VADERLANDSCHE LETTER OEFENINGEN
"tr Heeft zyn Majefteit goedgedagt hun zyne gevoeligheid deswegen te betoonen , door hun zyne tegenwoordighe: te doen misten, en dit gemis brengt by hun ° zelfde ш> werkzel te wege, als de verwydering der zonne op de ger walen der aarde ; de ei wordt belet, de voedzaame fappen hebben geen omloop , alles verflenst en verdort Het Kasteel єп de Tuinen van Wind/or zyn, in tegendeel, zeer wel onderhouden. °t Geen my °t aileropmerkens waardigst voorkwam , was de Landhreek , die ik nergens beter by kan vergelyken dan by die van St. Germain ‚ niet verre van Parys. Schoon Windfor twintig Engelfcbe mylen тїп Londen afligt, ziet men egter de Toorens van die Hoofd: ftad, en boven al die van de St. Paulus Kerk. Deeze Toes rens fchynen den gezigtëinder te bepaaten , nae dat het oog L ^^ c VAN DEN BAROK DE BIELFELD. sot Sine verbazende vlakte heeft doorloopen , in welke de Theems kronkelt, en die als doorzazid ізет Steden , Dors п, Kasteelen, Lusthoven, Boschjes , en met alles wat t gezigt kan ftreelen. Нег fchoonfte deel van ’t Kasteel is de Ridderzaal , zynde een langwerpig vierkant, ’t geer eene foort van раїпдегу uitmaakt, en heerlyk vercierd is. Іа het cinde , recht tegen over den grooten ingang, ziet meg het portrait van Koning WILLEM den Шдеп leevensgrootte; іа de Ordens kleederen , op den throon zittende. De traps реп tot den throon zyn gefehikderd als wit marmer. Dit àlles is treffelyk uitgevoerd ; de regels der verfchietkundé zyn ’er zo wet in waargenomen , dat-men de zaal intreedene de, vast gelooft” éen lecvend mensch op den Troon te еп ; ев tot-het:ttiidden van de taal genaderd лупе ; neemt men de gefchilderde trappen nog voor:weegenlyk marmers. derwyze weet de kunst door kleuren °t vlakke doek te vere hoogen ; de natuur naa te Bootzên-jen door ‘t bedrog zelve te Ъеһаадеп... De andere vertrekken zyn zeer fraay ei ryke lyk geftoffeerd , maar in een’ (таак, die reeds begint оц- derwets те wöfden. © Меп vindt "er eerie gaandery met uite топсепае Schilderyen, van de beste Jealiaanfcbe en Hek kadëie Meesters. d E: ` e Maândags m з ten tien vuren kreegen wy , door °t ing уап alle’ de klokken in Windfòr , kundfchap dat de plegtigheid der inhuldiginge ftondt te beginnen. Ver heg роо gedeelte dër burtenlandfche Ministers , die zich te onden onthielden, waren met hén gevolg се Windfor ой aanfchouwers te weesen van dit werk. Omtrent elf uuren kwam de Ceremonie-meester ons haalen, en bragt ons ре de groote Kerk die tegen over het Kasteel (ааг, hy geleidà de ons door dea buik van de Kerk , gantsch met menfehen vervuld ‚ en wees ohs plaatzen aan бр hooge banken, die binnen het koor, waar: de plegtigheid zou volbfagt wori den, зап alle жуйей vast waren „en oudtyds gefchikt fehees пеп geweest te zyn voor de Geestelyken om ‘er dienst te doen. De Dames van rang, die tot dit Feest genoodigd waren , wierden tusfchen de Ministers en Ridders geplaatst Aah myne cent eyde'had ik een oude, aan de andere eene jonge Dame , de Igatstgemelde was zeer bevallig, in den fmaak keurlyk gekleed. Ik fprak haar aan als een Vreemdeling, en maakte haar ° galantfte compliment dat ik kon, in der haast al myn Engelsch t'zamenroepende. Уу antwoordde my zeër beleefd: in dezelfde taal, en hade de goedheid òm-alles ; wat myne nieuwsgierigheid verleng. t > е s94 BRIEY. de te weeten, uit te leggen, uitgezonderd wat haar zelve, betrof, en zy werd binnen korthet voorwerp dat myne аап-_ dagt meer trok en.gaande hieldt, dan al de rest. Ik was dermaate ingenomen met myne Buurvryster, dat ik flegts met een vlugtig oog de groote Kerk еп de cieraaden van dezelve befchouwde. Egter ontdekte ik vierentwintig ta pyten van onderfcheidene kleuren „die van het gewelfzel des koors afhingen, en waar op de wapens der tegenwoor- dig leevende Ridders gefchilderd waren „ in den rang hun- пег aanneemu е рга kelder. Маш deuit- legging van С aar gea noeg doen be sen om haar. te befchc te onts dekken, en v. „De Juffers hebben dan, gelyk ber геог zegt, - Een Geest, бе": manlyk hart als voor ber openlegt. 2 Het fchynt , in de daad, datdie Geest haar alles in ’t oor. blaast, wat in ’t hart der Heeren omgaat. Ik geloof, de Hemel vergeef het my, dat de heiligheid der plaatfe my niet zou hebben kunnen wederhouden, om baarde aandoe- ningen myner ziele te zeggen „ indien de plegtigheid ons gefprek niet hadt afgebrooken.. De deuren van bet koor werden geapend, еп ik zag de Dienaars van de Orden, twee aan twee, ‘binnen komen; gy waren in Zwitferfcbe kleedye ‚ met een hellebaard in de hand en een fluweele muts met roode pluimen op ’t hoofd4 Ор hun volgden de Officiers der Orden, de Schildknaapen, en de Ceremonie - meesters, elk in zyn rang: daar naa kwar men de Ridders,.ook aan paaren ‚ tusfchen hun de vier nieuwe aankomelingen geleidende. De jongfte Ridders gine gen voor aan, en zy hadden allen de plegtigheids kleedes ren-aan. Deeze kleeding is wit fatyn , beftaande in een foort van wambes, op zyn cb gemaakt , en rolbroeken van dezelfde ftoffe ‚ witte kousfen en (choenen , een groots mantel van blaauw (дуп met wit gevoerd, en. vercierd met ouden kwasten en akers. De gouden Ridders-keten zet eeze kleeding luister by, gelyk ook de blaauwe Kousfe- baud, waar ор met gouden en zomtyds ook diamanten letteren, de fpreuk der Ridder-orden geleezen wordt : Hoe NY SOIT.QUI MAL Y PENSE. Die erg denkt die dare erg bart, De degen der Ridders hangt aan een gouden VAN DEN BARON DE BELFELD. 203 Band, hunne handfchoenen zyn met gouden franje omboord „ ш\йеде van een hoed draagen zy een zwart fluweelen muts „° van vooren vercierd met ееп knoop van diamanten, en een’ groot bosch witte pluimen; hun haîr hangt los of zy hebben: saturelle ‘pruiken ор. ‚ | j Ze ras alle de Ridders in het koor getreeden zyn , wor- den de deuren gefloten ‚еп ieder hunner plaatst zich onder: het kleed °t welk zyn wapen voert. De Graaf VAN RICH- момр. en de Ridder ROBERT WALPOLE trokken myne aan- dagt boven allen , zy waren van de anderen onderfcheiden door huane kloeke geftalte en edele houding , en in ’ ale: gemeen maakte de kring dier Ridders eene allerheerlykfte- vertooning. Men maakte een aanvang met het begraaven: van de toerusting der vier overledene Ridders. Hunne: rydrokken „ degens , fpooren en handfchoenen enz. wer- еп, tuk voor ftuk , door de twee oudfte Ridders , van де koor-deur na het-graf gebragt, ’t welk zich voor ’t Al- taar opdeedt, en waar in de Ceremonie-meester , ‘dít alles nederleide, Dit heen еп wederloopen duurde een langert tyd, еп zou my zeer verveeld hebben, zo ik middelerwy} geene gelegenheid gehad hadt om myne Schoone over teen en ander te onderhouden. Naa het ter aarde beftellen van alle deeze dingen, riep de Opperfte Schildkriaap , met lui- der бетте : Sic tranfit gloria mundi; Zo gaat de roem der Wereld voorby. Waar op men overging tot het kleeden der nieuwe Ridders. Zy werden , de een naa den ander, tot voor °С altaar geleid, waar men de Regels der Orde Јав; welke zy beloofden te zullen onderhouden ‚ de twee oud- fte Ridders, door den Ceremonie-meester geholpen, dee- den hun de kleederen аап, gordden het geweer op zyde, еп booden hun de muts en handfchoenen aan. Zodrazy gekleed waren , naderden alle de Ridders, omhelsden de nieuw aangekomeae als Broeders іп dezelfde waardigheid , en bragten hun vervolgens na de plaat{e waar de tapya tea met hunne wapens hingen. Zo ras zy allen geze- ten waren , dekten de oude en nieuwe Ridders kunne hoofden met de Ordensmutfen , en zaten eene kleine wyl in die houding. De deuren werden geopend, en de aan- íchouwers gingen met alle haast uit de Kerk naa ’t hof van %*kasteel , waar de Ridders wel haast ftonden te Котеп, еп by wyzè van ommegang іп de groote Ridderzaal te treedens wy volgden, om de nieuwe Ridders, met hunne inhuldi= ging, geluk te wenfchen. | | ‚ Kort daar naa kwam de Ceremonie-meester om ons in de ete 006. с\т; GARE 5 усу Eetzaal te leiden, die zeer groot was, еп айп alle ringd met, ееп gaandery „ voor.de oekykers. Ik wist het zo. te fchikken dat ik aan tafel naast de Schoone kwam „ wier gezelfchap ik in de kerk gemooten bad, Ik ontdekte haar naam , zy was Mejuffrouw cu ** * „Dochter des Genee raalsvandien паат, De Tafel was van honderd en twintig Couverts ‚ grootsch aangerigt; en dewyl het {moorheet was у, {trekte het toteen dubbeld vermaak voer de gasten, dat het drinken geheel niet vergeeten , maar trouwhertig waargeno= men wierd. hoorde; my werd verzekerd dat het hun elk , hoofd voor hoofd, op meer dan twee duizend Ponden Sterlings te Daag kwam. | ‚ Alle de Ridders waren in °t midden aan de eene zyde van de tafel geplaatst naar den rang desouderdoms; zy hadden hunne plegtigheids gewagden nog aan. Маа dat ik tot om- trent het eindigen van den maaltyd den geheelen dag my vermoeid hadt om myne Schoone іп de Engel/cbe taal te on- derhouden , en eenige aartigheden , in die my ongewoone fpraake , te zeggen, ftond ik verbaasd als ik hoorde, dat zy het Fransch vry beter fprak dan ik. Dit bragt my in beg denkbeeld of ze niet wel eene Fran/che Juffrouw mogt weee. zen; maar zy hielp my uit den dut met te zeggen dat haar Vader, de Generaal, haar te Parys hadt doen opvoeden p als mede dat zy nog korts van daar hier te lande gekomeu was. Deeze ontdekking maakte het zamen{ípreeken voor my veel gemaklyker, en ik zou Ter nog meer genots van gehad hebben , indien ze niet gefchied was omtrent dien tyd dat de tafel werd afgenomen.. Toen bevond ik my іп de uiterfte verlegenheid en liep het grootfte gevaar, dat ik ой myn leeven geloopen heb. — °t Is, naamlyk, by dus gene plegtigheid , gebruiklyk , dat de Ridders de tafel , met alles wat er op is, aardwerk, mesfen , vorken, glazen „ tafellakens en fervetten „аап het volk ten buit geeven. Het geken tot het mogen weghaalen van dit goed was een wei- nig te vroeg gegeeven, en eer dan alle de gasten de eet- zaal ontruimd hadden. Ik was onder de ongelukkigen , die wat te lang Папа hielden , еп zag, in een oogenblik , de buitgierige menigte op my en myne Schoone Gezellinne aankomen, meteen drift ‚ die ik met geene mogelykheid kan befchryven, Duizend armen waren uitgeftrekt om braaf wat te krygen , en wy ftonden deeze roovers in den weg. Mejuffrouw сие # #1, gaf een harden (шегин. wy "чак DES Bn DE Ken 297 Qevonden ons van alle zyden omcingeld , konden voors waards komen, noch achterwaards wyken „ alles wat ik doen kon was baar. іп myne armen neemen , en met myn rug te- gen cen der kolommen van de gaandery се ftaan. но оч ел» в» н! [1111#@19%1 D л. S Ф EE) ою 2 5 ТЕТТЕ І Hoogfte Barometer d. 30. 2 ` Laagfte Baroïmeter d. 29. 7 H middelb. d. 29. rop Hoogfte Thermometer gr.76 К Laigfte Thermometer gr. 58 \ middelb. gr. 67. * Den адел 's middags , omtrent ten een uuren „hadt men alhier een zwaarte Onweersbui, verzeld van Donder, Plasregen en Hagel, dezelve viel op zommige plaatfén zeer groot, daar onder vierkante ftukken Үз, ter grootte van een duim, en wel het allermeest aan de noordwest түйе van deeze Stad,. MENGELWERK, TOT FRAAYE LETTEREN , KONSTEN EN WEETENSCHAPTEN BETREKKELYK, | BEDENKINGEN OVER DEN ARBEID DER ISRAELITEN IN EGYPTEN, EN DE STRAFFEN DOOR DAVID DEN AM- MONITEN ААМСЕРААМ. N En ieder, die niet geheel onkundig is іп de Gefchiedes nisfen der Hebreeuwen , weet , dat zy , geduurende hunne gevaugenisfe in Egyptenland, tot eenen zeer zwaa- теп en harden arbeid verweezen, еп op ’t hardst en on- menschlykst behandeld wierden. Inzonderheid drong men hun tot het maaken van Tichelfteenen. — Uit dit werk, hun opgelegd , hebben bedillers der Gewyde Oudheid eene zwaarigheid tegen Moses verhaal ontleend , en aangemerkt, dat men in Egypten zo weinig houts vindt dat het nauw- lyks kan toereiken om de noodwendige вегуукһейел des leevens te vervullen „en het dus tegen allen fchyn van waar- heid aanloopt, dat 2у, іп dat Land, tot den arbeid van ’t werken aan Steenovens zouden gebruikt weezen. -t Is деп beftryderen van de waarheid der Н. Gefchiedee nisfen meermaalen gebeurd , dat zy door °t bybrengen hun- ner zwaarigheden hunne onkunde aan de gebruiken der Ouden duidelyk toonden , en dit zal hier ook hun geval weezen. Zy meeten, ’t geen in andere Landen gebeurt, met den maatftok der by hun bekende gebruiken „en laaten zich, daar ze anderszins zo op het zonderlinge gefteld zyn, medefleepen door algemeen aangenomene gevoelens. Vole gen wy deeze dan heeft men in Egypten, gelyk tegenwoor- dig by ons gefchiedt, de Tichelfteenen gebakken in Steen- ovens mct een zeer groot vuur; maar dit is ееп misflag. PerrauLT verzekert, volgens viTRuvIUS, dat de Ouden hunne Tichelfteenen niet in ovens bakten, dat de Grieken en Romeinen ze alleen in den zonnefchyn lieten droogen „en ze, паа verfcheiden jaaren droogens, eerst gebruikten ; als mede dat de muuren van wel gedroogde Steenen gebouwd het best beftand waren tegen °t geweld des tyds. Indien dit by de Grieken en Romeinen in gebruik was , mag ~ men het met veel reden aan de Oosterfche Volken, de Ba- _biloniers en Egyptenaaren toefchryven., Elk weet dat het - in ge Il. DEEL. MENGELW. NO. 7, 400 BEDENKINGEN OVER DEN ARBEI 4 in Egypten zeet weinig regènt, uit welken hoofde men daar nog te beter de moeite, van de fteenen te bakken „ kan uit- hatlen. In * Boek Exodus (*) leezen wy dat Pharao, om den arbeid der Jsraëliten te verzwaaren, den Aandryveren ' onder °t volk beval , Gy zult voortaan deezen lieden geen Drog meer èevèn , tot bet maaken der ficbelfteenen віз gisteren еп eergisteren у laaten ze zelfs beenen gaan en {то voor zich zel- wen verzamelen, Меп moet zich niet verbeelden dat dit ftroo moest dienen om de ўтееп-оүепз te ftooken tot het droogen der Tichelfteenen. Dit ftroo gebruikten zy tot een eheel ander einde , °t werd in het leem ingewerkt, en met fer zelve vereenigd. Deeze byzonderheid vermeldt vrTRU- vius en zyn Uitlegger, als hy fchryft. ,, De Ouden ge- en bruikten ongebakken fteenen, maar lieten ze vyf jaaren s» voor het verwerken, droogen, ge waren met hooi en p> ftroo doorkneed Çt). De Ridder CHARDIN, merkt іп з» Zyne Reizen aan,dat de Steenen іп Perfie gemaakt wor- as den in houten vormen, acht duimen lang , zes breed еп twee en een half dik, De werklieden trappen het leem met de voeten, onder dit leem is doorgaans gehakt ftroo gemengd; dewyl dit te meerder fteevigheids aan de ftee- nen geeft, en ze langer doet duuren. Vervolgens knee- den zy het met de handen, en laaten ze in een bak met water en zeer fyn gemaalen гоо weeken. Daarop neemt men ze uit de vorm en laat ze droogen, °t welk flegts twee of drie uuren duúrt, wanneer ze opgenomen еп op elkander gezet worden om verder te droogen ум Volgens VITRUVIUS en zyn Uitlegger zyn de Gebouwen van Tichelfteenen, dus op de wyze der Ouden gemaakt, fterker dan die van anderen fteen zyn opgehaald. Doch de Heer ѕнл № tekent in zyne Reizen een geval aan, °t welk niet zeer tot lof ftrekt van deeze Tichelmaakery , als hy oc fchryft. aar 1727 te Tozer was, viel ‘er een kleine ` be WRAKLITEN, ENÉ; ` $51 » kleikoop zou omgekeerd ayn CA". Doch "йан zeer wel weezen dat de aarde daar amftreeks nier gaedis, of dat de Jawoonders de kunst vau de Steenen te maaken niet wel verftaan , ọf ze niet lang genoeg voor "© verwerken laa- ten droogen. | Wat hier van ook Zyn торе, de bygebragte getuigenis- {ев zyn genoegzaam om te toonen dat het zeer waarfchyne lyk is, datde Leraëlsten tot het Tichelmaaken in Ægypten дее» he ovens die veel vuurs noodig hadden , gebruikt hebben é waar doot de ingebragte zwaarigheid geheel vervalt. —= Maar hun arbeid öp deeze wyze verklaard aynde , {chynt zene рісыме zwaarigheid te behelzen: men zal ligt zeg- gen; wat reden is "er om den arbeid der Jsraëliten als 40 zwaar te befchryven, gelyk de Schriftuur doet; leem met gehakt ftroo te bearbeiden , zonder аап heete vuuren bloot gefteld te weezen , із niets meer dan een wel draaglyk werk. Het inzien der gefchiedeniafe zelve zal deese zwaarig- heid gereed}yk uit деп weg ruimen: de hardheid , met w ke zy geplaagd wierden in dit werk , beftondt, voor geen gering gedeelte, іп de groote menigte van Tichelfteenen ; die zy dagelyks moesten maaken, op Пгайе van zwaar mishandeld te worden. . Daar benevens eischte het bereis den van het Leem veel tyds, en BERODOTUS vermeldt о eene om{tandigheid by 't maaken der Tichelfteenen іл Ё- gyes, welke dien arbeid daar moeilyker daet warden dan elders з hier іп beftaande, dat het bewerken en vryven van bet Leem met de handen gefchiedt СР). Wyders beftoadt de hardheid der aandryveren van dit geplaagde Volk in hun den noodigen voorraad van гоо te weigeren , zonder iets te verminderen van het aantal der Tichelfteenen van hunne handen dagelyks gevorderd. Zy vonden zich, доог deeze weigering , genoodzaakt in het veld te gaan еп mis- fehien zeer verre omtezwerven om eenig ftroo te zoeken. Hier door werd natuurlyk veroorzaakt „ dat zv , die aan беп arbeid bleeven, һу ’t verminderen van hun getal, ge- noegzagmen voorraad van {toffe misten, en dus in de one mogelykheid waren om de gezette taak , welke men niet wilde. verzagten „af te werken. De onmenschiyke hardheid der Aandryveren van Pbaras Поер, wegens het niet vol- brengen van eenen onmogelyken arbeid , de Amptlieden der kinderen Zsraëls, terwyl deeze harde taal die ruwe behan- b ! | єч (*) Sne Voyages. То. І. р. 285. (t) Некоротоѕ Lib. Н. Сар. 36 ) 2 303 BEDENK. OVER DEN ARBEID DER ISRAELIT, ENZ. deling vergezelde. Waarom bebt gy uw gezette werk niet vol- eindigd , in °t -maaken der Ticbelfleenen , gelyk te vooren, alzo ook gisteren en beden. (*) Waar by nog kwam dat toen de Amptlieden der kinderen Joël: tot Pharao gingen om hun- ne regtmaatige klagten in te brengen, zy dit befchimpend antwoord ontvingen. Gylieden gaat ledig , ledig gaat ру, daarom zegt gy. Laat or gaan, baat ons den Heere offeren. Zo gaat dan nu beenen, arbeidt; dech firoo zal u niet gegeeven avorden , evenwel zult ру bet getal der Ticbelfteenen leeveren. CH) Zodanig ееп verwyt van luiheid , є midden van eenen zwaaren arbeid, maakt dezelve ondraagiyk. Ter gelegenheid van deezen arbeid der Zsraëliten in Egyp- ten kunnen wy niet nalaaten , met een kort woord tegen te gaan de befchuldiging van eene meer dan Pbaraofche hardheid „ door den Heer BAYLE Koning David ten laste gelegd, ten opzigte van de Ammoniten. In het lide Boek van Some ХП vs. ot, leezen wy dat die Vorst het volk , dat in Rabba der kinderen Ammons was , uitvoerde , en onder zaagen, onder yzere dorschwagens, en onder yzeren Фуіеп leide , еп door den ticbeloven deedt doorgaan. Schriklyke wreedheid ! Alleronmenschlykfte behandeling ! indien dit het bedryf des Konings was, of zulks, op zynen last , ge- fchiedde. Maar de Hoogleeraar DA м 2 heeft in een ftukje , { welk ten tytel voert, Davidis in Ammonitas deviëtos miti- ‘gata crudelitas, of, de wreedbeid van David, aan de over- wonnen Ammoniten gepleegd, verzapt, dit ftuk in een ge- ‘heel ander licht doen voorkomen ; met aan te toonen, dat deeze fpreekwyzen „ tot nu toe in eenen lydelyken ‘zin overgezet, in eenen bedryvenden zin moeten worden ‘opgenomen ; zo dat David de Ammoniten in ftede van ze onder zaagen te leggen ‚hun deedt 2аағеп „іп ftede van ze on- -der yzeren dorschwagens te leggen, hun yzeren dorschwagens over de velden liet trekken, in ftede van ze onder geren "bien te leggen , met деп byl deedt hakken, en in ftede van ze door den Tichbeloven te doen gaan , in Tichelmaakeryen liet arbeiden. Kan deeze vertaaling freek bouden, zo lost ze de handelwyze van Koning David vry beter op dan ee- . nige andere verfchooning, tot nog bedagt om die anders aherbarbaarschte handelwyze te verzagten en te vergoe- yken. DO Exodus V: 14.. (4) Exod. Vs 17. 18. OOR- ( “VERHANDELING OVER DE REUSEN. 309 -e a eee ee e _ - -- pg ә OORDEEL- OUDHEID-EN NATUUR-KUNDIGE VERHANDELING, OVER DE REUSEN. | A" onderneemen het in deeze Verhandeling om de | Reufen te beftryden „еп de langgekoesterde begrip- pen van derzelver beftaan in ouden tyde, tegen te gaan 5 fchoon wy ligt voor uit zien dat het veel werks zal inhebs ben de diepgewortelde vooroordeelen, magtige Reufen in de daad, te overwinnen, wagen wy egter den kans, en ` hoopen ‚ ten minften by de zodanigen, die aan reden uit een gezonde Oordeel- Oudheid -en Natuur-kunde afgeleid „ gehoor willen leenen , gelukkig te zullen Паареп. — Welk eene onderneeming denken mogelyk zommigen? Leezen wy niet op verfcheide plaatfen der gewyde Gefchiedenisfe van Reufen? Vinden wy daar іп eeniger verbaazende groot- te niet befchreeven ? Zal men dan het gezag der Heilige Schryveren in twyfel trekken? en de uitleggingen veeler vermaarde Майпеп wraaken ?. Dit-laatfte zullen wy moeten doen om den zin der Schriftuure, zo als ons dezelve mr oorfpronglyke voorkomt, ор te leeveren ; en dus wel verre van het gezag dier Schryveren in twyfel te trekken, zul- len wy onze poogingen aanwenden , om °t geen zy verhaa- len, іп een helder licht te ftellen. | . Те willen lochenen dat Ter enkele menfchen van eene meer dan gemeene langte geweest zyn., en ook nog be- faan, was de Ondervinding voor Leugenaresfe verklaaren. — Desgelyks zou men haar tegenfpreeken , indien men beweerde dat het eene volk in kloekheid van geftalte niet boven het andere uitmunt. Zo gingen de Duit/cbers in ou- den tyde de volken van Jolie ver te boven, waarom TACI- TUS ze noemt, bomines immenfe proceritatis, dat is, mene Den van eene onmeetbaare of verbaazende grootte. En wie weet niet dat de Noord/che Volken „de Laplanders en Samo- jeden, by voorbeeld , veel kleinder zyn, dan de Inboorelin- п van gemaatigder Lugtftreeken ? Maar het komt er in беегеп voornaamlyk op aan, of er immer eenig Volk gee weest is van eene zo Reusagtige geftalte, als men in °t al- gemeen wil, die drie vier of meermaalen, de langte van een gemeen Mensch, te boven gingen. Dit te onderzoe- ken zal dan ons. еегйе werk zyn: waar ор wy vervolgens eenige aanmerkingen over zeer groote Menfchen zullen by- brengen, en het waare van het valfche (степ, | d Nr - -Het $04 VERHANDELING Het oudfte waar wy , volgens veeler denkbeeld , van Reue Jen leezen is in het 1 Boek van Mofes , Hoofdft. VI vs. 4. wair de woorden іп onze gewoone verfaalinge luiden: Ze die dagen waren er Reufen op der aarde en ook daar naa , als Gods Boonen tot de dogteren der теп/сЬеп ingegaan waren e ez zich [kindeten] gewonnen badden; ùeeze zjn de geweldigen, die van ouds geweest zyn mannen van naame, Het woord Nepbilim, hier door Reufen vertaald, merken Taalkundi- gen аап, dat veel eer Geweldigen , Sterken betekent, en wet zodanigén, die zich op rooven еп ftroopen roeleiden ; ’t welk zeer wel ftrookt met het laatfte gedeelt dier plaatfe , waar ze genoemd worden, mannen van плате die van oudt eweest zyn, of mannen feeds van over langen tyd Беғир?, aar uit.dan geenzins volgt dat dit een gellacht was van meer dan gemeene grootte van eene Reulen geftalte: want dan zou die benaaming veel eer aânduiden, de bezigheid dan de kloekheid van hoogte dier Mánnen. De benaamin van Gods Zoonen ‚ waar over onder de Uitleggeren zo veel gefchils is , doet niets ter zaake; zy betekent waarfchynlyk niet meer dan Grooten , Magtigen deezer aarde. ' ‚ Brengt iemand hier op Їп dat dit zelfde woord voorkomt in de befchryvinge die de Befpietders van het land Canaan eeven wegens de menfíchen daar gezien , als zy zeggen Num. XIII. vs. 33. Wy bebben daur Reufen gezien, de Kine deren Enaks, van de Beien. en wy waren als Springbaa: nen іп onze oogen, alzo waren «оу ook in bunne oogen. Een andere һепазшіпр , door de onzen Reyfen vertolkt , ie die ven Rephaim; ze komt voor Deus, Ц. vs. 10,11, Emim wonden te vearen dear Ўв, cen groot, en menigvuldig , єз lang volk gelyk de Enakim, deezen smerden eok voor Rou- {еп geboeden als de Euakim , en de Moabieten saemden ze Ерім; ец wederam vg, ео. Dit werd aok voer aen Land dat Reufen gabauden;de Reufen Woondan бе vaarten daar in sen de Ammoniten garden до Zamzummim: desgelyks in het Ш Н. vs. 15.00 13. Want Og de Koning van Balan, was alr іма van de overigen der Reen avergeblepuen == de pattfche ranke wan › deer °t garijche Bafan , sverd gesoemd der Roufen land. Vergelyk daeze laatst aangehaalde plaats met Joma ХЛ. ws. 4, en XIII. va. zo. En voeg hier by Gan XIV. ув, 5, Ze wam Kedor-Laomer in bet peartiende jaar, en de Koningen, die met Бет waren , en flasgen de Rey aim fs Ásteroth Kafnaim , яв de Zutim in Ham, op de mjm is Schaye Kiriatheim. > 7? Шаг habben wy verfcheide benaamingen ‚ die vealen op de Reuss € hus brengen , lasten. wy dezelven nega, ER met die van Repbaim, ай Фрог. onze Vertaalders ВЕУ өче кре „ (споет ter laatst nangezoogene plaasge onvertolkt » beginnen, De beuselonde Rabbynen ,: willènds dat mpare van Remen gefprooken ‘heeft, zeggen dat hex woord Rephaim in den Hebreetsufchen oor(prong bee tekent, demand overswakken , fchrib aamjaagen , versmoesten 4 an elk deezer betekenislen past zeer. wel op de Reeg en gevolglyk vermeldt moases мап: Reufen; daarenboven, vos gen zy 'et nevens, geeft dit Woord in zynen oorfpfdug de fond: е. Кепил» nu is bet algemeene gevoelen der Vole ken, dat: opder. de dooden fehiwmen жап eene ‘meer GAN woone grootte: gevonden worden ; en dos Кой мік Н, Bier Ver „мап éche Reusagtige geltalte swilende fpteeken , zich тап. geen batet woord dan- Rephaim bedienen. Doehravie bemeskt de belachiykheid van дегиг haastte ren су." ER - Co Bengeiyk sene vergrotende gelykenis vinden wy amos 1}. о. dt dear en tegra beb den Aktie vaar bun lieder uangesigte «rdelgd , пмепр boogte was aks de bongte der Cederen, en ky was fork ай de Riken: mgar ik heb аупе aragt van hoven , an me ял; van onderen. verdelgd, ‚. e 306 , VERHANDELING den niet? en hoe dwaas het doorgaans is taalkundige aflei- dingen te hulp te neemen „от den zin van een eigen naam te bepaalen? Dewyl , by voorbzeld , Elizabetb , volgens zom- miger aanmerking, in ’t Hebreeuwsch, Blank als een Lelis betekent , zal iemand , om die rede , durven ftaande houden dat de Moeder van JOANNES DEN DOOPER, niet blond of bruin was, of dat allen die deezen naam draagen in blank- heid die bloem gelyken. Wat zou men zeggen van iemand , die vervuld met het denkbeeld van *t groote Colosfus beeld , het opfchrift van Paulus Brief аап de Colosfenfen , vertaalde de Brief van Paulus aan ds Reuzen. — - Wil men egter ter bepaalinge van de betekenis diens naams de afleiding volgen ‚ en daar in iets ftellen , de voorftanders van het Reufen geflacbt zullen "ег niets by winnen: want een volk kan zeer wel verfchriklyk , ontzaglyk en verwoestend zyn, door dapperheid, wreedheid , bedrevenheid іп den oorlog enz. zonder dat het eene Reusagtige grootte bereikt, en dus zal deeze benaaming met de eerstgemelde Nephilim overeenkomen. Het woord Zuzim , zeggen de Rabbynen, betekent de bovenpost van een deur, en dan veronderftellen zy dat de deuren der. huizen van dat volk zeer hoóg geweest zyn „еп dat de Zuzim in hoogte dezelven evenaarde. Maar onge- lukkig woonde dit volk in Arabie in fpelonken en tenten , zo datde hooge deurposten der huizen ‚уап waar men wit ‘dat hun naam ontleend is, onder hun geen plaats hadden. Of „indien men anderer meening volgt ‚26 moet het woord Zuzim niet voor een’ byzonderen volks naam gehouden , snaar door flerke volken overgezet worden. | Wat Emim betreft , de afleiding; der Rabbynen om ‘er Reufen van te maaken is van even veel gewigts als de reeds gemelde , zy brengen naamlyk by, dat het woord Emim zo veel zegt als Lee ‚ еп gevolglyk.waren de volken, met dien naam beftempeld , Reuen. Dat het woord die beteke- nis hebbe is zeker; maar het gevolg ziet een ieder dat zo kreupel gaat als dat van Repbaim. Was Achilles „ dewyl hy _ zoveel (chriks aanjoeg , een Reus? veele andere oorzaaken van verfchriklykheid zyn er voorhanden, gelyk wy’er zo even reeds eenige opnoemden. Geene benaaming is "er eindelyk, die meermaalen voor- komt, en het denkbeeld van Reu/en verwekt, dan die van Enakim: doch Taalkundige Mannen hebben voorlang op- gemerkt, dat dit niet zo zeer een eigen naam is, een Reu- n geflacht van Enak afkomftig betekenende ; als: wel dat aos - et | | OVER DE REUGEN. 367 hef aanduidt eene zekere leevenswyze , waar van Enak de eerfte infteller was: dat men dit dus te verftaan hebbe zal vry klaar blyken ок de reeds aangetoogene plaats, Num: ХШ. уз. 33. wy bebben daar de Кешеп (Nephilim) gezien , kinderen Enaks, van de Кешеп (Nephilim); want wil шеп de Enakim, even als de Nepbilim, voor een Reufengeflacht houden ; en ze niet aanmerken voor booze, roofgierige , ftroopende menfêhen , zo moet er behalven het gezin van NOACH, uit den Zondvloed, een Stamhouder van dat ge- flacht overgebleeven. zyn. ’tGeen aanloopt tegen het duide Iyke getuigenis der Schriftuure; еп beter ftrookt met het geen de Turken beuzelen van den Reus Og, ten welken opzigte KIRCHERUS, uit het Arabiesch dit vertelzeltje ver- taald heeft. „„ De Reus Og leefde voor en naa den Zond- an glod, hadt een onverzoenlyken haat tegen Noach , dien an hy ook altyd zogt te dooden , en Daach niet magtig ээ zynde een zo groot mensch tegen te ftaan , verborg » Zich in de holen der bergen, daar de Reus:niet in-kon an komen. Het is eens gebeurd dat de Reus Noach vervolgen- an бе, еп niet konnende agterhaalen , zo trok hy zyn baard э» DIr, EH wierp dien Noach agter na , welke baard aanftonds ‚> het omliggende land als een Cederbosch heeft bezet, an Zynde ieder hair als een Cederboom, waar van Noach » de Ark heeft gemaakt”, Deeze Reus werd ook gezegd zo groot geweest te zyn, dat hy ten tyde des Zondvloeds, Миф; Ark zoekende, niet dieper dan tot de karen in ’t water ftondt , en „hongerig zynde, zo ving hy walvisfchen , braadde ze by de zon, en flokte ze op (*). Dan laaten wy dergelyke beuzelingen met rede belachende , geene begripe pen omhelzen , die ons sot het ftellen van iets zodanigs , om ze taande te houden ,: zouden bsengen. ‚ уз. 11. Want Og , de Koning van Bafan , was alleen van de overige Reulen overgebleeven , ziet , zyne bedftede zynde еёп bedflede van yzer , is ze niet te Rabba der Kinderen Ammons? negen ellen is baare langte, vier ellen Баа?е breed- le, naar eens mans elleboog. Hier op dient ten antwoord, dat uit deeze plaats de ongemeene langte der Rephaim geen. e... - И Е zns CH KIRCHERUS Onderaardfche Wereld, Ц D Байг, 57.. 5 sot VERHANDELING zins blykt: dat hier alleen de lengte der bedftede van den Koniug Og befchreeven wordt , eene langte, waar uit wy wel mogen afneemen det Og zeer groot geweest is; maar zeker kleinder dan de maat der be е, hier geboekt, Het kan ook wezen, gelyk de geleerde CLERICUS Aë, merkt, dat веле Koning гупе hedftede veel grooter heef; Jaaten maaken dan noodig was , om daar door den пи" komelingen een ontzaglyk denkbeeld. van zyme grootte tę geeven ; welke kunstgreep de trotshartige ALEXANDER, wanneer һу џіс, de Indien te rug keerde, gebruikte , vole gens. het getuigenis van DIODORUS. BICULUS €N Q. CURTI- Ws, op dat men een. groot gevoelen zou hebben van de manfchap , welke hem op dien togt vergezeld hadt, үл пеп voetknegten belastende dat zy in de Jegertenten bedfteden veel grooter zauden masken dan noodig was (*). By deezen Og zal men ongetwyfeld Goliath voegen, wiens. maat: Io dè Н. Schrift wordt. opgegeeven metdecat woorden: туле boogte avas zes ellen , om din (ewe . 1 Sas, ХУП. vs. 4. Dan, gelyk wy het beftaan van enkele seer groote Menfchen niet ontkend hebben, go loochenen wy ook deeze grootte niet, aan der Philitynen Kampvegter toegefchreeven ; en deeze nagaande , zullen wy оок mo- gelyk cen beter begrip vormen van Koning Og. Wy Sulkep ons niet inlaaten over de. verfchillen der Geleer- den over de langte der elle en fp , in, de Н, Schrift enoemd, ter aanduidinge van Galigths langte , alleen mer- en aan, dat, volgens de gemastigd{te begrootingen , Golietb een weinig meer dan elf Rbynlandfrbe, en dus ruim twaalf Amfterdam/che voeten gehaald hebbe : waar van mor gelyk de langte des Konings Og wiet veel verfchilde : ia aanmerkinge genomen gynde hoe veel men de эйе - - Te 03 In bet jaar 1678 zondt men van Konfantinopelen va Wee pen een tand, om dezelve вап den Keizer te verkoopen voar ге duizend Ryksdaalders; men gaf voor dat ze, wegens haare grootte en oudheid , 1d guldens gefchat en gevon den was om 1 Önderaardsch zeer wyd hol $гааг men di eus gevonden hadt, met opfchrif; in ‘Hier Aer de Reus Og; waar “it men gist 1 уап Òg ; den Koning van Bafan. Ma оп kenmerkén van Бейге. toonden, en int -was , beval de Ketzer dat ge weder na Konftantinopolen zou gezonden worden. Mel. d'H Nat, Tom, У, pods, ` RE . OVER” DE REUEN. © .; Sep doorgaans Finger Sankt den de mtutehen , voor wdlkef: ze gefchikt zyn. >- ee Оз. ` Naa dit alles behoeven wy geen woord te zeggen wee gens het Reufengeflacht , waar van ovmotus zingt, noch wegens de Кешеп Osbus, Ephialtes en Polypbemus „їп de gie van MÓMERUS gedagt ` Gr wy deeden onze Eeuw ongelyk , als wy ons ophielden met het wederleggen van het beftaan’ der Кенеп van tweeënnegentig , honderd en twintig en vierhonderd voeten hoog, waar van men Histo» riètjes vinde Каб in de Onderaardfobe Wereld van Vader KIRCHERUS „die, Rhoon hiet geheel geneezen van de ak gemeene dwaaling y egter aartig fpot mer de voorbeelden тат бе atiergrootfte foort , door hom opgenoemd , welker hoogte de hoogfie toetens хор evenduren , ‚waar zou, „ zegt hy, еей 20 groot mensch кетпеи woonden’, waar a hem kost verfchaft worden : ему heele kudden hem a Waar den dag zouden voeden? tens zou maar өеп mond ss Vol zyn, een bron of rivier таг Gen :dronk ; en waar an mede zou zo eg Schaum beklecd worden? een zeil vaa ‚> Een fchip zou maar een Muuitdoek-zyn, еп vyftig zeilen ve te gaar genaaid zouden hem naauwlyks kunnen dekken, e, Неее boomen #ouden hem wièt:aprders dan dunne (ok эз jes geweest zyn : wie zou seker geweest hebben van p ten 20 groót menech? die:in dén reis go жуа (hupteuld p. ten gemeen mersch іп vyftig, die met zyn vuist of voot yp heele huizen en muuten zou omverwerpen , heirlegera „ 200 у Tanen уеПёп- 286 de maaljére het Коога айша > ad n jen | - | (die tyd was die Vader їп * begrip geweest dat: hy Keufentanden bezat, en deeze Worden nop hier en daar goe toond ter overtuiginge van het ongeloof wegens het bes Мал der Resfen ; doch hy werd gelukkig uit deeze купи боор gered dir der. Markgraaf -HAKOLUS DE VENTI сл, die wanpeët hy vah Bétijenbeenen {prak „en ко ge рде Reujëntanden vertoöride, begon te grimlachen ` kn wne: , Waarde Vader, meent gy ook in ernst біс Кен „ fentanden te zyn?” Wer op KIRCHERUS betuigde der e toofwaardigheid der perfoonen , ‘die ze hem vereerd „ hem ‘derwaards deedt ‘hellen ; maar den volwenden overtuigde de Markgraaf hem , dar deeze tanden niet waren dan fteenen , іп die gedaante gegroeid , gelyk by dit breedvoerig verhadlt' іц °t meer gemelde Werk,. ` (*) Eie Gar: als boven,. De Heer sLaANE merkt, ten opzigte van de zogenaamde Reufentanden en Reufenbeenderen ‚зап , hoe men, in °t alge meen mag gisfen ‚ dat het tanden en beenen zyn van Oly- phanten ‚` Kazilotten , Rivierpaprden , of eenige andere beesten ‚ fchoon men uit-de befdhryvinge niet vast kan be- paalen tot welk een Dier zy voortyds behoord hebben. De ondervinding wettigt deeze gisfing ; dewyl ze getoond heeft dat veele tanden en beenderen , langen tyd voor die van Reufen gehouden, na een naauwkeuriger onderzoek blees ken van gemelde of foortgelyke Dieren te zyn. ’t Is niet lang geleeden, fchryft ћу, dat теп my het geraamte der Voorvin van een Walvisch vertoonde „ en dezelve wilde doen doorgaan voor het geraamte van een Reufenhand. Ik heb іп myne verzameling van Dieren en derzelver leden ôt Wervelbeen van een. grooten Walvisch; en zeker, indien men dit hadt willen aanmerken als °t Wervelbeen van ееп Mensch, en zich daar van bediend als een grondmaat,om ‘er volgens alle de andere deelen van een menschlyk ge- raamte te bepaalen , ik geloof men zou er een Reus van masken die alle de Кешеп, waar van men leest, over- tror. Overeenkomftig met dit denkbeeld yan den Heer sLOANE was reeds de bevinding van den geleerden pgyrescH. In het jaar 1630 hadt een Heer, die zich toen te Tunis op- hieldt, een geraamte van eene verbaazende grootte gevon- den , en hem daar van eene zeer naauwkeurige befchry- ving , benevens een der tanden „ toegezonden ; eenigen tyd daar naa werdt er te Toulon een leevende Olyphant vertoond, de Heer. peyREsChH liet dien ор. zyn Landgoed brengen, om met gemak en naauwkeurig aid. dat dier waar te neemen, en wel onder anderen liet hy een der kiezen van den Olyphant іп wasch drukken , en bevondt dat de vermeende Reufentand, hem van Tunis gezonaen „ niets anders was dan een kies van een Olyphant. Onze Leezers zouden het, met rede, kwalyk „neemen, indien wy bun nog langer. ophielden met meerder voorbeel- den van opzettelyk bedrog , of ongelukkige mistasting in dit ftuk , op te haalen. Wy hebben onze taak afgedaan als wy nog een en ander voorbeeld van meer dan gemeene langte bybrengen. De opmerkende KEsSZLER vondt іп het Ket zerlyke Slot Ambras , niet verre van Infpruk in Tyrol gele- сеп, de afbeelding van zekeren Hans Braw , gefchilderd in ’t jaar 1550, toen hy in ° achtenveertig{te jaar ging, deeze zou, indien de Schilder piets daar by gedaan heeft, ten BRIEF. SIE ten minften de hoogte van Goliatb bereïkt en over de twaalf voeten lang geweest zyn. —— De Aartshertog FER- DINAND VAN OOSTENRYK hadt eenen Trawant, Aymonge-. пата, elf voeten hoog. Ву den Hertog, JOHAN FRED, RIK was, aan zyn Hof te Hanover, een Trawant , uit het Ampt van Munden af komftig, lang vier ellen en zes duim, lyk zyn graffchrift vitwyst. ——— De Spaarwouder Reus, Kion van Куеп , die in het begin der veertiende eeuwe, zomen wil, geleefd heeft , en wiens maat аап de kerk- muur der oude Kerke te Spaarwou ftondt opgetekend , haal. de achten een half voet Rynlandscb. — Юе vermaarde Ca- janus , die in het jaar 1749 den 27 Febr. te Haarlem over- brede en wiens af beeldzel leevensgrootte te zien is in het groote Proveniershuis daar ter ftede , is lang geweest acht voeten en negen duimen Amflerdamfche maat , dat is na ge- noeg acht Rynland/che voeten. — Een Reufin, van om- treut zeven dergelyke voeten , vertoonde zich eenige jaaren geleden te Amfterdam. | e BRIEF AAN DE UITGEEVERS DER N. VADERLANDSCHE LETTER-OEFENINGEN.e Wel Edele Heeren! ME: genoegen lees ik de van tyd tot tyd uitkoomende nieuwe Vaderlandfche Letter-Oefeningen , door Uw Ed, wordende uitgegeven; onder anderen las ik in No. 12. Eerfte Deel, ор de 4a6fte bladzyde van het Mengelwerk , eene fpoedige genezinge door het gebruik van de Кіпа-Кіпа ` van eene gaande en koomende pyn onder en in het oog 5 en No. т. Tweede Deel , op de ride bladzyde, vond ik de genezinge van de tandpyn door de Zeilfteen. Het een en ‘tander bragt my te binnen een geval, dat ik met myne eigene Huisvrouwe voor eenige jaaren gehad hebbe 5 zy was van haar tweede kind zwanger , en werdt eenige we- ken agter een zeer gemarteld door eene byna onverdragely- ke kiespyn. Alles werdt in het werk gefteld om de Lydfter eenige verligtinge te bezorgen : doch vrugteloos. Onder- tusfchen merkte ik ор, dat deeze kiespyn altyd op gezette tyden „ eerst сеп weinig , dan van tyd tot tyd fferker, kwam, en op gelyke wyze weder afging ; waar op ik be- greep dat dit ligtelyk een koortfige ftoffe zoude konnen | we- ep 832 BRIEF VAN DR. WOLF AAN Н, BAKER wezen, waarom шу dacht dat het gebruik van de Cortex ` Peruv. zeer dieaftig zoude zyn. Ik fchreef hier over aan den Arts , welken ik gemeenlyk gebruikte , die ook mn ` begrip goedkeurde. | | Waar op wy tot het gebruik van de gemelde Bastin poe: jers overgingen, met die gezegende uitwerking dat de kies- yu binnen weinige dagen geheel verdween. Ik bebbe gemeend dit weinige aan Uw Ed. te moeten inededeelea, of het van eenige nuttigheid konde gya (*). ‚ Blyvende ondertusíchen met agtinge , ` Wel Edele Heeren | | 4 August. 1768, Uw Eds. onbekende Vriend N. N. | с Wy bebben deezen Brief wel willen plaats geeven , zo, om dat һу frekt tot bevestiging van °t gene wy aangaande den Koors- bast hadden opgegeeven, als, om dat hy een dergelyk gebruik nog - verder en tot meer gevallen uittrekt, en nn EE _———— UITTREKZEL EENES BRIEFS VAN DR. WOLF , VAN WARSCHAU у AAN Н. BAKER, Е. R. Se, WAAR IN BERIGT GEGEEVEN WORDT VAN PROEVEN MET VERSCHEIDE GENEESMID® DELEN, AAN WELKEN MEN DE BESTE UITWERS KINGEM TOESCHRIFT ÍN GEVALLEN VAN DOLLE - HONDS - RAZERNY „ AAN ELF PER- SOONEN > DIE DOOR KEN DOLLEN WOLFE GEBEETEN WAREN. Myn Heer! Warfaw, Sept. 26, 1767. | het midden van April 1767 werden in onze nabuur- A {chap zeventien meníchen , en zeer veel hoornbeesten , ‚van een dollen Wolf gebeeten. Ean van deezen , zynd: een Officier „ werdt den zelfden dag hier gebragt , ев d - gewoone behandeling , доог bekwaagme Genees- en Heel: meesters aan hem te werk gefteld; hy gebruikte ook de . Koorts-bast en Kamfer. Ну bleef weltot de zevende week, wanneer hem de Watervreeze overkwam, еп hyin vier da- gen ftierf, | Elf van de anderen kwamen tot my op den negenden dap, unne ÓVER DE HONDS- KAZERNY. 219 Henne wouden werden alle diep ingekerfd , zorgvuldig titgewasfchen en bevogtigd met Azyn, Zout en Theriaak, en opengeliouden tot den tagtigften dag, in de genen die зо lang leefden. Alle veertien dagen werden zy ryklyk adergetaaten „ ев alie weeken gepurgeerd met Zouten en Jalappe. Groente werdt hun meest tot (руге gegeeven „ en hunme drank was wei en water. Zy aten alle van de kruiden Matrifyioa en A is flore pbanicdo, zo veel тец krygen kon, en namen dikwils van het pulvis Palma- fii. De Macus cinereus terrestris kon men niet bekoomeun, anders zou deeze ook zyn voorgefchreeven geworden. Be balye de algemeene behandeling , Werden twee daaglyks gewreeven met een drachme eapolitanum , en purgatien gegeeven met de Calomel. 8 Twee namen allen dag vier uncen Azyn , en drie drache men Zin. Papaveris, dok tegen деп nagt een halve unce Rob Sambuci. Eén nam elken dag zestien greinen Kamfer met vier fcrupels Salpeter, en tegen деп nagt een halve unce Ко Sambuci, | | . Dä Twee gebruikten vierentwintig greinen Mecht met ` | twee еп een halve ferupel Cinnaber. Twee anderen gaf men van veertig tot zestig druppen , Suis jaci сит calce viva рагай. En de twee laatften gebruikten een fcrupel Salis Tar- sari cristallini , gemaakt uit de cristallifeering vaa een Durée Saks Гағівғі, met een weinig Spir, Salis ' Ken van de eerfte twee (welken met het Unguent. Nea- politan. geftreeken waren) kreeg het overval van de Water- weeze op den tweeëntwintigften dag, onmidlyk ва dat hy met de Caloi wel gepurgeerd was. Hy werdt ryklyk edergelaaten , en їп koud water gedompeld, еп hem wer- den verftheide klisteeren gezet , zonder datze eenige uit- deeden. Twee ponden Olie met zo veel drank Werden hem met geweld ingegooten: ook werden hem een êrachrme Zei: Tartari, еп een halve drachme Mo/cbus in drie reizen en. Hy begon hier op vryelyk te drine ken; doch torf op den derden dag. 