Écrivains, artistes et savants de l'ordre de Prémontré
(J'ai omis quelques notes.) Editoris munus, quod ex Regiae Academiae decreto suscepi, id a me postulare videtur, ut de commentarii auctore et argumento quaedam praemoneantur. Agam itaque de Heylenii vita et scriptis, de ipsa etiam circa originem Ordinum duccatus Brabantiae quaestione; qui-bus nonnulla addere placuit de auctoris fratre Petro Josepho Heylen, ecclesiae collegiatae S. Gummari Lyrae quondam decano et Regiae Academiae socio. Ilium enim virorum, scientiae ac virtutis societate illustrium, notitiam nemo habere tradidit. JoANNES Franciscus Heylen uatus est in Nodderwyck seu Nodderwyck Campiniae vico, non longe ab Herendalio sito, die 6 mensis Augusti an. 1745. Patrem habuit Josephum Franciscum Heylen, scabbinum in Morckhoven, matrem Annam Elis abetham Wouters, naturalium honestate et fortunae munere apud suos vix alio inferiores. Literis humanioribus Ghelae entritus, Lovanium missus est an. 1763. Quum disciplinis philosophis operam impenderet, ea dédit felicioris ingenii indicia, quae patentibus ac magistris spes facerent laetissimas. Sed communis et vulgaris hominum consuetudo praecipit, quae parece facerent laetissimas. Sed communis et vulgaris hominum consuetudo praecipit, ut ordini prae caeteris amaret, nomen daret. Peracto religionis tirocinio, die 9 mensis Julii 1767, solemnium votorum vinculo seseoadstrinxit, Adriani nomine indutus. Sacerdotio insignitus die 23 Decembris 1769, mox studiorum causa Romammittitur ad collegium Norbertinum. Ex itinere in patriam redux, die 5 Martii 1776 nominatur vicarius in praepositura monialium Vallis. iorum Mechliniae. Mense Augusto anni 1780 abbate Godefrido Hermans ad monasterium revocatur, et archivio ac bibliotheca praeficitur. Literarum studiis, quod toties exponit, cum totus incumbere potuit. Illi tum licuit exarare commentarios, quos Regia Academia quater praemio ornavit, quosque rerum domesticarum nostrarum peritiam semper pluris aestimarunt. In illis enim operibus enitescit scriptor. HEY HEY non minus diligens quam prudens, qui in disquisitionibus historicis duo extrema sibi vitanda esse duo extrema sibi vitanda esse duo extrema sibi vitanda esse ducat, hinc nimiam credulitatem, inde interpietorem criticam. Utramque vitare conabatur, médium ita servando, ut nec torrente credulitatis abriperetur, nec critices nihilem fluctibus immergeretur. Otium si quod a monaslicis et literariis officiis supererat, antiquatum investigationi impendebat. Itaque curam conlulit, ut in nonnullis Campiniae locis quaedam Romanorum monumenta effoderentur. Numismata quoque, romana praesertim, detexit. et collegit, qui-bus Ghesquierus in disquisitionibus suis numismaticis usus est, et quorum aliqua etiamnum conservat Heylenii ex sorore nepos, vir amplissimus Henricus Tubbax, quondam in seminario Mechliniensi S. Theologiae professor, nunc vero pastor et decanus Ghelensis (2). Eruditis satis superque notum est, anno 1788 jubente gubernio Bruxellis suppressam fuisse editio-nem operis bollandiani et Adorum Sancti Evangelium Belgii (3). Id vero vix notum arbitrer, Heylenium ill intentatum reliquisse, ut monasterii abatem Godefridum Hermans excitaret ad Tongerloam transferendum musaeum hagiographicum totamque supellectilem literariam, quibus exteri eruditi quam maxime inhiabant. Praesul ille, de republica christiana ac literaria bene merendi studio incensus, multo aere ingenium, qua hagiographi usi fuerant, librorum cum typis Editorum tum manuscriptorum copiam coëmit, (i) Mémoire sur trois points intéressants de l'histoire monétaire des Pays-Bas, Bruxelles. 1786. (2) Bona hoc lectoris venia dixerim, me quodque Heylenium nostros intér consanguineos habere par aviam paternam Joan-nam Mariam Van Ballaer. (3) Cfr. Gachard, Mévioire sur les Bolandistes et leurs travaux, Gand 1835. p. 45 ; et Preslytorum e Societatis Jesu liber prodromus de prosecutione operis bolandiani, mense Martio 183-i, Bruxellis eiitus, pag. 9. Tongerloam una cum omni preli su-pellectile transtulit, nova ornataque bibliotheca condidit, et utrumque opus hagiographicum continuatus proprium musaeum assignavit (i). Laborum hagiographicorum aliquandium particeps fuit Heylenius. Sed tenui imperante valetudine a studiis cessavit, ac die 27 mensis Decembris 179,6 curam pastoralem suecipit in Oolen prope Herenda-lium. Mense Martio 1801 a saevientibus Gallis exilio mulctatus, Germaniam petiit, inde Romam vent, ibique collegium Norbertinum, in quo ante annos triginta otio literario juvenis fruebatur, exulantem parochum suscepit. Huic domui ab anno 177g praecerat ipsius consanguineus Egidius De Smet. Romae, Fabri dictus, ordinis Praemonstratensis procurator generalis, Pio VI pontifici maximo carissimus (2). A suo in Urbem adventu lanuguescere coeperat Heylenius, quem ventriculi inflammatio repentino sustulit die 4 mensis Maii 1802. I. Commentarius ad quosam, A quo Tempore Jus Romanum notum fuerit in Belgio Austriaco, vimque Legis ibidem obtinuerit?... Quem Palmam referenti accessisse Cœsarea Regiaque Bruxellis Academiae. M. DCC. LXXXIII. Pecetatis i f. ; pp. 56, et I p. Errata. In-40. (Concours de 1780). Ghesquierus in praefat. ad tomum VI, Act. SS. Belgii sélect., p. II, typis abbatiae editum anno 1794. Eodem anno iisdem typis prodiit tomns Y 1, Act. Sanct. octobris. (2) Joannes Josephus De Smet natus est in Herenthout die 16 Junii 1740, Praemonstratensibus Tonerloae adscriptus 6 Ja-nuarii 1763, Tigidii nomen accepit. Per annos aliquot vicarius fuit in Broschem, deinde nomi natus praesens collecti-ii Norberlini. Obiit Romae die 2 Februaiii 1704. Huic successit Joannes Baptista Sneyers, ex Wickevorst, Romae defunctus die 17 Augusti 1812. HEY — 90 — HEY 2. Commentarius ad quaesitum, Ouo circiter tempore Ecclesiastici cœperint esse membrum Ordinum seu Statuum Brabantise? Qui sui int illi Ecclesiastici, quaenamque fuerint causae et rationes unionis seu adsumptionis Ecclesiasticorum in reliquorum Ordinum cœtum? Cui palmam detulit Csesarea Regiaque Brussellensis Academia, anno 1783. [ici des vers de Prudence.] Brussellensis Academia, anno 1783. 3. Vraegstuk, op welkdanig titel is den graeve Hermannus, egtge-noôt der graevin Richildis, graeve geweest van Henegow; was dit uyt zynen hoofde, of uyt den hoofde der graevinne zyne egtgenoo- te? — MS. pp. 34, in-fol. Ut ap- paret, (sic addit Rev. D. Dô Ram) au 4. Vraegstuk, op welkdanig titel is den graeve Hermannus, egtge-noôt der graevinne zyne egtgenoo- te? — MS. pp. 34, in-fol. Ut ap- paret, (sic addit Rev. D. Dô Ram) au 5. Vraegstuk, op welkdanig titel is den graeve Hermannus, egtge-noôt der graevinne zyne egtgenoo- te? — MS. pp. 34, in-fol. Ut ap- paret, (sic addit Rev. D. Dô Ram) au 6. Vraegstuk, op welkdanig titel is den graeve Hermannus, egtge-noôt der graevinne zyne egtgenoo- te? — MS. pp. 34, in-fol. Ut ap- paret, (sic addit Rev. D. Dô Ram) au 7. Vraegstuk, op welkdanig titel is den graeve Hermannus, egtge-noôt der graevinne zyne egtgenoo- te? — MS. pp. 34, in-fol. Ut ap- paret, (sic addit Rev. D. Dô Ram) au 8. Vraegstuk, op welk Cortissimus illam conscripti pro certamine academico, in quo anno 1783 palmam retulit Cornelius Smetius. Cf. Feller, Journ. hist. 15 nov. 1785, p. 465; et de Hesdin, Recherches hist. et crit. pour servir à l'hist. de Herman de Saxe, Nouv. mém. de l'Académie, 1788, t. I, p. 123. Commentarius de origine Territi Status populum repraesentantis in comitiis Ordinum ducatus Brabantiae, quem Academiae regia Bruxellensis anno MDCCLXXXVI praemio ornavit, nunc vero ex ejusdem Academiae decreto edidit et illustiavit P. F. X. De Ram, S. Theol. et SS. Can. Doct., Rect. Univ. Cath. in opp. Lov., Acad. reg. sod. — Brux., excud. M. Hayez, reg. Acad. typographus. 1841, in-40. Prologus editoris: pp. XXX — 20 Adriani Heylen.... Commen-tarius etc. : titre seul sur une p. non ch., dont le verso en blanc. — 30 L'ouvrage occupe pp. (i)-76, index compris. Il est fort intéressant pour nous d'apprendre comment Mgr De Ram a été amené à publier le travail de notre savant confrère Adr. Heylen. Voici ses propres paroles à la XIe p. du prologue : "Quum (1839) apud canonicos regulares abbatiae Averbodiensis hospitarer, ibique inclytam Praemonstralensium familiam denuo renascentem laetus conspicerem, evolvere et perscrutari mihi licuit monumenta quaedam literaria, potius dixerim reliquias direptioni Gallorum féliciter subductas." [Nota infra eamdem p. ita habet : Campiniae nostrae abbatiae Tongerloensis et Averbodiensis indefessa cura et gravissimo sumptu omni genam librorum supellectilem comparant; sed tempestas exeunte saeculo decimo octavo in monachos concitata has dispersit opes! De hodierno Averbodiensi moderatore, viro admodum venerando J. (sic pro : Norberto) Dierckx, id honorificace praedicandum, quod monasterium recente restitutum selecta b'bliotheca instrue re curet. Intercodices illos nonnulli erant Heylenii manu exarati, ipsum etiam autographum « Commentarii de origine Tertii Status ordinum ducatus Bra-bantiae » in cujus fronte haec ab auctore verba inscripta leguntur : Originale commentarii cui delata fuit palma academica, sed qui ob temporis circumstantias numquam prodiit in lucem, neque forte umquam edetur, nisi dum patriae pax illuxerit, et omnia sint ad votum po-puli et illustrissimorum Ordinum redacta, et cuique liberum sit sua sensa promere quoad ea quae neque religionem neque politiam turbant. Acceptum ab amica manu codicem studiose perlegi ; quaestionem historicam, admodum difficilem et hucusque nondum plene enucleatam, tantum eruditione ac solertia pertracatam inveni, ut meum esse duxerim coram clarissimis. Academiae Regiae sociis rem exponere. Ab illis autem decretum est, ut a me inter Commentarios academicos Heylenii dissertatio ederetur. Carmina, partim latiho, partim flandrico sermonc. MS. HEY — 91 — HEY 6. Evaluationes antiquae. MS in-folio. « Monumenta rara, ait Heylenius, bene conservanda et tempore opportuno, quod mihi expectenti defuit, nitide describenda. » 7, Antwort van den Eerw. Heer A. Heylenius, canonik ende archivist der Abdye Tongerloo, Op het Vraeg Stuk : « Aen te toonen de Steden of andere Plaetsen der Nederlanden in de welke de respective Souverengeld-Specien hebben doen slagen geduerende de XIV. en XV. Eeuw, en voort-al volgens de ordi-namentien geëmaneérd binnen deéze twee Eeuwen, of by gebrek van deéze volgens andere geloof weêr-dige bewys-stukken, etc. ; aen te toonen den Titel van het Goud of van het Zilver, het Gewigt en de Evaluatie van die Geld-Spe (binnen de Nederlanden gemunt geduerende de XIV. en XV. Enw) in de Nederlandsche of Fransche Munte onzer dagen ; éndelyk te doen kennen de plaetsen der Historie-Schryvers en van de zelfs-lyd-sche bewys-stukken, dewelke gewag machen van deéze oude Nederlandsche Geld-Specien. » Aen de welke de Keyzerlyke-en-Koninglyke Académie van Brussel den Palm-Takheéft toegewezen ten jaere 1787. [Ici des vers latins d'Arator]. Bruxellis, Typis Regiae Académie. M. DCC. LXXXVII. In 40 lo. Les mêmes vers d'Arator, puis « Voôr-berigt >). pp. iij-viij ; — 2*^ Antwoôrd : pp. (i)-i28 ; — 3° Bladwyser, pp. j-v à 2 col. — 4" Verklaering... p. vi. Migneur De Ram fait l'éloge de ce travail dans les termes suivants : « Argumentum operosi admodum laboris adeo féliciter pertractavit et elucavit ut omnes, qui de veteribus Belgii monetis scripserunt, hujus commentarii auctoritatem proferre soleant. — Et le P. Victor de Buck, S. J. Bollandiste, s'exprime : « C'était un travail herculieu.... une des œuvres les plus méritoires qui aient jamais ambitionné les palmes académiques belges... )) (Précis historiques, 187g, p. 112.) Un peu plus haut, il appelle Heylen « le savant religieux de Tangerloo, dont tous les travaux mérités d'être réunis et réédités ». 8. Historische Verhandelinge over de voornaemste opkomste en voord-gang der Land-bouw-konst in de Kempen, Bewyzende het nut en Profet daer doör toegebragt aen den Staat, doör de Abdyen en Kloostersder gemelde Land-streék. — Te's Hertogenbosch, By J. T. Palier, Boek-handelaar. M.DCC.LXXXIX. [NB. Heylen n'a point mis son nom à celte dissertation, pas plus qu'aux suivantes.] pp. 3-24 in-4". Tweeden Druk merkelyk verbetert en vermeerdert te's Hertogenbosch (en réalité à Tongerloo, de la presse des Bollandistes), M. DCC. XCII. pp. 3-26 in-40. 9. Historische Verhandelinge over de mildheyd, hulp, b3^stand en menschlievendheyd tôt de arme, vremdelingen en andere beweézen door de Abdyen en Kloosters der Kempen,.... N» 2. — Tôt Lier, By J. H. Le Tellier, M. DCC. LXXXX. pp. 3-39 in-40. 10. Historische Verhandelinge over de Slae Verny... Né. 3. -Lier, Le Tellier, M. DCC. XC. pp. 3-44 in-4. Tout à la fin on lit : « Vt. P. J. Heylen S. T. L. Dec. Lyr. Lib. Censor. » Il s'agit ici du pro-pre frère de l'auteur, grand savant comme lui, et doyen de Lierre. Historische Verhandelingen opfene de Slaevernye ende Vry-heyds-boomen of Standaerts... N° 4. — Lier, Le Tellier, M. DCC. XC. pp. 3-24 in-40. — Même cen-seur des livres. Historische Verhandelinge over den ver, waekzaemheyd enziele-zorg der klooster-heeren in de Kempen, Vertoonende hoe zy de Ketteryen van Tanchelinus en Blomardine hebben helpen verdenen en uytroeyen, en hoe de zelve ernstig en heldig den Schaep-stal van Christus hebben  met de pest, loop, hongers-nood ende andere plaegen heeft bezogt, Ende den grooten y ver, dienst en bystand, welke de Klooster-Heeren alsdan hebben beweézen.... N° 6. — Te's Hertogenbosch, By J. T. Palier. M. DCC. XCL pp. 3.40 in.40 (Plus de censure). Historische Verhandelinge vertoonende verscheyde wyzen op de vi^elke de Kloosterlingen, namentlyk die der Kempen, zyn nut en voortdeelig geweést aen Kerk en Staet.... No 7. — Te's Hertog., J. T. Palier, M. DCC, XCL pp. 3-56 in-40. Historische Verhandelinge nopende de ketterye der Bloemardine ende verscheyde uytstekende Religieuse kw^eekelingen der Kempen, tôt hier toe Wynig of niet aen 'gemeen bekend, Dienende tôt byvoegzel ende slot der voôrige Ver- handelingen. N° 8. — Te's Hertog., J. T. Palier, M. DCC. XCL pp. 3-58 in-40. Il y a ensuite 6 feuilles non chiffrés pour: « Blad-wyzer Der voûrnaemste zaeken en persönen in de 8. Deelen der Historische Verhandlungen vermeld. » (à 2 col.) « Grofste druk-feylen. » Noublions pas de dire que toutes ces dissertations sont enrichies de notes explicatives, qui se trouvent au bas des pages. 16. Verlichtinge der Brabandsche en andere Nederlandsche Oudhe-den, ofte Vaderlandsche verhandelinge over eenige Urnen ofte Lyk-vaten.... N'éL (Il est évident, par ce chiffre I, que l'écrivain avait l'intention de commencer une 2èsérie de dissertations). Maestricht, J. Lekens, 1793, in-40 pp. 33 et i planche sur cuivre. 17. Verhandelinge over de gestelltenisse der nu zoo genaemde Kempen en aengelege provintien in de erste eeuv "En, Vertouende de woestheyd der zèle, de leévenswys der bewoonders.... Te's Hertogen-bosch. M. DCC. XCV. [Mais réellement à Tongerloo]. pp. (i) à 14 in-4°. Cette dissertation vient en deuxième lieu dans la réimpression des recherches historiques de Heylen sur la Campine. Nous allons nous occuper de cette nouvelle édition, qui fut donnée à Turnhout, en 1837, par les soins du Rév. M. Henri Tubbax, déjà nommé plus haut : « quam editionem, ni fallor, — ajoute Mgr De Ram — curavit auctoris consanguineus vir amplissimus Henricus Tubbax. » L'ordre des dissertations y diftère un peu de celui de l'édition originale in-4", et leurs titres y sont légèrement modifiés. 8 à 17. Historische Verhandeling over de Kempen, deszelfs gestelltenis in vroegere eeuwen en ten tyde haerer kloosters, het voordeel door deéze gestichten aen den staet toegebragt en, enz. Door Adrianus Heylen, kanonik en archivist der abdy van Tongerloo. Nieuwen druk merkelyk verbeterd en vermeerderd. — Turnhout, drukk. van Brepols en Dierckx, zoon, 1837, in-80. 1° Voorberigt, 1 p. non ch. ; — 20 texte pp. (7)-232 ; — 3 Inhouds tafel pp. (233)-236 ; — 4'' Erratum p. 237. 18. Acia et fada quae raptim ex variis chartis excerpsi, et chronologice, tempore favente, disponam pro majori commoditate successorum (archivii profectorum) : servire poterunt non solum pro cognitionem status monasterii (Tongerloensis) sed et. Pro aliquali indice contenitorum in archivio inferiori. MS in folio. (Ita De Ram), 19. Analecta inedita. M S in-fol. pag. circiter 300. Ex hoc codice Vir Cl. Willems in musaeo suo Belgico edidit, t. H, p. 162, diploma a. 142 1, de jure pastorali in parochia de Nispen, et t. III, p. 78 HEY Chronicon Buscoducense ab a. 1212 ad 1512, Plura alla documenta exisdem analectis descripsit in codice diplomatico ad Joan. Clericum. (Idem De Ram). 20. Analecta. MS pag. circiter 300 in-4", in quo plura diplomata ine-dita, quae ad res oppidorum Diesthensis et Herendaliensis pertinent. Ex hoc codice [sunt adhuc verba D. De Ram] descripsi inventarium chartarum comitatus Namurcensis, quod legitur « Bullet ins de la commission royale d'histoire, t. II, p. 328. "Uteique ille codex Analectorum mihi suppedita vit documenta, quibus illustrabitur Edmundi Dyeri editio, quam typis paro. — Est-ce là le MS in-40 qui se trouve à la BB. royale de Bruxelles? 21. Historische Keysbeschryvinge door Duytsland (sic) en Italien MS in-40 pp. 114, selon le témoi gnage du rév. chanoine Waltm Van Spilbeeck. « Memini huncodi ejus, [ajoute Mgnr De Ram] elegan tibus tabellis ab auctore ornatum, in publica librorum Tongerloensis bibliothecae auctione Antverpiae anno 1825 divenditum fuisse. 22. Brabantia Mariana (D. Aug. Wichmans), Liber primus cum notis A(driani) HeyleJiy Tongerloas, 1796. — Item liber 2, ad pag. 32, ubi impressio cessavit. (Ainsi le Catal. im Primé et déjà cité du R. M. Van Spilbeeck, n° 633. Plus haut, j'ai fait remarquer, suivant M. W. Van Spilbeeck, que la réimpression in- 12° du célèbre ouvrage en question va jusqu'à la p. 212, et celle in-40 jusqu'à la fin du chapitre 27 du livre 2. Voyez ma notice Wichmans, Vol. II, p. 391. 23. Epistolae plurimae ad viros eruditos. Le R. M. Waltm. Van Spilbeeck m'écrit : Ik denk nog twee werkjes te mogen aanzien als Lettervruchten van (Adr.) Heylen : 24. Korte dissertatie tôt bewys dat het Roomsch regt zoo canonik als civiel in deeze Nederlanden lang voor den tyd van Kyzer Karel den V in zwang is gev^eest... pp. 16 in-80 (Sine nomine typogr, 1788). 2.5. Korte Verhandeling e vertoo-nende I» De Plicht der Thiende-Betabelinge, en Oudheyd der zelve. 11° Den zegen, die geviſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſ 26. Mémoire sur les élections aux prélatures du Brabant et sur les droits, que les souverains des pays-bas se sont attribués de nommer à ces dignités. — Dissertatie, vertonende dat den keus en de nominatie der religieuse hoofden nooyt aen onze prinsen is toegestaen of vergund gevvéest van de pausen. pp. 20 in-fol. MS original entre les mains de feu M^ Joris. Sources : Mgr De Ram, 184 1, Prologus jam cit., pp. III-XXVI; — Waltm. Van Spilbeeck. De Abdij van Tongerloo, 1888, pp. 567 et suiv.; — Piron. o. c. le Byv., pp. 98. et suiv.; — J. B. Van Bavegem, Het Martelaarsboek, Gent, 1875, pp. 299-300, où il y a de beaux détails. — (La plupart des ouvrages d'Adr. Heylen font partie de ma BB.) — Voyez la Biographie nationale, IX, col. 350-51. HEYLEN (Norbert - Pierre - Joseph), chanoine de Grimbergen, né à Anderlecht le 11 octobre 1875, et mort le 12 février 1825, étant curé de Rhode-S.-Brice, sous Meys ou Meysse. Piron dit de lui : « Hy was een zeer nauwkeurig en geleerd kronykschryver en een niet onverdienste vlaemsch dichter. » 1. « Kort begryp van de besondere saeken, die ik sedert het jaer 1781 heb gesien, gehoort of gele-sen. » MS de 255 pp. à l'abbaye de Grimbergen, très-beau : avec des sentences latines, bibliques ou autres. 2. « Discourse van my Norbertus Heylen, pastoor van Grimbergen, en pachter Guilliam Van Beneden, by wie ik ten tyde van on Se ver- HEY volginge 2 jaeren, 4 maenden en 26 daegen heb gewoont. » (r. Febr. Hey 1799-27 Juni 1801.) MS de 16 pp. ïn.' folio, où il 3^ a en tout 13,5 12 vers ; à l'abbaye de Grimbergen. En voici la préface : « 't Jaer acht en negentig heeft [Frankryk uitgegeven Een ordonance die de jongheit de- [de beven, Sy moest soldaeten-dienst aenneme jmet gewelt, Niemand was vry, al dé men offer [van veel gelt. Men preste aile die oud waeren [twintig jaere Compleet soo gy in 't lank kont [lezen in de blaere. » Ces deux M S S offrent des faits curieux et intéressants, qui touchent à l'histoire de la fin du 18^ siècle, et du commencement du 19. Source : Piron,  en théologie, évêque de Namur. Il n'avait à Kasterlee le 5 février 1856, reçut l'habit à Tongerloo le 28 août 1876, prononça les vœux juste deux ans plus tard, et fut ordonné prêté le 11 juin 1881. Elu prélat de la même abbaye le 1 juin 1887, il fut nommé Vicaire du General de l'Ordre le 29 novembre suivant. Sa Sainteté Léon XIII éleva notre vénéré confrère à la dignité épiscopale le 23 octobre 1899 : il fut consacré le 30 novembre de cette année, et nommé dans la suite, par Sa Majesté Léopold II, officier des ordres de Léopold et de la Couronne. Plusieurs revues périodiques et divers journaux ont publié des articles biographiques sur Migny Hey-len. Les nombreuses inexactitudes, avancées par la presse lors de sa nomination, déterminèrent le chino Waltman van Spièbeeck à rédiger une notice absolument historique. Je dois donc préférer celle-ci à toutes les autres. Et comme une traduction est forcément pâle vis-à-vis de l'original, personne ne m'en voudra si j'insèle ici intéressante, qui se trouve dans l'état H. Misoffer, livraison de Novembre 1899. Elle est intitulée : De nieuwe Kerkvoogd van Namen. Het was kermisdag te Kasterlee (1869). Rondom 4 uren na middag liep echter gansch de gente melde ledig; het gemeentebestuur, de zangmaatschappij De kunsimin- Nachweisungen  om ze in triomf bet dorp binnen te leiden. Tusschen het gejuich der menigte werd hun, evenals den achtbaren hoofdonder-wijzer Van Sintruyen, wiens onverdroten ijver reeds zooveel verdienstelijke leerlingen had gekweekt, achtereenvolgens hulde gebracht door den burgemesser, den schepen, en den herder der parochie. Den laureaten geluk wenschende, zeide, onder andere, de eerw. heer pastor Hendrick: « dat waar- schijnlijk deze hunne laatste kronen niet zouden wezen; want zulke overwinning voorspelde grootere ze- gepraal. » Hij wakkerde hen aan. HEY « de talenten, door den hemel hun zoo mild toegedeeld, steeds te ge- bruiken, niet om ijdelen roem, een grooten naam te verwerven, maar tôt een hoogcr doel, namelijk, om nuttig te wezen ook voor anderen, tôt eer en glorie van godsdienst en vaderland (1). « De les van den goeden herder ging niet verloren ; voor den primiis, den dertienjarigen held van den dag, waren zijne woorden als eene voorzegging der toekomst. Dertig jaren zijn sind verloopen. De gevierde prim © Us van 186g, Lordneke Heylen, die in het klooster zijnen doopnaam verwisselde tegen dien van Thomas, heeft niet alleen beantwoord aan de grootsche verwachten van den herder zijner kinderdagen; hij heeft ze ver overtroffen. De goddelijke Voorzienigheid, vielke hem zoo rijk met ta-tenten begiftigde, voerde hem op tôt den bisschoppelijken zetel van Namen. De schoolknaap had reeds vroeg de stem des Hemels gehoord, die hem tôt den geestelijken staat riep. Maar hoe dit einde bereikt? Zijne oprecht godsdienstige ouders, eerlijke en deftige landbouwers, könnten door naarstigen arbeid wel voorzien in de noodwendigheden des gezins; maar bovendien het Latinsch onderricht van eenen der zonen bekostigen, neen, zulks was niet in hun vermogen; veel minder was het mogelijk nadat, in Januari 1867, de moeder was weduwe georden. Maar God riep, hij zou ook den wegbanen. In 1872 stichtten de paters van het Gezelschap van Jezus, te Turnhout, de apostolische school, voor jonge zendelinigen eene voortreffelijke kweekschool, wier leerlingen de lessen van Sint-Jozefscollege volgen. Kasterlee's/mus, die inmiddels de dorpsschool niet had verlaten, was een der eerst aanvaarde jongelingen. Op drie jaar (i) Het Kempenland, nieuws- en aankon-digingshlad van Herenthals, 1869, a^en October. Tijds doorliep hij de zes klassen der humaniora, en jaar op jaar stond hij aan het hoofd der klas, welke hij zou verlaten om hooger op te klimmen. Intusschen werd hem zijne geliefde moeder ontno-men; bericht ontvangen hebbende van het nakende stervensgevaar, snelde hij huiswaarts, doch toen hij bet geboortedorp bereikte, was de goede vrouw reeds ten hemel opgevaren (1). De Turnhoutsche schooltelde und haben beschermen den hoog- wandardigen heer De Swert, prelaat van Tongerloo. Misschien was zijne edelmoedige ondersteuning niet gansch vrij van eigenbelang ; in ieder geval, niemand zal het hem ten kwade duiden, indien hij hoop- te, dat het gesticht ook kweekelin- gen zou geven aan de missie van Engeland, juist op hetzelfde tijdstip door de abdij ondernomen. De grondlegger en bestuurder der school, de zeer eerw. pater Boete- man, zijnerzijds, vernam met blijd- schap, op het einde van het school- jaar 1875, dat het puik van het gesticht, de uitstekendste der leer- lingen besloten had zich te Tongerloo aan te bieden. Onder het kloosterhabijt bleef frater Thomas Heylen wat hij tôt dusverre was, de vlijtige en Rustelooze werker, naor volmaakter deugd en geleerd- heid strevende, die zijne ongemeene talenten de meest mogelijke vruchten voor den hemel wil doen dra- gen, altijd even nederig en zedig, hoe uitmuntend et toegejuicht dan ook de uitslag mocht wezen. Ach- tereenvolgens tôt de enkele en de plechtige geloften aanvaard, werd hij den iiden juni 1881, tôt de pries- terlijke waardigheid verheven. De tijd scheen gekomen om de be- (0 Met opzet schrijven wij deze bijzon- derheid, ten autwoord op het romantisch verhaal, door een dagblad zijnen lezers voorgediend. Overigens, de vêle onnauw- keurigheden, doordedrukpers uitgekraamd bij de benoe'.ning- van Mgr Heylen, deden ons er toe besluiten, deze levensschets Oppenheim. HEY - 96 - HEY kwaamheden van den nieuwgewij- de in Tongerloo's missiehuizen te benuttigen. Doch, hocveel meer goeds zou hij er stichten, indien hij eerst zijne reeds uitgestrekte ken- nissen in Wijsbegeerte en Godge- leerdheid in de hoofdstad der chris- tene wereld, de lichtbaak zoowel van wetenschap als van geloof, ging volmaken. Zoo oordeelde prelaat De Swert ; zijne inzichten werden meer dan verwezenlijkt, doch op eene wijze, die hij voorzag nog ver- moedde. De stichting der thans zoo bloeiende missie van Manchester, de stichting eener missie in Kongo vergoedden later, en met woeker, de vruchten, welke de eerw. heer Heylen zelf als zendeling zou heb- ben kunnen bewerken. Te Rome, getrouw aan zijn ver- leden, schitterde hij boven al zijne medeleerlingen der Gregoriaansche Universiteit. Hij voltrok er op twee jaren den dricjarigen cursus van Wijsbegeerte, in drie den vierjari- gen van Godgeleerdheid, en werd met den grootsten lof doctor in beide wetenschappen uitgeroepen. De dagbladen van Rome : Journal de Rome, Osservaiore Romane, Voce délia verità en não hen al de voornaamste organen der katholieke wereld, beschreven des ganzen latif, welke, den sgs-en Juli 1883, en een der zalen van het Vatican, onder het voorzitterschap van z. H. den Paus zelf, in het bijzijn van gansch betrachten hof en van talrijke kardinalen werd gehouden. 'T was, naar de meening van eerst genoemd blad, eene der plechtigste en belangrijkste zittingen, welke ooit in tegenwoordigheid cens pausen plaats grepen. Frater Thomas Heylen moest er het bewijs zijner kennissen in de Wijsbegeerte geven, 25 1 stellingen uit de verschillende vakken dier wetenschap verdedigen tegen de aanvallen van prelaten En der gelegensten bekenden, welche der gelegensten  in zijn hart. Met den tweevoudigen doctors-titel was de gunsteling van den großen Paus Léo huiswaarts gekommen. Hij zou nog eens naar Rome wederkeeren om ook in Kerkelijk Recht tôt doctor bevorderd te worden. Een samenloop van geringe ommstandigheden, neen, de Voorzie-nigheid bewoog den hoogwaardigen praktat De Swert, de terugreis zijnsonder daans voor een jaar te verschuiven. Nauwelijks waren zeven maanden verloopen, of het verwees-de Tongerloo betreurde zijnen hooggeachten en geliefden overste; den Ssten Mei 1887 had een bijna schiellijke dood den onvergetelijken man weggerukt. Thomas Heylen, die afwezig, wellicht niot, zeker minder de aandacht der kiezers zou opzich getrokken hebben, was nu daar, en verreweg de meesten brachten hunne stem uit. Op het dem Juni tout abt verkozen en den 12 den Juli in England, werd hij nog in hetzelfde jaar aangesteld als voor de kloosters in Belgien, Nederland, Frankrijk en England. — Wat hij deed en wat hij was gedurende de twaalf jaren zijns bestuurs? Wat hij was? Om kort te gaan: eene grootmoedige ziel, in hare edele betrachten gediend door umtende talenten en eenenschat van geleerdheid. Vandaar zijne wa-re ootmoedigheid: wars van aile praalzucht, loochent noch miskent hij Gods milde gaven, maar erkent slechts zijne verplichting tôt grooteren kroos. — Vandaar zijne wonderbare bedrijvigheid, zijne onvermoeide werkzaamheid: in het t verloop van twee weken, wanneer de belangen der orde het eischen, besoekt hij Krakau, in het over-zesche Engeland, en, tusschen de twee vermögenen reizen in, vindt hij tijd om tal van brieven te beantwoorden en in het een ofander Kempisch dorp, naar den wensch des pastors, te prediken of eenigen anderen dienst te verrichten; zoo ijvert hij twaalf jaren lang, zonder inmiddels iets te verwandten wat tôt meerderen bloei zijns huis' kan strekken; het is in Engeland, dat hem de tijding wordt gebracht van zijne bevordering tôt de bisschoppelijke waardigheid, en nochtans, de onvermijdelijkeenveel-vuldigebeslommeringen, welke daar op volgen, beletten hem niet, nog vôr de wijding, in het Die pässe vor Frankreich gewichtige orden zu sein. Vandaar nog zijne deftige gemeinzeln, vrij van trots tegenover minderen, vrij van laiïe vleierij tegenover meerderen. Wat hij deed? Voor geheel de order van Premonstreit was hij de ziel, welke haren verlevendigenden invloed tôt in de uiterste deelen doet gevoelen. De orde dankt hem de herziening en de bezorging van den herdruk harer liturgieboeken, eenen reiizenarbeid door hem ont-worpen en volvoerd ; zij dankt hem eenheid door de aan-sluiting der zoogezeide Fransche congratie aan de moederorde, eene taak door den H. Stoel hem toevertrouwd, welke hij met den besten uitslag vervulde (1898) ; zij dankt hem hare verdere uitbreiding, haren grooteren bloei. Tongerloo is bijna verdubbeld in ledental ; wij vermeld denreeds de nieuwearbeids-velden, aan den ijver zijner klooster-lingen in Engeland en in het verre Kongo geopend; de abdij werd de zetel derbroederschap, aartsbroeder-schap nadien, van de H. Mis van Eerherstelling. — En buiten de order? Wanneer werd in stad of dorp vruchteloos de meewerking van den prakt van Tongerloo ingroepen, waar het er op aan kwam, Gods glorie te bevorderen, Kerk en Gods-dienst te verheerlijken, zielen te helpen, volk en vaderland te verheften? Herinneren wij slechts aan het H.-Sacramentscongres, te Brussel, de vaderlandsche feesten van den Boerenkrijg, te Hasselt en el-ders, de plechtigheden der O.-L.-V.-kroning, te Antwerpen, enz. en. en. En thans, Tongerloo is beroofd van zijn uitmuntend hoofd Wat men sind lang ter abdij vreesde, is verwegenlijkt. 't Was bekend, welke groote achting en voorliefde Z. H. de Paus den abt van Tongerloo toedroeg ; ooggetuigen hadden het verhaald, met welke vaderlijke min- zaamheid en hoe vertrouwelijk hij hem onthaalde en toesprak in bij- zondere en openbare verhooren ; en had de H. Vader hem niet verwit- tigd : « Houd u bereid, want bin- nen kort zal de Paus u noodig hebben?» Ja, het behaagde aan Z. Heiligheid, prelaat Heylen aan Tongerloo te ontnemen en hem den bisschoppelijken staf van Namen Ecrivains, Artistes et Savants (t. m) HEY in handen te geven. Moge het wezen tôt meerdere glorie van God, tôt welzijn der H. Kerk en voor het heil der zielen! Wat, onzes dunkens, in het leven, dat wij schetsten, 't meest in 't 00g loopt, is de 98 - Wonderbare werking der Voorzienigheid, welke onan-gemerkte omstandigheden weet te gebruiken om haar doel te bereiken en den mensch, indien hij hare inzichten niet dwarsboomt, tout zijn bestemming te brengen. De werking derzelfde alwijze en algoede Voorzienigheid is niet minder tastbaar in de opvolging van de oversten: Backx, De Swert en Heylen, die sind een halve eenw Tongerloo bestuurden. Wij durven betrouwen, dat Gods barmhartige goedheid het zoo zwaar offer zai vergoeden, dat hij van de abdij afvroeg. En dan, wij zijn er van overtuigd, deze zal haren voortreffelijken prelaat Heylen niet gansch verliezen. Vooraleer heen te gaan, stelde hij Tongerloo's blazoen in het hartje zijns wapen-schilds, een bewijs voorzeker, dat hij de abdij immer wügge gedachtig wezen. Zijn hart is breed genoeg om, zonder te kort te komen aan de liefde, welke hij voortaan aan zijne Kerk van Namen verschuldig is, haar ok nog eene ruime plaats er in te verleenen ; zijn werkvermo-gen is machtig en omvattend genoeg om door raad en daad nog bij te dragen tôt Tongerloo's meer-deren bloei, tôt verdere ontwikkeling van hare werken, als zijn, bij name, de door hem in het leven geroepen Belgische Aartsbroederschap van de H. Mis van Eerherstelling en zending van Kongo. Fr. Waltman van Spilbeeck. Quelques poésies flamandes, p. ex. : Aan Fr. Franciscus Versteylen, novice der abdij van 't Park : 10 verzen, 9 juni 1880 [zie J. E. Jansen, « Ter Gedachtenis Franc. Adrian. Versteylen » bl. 24] — S. Hermann's appel : 48 verzen. [zie Maria- Almanak voor 1882.] Levensschets van den Geluk-zaligen Hermannus-Joseph der Orde van Premonstreit, Voorbeeld der kinderen van Maria en der christenen jeugd. — Lier Drukkerij L. Taymans-Nezy. 1879. In-32. Tête; texte pp. (3)«i3 ; Litanie, pp. (4)-16. Imprimatur. Mechl. 17 Dec. 1878. Cet opuscule ne porte point de nom : mais M. Waltman Van Spilbeeck me le manifesta. Thèses ex Vni versa Philosophie qu'ava Avspice Patrono ac Pra side Leone XIII P. M. in aedi- bvs Vaticanis propgnabit Thomas Heilen (sic) e S. O. Praemonstratensi Pontificiae Universitatis Gregorianae alvmnvs V. Kal. Avgvsti an. MDCCCLXXXIII. (au verso :) Roma-Tipografia A. Befani, 1883, in-8<\ 10 Leoni XIII pp. (III)-VIII. 2èses ex universa philosophia : pp. (i)-72. Sur la p. suiv.: Imprimatur Fr. Augustinus Bausa Ord. Praed. S. P. A. Magister. 4. Le Fr. Thomas fut le collaborateur du Règne prélat De Su'crt dans le « Schéma revisionis Breviarii et Missalis Ordinis Praemonstratensis Tongerl. 1886, pp. 30 in- 160. 5. Prosae seu sequentiae ex veteri missali Ordinis Praemonstratensis desumptae. Préface signée : Fr. Th. Tongerloae, typis abba. tiae B. M. V. 1893: pp. 94 in. 16°. 6. Lijkrede van den Weledelen Heer Renatus - Maria - Augustinus Moretus, uitgesproken door den Hoogwaardigen Heer Thomas Heylen, Prelaat der Abdij van Tongerloo, in de kerk van den H. Bartholomeus te Merxem op Donderdag 10 October 1895. — Wertloo. Drukkerij Frans De Coster. 1895. pp. II in-80. Eloge funèbre de Messire René-Marie-Augustin Moretus, prononcé par le révérendissime Thomas Heylen, Prélat de l'Abbaye de Tongerloo, en l'église de Saint Bartholomé (sic) à Merxem, le jeudi 10 octobre 1895. Ibid. 1895. pp. 8 in-80. HEYEN — 99 — HIR 7. Mandements, lettres épiscopales : édités. HEYNS (Gilles), Si-^ abbé d'A-verbode. Son véritable nom de famille était Sommers, et le mot « Heyns » signifie tout simplement qu'il était fils de Heyn ou Henri Sommers. Né à Gheel, il se fit religieux à Averbode, et fut curé à Coersel. Le 11 octobre 1564, son prélat Matthieu s'Volders (sic) l'envoya à Douai, pour y faire ses études et apprendre la langue française. A son retour et après la mort du même prélat (f 26 nov. i565), il fut nommé pour lui succéder. Les archives et les annales font de lui ce bel éloge ; « zelo disciplinae nuUi secundus, Collegii Lovaniensis autor & promotor préciptus (1571-2), Ordinum Brabantiae Commissarius & Assessor, Républicae & Religion! summè utilis Abbas. » Il mourut le 25 sept. 1574. Sources : Hugo, Annal. I, col. 220 ; Heyhn, Hist. Verhand. o. de Kempen, 1837, p. 186, où Van Hulsel et Paschasins sont cités ; item p. 162 où Siertius ; — Nerolog. Averb., publié par le chan. Sta-nisl. Joris, 25 sept, et 26 nov. Notes. Le savant Van Hulsel, chan. d'Averbode, nous donne les noms de quelques religieux. de la même maison, qui se sont distingués par leur science : I. Henricus de Speelhoven ab Arschot (sic), vestitus 1474, fuit cellarius, pistrinarius, pastor in Vorst 1494, et 1501 in Zutendael, ubi existens contulit se Lovanium ad studia. 2 et 3. Gérard et Denis Vanderscaeft. Vous êtes êtes au Vol. II de ce Dictionn., p. 285. — Gérard fut docteur en droit à Louvain, en 1515 ; Denis, profondé théologien, doct. en droit canon, égale-ment à Louvain. 4. Amand Heyden, envoyé à Rome en 1649, y défendit des thèses théologiques. 5. Grégoire Van Idsaerd, B. F. en théologie à Louvain, «vacantia-rum priot. » 6. Albert de Munich, B. F. en théologie à Louvain, «vacantia-rum priot. » 7. Luc van der Heyden, J. U. B. Louvain. HIDOLPHE. Nous trouvons dans la Historische Verhandeling over de Kempen » d'Adrien //^j//^«(Turnh. 1837, p. 185) le passage suivant, dont je conserve l'orthographe. Onder den H. Abt Steppo, bloeyde do À geleerdheyd en lever, in de Abdy Averbode, zekeren Religieus met naeme Hidolphis, nörden om zyne veraerenheyd in de natur- en geneéskunde, doör Londres graef van Londres als lyf-arts, is mede genomen geweést in den tweeden kruystogt naer het H. Land. Dezen alsdan veel dienst gedänge hebbende, heft den geweideren graef des wegens ook zyne dankbaerheyd willen betonen, weshalven hy, vi^edergekeerd zynde, aen de gemelde Abdy geschonken heélt eenige bunderen erf, gelegen te Barleberg. — Dit verhael steunt op zeer oude gedenkstukken, ons bezorgd.... doör den zeer gedienstigen en geleerden heer Amh. van Hulsel, onlangs archivist, thans provisor der Abdy Averbode. Mr Joris, dans la copie Duc, Car-tularium (Vol. I, entre les pp. 20 et 21), mentionne aussi u fratrem hidolphum canonicum confratrem nostrum in arte phisica peritum. HINCKERT (Florent), natif de Bois-le-Duc, chanoine de l'abbaye de Mariënweerd vers 1773. Il acquit le grade de maître es arts. (W. Hoevenaars, Bijdrage tôt de geschied. van de Abdij Mariënweerd, p. 255, n^ 85). HIRNHEIM (Jérôme von) : Vol. I pp. 389-90. I. Theologia universalis succincte complectens quidquid religioso Praemonstratensi in scientiarum sa- HIT — 100 — HOD crarum materiis scitu est necessa- rium. 2 tom. MSS in-fol. — BB. de Strahow : E. III. 71 et 72. 8. Ordre des éditions latines des méditations : 1678 in 12"; 1694 in-4"; 1698 in-8". — En allemand : 1735 in-8. En 1864 parut : D'" Cari Sigm. Barach, Hieronymus Hirnhaim. Ein Beitrag zur Geschichte der philosophie cultur im siebzehnten Jahr-hundert. 1864, Wien, pp. 72 in-8". BB. d'Averbode. HITTISCH (Valentin. Jean), chanoine de Tepl, né à Theuse le i5 nov. 1702, HITTISCH (Valentin. Jean), chanoine de Tepl, né à Theuse le i5 nov. 1702, HITTISCH (Valentin. Jean), chanoine de Tepl, né à Theuse le i5 nov. 1702, HITTISCH (Valentin. Jean), chanoine de Tepl, né à Theuse le i5 nov. 1702, HITTISCH (Valentin. Jean), chanoine de Tepl, né à Theuse le i5 nov. 1702, HITTISCH (Valentin. Jean), chanoine de Tepl, né à Theuse le i5 nov. 1702, HITTISCH (Valentin. Jean), chanoine de Tepl, né à Theuse le i5 nov. 1702, HITTISCH (Valentin. Jean), chanoine de Tepl, né à Theuse le i5 nov. 1702, HITTISCH (Valentin. Jean), chanoine de Tepl, né à Theuse le i5 nov. 1702, HITTISCH (Valentin. Jean), chanoine de Tepl, né à Theuse le i5 nov. 1702, HITTISCH (Valentin Vêtu le 3 janvier, 172 1, profès du 5 mai 1722. Il défendit des thèses philosophiques au couvent même, et après avoir suivi 3 années les cours de théologie à Prague, il y soutint également des thèses de cette science. Il offrit ses prémices à l'autel le 11 oct. 1727, fut nommé bibliothécaire le 24 avril 1730, et co-administrateur du dommage de Krukanitz le 5 oct. 1739. Le II févr. 1743, il fut nommé prieur, ayant la réputation d'être un chef habile et prudent. (Xav. Klemm, chan. de Tepl). Déjà en 1728 il défendit les thèses d'un ouvrage du P. Frischmann, chan. de Strahow, dont la notice se trouve en ce Dictionn., I, pp. 278-9. Quaestionum theologicarum de divina praedestinatione et reprobatione resolution es in celeberrimo Archi-Episcopali Collegio Pragensi ad S. Adalbertum, cum reliquis ex universa scholastica theologia annexis thesibus, Praeside P. Procopio Frischmann, sacri Candidissimi ac Exempti Ordinis Praemonstratensis, regiae Ecclesiae B. V. Marius Montis Sion Canonico regulari, in praefato celeberrimo Archi-Episcopali Collegio ss. Theologiae Professoreordinario et Seniore... ))Anno MDCCXXVIII. Mense Augusto. Vetero Pragae, in Aula-Regia apud Mathiam, Adam. Hoger, Archi-Episcop. Typographum. pp. 240 in-8^. HLINA(Oswald) : Vol.I, p. 391. I. [Il faut lire : theses philosophicre arcanis historicis et politicis contextae. — BB. de Selau. HODITZ (Vincenz - Anton Reichsgraf von). Ce comte du S. Empire Romain vit le jour à Rosswald, le 9 novembre 1704. Il se consacra au Seigneur le 22 novembre 1722, en faisant les vœux de religion à l'abbaye de Klosterbruck (Luca). Le 8 septembre 1729 il offrit ses prémices à l'autel. Créé docteur en théologie à l'université de Salzbourg, il enseigne cette science à ses confrères en 1735-1737. Le 13 novembre de la dernière année, il fut nommé prévôt titulaire de Graba en Hongrie, ayant le privilège de porter la mitre. Il eut le bonheur de célébrer son jubilé de 50 ans de profession, le 29 juin 1773; et celui de 50 ans de prêté, en 1779. Dieu l'appela à lui en 1782. — (Les renseignements biographiques sont fournis par le Catalogus Ord. Praem. Circariae Bohem. 1781 et par l'ouvr. de notre Divisci qui a pour titre: (Alpha, et Oméga) dans les prélimin. 1735). Voici les beaux compliments, qui furent présentés au vénérable jubilaire. 1. (Post LegitlMa praeLla, ad-Venlt JVblLœa Victoria Reverendissimi.... Domini Vincenii Anio-nii e Comitibus ab Hodits,... Ordinis Prœmonstratensis Praelati, in Regno Pannoniae Grabae ad S. Hubertum Praepositi Infulati, SS. Theologiae Doctoris... EX anlAIo GraDICen- ses applaVserVnt ChorI * — Olo- mucii Moravorum, Typis Josephae Hirnlianae ; Factore Josepho Fran- cisco Loserth. » (1773). Au verso de ce titre : « Clavis Canentium. » — Texte : pp. 9 non ch. ; format petit in-40. Dans ma BB. 2. "Virtuellentes LUCENSIUM DeCor.... Jubilaeus.... Vincentitis Antonius, Regias Canoniae Lucensis ad Tajam Professus,... Olo- HOE — lOI — HOE mucii [à la dern. p.j, même imprimerie, 1773, in-folio. Il y a 8 ff. soit 16 pp. non ch. — Dans ma BB. HOEBRECHTS (Jean-Luois), chanoine de Heijlissem, qui naquit à Tirlemont le 30 octobre 1764 et fut baptisé à l'église de St Germain. Admis au dit couvent le 25 juillet. 1786, il reçut l'habit le 3 sept, suivant, fit sa profession le 2 févr. 1790, et fut promu au sacerdoce le 29 juin de la même année. Il acquit à l'université de Louvain, le 12 juin 1793, le grade de bache-lier formé. En théologie, science qu'il enseigna à ses confrères de puis le 27 nov. suivant. Il fut vrai caire à Langwaden, ensuite il remplit la charge de curé à Thielt S. Martin, depuis le 20 févr. 1806. Il résida à l'abbaye d'Averbode vers la fin de sa vie, et c'est là qu'il mourut le 13 août 1840, laissant la réputation d'un religieux très savant. J'ai sous les yeux i feuille in folio maximo : Lovanii 12. Junii Anno 1793. De L'histoire secundum se & Sponsalibus Quid Sponsalia? Quid Matrimonium? Ejusque Natura. Propositiones (2). Conclusio prima.... secunda.... terra. Praeside Eximio Thoma Lamb. Ghenné.... defendet Joannes Hoeberechis (sic) Thenensis. Ord. Praesimonst.... H ey Lissemensis Canonicus Regularis. Typis Academicis. Sources: Necrolog. Averbod. ad i3 Aug., et alla Necrologia in fine Directiorum Mechlin. et Praem. 1841. Notes. "Nous avons, dans les archives de l'abbaye d'Averbode, un MS in-80 de 204 pp., relié en veau, dont voici le titre : Index seu catalogus abatement, priorum, superiorum, priorum, priorum, priorum, et omnium fratrum monasterii Beatas Mariae Heijlissemensis. — Lors de la restauration de l'Ordre (1834), ce vol. nous fut offert, avec d'autres livres, par les RR. confrères de Heijlissem qui survaient à la grande Révolution. Les suivants y sont marqués comme des bienfaites de l'abbaye d'Averbode : Vanentbrouck (Guill.), t 3 juillet 1840. Hoebrechts (J. L.), dont j'ai fait la notice. Everarts (Maximilien), t 3o mai 1846. 2° Aux Archives du Roi, cartulaires et manuscrits, 737-8 se trouve : 1° Aux Archives du Roi, cartulaires et manuscrits, 737-8 se trouve : 1° Necrologium Monasterii Hey-lissemensis seu Commemoratio omni parentum, fratrum, sororum, fundatorum, benefactorum nostro-rum et aliorum fidelium Christi defunctorum. MS in-folio sur papier, du XVIe siècle, avec ajoutes, 184 pp. Voyez Dom U. Berbère, Inventaire des Obituaires Belges, (Annexe au Bulletin de la Commiss. roy. d'hist. de Belg.) Brux. 1899, 8", p. 34. Il y a en tout 87 pp. HOEN (François), né en 1736, châme et archiviste de l'abbaye d'Arnstein, en 1786. Le célèbre Gerchen l'appelle à ein gelehrter und in der Diplomatikerfahrner Mann. Hoen mourut à Seelbach le 17 mars 1806. Sources : Gerchen, Reisen durch Schwaeben, etc. Stendal, 1783-88, III, p. 433; — Dr. Becker, Das Necrol. Arnstein, o. c. de 1881, p. 8 ; — Dr. Andréas Ko/il, Arnstein, die alte Praemonstr. Abtei, Limburg a. d. Lahn, 1902, p. 76. Additions. I. « Catalogus reliquiarum capellae in Arenstein (sic)». — MS saeculi 13., quod servatur in « British Muséum unter den Harleian MSS. N"J 3o52-3o54 ; welcher bei Pertz bereits aufgeführt ist, Archiv der Gesellsch. fur altère deutsche Geschichtsk. VII, p. 80. — In dieser Handschrift (n» 3o52, Fol. i) finden sich vier frùher nicht gedruckte historische Nachrichten liber das Kloster Arnstein, welche Zaun « Zur Geschichte der Abtei Arnstein » ver- öffentlicht hat in « Annalen des Vereins für Nassauische Alterth. und Geschichtsf. » XV, p. 394 et seq. HOE — Ainsi Dr. Becker, o. c. Wiesbaden, 1881, p. 100. 2. Ordivarius novus Praemonsirateji- sis Winden. Winden ; paroisse des- servie par les norbertins d'Arnstein], — Incipit ordinarius novus Praemonsratensis. Et primo de reverentia circa altare ; — Colophon : Expl HOE — Ainsi Dr. Becker, o. c. Wiesbaden, 1881, p. 100. 2. Ordivarius novus Praemonsirateji- sis Winden. Winden ; paroisse des- servie par les norbertins d'Arnstein, — Incipit ordinarius novus Praemonsstratensis. Et primo de reverentia circa altare ; — Colophon : Expl HOE — Ainsi Dr. Becker, o. c. Wiesbaden, 1881, p. 100. 2. Ordivarius novus Praemonsirateji- sis Winden. Winden ; paroisse des- servie par les norbertins d'Arnstein, — Incipit ordinarius novus Praemonsstratensis. Et primo de reverentia circa altare ; — Colophon : Expl HOE — Ainsi Dr. Becker, o. c. Wiesbaden, 1881, p. 100. 2. Ordivarius novus Praemonsirateji- sis Winden. Winden ; paroisse des- servie par les norbertins d'Arnstein, — Incipit ordinarius novus Praemonsstratensis. Et primo de reverentia circa alt icit ordinarius ordinis praemonstr. ex vero originali ecclesiae praemonstr. et aliis statutis patrum ejd. ord. capitulariter congregatis (?) assumptis, nec non veris aliis exemplaribus certitudinaliterprout tenendum est, magna diligentia conscripuitus..., MS de 1616 sur vélin, écriture très-lisible en rouge et noir, rel. orig. en bois, — pp. 216, haut. 10 cm. et larg. 7 cm.; et pp. 7 avec musique. In- 16. Je tiens ces détails du libraire Rosenthal, à Munich, (lettre parti-cul, et catalogue) : il demandait 60 mark pour ce MS. en 1882. 3. « Codex membr. Saec. XII. continet vitas SS. worunter auch vitas SS. Northerti in Quarto. Ein schöner Codex, » MS à la BB. d'Arnstein, où Gercken l'a vu en 1785, comme il l'affirme dans son Ow. Reisen durch Schwaben, Bäckerei... 3^ Th., 1786, Stendal, p. 437. 