Reis door Noord Amerika
vao onze iW^ii , waarmede wy liet hout kloven , omtrent aien haf- ven voet kiig en breed naar evenredigheid. Zy zyn gemaakt als onze wi^en, fcherp aan het ene ciide , W)g egter iets botter. Dewyl zy aan enen Heel moeflen vaflgeniaakt worden « zo was 'er boven aan eea rand om aan het dikke »nde. Om den fle^ vaft te maken fpleet men ze op , en ftak de gefpleten^ einden van den ftok in den rand van den Aeen, én bond dan de gefpleten* ftukken ^11 op malkander , omn^nt zo als de Smids in de fpleien van den Heel de yzeren. byl vaftmaken. Sommigen van deze bylen hadden geen rand van boven , en het fchync dat zy die maar in de band hielden om *er mede te hakken of te floten , zonder dat 'er een handvat aan beboeftle te zyib De meeften dezer bylen , die ik gezien heb , beftonden uit ene harde rots , dc^ snd^'en waren gemaakt van enen harden , zwarten , fynen vuurileen. Als de Huilden enen zwaren boom vellen wilden, konden zy dit met hunne bylen niet uityoeren-, dog bedienden zig dan van het vuur. Zy verbrandden de wortels van den boom , en deden hem dus tuimelen* IVlaar op dat het vuur niet verdet gaan mogte dan hun oc^merk was,, flaken zy enüe oude lappen aan een ftt^ , doopna die in *t water,. en maalüen «raar den boom een weinig boven bet vuur geftadig me- <le nat. Wanneer zy enen dikken boom tot een ICano wilden uithol- len , lagen zy dr(^e takken om den ftam , zo ver zy den boom dik- ten hol te maken, en (laken dié in brand: In dé plaats vw d^: verbrand waren, werden anderen aangebragt. Ondenuflchen waren zy geftadig be^ met den boom boven en onder het vuiu:, daar hy niet branden modi, nat k midcen. De boom hol gebrand^nde, zover «y zulks verlangden , fchraapten zy met hunne bylen , met fcherpe fchalen, en dietgelyken, het gebrande *er af, en maakten de Kano van bümen glad. Op deze wys gaven zy ztük. ene gei^aote 'er aan- sls z^ goedvonden. Ene Kano was goneenlyk tuflcben de dertig en de veertig voet lang. Het voom^imlle waanoe hunne bylen dienden was de velden bekwaam X£ maken voor bet plantea der Mals ; want als zulk een veld, daar zy IVUis tden wilden, met hout bedekt was, hakten zy den b^ rondom de bomen af met hunne bylen, vooral in den tyd dat by fappig was. Dus verdorde å& boom , terwyl hy geen voedfel meer krygen kon , en de bladeren beletteden de zonneftralen ' rasx. koiger door te fchieten. De kletnder bomen wierden met geweld uiKerukt , en mea xo&ås daüm de aarde met kromme m icherpe talken om. Meflèn. In plaats van meflèn behielpen zy zig met fcherpe (lukken vuur- fleen , quans , of enig ander foort van (teen , of met enen fcherpen fchulp, of een fcherpgemaakt been. Fylco. VooKAAH de pylen maakten zy dunne en hoekige ftukken fteen vaft, gp- yGoDgle R A K o ON... 1/48. ts? gemeenlyk vourilenen of quartfen , dc^ fomtyds wel een ander foort. Äommigen gebruikten de beenderen der dieren, of de klauwen van vo- gels of be«rten. Enigen vm deze oude werppylen zeer vry ftomp , egter fchynt het dat zy 'er vogels en heeften mede hebben weten te doden ; dog of zy door de kragc van den boog flerk' genoeg voort- gejaagd wierden om diep fn het lichaam van een nöifch door de klederen heen te kunnen indringen , kan ik niec zeggen. Men faeefb 'er nogthans gevonden die zeei Icherp en wel gemaakt waren. Zy hadden ftenen ftampers omtrent een voet lang en zo dik als een Stam- mans arm. Dezen beftaan voomamelyk uit een zwan foort' van flem, ^^' -en wierden voorheen gebruikt om Mais te ibmpen * het welk van over oude tyden af hun voomaamfte of enig graan is geweeft. Zy had- den generhande foort van molens om bet te malen, en wiflen niet wat. voor een ding een molen was. Oude Franfeben 'm Kanada hebben my veneld, dat de .^«wiiaMw ten.uiterftai verbaaia (tonden toenzy de Franfeben den eerflen molen zagen opr^ten. Zy kwamen, zel& van zeer f er , in groen getale , om dat wonder te zien , en wierden niet moede van 'er verfcheiden dagen by te blyven zitten om het te iKkyken. Zy waren lang van mening dat hy niet van den wind, maar van geeftai, die 'er binnen in zat«i, wierd omgedreven. By het bou- wen van den eerden watermolen waren zy odt meer of min in de zelve vöwondering. Voorheen ftampten zy al de Mais in holle bomen met de befchrevene ftenen ftampers. Velen hadden ze evenwel maar van hout. De zwartagtige fteen , waarvan de bylen en de ftampers voor dezen gemaakt werden, is een zeer goede ftypfteen, en om die reden gebruHcen de Ënselfcben en de Z-sotdtn dezelven , als zy ze vinden, om hunne met^ te wetten. De oude ketels der fftlde» waren of Van klei of van een foort van Ketels, •daffteen. (•) De eerften beftwiden lut ene donkere klei gemengd met witte zand- of quartskorreltjes , en in het vuur gebakken. Velen vna deze ketels hebben twee gaten in den bovenränd aan ^e zyde, waar- xloor men enen ftok ftak, én den ketel, zo lang hy kookte , bwen het vuur hield. De meeQen hebben geen voec 'Tis iets zonderlings, aai genen van die ketels van binnen «tf* van buiten vetglaafd waren. Enige weinige oude Zweden konden ^ nog berinneren, dat zy de IVilden in zmke potten hadden zien Itoken. Zy zyn z&er dun, en van verfchillende grootte, fomtyds van enen ^x>enagrigen, en fomtyds van «nen grauwen duflteen, en enigen zyn van een foort van vuurfteen. De IxMlem en de rand zyn dikwyls niim een duim dik. Schoon de uime- rikanen gene keiwis van yzer , ftaal , of enig ander metaal hadden , Aa 3 wiften C) La^ eïlarit. y Google 188 NEW JERSEY. willen zy evenwel deze .ftenen ketels zeer aardig mtrchollai. Tabaks- De oude Tabakspypen der IFUden waren 'ook van klei , of vaiï pypen. duf- en flangefteen. Die uit klei zyn hebben de gedaante van de on- ' zen , dc^ zyn wat ruwer en niet zo wel gemaakt. De pyp is dik. en kort , naauwlyks een duim , dog fomtyds een vinger lang. De kleur is byna zo als de onzen die wat lang gebruikt zyn. Die , welken uit duflieen gemaakt worden , bellaan uit de zelve flof als de keuris. Som- migen van dezelven zyn tamelyk wel gemaakt,, fchoai de ITilden nog' yzer nog ftaal hadden. Maar behalven deze tabakspypen , vindt men nog een ander (bort, die zeer vernuftig uit een zeer frayen roden duf- fteen , trf" een foort van flangagtig marmer gemaakt zyn. Dezen zyn, zeer fchaarfch en zelden in gebruik dan by de Sacbêms of Oudften der fi^tlden. 'De fraye rode fteen, vraarvan die pypen gemaakt zyn,. is ook zeldzaam, en wordt alleen in het land der lageuiz gevonden,, die, volgens Vader Charlevoix,,(*) aan de overzyde der Miffifippi wonen. Ene pyp van dit foort wordt by de Amtrikanen veeltyds ho- ger geagt als een (tuk zilvers van dezelve grootte. Uit het aelve foort. van fteen beflaat gemeenlyk hunne zo genaamde P^p van vrede ^(X) vnn de welke zy ^ bedienen by het aangaan vwi vrede of verbon- den.' Byna alle Schryvers, die van- dit volk. gewag hebben gemaakt,, fprekèn van deze pyp ^ en ik zal 'er in 't vervolg, breder over han-, delen. Vifclian- Im plaats van Vifchangels gebruikten de bilden hoeken van been gtls. of vogelklauwen. Sommigen van de oudfte Zweden alhier verttlden my , dat in hmine jeugd zeer vele Amerikanen in het toen zo ge- naamde Nieuw Zweden gewoc«d hebben, die met zulke boeken op de DfUaware vifchten. Wyze ' Om vuur te maken hadden zy de gewoonte van. twee harde drc^e ' vanvuurftukken houts flerk- tegens malkander te wryven, tot dat het hout be- te ma- go„ ie joten en daarna ia vlam vloog. ^^"" Dusdanig waren de werktuigen die de Amerikanen voor de aan- kkig?^'^" ^0"°^ ^ Muropers gebruikten, voor dat zy geleerd hadden zig van het yzer te bedienen. Noord Amerika heeft overvloed van VjKrmy- nen. De ff Uden woonden door bet gehele land verftroid; en men kan vele plaatfen aanwyzen waar men thans yzermynen ontdekt heeft ^ daar nog geen honderd jaren geleden ^te dorpen van PTilden ge- daan hebben. Dus is bet zonderling dat zygeen gebruik hebben weten te maken van een metaal dat zy overal onder hunne ogen hadden , en daar zy alle dagen op traden. Zy woonden op plaatlen daar men na- der- (*) Journal bijlorique (Tun vtyagfi d'.Amtrique. Tom. 5. Lettr. .13. (t) Calumet dtpaix by de Franfcben. yGoogle R. A K o o N, 1748. »89 derhand yzererts ontdekt heeR , en reisden vele mylen ver om ene elendige byl , een mes, of iets diergelyks van fteen.te krygen. Zy moeiten verfclieiden dagen te kofte le^en om hunne werktuigen fciicrp' te maken , met ze tegens ene rots of andere ftenen te wryven , en wierden dån nog kwalyk voor hunnen arbeid beloond, want zy kon- dcQ nimmer met hunne bylen enen dikken boom vellen , en bezwaar* iyk konden zy 'er enen kleinen mede ombouwen. Het was hun on- mc^elyk met die bylen enen boom uittehollcn , of bet honderdje ge- deelte van het werk te doen dat wy met onze yzeren bylen verro- ten. Hieruit ziet men boe nadelig de onkunde , of de dwaze ver^r tkig is van nuttige konden. Men vindt hier een genoegzaam getal van Hazen , d(^ zy zyrt Hazen, veel kleinder dan de Eurepifcben en nie: veel groter dan onze Kony- nen- Zy blyven zo wel des winters als des zomers grauw , gelyk de onzen maar des zomers zyn. De tippen hunner oren zyn altyd grauw cn niet zwart ; de ftaan is ook in alle jaargetyden grauw van toven.- Zy jongen vetifcheiden* malen in het jaar. In de lente leggen zy. hun- ne jongen in bollen bomen , cn des zopers, in Juni en Juli , in bet gras. Wanneer zy verrail worden nemen zy gemeenlyk bunne fchuil- plaats in bolle bomen, waar men ze met e«i ftok. met een baak van' voren «itbaalt , of door een gat in den boom te fnyden , of door rook rondom den boom te maken uit dryü. In. alle die gelegen- heden beeft inen 'er honden by van doen. Deze hazen byten noit , en men kan ze zonder gevaar aanraken. By dag zitten zy gemeenlyk in holle bomen ^ en komen 'er zelden uit , ten zy ze door menfchen of bonden geftoord wordea ; dt^, 's nagts gaan ze uit om voeder te zoeken. By flegt weder ,. of als bet fneuwc , l^gen zy een dag of twee ftil„en wagen ag niet buiten hunne fchuilplaatfen. Op- de kool- landen doen zy grote fchade; en de appelbomen moeten oneindig veel van hun lyden , want zy fchillen ze digt by den grond geheel af. Men flemt bietin overeeh, dat zy in enen kouden harden winter vetter zyn^ dan in enen zagten en vogtigen. Men gaf hiervan verfcheiden' oor- zaken by gifling op. De hmd is zo tos dat men ze niet vai 't lyf aftrekken kan, en by gevolg, deugt ^ neigens toe, want als men ze- by de hairen trekt volgt bet vel met ftukken van ze\ï. Deze Hazea^ lun men niet mak maken. Zy hebben altyd , zelfs ia 't. midden, van. den winter,, eoe menigte van vloyen. (*) Aa 3 Mat» (•5 Uit deze befchryving blykt klaar genoeg dat deze Hazen een onderfchei- den Ibort z^n van onze rossgtige grauwe Hazen, zo wel als van die welke» in; At noorder delen van Europa en ^fia gevonden worden, die des winters wit. zyn, met zwane tippen aan de .oren, dog des. zomers eca grauw vd hebben. .y-Google 193 N - E W J E R S E Y. Muizen. Muizen van het gemene foort vond men hier te lande in de fteden «i op 't veld, en dat in xiilke menigtens, dat zy hier, even als in ande- re landen, reer veel fchade doen. Oldhixon (*) verhaalt dat '« nog muizen nog nmen in Noerd Amtrika gevreeft zyn , eer zy met de fchepen oit Europa overgekomen waren. Hoe ver dit waar is weet ik niet. Dog dit is zeker, dat ik op vele woefte plaatfen, waar noit eea menfch gewoond heeft, velen van *t gemene foon van Muizen doodge- flagen heb, die in de Tpleten der bergen zaten. En is het waarfchynlyk dat alle die Muizen, die door alle de binnenlanden verfpreid zyn, van die zouden afk(«i(Ug wezen die uit Europa zyn oveigebragt? Ratten. ^^ Ratten kan men ook onder dat gediwte rekenen dat veel kwaadt in dit land docL Men vmdt ze en in de fteden en op het laad Zy zyn van de zelve grootte ^ onze Ratten , dog anders van kleur, want zy zyn grauw wat naar het blauwe hellende. Ik vroeg de Zweden of zy hier al voor de aankomft der Europeanen geweeft waren dan niet , d(^ fcon geen voldoend antwoord erlangen. Alien kwamen zy daarin over- een, dat 'er jaarlyks ene byftere menigte van dit ongedierte met de fchepen -werd oveigebragt De Heer Bartram beweerde, dat voor dat zig hier de Earopers hadden nedergezet de Ratten reeds in dit land geweeft waren ; want hy had *er ene grote menigte van op die hc^ bei^n gezien, die de Blauwe Bergen genoemd woiden, waar zy tuflchen de ftenen in de onderaardfcne holen , die in dat gebergte menigvuldig zyn, neftelden. Zy houden zig by dag zo Uil, dat men 'er zelden een van ziet, dog des nagts maken zy een fchrik- kelyk geweld. Als het zeer koud was fchenen zy geheel bevroren , want zo lang de vorft aanhield deden zy zig in 't geheel niet horen. Men moet hier aanmerken, dat *er nog ^ de Zwedeu nog by de Engtlfchen luiken voor de venflers zyn, nauwlyks vindt men 'er een flakvenfter, en maar alleen loQè planken. De muren der houte hui- zen WMCn kIê niet met mos digt geftopt, zo dat het fn de kamers, fchoon 'er gellookc wordt, niet vrarmer is dan in de voorhuizen. In de vertrekken daar de Dienftbodai fliepen flookte men in 't ge- heel niet, fcho<»i het fomtyds vinnig koud was. Dus Haan de lat- ten des winters ene grote koude uit; maar zodra het gematigd we- dör wordt komen zy te voorfchyn, Wy merkten dezen winter vöfdwi- dén' malen op, dw de Ratten kort voorene zware koude het zeer druk hadden, en des nagts een groot geraas maakten. Het fcheen dat zy een VDOi^evoel van de aanihande vorft hadden, en daarom wakker aten ea VOOÏ^ By een nauwkeurig onderzoek zonden de Natoutkcnders miflcHcn nog meer- der onderichddende kenmerken vinden. F. (*) Britipi Ew^irt in Ammca, \qU i. p* 444* yGoogle R A K o o N. 1749. i^i Toorraad opdoen wilden. By za^ weder waren zy gewoon appelen eh anderen voOTraad wegteflepen. Dus befloten wy altyd voor vaft, dat als de Ratten des nagts flerk aangingen of zeer gulzig waren, 'er ene zware koude op handen was. Ik heb reeds opgemerkt dat de grauwe Eekhoorns Her te lande de zelve eigenfchap hebben. De Muizen eten ook, getyk dezen, niec de gehele Maïskorrels, maaralleen de zoete bin- nenlle kern daaniit.. Den 3I-. Januari 1749. was de koude Wer zo fel als in Zweden, \niinige fchoon die Land zo veel ruidelyker legt. De Thermomeier van Celsius koude was des morgens twee en twintig ^aden beneden hec punt van vorft. Gelyk de kamers bier zonder blinden, en de wanden niet met mos digc geftopt zyn ,. moeten Mcr de winters zeer onaangenaam voor iemant we- zendie aan de vnrmt Zwtsdfehe kamers gewoon ]&. Dc^ hei is hier een ^ote trooft dat de koude niet bng aanhoudt. Sommige dagen van dez& maand Januwi was het zo koud In myne kamer, dat ik geen twee re- gels fchryven kon zonder dat de inkt in de pen bevroor. Als ik niec fclireef kon ik den inkt niet op tafeUaten flaim, maar was genoodzaakt hem op den haard te zetten , <tf in myn zak te (leken. Egter, fcho<m het zo koud was , en dat hec fomtyds verfcheiden' dagen en nagten. aan een fneuwde, zo dat bet veld byna zes duim d& befiicuwdwas, moeit het vee dag en n^ over in 't veld blyven gedurende den gantfdien win- ter. Want nog de Ëngetfcben nog de Zweden hadden ftSlen ; maar de Gent Duitfcbers en JiolUttders vodden hier in de gewoonte van hun vader- ftnUiir- hnd, en haalden hun vee des winters op ftal. De meefte oude Zwt^ p" ^^^ ien zeiden, dat zy by hunne aankomft hier ie lan& volgens het ge- *^^* buik van Zwidin Hallen gemaakt hadden, d(^ toen de Engelfebtn zig. hier kwamen nederzetten,, en, volgens het gebruik van Engeland y hua vee altyd in *i veld liercn , hadden zy ook die gewo<Hite aangenomor. Zy flonden nogthans toe , dat bet vee wanneer het fel koud is,, zeer veel leed, vooral als V vorfl op enen regen kwam, en dat dit in detï xwaren winrcr van 't jaw 1741. op vele plaatfen verfcheiden' heeften het leven gekoft had. Het vee vond nu zyn voedfel in bet woud,, waar nog fonunige bladeren op de jonge eiken zaten, dog het liet de blade- ren met ruft,, en beet alleen de dppen der dunne takken, en de koppetv der tederfte eikeboompjes af.. De paarden liepen op de Maisvelden, en aten de droge bladen van de wemige ftelen die 'er ncw over waren. I^ fchapen weidden in de boflchen en op de akkers. De hoenders fliepeit des nagts op de takken der bomen in de tuinen , Want 'er wuen gene bokken voor him. De varkens lagen ook , binnen ene betuinmg , on- der den bloten hemel. Een klein focHt van vogels , by de Zweden T% Sntuwjogel, by de Emelfcben Cbuck-bird (*! genoemd, kwan om-fiieuw- ^ ircnt.™gt>' Q) Catesby noemt hem Pajfer nivalii ,. en.LiNN.£us Embexiia btmalit^ yGoogle Xün. 15a N E W J E R S E Y. trent dezen tyd by de huizen. Men ziet wzeldai dan Wanneer het Cieawr-, anders zoeken zy hun voedfel op de wegen. De Jiellaware tegeu over Pbiïadelpbia en iets lager lag thans roe-, 20 dat men 'er over gaan kon. Dog niemant dorft 'er over ie ryden. PaiT- Men vindt Patryzen ia dit Land, dog niet van het zelve foon met ■ås: onzen. Somtyds noemen en Zweden en Engeïfebtn ze ook JVag- tels. Van gedaante, aard en cigenfchappen zyn zy dezelve met de £*- ropifcht Veldhoendwe , dat is te ze^n , zy lopen weg en verftoppen zig als men ze v^volgt. Maar ^ zyn kleini^ f n van ene andere Ideur. Ik kan in dit werk niet breedvoerig debefdiryvingeninlanchen, dieikvan vogels, gekorvenen, viervoetige dieren, en planten gemaakt heb, om -dat dit het te ver zou doen uitlopen. Ik zal alleen aanmerken, dat-deze i^atryzen aan de poten naakt, «p dea rug bruin, zwart en wit gefpikkeld, ■op de borft donker geel, en op den bmk wit zyn, met zwarte ran- den om de veren. Van grootte zyn zy als het Hazelhoen. (*) Bo- ren ieder o(^ hebben zy een ligtgelen fmallen kring. In Nieuw ZwedtM Tfn zy menigvuldig, en men behoeft daar niet ver te gaait om 'er grote klugten van te vinden. Egter onth(xiden zy zig niet digc by de lieden, het zy ze door het veelvuldig fchieten uitgeroeid of ver- jaagd zyn geworden. Zy zyn altyd in groter of kleiner troepen , vliegen jiict zeer ver, maar lopen op de velden, vooral onder de ftmiken en ne- vens de minen^ waar zy haar voedfel zoeken. Men houdt ze voor een uitmuntend £:en, en maakt ze op velerhande wyzen gereed. Om deze reden worden 'er velen gevangen en gefchoten. Men vangt ze in een foort van vierkante knip, van berden gemaakt, waaronder men wat haver Arpit ; de knip wordt aan den enen kant op flokjes gezet. Als het geluk wat mede loopt kan men 'er verfcheiden te gelyk vangen. Wanneer zy onder het kreupelhout zig verbergen, ksn men 'er zeer digi bykomen, zMidcr ze ie dom opvliegen. Des na^ kni^cn zy &^ enen hoop t'zamen. Zy krauwelen op den gron^ ev^n als 1^ kuikens. In de -lente maken zy hare nellen onder het kreupelhout, op de Maïsvelden, of op de heuvels in de open higt. Zy krabben enig ftroo byeen , waar in ze omtrent dertien witte eijeren leggen. Zy «en verfcheidenerhande graan en gras zaden. Ook heeft men zede beflèn van den Sumaoh (tj zien ewn. Sonjmige menfchen hebben ze jong gevangen, en in koyen mak gemaakt, waar na men ze los Jopen £at. In dat geval blyven zy trouw by de kippen. De becuiningen , wejken men in Penfylvanie en New Jerfty^ maar inzonderheid m New Terk^ gebruikt, worden uit hoofde haier. 'flingeragtige gedaante, in 't Enge^cb , fToTfnfeiKes genoemd. De ^•) Tttrao 6a«o/Ï3. Ct) Riw glabra. y Google R, A K O ON. 174.9. 1513 palen w<vden van verfcheidcno^ei houc gemaakt, wdk niet alle evea duurzaam is; de rode Ceder wordt gehouden bet langft goed te bly- ven, zelis meer dan dertig jaar, maar het is fchaarfch te vinden, en groeit maar op ene plaats hieromftreeks. De betutningen rondom Pbiladelpbiåt , die egter verfchillen van de iVormfenees , zyn , *t is waar, allen van rode Ceders gemaakt, dog het houc wordt daar te ynxst van Egg- barhur gebragt, waar het overvloedig waft. De Hutten waarop de palen leggen zyn van witten Ceder, en de palen tuQciien beiden van roden Ceder. Na het rode Cederhout wof^ bec Eiken en Kallanjenhout het beft geagt. Het laatlte is wel het befte, dog niet overal in genoegzamen overvloed , en deiiialven gebruikt men alleiiei eikenhout. Orä deze beculningen te maken hakt men de kleine bomen niet om, dog velt hier en daar enige dikke bomen, en maakt daar palen van. Uit enen boom kan men ene grote me- nigte van palen hebben. De Zweden hadden in 't eerfl betuiningen willen maken zo als in hun vaderland gebruiklyk is, maar zy Ind- den *er van moeten afzien, om dat zy gene jälen genoeg vinden konden om in den grond te flaan, want in den grond geflagen duurt het hout niet boven de vyf of zes jaar, zo ver het in de aarcb fleekt, bebalven dat zy gene tenen vinden konden om ze tezamen te ver* binden. Zy maakten *er wel enigen van Hikory, en van dm wit- on Eik, dc^ de tenen waren fctuelyker vergaan. De palen åetet betuiningen , welk«i m«i overdwars legt en op twee andere palen in den grond geflagen niften doet, zyn zeer zwaar, zodat de ftutpalcn weA hebben van ze te dragen, en als het begint te ftormen vallen deze fchuttingen dikwyis omver, dog het koft weinig moeite ze we- der oprcregcen. die op den bodem der (h-omen leggen. Men vindt velen van die mdlèlfchelpen aan de ingangen hupner holen. Zy houden attyd huis in de oabuuifchap van meren, rivieren en poelen. Hunne holen z)'n een * (•) Mushurat^ in *t Engel/eb^ Rat muiqué in *t Franfib^ Desmatu-' JiSt- tor in 't Zfwetdfcb, LiNWiEUs noemt hem Ceffar Zibetbicut. Bb yGooglé. t94 N^ E W J E R S E Y. een weinig boven het water. Zy zitten 'er altyd in als zy niec aan- 't zoeken van hun voedfel zyn. Zy eten ook vericheiden wortelen en planten. Deze Muskusratten verfcMUen enigfios van de Eurepi- fcben. (*) De beide foonen hebben de zelve tanden ; de ftaart der ^me- rikaanfcbsn is plat op beide de zyden , zo dat de ene fcherpe rand op- waards en de andere nederwaards gedrukt is. By de agterpoten zyn de tonen niet met een beweegbaar vel verenigd, (f) maar hebben aan bei- de zyden van den voer lange, witte, digt by malkander, en als ene kam opfbiande hairen, behalven de korte lüiren waarmede de voeten geheel bedekt zyn. Zulke hairen Iban aan beide de zyden der tonen, en die- nen in *t zwemmen omtrent even zo wel als een veL' 2^ zyn van groot- te als ene kleine kat, of,, om nauwkeuriger te-zyn, die lengte van het lyf is omtrent tien duim ,. en de Haan even zo lang.. De kleur van den kop, den hals, den rug, de zyden, en het buicenï^ der. dyen is zwart- agt^ bruin; het hair is zagt en gliniïetend; onder den hals, opdeborft,. en binnenfte der dyen zyn ze grauw;. Zy maken hunne nelten in de dy- ken, die o[^worpen zyn langs de rivieren, om bet water van de wei- landen afteiiouden ; dog zy brengen veel fchade aan die dyken toe, door- ze met hun graven te ondermynen - ,. en voor het w«er doortogten op de - weilanden te maken^ De Bevers daarentegen floppen alle de garen in de: dyken en dammen toe Van buiten zyn de neflen van tenen, biezen en ^ dici^elyken, cit binnea in brengen zy allerhande zagte dingen, waarop- zy de jongen le^en^ De Zweden hielden, ze tegenwooi^ig voor niet minder talryk dao voorheen. Men tragt ze uitceroeyan, om dat zy veel, fchade aan de dyken toebrengen, en tot ene aanmoediging hiertoe dient dat de huid' gekoft wordt; Vowheen koJhe elk vel maar drie, dog te- genwoordig van zes lot negen pence,- De hoedemakere gebruiken de' vellen , en de hoeden daar van gemaakt- worden byna zo goed geagt als. Beverhoeden; Men vangt ze gemeenlyk ia- vallen,, waarin men appelen: tot een lokaas hangt. In 't Land der Iroquei^n zag ik hoe de fFil- den de gangen van de holen der Muskusratten na groeven tot: dat zy aan^ de neflen kwamen, daar ^ alles dood floegen:. Niemant eet hier huo' vleefch, of de fTélJenmoeflenhet doen, dat ik ntèr ze^en kan , want dezen zyn niet zo kieTch. Men legt de muskmzakjes onder de klederen ,. om ze tegens de motten te bewuen.. Het is zeer bezwaarlyk deze rat- Kn uitteroeyen als zy zig eens wel in enen dam genefleld hebben; Ehi; Zweed nogthans verhaalde my dat hy daarin op de vergende wys ge- ilaagd was. Hy zogt alle de holen op, flopfê ze allen toe, alleen een uitgenomen aan den kant van waar de vnnd kwam. Hier lag hy zwa- vel in, flak die in brand, en maakte toen bet gat toe» latende maar ene klei- C) Cajlor Mo/ebatus Lom. (t) Ptdet palnati. y Google R A K o o N. 1748. ip3 Ideine opening om den wind doortekten. Op deze wysverftikcehy alles wat 'er in de neften was. Zodra de zwavel verteerdwas, groef hy het hol op , en vond de ratten allenby hopen dood leggen. Hy verkoft de vel- len, en kre^ dus zyne moeie betaald, behalven bet voordeel dat hy had van zig van hun ondlagen te hebben. De Bevers waren voorheen overvloedig in Nieuw ZweJtn, gelyk Bev-ers. my alle de oude ^tt>fi/«» verhaalden. In dien cyd zag men den enen dam na den anderen in de rivieren door de Bevers opwerpen. Maar federc dat het Laod beter bebouwd is, zyn de Bevers gedeeltelyk hoger land- waards in geweken, waar de menfchen zo taliyk niet zyn. Dus is 'er in Penffïvame maar ene enige plaats waar mai Bevers vindt.. Hun voomaatnfte voedfel is de baft van den Beverboom , (•) en dit (lellen zy boven alles. Dus lagen de Zweden takken van dien boom in vallen dtgt. by de woningen der Bevers, toen zy nog menigvuldig waren, en kon- den zig byna altyd verzekeren van ene goede vangft. Sommige men- fchen te Pbiladelpbia houden getemde Bevers, uraarmede zy uit vis- fchen gaan , en die altyd terug by hunne meefters komen. De Major Rode f er t in New Ter k verhaalde, dat hy zulk enen Bever een halfjaar lang in huis had gehad, waar hy los liep gelyk een hond. Hy gaf hem brood, en fomtydsvifcb, daat hy zeer gretig naar was, en deed zoveel water in een bak als het dier vm noden had. De Bever fleepte alle ou- de lappen «1 andere zagte dbigen, die hy vinden kon, in enen hoek, waar hy gewoon waste flapoi, en maak» 'er een bed van. De kat van het huis maakte rig «ens, dat zy jongen had, meefler van dat bed, en ^e Bever hinderde ze daar niet in. Als de kaï van bec neft weg gingi Mam hy de jonge kages in zyne voorpoten, warmde ze tegen zyne borft, «n fcheen 'er veel van te houden. - Zodra de Moeder weer kwam, gaf hy ze liaar terug. Somtyds bromde hy wel eens, dog beet noic De Engel fcben en Zweden geven den naam vm Mink aan een dier ïkMink* •van dit Land, dal ook in 't water of digt '« by woont. Ik heb noit gclegetiheid gehad iets meer dan de huid van het xelve te aen< Dc^ ds ■gedaante van de huid, en bet gene ik eenparig van bet beeft gehoord heb, doen my denken dat bet tot het geflagc der Wezds behoren moet. Het grootfte van die vellen dat ikoitzag was een vtiet enagt duim lang, een klcinder omtrent tien duimen lang en omtrencdrieen een derde breed, voor dat het uitgefheden was. De kleur was donker bruin, en fomtyds byna zwart. De ftaart was h^rig, gelyk dien van een Maner. Hee liair was digt, en de oren kort met korte hairen. De langte van de po- «n aan het kleinfte vel was omtrent twee duim. Dit dier, ver- haalde men my, gelykt zo veel naar den PoUeat^ dat men 'er nauw- B b 2 lyks {*) Magnolia ilattca. yGoogle ipö NEW JERSEY. lyks oiiderTcheid tufTchen zien kan. (•) Zyne levenswys is als vdgt. Hy vertoont zig weinig by dag, dog 's nagts komt hy uit de holle bomen op de oevers der rivieren te voorfchyn. Somtyds onthoudt hy zig op de fcheepsvverven en by de bruten te Pbiladelpbia^ daar hy de Ratten fterk vervolgt. Ook kruipt hy veel door een klein gat in de hoender- bokken, waar hy de kippen dood byt, haar het bloed afzuigt, maar 2e zelden opvreet. Als hy ganzen, enden, of andergevogelte ontmoet, doodt hy ze en vreet ze op. Hy leeft van vifch en gevogelte. Als men in de nabuurfchap van wateren woont waar zig dit dier onthoudt, kan men bezwaarlyk enden of ganzen houden, want het vemteit alle de jon- gen. Eerft byt het *er zo velen dood als het krygen kan> fleept ze dan weg, wn "er zig op te vergallen. De Mink doet ook fchade aan dyken en dammen door zyn graven. Men vangt hem in vallen, wa^riA men vogels of vifch of ander lokaas doet. Het vel wordt m de lieden ver- kcrfc, en het geldt; naar zyne grootte, twintig peact of wel twee fchellingen het fluk. Sommige Vrouwen dr^n *er mofifen van , dog. de medlen worden naar Engeland^ en van daar naar elders, verzon- den. De oude Zweden verhaalden my, dat de Wilden voorheoi al- lerhande vleefch plegten te eten, behalven dat van den Mink> Pe K.H- Ik heb reeds iets gezegd van den JRakoon; ik zal hler^ op ene: hnn of plaats die elgenlyk zyn vaderland is, (f) wat meerder 'er byvoegen.. Hefpan, j)e Engelfchen Tvoemea hem overal HaJceên^ enea naam dien zy on- getwyflfeld van 'de Wiiden ontleend hebben ; de Hollanders geven hem dien van He/pan, de Zweden dien van E/pan ^ en de Iro^uoi- zen dien van Attighro. Hy woont gemeenlyk in holle bomen, komt 'Boii voor den dag dan by donker wolkig weder, dog 's nagts loopt hy zyn vocdfel zoeken. By fl^ weder , vooral by Ineuw of ftorm ,. wil men, dat hy wel ene week aan een in zyn hol blyü leggep> gedurende welken cyd hy leven zou van zyne poten ie zuigen. 2yn voed&l zyn vrugten , vooral Mais, wanneer de korrels nog week zyn. In de oiinen doet hy veel fchade aan de appelen , de kaflanjes, pruimen, en wilde druiven,, die ^n Ueflle fpys zyn; onder het gevt^lte is hy fchriktelyk wreed. Vindt hy ene ben op hare eyeren, zo doodt hy eerll de hen, ea vreet dan de eyeren op. Hy wordt gevai^en door honden , die zyn fpoor naar 't neft volgen in den hcJkn boom , of in flrikken of vallen , waarin men een kiüken, enen anderen vogel, of enen viich zet. Sommige men- (*) De Mink of Minx is een foon van kleinen Otter,, by LesnauS ge- oapaid Mujkla lutreolu. F; ' - (t) Het vlek Rakom.- yGoogle PENSYLVANIE. PHILADELPHIA. i^^c;. x^j inenfchen eten zyn vlcefch. Hy fpringt met zyne vier voeten te ge- lyk, en om deze en meer andere reden, wordt hy door velen on- der het geflagt der Beren gerekend. Zyn huid geldt te Pbiladel- pbid agcüen pence. De Hefpans waren, zeide men, ver na zo tal- ryk niet als 'voorheen , dog binnenslands waren zy in overvloed. lic heb reeds gefproken van hec gebruik dat de Hoedemakers van zyn vel maken, en aangetekend dat zy ligt mak gemaakt worden , en dat zyïcer op zoet^heden gefteld zyn. Van alle wilde dieren van Notrd Amerika wordt 'er geen zo mak alï de Hefpan. Den io. Februari , des morgens , vertrok ik naar PhtUdeïphia , Vertrok waar ik tegens den avond aankwam. Ik vond by het Veer de Deilatoa- naar Pit re vol dryiys, het geen ons dwong een uur te wagien , en by het Veer '*?''*''» ene opening te maken ;. wy raakten eindelyk met nog enige reizigers over, voor dat *er meer fchoUen afkwamen. Dewyl het dezen winter na den 1 2. Januari zo flerk begon te vriezen , vrierd de Dellaviare geheel met ys bedekt, het welk zo fterk wierd dat men by Pètla- deipbia met paarden 'er over kon. Het ys bleef le^pn tot den 8. Fe- bruari toen het begon los te gaan , en de geweldige orkaan, die 'er dien nagt opvolgde , brak het geheel, en hec dreef zo fchielyk weg., dat den i s. Felmiari niec eoe enkelde fchol meer afkwam , uitgenomen een of twee ftukken digt aan den oever. Dezeh dag zag men grorc troepen van kmyen vliegen , en op de bo- ^a\-ea men nedervdlen. Tot nt^ toe had men ze den gaiitfchen winter niet gezien , fchoon men zegt dat zy 'er den winter overblyven. Gedurende ås gantfche lente zaten zy des morgens in de toppen der bomen, dog niet in troepen by malkander. Zy behoren xfx bet fïhadelyk gevogelte ^ want zy azen meefl op koorA. Als de Mais gezaid is krabben zy de iorrels uit den grond en vreten ze op. Als zy begint rj'p te worden pikken zy een gat in de fchü die rondom de airen is, waardoor de IVbis bedo^t, dewyl de regen door die gaten indringt en 't koom doet ver- rotten. Ook ftelen zy kuikens. Zeer zyn zy op dode krengen ge- field. Voorheen ftond 'er ene beloning op het brengen van dode krayen-, dog de koften liepen te hoog. Ik heb op vele plaatfen jonge wüde krai- jen zien fpelen met andere makke_ krayen, wier vleugels gekon waren, die rondom de Landhoeven vry rond huppelden , dog altyd weder naar huis keerden, zonder dat ze tragtten te ondhappen. (*) Vertrek Dek 1 2. Februari na den middag vertrok ik weder van PbiladeJphfa naar Äa- naar Rakoon. Ik gaf op dit reisje nauwkeer% agt op de bomen daarnog kom. eni- Bomen (•) Deze krayen zyn maar ene verfchddenheid van den Cvrvüs Cormx van ^u j " _ ilKN^ÜS. B b 2 ■ "'"'''"^ yGoogle 196 N E W J E R S E Y. lyks onderfcheid tuflchen zien kan. (*") Zyne levenswys is als vdgt. Hy vertoont zig weinig by dag, dog 's nagis komt hy uit de holle bome» op de oevers der rivieren te voorfchyn. Somryda onthoudt hy zig op de fcheepswerven en by de bruggen te P hiladelpbia ^ daar hy de Ratte» fterk vervolgt. Ook kruipt hy veel door een klein gat in de hoender- hokken, waar hy de kippen dood byt, haar het bloed afzu^, maar ze zelden opvreet. Als hy ganzen, enden , of ander gevogelte ontmoet, doodt hy ze en vreet ze op. Hy leeft van vifch en gevogelte. Als men in de nabuurfchap van wateren woont waar zig dit dier onthoudt, kan men bezwaarlyk enden of ganzen houden, want het vernielt alle de jon- gen. Eerft byt het 'er zo velen dood als het krygen kan, (leept ze dan weg, <yca *er z^ op te vergailen. De Mink doet ook fchade aan dyken en ^mmen door zyn graven. Men vangt hem in vallen, wa^ift men vogels of \ifch of ander lokaas doet. Het vel wordt in de lieden ver- krat, en het geldt, naar zyne grootte, twintig penee of wel twee fthellingen het ftuk. Sommige Vrouwen dragen 'er moffen van , dog, de meeflen worden naar Engeland, en van daar naar elders, verzon- den. De oude Z-wtde» verhaalden my, dat de Wilden voorhe«i air lerhande vleefch plegten te eten, behalven. dat van den Mink- Tia Ra- Ik heb reeds iets gezegd van den Rakoowy ik zal hler^ op ene hm of plaats die eigenlyk zyn vaderland is, (f) wat meerder *er byvoegen. He/pan, })e Engelfehen i\o^msa hem overal Rakoê»^ enea naam dien zy on- getwyffeld van 'de fVilden ontleend hebben ; is Hollanders geven hem dien van Hefpan, de Zweden dien van Efpan , en' de. Jraguot- zen dien van ^ttigbro, Hy woont gemeenlyk in bolle bomen, komt Boit voor (fen dag dan by donker wolkig weder, dog *s nagts loopt hy zyn voedfel zoeken. By ö^ weder , vooral by fiieuw of ftorm » wil men, dat hy wei ene week aan een in zyn hol blyft. leggen» gedurende welken tyd hy leven zou van zyne poten te zuigen. Zyn voedfel zyn vrugten , vooral Mals , wanneer de koirels nog week zyn. In de cünen doet 1^ veel fchade aan de appelen ,. de kaftanjes, pruimen , en wilde druiven » die sp\ Ueflle fpys zyn; onder het gevogelte is hy fcbrikkelyk n^eed. Vindt hy ene hen op hare eyeren, zo doodt hy eerft de hen, en vreet dan de eyeren op. Hy wotdt gevalden door honden , die zyn fpoor naar 't neft volgen in den hellen boom , of in ftrikken of vallen , waarin men een kuiken^ enen asderen vogel, of enen vilch zee Sommige men- (•) De Mini. of Minx is een foort van kleinen Otter,, by Einnaus ge- natimd Mujlsla lutreola. F; (t) Het vlek Rakm. yGoogle PENSYLVANIE. PHILADELPHIA. 1745. »97 menfchen eten zyn vleefch. Hy fpringt met zyne vier voeten te ge- lyk, en om deze en meer andere reden, wordt hy door velen on- der het geflagc der Beren gerekend. Zyn huid geldt te Pbiladel' pbin agtden pence. De Hefpans waren, zcide men, ver na zo tal- ryk niet als 'voorheen , dog binnenslands waren zy in overvloed. Ik heb reeds gefproken van het gebruik dat de Hoedemakers van zyn vel maken, en aangetekend dat zy ügt mak gemaakt worden , en dat zyïcer op zoetigheden gefield zyn. Van alle wüde dieren van Noord /imerika wordt 'er geen zo mak al^de H eipan. Den 10. Februari , des moi^ns , vertrok ik naar Pbtladeïfbia , Vertrek waar ik tegens den avond aankwam. Ik vond by het Veer de De/lawa- naarPtó. re vol dryiys, het geen ons dwong een uur te wagten, en by hèt Veer *'*P"^'^* ene opening te maken ; wy raakten eindelyk met nog enige reizigers over, voor dat 'er meer fchollen afkwamen. Dewyl het dezen winter na den 1 2. Januari zo fterk begon te vriezen , wierd de Deliaware ffiheel met ys bedekt, het welk zo fterk wierd dat men by Pbila- delpbia met paarden 'er over kon. Het ys bleef le^en tot den 8. Fe- bruari toen het begon los rc gaan , en de geweldige orkaan , die 'er dien nagt opvolgde , brat het geheel, en het dreef zo fchielyk weg., dat den is. Februari niec ene enkelde Ichof meer afkwam, uitgenomea een of twee ftukken digt aan den oever. Dezen, dag zag men grote troepen van krayen vliegen , en op de Bo- Kfayen men nedervdlen. Toe nog toe had men ze den gantfchen winter niet gezien , fchoon men zegt dat zy 'er den winter overblyven. Gedurende å& gantfche lente zaten zy des moi^ens in de toppen der bomen, dog niet in troepen by malkander. Zy behoren tot het fehadelyk gevogelte , want zy azen meeft op koorrt. Als de Mals gezaid is krabben zy de iorrels uit den grond en vreten ze op. Als zy begint rj'p te worden pikken zy een gat in de fchil die rondom de airen b, waardoor de Maïs bedeiïft, dewyl de regen door die gaten indringt en 't koom doet ver- totten. Ook ftelen zy kuikens. Zeer zyn zy op dode krengen ge- field. Voorheen ftond *er ene beloning op het brengen van dode krayen, dog de koften liepen te boog> Ik heb op vele plaatfcn jonge wilde krai- jen zien fpelen met andere makke, krayen, wier vleugels gekort waren, die rondom de Landhoeven vry rond huppelden , åog altyd weder naar buis keerden, zonder dat ze tragtten te ontfnappen. (*) Vertrek Den 1 z. Februari na den middag vertrok ik weder van Pbiladelpbia naar Ra- mm RahoH, Ik gaf op dit reisje nauwkeertg agt op de bomen daarnogjfcoon. eni- Bomen (•) Deze krayen zyn maar ene verTcheidenheid van den O/rvju Cornix van j^j^j JJ^,. LamMvs. nietkwij B b j yGoogle ^oo N E W J E R. S E Y. heefc Ct) Het behoort tot de vc^Is die den byen fchadelyk zyn, want het paft *er op om ze te verilinden. Ik onderhield 'er een mannetje van vyf maanden in ene koi ; ik gaf het niets dan Mais en Boekweit. Door zyn gezang lokte hy anderen naar het huis , en tu dat ik enige mais onder het venfter op den grond gefmeten had, kwamen zy daar alle dagen eten; en dus was het gemakkelyk ze in knippen te vangen. Enigen, vermoedelyk ouden, zo wel mannetjes als wyfjes, treurden zig in de koitjes dood, maarzy die mak wierden be- gonnen ongemeen liellyk te zingen. Hun gezang lykt veel naar dac van den Nagregaal. Men zendt 'er velen van naar Lo^en. 2y hebbai zo veel kr^ in de bekken, dat ze eens menfcben hand aan 't bloeden by- ten kunnen. In de lente zitten zy des morgens te zingen boven in de bomen. In de koyen zitten zy by pozen zeer ftil en ruften, en dan huppelen zy heen en weer, en laten tuflchen beiden hunne ftem ho- ren. Den 17. Februari zag men enige KratuH noordwaards vliegen. Zy houden hier gemeenlyk vroeg in de lente ftil, dog broeyen hier niet , maar gaan verder naar het noorden. Oude Zwtde» hebben my verteld dat in hunne jeugd, toen bet land nog zo niet bebouwd was, ieder voorjaar hier een ongelooflyke menigte van Kranen was, maar tegenwoordig zyn zy zo t^k niet meer. Vele menfcben eten ze als zy ze kunnen fchieten. Men zegt dat ze geen Ichade aan het koom doen. 