Nederlandsch kruidkundig archief.
Melilotus parviflora Desf. (= M. indica All.) Ofschoon reeds vroeger aangaande deze plant het een en ander medegedeeld is, kom ik er hier toch op terug, omdat mij gebleken is dat in eenige handboeken verschil heerscht in de beschrijvingen dezer plant. Zoowel de vorm der peultjes, als vooral de gedaante der steunblaadjes worden verschillend beschreven. Gareke bijv. brengt deze plant onder de rubriek a »Nebenblätter aus gezähntem Grunde pfriemlich”. Daar de hier te lande gevonden planten alle gave steunblaadjes heb- ben, zou men derhalve niet tot M. parviflorus komen. Ik heb er verschillende schrijvers over nagelezen en haal slechts als zeer gezaghebbende auteurs het oordeel aan van Boissier en van Wohlfarth. (In Koch, Synopsis Ed. IV. p. 554). Volgens Boissier (Flora Orientalis II. p. 108) ziet de plant er,aldus uit: 28 - Annua, caule erecto, stipulis integris foliolis foliorum infe- riorum obovatis superiorum oblongo-cuneatis, racemis gracil- libus folio longioribus, floribus minimis flavis, legumine pen- dulo parvo glabro ovato obtuso, reticulato-ruguloso. In Koch's Synopsis vinden we: e Wurzel einfach, spindelförmig; der Stengel aufrecht, meist vom Grunde an abstehende ästig; Nebenblätter ans breiterem Grunde lancetlich und lang-zugespitzt, am Grunde ganzrandig oder schwach-gezähnelt....... Kr. kaum 2 x 10 so lang als der Kelch; Flügel so lang als das Schiffehen, beide kürzer als die Fahne; Fruchtstand zuletzt-locker, Hülsen bleiehbráunlich etwa Senfkorngross, fast kugelig sehr stumpf mit sehr kurzem Stachelspitzchen, kahl, unregelmässig-weit netzrunzelig, 2-eiig, meist 1-samig, an der Bauchnaht stumpfkielig. Grenier et Godron in hunne Flore de France (I. p. 401) geven de volgende beschrijving: - S Grappes gröles, plus longues que la feuille; pödoncule commun filiforme, brievement aristé. Calice à tube un peu plus long que le pédicelle, non rompu, muni de 5 nervures, á dents presque égales. Ailes ögalant la carène un peu plus courte que l’ötendard. Gousse glabre, sessile, trös-petite, glo- buleuse, apiculée, réticulée-rugueuse sur les faces, non épaissie ni cannelöe sur la suture supérieure. Graines 1— 2, ovoïdes, finement tuberculeuses. Folioles obovées et presque entières dans les feuilles inferieures, oblongues-rhomboidales, et fortement dentées dans les superieures; stipules longuement acuminées- subulées, souvent dentelöes à la base. Tiges gróles, anguleuses, dresseés rameuses. Racine pivotante. Uit deze beschrijvingen blijkt wel zooveel dat zoowel de vorm van de vrucht als de gedaante der steunblaadjes aan tamelijk groote veranderingen zijn onderworpen; maar tevens dat het al of niet getand zijn der steunblaadjes zeker geen kenmerk is dat bruikbaar is om deze soort van andere Melilotus soorten te onderscheiden. Zeer terecht is dan ook bij de korte beschrijving in het Kruidkundig Archief 29- Ser. 3. DI. 1 p. 169, geen melding gemaakt van dit kenmerk, evenmin als in Suringar’s Zakflora. En met opzet is dit kenmerk verzwegen, want ik weet dat Suringar steedsna nauwkeurig onderzoek gewoon was zoo kort mogelijk de ver- kregen resultaten mede te deelen. De plant, die uit de geheele streek rond de Middellandsche zee stamt, is behalve in Noordelijk Europa ook ingevoerd in China, Indië, Amerika en de Kaap de Goede Hoop. Astragalus Onobrychis L. Aangedrukt grijsharig; stengels kruidachtig, opstijgend; steunblaadjes aangegroeid, hun vrije deelen kort lancetvormig, blaadjes S—16-jukkig, langwerpig of lancetvormig; bloem- hoofdjes eivormig langwerpig, voorzien van bloemstelen die de bladen in lengte overtreffen; tanden van den met witte en zwarte haren bekleeden kelk lijn-elsvormig, 2—3 maal korter dan de buis; vlag lijnvormig, afgeknot teruggeslagen, 2 maal langer dan de vleugels en 2% maal langer dan de kelk; peulen opgericht aangedrukt viltig, eivormig-langwerpig, drie- hoekig, aangespitst op de rugvlakte breed gevoord en twee- - maal langer dan de kelk. _ Zij komt voor in Zuid-Frankrijk, Zwitserland en Zuid- Duitschland, de Donaustreek, Dalmatie, Zuid-Rusland, Siberië. Ook werd zij hier en daar in Noord-Duitschland ingevoerd. Saponaria Vaccaria L. (Gypsophila Vaccaria FI. Graec., Vaccaria parviflora Moench.). Van de eigenlijke soort, waaraan de volgende korte diagnose toekomt : »Ungue breviter exserto, laminà roseä obovata erosulà calyce demidio breviori," onderscheidt zich de variëteit £. grandiflora Fisch in D.C. Prodr. I. p. 365 op de volgende wijze: Ungues longum exserti, lamina distinctius retusa calycem demidium aequans velsuperans. Vaccaria grandiflora Jaceb. et Sp. Illust. Or. III. tab. 231. Zij gaat evenwel in den typischen vorm over. Zij werd 30 door den Heer Kok Ankersmit bij de Meelfabriek te Deventer gevonden, doch het bleek dat ook de planten door de Heeren Rieter en Cramer ingezonden tot dezelfde variëteit moeten gebracht worden. Het exemplaar van den Heer Garjeanne behoorde echter tot den normalen vorm. Silene pendula Z. Deze als tuinplant welbekende soort, ontvlucht nu en dan uit de kweekerijen of uit tuinen, maar wordt ook wel met zaden ingevoerd, waarom zij op gelijke lijn moet gesteld worden met de andere ingevoerde planten en hier alzoo een korte beschrijving behoeft. Kroezig behaard; stengels beneden neerliggend, naar boven dichotoom vertakt; bladen langwerpig-spatelvormig, hoogste bladen langwerpig-lancetvormig; bloemen los trosvormig, voor- zien van bloemstelen die korter zijn dan de kelk en bij vrucht- rijpte afstaan en naar binnen opgebogen zijn; kelk behaard, rood. gekleurd 10-hoekig, met eivormige stompe tanden, bij vruchtrijpte eivormig opgeblazen; bloembladen rose, groot, omgekeerd hartvormig of tweedeelig, kroon-aanhangsels lang- werpig verlengd; vruchtkapsel eivormig, bijna tweemaal langer dan de vruchtsteel, zaden aan twee zijden vlak met in rijen gestelde wratjes. Eenjarig. De plant behoort thuis in Portugal, Spanje en Zuid-Italie, doeh wordt tegenwoordig algemeen als voorjaarsplant in tui- nen gekweekt. Reeds in den Prodromus vermeld naar aan- leiding van de opgaven van de Gorter (Hollandsche duinen) en Mulder (Katwijk). Trifolium vesiculosum Savi. Glad; stengel verlengd, recht, vertakt; vrij gedeelte der steunblaadjes lancetvormig, draadvormig toegespitst; onderste blaadjes omgekeerd eivormig, de bovenste elliptisch-lancet- vormig, aangespitst, getand; hoofdjes eivormig, aan de basis naakt of gesteund door de hoogste bladen, schutblaadjes lan- cetvormig aangespitst, even lang als de kelkbuis; tanden van 31 den gladden kelk een weinig ongelijk van uit een drienervige basis elsvormig, ten laatste teruggekromd, bijna even lang als de opgeblazen bolvormige of tolvormige kelkbuis, die met 24 nerven voorzien tusschen .deze talrijke dwarsgeplooide rimpels vertoont: bloemkroon bleek purpur, met aangespitsten vlag en 3—4-zadige peul. | Eenjarige plant afkomstig uit Frankrijk, Italiö, Hongarije en Zuid-Rusland. Spiraea Douglasii Hook. Een West Noord-Amerikaansche soort, diezich van Spiraea salicifolia, waarmede zij het naast overeenkomt, onder- scheidt door de van onder grijsviltige bladen. Het is een 9—12 d.M. hooge struik, met gesteelde, langwerpige of ellip- tische spitse, naar den top toe gezaagde bladen; bloeiwijze lang; bloembladen rose; vruchtjes kaal en glanzend. _ Als sierplant vaak aangeplant; ik beschouw het als een nieuwe indigene van zeer verdacht allooi. In het natuurlijk systeem dat door ons meestal gevolgd wordt, zoude hier de bespreking moeten volgen van enkele Rubussoorten, welke dit jaar zijn verzameld en als nieuwe voor onze Flora moeten beschouwd worden. Ik wil echter voor het oogenblik volstaan met de nieuwe soorten te laten rondgaan, omdat ik over het geslacht Rubus nog later bericht wil geven. Bij het nazien van ons inlandsch herbarium ben ik tot aan de Rubi gevorderd, tegen welk onderzoek ik niet weinig heb opgezien en dat mij inderdaad een ongehoord langen tijd heeft bezig gehouden. Hoe noodig een revisie van het Ru b u s- materiaal ook was, er is weinig eer mede te behalen, omdat men ten slotte toch nog onzeker blijft of men wel juist gedetermineerd heeft. Tot mijn verdediging en ook tot mijn eigen geruststelling haal ik hier de woorden aan van Dr. W. O. Focke, waar hij in zijn Synopsis Ruborum Germaniae 32 p. 7 zegt: »Ich möchte hier nur hervorheben, dass es voll- ständig unmöglich ist, die europäischen Ru bi nach getrock- neten Exemplaren kennen zu lernen. Alle Versuche, die Arten nach Herbariumsvorräthen zu umgrenzen, sind als völlig hoffnungslos zu bezeichnen. Erst wenn man die lebenden Pflanzen aufmerksam beobachtet hat, vermag man die trocknen Zweige mit einiger sicherheit zu deuten. | Inderdaad is vaak het materiaal zoo onvolledig, dat er bij . geen mogelijkheid iets van te maken valt; dit gevoegd bij de vormveranderlijkheid der soort en de gemakkelijkheid waar- mede hybriden gevormd worden, maakt dat het geslacht Rubus welhaast het lastigste onzer Europeesche genera is ter bewerking. Myriophyllum proserpinacoides Gill. Dioecisch. Bladen allen gelijk en ondergedoken, glad, eenigszins blauwgroen, kamvormig-vierdeelig in dichte kransen van 4 of 5; segmenten haarvormig of somtijds lijn-spatelvor- mig, ten getale van 20—25, zeer weinig aangespitst; vrou- welijke bloemen asstandig, zonder bloembladen, 4 stigma's, deze wit en vedervormig; jonge vruchtbeginsels glad; kleine witte op haren gelijkende steunblaadjes bevinden zich aan de basis der bladen en tusschen de bloemen. | _ Zij behoort thuis in Chili en Urugay, doch is ook in Noord- Amerika nu en dan uit kweekerijen ontvlucht. De plant, die in Botanische tuinen in warme kassen wordt gekweekt, schijnt van daaruit soms te ontvluchten. Merkwaardig is zeker dat zj nu en dan onze winters kan doorstaan, wat echter bij onze exemplaren niet het geval is geweest. Het blijft echter altijd nog mogelijk dat zij zich op de een of andere wijze weet te verspreiden en het is om deze reden dat ik de opmerkzaamheid op deze Myriophyllum heb willen vestigen, niet omdat het een belangrijke nieuwe indigene zoude zijn. 33 Petasites albus Gaertn. Wortelstok aan de knoopen niet verdikt; bladen. rond-hart- vormig, hoekig-bochtig, stekelig getand, met afgeronde, naar achter gerichte lobben, van onder wollig viltig; stempels der tweeslachtige bloempjes verlengd, lijnvormig toegespitst, bijna tot den voet verdeeld. Bloemkroon geelachtig wit. Men kent hiervan a: tweeslachtige planten met eivormige trossen (Tussilago alba ZL.) en b: vrouwelijke planten met lang-eivormige trossen (Tussilago ramosa Hoppe). Oorspronkelijk inheemsch aan rivieroevers en op vochtige . plaatsen in de bosschen op hooge bergen. Daar zij echter ook in tuinen en op buitenplaatsen wordt gekweekt, kan hierdoor haar verspreiding bevorderd worden. Rudbeckia hirta L. Geheel behaard of ruw, tweejarig of somtijds eenjarig; stengel enkelvoudig of spaarzaam vertakt. Bladen dik, weinig gezaagd met kleine tanden of gaaf, lancetvormig of langwerpig, de lagere gesteeld, meestal stomp, 3—5-nervig, de bovenste zittend, smaller, spits of aangespitst; hoofdjes gewoonlijk weinige of alleenstaand; stralen 10—20, oranje, zeldzamer donkerder aan den voet; omwindselblaadjes zeer ruw, uitstaand of teruggebogen, veel korter dan de stralen ; schijf bol-eivormig, purperbruin; schubben van den bloembodem lijnvormig, puntig of aangespitst, naar den top behaard; stijltoppen puntig; vruchtpluis ontbrekend. Op akkers van Quebec tot Westelijk Ontario en het Noord- Westelijk Territoriaal gebied, Zuidelijk tot Florida, Colorado en Texas. Zij is oorspronkelijk slechts op de Westelijke prairieën, doch als onkruid ver verspreid in de Oostelijke Staten, alwaar de plant de namen draagt van Black Eyed Susan, Yellow Daisy, Ox-eye daisy, Nigger-head, Golden Jerusalem. De sierlijkheid der bloemen is oorzaak dat men de plant ook onder de tuinplanten heeft opgenomen. Ned. Kruidk. Archief. 3e Serie. II. 1e Stuk. 3 34 Crupina vulgaris Cass. Het geslacht Crupina, van Zuid-Europeeschen oorsprong, staat tusschen Centaurea en Cichoreum in. De bovengemelde soort geeft de navolgende kenmerken te zien: eenjarige, ruwe groene plant, met opgerichten van boven dichotoom vertakten stengel, takken slank en stijf, kaal; wortelbladen langwerpig, getand, tot een zittende basis ver- smald, de overige met smal lijnvormige dikwijls getande segmenten vinvormig ingesneden; hoofdjes smal langwerpig, 3—5-bloemig aan den voet versmald, omwindselbladen bleek vliezig aan den rand smal wit berand, de buitenste kort drie- hoekig, de bovenste verlengd, lancetvormig aangespitst, gestreept; bloempjes purper weinig langer dan het omwindsel, buis door baardvormige haren ruw, vruchtjes aan den voet glad, rond- achtig, aan de basis door een ringvormige lijst omgeven; buitenste vruchtpluisharen zwart, binnenste haren 2 en een half maal langer dan het vruchtje, schubben van het binnenste vruchtpluis driehoekig, Hare geografische verspreiding strekt zich uit over. Portugal, midden Spanje, midden en Zuid Frankrijk, Zwitserland, Italië, Istrie, de Donaustreeken, Zuid Rusland en Songarië. Gnaphalium purpureum L. Een- of tweejarig, onvertakt en opgericht of van de basis af vertakt met opstijgende takken. Bladen spatelvormig, of de allerhoogste lijnvormig, meestal stomp, met stekelpuntje, wollig van onderen, van boven groen en glad of bijna glad bij ouderdom, zittend of de lagere in een bladsteel versmald, 2.5—5 c.M. lang, 0.4 --1.25 c.M. breed, hoofdjes 0.4 — 0.5 c.M. hoog tot een eindelingsche, somtijds bebladerde, vaak afgebroken tros of de onderste ver afstaand en asstandig ; omwindselblaadjes geelachtig bruin of purper, lancetvormig-langwerpig, spits of aangespitst, de buitenste aan de basis wollig ; vruchtpluisharen aan den voet vereenigd; vruchtjes ruw. Op drogen, zandigen grond, in Oostelijk Maine tot Florida, 35 naar het Westen tot Pennsylvanie, West Virginia, Kentucky, Arkansas, Texas en. Mexico. Zij wordt evenzoo gevonden langs de kust der Stille Zuidzee en in Zuid Amerika. Volgens Torrey and Gray een zeer variabele soort, wat it het herbarium materiaal genoegzaam blijkt. Erica cinerea L. Bloemen eindelings en voorkomende aan het einde van kleine asstandige takjes, die bebladerd zijn enr1--3 bloemen dragen, die met elkander een eindelingsche aarvormige tros „doen ontstaan; bloemstelen zeer weinig behaard, bijna van gelijke lengte van de bloemkroon. Kelk met lancetvormige slippen, deze glad, vliezig langs de randen, veel korter dan de bloemkroon. De laatste urnvormig (5 m.M. lang, 4 m.M. breed), rose, violet of wit, met korte lobben. Meeldraden met draadvormige aanhangsels. Vruchtkapsel bolvormig, glad, met 5 voren. Bladen in kransen van 3, glad, glanzend, lijnvormig, zeer smal, stomp, in hun oksel nieuwe bladkransên dragend. Stengel 3—6 d.M., opgericht, sterk vertakt met opgerichte behaarde takken. Bloeit Juni— September. De plant komt voor in Noord en West Frankrijk, in Duitsch- land zeer zelden. Zij is voor ons land niet nieuw, reeds de Gorter geeft haar op als groeiende bij Naarden en de Bilt, ofschoon zij daar nimmer is teruggevonden en de soort dan ook werd beschouwd als twijfelachtig, doch die echter wel- licht als inlandsch zou kunnen beschouwd worden (Arch. 1. 1. p. 398). Eerst in 1856 bleek in het herbarium door den Heer W. C. Staring aan de Vereeniging afgestaan, zich daarin een exemplaar te bevinden, waaromtrent de toenmalige Voorzitter, Dr. van den Bosch, het volgende opmerkte: »Ik reken op uwe toestemming, wanneer ik deze plant eene belangrijke aanwinst voor onze Flora noem. Want, hoezeer door den Heer v. Hoven bij Maastricht waargenomen, ont- brak ons eene tweede groeiplaats, ten gevolge waarvan de door de Gorter vermelde twijfelachtig moesten schijnen. 36 Die twijfel schijnt mij toe, thans niet weggenomen maar ver- zwakt te zijn. Het blijkt nu altans, dat de bedoelde soort geene bergachtige standplaats behoeft, 't geen uit de Lim- burgsche groeiplaats en uit de opgave van Le Jeune en Courtois (Comp. IL. p. 55) van haar voorkomen in Luik en Henegouwen zou kunnen opgemaakt worden en dat zij op gelijke groeiplaatsen als Calluna vulgaris en Erica Tetralix gedijt. Hopen wij, dat eene of meer groeiplaatsen op de Veluwe door onze medeleden ontdekt, en daardoor de Gorter’s opgave van allen twijfel ontdaan worde.” Na ruim 40 jaren is dan deze hoop vervuld. Of op de Oirschotsche heide, van waar de plant van Staring afkom- stig was, deze nog gevonden wordt, blijft voor een nader onderzoek overgelaten; merkwaardig is echter dat deze plant zich niet meer in het Herbarium der Nederlandsche Botani- sche Vereeniging bevindt. | Anchusa aggregata Lehm. werd door mij met eeni- gen twijfel aldus gedetermineerd; de Heer Kok Anker- smit had haar met eenige aarzeling tot Lycopsis orien- talis L. gebracht. Boissier vereenigt de geslachten Anchusa en Lycopsis en scheidt A. orientalis van A. aggregata, beide 1-jarige planten met 5-deeligen kelk, omdat de eerste evenals Anchusaarvensis een gekromde bloemkroonbuis heeft, terwijl hetzelfde deel bij A. aggregata recht is. De overige kenmerken van A. aggregata worden aldus beschreven: eenjarig, zeer ruw, door talrijke op een witten 'knobbelvoet zittende stekelharen; takken opgericht en neergebogen gaf- felsgewijze vertakt; bladen lijn-langwerpig en lijnvormig, de onderste in den bladsteel versmald, de bovenste smal, zittend, takken aan de toppen zeer dicht met tuil- of hoofdjesachtige bloeiwijzen bezet; bloemen bijna zittend, slippen der kelk, die korter is dan de lijnvormige schutbladen, zich na den bloei vergroot en met grijze borstelharen voorzien is, ten laatste 37 driehoekig-lancetvormig, de bloemkroon die slechts even bni- ten de kelk uitsteekt heeft een korte buis en een smallen zoom; kroonschubben uitstekend, langwerpig, borstelvormig; nootjes horizontaal, in de breedte gerekt, kort gesnaveld, rim- pelig, aan den voet meteen vliezigen, opgeblazen gladden ring. Het verspreidingsgebied dezer plant omvat Sicilië en Noord- Oost Afrika. Digitalis lutea L. Bloemen loodrecht afstaande, vereenigd in een lange aar- “vormige eindelingsche en eenzijdige tros; bloemstelen korter dan de kelk, aan den top niet verdikt, glad evenals de bloemas. Kelk glad met lijn-lancetvormige, scherpe, schuins opstaande slippen, die omzoomd worden door ver afstaande klierige haren. Bloemkroon hoogstens 2c.M. lang, van buiten glad, geel-wit, fluweelig en ongevlekt van binnen, buis-klok- vormig, versmald naar den voet, vervolgens buikig en weder dichtgesnoerd bij de keel, bovenlip tweedeelig, met scherpe lobben; de zijdelingsche zeer scherp; de onderste langer, ovaal, stomp. Kapsel eivormig-kegelvormig, klierig behaard. Bladen van onder bleek, van boven groen en glimmend, niet gerimpeld, fijn gezaagd, glad op het oppervlak, gewimperd, met weinig vooruitspringende zijnerven, de onderste stomp, in een bladsteel versmald, de bovenste afgerond aan den voet, zittend, aangespitst. Stengel rond, opgericht, glad enkelvoudig, zeldzamer vertakt. De plant komt voor in boschrijke bergen, langs steenige oevers van bijna geheel Frankrijk. Zij ontbreekt of komt hoogst zelden langs de kusten voor. Ook in West- en Zuid- Duitschland inheemsch, terwijl zij zelden in tuinen gekweekt wordt. Ook langs de Maas bij Luik werd zij waargenomen. In de beschrijvingen komen enkele punten voor, die bij de plant niet juist blijken te zijn. Bij al de planten in ’s Rijks Herbarium zijn noch de kelk, noch de bloemstelen glad, doch bij allen min.of meer klierig behaard. Als onderscheidings- 38 kenmerk van andere Digitalis soorten is de beharing dezer deelen dus niet te gebruiken, ofschoon bij de meeste floristische werken op dit kenmerk groot gewicht gelegd wordt. Datura Stramonium L. var. Tatula. (D. Stra- monium Chalybea Koch, Syn.). Bloemsteel en bladnerven violet, kelk violet getint bloem- kroon blauwviolet. Veel zeldzamer dan de gewone soort, waarschijnlijk uit botanische tuinen ontsnapt. Verbascum orientale M. B. Tweejarig, stengel recht, bebladerd, naar boven pluimvormig, bladen behaard, van onder dikwijls witviltig, de onderste ge- steeld langwerpig, gekarteld, puntig, aan den voet vaak samen- getrokken, bundels weinigbloemig aan smalle wijde trossen, bloemstelen langer dan de kelk; slippen van de nauwelijks 2% m.M. lange kelk elsvormig, kroon klein, geel, helmdraden paars behaard; kapsel klein, langwerpig, behaard, tweemaal langer dan de kelk. Plant oorspronkelijk uit den Caucasus, nu en dan in Europa ingevoerd. Het exemplaar door Mej. Ogterop stemt nog het meest met gemelde plant overeen, ofschoon ik geen zekerheid heb op alle in de beschrijving opgenoemde kenmerken. Zeker is het geen V. sinuatum, daar de vorm der bladen daarmede volstrekt niet overeenkomt. Verbascum phoeniceum L. Tweejarig, wortel kort en dik, stengel ER in een enkelvoudigen, sierlijken lossen, gekleurden tros, zeldzamer een weinig vertakt; bladen van boven bijna kaal, van onder kort behaard; de wortelstandige opeengedrongen eivormig of lang- werpig-ruitvormig tot een korten steel versmald, stomp, met stompe tanden of bochtig, stengelbladen in gering aantal, zit- tend, langzaam kleiner wordend, langwerpig en lancetvormig, gepunt; bloemstelen draadvormig, alleenstaand schuin afstaande, 39 vele malen langer dan de kelk en de lijnvormige steunblaad- jes; kelk klierig behaard, verdeeld in elliptische stompe slip- pen; bloemkroon paars of rood, glad, helmdraden met paarse wol, kapsel eivormig, een weinig aangespitst, iets langer dan de kelk. Plant uit Duitschland, de Donaustreken, Italië, Dalmatië, Zuid-Rusland, Siberië. a Mimulus luteus L.. Over deze soort werd reeds in dit Archief (3. 1. p. 174) het een en ander opgemerkt, dat ik hier niet behoef te her- halen. Ook bij deze soort is het twijfelachtig, of zij tot de zuivere indigenen behoort, ofschoon het niet te miskennen valt dat waar zij zich eenmaal genesteld heeft, zij zich op haar plaats gevoelt en zij zich telken jare uitbreidt. Mentha piperita L. Overblijvend met wortelstok; stengel glad, meestal opgericht, vertakt 3—9 d.M. hoog. Bladen lancetvormig, gesteeld, donker groen, spits, afgerond of versmald aan den voet, scherp ge- zaagd, onbehaard aan beide zijden, of behaard aan den onder- kant op de nerven, de grootste 4—8 c.M. lang, 2% —4 c.M. breed, bloemkransen tot eindelingsche dichte of onderbroken aren vereenigd, die dik en stomp, bij vruchtrijpte 2% —8 c.M. lang worden, de middelste alsdan meestal overtroffen in lengte door de zijdelingsche; steunblaadjes lancetvormig, aangespitst, niet langer dan de blóemen, de lagere somtijds bladachtig ontwikkeld; kelk buis-klokvormig, glad, met elsvormige tanden, deze meestal gewimperd; de helft langer dan de buis; kroon glad; stijl vaak 3-spletig. Europeesche plant, die ook in Noord-Amerika is ingevoerd. Als geneeskrachtige plant, wordt zij somtijds aangeplant en om die reden zal men haar voorkomen te Noordwijk kunnen verklaren, waar tallooze officineele planten uit de kweekerij van Dr. Everwijn nu en dan ontsnapt zijn. 40 Zij werd echter reeds in 1835 bij Leiden gevonden door Dr. van der Sande Lacoste en als »aufuga” in den Prodromus vermeld. Het geslacht Dracocephalum onderscheidt zich door de volgende kenmerken: kelk buisvormig, 15-nervig, recht of zelden gekromd, 5-tandig, de naar achteren gekeerde tand veel breeder dan de andere of de 3 achterste tot een lip vergroeid. Kroonbuis aan den voet smal, ingesloten of dikwijls uitstekend buiten den kelk, zonder haarring, naar boven toe in den keel verwijd; zoom 2-lippig, achterlip opgericht, een weinig uitgehold, uitgerand, van binnen naakt, de voorste afstaand 3-deelig, middellob ’t grootst, 2-spletig. Meeldraden 4, tweemachtig, de achterste de voorste in grootte overtreffend, onder de achterlip opstijgend ; helmhokjes. 2-hokkig met uit- eenwijkende hokjes. Schijf naar voren tot een min of meer duidelijke klier uitstekend. Stijl kort tweespletig, lobben els- vormig, bijna gelijk. Nootjes eivormig, glad. Overblijvende kruiden, aan den voet soms houtachtig, opgericht of neer- liggend, bladen gaaf, getand of eenigszins handvormig inge- sneden, de bloeibladeren gelijk of de bovenste of ook wel allen tot bracteeën gereduceerd. Schijnkransen veelbloemig, okselstandig of tot een eindelingsche aar bijeen gedrongen. Schutblaadjes dikwijls bladachtig, naaldvormig-getand. Bloem- kroon blauw of paars, zelden wit. Dit geslacht is verwant aan Nepeta. Dracocephalum parviflorum Nutt.. Een- of tweejarig, een weinig behaard of glad, stengel vrij krachtig, gewoonlijk vertakt, 15 — 60 c.M. hoog. Bladen lancet- vormig, eivormig of langwerpig, slank gesteeld, gezaagd, of de lagere ingesneden, puntig of stomp aan den top, afgerond of versmald aan den voet, dun, 2% —7% c.M. lang, bloemkluwens dicht, veelbloemig, tot dichte eindelingsche aren opgehoopt en soms ook in de oksels der bovenste bladen; schutblaadjes eivormig tot langwerpig, kamvormig getand met scherp ge- 41 punte tanden, korter dan of even grootals de kelk ; bloemstelen 1"—2" lang, bovenste tand van den kelk ei-langwerpig, langer dan de smallere onderste en de zijdelingsche, alle aan- gespitst; kroon lichtblauw, nauwelijks langer dan de kelk. Op droge zandigen of rotsigen bodem, van Noordelijk Nieuw York en Ontario tot Minnesota en Alaska, Zuidwaarts in de Rocky mountains tot Arizona en Nieuw Mexico. Bloeit Mei— Augustus; alzoo een zuiver Amerikaansche soort. Het schijnt mij toe dat ook Lepidium apetalum, op dezelfde plaats te Moerdijk gevonden, zijn weg over Amerika gevon- den heeft. Chenopodium ambrosioides L. Eenjarig, glad of lichtelijk klierig-behaard, groen, niet meelig, sterk riekend; stengel sterk vertakt, opgericht of opstijgend, be- bladerd, 60 — 90 c.M. hoog, hoekig en gevoord. Bladen langwerpig of langwerpig-lancetvormig, stomp of een weinig toegespitst aan den top, aan den voet tot een korten bladsteel versmald ; bochtig-getand, gegolfd of de bovenste gaafrandig; 2.5--9 c.M. lang; de bovenste talrijk en veel smaller; bloemen in kleine, dichte okselstandige aren, meestal korter dan de steunende bladen; kelk gewoonlijk driedeelig, de vrucht volkomen inslui- tend; vruchtwand gemakkelijk loslatend van het zaad; dit horizontaal of vertikaal, glanzend; kiem in een onvolkomen ring. Plant van Noord en Tropisch Amerika, in Zuid-Europa, Noord- en Zuid-Afrika, Oost-Indië en Nieuw-Holland ingevoerd. „Zij werd reeds opgegeven voor de omstreken van Maastricht door van Hoven, ofschoon zij later onder de twijfelachtige indigenen werd opgenomen. Volgens de meening van Dr. van den Bosch kwam zij aldaar verwilderd voor, daar zij vroeger voor geneeskundig gebruik uit Mexico in tuinen werd aangekweekt. De planten van den Heer Kok Ankersmit lieten ech- ter nog steeds bij de determinatie eenigen twijfel over, ofschoon de inzender uitstekend materiaal toezond. - Myrica cerifera L. Eon kleine tweehuizige boom (volgens de beschrijving der Amerikaansche flora’s), tot een maximum hoogte van 12 M., mid- dellijn van den stam 4 c.M., de bast grijs, bijna glad. Bladen smal, langwerpig of lancetvormig, meestal aangespitst, gaaf of spaarzaam getand, aan de basis versmald of een weinig wig- vormig, bij kneuzing welriekend, kort gesteeld, van boven donkergroen, aan de onderzijde lichter en somtijds behaard, met goudgele klieren, 2.5 —7.5 c.M. lang, 0.6—2 c.M. breed, tegelijk met of voor de katjes zich ontplooiend ; mannelijke katjes cilindervormig; de vrouwelijke kort, langwerpig; rijpe bessen afzonderlijk, bolvormig, blauwachtig wit, met was over- trek, kleiner dan 2.5 m.M. in doorsnede, gekroond door de kleine basis van de stijl, lang aanblijvend; de steunblaadjes ` afvallend. Zij komt voor in zandige moerassige streken of in vochtige bosschen, van Maryland tot Florida en Texas, noor- delijk tot Arkansas. Bloeitijd Maart — April. De bladen blijven gedurende den winter over. Voorts wordt het hout beschreven als te zijn licht, bruin, met een gewicht per kubieke voet van 35 lbs. De plant, die bij ons niet de opgenoemde afmetingen schijnt te bereiken, werd reeds vroeger gevonden door den Heer Groll. Aan de talrijkheid der nu gevonden exemplaren moet zij zich al sinds langen tijd op de nu gemelde groeiplaatsen ingebur- gerd hebben, waarvoor ook pleit dat zij bij de bevolking op die plaatsen reeds welbekend is. Arrhenatherum elatius M: et K., var. bulb o- sum Schldl., onderscheidt zich van de gewone soort, doordien de twee of drie onderste internodien van den halm knolvor- mig verdikt zijn, soms ook de stengelknoopen opgezwollen zijn. Zij wordt reeds vermeld voor Velsen en Velserbeek, aldaar talrijk, Domburg en is bovendien uit de buurt van _ Wageningen bekend. Waarschijnlijk is deze varieteit veel ` algemeener dan uit de spaarzame gegevens zoude blijken; — ENTE ET GERN WORAUF BENT 43 wellicht moge men de reden voor dit verschijnsel zoeken in de, omstandigheid, dat weinige A. elatius in haar geheel inzamelen. Alopecurus utriculatus L. Eenjarig, wortel vezelig, stengels zodevormend, opgericht of opstijgend; bladen lijnvormig glad, onderste bladscheeden cilindervormig, bovenste urnvormig-opgeblazen, pluim aarvor- mig eivormig of langwerpig met 1—2 aarvormige zijtakken ; kelkkafjes bijna lederachtig, sterk samengedrukt bijna tot aan het midden vergroeid en zijdelings buikvormig-bultig, boven het midden plotseling driehoekig, spits, op de kiel langharig, overigens glad; buitenst kroonkafje iets langer dan de kelk- kafjes, eenigszins scheef, spits, aan den voet genaald, naald tweemaal langer dan de kelkkafjes, binnenst kroonkafje ont- brekend. De plant komt voor in Engeland, West en Zuid Duitschland, Oostelijk en Zuid Frankrijk, Italië, Sicilië, Dalmatië, Spanje en Noord Afrika. In Duitschland op weiden in het boven- Moesel gebied, vooral bij Metz, hoofdzakelijk ten Westen van den Rijn. . Uit het voorgaande blijkt dat de aanwinsten voor onze Flora niet onbelangrijk zijn. Behalve een aantal ingevoerde planten, wier plaats in ons land voorloopig wel geen blijvende zal zijn, werden toch enkele der vroeger als aangevoerde planten waargenomen soorten op nieuw geconstateerd. Zeer belangrijk in dit op- zicht is Erica cinerea, die reeds door de Gorter voor ons land werd opgegeven, doch steeds tot de zeer twijfel- achtige inlandsche soorten bleef behooren. Zoo blijkt telkens meer en meer dat de Gorter's opgaven zeer betrouwbaar zijn. Eveneens heb ik in mijn verslag gelegenheid gehad te wijzen op nog andere planten, wier verspreidingsgebied zich uitbreidt of die door nauwkeurige nasporing in grooter omtrek 44 bekend werden. Juist bij het eindigen van mijn overzicht keerde de Heer Goethart terug uit Weerd, van waar, hij Spiranthes aestivalis Rich. en Carum verti- cillatum Koch. medebracht. De eerste teruggevonden te Stramproy, de groeiplaats door van der Sande Lacoste ontdekt, en ook in de nabijheid daarvan, terwijl de tweede evenzoo door van der Sande Lacoste niet al te ver van de tegenwoordige vindplaats, bij Maarhees en bij Sterksel werd aangetroffen. Reeds vroeger werd zij door Dr. F. Dozy bij Leende gevonden. Over deze vondsten mogen wij ons ten zeerste verheugen. Zoo moge hier nog aan Digitalis lutea L. herinnerd worden. Mijn verslag handelt slechts over hetgeen voor ons herba- rium tot nog toe is ingezonden; ik weet echter dat door de algemeene opwekking tot natuuronderzoek, dat door het maand- schrift sde Levende Natuur” niet weinig bevorderd wordt, er nog meerdere werkelijk inlandsche planten gevonden zijn, waarvoor het bewijs-materiaal ons nog ontbreekt, doch waar- van ik in een volgend verslag waarschijnlijk wel zal kunnen melding maken. Een opwekking om ons te steunen in het doel, dat de Ver- eeniging zich voorstelt, behoef ik aan de hier aanwezige leden niet te doen — toch zijn er verscheidene leden van wier werkzaamheid wij nimmer iets hooren. Hun toe te roepen, brengt ook eu uw steentje bij tot voltooiing van ons gebouw, zal mij wel veroorloofd zijn; maar als medebestuurder van het werk, waaraan wij allen arbeiden, wil ik u aanraden, laten de steenen, die gij aanbrengt, gaaf zijn; met stukken kunnen wij slecht voortbouwen. Inderdaad er wordt soms zooveel ingezonden, waaraan men met moeite de soort kan bepalen, wegens het onvoldoende der exemplaren. Dit kan goed zijn bij soorten, waarvan maar een enkel exemplaar gevonden werd, doch meestal is dit niet het geval. Laat ieder onzer trachten te bewerken, dat er goede exemplaren worden verzameld, wat in alle opzichten aanbevelenswaardig is. Ik hoop niet dat gij 45 mij door deze opmerking van ondankbaarheid zult willen be- schuldigen; integendeel ik wil u hier van mijn dank getuigen vooreerst voor het geduld waarmede eu mijn verslag hebt aangehoord maar bovenal voor alles wat ieder in het belang der Vereeniging heeft tot stand gebracht. Ik hoop ook in het vervolg op uwen steun te mogen rekenen, want in gemeen- schappelijk overleg kunnen wij ons doel bereiken, dat is een volledige kennis der Nederlandsche Flora. Door den Heer Dr. J. W. C. Goethart, werd als Conser- vator Herbarii en Bibliothecaris, volgens Art. 22 der Statuten het volgende Verslag over het Vereenigingsjaar 1898/99 uitgebracht : e M. H. Het verslag over den toestand van het Herbarium en de Bibliotheek der Vereeniging, waartoe Art. 22 der Statuten den Conservator de verplichting oplegt, kan ditmaal zeer kort zijn. Mijne ambtsbezigheden lieten mij niet toe veel tijd te beste- den aan onze verzamelingen, zoodat ik het dubbel op prijs stel dat mijn voorganger in de betrekking van Conservator, onze tegenwoordige Voorzitter Dr. L. Vuyck mij mijn taak bijna geheel uit handen heeft genomen. Hoezeer ik echter die hulp ook waardeer, toch hoop ik dat voortaan mijn eigen aandeel in de vervulling der Conservator- plichten belangrijk grooter zal kunnen zijn. Bij de aanvaarding van mijn tegenwoordig ambt vond ik de collecties geheel geordend en met uitzondering van het Herbarium van den Bosch tot één Stamherbarium vereenigd, zoodat mijne taak zich bepaalde tot het in orde houden van dit herbarium en het inschikken van nieuwe inzen- dingen van grooteren en kleineren omvang. Daarnaast werd de revisie van het Phanerogamenherbarium door den Heer Vuyck 46 ijverig voortgezet, zoodat deze nu reeds tot de Ru bi gevor- derd is en voor dit gedeelte onzer Flora de noodige voorbe- reidende bezigheden voor eene nieuwe editie van den Prodromus ten einde zijn gebracht. Van de ingekomen planten vermeld ik in de eerste plaats de beide groote collecties, onderscheidenlijk van ons medelid den heer H. W. Groll en van den heer L. W. J Thomson te ’s Gravenhage. Eerstgenoemde omvat het eigen herbarium van evengenoemd verdienstelijk lid onzer Vereeniging; daar het eerst kort gele- den werd ontvangen en ongeveer 4000 planten bevat, kon het nog niet worden nagegaan en geinsereerd, Ik wensch echter nu reeds te doen uitkomen dat deze ten deele ook uit Engelsche planten bestaande collectie er keurig uitziet en met de den heer Groll kenmerkende zorg is bijeengebracht en behandeld, zoodat door dit geschenk ons Vereenigingsher- barium ongetwijfeld weer aanmerkelijk in waarde gestegen is; nadere bijzonderheden dienaangaande kunnen natuurlijk eerst na het insereeren worden medegedeeld. De tweede bovengenoemde groote verzameling werd door den Leben luitenant L. W. J.. K. Thomson, wiens vader haar bijeenbracht, aan ’s Rijks Herbarium geschonken en overeenkomstig de daaromtrent gemaakte overeenkomst voor- zooverre zij uit Nederlandsche planten bestaat aan de Neder- landsche Botanische Vereeniging afgestaan. Dit Herbarium bestaat uit ongeveer 500 planten, hoofdzake- lijk in Gelderland en Noord-Brabant verzameld en is èn door de daarin voorkomende minder algemeene planten èn vooral ook door zijne historische waarde ongetwijfeld als eene belang- rijke aanwinst te beschouwen, zooals reeds nader in het Verslag van den Voorzitter werd uiteengezet. Daar in datzelfde verslag ook de overige inzendingen uit- voerig worden besproken volsta ik hier met een korte opsom- ming der aanwinsten. In de eerste plaats noem ik dan wat door de deelnemers AT aan de ten vorigen jare te Nijmegen gehouden zomervergade- ring werd bijeengebracht. Hoewel het grootste gedeelte van het daar bezochte terrein (Berg-en-Dal, Plasmolen) reeds vroeger herhaaldelijk en grondig werd doorzocht, zijn er nu toch nog verscheiden planten gevonden die voor de kennis der flora van dat gebied van belang zijn te achten, terwijl bovendien door enkele leden nog het botanisch minder bekende terrein aan de Noordzijde van de Peel (Beugen, Mill, Haps, Wanroy, Boxmeer), doorzocht werd. De Heer Vuyck stond de bij gelegenheid der botanische universiteitsexcursie's verzamelde planten aan het Vereenigings- herbarium af, waardoor weer talrijke nieuwe groeiplaatsen bekend en in ons Herbarium geboekstaafd werden. Bovendien leverde onze Voorzitter nog verschillende bijdra- gen voor het Herbarium, verzameld op kleinere of groofere uitstapjes door hem alleen of met anderen ondernomen. Afzonderlijke vermelding verdient van deze tochten eene in het voorjaar naar Zuidoostelijk Limburg ondernomen excursie omdat daarbij een betrekkelijk weinig bekend gebied werd deorkruisd en bovendien verscheiden zeldzamere planten, vooral ook Orchideae werden verzameld. Zooals telken jare bracht de heer H. J. Kok Anker- smit ook ditmaal tal van belangrijke vertegenwoordigers der vaderlandsche Flora uit verschillende deelen des lands bijeen en daaronder ook weer eene reeks van vreemdelingen waarvan nog nader moet blijken welke het burgerrecht zullen weten te verwerven. De heer W. W. Schipper ging voort met het onder- zoeken van het gebied in zijne omgeving en zond als resul- taat daarvan een aantal planten uit Winschoten, Schiermon- nikoog, Rottum, Ter-Apel enz., terwijl de heer D. Lako zijne stelselmatige onderzoeking van Overijsel voortzette en vooral uit het Oostelijk deel der provincie materiaal bij- eenbracht. Mejuffrouw A. Ogterop zond Zeeuwsche en Noord-Bra- 48 bantsche planten in, waaronder ook een aantal deels nieuwe adventiefplanten van het bekende terrein te Middelburg. De heer L. Posthumus zette de studie van de flora van Dordrecht voort en de heeren A. J. M. Garjeanne en ^L. Rieter doorzochten met goed gevolg de omstreken van Venlo. | Van den heer Goethart werd eindelijk behalve eenige in verschillende deelen des lands bijeengebrachte planten, nog ` eene verzameling uit de omstreken van Weerd ontvangen waaruit blijkt dat dit gebied rijk is aan minder algemeene moerasplanten. Kleinere doch daarom dikwerf niet minder belangrijke inzen- dingen werden ontvangen van de heeren Th. H. A. J. A be- leven, F. W. v. Eeden, M. Greshoff, E. Heimans, H. W. Heinsius, H. Heukels, Jac. P. Thijsse en G. v. Vloten. Eene afzonderlijke vermelding verdient in dit verslag de zending der planten die de heer H. Heukels ontving, ten- gevolge van zijne oproeping in verschillende bladen, welke inzending in het verslag van den Voorzitter wordt besproken Van belangstellenden in het streven onzer Vereeniging, niet- leden mochten wij, behalve de gecombineerde inzending van den heer Heukels nog ontvangen : eene collectie planten uit de omstreken van Nijmegen bijeen- gebracht door den heer W. M. Docters van Leeuwen, eene uit den Achterhoek en van het Pothoofd door den heer J. R. Katz en eene van de buitenplaats Groenhoven bij Leiden door den heer F. J. Struykenkamp; bovendien nog kleinere inzendingen van de heeren W. C. v. Embden, A. J. Gouka Jr, J. v. d. Koogh, P. J. S. Cramer, H. W. Peteri, F. D. J. Risch, Dr. L. H. Siertsema, L. E. Steenhuizen, Th. Weevers en P. Westerhof. ` Het Vereenigingsherbarium is derhalve in het afgeloopen jaar met talrijke planten verrijt en daardoor weder een stapje 49 nader gekomen tot het ideaal van te zijn een overzicht en getrouwe afspiegeling van het heden en verleden onzer vader- landsche Flora. Hoewel ik, evenals mijn voorganger het verslag over de boekerij eerst in de Wintervergadering wensch uit te brengen, kan ik niet nalaten reeds nu mededeeling te doen van twee gewichtige gebeurtenissen en wel in de eerste plaats van het ontvangen van eene belangrijke schenking van werken vooral betrekking hebbende op de systematiek der Cryptoga- men, uit de nalatenschap van wijlen Prof. W. F. R. Su- ringar, en in de tweede plaats van het besluit van den heer H. W. Groll om zijne belangrijke bibliotheek aan onze Ver- eeniging te vermaken. Terwijl over de wijze van inrichting en behandeling van het Herbarium in het afgeloopen jaar niets bijzonders valt mede te deelen, heeft de Bibliotheek eene groote verandering ondergaan, die naar ik hoop eene verbetering zal blijken te zijn. De geheele gecombineerde boekerij n.l. van de Nederland- sche Botanische Vereeniging en van 's Rijks Herbarium werd in het begin van dit jaar overgebracht naar de ruimere en met galerijen voorziene beneden-voorkamer, zoodat de*boek- werken beter kunnen worden geborgen en het raadplegen ervan vergemakkelijkt wordt, terwijl de lokaliteit in alle op- zichten aantrekkelijker is dan het kale zoldervertrek waar tot dusverre de bibliotheek gehuisvest was. Hierna bracht de Conservator Herbarii de wenschelijkheid ter sprake, om de thans nog grootendeels losliggende planten van het Vereenigings-Herbarium op te hechten. Hij wenschte echter het oordeel der Vergadering te kennen, daar dit een vrij kostbaar werk is. De Voorzitter lichtte de noodzakelijkheid van het ophechten nog nader toe, en vermeldde dat de planten, die waren inge- komen, nadat door Dr. J. G. Boerlage het Herbarium was Ned. Kruidk. Archief. 3e Serie. II. 1e Stuk. 4 50 in orde gebracht, in hoeveelheid verre het opgehechte mate- riaal overtroffen. In het algemeen waren de leden van de wenschelijkheid van den voorgestelden maatregel overtuigd en werd de Con- servator gemachtigd, zooveel mogelijk in die richting werk- zaam te blijven. Volgens Art. 17 der Statuten, werd bij afwezigheid van den Penningmeester, de rekening en verantwoording van het Vereenigingsjaar 1898/99 nagezien door de Heeren H. Heukels en L. Rieter. Na de rekening met de overgelegde beschei- den vergeleken en in orde bevonden te hebben, werd zij tot ont- lasting van den Penningmeester door beide Heeren onderteekend. De Heer Schipper bracht het reeds zoo herhaalde malen besproken voorstel ter tafel, om den datum waarop de Zomer- vergadering gehouden wordt, te veranderen, daar bij de tegen- woordige regeling, nu de vergadering ieder jaar omstreeks 25 Augustus gehouden wordt, een aantal leden door hunne beroepsbezigheden verhinderd werden, de vergaderingen bij te wonen. Bovendien wenschte hij, dat bij het vaststellen van den datum voortaan rekening gehouden werd met de goedkoope reisgelegenheden, vooral van vacantiekaarten. Ook meende de Heer Schipper dat voor de Wintervergaderingen geen gelukkig tijdstip gekozen was en dringt aan op wijziging; hij zoude de Paaschvacantie een geschikt tijdstip vinden. Uit de nu volgende gedachtenwisseling bleek, dat de be- zwaren van den Heer Schipper door de leden wel als juist erkend werden, doch dat geheel overeenkomstige bezwa- ren voor andere groepen van leden golden, wanneer een ander tijdstip voor het houden der vergaderingen werd gekozen. Hoewel de Voorzitter de Wintervergaderingen op het thans gebruikelijke tijdstip wenschte te behouden, gaf hij gaarne toe dat daaraan voor H.H. leeraren groote bezwaren verbonden waren. Wat betreft het rekening houden met goed- 51 koope reisgelegenheden, beloofde de Voorzitter, dat op dit punt door het Bestuur zou gelet worden. Aangezien het echter onmogelijk is, een zoodanig tijdstip voor het houden der Zomervergaderingen te vinden, dat alle groepen van leden in de gelegenheid zouden zijn die Vergaderingen te bezoeken, stelde de Voorzitter voor de Zomervergaderingen in de opeen- volgende jaren op verschillende tijdstippen te houden en daar- voor te kiezen het begin, midden en einde van de groote vacantie, vallende tusschen half Juli tot ult. Augustus, waar- door althans eenigermate aan de — bezwaren zou worden te gemoet gekomen. Dit voorstel werd aangenomen. Door den Voorzitter, Dr. L. Vuy ck, werden alsnu eenige mededeelingen gedaan over de voorgenomen uitgave van eene : tweede editie van den Prodromus Florae Batavae. De door het Bestuur gedane stappen om voor dit doel van verschillende lichamen de noodige gelden bijeen te brengen, hadden tot dusverre reeds bij het Provinciaal Utrechtsch Ge- nootschap van Kunsten en Wetenschappen tot de bevredigende uitkomst geleid, dat dit Genootschap eene som van / 500 had toegezegd, zijnde / 100 voor ieder der afdeelingen, waarin volgens het plan dit werk zal verschijnen. Intusschen is dit slechts een eerste bijdrage, daar na raming ongeveer f 1800 voor het geheele werk noodig zal zijn. : De Heer Schipper betwijfelde het groote nut van een nieuwe uitgave van den Prodromus. Hij meende, dat het nu tijd was een Flora van ons land uit te geven; dat toch was altijd het einddoel geweest «lat de Vereeniging zich voor- stelde te bereiken en wanneer nu een kostbare nieuwe editie van den Prodromus werd gegeven, vreesde hij dat daardoor de uitgave van een Flora geheel op den achtergrond zoude geraken. Bovendien oordeelde hij dat de oude Prodromus aangevuld met den Index, door den Voorzitter voor het Kruidkundig Archief bewerkt, geheel dezelfde diensten zal 52 bewijzen, als een nieuwe uitgave van den Prodromus zoude doen. In ieder geval zou een manuscript voldoende zijn. Bij de naar aanleiding van deze zaak volgende besprekingen, werden door verschillende leden de hooge kosten en de moei- lijkheden verbonden aan de uitgave van een groote met platen voorziene Flora, zooals de Heer Schipper die wenschte, in het licht gesteld, terwijl de Voorzitter nog in herinnering bracht dat de eerste editie van den Prodromus thans bijna 50 jaar oud is en er in dien tijd zeer veel materiaal in het Vereenigings-herbarium was bijeengebracht, dat door een nieuwe uitgave van den Prodromus eerst tot zijn recht zal komen. Deze nieuwe editie moet worden een beredeneerde Catalogus van het Herbarium en niet zooals de Heer Schipper meende. eene lijst overeenkomende met den door hem genoemden Index. Deze toch bevat alleen die planten die in het Kruid- kundig Archief besproken zijn en niet de tallooze andere die in het Herbarium der Vereeniging zijn nedergelegd. Boven- dien is de bedoeling in deze nieuwe editie van den Prodromus tal van kritische opmerkingen te geven, zoodanig dat daardoor eerst het terrein geëffend zal zijn, om eens tot de uitgave van eene Flora te geraken. Ten slotte gaf de Voorzitter inzage van het door hem bewerkte eerste stuk van den Prodromus Florae Batavae. De Heer Schipper verklaarde door de gehoorde toelich- ting tot andere gedachten te zijn gebracht en dat op die wijze bewerkt een nieuwe editie van den Prodromus zeker gewenscht is. De Vergadering droeg daarna aan het Bestuur op alle noodige stappen te doen om tot de uitgave te kunnen geraken, terwijl de Voorzitter de leden opwekte ieder in eigen kring zooveel mogelijk tot het welslagen van het plan mede te werken. Hierna deed het Bestuur, bij monde van den Voorzitter, mededeeling van moeilijkheden die er gerezen waren naar aanleiding van de voorgenomen uitgave van het werkje van 53 Mej. C. E. Destrée over de hoogere Zwammen van Neder- land. Op de in 1897 te Zutphen gehouden Zomervergadering kwam het plan tot deze uitgave ter tafel en werd na eenige besprekingen in beginsel tot uitgave vanwege de Vereeniging besloten, wanneer het manuscript zou zijn goedgekeurd door eene Commissie bestaande uit de Heeren Prof. W. F. R. Suringar, F. W. van Eeden en Prof. C. A. J. A. Oudemans. Deze Commissie bracht in de Wintervergadering van 1898 rapport uit, naar aanleiding waarvan tot de uitgave werd besloten, onder beding dat eene correctie door Prof. Oudemans aan den druk zou voorafgaan. Toen echter aan dit plan een begin van uitvoering werd gegeven, rezen er moeielijkheden tusschen de Schrijfster en den Heer Oudemans. Uit de gevoerde gedachtenwis- seling tusschen beide partijen en het Bestuur bleek dat deze zaak aanleiding gaf tot een zeer onverkwikkelijken strijd tus- schen Prof. Oudemans en de Schrijfster, zoodat ein- delijk de hoop moest worden opgegeven om tot eene bevre- digende oplossing te geraken en het Bestuur inziende dat Prof. Oudemans onder de gegeven omstandigheden meer en meer tegenzin kreeg in de taak die hij had op zich geno- men, hem van zijne verplichtingen ontsloeg, ten einde zoo een einde te maken aan een voor alle betrokken partijen hoogst onaangenamen en voor de Vereeniging geheel nutteloozen strijd. In beginsel is echter tot de uitgave besloten en daarop mag, meende het Bestuur, de Vergadering niet terugkomen, daar de Vereeniging tegenover Mej. Destrée verplichtingen heeft op zich genomen die nagekomen moeten worden. Wat ech- ter onder deze omstandigheden te doen? Nadat de Heer Kok Ankersmit zich nogmaals verge- wist had dat de Heer Oudemans inderdaad door het Be- stuur van zijne verplichtingen was ontslagen, vroeg de Heer Schipper inlichtingen over den aard der tekortkomingen in het manuscript van Mej. Destrée. De Voorzitter deelde hieromtrent het een en ander mede 54 en deed tevens uitkomen dat de vorige sprekers, waar zij meenden dat de taak der revisie nog altijd, berustte bij de te Zutphen benoemde Commissie, in dwaling verkeerden. Be- doelde Commissie had rapport uitgebracht en daarmede opge- houden te bestaan. Het is dus niet de vraag die Commissie wegens het overlijden van Prof. Suringar en het uittreden van Prof. Oudemans aan te vullen, maar wel om te weten hoe er gehandeld moet worden, nu, ten gevolge van het ont- breken van den daartoe aangewezen Corrector, het besluit van de Wintervergadering van 1898 niet kan worden uitge- voerd. Uit den verderen loop der besprekingen blgek dat de leden eene oplossing in twee verschillende richtingen wensch- ten. Sommigen, wier tolk de Heer Kok Ankersmit was, meenden dat nu de Heer Oudemans de correctie niet wenschte op zich te nemen, de Vereeniging de verantwoor- delijkheid van het werk van Mej. Destrée, dat wij immers niet kunnen beoordeelen, niet op zich mocht nemen, maar hare poging nu alleen finantieel te steunen, door. de kosten der uitgave voor hare rekening te nemen. Anderen waren meer het gevoelen van den Heer Schipper toegedaan, dat Mej. Deströe zeer zeker den moreelen steun der Vereeniging op niet minder prijs zou stellen dan den finantieélen en dat de Vereeniging dus verplicht was zooveel mogelijk de uitgave te doen plaats hebben op de wijze zooals oorspronkelijk met Mej. Destrée was overeengekomen. De Heer Schipper meende dat dit ook wel uitvoerbaar zoude zijn, daar immers, naar het scheen, grove onjuistheden in het manuscript niet voorkomen en er voor het corrigeeren van kleine fouten, die op zich zelf niet zoozeer ernstig waren, toch wel iemand anders gevonden zou kunnen worden. Spreker had hier op het oog de Heer F. W. van Eeden en mocht deze die taak niet alleen op zich willen nemen, dan zou er in ons land of in Belgie wel iemand zijn, die hem daarbij behulpzaam kon zijn. De Voorzitter antwoordde hierop den Heer van Eeden E) 55 reeds gepolst te hebben, en meende dat deze zich wel bereid zou verklaren die taak op zich te nemen. Nadat met algemeene stemmen was uitgemaakt dat de omstandigheden eischten dat in deze zaak een nieuw besluit moest genomen worden, trachtte de Heer Schipper aan de beide meeningen die onder de leden heersehten uitdrukking te geven in het volgende voorstel: »Het werkje van Mej. Destrée worde van wege de Vereeniging uitgegeven geheel zooals op de Vergade- ringen te Zutphen en Leiden in 1897 en 1898 gehouden, besloten is, doch met dien verstande dat het Bestuur der Vereeniging eerst één of meer Correctoren vinde aan wie de taak die Prof. Oudemans op zich had genomen worde overgedragen.” In stemming gebracht werd dit voorstel met 5 stemmen (één blanco) aangenomen. 