Soendasch-Nederduitsch woordenboek, op last van het gouvernement van Nederlandsch-Indie
cuj en arm (ten n \\ — (cmQ^-tl?*™^ SB. het hoofd afwenden, bv. minachtend . — o<w> <nru<*m(m/i\ voor iemand het hoofd om- draaijen, afwenden, omdat men hem niet zien wil, niet van hem weten toil. — <wi <^> *p? rr^inj}(Hri^\ het hoofd regts en links wenden, keeren, draaijen of afwenden, ooJc zooals men dat wel doet, in zijn drift of loom. (CJ) (1TUI (KYI y}W — xnnairuiKn^^ zva iKm^vfruiKn^w (Ul arm aSYJ n\ SB. van sawahgrond, oolc van iets zooals het beslag van gebaJc: goed tot een massa door elkaar gewerkt of gewor- den. — ajiiicnasnaruasmjis een intieme vriend, intieme vrienden. (W) arm asn n of <£l<r& asn ^ \ -SB. ligt geraakt, dadelijk boos worden, als haraMertreh. — Verg. w^9™^^ /HI CCA (Kl f) \ SB. pit van een lamp ofhaars. — Verg. <m&*\ qJi oji {&iji\ en ajurLiasnw (IJ1 2 arm 2(Wlfl\ SB. bindlat, bv. over de oesoeks, om het doorbuigen daarvan te voor- Jcornen. — xnnjigru? m/i \ aan iets een <wi 2 n.i 2 tkajf aanbrengen; en een toil of begeerte inwil- ligen, daaraan toegeven. (Ml arvj (LJl \ SB. inlandsch papier, het zooae- naamde Javaansch papier, en dat bereidt wordt van de schors van den we^^ (U) aru) arm fj\ wordt verklaard met (Cnxn^imn (3^t.iry)$\ Gods woord, de koran {Ar. VaJ^). Verg . <vn cui (hJ)n w (U) arm (U) (Ki n \ SB. acht . — <w> m cm ao ~j) mt ^ \ tachtig. 1 s arm ~J) am \ Ar. het zwaard van Bagenda AH. (IJ) 0Z1(&) n\ SB. regent, de regent van een regenlschap, maar, volg. het inlandsche begrip vorst, de vorst. — ^^^^^^n de regent van Soemedan«\ — (uariahxnM(m(Ei/i\ Jav. aj)rSnmdO(m(qY(^\ Zijn of Uw Hoogheid. — (L^KaiEJiiiKm.ajis zoo benoemt men wel van haar sprehende de vrouiocn van den eersten rang . van een regent. Verg . bij oqjixm^ — 6~& a£) (in (Lr)(€J)JI\ zie G-Mtmiw <u an (CiGJl oafis zie *D. aQasn/js onder ffce-mw - — 2. am<La<Ei(&ijl\ zie bij <chw (HI am (EJ)\ SB. granaatappel, Punica grana- tin . (Skr. da lima). (Ul OS? 077 .}.\ hemming van een varieteit of wel §^r (i<n nvi amn\ 635 (VDj,(UI\ andere naam van de vischsoort, die men be- doelt met am(C7joj^/jw (U) 0TL1 am fj\ SB. het eigenaardige slaan op de bedoeg in de vastemaand, dat geschiedt om aantegeven, op den dag voorafgaand aan dim waarop de vasten ingaat, en op dien voorafgaand aan an.xmrn<*n/i\ dat men be- hoort zich het hoofdhaar te wasschen ((ijiarrini mnyf) ; voorts '* nachts, gednrende de vasten, dat het tijd is op te staan, als men nog binnen den geoorloofden tijd wil eten. &j) arm am amnw — -^^jS™™^ of<w<nj cmcm(rLicfncni/}\ SB. zwaaijende, heeii en weer zwaaijende, van loopen, (jv. van lid loopen van ten besclionkene. OJ) cnJ) \ SB. koperen of aarden pot van den- zelfden vorm als de Qfi™^ maar grooter. G) 1 (TV) \ SB. houten wadah , waarin rijst wordt omgeroerd AiS^^s-n^Y <£jjaJ)\ SB. liggen met den kop opgeheven, zich zoo neerleggen of gaan liggen, van bvffels, runderen, geiten enz. — Voorts zitten, van vogels, op de wijze zooals zoo'n dier zit als het zit te broeden. — Verg . 6^t fag m^ <Z> &JI2(UI\ SB. lengte, gelijk aan den afstand tusschen de toppen van de middelste &JJ vingers, als men de armen regt uitstrekt, regts en links. — <m<w)?<wx een zoo'n leng- te. — (M <w» ? (ui oji ccrn \<md ajtj q^aojimtiji^ een leng- te gelijk twee Qtmi\ verminderd met een lengte gelijk aan den afstand van den top van den middelsten vinger (terwijl men den arm regt uitstrekt) tot aan de borst. — (hJid:ju(WM(i^g<rhiq(3^(ij)<KTi/i\ een lengte van 11/2 ^2(uw Verg. a^n(^i2(^ji\\ — cci&m(ui\ de armen regt uitsteken ter zijde van het lichaam ; 00k : ten einde inlicJiting te bekomen of een wmsc/i dien men Jcoestert, een verzoek dat men gedaan heeft enz. zal ingewilligd worden, een stok of bamboe, zoo lang als een bij zich zelf afgemeten <bmu\ leggen op een heilig of vereerd graf, om dan na (o?.7)^\ en uitspreken van den wensch of het verzoek, uit het een weinig langer geworden zijn of het dezelfde lengte be- houden hebben van bedoelden stok of bamboe, te besluiten, in het eerste geval, dat men zijn verlangen zal bevredigd of voldaan zien, in het tweede geval, dat zulks met zoo zal -zijn. — ofto>*<L»G-s**o^\ iels meten bij deupa's. (Ul \ SB. reukwerk, wierook. (Skr. doepa). 636 &Jj (Ul\ a zie 6_i*<~m> (tJJ 2 (U) \ zva. <w.<uiw (tJi (Ui 2 (hci n\ SB. als maar, mits, als slechts, als het (ze) maar. — n(uini(uuim^\ zoo maar in het wilde weg, zoo maar zonder eerst eens rond of toe te kijken; en met betrek- king tot gaan zitten: op de eerste de beste plek o/plaats, die men in het oog krijgt. — -.I,* -rinicu)2CMji\ mvdsv. (met betr. tot twee of meer pers.) dJ)OJl\ 1. Mai. SB', keuken. Verg . (uku)2 .^w (Verb, en Bijv.) — 11. SB. stoel, dtvz. stain met zijn dapoerran, van een gewas, zooals bv. de bamboe; ojhuioa^^kuis een stoel bamboe. — <w><ljjt><ht^\ collectieve benaming wor de uitloopers van de gewassen, die zoogenaamd stoelen ; stoelen. — Verg* mlz \mi\ onder 6-& mi (hayt^. - (Ut OJi (HYl f\ \\ — an(U},(uiywji\ SB. tegen iemand of lets aanloopen, opzettelijk of onopzette- lijk; ooh een duw geven, zooals met den scliouder, tegen lets bv. een deur, om die te doen opengaan. Voorts en dit volg. K. in het Bantamsche en ook in het Buitenzorgsche ■ (Eg . heeft: dupak, to kick down or away, to stamp on; to nick under foot) — een schop geven, ook een trap geven, zooals men een beest doet, dat men doodtrapt. — (Niia^.(u(hrn(3^A^\ het hebben moeten lijden of slagtoffer geworden zijn van den vloed of het hooge water en daardoor beschadigd of vernield, bv. van een sitoe. t/ / (U) (U) \\ cci(ij)(Ci\ zva. ahcKn(crntnji\ en xnaruamw OaJ) (in cut uzi (HTjj \ hetz. (Uf (U) &J} (LI 2 \ zie het volgende woord. (W) (U) 2 W — (a(in(Cn\ SB. zich bukken, zooals men doet als men bv. in zijn lmis gezeten, door de paloepoeh in de kblong van het huis toil kijken.— (£!(l,i<Q(lh 2 \ herhaaldelijk zich zdo bukken; ook zooals men doet, als men regts en links zijn blikken onder iets wil werpen. (U}(U}\ SB. de borst. — Verg. nm^crnw (Ul (Ul \ SB. weduwenaar, door dood of schei- ding. — Verg . --nww (U) (CJ) w — xn(tJaji\ SB. tjangkoks, met het doel ze naderhand een ander plaats te geven of wel omdat men ze zelf niet houden wil, maar zal trachten ze te verkoopen, erg ens tijdelijk planten. — Verg. mjizi^z^ en voorts <xn<ui *oj^\\ Voor dit laatste bezigt men buiten de Preanger <&m(in\ en (iJiwnnnjjs voor vmw (ijkijkhw/Is sr 637 U^.flSWflS (LJ1 (W) (KH n \\ — xnajiaatKn,^ SB. op slag van gebruikt te moeten worden iets doen of maken; op het laatste oogenblik o/als het er aan toe is pas iets doen; onverwijld gaan iets doen en wel lets, dat men tot nu toe uitstelde of toaarvan men het vemgten verschoof. — dvTa*7j^i,joja»\ in eens bv. rijk zijn, door het trekken van een hoog lot nit de loterij. — <ia,(Ea!iaa<n<HTji\ het trof zoo; juist, toevallig. — anc-^*™ ^c-^^nuix^(Kr^\ eenzelf- verwensching: ik mag op eens doodblijven. (VJJ (Ul (KYI j) \ SB. te huis zijn, volkomen te huis zijn in iets; voorts van sommige dieren: vast zijn in den een of anderen gang, zoo van een paard in het tellen, draven enz.; voorts van een buff el: er op afgerigt en gewend zijn, bv. om voor den ploeg te worden gebruikt, en van een ram of bok, bv. om te kampen met een wild varken; enz. (LJf (Uf (KYI (UUl f) \ S. <tsn<ik\ en tru cmim aa/i\ B. (sprekende van den doedoekoej van een meer- dere) de inlandsche hoed, waarbij men naar den vorm en de stof, waarvan het hoofddeksel is vervaardigd, onderscheidt : de w, w ktj rj m via tq<rUiVLn\ de a^.^..7m(Lti-Li<cy{m\ de Ma.nJl.(KnMJit (KHithiiji of aM&ft>inri(iMasni<HTi/i\ de M9.<w.MnaM~jig <rjtrhi\ de OATj(i^(hniaM(nJi(LmcYinji\ en de ^ a?££*^NX ~~ ^ ^ ^e ^,z/7/ a^S Z00~ danig werd ingevoerd, diende bij de Soenda- nezen de ^^«.m^n waarvan de grondkleur, zoomede het aantal en de kleur van de op het hoofddeksel aangebragte, om den bol en evemvijdig loopende, cirkels was vastgesteld, tot onderscheidingsteeken van de rangen. (LJ)dJ)a^YJ^\ zie QSs^ 00 (U)(Uf 0SYijj\ SB. stijfvol, propvol; ook zva. (WKUirujiw — oftj>fl&>«sM^. iets stijfvol pakken met iets, bv. een kist met kleeren, een mand met gras enz.; ook met zijn velen staan of zitten erg ens, zooals in een deur opening, zoodat de passage belemmerd wordt of onmo- gelijk is. — (mx^^^n^^ lets er in slaan, persen in iets, bv. een kurk in een flesch, een pen in houticerk ; enz. ook op iets zooals een omgekeerde mand drukken, die indruk- ken; iets bv. kleeren tot dat die stijfvol is. proppen\7* een kist of derg. — Verg . oo? o o Mizasmchn/iw (VJj (VJJ (ISY) fj \ J, naam van een vogel, (the Centropus Bnbutos of Horsfield. Rg.) — IT. xn/t^..h^.asn^\ SB. een haar, een veer of een tand uittrekken; iemand de ziel onttruk- aji an ajyi \ 638 amamarui ™Jl ken, uitrukken, voor : iemand doen ster- ven, van den doodsenycl yezeyd. — 0^71^. amcm/js een vogel plukken; de haartjes van baard of sik uittrekken, hetgeen men doet met een (^asrj^snj^w (LJI (LJI QJ1 ff \ SB. van yronden: bloot, den bovengrond verloren liebben, door wey- spoeliny; voorU van een sitoe of bendoenyan: leeggestroomd en zijn modderigen boven- grond verloren hebben; en van de tony: ontveld, ten yevolye van het eten van scherpe spijzen. en (LJI <YI (LJI (Ml fl \ de civetkat. (LJI (LJI enj) fj \ SB. aangestampt, van de prop jop een geweer of ander vnurivapen. — <& aQ(ij!;nji/j\ zva. xnaji;iJiosnji\ en in het Bui-ten- zorgsche zva. <C7^^»^\\ (LJI2(LJl2(nJI ff\ SB. schoor, stut, bv. ander (LJI 2 (LJI 2 (TUi fl\ naam van een inlandsch gebak en van een mangga (o|o ? J soort. Rg. (LJI (LJI (Ui f)\ naam van een spoedig groeijenden en bladerrijhn boom (Erythrina), waarvan eenige soorten, en die in de • Jcoffijtuinen als s^haduwboom wordt geplant. — Bij wipe van levende he'ming worden deze boomen 00k ivel om kebons en derg. gepoot. (LJI (LJJ (LJI n \\ — a^,^.rt.o^\ SB. snorren, draai- jen, van een *o7?w nz/wflonx Ook een in het Hol- landsch niet terugtegeven, het gelidd afbeel- dend, redewoord voor een volgend ^o^iflsr^p (LJI (LJI am fj\ SB. forsck gebouwd ; groot en dik; ook zva. ftjKw>o^>^N\ — a jj £j> #$ <n^ \ sta- *2f een brity of onder een op neuten staand Mis, om doorzakking van den vloer te voorkomen; en Jig. steun, protectie, waardoor iemand wordt staande gehouden.- o km am n^\ een brug,huis enz. voorzien van een stut of scboor;/^. zva . <mj] ™ Mthn/jw <fci *& ar) cti} 1 a>. i ruw i<n}?m (Ejiamns is een zeer nederige spreekwijze, die men wel bezigt bij. het ^aao^w ! tuur, lichaamsbouw. ! (LJI (U) \ SB. dik touw, ecJiter niet van buffel- liuid, maar bv. van loeloeb, waaraan een dier, zooals een paard of buff el, wordt of staat gebonden. — Buiten de Preanger zva. «™i oj)-n\ zie old. — Very, ook aktoasujw (LJ) 2 Q£\ \\ — khzji2 0&\ SB. iemand beproeven, op de proef stellen, bv. om te zien of hij werlcelijk braaf is. (LJI (UV) \ I. SB. kracht, lichaamskracht, sterk- tt CY f 1 ) oCY te; vermogen. — 11. <&?<w»«m\ (rass. <w»«j» an<Lu\ zva. xn (hi (un nvt \ terwijl voly. K. in o O (13) (LV) I \ 639 )iiJi(LMg(m/i\ 2T het Buitenzorgsche Knm(in\toevertrouwdgeld of goed niet verantwoorden, maar zich wederregterlijk toeeigenen. — ^ wan <lu \ ^> 05i) tj \ [Verb, en Bijv.) — Volg. het Jav. JFdbh. annus Km. O.a. zva. <unrjtun*<n\ list om te bedrief/en of te misleiden. — III. (W) (UU) 2 \ en aS.i3tw?\ SB. hier, alhier. — .-ntmS «ifl2\ hier heen, herwaarts, hier naar toe. — »o? ij) rn (lm 2 \ mvdSV . — urn an a id z «n ? *vt^ \ o. geef het hier, breng het hier. — «s?/<iSa,i??\ van hier. — Shhjjj\ en ^iS^\ daar, al- daar. — Verg. xmtnnw — zm^inr)^ daarheen, derwaarts. — aminnhihqns mvdsv. — osikizxhtji^ van daar; oolc- daarop, vervolgens, nu, alsnu. — a?t xsn \ en n° ™ >m n SB. ginds , — Verg. ccmimw — inn£t9sn\. naar gin der, daar ginds heen, daar ginder naar toe. — *w*o rr\asn\ mvdsv. — «s?in%xsn\ van daar ginds. (U) (UU) 2 P \ SB. de hoofdplaats van een regent- schap; ook, maar niet goed tvel eens voor (Hianni^ rijk, land. n (Ml (UU) (HY) ft \ S. MtLiiKT^^ P. ^ soms B. (aJicm^s BL. zitten, gaan zitten, gezeten 2ijn, — act r~n (i/intKn /i \ of iJ}c~nr~>>(iAijlihnji\ wn a q, o 7 , O CY a (ruarnjjs en ru n i rn ?\ MIVCISV . — <3~s*.? .KW Mv> ojvi. wnji \ benaming voor een kindje van 7 of 8 (t?o^. 22^. 2}'. 10) maanden. — «n^(uuu^n^\ My) <ru tirn iki /f \ canuam %vn cki^ zitten, gaan zitten op iets, bv. op een sfoel, ooh in ietsy bv . i# ££ft £flZ#. — XM& aAttHm (HI If \ (KU)!rL1lhtn2 ihnjj\ an ru am q tun i mji s iemand laten zitten, doen plaats nemen, uitnoodigen zich te zetten. — xm%^^mar)nn(m?\ zich zelf een plaats uitzoeken, omdat bv. op eenfeest door den gastheer werd verzuimd een aantewijzen of Open te JlOllden. — auia^aAJt^rnanj^s ajiajt iru iu n urn mi ,1 \ mi iru am % a/n ikt/j \ alles Wat d ient om op te zitten, matje, stoel enz.; zit- plaats, zetel. (T) (U) (UU) 2 &*)/} N SB. kreupel, hinkende. — a.o tnnr} xx.it amjp MvdSV. — Verg. <uw\ 9oTff^i/w»^N (IJ) (UUI am crtlflW — <m(i<nttiiamamji\ SB. ach- terover, van staan of zitten. (U)(UU)\ SB. hoer, ligtekooi. — Verg. g^ amfl\ up (£>i ruj \ en Mzz^htw owxiin da- jang zijo, als dajang den kost zoeken te verdienen. (U) (UU) \ SB. roeispaan, nem. — «n^ajiii\ roei- jcn. — asnvSm^ajii\ het touw, waarmee de .wiA/MN als die niet tusschen twee pennen 640 anrn(E/l q\ is vastgezet, aan den zijwand van de prauw bevestigd is. <W] (UUt \ SB. naam van een zeedier, de zeekoe (Jav. Wdbk) en van een van dat dier verkregen vet of olie. Op het lijf gesmeerd zou dat vet of die olie genegenheid opwekken, ook de vervul- ling van een icensch of begeerte verzekeren. — Kn(Uj(uijj\ (a^(i^mfj<ni(Hi^\ K.) iemand onder de betoovering van de doejoeng brengec. 01 (U) (IAJ) \\ — oji(rj&j}(uii\ zie (^Jianr7i\ bij aotTiw <H) 2 /L/L7 2 \ SB. scheef staan bv. van een huh Verg. wdahdw o (U) (&)/l\ ong. — (Jav. Wdbk. ^7^^ (unan(E^\ verdeelins") . — 6^A(hn(zi^trL<)(Ei(isn/}\ Jav. &/ Gjfj u' cun(Ki(E,iQ:t-Li(Qa^\ heil (wederzijdsch toe- gewenscht heil) zamen deelen, spreekwijs voor van elkander afscheid nemen. Verg. dDi(U)^t(unaAj,\ bij an.arfCEn^w — an <h\ ) (EXjj \ Pass. (VJI (Efl en (tj)nn£i\ zie het volgende woo?'d. (IJ) (&) \ zva. 6^*-n\N Voorts en dan ook tcel eens antSi\ SB. getuige, en bij, in een ted. — (Q{Si6^k.rvi^\ bij Allah; Allah is mijn ge- tuige.— (ui(in(v)\ Jav. <Majn<Eji\ een weinig. (iQ£i\ Kw. zva. (hJKKnJk\ getuige; ook zva. ttfndjiihoijjs weinig, een weinig. Jav. Wdbk.). 0J](nCEJ)2\ SB. naardien, doordien, nade- maal. /U)(&)\ SB. eenlicht. — an <vi%Ei ^3^\ aange- stoken o/brandende waskaars. — an &i <fu<na (Hi(H7i(rLi(Hriji\ brandende tangkalakkaars. — an Mew) ru (mean \ candelabre met aangestoken kaarsen. — an ^?^<m (ui\ illuminatie. — o<w> (zmidajis iemand bijlichten, voorlichten, be- lichten ; het schijnsel of licht bv. van een lamp, in het algemeen van een licht, dat men in de hand houdt, doen vallen op iemand of iets. (W) CEJJ (HY) n \ zva. StSn\ wonen, verblijf houden. (VJI (&i a5r^/J ^ — (Q<Q£i«sn<m/i\ SB. heimelijk, in het geheim, stilletjes, op een bedekte wijze. — andnSiasy^ benaming van zekere onzigtbare geesten. (bJ) 2 (&) (*J)/J \ zie oflk^N //. O . a O (1>JJ GE/} QUi /} \ zie (uzvvid imji \ en cnirniuiw O a O a O oti an (Efl arutn \ zie (hnnajviganji^ an an (E>i(ruji\ anon (En o\,i (Mji\ (e>i an kiru/j \ an an ki iru 2 anji \ en <*m an (Eji rw (Hyi\ zie amtnajiw — (ei an ibi iru i (mj) \ zie . a O O 7 .. a O (Eil (Hl/I (LVI Z OO 2 CH1JI \ 01J OX (LV1 g (HI /) \\ OTTI 11 an (EJ}(TV)J^\ zie bij (ik ma g (Hyi \ en ook bij amrnajiw — <w> an (Ei iru cmn\ zie (i^iK(wi2(Hi(Hi^\ bij ax civi 2 (ht/I\\ (Ml (EJI -\>l \ SB. van een moentjangvrucht : met een in tweeen te deelen kern, zoodat men (VJlt(EJ1-j1i\ 641 (ni2i(n<&i^Jiasnji\ kan spreken van twee pit ten. — <e/j«7<wi<e/?^iv zoo'n moentjangvrucht. Verg. rrV)(ui»™^\ nhn a a (Hi /runs am(Hi\ en (&kM\\ GjI U( CO (1 (U) 2 (Eft <~J1 2 \ SB. tweelingen, beide meisjes; voorts van bevallen: van tweelingen, beide meisjes. — verg. ahiiEi\ en <cj?*o\\ (H) (Eft rJ) (KYI ft\ SB. vlak, plat, van een zij- vlak of wel van het boven- of het beneden- vlak van een of ander voorwerp. mmm^hktiji\ scJiertswde benaming voor het vrouwelijk schaamdeel. (U) (EJ) ~J) 2 CKn ft \\ SB. nagenoeg plat, niet rond, van de billen of het achterste ; ook plat van onderen, van waloeh of kalapavruchten, zoodat zoo'n vrucht blijft staan, als men ze neerzet. (U) en (Eft ~tf asm ft \ SB. hetgeen dient of ge- bezigd wordt om te oajj^^?-~?«sr)^\ o/'als (Lino(&(&wrnM^i(isnji\\ Zoo benoemt men bv. met (S(rfM^i(i!>n/i\ de bamboelatten, die wel voor de stevigheid, aan weerskanten van een wagenrad, tegen de spaken worden aangebonden, in dier voege dat de spaken tusschen bedoelde latten geklemd zittende, niet in baweging kunnen komen. Ook worden o. a. nog zoo genoemd de dwarslatten in een pager, de niet verticaal aangebragte reepen bamboe. Verg. asntwi^amjiw — (tr?i9^o^)/i5^\ klemmen, geklemd houden. OJ (W) (YJ (Eft <n/I ^rjft \ SB. tegen elkaar aan zitten en zonder geweld niet zijn te schei- den ; aan elkaar, tegen elkaar aangegroeid, bv. van twee wip vruchten. (U) 2 OJ (Eft rJI OSYl ft\ S. xsn«](&t^i(Kr)(HiJl\ B. sigarenkoker, t. w. zoo een die in den zak wordt gedragen, maar waarin men ook wel de tabak benoodigd voor de cigarette of voor het sirih pruimen bij zich draagt. (Ul (Eft 7 (Ml ft\ — <JCi(U)(£Ji~Ji(MJI\ ZVa. (^qnaJKU/lw (U) (Eft ^J) (Kft ft \ SB. nagenoeg geheel afge- kapl of weggekapt, als het gevolg van het herhaald afkappen, van een ^?<c*?£i^\\ Vera . m m ^pyj ^ — (CJ ,W) <Ejl ~7 ^ff N zva. ° aAn (BI~JiaJIJI\ Of 9QJI0JI (uiJlw (U) (ft (Eft — 1 (hJI ft \> — a.nitnvj(Ei.^i!Mjf\ ook xniat (£tvf(Eji^iojijf\ SB. zich zoo stil houden als een muis, bv. om iets af te luisteren ofom niet gezien te worden; zich niet verroeren, geen beweging maken. (Ul (Eft ry/i (TLft ft \ SB. zool van de voet en palm Van de hand. — (iJi<En^<ruii<miMJj\ &<w»<e«~ji iru^iim«n<mjf\ B. palm van de hand. — (U)(En~Ji,ruin\ 642. n (eji -j} (Wi ^*(Kn\ S. <W)(&f~Jt7Vi^a.<ri(&i^j'iMJi(HTJI\ B. voetzool. — <wi (ea ~ji ruoji \ en (uk&i^ji trui CJ vvl<v*ji^ betitelingen, spreJcende tot den regent. In geschriften, en tot een vorst : Uw Hoog- heid. Kna,a(&i^i<rviJi\ zie <t>na^ri^\\ o (U) (El ^JJ Cnj) ft \ ZVa . (ui itoi aru/fw o<w» «tf^ cnj}ji\ zva. i&ntm <rwji\ in '£ aig. een gat of lek digten, onversc/iillig wat men daartoe bezigt, sleckts geen soldeersel; — voorts: in een maat fasniKnniimjn het een of ander aanbrengen, zoodat ze minder houdt als haar grootte meebrengt. (tJ) 2 (Efl \ SB. schaap. — <w> 2 &i <& vn ^ \ of <w> ? (EJicmxmaJijis schaap met een dikken vetten staart, vetstaart. &J}(&)\ zie »o)^n I. en II. — aQa.a£»\ zie 7 Do, 00 K arn^nw rtJ? CEA \ SB. titel die door Jiet Gouvernement wordt verleend bij wijze van belooning en als een hoogeren titel dan -hcm\ aan inlandsche ambienaren, die laatstgenoemden titel reeds verkregen. — Verg. 6~^.^i(umw (UJ am fl\ klanknabootsend redewoord, I. gevolgd door <K7*njp voor het geluid van het rijst- stampen. Verg. cmaycmji\\ — II. al of niet gevolgd door cbians (in het laatste geval treedt het op als werhcoord) voor liggen, gaan liggen. -— 111. gevolgd door (cmiqr^ cfn z cm/I \ voor het uit den boom op den grond gooijen van groote vruchten. — IV. zva. <w.\ 2. maar zoo niet gebr, in de Preanger, naar het schijnt. — Verg. ook an ay.ni nprtarn/f^ en */j,.°227^ &J) O/Y) 2 \\ — <xn(inami\ JS. morns p. cm cm z (hi fj\ B '. wachten, afwachten; ergens wachten, zitten te wachten; wachten op iemand of lets. — ccia^arn2(iJ)CKTj)\ S. «n cm 2 m ^A.cmjt\ B. op iewand of iets waehten; iets af wacnten ; iemand die achterop komt , inwachten; ook : iets nog halen, beleven, nog beleven; maarindezen zin slechts de vo?'m <N7i<wi<m««u)<H7^\ in ge- bruik? — cm&j) cm 2 (in am 2 \ S. <xnafii(ui(Ki2 0J>/i\ obi (t-'(b^, <-^< B. hopen, vurig verlangen op o f naar iets. (bJJ cm \ SB. zva. warn (Mam \ nadenken, over- leg. Verg. (uri T7 cun T) \\ __ ay ay cm 1 (U mji 2 cm \ zie bij \<ui(uui 2 cm w — an ay. cm \ zva. aqjj2(im\\ (W)cm6-&(hn/l\ ZVa. 0J)2(im6-zA(HTJl\\ — ihrnaycm\ S. £!m(isnji\ P, en B. kunnen, in staat of bij magte tot iets; het hart hebben iets te doen; dat durf ik, dat neem ik aan. — (LmtKniUjcms S. abn2(Cirnasn/j\ en (im ini 2 (toiaji -nasnji\ P. en B. ook het niet kunnen uit- houden. (inarms 643 latitruip (H) am 2 — nsttdcicmis SB. zich stooten en gew. voor het hoofd stooten, maar ook tcel voor zich bv. de knie of den ejleboog stooten. — Verg. as?) asn ik 2 \ en asnajicniasiijlw — <xn worrit £i2ikiji\ iemands hoofd, maar ooh wet een ander Uchaamsdeel, bv. schouder, bonzen (tcij zeggen: hem met het hoofd of den schouder bonzen) tegen lets. (tJ) (Yl CfY) W (a (in cm \ zva . (&iat<n(m\ 1. s / (Ul 2 0/1 cm W — xm^2tqcm\ 1. SB. lets, zooals bijv.' een telegraafpaal stutten. — 11. (ami? fqcrn\ SB. I. hard, uit alle magt, met be- trekking tot aa am vj .ut \ nji(EJi^.iasnj^\ xn-nt m (isiijj \ enz. — 2. iets, dat eigenlijk het icerk is van twee of drie personen, doen alleen. (Ul cm (TU) ff\ SB. welgesteld, in goeden doen, er goed in zitten. (U) cm arm fl \ SB. corpulent , zwaar, zwaar- lijvig. Q Q Q a Q (VJ) CYYI COJI ft \\ — an. cm r\j) cm ruff \ ook .to nm m cm (TL1JI \ zva. <M. (u~n arm _b* Mti ruin w (Ul cm cnjt n\ I. SB. als dol of razend zijn in zijn toorn; een woedende driftkop zijn; ook baldadig, moedwillig; maar i. d. z. een (UJ cm OrUI fj \ SB. MWcm<ruiJI\ zie op sQt (HI (Hl!j\\ CO J{ (IJJ cm ar\Ji fj \ SB. kaal, kaalhoofdig, het haar kwijt. — Verg. cmtHirv^^w en (U) en cm (tU) n \ in het Buittnzorgsche: afge- vreten, van pare, gras enz. — van het laatste ook schoon weggesneden; voorts kaalgeplukt, van fa t (li 2 qw Enz. K. — Verg. ^icrnru/i^ (U) cm cm/j\\ — an (fa cm am n\ SB. van velen: CJ sJl c J ~ staan te kijken of komen kijken naar iemand of iets. cntUl 01 cm Cm f)\\ — (cnr|(lJ,<r|cmcmJ|^ SB. beven, trillen, sidderen, ook van een lichaamsdeel, bv. het hoofd, van ouderdom. — ' CJ een per soon. eijj cm maar ook ivel van a cm om \ zva. ahahxn a<ij^\ zie bij ah* CtJ} cm (W) \ wordt verklaard met ^? <xn \ qebe- <2r ** y r> ? — 11. ^y or> tru cm oruyt \ a a (U) cm <rw/J\\ zigd van iemand; ook met ahi && ^Ji^ni xm e-. w ( da hrn nvi \ of ao cm ihv) \ ook (icKnyajuis nM en an cm tin \ waarsch. het Skr. digdjaja of digwidjaja, overwinning wijd en zijd, al- verwinning en dus alverwinnend, alles ver- winnend. — Jav. Wdbk.). (Ut cm cm f)\ SB. niet voorkomend, stug, stuursch. a9^^x 644 * <IJ) am (&l/f\ een varieteit van de Liomaru^^ of slechts em ander naam? (Ul am \ SB. als koopman of koopvrouw han- deldrijven; te koop hebben een of ander artihel; ergens waar 7)ien zelf als de koopman of de koopvrouw tegenwoordig is, goederen ten verkoop uitstallen; handel. — aacmaSi (uncK\2(*snji\ of (in<rh(W(iM(Hiiasnji\ tut cm trut iru a . G) O a O ' . ot> ajiqcmt oji\ en (Mi cm &M a?) 2 (hi tun art 2 asna \ &JS. VOOrts &m cm &ji 2 cCnzcm 2 oji \ S. . G) O iuj azid 6^12 (t^njis B. vie?' synonieme uitdrukkin- gen voor: als waroenghouder (houdster) bereide koffij en wat daarbij wordt ge- nuttigd, verkoopen of te koop hebben. — xn an cm »tn 1 imfj \ met iets handel drij ven , iets trachten te verkoopen, trachten aan den man te brengen. — (&incmtHr)2Mi2(V)\ fig. voor bedelen. — ^(t^cm^nzap^iui^s zelf zijn handelingen, waarover men zich moet schamen of die het licht niet kunnen lij- den, vertellen aan velen; (zijn dienst pre- senteren bij ieniand. K.) — (u&j)cm\ zetbaas, venter, f actoor van een koopman, commisvoya- geur. — (u>(U)cm\ handel, iemands handel. — <u> cm (lh{mji\ handelswaren , handelsartikel, koopmanschap, koopwaar, en zva. oSiaacm »(nt(mjf\ te koop, in den handel te krijgen of voorbanden; te nverkoop uitgestald liggen.- (cn^irn^(iacm(m(hnji\ handelswaren. — o (Micm(tfn2(KT/i\ ten behoeve van iemand iets als koopman of koopvrouw verkoopen, te koop hebben; zoo handeldrijven. (UJ am \ SB. vleesch van rnensch of dier, van een visch de deelen, andere als graten, ingewanden em. Ook het vleesch, het vleezige gedeelte van een vrucht. (U) CTY) \ SB. naam van een muziekinstrument, bestaande in een stel hangende bekkens, waarop, toil men het instrument bespelen, wordt gestagen. (IJ) (Cn QJl tl \ benaming van zekere goockeltoeren en kunststukken met sabels. (Wl 2 ccn 2 (HJI /) Y SB. met een gat er in, stuk, van een karoeng, ook van een bbbbtio, een said enz., maar niet van wadah taneuh en derg. (Y)(W1 KM 2\ en <qa^Kmt\ zie onder <m?<w>OT^\\ rtJJ \ SB. redewoord voor m?<is»?\ breken, af- breken, doorbreken van een mast, een bamboe, een paal en derg.: krak. — Verg . <ft»^ . G) en <£mai n\ (Cji am \ SB. boosaardig, kwaadaardig, kwaad- willig, verraderlijk; kwaadwilligheid, enz.- 1 Jav. ^?n nijdig,afgunstig,wangunstig. 645 (?) <IJ12 (KYI2\ SB. gebukt, bukken; zich buk- ken. — a.maaii»nid(L}iMji\ gebukt loopen; zich bukken, bukkende. (HH\\ — oo^n SB. iets bv.eensteen,die i half in den grond zit, met behulp van cm werktuig , zooals een nuamaj)j^\ uitbreken; voorts uit een amahxn<tnji\ een kluit aarde, met iets dat men ah he f boom bezigt, breken. — (&(ioi(hw<-n(HTji\ mvdsv. {bij herh.) — Verg. /Ul (KYI (KYI ft\\ — (c?™*™*™^ SB. wijdbeens zitte'n, van daar van liet ie paard zitten van de vrouicen in sommige streken: als een man; op de wijze zooals een man te 'paard zit; voorts met de been en van elkaar gesperd liggen, en volgens sommigen ook wijdbeens staan; van daar bv. van de drie pooten onder een knaapje: van elkander staan. — Verg. (CKnMzarhw — <u* <m a.h (khhii^\ de beenen van elkaar sperren of gesperd houden, als een houding icaartoe men door ongesteldheid wordt gedwongen. <UI (KYI (KYI ft \^ — /cj^ti^n SB. regt op zitten in tegenstelling met liggen* van een zieJce of zwakke; voorts en dan gew. de mvdsv. (Liui-Yihriihrn^ erg ens hoopsge wijze liggen 7 hoopen vormen, aan hoopen liggen, van groote steenen, van tjadasklompen, ofderg. en oo fe van gesneden pure op de sawah. (LJI (KYI aSY) ft \ ook £hrnun/j\ zva. «ST«^<w^\ ook zva. (ui<bri2{\ trekken iret een poot, den poot niet ferm neerzetten, van een dier. (YI&JI (Tl (KYI OSYI ft\ SB. pal aan een, pal aan elkaar. Verg. -najids^w — cu^a^^a^ (^(HDdsnj^x van twee of meer, bv.stoelen: vlak, pal tegen elkaar aan. (Ml 2 (HYJ2 (YUI n\ SB. van een buff el: bene- denwaarts gebogen horens bebben; en van de horens gezegd: benedenwaarts gebogen zijn. Voorts gewezen, rust end, van een re- gent\maar in dezen zin slechts in enkele streken. C^ Q-,C> (Ul (HYJ (KYI ft \ zva. aJittfnaJtJi\ of tfoiVw a^ \\ (VJI (KYI (KYJ ft \\ — <ci;iciaai<Kn/i\ SB. van een (uinjjihn!tmiHi^\ van mensck of dier: dik op- gezet, heel groot. (UI (KYI 2 \ I- SB. naam van een lagoe ronggeng. — 2. (ci(U)Mr)2\ een vrouw, die op overspel werd betrapt, tot straf rondvoeren, nadat zij met niets anders aan als een tjawet, achterste voren was gezet op een paard, haar boofd werd gedekt met een ^m? o^jw|n waarop een wera bloem beves- aat(Kn(uin\. 646 (UitdJig (HTJf \ tigd, en haar gelaat met modder en vuil werd besmeerd, — een straf van vroeger tijd. «/ On (Hi 2 (HU (Ui fi \ zie &>>> (w\ en anashw &h 2 (hh oji \ zie 00k <&i (hi w — ( tun (hi 2 (Hn a h i (mi (uin \ in Jiet Buitenzorgsche zva. (urKHUMnfcnancmjis als Jwog VOOr asn t acrx t cm tun >.o asriw A.J. (Hi (n (Kn \ SB. met den rug in het midden ingedoken; een ingevallen rug hebben. (UiOJi\ Holl. SB. dansen, op Europesche wijze dansen. (Hi (Hi \ en gew. aptdiaiaaa >* SB. boete, geldboete. (Skr. danda, stok, straf; een wapentuig; straf, boete. Jav. Wdble.)- Kn.<£l(ia\ iemand in de boete slaan, beboeten. — S^iji6^khi/i^ net bedrag als boete opgelegd of dat als boete moet worden opgebragt; opgelegde boete. (Hi (Hi (CI (HI (HI fj\ zie <w>g*n/\\ (Hi (Hi (HI fl\ SB. zich klaar of gereed maken, zijn toebereidselen maken, zich voorzien van al het noodige; maar S. cimn B. als de zin hep. is: zich tooijen, zich kleedtn, aan- kleeden: voorts ahdntmanim/is SB. het noo- dige in gereedheid brengen of verrigten; zich uitrusten of toerusten; toerustingen maken. — <rh2(fj)(Mi(hnj\ klaar zijn. Verg. aji cm crhdj)/i\\ — dj)frji<Hi-i*<H7iru/i\ zich klaar maken door den buikband aan te halei\ de saroeng op te schorten en de pijpen van den broek, zoomede de mouwen van het buisje op te stroopen, zoodat, terwijl men vrij in zijn bewegingen is, alles goecfc aan het lijf sluit. — (kiwi rCi&jKHias hetz. maar zoo als men zegt tembang taal. — (aab (iz}(Ki(mji\ S. xnnha.ji2»Ji^Aitn^\ B. lets in orde brengen, zoodat het gebruikt kan worden; iets repareren, weer in goeden of bruik- baren staat brengen ; SB. iemand zijn dos- aandoen, iemand tooijen. — awrio^wi^ S. xna.uirna.ci2(tJi^/k(HT^\ B. Ml'dsV. (lb in (Hi(Hiji\ S. <Lct<ia2MjAMTji\ B. materialen, huisraad, meubelen, goederen, tuig, enz. — (irn-hdhm Pjmj^ eenig goed, een of ander stuk goed. (Hi 2 (Hi 2 (Hi ft \\ — azj&h tam (htji \ SB. naar iemafid of iets onderzoek doen, informee- ren. — (H71(ij)2ij)2(htjj\ ontdekt, gebleken. — (uia.h2in2(Hiji\ onderzoek, navraag. (Hi (Hi 2\ 1. naam van een boom, die ander s r-nar)<Ki2(i5)2\ wordt genoemd. — II. of (untv) u\ 00k amtSi mi ru »n\ een dergelijk gewas . o (IJl (VO) 2 als oji&iZi2 w (jn (Hi (1/1 (Ui (HTi n \ SB. hellen, schuins staanT niet vlak staan, bv. van een meubel; voorts (lv) rt-Jl 2 (Mil \ ^r 647 aan een kant hooger ais aan de andere, van een weg. {U) (U) 2 (W) fl \\ — xn nh d^i i oji^a on /j \ zie xnnban ononis en cmi/nfna,Jt(iM[hnjj\\ — a.5t <uidOJi^Aon^\ zie &JI ^ jo. (Kyi ^ JIJ) (HJ \ I. zva. asnt(EA2\ als benaming van een soort aarden gotten. — II, &h &h cm ,rui \ naam van een zangwijze. (ananrn\ of aha.5i\ Kw. zca. cmcm<Kr)ji\ kraai, raaf; en ajnn^(uijj\ verlan- gen of wensch ten aanzien van een under, gew. in een sleclden zin. Jav. ¥rdbk.) — 777. /wjftjiTjflsn^N SB. niet goed doorkomen, niet willen doorkomen, van de regens of den regen, dwz. dat men steeds nadat het heeft geregend, weer eenige dagen droogte heeft. •fljj aJj \ SB. twee op elkaar volgende zinsne- den van een couplet, ieder met een van de klanken a, i, e, oe, 6, als de eindklank, zulks in verband met de zangwijze (lagoe) en overeenkomstig zekere regelen; dicht- maat, tembang. — (uiwpiMnjis noemt men een van zulke zinsneden. — owio\ iets in tembang of in gebonden stijl schrijven. >(IJ) (£j) \ SB. niet hooger noch lager, altijd het- zelfde, nog altijd hetzelfde, niet meer noch minder, bv. van de opbrengst van een sawah, als die ieder jaar hetzelfde is; ooh van iemands traktemeni of loon, als dat maar steeds hetzelfde blijft, of wel van iemands zijn of gewoonten; enz. aJiaJiw — an^r-Sr.' SB. als het ware een gordijn, een muur vormen van Ka<cna<»(3^\ van &xm^£i2[K^\ (dreigende regenlucht), van de Kmw£ig(b»\ (avondwolken), van golven en ^ Cvj) van de vlammen van een brand. Voorts van een huiszeil: neergelaten; van schuifgor- dijnen: digtgeschoven; en van tenschutsel: uitgezet; enz. Ooh nog, gezegd van bamboe, waroeboomen en derg.: in de verte een zwarte massa vormen, in dezen laatsten zin ook van scliolen visch, die men bv. van af een schip, in zee ziet. (U) (Ut \ I. zva. &n\ maar voor (umnastttw — II. zva. «£}(i~)\ verbijsterd, in de war. tn (VJ) en &J1 \ I- &#. met kruiderijen behan- delde en vervolgens gedroogde lapjes vleesch, die geroosterd of gebraden als toespijs bij de rijst worden gegeten. — «.7i^ij}^iji\ dengdeng maken, van vleesch dengdeng maken. — II. ^^^ maar volg. somm. ong. zva. <u m wy> geiijk af. — Knna}i ^z5is een stuk hout of een bamboe 648 (Wi(Cl(Hl/l\ W aan een zij, bv. met de bedog gelijkmaken, gelijkkappen , zoodat zoo'n uiteinde m (ui(hfn/i\ vlak is. (Ul 2 fcfl \ SB . bak gemaakt van hout of bamboe en met behulp van een draagstok gedragen. Men transporteert er allerlei dingen in. Een dergelijJce bak, maar deze wordt veelal hiasnaa>?aji\ genoemd, is bepaald van lioub en heeft een deksel; men gelruiht dien als bergplaats voor allerlei binnen '«? huis. <ui (U) arn arm \ zie ^^ \ 1L. (tf) 2 n^ (KYI ft v SB. zijn met een stuk er uit of er af ; zijn met een splinter er uit of er af. (UJ (CI \\ cm ah an \ Zie f^^w (LJJ (d\ zie (imwiw fn (IJ} (TJ (CI \\ — xnvj(Lzivfm\ >S. oti-tj^n en Kn<ui£it\ oolc «^Sin P. xna^a^\ B. hooren, te hooren krijgen; luisteren naar iemand of iets; aanhooren; vernemen. — cxn^djU P. (van zich zelf tot een meerdere of oudere) gehoord, vernomen, — xntnihiqan^xma^s hooren zeggen, hooren vertellen. — o ^ah^^nz^s S. o^Sr^^N en raww tfi}tMjl\ P- Knahtej&iayi^ B. iemand of iets aanhooren; naar iets luisteren; toeluis- teren. — nrid^mahrnamiLViao^s S. cKnrrnnJi o (hn/fs P. hetgeen ik gehoord heb, hetgeen werd verstaan door mij bv. was dat MijnJteer / 7 no * Q o beval enz. — omtuJiinui arn ^ (n(U) in <tn t^n i tint (hicki \ het -was niet te onderscheiden hetgeen men hoorde, door het veelsoortig rumoer. (tJ) (C)'(K1 ff\ SB. gemakkelijk, makkelijk, ligt, zonder zich behoeven in te spannen, zonder dat het inspanning kost. (U) 2 (CI 2 (Ml/j\ SB. vreemde, geen familie, anderen, ander menschen; volstrekt geen familie zijn van (*™j iemand. — avium ah* St ihtji ^ anderen ; vreemden {geen familie). — Si 2 tfci 2 <n (hn (te: 2 \ S. aJti xn g (tn ^inm \ B. alles, met uitzondering van vleesc7i, wat bij de rijst wordt gegeten, bep. ook de lalab. (VJ) en (CI (Ktl n\ SB. met een schreeuw of gil uitbarsten in huilen of schreijen. — (m(uifn(d!hniji\ hard schreeuwen, gillend schreeuwen, het uitgillen. — (uasn&najt (nicuhnyis of a^n oji tut rn ccitrni \ mvdsv. — £n<w> <n*7i(Kutnaji.irn/i\ aanhoudend of herhaalde- lijk. odJi^o^w — Verg. bij tn^masn/fw (Ui (CI asn fi\ zie ^'^ en luiojiw (Uf CC1QJ) ff\ SB. kreupelboschje, groep strui- ken, struikgewas. 649 7I/TLM\ a*:xmtru/>\ OJ) CEl 2 \\ — znaji(£i2\ SB. voor zich uitstaren, regt voor zich uitkijken, van een hert, koe, luff el enz. — Van menschen zva. xnajiaJitw Verg. (ui(njcmi(Kri/i\\ — xnahaziitfngim/i^ een hanon rigten, pointeren. (I£\9\ zva. <Ls»«^{\ zie dat big G-smo^w "? /" (l£?2 9(l£\2\\ — xna^t^2\ SB. lang uit neer- liggen, uitgestrekt neerliggen, ah een doode of zooals ie Verg. xn^:diru2aji2\ en xn ax f mi (HYijiw (l£\ (§ ^&(lSY)fl\ SB. een peulvrucht, behoorehde tot het Jcatjang geslackt {Hasskarl: Psopho- carpus tetragonolobus). — a^G-s*rcw?^^«sn^\ is een varieteit (Psophocarpus longe peduncu- latus). (^2§^W — tHTjiiG&iy zva. xnd^tm.z\ of (HI 2 0J)2 \\ a& am asn n w — mn^^^ &#• *^* van het vuur nemen; ooh lets dat men er ingelegd had om te braden, te branden of tepoffen, uit de heete asch of uit het vuur nemen ; lets wat men daar opzettelijh keeft ingelegd, bijv. een fuiJc, uit het water halen, eenfuikoj)- halen; iets dat men in de lucht gelegd, gezet of gehangen heeft, weer binnen, in- of in. huis halen; fig. zich of een ander hetzij door woorden hetzij door daden uit den brand helpen, ergens uitredden, uithel- pen; eindelijk poet. cmn(cm asn/^y voor: in het gezigt doen komen, zigtbaar doen worden. d& (EYI (HJI n \ zva. (iJiimw 0£? (C) 9\ SB. maar ooh wel eens en bep. in het Tjiandjoersche het Jav. Jeramawoord (t>nxSi^\ alsB.ver, ver verwijderd ^mg^\ mvdsv.); voorts afstand, verte. — (kh»®»m»^^ geen permissie hebben of krijgen om zich te verwijderen. — xna^ip^Mmim^^ iemand of iets verwijderen, verwijderd houden, op een afstand brengen of houden. — <w«^ apz(uncHyi\ afstand, verte, verre afstand. — ajiae:ap^\ ver of verwijderd van iemand; van elkaar verwijderd. — aSu^op^anx en asn nnus(ip{\ van verre. OS? CO) 2 \ SB. rijkelijk vloeijen, van het sap van den kawoeng, van , bloed, van het zog bij vrouioen envande melkbij melkgevendedieren. (y)0£? ^\ SB. benaming van het teeken voor de i Bank, voor de kesra, in Soendasch geschreven 650 «y^x met de Arab, letter, — <iS^«^^\ voorzien van de djeer. &K OTI (W \ SB. gember. Zingiber officinale. a Q& OSn OJl fl \ SB. een klein soort a^d^fBi-na^nw 0£?(un <*mn \ SB. verstoord, boos, geergerd; met toorn vervuld worden, geergerd wor- den, van iemands hart of gemoed. <^Q^^ SB. geest, genius (Ar. (^^.Y — Men onder scheidt de djins in e&iKijjxrnaji(Enji\ en usoocLn\ tot de laatsten behooren o. a. de (hi, a£<>oj(cniajf(isn/i\ (Verg. ^(m/jfcn (wri bij Wjl (uw\ zoomede de am ?t??&j)^ en de (nitrntrvus de laatste steelt gaarne de kinder en, die na zons- ondergang buiten bleven. Be «^*o^<un^^N huizen veelal in de mosJceen. Verg. aS ma ^nm/jw 0£?(H1\ SB. Junij. &£\ 2 (HI 9 \ SB. benaming van den kawoeng- boom, die voor het eerst wordt afgetapt; maar in het Buitenzorgsche: (de het eerst uitgekomen 4«?m|\ aan een kawoeng. Rg.) Verg. <mwn(ruji\\ Q OK (HI 9 \ SB. o verspel, ontucht ; overspel plegen; ontucht plegen (Ar. \-S))- — dn& on % ctfn 2 qoji \ van den man of de vrouw: overspel plegen . — Be wederhelft, die de is, (i(Ji(U(ie:(m^(ffnda<yj\\ Verg. (E^^niiaan^w Q& (HI (HI ft \ zva. *ji<W(U)ji>\ &K(H1\ ook (tip(v)\ o. a. op Bandoeng. K.) de onder den Mai. naam nahar wangi" meer belcende fijne welriekende wortelen, waarvan sommige voorwerpen worden gemaaht en die oolc tusschen Meer en worden gelegd om ze een aangenamen geur te geven of voor ongedierte, zooals bijv. kakkerlakken te bewaren (Andra- pogon muricatus). OK (HI *>? \ SB. d^chn^iamfq(U}\ benaming voor het tijdsverloop van af het eerste hanen- gekraai, omstreeks twee uur 's' nachts, tot circa vier uur in den ochtend. — okwR oji2 am a<ri^\ als voren van af dat laatstge- noemde tijdstip tot het begitmen licht te worden. — Met d&w$i\ gebezigd, bv. in antwoord op de vraag „hoe laat zijt gij ver- trokken" wordt beteekend een tijdstip tusschen circa drie uur '$ nachts en circa half zes in den ochtend. 06? (HI (1ST) n \ SB. wijlen, overleden. Mis- schien hetAr. &Xs± het paradijs, net verblijf der gezaligden. — (feaoasns wijlen de, de overleden; zaliger. 0£?(Hl(H}/j\ SB. komijn, komijnzaad. d£\ (HI \ SB. benaming voor een kippekui- okz, tmtasnhs 651 *iMz(*n)<nj>ji\ 0£?2 ken, dat achterlijk is in het vee>en krij- gen. Rg. X. f(K12 0Sn/J\ SB. lokvogel; ook fig. 0£\ (HI (HYJ fl \ zie c&tcrnw OK (HI arm n \\ — aafizMtoajis SB. stil zitten ergens; stil blijven zitten, bv. in plaats van zich te verroijderen. — Verg . ananwi^ •C?n 0&Z aa \\ — a7i(iK<i£\ SB. bliiven staan, staan met voorovergebogen hoofd, zooals men wel doet, over lets denkende. 0£\(H1\ SB. de bloemknop van de wtipw — <iK(iKfth\ zva. M(im(Lm.<u)i(ijn(HTji\ maar volg. Rg. the heart (anatomically), bij welke be- teekenis K. aanteekent: enkel van beesten. — Jav. ^^ volg. Gericke: ook de nieren. Q Q' &£\ (HI &J1 fl \ SB . zva. <EJi9(bsi<naj^\ ook zva. -hm\ soort. Voorts (&(kioji\ de verlangde per- soon, de persoon in kwestie; en kunstterm voor het meisje, met betrekking tot of in een huwelijksaanzoek ; maar ook het (de) oorspronkelijke, bv. het oorspronkelijke (woord), de oorspronkelijke (taal). — m<& (moj)ji\ van denzelfden oorsprong. (Ar. ^yxXj^. djins, Lat. genus . — Jav . Wdbk . ) C/ <K?(n(H)(U)\ Soil. SB. jenever. Q <t*t (Hi (U) nri \ January. ari a& (,(H) arm n \ Roll, generaal. — «o<*k(<*p OK " mjicpasnj^\ admiraal. (Hi arm fj \\ — <o &i& rvys SB. een dikte vertoonen, gezegd van een overigens genezen lichaamsdeel, waar een kogel indrong en in bleef zitten; ook (met wratten zijn, bv. van de hand. K.). 06?(n(Hl arm \ SB. venster (Port, janella). && (HI (Efl n \ ong. — ^a&^^^N oppassers, ondergeschikt aan den cipier bij een gevangenis. — Verg. w k* t&l m tap, OK 2 (HI 2 (El fj \ m het Buitenzorgsche (%.)> en M(bijKmarh2\ in de Preanger: het leger of nest van het wilde varken, waarin het jongen werpt. Q& (HI (L7) (1ST) f/\ zva. <§-s*ft*<»^p (Ar. Ac\l 1^ djandbat, onreinheid door bijslaap ofzaad- vloeijing, die verhindert het gebed te doen. — Jav. Wdbk.) d& (HI \ zie (ui (uw asnj\\ — <&r tHinn im/l\ zie <wn cmji^ — <&^(>hah)2tMji\ B. (als S. kan men (Hpi(Wi2(HTjj\ bezigeri), iemand aanstelleh, ver- heffen bv. tot distriktshoofd ; iemand den titel verleenen bv. van ^nnmw — aKkiah-n <ik\ VOrst zijn. — 6^Aa7najtmjnxnMa^.iEJin\ ZVa . G-iAlTtt <WI (CY (Et/I \\ 652 OB: QJ] \ SB. te hoog, onbehoorlijk hoog, van een huis of derg. ooh van een. asmiuiw — am <^«wp haarwrong, die boven op het hoofd zit, in plaats van achter tegen het Jioofd. — (3)cfn(nj<iK(yji\ het haar zoo opge- maakt hebbeo, dat de haarwrong zich bevindt op de kruin van het hoofd; zich in dier voege het haar opmaken. OK 2 <*# 2 \ SB. spichtig staan, regtop staan, van pare. Verg. asf^^aru^w — Voorts stijf, niet te buigen, van een lid of lichaams- deel; en regt uitgestoken, van iemands beenen, terwijl hij te paard zit. — «^-n?0j>?\ mvdsv. ^N ong. — (3^«^x SB. vloeibaar, opgelost, gesmolten; waterig, dun door te groote toevoeging van de vloeistof waarmee men het aanmengt of waarin men het kookt. 0£Z 2 \ toeroep, maar zeer 'plat, om iemand te gelasten wegtegaan of heentegaan: ga heen! scheer je weg! — Verg. «£™^ en ™*^\\ <t£^T7\ SB. els. 0^m\\ — a^^^^N SB. spaak, spaken van een wiel. 0& eH 2 \ Bantamsch voor <rij-n^ dorps hoofd. — Bg. K. «5<T?2\ SB. diep; binnen, binnen in, in- wendig; en van pare zva. mttxnw — <w»«^ Tin binnen in, in. — (xn(teni2\ naar bin- nen. — miktum; S. oj) an.(cnasn \ B. in, binnen. Bv. (KJi(^(cr}asnaJiaji^(iP:(t<i\ of wel cut i^i^ S) asn cuncHiji 1878. — aJi<uz*r}t<Hiam<&i\ op de aarde. — aji\a^i\ zva. <M«^'m*o\\ — (St Q-yi 2(3^2 aafl\ of asi><tJnhznii6^Afa;nji\ van binnen tegen, bv. den buiten wand of de muur van een kamer. - «^T)?(h7? tasn \ zva. Cl^ TiiMffmiw zie bij (hficnmiw — onccri asnjf\ ook, o. a. op Tjiandjoer, M^g^g^N genoemd, het eigenlijke woonhuis van den regent. ap^hQni2\ s. ^^^oia^x B. het binnen de lebet bedienend personeel, uitsluitend vrouwen, als de regent er selirs opnahoudt. Verg. a^«^(^n?\\ «^ 07 2 \ SB. springen en dansen, een vaart nemen, van een paard dat men aan een touw heeft; ook rennen, voortrennen van een buffel, die door het een of ander werd ver- SChrikt. — (LnS:ni2(tfn2Chnji\ of <*m "^ 9 <w n ? (tnj\ \ een paard aan een touw of aan de longe laten dansen en springen, laten loopen. 0£?ni\ I. SB. hoek, bv. van een huis, ook de hoek van het oog. — 11. maar zoo in zamen- stelling: iemand ervaren in lets, iemand die TT 653 a^rn^ \ gaat over of bet toezigt heeft op iets ; iemand die iets als zijn werk dpet. Zoo bv. aprTTj<trr?0j?\ tolk. — ae:nriamaaiz\ buisbe- waarder.— af^ftsr><n^^\ schrijver, klerk, secretaris.- t^nr\9Ji(EJi^jiancui(n/ij^\ bofmeester, bottelier op een schip. — III. o«^\ S. annuls en oo> B. bevallen, baren, een kind of kinderen baren; SB van een dier: jongen werpen, jongen. — <cia*jTjtfn*^\ a O O S. Q(unrQgtmjf\ (Pass. (8*(ui(i^<nJn<Mfl (HI a O o (wkvhwi trui g (hQj ook ammn 1"! ??*otfV P. xngaJidobiitMjis en <& (hQkhtjIx B. ter wereld brengen; SB. van een dier: werpen. i nn \ SB. de van den nokbalk naar een hoek van bet buis scbuins afloopende balk. (l£\2Q1<rYl\ SB. niet naar bebooren, niet zooals bet voegt of betaamt. O&n^os SB. in bet wild loopen, in bet wild loopende, van buffets of rundvee. als men de dieren fs avonds niet naar huis haalt, maar ze soms maanden long vrij in Jtet boscJi of op de velden laat rondzwerven. — (m(i&ni{(Krii(hnji\ een dier, zooals een buff el of rund, in bet wild laten loopen. II. — ^ oi{\\ (Knd^ni^nri^ifisti^p zva . (tm(3-M(M am ~i <n an ^fktisr) <kt/7\\ O O d^^PW — &<Q-%t\ SB. kleinzeerig; laf- bartig. (l^^OPN zie usKptw (l&ni (HI fl\ lav. paard. a^nn^aa^(Hr^\ ook (cntnjj(EJt2(ri!yqn!tsr^\ SB. grijs, van een paard ook van een stof. (l£\ cyi 2 &J) 2 \ zie axdojuw Q£\ ni (KYI n \ naam van een boompje, waarvan eenige soorten ; sommige worden in zoogenaamde levende pager s aangeplant.- Zie ook tHntnjKKnw fl£T rn (KYJ/j\ naam van een boom en van zijn vrucJit. De talrijke soorten djeroek worden met verschillende namen onderscheiden ; de citroen en de sinaasappel behooren tot het- zelfde vruchtengeslacht . — Soorten van O .. O a a O a O (kyijjG^ (tn frJi!) \ (t^nrinrn^jKnaji^ enz. a& nr} (KYJ fj \ naam van een boom, Dicalyt tine- torius ; de bast wordt tot (rood) verven ge- bezigd. Bg. a& ni (isr) fj \\ — xmQ^)asnji\ SB. luidkeels schreeuwen, bet uitgillen, bet uitscbreeu- Wen. <SHaeziwri9sn^\ mvdsv. (van velen). $: (Ul asn n\ SB. strik. — Verg. g.2it)<m>j\ <yi&(Knji\ ni(n(Vi\ vmw\ en (Ufriicmjiw — »o7,iRo^n in een fctrik geraakt, verstrikt. 654 Z*r)am(Hia\ K^S && T? QUI \ naam van een eeMoornsoort, K. kapen. aefyia&s SB. de ringvinger. 0£? nrj ae? (HI \ SB. booswicht, schurk, snood- aard, dief (Skr. doerdjana). OK ni (UUI (Hi fj\ SB. de plaats waar men de vuilnis dagelijks wegwerpt, de vuilnishoop. 0£? nri (Efl n \ SB. naaldj ook de naald van een as, en wijzer van een uurwerk. - — a^m 'n^Jl kunstterm, die gebezigd wordt van de pare op de kweekbedding r, als ze reeds te hoog is om er ajtSinm\ van te kunnen bezigen. Q aeznr) (E/i\ I. SB. stoppel, rijststoppels, zoo als die na het snijden op het veld bli/jvsn staan. — 11. SB. eel, cell en, in de nangka- vrucht, waarin de ^J)1**^^^ zitten. Q£? nj (EH asn n \\ — o<^Tj/»t«sr^N SB. stop- pen, lets zooals een hous stoppen. Rg. K. a^nr) G&?\ SB. ver weg, ver van huis, o van <Hinccn\ xp(wiiHin\ enz. Q 0£? *>? am /I \ SB. geest, elf, berggeest, ka- boutermannetje ; nix, vloed-o/watergeest, die somtijds de gedaante van een mensch, ook wel van een dier aanneemt. — ajnlmzintHiaM &noprr>(m~m(Hii(H7i<iJtga3.2\ spreekw. ik behoef niet verder te zoeken; ik ben zeker van mijn zaak. 