACOBUS DEN 1^ Schoolfche Opvoeding, aid,; 374; geeft zyne Helling, we- tot den Koophande! gerchikt , gens den Oinloop des Bloeds, 334; zyne jeugdigc gotdiir- \ii Duitschlaiid in *t Jicht, ald^ tigheid, 335; ftapc van den verbeterc veel misbruiken in Handel af , en lege zlch op de Na- B^LADWYZER* Natuur- en Geneeskunde toe, 9i(L; trouwt en verhefc lyfie Huisvrouwo, zyn gedrae ten haaren opzigre, 336;wordtLid der KoniDglykeMaatfcbappye, 337 ; reist na Lisfabcn^ wordt op Reis door een F)ranfchen Baper Krygsgevangen le Brest , M, ; hoe daarvan verlosc • 338 ; reist na Italie, 339; trouwt andermaal , en verbeft zyne VrouWt al(L; weldaadigheid aan deLandbewoonders, ai^.;wordt, fchoon een Dijfen$er^ tot de 6e» diening van lioog Sherif be- noemd , onder weike voor. waarden hy dit Ampt aanvaart, 340 ; bezoekt de (jcvangen. huizen in Bedford ^ en brengt 'er verbeieringen in te wege, 396; ftaat af van zyn aandeel in het Plan van Verbeterhui- zen aan te leg^cot 3975 >^®*st na Frankryk , yiaanderen 9 HoU Und^ Duitschland en Zwitzer- land y oni de Gevangenisfen op te neemen , 398 ; 00k na Fruisfen enltalienf geeft'ereen verdag van » aid. ; trekt met het zelfde oogmerk na DeenC' mrken^ Zvoeedm^ Rusland en Poolen, 399; zcekt de Bajlille te zien , maar vergeefscb , old, ; wat hem in zyn poogen , om de Gevangenhuizen der Inqui- fitie te zien, wedervoer, aid,; wat hy 'er zag, 400; wat hy te Osnabfugge en tc Luik in de Gevangenhuizen aantrof, aid, ; zyne ontmoeting by Prins BBKDRiK van Fruisfen 9 by den Groot Hertog van Toscaantfu en den Keizer , 401 ; met hoe veel onderfcheiding te drnjiantino- ;o/tfncntvangen,402; Ontwerp om den voorrgang van de Pest te (luiten, M.\ gaat de La- zaretten bezoeken, old ; buis- vest in een Lazaret te Fenetie, 403 ; geeft verfbg van de Li« zaretten, 404; onderftaat an- dermaal Rusland , Turkmen ea ket Oosten te bezoeken, Affcheid van zyne Vrienden, 405; (lerft te Clurfm ^ aid.; wegens zyn ongelukkigenZoon, 4C6; zyne Godsdienftige be- grippen, 407 ; hoe decze be flendig in hem werkren, 482; wcit;ert dat men bem etn Standbeeld oprigte» 4E4; Ge*- dagtenisteken in de Keik van St. t$ul voor hem beftecd, 485; hoe afkeerig hywasvin !otiuitingeD,486; Loffpraak van Mr. BURKE over hem 9 aid- \ wat hy op zyn Gra£cerk wii(i« gehouwen hebben, 487; tegen de maatregelen door I'e Engeifche Staatsdienaars tegen de Americaanen genomen % 48^ « Verbeterd Berigc wegens zyre ontmoeting by Keizer jo>e- THUS, old.; wegens de behan< 4fling van zyn Rind, 4S9; drie Af beeldzels van hem doc^r pOTEMKiif vervaardigd. aid. Hydbr alV, treffend vootbeeld van diens Edelmoed^heid. 35 Hygrometer 9 welk een gebrulk in de Weftrvoorfpeilingen* 329 J. en I. 7aiifaifoenen, hoe noodig opde- zelve agt te geeven fn de Geneezfng van Epidemwt » 550 enz« Indiaanm in Nmd- America ^ de onderfcheide bezlgbcdon van Mannen en Vrouwen, 166 1 hoe zy bunne openbaare Raads* vergaderingen houden , 1^7; befchaafdbeid in de verkee- ring, aid* hoe zy de Vreerode- lingen in een daarroe gcfchikt Huis , op de Dorpen , ontvan- gen , en gastvry behandelen. J 68; oordeel van een IndioM over de Vergaderingen der Ckrih BLADWYZER. ChtUtenen , wat zy 'er in lee- door voedzaamo ' Spyze en Tcn. 169 Wyn. sao, 321 JnteftinuM ReSum , Kunstbe* Kino , op welke gronden by werking om een zamengroei- bayu wederfpreekc. 52 jing van 't zelve te geneezen. KinklmU , waarop in de Genee- 463 , 46S zing dier Kwaaie te lecten. 552 Jpecacuenha, met Opium ^ ter be- KmU. (Van de oorfprongen der) vordering van den Maaaelen- 476 uitflag gebrulkt. 7 — — ' (Jaarlykfche) 47^ ' in kleine giften, nutKoumis, een Drank dcr Tanaa" tegen bet Zuur by Kinderen. ren , verkeerde berigten we- 230 gens de bereiding, 594; hoe lszLiN» (Izaak) zyne Afkomst de/,elve bereid wordc, 595; en vroeglle Lerteroefeningen , geneezende kragten van dien 25 ; wordc Dodlor in de Reg- Drank » 598 > algemeene uit« ten, 26; fchryft verfcheide werking by de gebruikers , Werken , aU, (laal van zyne 5999 tot de bereiding kan ook edelaartige denkwyze» 27; Op- Koe>melk, in (lede van Mer- regter der Htlvttifche Socit' rie • melk , dienen. 600 teit^ 29; zyn Huwelyk, Cha- L* radter, en Dood. 30 T edyard, zyne vroege Toch- K. ten , 516; zyne verdere JTaap de Goede Hoop, Verflag mueilyke Reizen. 517: keert van de vergifcige Planten en terug na Engeland, 518; wordc Dieren , welke aidaar gevonden Zendding van bee Genoot* worden. 13 fchap om ontdekkingen in JTawwi- Parii^i befchreeven, 417; jifrica te doen , aid. reist hoogte , 418; grooc onder- derwaards , 519. zyn dood, fcheid tusfcben de voon en s^o; gunflis getuigenis van de achterpooten, old. Beoordee- Vrouwlyke Sexe, Berigten ling der uitgegeevene Afbeel- wegens Egypte, 521; zyn on- dingen,ai£/;MaakzelderHoor- derhoud met den A>^n, ma- nen> 419; Voedzel en Geaart- homm£D, 522 held. 420 Leibnitz, welk een Sccizel by Kat (Een leevende) opgeSeten. tegen baylb aanvocrde. 53 131 Lichtt (Aanmerkingen over de Kina, (Berlgt wegens een nieuw fnelheid van betj 509 Eztradl van) in Zuid-jimericaLocvusAN. £ene Oosterfche bereid, 503; waarin bet van Anecdote. 448 andere verfcbilt , 504; hoe Longoiujieeking , zttplaats dier dienftig in bet gebruik. $0$ kwaal, 544; over de beban- Kmdetin^^VerJleende) in den BuiK deling dier ziekte , 546; aU gevonden. 103 toos zyn de Braakmiddelen — — {Bonte) twee befcbree- niet te wraaken , 547 ; hoe ven, 204 naar derzeiver onderfcheide ffin<^erai>*Je,(Genee&wyzeineene geaartheid te geneezen, 549; byzoodere foort van) 3i9;hoe op bet Jaargetyde ic letten. Ue Ktterkoorcs te verwekken S5o Lot, B L A D W Y Z E »; Lot, (De verftyving der Huis- \ vrouwe van) door eene fcbie- lykeVerftecningverklaard. 143 Lucas. Zyne Afkomst en Rei- zen, 519; Posten door hem bekleed, en zyne aandelling > toe Zendeling vao het Ge« nootfchap oin on:dekkingen in j^ica te doen, old. Verflag van zyne Reiscochcen. 6 to Lugtver/chynzel , (Beiigt wegens een Eleariek) J 59 Luis. Zie Dopluis. M. Ji4Mzelen, derzelver uitflag door hec gebruik van Ipecacuanha mec Opium bevorderd. 7 Macugnaga , een Dorp , befchree^ ven, 559; Goudmynen aldaar, 604. ; hoe bewerkt , 605 ; voor- deelen welkezyopleveren. 607 .Mallcbsai^che, hoe hy baylb zoekt te wederleggen, 51 > Morocco , (Vru^tbaarheid van) 19; overvloed van Boooige- wasfen aldaar, M, hoe men 'er de teelc van Olyfboomen verwaarloost , 20 ; de Goto. Sandarac groelt 'er , alstfiede zeer groote Eikels , 21; de Byenteelt word 'er veronagt- zaamd , alsmede de Land- bcuvi' , aid, *t veelvuldig ge- . bruik welk men daar van den ' H'ilden Palmboom maaUt , al.L; wegens de Goud- , Zilver-, Koper- en Yzermynen, dd. Onkunde der Mooren in dat Ryk, aid. waarin zy zich voor- naamlyk oefenen , 22 ; tegen- woordige ftaat des Koophan- dels , aid. Mogodor tot een Handelplaats aangclegd , 23; de Handel flaat 'er weder aan *c kwynen. 24 Matthlus XX VL 34. opgehel- derd. 409 McLviL, (Gefchiedenis van Juf- frouw) 35; hoe edelmocdig door HYoER ALT bcjegend. 29 Menjchen, {H^ite) jilbinos^ B^ denkingen over de kJeurvct- anderingen des Menschlykci Geflachts, 199; gevoelens over den oorfprong der Albinos waar dezelve gevonden wor- den, 2CI ; Berigten van H'it* te Ne^erinren , 202; over d« geaarcheld deezer Menicheo, 203 ; of zy kunnen voomee- len ? 204 ■ ■ — {BofUe) iweebefcbree- ven. 104, 205 MicHACLis, (JoiiAN david) zy* ne /\fkomst, 253; zyne etr- fle Letteroefeningen , old. hoe • hy zwaarigheden in de God- geleerdbeid vondt, as4; worHc gepromoveerd» en houdt les- fen, 255; reist na Engtknd^ en door Holland , al4. zyne verrigcingen in dat Ryk t aid. verblyf te tklU , 256 ; te Coltingen beroepen, aid. gun- ftig iij den zevenjaarigen Uor* log behandeldy aid. geeit ee- nige Werken uit, 257,' moci. iykheden hem over zyne God- ^leerdherd ovcrRekomen.258 ; op zyn voorfteT de reis na jlrabie , op kosten des Ko^ nings van D^^nf war^^n , onder- nomen» 259; wordc blDliothe* aris. ad intenm^en Hofraad, aid. flaat het verzoek,'omeen post in de Landen des Ko« nings van Fruisfen te aanvaar- den, af, 260; maakt kennis met PRiNGLB en frakklin, aid. Gefprek met FRANKLiif over de jimericaanjcke Volk- piantingen , a/d. met de Noord- ller-orde door den Koning van Zueeden bcgiftigd* 261 1 wordt GeheUne Juftiiie-Raad en Buicenlandsch Medelid van BLADWYZER. de Academie des Infcriptions fcf des belles Lettres^ en Lid van de Maatfchappy der Weeten- fchappen te Londen, aid.; zyn Letterarbeid 9 old.; zyneVrou* wen en Kinderen. 262 Montgomery, (Aandoenlyke Lot- gevallen van Mevrouw) 573 , 616, enz. Mom-Rofs^ Bcrfgt eener Reize van den Heer de saussure derwaards, 523; tioe gebrek- Kig de berigten daar van zyn » 524 ; toerusting toe de Reis. 5»5 MozFs (Hec verband tusfchen bet Geloof In) en de Propheeien , en in christus, 313. Zie ver- der CHRisTus. Muscaat.Eend. Zie Eend-Fogel. N. fJaaten (Weike Piigten wy aan den) verfchuldigd zyn, uit krat^te van het Gehod : Gy zxilt u^m n Naasten liefhehben als u zelven. 585, enz. Nfpos, (Cornelius) de eer van dien Schryver gehandhaafd, 31 NoorderlicU , ( B efchry ving van een fchoon) 422 ; voor een uitweikzel van de Elefbriciteic gehouden, 424; boe die daar mede over een te brengcn. 42s O. /^lyven*oUe met Eief-doWen tegen den Hondsdolheid aangepree- zen. 372 ■ heeft het vermogen om een Adderbeet de kragt van *i Gift te ontneemen. 375 Ophir, waar gelegen, 493; hoe door Pasfaat winden de Sche- pen van salomo drie jaaren tot die Reis noodig hadden. 496 Ouderdom (Over de middelen om den) eerlyk en draaglyk tc maakeu. $37 V. DEijp meno. no. is. Paddefloelen , (Hoe men cet- baare) in den Winter kan nanteeleo- 321 Palmbcm. (^H^lde) van hoe vecl- vuldig gebruik in Morocco, 10 Perfen, (^Oitde) derzelver gelyk* vormigheid in Gewoonten en Zeden met de Hedenda'igjcha jiuysfiniert • 434 ; zie voortf Ahyifmiers. Philips de V,Koning van Span- je , geneezen door den Zang van FARINBLLI. 263 Phneeten, waarin yan de vaste Starrcn onderfcheiden. 362 Planten, (Op^egeevene voorbeel- den van Jichtgeevende) io6x (wyfelingen aan de echtheij dier waarnceminqen , 107 , 112; mogelykheid dat het by Donderweer gefchiedi , ic8; doch dan is het c^tene eigen- fchap van byzondere Planten, 109; bygeloovige kragten aan zommige Planren door do Goudzoekers toegefchreeven. Ill ■ (Slaap der) hoe door LiNNisus ontdekt, 242; zyne waarneemintien deswegen , 243* hoe ADANsoN zich daar over uitlaat, 244 ; htlt/s aanmer- kingen over dit flaapen,246j van de (Iru^luur der Biadetea in 't algemcen, 2]d; waar- neemingen , weIke , op ver- fchilfende plaatzen , omtrenc de flaapende Planten gemaakc zyn, aid. Oorzaak der veran- dering, die de Planten onder- gaan. en waaraan men dea naam van Slaap geeft. 290; waarneemiogcn . des bctrefFen* .dC) op de j^btus. 292 w (van de beweeging der) Gevoelige) 293 ; overeenkomsc tusfchen een Gevoelige en andere Slaapende f Untcq , Xx 395> BLADWYZER. 295; ftruiP^uur eencr gevoelige den Ring verlichtgezien. I9# Plant, met de ooizaak haarer Schmis, (GefcbiedeDis van dea be^vcegi^i^:. Plaatfnyder) 21I Fod::;;ra. Zwavel water a!s een Schorpiom ^ (De ZwatU d[ Rou-) hiilpmidJel daartegen aange- aan de Kaap de Gcedc ffosp^ preczen. 591 zeer vergiftig, 18; middelen Pope heeft zyn Stelzel : ^Tut 'er tegen die beeten aargearend. is is regt^ nkt van leibnitz aid, ontleend. 54 Schwarzburg , (Catbarina vas) P'jn en Femaak (Proeve over) hoe zy den Herto^ van alba in decze Wcreld , en onder- fchrik aanjocg, tiejbiarmoe- 7oek van de onderfcheide dig eo weidaadig Cfeatacisr. Stelzcls (ler Wysgeeren over 217 dit Onderwcrp. 45 Simplon , wclk een gezigt cen — ; — (Proeve om aan van dien Bergtop heeftoai; te loonen dat) zo in een Na- pefteldheid van dienBeig. 5^^ tuurlykcn a's Zedelyken zin Siriuf. Zfe liondfter. tot ons geluk ftrekken. 12^ Slagaderbreuk ^ (^Aderfpati^e) Ge- R. neezing daar vaD befcbreever.. J^ecJiteren (FTet Boek cier) be- 45S ^ ftaat uiz drie Deelen, 177 i Slang , (De Gehoomde) aaD de gisfir^en over don Schryver, Kaap de Goede Hooii^ allerrer- aid, Samuel waarfchynlyk de gifiigst , 15; weik een ge« Schryver, 178 > dit Boek voor bruik men van dat vergift een Godlyk Boek gehouden maakt. - <k door de Jooien en de Christen' (^Koufeband-') aldaar zcer nen, 179; nutiigheden voor 't gevaarlyk. 16 Verdand cn iiart uit dit By- — CG^^/^') aldaar ver^ifr^g- ^ii- bclboek te trekken, 180; be- — (fiioox-) alduar, hoe ge- lanj; van dit Boek enkel als vaarlyk. 17 GefchicJenisaangcmerktjiSi; CSpring-^ doet aldaat ooX de Tydrckening van 't zelve veel kwaad. aid, yeer verward , 182 5 zwaarig- — (Nagt-) befchrecven. 18 heden ten dien opzigte , aid. ■ (Speg-) berigt van den eli. ■ veronderrtellingen , uitgedagt Skngen , in Leevendbaarerde ea om ze uit den wegieruiraen. Eijerle/»?ende onderfchtfi^cP. 184 en waarin de Lecven.iis:*'""- Hhus of Stmach , (Eene foort den van de Viervoetrse D'^^** van) aan de Kaap de Gcede ren , ten dien opz gie , ver- //ocpjtcrver^iftiginggebruikt.i^ fchillen, 195; de piarcyd duu.: Rousseau , hoe hy golijcni lang, aid, inwcndlge geikla- ontmoer, 77; Anecdote van heid, 196; verba azend onder- die:n zeldzaamen Man , we- fclieiden in grooite, aid. vii- gens hct bcoordtefen van piftige en onvergiftige , fii^ ccn Wcri; zyrs Vriends. 79 Rangfchikklng , 197; bewreev S. baarheid der Schubben: £^ ,Caturrius, (Waarneemingen we- Smaak, wat men door dit Vei- ^ gens dc verdwyning de$ Rings mogen te verflaan bcbbCi van) i93> de dumie kanc van 343 i van welk eengrooca^ ^ t :i- . "be- / 3 L A D \V Y Z E belaDgeenwelgevormdeSmaak fcheiden, 362; derzelver me* is. 346 nigte , afftand en prootte , ^anjaarden ontleenen bun ver- 363 ; tik ais een Zen aange- mengd Charaaer van de Vol- merkr* 365 ken die beurtlings dat Ryk Steengroeijingen ^ (Kort .Vertoog beheerschten,347;onderfcbeid over de) in ordcrfcheiile tusfcben de Cataloniers ^ de plaatzen van hec Mcncchlyk Valencierst de j^ndalufters^ de Lichaain, 100 ^ veelvuldiee CastiUaanen, de Colliders en voorbeelden , 101—103; . de Jsturters^ 348; Algemeene oorzaaken van deeze Stecn- . Charaaertrekken, 349; geduld wording onderzogt, 104; nitt en verknogtbeid aan den Ko« onwaarfchynlyk >s het gevoe- ning , M, Volkshoogmoed, len van LisTEa, dat wy n et 3So; op het Stadleevcn ge- Spys en Drank Steendeelijcs field, aid. Onkunde, 351; in ons Licliaain i;rygen, 141; Dapperheid en Wraakzugt , Steenen minder hier te Laj,. aid, LichaamfgeftaltederMan- de by de Menfcben, naa dat nen^, en Kleeding, 352; iie. men het zwaar I^isr drinkcn fchryving der Vroiivven, aid, voor Koffy en Tliei verwis- Klccding derzelven , 353 ; fdd heel'c, ali, waarin dit gc- groote eer weike men aldaar zogt nioet worden , 142 ; aan makia bewyst . aid. agtini^ Steenen door omgrocijing ont- aan de O verledenen beweezen, ftaan. 1 43 en overvloed van ZklmisCcn , SteeTikwaalen ^ inwendlge hulp- 354; bun verrcgaande hoog- middelcn daar tcgen voor;;c» agiing voor Priesiers en Mon- draagen. 144 niken, aU, za^^te (trafFen, den Stilzwyi^enheid, door voorbeelden Geestlyken aangcdian. 355; opgchelderd. 533 vreemde wyze van Groeten , iiumaih, Zie Rhus, 356; Heiligfchennisfen in de T. Paaschweek, de gevolgen van nf^arfis. woar gelcgen, en hoe Biegtbriefjes , old. Aderlaaccn ^ de Schepon van Koning 82- aldaar zeer gemeen , 357 ,* Imo die plaais op derzelver llcgte gelleidheid der Herber Reize aandeeden. 498 gen in dat Ryk. aid. Thermometer <, van welk gebruik Spvmk^ipm kunnen tot Baronie in de WeSrvoorfpulliiigen. 329 ters dienen, en hoe dan umr Tooneelgrap. J32 te neemen. 481 Tooneslvertocningen , welkc men Staar, geneezen door de Snu f- oudtyds by de Inboorclingeii poeders van den Heer KLii van /America ontmoetto, 171; BER. 413 welke men in onzo da^en op Staatkmdigen ^ (Hoogstveragtei.b- de Zuidzee ^ Eilaiidan aantrof, waardig Character van een) 172 172 Trogloditen , (Gefchiedcnis der) Statren^ hoe msn iiit dezelvc 7o5 Wecrvoorfpellingen kan op- Troncijin , over de bereidini; maaken. 393 van de Zamengsflelde Conjerf^ t' (Vaste) waar door zy of de Mameiadc ondcr zyn ;sicb van de FlanceUn ondm* naam bekend, 54^ BLADWVZER* Tmken, voorbeeld hunner Dank* Ttfrit. (De kloek en velbenadei?; baarheid. 402 ^ Tyd. (Eenige leerzaame aanmer- W. kingen over hec verloopen TJ^y^enteiens enWapen/ckiUmt van den nimmer wederkeeren* aanwyziog van derzcim deh) 30(5^ berkomst. 531 U. WatefVfees. Zle DoiU^Hmdska. TTitfpantel ^ (Hoe men uit heifViddingfe/uippen.gxMeeDvrccah ^ gelaad van *t) Wefir voor- de in En^eiand, 126, 131 fpellingcn Jean ontleenen. ^g^WtdtfoangroeijmgtnyK^ific^stt in Uitwaajemingen, wac deeze om- verfcbetde Dieren Diet odi^ trenc heite en koude doen. woon, 8: dezelvc iade\\;i- 477 nen der Vidicben wajigcno- Uranus » deeze naam onvoege* men. 33 lyk geoordecld voor de Pla fVtir (van hoe ved aanbelar^s neet , door ukrschell one- de voorkennis van bet) is, dekt. 4<39. enz. 323; war 'er ons, fcbooo de- Uik (Dat liet Eiland) een Rots zelve ^cbrekkfg biyft, toe ii iSydoorzommigcubewecrd. 74 flaat fle!t , 324; hoe men de V, waarneemingen te doen en te f/lmusziektenf(HQt{ie\ze\ vande vermenigvuldlgen hebbe, 326; verborgen of vermomde) hoe We^rvoorlpellingen uk den . gcvaarlyk, 57; bewyzen dat Barometer, 327; van den Ba- dezelve geen plaats hebben. 58 roroeter en Thermometer, den Verdeediging. Een Dichi(i\ikie, 26 A. Hygrometer, Wind en dea Fertnaak en Pyti, (Proeve over) Staat dies Ultfpanfels , 329; u'-C in deeze Wercld , en onderzoek de Wolken, 391; uit bet h> vandeoDdcffcheideSielzelsder iaad des Uitfpanfels, 393; cic Wysgeeren over dit Onder- Zon, Maan en Sterren, eld.;. werp. 45 van den Wind en dc Dicren — (Proeve om aan ontleend. 39^ te toonen hoe) zo in een Na- ■ deszelfs invloed op 't tuurlyken als ZeJelyktn ^in, Menschlyk lichaam. 479 tot ons geluk ftrekken. j^^^f^uwtje C^^) hoar A/.i. 