VADERLANDSCHE LETTER OEFENINGEN
van zynen Schoolarbeid overfchoot , aan het yverige voort- zetten zyner Letteroefeningen. De eeríte vrucht, welke hiervan te voorfchyn kwam ( 2» was een Latyníche Brief, over de Rivier Ozzes. Hier kreeg hy kennis aan den bee roemden BYNCKERSHOEK , en gaf, op aanmoediging van denzelven , in het jaar 1711, zyne Verzameling yan Werkjes , over het Latyn der oude Rechtsgeleerden (1), in het hcht. Hy genoot. ook de vriendfchap van Jaco» BUS PERIZONIUS, die, op zyn fterfbedde, door de Be- zorgeren der Leidfche Hooge Schoole, gevraagd, wien hy best gefchikt oordeelde, om hem op te volgen, ddar toe PETRUS BURMANNUS, den Ouden, en onzen DUKER, aanprees. Den laatstgemelden droeg hy ook op de zorg ‚voor zyne Aantekeningen ouer POMPONIUS MELA, welke naderhand , op verzoek van DUKER , door den Heere D'omviLLg geplaatst zyn in de Ob/èrvationes Critice Mis- cellanee. Te Leiden werd BURMANNUS, die reeds jaaren lang den post van Hoogleeraar bekleed had , beroepen, en in deszelfs plaats , te Utrecht , ARNOLD DRAKEN- BORCH en DUKER. De laatfte deed aldaar zyne Intree- reden op den 28 May 1716 ; over fommige zwaarigheden in de letterkundige Verklaaringe der oude Griekfche en Latynfche Schryveren (**). Hy nam zyne bediening waar met (*) Ik meene Conrector. De Heer saxe fchynt dat ook te kennen te geeven, fchoon hy het niet duidelyk zegge, (t) Bl. 13. ' <$) Of deeze Brief, gefchreven aan JOANNES HERMANNUS. SCHMINCKIUS, QOit geheel in het licht gekomeri, du alleen cen uittrekfe] van. denzelven in een ander Werk ingelascht zy, dor. ven wy uit de woorden van den Schryver niet beflisfen. ` M Sylloge Opusculorum Variorum de Latinitate. FCtorum Vi- (**) De diffitultatibur quibusdam interprethtionis' Grammaticdt Veterum Seriptorum Grecorum " Latínorum. os 4 108 . C. SAXII ` met allen yver , zonder zich door ongefteldheid van een. door vroegeren arbeid verzwakt lichaam te laaten te rug houden {*). Achttien jaaren hield hy het, evenwel , uit, en verrichtte in dien tyd zo veel, dat ook veel fterkere mannen niet meer zouden uitgevoerd of ondernomen heb- ben. In het jaar 1723 bekleedde hy de plaats van Rec- ` 1 tor der Hooge Schoole, en gaf in het volgende jaar die waardigheid over aàn zynen Opvolger, met eene Reden- voeringe, over het Onzekere in de Oude en Nicuwe Gee fchiedenis (1). In het jaar 1734 noodzaakten de jicht en het graveel, welke hem reeds lang gekweld hadden, ein- delyk hem zyn ontílag te verzoeken. , Hy verwierf het, en daarby een maatig Jaargeld , waarop hy eerst te Zs- felfiein , en naderhand te Vianen, aan de Lek, ging woo- nen. In de laatstgemelde plaats fleet hy genoegzaam het overige zyns leevens, zich vermaakende met zync Boek- oefeningen , tot dat eene toeneemende zwakheid van ge- zicht zyne Boekery voor hem te onbruik maakte, en hem deed befluiten dezelve te verkoopen , gelyk hy deed in het jaar 1750 , wanneer hy bykans den ouderdom van tachtig jaaren bereikte. Dus leefde hv nog twee jaaren, tot dat hy, iu het jaar 1752, zyne Nicht, de Dochter zyner Zuster, en zyne eenige Erfgenaame , (want hy was nooit getrouwd geweest.) by zich ontbood. Met deeze in zynen tuin wandelende, werd hy door eene beroerte overvallen, welke hem het rechter gedeelte des lichaams verlamde , en de fpraak belemmerde. Zyne Nicht be- woog hem, zyn huis te verkoopen , en zich na haare woonplaats Meyderik , een Dorp, niet verre van Duys- burg gelegen, alwaar’ haar man Predikant was, te laaten brengen , om aan haar huis eene zorgvuldiger oppasfing te genieten , dan hy van vreemden konde verwachten. Doch na een kort verblyf van twee maanden , by zyne bloedverwanten, ontfliep hy aan derzelver/huis, op den sden van Slagtmaand , des jaars 1752, in het tweeën. tachtigfte van zynen ouderdom. ' Na (*) De meeste Jongelingen behoeft men in onze dagen juist niet te waarfchuwen tegen het onvoorzichtige onderneemen var al te zwaaren le:terarbeid. Maar gaat de liefde tot de ge- leerdheid ook niet buiten haare paalen, wanneer zy den mensch de gezondheid des lichaams doet verwaarloozen? En is alle te verre gaande drift, van welken aart ook, niet af te keuren? (f) De incertis in Hiflorid Peteri et Nová. ` LAUDATIO C.A. DURERI. 109 Na deeze korte be(chryving van de Heer saxe over (*) tot eene ` zelfs character cn hoedanigheden. uk van kundigheid en Geleerdheid te, was de.Spraak- en Letterkur van Geleerdheid wordt by veelen : de Schryver verledigt zich, daarom eenen echten Oordeclkundigen ($) Íchryving op DUKER toe tc pasfen. weert de Heer saxe te recht (1), onderzoeken , het verftaan , het h Schryveren , het zy Dichters , ( Wysgecren, Geneeskundigen, of hoort top eenen goeden Criticus, wat te ver , wanneer hy daaruit welke de Wysgeerte der Spraakkur behalven de bekwaamheid van w Íchryven, welke op zichzelve Wi kans de kundigheid heeft van al fchappen? (**) Het is wel waar, Werk, het geen over eenige weete over eenig deel der Geneeskunde , en den rechten zin van alle woord weetenfchap in zo verre moet ke Werk te pas komt, òf immers d zen kundig worden. Een rgch:fcha néeskundige Werken moet , derha fchap niet onbedreven zyn; die de der Ouden wil leezen, beeordeele dorven plaatzen herftellen , en d Schryveren nafpeuren of aantooner den Schoolen der Wysgeerte kent (*) Bl a2. Ct) Grammatica et Philologia. ($) Criticus. — (4) Bl. 24 D (**) BI. 26. D 1. fro C. $AXII dat zyne kunst de grondílag was van een verffendig en voorzichtig gedrag in de wâereld , om dat men van ies inand , die zich onvoorzichtiglyk in zwaarigheden wik- kelt , wel zegt, dat hy eenen valfchen pas does, Wy zeggen dit niet tot mispryzin van den S r, of «ot SCH E verkleining van den welverdienden lof, welken hy den Heere DUKER geeft, maar alleenlyk om voor te ko- men, dat des eerstgemelden woorden tegen zyn oogmerk verkeerdlyk opgevat worden. Zegen zyn oogmerk , her- aalen wy; want het vervolg toont, dat hy in den grond der zaake van hetzelfde gevoelen is, en geenzins inftemt tet de zodanigen, welken, ftout op hunne enkele Taal- kunde, alles, wat hun in de boeken der Ouden niet vol- doet , zonder genade willen doorgefchrapt of veranderd ebben. Alleenlyk fchynt hy in de aangehaalde plaats dich, naar de wyze der Redenaars , wat fterk uit te drukken. Kortlyk de ftelling , dat een volmaakt Criticus, die alle Werken der Ouden met grond zal beoordeelen , gok kundig moet zyn in de wectenfchappen , welke in ie Werken verhandeld worden , is zeer zeker; maar ge- Feel ten onrechte zoude een bloot Letterkundige daaruit befluiten, dat enkele Taalkunde hem tot zulken Criticus konde maaken. . De Heer saxe vordert ook, in zynen Spraak- en Let, terkundigen, kennis, zo wel van zaaken, als van woor- den, en benaarftigt zich om te doen blyken, dat puker van beiden had verwaarloosd (*). —- Van zyne S aalkunde. getuigen, behalven het reeds gemelde Werk- je, aver bei Latyn der oude Reèhtsgeleerden , de THUCY- DIDES en FLORUS, beide door hem uitgegeven (tł); Zy- ne Aantekeningen over LIVIUS, in de Uitgaave van DRA- KENBORCH ; over fommige der Tooneelftukken van Atis- TOPHANES , in de Uitgaave vàn BURMAN ($), en over yerfcheidene andere, zo vroegere als laatere , Schryve- LU - e ren ki ' (*) BI. 30 enz. ' (3) De eeríte te Amfterdam, in 1731, de andere te Leiden, in. 1722, en voor de cweedemaal in 1744. - (6) Men weet, dat deeze zich noemde PETRUS BURMANNUS gWeuNpUs, om zich van zynen Oom te onderícheiden. Door- gaans zal men den naam van iemand fchryven, zo als hy zelve gewoon is. Maar de Heer saxe, des ouden oorlogs gedachtig, en eterntum fervans fub pectore vulnus noemt den Neef beflen- diglyk, PETRU; BURMANNUS MINOR. Zie bl. 30 en 36. A LAUDATÉO c.'A. DURERI Th ten, welke door den Redenáar opgenoemd worden. Ge- trouw in het vergelyken der oude Handfchriften., was hy, waar deeze geen licht gaven , fchrander in het her- Bellen van verdorven plaatzen, door vernuftig uitgedach- te en waarfchynelyke gisfingen. — En dat|zyne,kun- digheid zich niet enkel tot de Faalen der Ouden bepaal- de, maar ook tot zaaken uitftrekte, blykt overduidelyk uit de ophelderingen der oude Gefchiedenis en Tydreken- kunde, in ‘zyne Aantekeningen over de Schryyers , door hem zelven en door zyne vrienden uitgegeven: Te recht roemde DRARENBORCH (*) zyne zeldzaame geléerdheid en uitgelezen oordeel , en OUDENDORP Pz zyue diepe gt» Jeerdheid , fchrander. vernuft’, en doorkneed oordeel, " * Als Redenaar fchfecf hy eenen zuiver Latynfchen en krachtigen ftyl, maar de voordeelen van eene ‘heldere en buigzaame ftem, van eene aangenaamé uitfpraak, en be- vallige lichaamshouding, ontbraken hem ($^. ^ ` Hy was van eenen zachtzinnigen aart, c etergd door hoonende beleedigingen , zic cherpheid verdedigde, en zekeren iemand, recht den Studenten het beoefenen der G trachtte wars te maaken , ngar verdienften tuigde hy alle achting voor waare Geleerde in vriendfchap met zyne Amptgenooten , d: zelven zedig en nederig ; was van eenen borst, en geneigd tot onfchuldige boert, : te kwetzen ; gedienitig zonder belangzucht j begeeri naar roem, maar zonder eenige afgunst, gramftoorighei of wraakzucht ; gemeenzaam met zyne Leerlingen, en, fchoon nooit gehuwd, een Deminnaar der Jeugd, en al- toos gereed om dezelve in het voortzetten haarer oefe» ningen pebulpzanm te zyn, en den rechten weg te wy, zen (}). n ` Geen wonder, dat zulk een man door zyne tydgenoor ten hoog gefchat wierd; geen wonder, dat de Heer saxe zyu voorbeeld der leergierige Jeugd ter navolginge aan- pryst. Hieraan en aan de gewoone Aanfpraaken , by het afgaan van den Rector eener Hooge Schoole gebruikelyk, "wordt het overige van dit Stukje befteed. Doch wy zule "lem aan dit reeds vry lang geworden ùittrekfel een einde maaken. 8 C*) In de Voorreden voor LIVIUS, bl. Lxx. OM t CO In de Voorreden voor SUETONIUS. N A MO) Bi. 36. — (4) M. 37 enz. Lë ‚BRIEVEN ` Brieven over het beffuur der Colonien Esfequebo en Deme- - tary, gewisfeld tuschen de Heeren ARISTODEMUS en sIN= - CERUS, nevens Bylagen, betrekkelyk ‘tot deze briofwis- Jäng, Elfde én Twaalfde Stuk. . Te Amfterdam, Ar Wa -. Holtrop, 1788. {n gr. octavo. B? een Brief van Sincerus, in't'XIde Stuk, (trekkende AJ greotlyks om zyne voofheen aangevoerde klagten na- der te vertterken, en de noadzaaklykheid van redres in de beftuuring der Colonien, op een regtmaatigen voet, ten Sadruklykíte te toonen, komt in het XlIde Stuk nog ee- pe Proeve ter verdeediginue yan de Planters in Esfequebo en Demerary , opgefteld door den Nederlandfchen Uitgee- Ver, welke deeze Brieven’ meermaals met zyne aanmerkin- gen, ter verdeediginge dier Planters, vergezeld heeft doen aan. ——- Aanleiding tot het opftellen deezer Proeve eeft: gegeeven het voorgevallene, by gelegenheid van een herhaald adres. De Ingezeténen der Colonien, naamlyk , eenigen tyd vrugtloos op de gehoopte herftelling gewagt hebbende, beflooten voorts, tot het maaken van een nieuw adres, aan de Heeren Directeur Generaal en Fiscaal dier ` Colonien , gedagtekend 2 Oct. 1787. Het zelve is door die Heeren overgezonden aan de West-Indifche Compagnie, en de Heeren Bewindhebbers ter prefidiaale Kamer Am- fferdam hebben het in handen van den Souverain overge- Seegen, by eene Misfive , in dato 22 January 1788 , met hunne nevensgaande bedenkingen deswegens, die voor de Colonisten gantsch niet gunftig zyn. Ter deezer gelegen- heid heeft de aangeduide Schryver de bovengemelde Proe- şe vervaardigd , welke hy in drie voornaame (tukken vere deelt. ,, Ik zal, zegt hy, , an In de eerfte plasts my toeleggen, om den leezer een denkbeeld ie geeven, wie de perzoonen zyn, welke ik yer- deedige , en in welke om[landigheeden zy verkeeren. ^» Ten tweede , zal ik nagaan wat deese perzoonen in . het adres, dat door hun aan den Directeur Generaal en Fiscaal gemaakt ds, en "t welk door de prafidiaale Kamer yon Am/terdam aan den Souverain gezonden word , te kens nen gecven. ss Eu eindelyk ten derden, zal.ik onderzoeken, op welk eene wyze dit adres by de prefidiaale Kamer van Amfter- ' dam word opgevat; en of die opvatting billyk en redely P. an OVER HET BESTUUR VAN ESSEQUEDO EN DEMERARY. 11$ dan wel.of zy als een gevolg van cen' verkeerd en ongegrond fiphema. moet worden aangezien. ` Onder deéze drie hoofden komt eene reeks vin aanmer- kingen voor, die der overdenkinge van allen, welken het belang van " welzyr n Staat ken- nen en ter harte nee 1: en "t geen "er onze Schryver v zet oogmerk en het gedrag der P 1 zo gunftig daglicht, dat het dit s Schryvers, ten behoeve van de te beveélen; Dan misfchien zou € ^n, door-éé. ne haatlyke ‘bedenking; het welk hem noopt, om dezelve, ten befluite, nog ernítig tegen te gaan. — as Men heeft, zegt hy , reeds feedert eenigen tyd in ftil- te getracht aanneemlyk te maken , en thans komen zom- mige "er, fchoon ingewikkeld, echter niet onduidelyk voor uit, als of de meeste Planters in Eyègucbo en Demerary voorneemens waren, om zich, na de Expiratie van het Octroy, van het moaderland te onttrekken, en op hun ei: gen beenen te ftaan. lk wil een ieder die aan het wankelen mocht geraken, om aan deeze befchuldiging ge- hoòr té geeven, wel eeng ter ‘bedenking voorftellen : ss Of het niet ten uiterfte dwaas en onftaatkundig zou zyn, dat Planters, met diergelyke oogmerken bezield, dé uitvoering van eene zodanige onderneeming tot het cx j- reeren van, het Octroy zouden uitftellen, Wat geeft of neemt de tyd van de Expiratic van het Octroy van de Westindifche Compagnie tot het uitvoerem van eene zoda- nige onderneeming ? ——-— Maar bovendien, welke redes men zouden toch immer den Planter kunnen beweegen, om eene zo onvoorzichtige en voor hem geheel doodelyke fap te wagen? Oneindig minder bezwaarlyk zou het zyn om redenen te vinden, waarom men den Planter thans m deeze verdenking tracht te befchuldigen. Dan ter zake. ` mE » Zyn de Planters onvergenoegd over den Souverain? Verre daar van daan Zy dragen den Souverain de zuiverfte liefde en hoogachting, den diepften eerbied, de getrouwfte onderwerping toe. > Alle hunne ver^ richtingen, alle hunné adresfen brengen hier van de klaar: blykende getuigenisfen meede. y hebben hunne jevende, hunne ondraaglyke bezwaaren, met den diep- fen eerbied aan den Souverain voorgedragen ; zy hebben op de bedaardíte wyze aan den Souverain aangetoond, op ` ` wel 114. 0. 0. 50, BRIEVEN welk eene feitelyke en geheel ongehoorde wyze de Com- pagnie de gehee e Con/bstutie hunner regeeringsvorm deù bodem heeft ingeflagen , ‘en, in plaats van czelve, de allervreemdfte en, fchadelykfte nieuwigheden ingevoerd i-— en hoe de Compagnie , het geheele oogmerk van land: bouwende Colonien ten nutte van het geheele Vader- and, buiten het oog fchuivende, dezelve integendeel in yruchtdragende eiablitfementen ten haaren behoeve zoekt te verkeeren, en ter beréiking van dat oogmerk den Plans fer met allerdrukkendfte belastingen te bezwaren. . Zy zien en ondervinden hoe de Compagnie alle mid. delen in het werk ftelt , om het helder licht van hunne memorien en adresen te benevelen , en den Souverain was het mooglyk , in vooroordeelen te brengen , of té houden. Zy blyven zich egter op eene eerbiedij. ge wyze verdeedigen , zy getroosten zich alles met het achtenswaardigíle geduld, en zelfs, niettegenftaande zy in hun laatfte adres toonen , dat zy alle reden hadden » om aan eene fpoedige uitkomst te wanhoopen , ontvalt^ hen echter , ten aanzien van den Souverain , geen een onverduldig woord, - Integendeel verklaren Zy » dat zy zich „ (indien zy al eens genoodzaakt zyn , om in het tegenwoordig oogenblik zelve ordre tot weering van cunfufsen , uit regeeringloosheid fpruitende , te ftel- len ,) echter aanftonds aan den wil.van den Souverain zullen onderwerpen, zo dra hen dezelve zal bekend Zylle s» Kan-men klaarder teekenen van onderwerping „. ge- trouwheid en. eerbied verlangen ? En vervalt hierdoor niet van zelve alle de verdenking van afval, die men > ọm de wẹzegtlyke belangen van den Planter uit het oo te fchuiven, heimelyk en ingewikkeld , fchoon duidelyk genoeg , nu weder op nieuw aan denzelven fchynt aan te tygen. | ‚> Nog een woord, en dan zal ik eindigen. Men leg- ge my niet te laste, dat ik den Leezer in een denkbeeld heb willen brengen , als of geheel Eyeyuebo en Demera- ry volkomen eenparig over de Wiolatie van de Conffsutée klaagde. ` Ter afweering van dit misbruik ‘dient, dat ik al te wel weet, dat ‘er zich ook onder de Plan- ters bevinden , die de oogmerken van de Compagnie be- gunftigen, Alleenlyk zeg fk. hieromtrent , dat ik met genoegen de verdeediging van de bezadigde tegen- Ítanders der nieuwigheeden op my heb genoomen > gn | d OVER HET BESTUUR VAN ESSEQUEBO EN DEMEBARY. 115 det ik nimmer myne pen zou willen leenen, om de voors ftanders van nieuwigheeden te onder(teunen, ve Thans oordeele de Leezer zelve, Ik leg my- ne pen neder, in het ftreelend vertrouwen, van ten mine Ben iets toegebracht te hebben , om de deerlyk aange- rande oníchuld te verdeedigen.". | Gefchiedenis eener negen en dertig (*) jaarige geva eni van den Heer pr LA TUDE. Door fem zelven befchree- ven. s Gravenhage, by D. Munier, 1788. Behalven het Voorbericht , 108 blads. in gr. zet werd. Toen hy, na verloop van één jaar , zyner gevangenisfe ontvlugt was , gaf hy zig, vertrouwelyk, over aan de genade des Konings; dan de Marquizine nam het euvel op, dat hy zig tot haer, als de beleedisg« de, niet gewend had; en hy werd anderwerf in de Base tile gebragt. Eerlang ontínapte hy op nieuw zyne bte waarers , vergezeld van eenen medegevangen Dategre 3 doch ‘er verliep maar weinig tyds, of ze werden beider agterhaald, en een akelig lot in de Bastille was hun deel, Dalegre werd wel dra krankzinnig , en men vleide zig met het denkbeeld, dat de Ja Tude het ook zou worden; waarin egter zyne Vyanden hunnen wensch niet verkrees gen. Toen de Marquizinne geftorven was , v de la Tude , dat hy nu in °t kort ontflagen zou wor hy fchreef deswegens aan.den Heer de Sartines : dan dee» ze hield hem den tuil; ’t welk den evangenen dere maate verbitterde, dat hy doldriftig een brief vol beledi» Singen dien Heer ter hand deed komen: deeze werd daar op woedende tegen hem , en verzwaarde zyn lot in de gevangenis; dat nogtans, door bemiddeling van den Heer , Gayons (*) Lees vyf en dertig , als e dit ongeveer het tydsver, leop de ele wé van den F de la Tade. Hy word den eeren Mey 1749 in de Bastille gezet, en verkreeg den achte Senden Maart 1784 zyoe vryheid. : MEM * à 116 dd DE LA TUDE ` : } Gayonnet , vervolgens merkelyk verzagt werd. ‘Ter dier elegenheid kreeg hy inzonderheid verlof, om, wel. be- waakt wordende , dagelyks twee uuren in de open lugt te mogen wandelen ; en van deeze vryheid bediende hy Zig, om andermaal zyne gevangenis te ontvlugten. Dan het leed geen maand , of hy vond zig op nieuw in een affchuwelyken Kerker zyner gevangeniste geworpen; en, na verloop van ongeveer een half jaar, kreeg hy eerst hoop op verlosfing, met den dood van Koning Lodewyk den XV., in 't jaar 1774, toen hy, buiten eenige gerin- pe tusfchenpoozingen, reeds 25 jaaren in de Dastille had gezeten. gevangen zitten. Van dien tyd af fcheen zyne zaak een unftiger keer te neemen, dan dit vooruitzigt werd wel Sa verydeld , doordien zyne Vyanden de gehoopte ver- losfing ten kragtigfte dwarsboomden. — — Dus verre loopt het verhaal van den Heer de Ja Tude zelven, dat eene reeks van ellende , de uitwerkzelen eener verregaan- de wraakzugt „ behelst. m : Aan dit verhaal is gehegt een Uittrekzel eener Memo- rie, van den Heer de Comeyras, ter loslaatinge van den gevangenen ; en voorts een berigt van de edelmoedige gingen van Madame Je Gro, uit een zuiver. medely- - den, zonder eenige andere inzigten, ter reddinge van den ongelukkigen ; die in zo verre geflaagd zyn, dat hy ein- delyk , in °t jaar 1784 , zyne vryheid, en 400 Livres, Cof ruim 180 Guldens Hollandsch ,) jaarlyksch inkomen werkreege. De verregaande wraakzugt, die den Heer de ds Tudc , in zyne gevangenis , aan de jammerlykíte on- heilen bloot ftelde , klimt in deeze Gefchiedenis tot eert zeer hoogen trap; en, aan de andere zyde, verleent ons het gedrag van Madame Je Gras , met toeftemminge van haaren Egtgenoot , een voorbeeld van de verhevenfte edel, moedigheid. Zy heeft zig , niettegenftaande veelvuldige te leurftellingen en dwarsboomingen , gecne moeite out» ` ZIEN 5 ` ) GESCHIEDENIS 117: ziens en ook, hoewel niet van een vermogenden (tand, geene kosten gefpaard , om haar oogmerk te bereiken 3 en °t verfchaft haar , volgens het flot van dit berigt, - » tegenwoordig nog de edelfte vreugde , dat zy hem, s» in haar huis genomen , ten deele mede op haare kos- s ten onderhoud, indien men geen middel vind, om by ,» de vierhonderd Livrés, die men hem tot een genade- » geld gegeeven heeft, nog wat te bekomen." Zanglievende Uitfpanningen, door O. PORJEERE , rustend Predikant van Alkmaar. Te Amfterdam , by M. de Bruyn, 1788. In gr. 8vo. 286 blads. De Eerw. PORJRERE deelt in deezen Bundel 41 flukken mede, van welken de meesten Geestelyke Gezangen- zyn, die vol. gens de Zangwyzen vam wylen den Eerw. scHUTTE gezongen kunnen worden. De twee laate en vitgebreidfle ftukken zyn Tweezangen, in 3 Afdeelingen , gaande de eerfte over den ge- weldigen Storm en buitengewoonen Vloed, den raden van Slagunaand 1775; en de laate ter gedachtentsfe eener middag. wandeling op de Rivier de Maa; , in den fellen Winter, den 31flen van Louwmaand 1776. In allen vindt men den Chris. ten en Godgeleerden, fchoon men den waaren Dichter in zom. migen mist. ' Daar het bekend is, dat veele onzer Dichteren een of ander Dichter, ter naarvolging des ftyls, verkiezen , zal men zich geenszins verwonderen , dat de Heer porjeerg zynen Geeste. lyken Vader en Vriend SCHUTTE op den voet volgt: en des. zelfs ftyl daar door dikmaals geheel Oostersch is. Men zie, by Sec, de volgende Verfen, uit de Perheffing van ber hogg- & goed; tcr l , | Senirs. gladde dennenboomen , * ^ Libans Cederheerlykheén , E ' Bafans eiken, Judaas ftscomemn, : l . °t Welbetreden Elpenbecn — de Van de kunftipfre Chittieten, , ` Memfis ftikjel, duur en fyn, Kunnen "t goed der Siénieten Nimmer evenredig zyn. Purper van Elizaas oorden, arfis zilver, Dedans prapt, Ai het ftofgoud van het noorder s Syrië met zyn Smaragd, i i IV. DEEL. N. ALG, LETT. NO. 3. 1 Mar- "An e.' SëuigtR ' keete nois ARA o — Tb: höhe, Nimniti PRN, Febus Hanke wwaurvitin -` Mutm hia Mebtèdero fisan, — 7 Damasceen [cho fmaakdykheijen, Chelbors wyn eu witte wol, Liggen hier in '& zand vertreeden ` Mastin nooit de $wen]chen vol; ` ` Dans en favens kalmusgiften, - Dedans kostiyk wegenwant, —— - -Eyn nooit, doy *tobedparde giften, , . . . Thon SAs Goed bet, — Sidons riemen, Arrads roeijers, ax Eyrus. Scil pperzs ryk erictily Dennen Schepen’, Cedren borifers , . ., Eeken 's euwihg Goed veorbys - Quboi, handle met Zyn wysen … , In hes Turisch.fiodgebiel, Meftch moog rm vaen :pryzen ;: Tabal ‘kent hes Beste niet. Laat Toparmtaas paard wverfchynen. slbeä,, vol vulfefy,. |... % Lokaas zyn voor Filistynen , Voeg jee Bebhels inkomst byt ` Schenk 6 : Land[/irodin ryhfle gaven, _… Havila, -deor-postd gevoed, Atem, ep wüpewerkte. fraares , % Heels stes by myn heegfle gold. De Dichter heft zekerlyk, raakende dit Gezang ‚in eene en. tekening gemeld, dat 'er veele fpeelingen in ontleend zyn uit Ezech. XXVII. ; doch in de meeste syner Verfen kómen foort- gelyke trekken voor, die dikniaals meer klaceren: dan roeren; ten minften voor onkundigen, in den Oosterfchen fii, zomtyds geer duister zyn. Dus zingt, by voorbeeld, génge Weduwe: Ook is myn Machton weggerukt ! Dat nu myne oogen vlieten! Ook is myn Chiljon ufgepluks In "e land der Moäbieten! Myn Orpa geeft een ‘Hefdebl yk ; Maar wie is aan myn Ruth gelyk? Zy bat my vergezellen : d Ziet, Stadgenouten ! ziet ‘myn fmars! ^. tl ZANGLIEWENDE OETSPANNINGEN. 419 Hoe bygt, hee (lae dit IVoduwkars ! Hoar Marah camp vestellan. danige klanken em zi ingen, op Oosterí(che denkbeef- den maaken den kenmerkenden ftyl des Dichters uit; die. zo hy | p kan en, wel eens. tog ber befchryven van kleinigheden overlaat, die her ernftig Tafreel altoos ontlieren. De Dichter behoort zekerlyk de Natuur.anar -to beotien, of te fakilderen; maar by meet niet alles fchilderen. Hy moer zich enkel mer het grooefche.en ver- hevene ophouden, ea bat minder belangryke agter aaen, Wan- neer deSchilder een Zee(tonm maalt, dap is het zypn plicht, om alle de dealen: van een Sabip.,. en deszel(s tekelegie ., naer de Natuur te treffen ; dan dit gyo ‚geene voorwerpen yoor den Dichter; fchoon een enkel toawsje bem belangryk kan wanden, zo dra het eenen ícheepeling ‚mag sedden. ` De twee laatst geplaatfte T-weeganges, Troseryk sau Tasort- hart , op déereal en Merkhtrt, kunnen verlohoidene blukes op. leveren , van het geen wy mo even babhep. ` Dus. gegt Zieveel, by vaarbeold, in syne chouwing : i D Wat maakt ‚die kraonsvorp Aer ven folroomebyk peraas. ` Hoe grimmelt het van volk! van jongen, en van ouden, Bam vrybr., nylon, vry enidtenstbaar en voëeglaggen, ^£ rioek van greot on Gin, gel, van armak otak, ` Mim holt als wild door sen anton ven-acht sich hier rm, däs Kleinsewen :p-tf? de dad. aan. mmen Gumte saten, … En Netfje kamt wier Gem de Jekkhre. bolepiaats wader. « | Zy koopen :Bxesterrjes —— Hit Fongen ege en ect - Ken fiuk, waar van de Neef nog lang te praaten weet. s» Bet! roept men, Jongen eat! wet alle uw ysgezellen; e. Dit kunt ge uw kindren —— ja kiudskindren eens vertellen.” De bakker klauws den kop — de ‘hansfens Jaopen om. Hoe knorrend plaagt hem hier eeu onvernoegde drom, Die voor zyn geld niet kan naar wensch geholpen worden; Offchoon de pannen forsch en onopkoudend [norden. Men faat nu al te te wagten waar zyn’ zis, Des leopt gramflaorigheid eene andre Maaskegam in, Of fchreeuwt, terwyl men aich beoshoofdig om gaat keeren: se Myn fluiver is zao goed, mls geld van deze Heeren! ! s» °k Wil Broedenjas!.bak vaart! ‚geef op! -daar is uw geld! s» Ik heb al lang vdór dien een bakzel u befleid." Het bakkerdor werd lam van Ir knorren en de klapten. Hy roept: , myn Heer! ‘k verzoek een weinigje te wagten: » Dat pannetje is befdeld — dit word voor u gevuld. s °k Geef ieder zyne beurt == ók Did u, heb geduld” v 4 138 €. PORJEERE De man helps eindelyk all zyne Broedervrinden. 3 Men laat nog een dozyn in zeen neüsdéek binden. Elk hrengt, wat meb voor man, of vrouw, of kind , of baas. » Eet, roept men, Broedertjes! gebakken op de Maas" ` ` Men vergelyke met deze befchryving, ter bepaalinge van det. gelver waarde, de volgende regelen, uit sorLEau's Dichtkunde : ` Een fchryver, die te veel zyn voorwerp gade Daat, © Heeft der ui eput eer hy Ki Borm verlaat. Ziet hy een Jchoon Paleis, hy zal den Gevel maalen. Voorts wandelt hy met my , van de eene in d’ andre Zaalen. Biet is een Gang, een-Stoep; dáár toont zich *s middenperks Wat verder een Bálkon met paud Pilasterwerk, ^ — ` Hy telt in hee Gewelf de Randen en Ovaalen. ^t Zyn overal Festons, en tondöm <ástragaalen. *k Zoek twintig bladen vér naar ’t eind’ van deze Daf: En naauwlyks raak ik vry, door *t midden van den Hof. Don fchraalen overvloed dier Dichtren moet gy myden ;” En nooit een béuzeling in uw.befchryving lyden. Ale overtollighsid is walgchelyk en laf: De reeds versaade Geest keurt haar onmiddlyk of. Meer bevallen ons de overige Dichtftukken , die, of Geesten lyke onderwerpen, of Natuurkundige befchouwingen, bevatten z in welke laatfte dan aok eene geheele fchildery der Natuur niet go oneigen is; nadien dezelve tot grootíche denkbeelden aanleie ing kan geeven. Fraai zyn dus, over 't geheel genomen, de sentezângen, van welken de tweede dus begint : m Welkom Lente! Die de rente Aan den Fuinman gul belooft; ` Lammers fpringen, `` ! Pluimen zingen, Daar de Zon de kropfla jtoeft : Volle Lindenknopiés zwellen, — N Vinkje gaat zyn vreugd vertellen “e Hofheers tulpje, Veldmans Stulpje, Lagchen naast myn Oosterhoofd, Puik der ftroomen, IK Zag de boomen Fan het Qvermaasfehe land « j A N, ZÈNGLIEVEŇDE UITSPANNINGEN; | Met myn linden, Uwe vrinden, Jengst. nog treuren langs het Brand? k Zag, in een der winterweeken, t Kort begrip van Tslands flreeken 3 Barre dagen, ) Noordfche vlaagen Teisterden uw’ killen kant, am — A— E Stond te kyken 0p de dyken. Van den zaamgekruiden lastj Nor[che buiën Kraakend kruiën, l Hielden; oop en aandacht vastj . , Gryze meeuwen Schorre kraaijen3 Moorde ik krasfen — zag ik zwaaljérij Witte vlokker., W'interfchokken Plaagden visjcher — zeil = en matk: 't Lentedapje Geeft een lachjes `, `, ` Nu de vloed ayn vryheid vind j Waterrotzen, ` Steile [ttam Wyken met den dollen windj » aasluchts klein, maar zoet Prieeltjé ; & Oosterhoofd; myn Schouwtooneeltje, Brengen wenken | Om te denken, _ — Dat vernieuwde vreugd begint. | Hoentje en haantje, Eendje en 3waantje Roepen: Lente! wellekom! Ojevaartje; Koddenaartje _ " ‚Zoeken ‘Bruid en Bruidegom: "rouw Natuur viert, wel te vredens Bé aan zapte vrolyłlieden; 2E 3 ge lk 152- o FORJEÉKÉ ; ZANGLIEVENDE OTSPANSINGEN. Onder "t. floetjen Zien de Koeijen Naar het wagtend Grasland om. an Laage flrombfes Huppelen met Hofheers laan & "e Krimmend 'eitintje Blyft in 't tuintje Vergenoegd op % Neeltje Jtaan; Ryke perfikboompjes Moetjen y Zwanyre prevenknopjes grodjen ; Violetjes, Zuuringbedjes, Zien my geurend Yreendiyk aan. a aaa a a a a aa aem en nn a aa en a mend SIEGFRIED YAN LINDENBERG Uit her Hoogduitsch vertaald. Twee- de en jaatfte Deet, la *s Gravenhage, by L vam Cleef, 1738. In gr. oĝuvo 362 blads. it bet, by de afgifte van t eerfle Deel deezer Leevensbe. fchryvinge „ aangevoerde ftaal, heeft de Leezer vry wet kunnen opmaaken, dat het den Opfteller niet ontbreekt aan het vermogen , om iets in een wezehlyk cofnicq licht te plaat- zen (*,; en zulks liraalt in 't ganfche belvop van dit Gefchrift atomme door. letusíchen moest men, egter hier uit niet aflei- den, dat het eenige bedoelde van den Schryver was den Lee, zer te doen lachen over dwaasheden. Ver van daar! Hy bedient zig van deezen fehtyftrant , wel om den Leezer te vermaaken, maar ook tevens em hem de menschtyke dwaasheden verftan. dig te leeren gadeflaan; waartoe hy te gelyk, in tegenoverficl. Eng, zulke charaêters.doet. werken, die, door hun braaf ge- drag. de dwaasheden dts te flerker doen affteeken. En de Gefehiedenis van Siegfried ftrekt, gelyk derzelver Opfteller tem flot fchryft, wel inzonderheid, om te doen zien, ,, dat cen , aangebooren Grootheid en Goedhcid van Ziel vooral hgt Vere „ fand tot L-idsman moet hebben, wil men niet tot uiterften s vervallen, die belachyk, fthadelyk en gevaarlyk kunnen » zyn!” Dit was juist het geval van Siegfried, en zyne op- voeding had "er grootlyks fchuld aan, ovemnids hy natuurlyk eene edele Ziel bezat. —— Tot eené proeve van dit zyn goed hart, dat maar ‘niet behoorlyk befchaafd was, diene zyn volgend onderhoud, en bedryf; met een Man, die beftuurder ' - waa a ) Zie IN. Algem. Lettsroef. Il D. 1 St. badz. 276. c. diterimo VAN LINDENIRA, ^— 239 Was van de goederen der Baronesfe ven &elleuthal; welke, in gee volge van aer flordige en vertpillen:e gedrag van haaren over. leeden Man, in benurde omflandigheden ingewikkeld was. Sigge fed: Gunstling, de Heer Axs geüeeten, had hem beren gë, nig verllag gegeeven; en hy gebastte fiks terfond aan dien: Beftuurder, (welke cen goed Vriend van Fiks was, en met hem over de zaak der Baronesfe gefproken had,) te fchryven, en hem, tegen den volgenden dag, de middag.maaltvd te vern zoeken ; welke uiuoodigipg die Heer asanam, en door woe komst beantwoordde. , „ Men fprak, (zegt onze Schryver, zyn verbaal vervolgen. de,) over de maaltyd van koeien en kalven; doch toen het Desfert was opgeeraagen , en de Bedienden zig verwyderd. hade, den, vroeg de Edelman, die zig niet, op de kunst van omwe« gen te neemen, verftond, wanneer het 'er op aan kwam om, iemand te helpen: ,, Hee veel "er wel noodig was om de Hei, s lenthaljche goederen in orde te brengen? en of zy, over ’g s algemeen, voor verbetering vatbaar waren ? De Burgtadniinistraeur antwoordde hem byna woordlyka bet geen hy gisteren tegen den Heer Fik: gezegd had; nati lyk , dat de emftandigheden der Barouriesfe niets minder dan redr, Nas waren; dat twintigduizend Deelders, en eenige jaaren seen Rrenge oeconomie in float zouden ayn, om haar van den ondergang ge reden. en de wyduitgeflvehte goederen nies (leges te behouden « maar ook in een taamlyk goeden Daat te flclien. En hy voegda ‘er nu nog by: dee hy den ffaat der goederen op hes zorgvuldige Re onderzogt had, en niets ten dien opsigto zeide, den het geen hy met voldoende bewyzen flaaven ken. Het pantfche gevaar werd enkel decr. eenen fchuldeisfcher veroorzaakt, die ‘er vermoediyk op nit was om in troebel water te visfehen T wanneer de Baronnes haare fchatryke Tante had kunnen beweegen, om flegês vier of vy, duidend Louis d'or te fchieten, —— dat sy 30 veel te gemak- bier doen kon, om dat ELIZB tech cindiyk in bet bezit van haao gensch vermogen koomen meest, dan zou het alleen maan aanpekoomen zyn op eenige joeren zeer goed befluur, om alles in goeden Rand te brengen: doch Tante was van zulk een aart, dat men zuik een voorflag hear melf nies eens doen mogt. ' » Dat beestagtige- wyf!” riep Siegfried. ,, Nu hoor eens, » dan moogt ge aan my dien voorflag doen: twintig, derug » en meer duizend Daalders zuilen binnen vier weeken gereed " weczen ; " maar netabene ! Vooraf beding ik, n dat ` Uwe Genade zal alle mogelyhe zekerheid erlangen, die in debo ze omfbandigheid van zecken pegeeven kan worden. Ik wil niet ontkennen, dat "er anisfchien, zo er eenige ongelukkige eegen ` bykoomen, die evenwel niet waarfchynlyk zyn, vier of vyf duizend , Ï 4 Danke i 124 SIEGFRIED VAN LINDENBERG: Daalüers by verlooren zouden kunnen worden. doch ook deezé zouden, by den verkoop der goederen, weder te vinden zyn. - s, IK heb u met geduld laaten uitpraaten, Myn Heer! maar zer my toch eens, heb ik-u één gebenedyd woord van zeker: heid gefprookeu, of iets dat er naat gelykt; he?” ` Ik meende. , y , l o Ja! gy meende, Myn Heer! en ik meende ook, zie je! eg ik meende dat ik u voor een redelyk Man mag houden, die A den bek houden kan! en, verfta je, dit was de Notabene, » die ik maaken wilde, dat de geheele onderhandeling geheel e onder ons drien blyven moet: Voor den Heer Fiks kan ik ai inftaan, en dat de genadige Vrouw al haar leeven; en God gunne haar nog een heel lang leeven, —— e nooit te weeren kryge. van wien haar dit bagatelletje geld » gekomen is. Zie je. Myn Heer." (vervolgde hy met cen Zagter ftem.) ., dus begeer ik geen Handíchrift, Intereëfen , of s zo iets dergelyks, en kan het ook niet begeeten ! Ik begeer » geen andere zekerheid, dan dat ik mynen naasten helpe! a ——-—- Het geen ik voor de Barornes doe, zou ik, zo waat se als ik Siegfried heet, voor myn [oodvyand doen, zo dra ,, hem de een of andere Rakker, op een fcbelmagtige wyze, »,in den grond zogt.te helpen. Zekerheid! — Ja wel; s, Myn Heer! ik zie wel dat gy my nog hiet recht kent. Ik e Vraag 'er, zie dat niet, na, wanneer ik iemand helpen kan; jı of ik er dun cene fotfige twee duizend Louis d'or by verlies », of niet. Want, God zy geloofd! Ik kan ‘er veríchei- de den duizenden aan waagen, eer ik "er de inkomíten van eer a jaar by iníchiete! En wat zal ik ook anders met den flyk. ». hoop uitvoeren? Waartoe heeft God my het Geld gegeeven; » zo ik er gcen goede luiden by help, dien bet water aan de ei lippen ftaat 2" | De Befiuurder der Wellenthalfche gocderen zat verftomd etl verwonderd. Hy had veele plaatzen doorwandeld , meenige Sy- hagogen bezoet, docn zulk eene denkwyze bad hy, tot heden. toe, in Israël niet gevonden. Ryke luiden, die tien, twintig en meer duizend Daalders op eenen avond verfpeelen ; ryke luiden, die eene onwaardige Hoer, met de grootíte geld. Zommen, het genot van eeft uur betaalen; ryke luiden, die aan den opfchik der mode, die binnen *t jaar alle waar- dy kwyt is, ganfche Capitaalen verkwisten,enz. deeze hzd hy, in den loop zyns leevens, overvloedig aangetroffen, maat geen een, die, naar evenredigheid van zyn vermogen, er flegts een duizend of maar ecne twee honderd Daalders. zonder ten min- ften halve zekerheid te hebben, aan gewaagd had, om eenen ongelukkigen te redden !- Hy vond doorgaans de luiden ohgevoeliget en wrecd.r, hoe ryker zy waren, en hier vond by een Man, die, zonder de toneelen der ellende gezien te eb. OA Mio nn -— SIEGPRIED VAN LINDENBERG, HM du hebben. zonder door eigen ervaaring te weeten wat ongeluk zy, enkel uit een aangebooren edelhéid en prootheid van ziel uit waare goedheid des harten, niet uit weekheid noch trotsch- heid, deel nam aan het ongeluk van eenen vreemden ! Niet zo als veelen onzer hedendaagíche Aandoenlyken, die met een pynlyk gezigt; weenende oogen; mier opgetrokken fechou- ders en een klaazlyke ftem , zonder helpende handen, de ran- pen van hunnen evenmensch bejammoren: Neen: by Siegfried was de onheilen te zien en die te verhelpen, zo by ze flegts verlrelpen kon, maar een en dezelfde daad. ——— Had deeze Man nu ook cens geweeten, hoc Seefried zelfs zynen byfiand niet onttrok , al ware het, gelyk eens of tweemaal het geval was, dat er zyn eigen zaaken door moesten lyden, tot zo lang ‚by of zyn renten, of de remifen van zyn Banquier weder in. kreeg. Goote, edele Man: riep hy uit, Ik bewonder u ! —— Myn Heer van Lindenberg ! Gy zye het rweede mensch dat ik bewone der! ——. ..JEn waarom dat? Ik zie, by myn Ziel ! ‘er niets in dat " bewonderenswaardig is. Hoor eens, Myn Heer! Elk mensch, ,, heeft myn Prediker my eens gezegd, toen ik nog maar een , kleine jongen van omtrent die grootte was, elk mensch is p verpligt zyn evennaasten te helpen, waar hy kan. ——— » Doch zo ge lust hebt om iets te bewonderen! tewonder dan „den Heer Fik!, die, toen ik onder myn Paard lag, vier Boo, , vers, dle my den hals zogten te breeken. moederziel alleen “_p dorst aangrypen! een daar van geheel, en den anderen half ‚ dood fchoot, en de twee ‘overigen na den duivel jaagde (dat „deed hyt Zie je, Myn Heer! £o iets is nog waardig dat "er e met verwondering van gefprooken word !” n Genadigé Heer! riep de Heer Fiks bloozende; behaagt het u om een kleinigheid zo breed uit te meeten à ‚‚ Een kleinigheid? Hoor eens, Heer Fiks4 zo moet „ Èy niet praaren! Ik kan het buichelen en tandtrekken niet » Verdraagen, dat weet gy, en ik zelf, ik (preek altoos gelyk „uy op het hart ligt. Ect tegen vier, wanneer het om lyf wen leeven te doen ís, i$, zoo waar als God leeft, geen klei- ‚nigheid’’ — - ; out ' De Adminiftrateur betuigde , wegens deeze dappere daad, deù Heer Fiks zyne Boogachting. » Nu, myn Heer! hoe aan wy ‘er. by? Wilt gy mgn sota- p bene ad notum neemen, geef er my dan als een eerlyk Man, » de hand op ` .. ’ Deeze deed het. ap a ; Nu, kinderen, als gy niet meer eet, laaten wy dan op; y Raan, dan zal ik deezen Man behoorlyke aanwyzing geeven: De genadige Heer ging daarop in zyn Cabinet, om aan dy 2 DU» aan 126 SSEGFRIED VAN LINDENSBRG, Banquer te fchryven; en de ander ken zig niet onthouden, om de Fiks voor zeer gelukkig tc roemen, dat ky in den dienst van zulk een Heer was. s» GY zuit uw nog «eer. verwonderen, Zei de Hoer Fiks, wanneer Ry hem heden of morgen syn geld wceaorbrergt, — dan aal hy u vlek in 't aanzigt zeggen, dat gy verke.rd zyt! Das ky sig niet erinneren kan u ooit een rooden duit geleend te hebe ben! en zo gy s dan op Syn Banquier wéit beroapen , die bet e goepeteid heeft, dan fchie& gy evenwal tegen hem te kort: want deeze heeft zyne Inftructie, en zal, met den gegadigen Heer , uit eenen mond fpreeken ; Siegfried van Lindenberg geeft flcgts , es gweet niet van weder te ontvanger. * », Op dien, voet. zei deeze Heer, ken ék van zyne grootmordig- heid: geen gebruik maaken. » Myn Heer! hervatte Fiks, dat zou eene valfche kiesheid zen? de Baronnes zou deselve pasjent waar u, — daar gy haar beb pen moet? — Hoe! — Överlegt-het eens wel! Red de Barormes . daar God u deeze redding aan de hand geet, De Heer van Lindenberg is onlepryplyk ryk, en daar hy de heift van zy- me onnaemiyke inkomften niet verseert, heeft, zedert den dood gy- eer Ouders ,,3yn rykdom entsaplyk toegenomen, en groeit "s jaart fyks , ten min/len , twintig of dertig duizend Daalders aan! — dat piles eens ter deep! » Gy hebt waariyk gelyk , Myn Heer Fiks! maar ik heb ook geen mgelyk, De Baronnes intusfchen, die het beste Wf gs dat ik ken. ís in venleegenheid. — En er is kans om den Heer van Lindenberg ayn verjchot weder ter hand te "Bellen, e Braaf ze, riep de Heer Fiks, die niet gaarne zou. gezien hebben ‚ dat zyn Heer in aulk een edel bedryf sctremd zou worden. we Intusfchen. kwam de Genadige Heer te rug , èn gaf dem Burgtadminiftrateur doeze volgende Asfignatie, Waarde Heer ***' » Wil aan Toonder deezes, na verloop van drie ef vier wee- , ken, of, vetftaje, liever als gy kunt ten eurften , twintig of , dertig duizend Daalders ter hand fellen , 'hoerje! e weet dat gy al zult doen wat D kunt. ‘Gy zult ze my dan » Wel in rekening brengen. In die verwagting ben ‘ík d Uw toegeneegen - Op myn Burgt den... « Op "Anno 17... — Men ziet hieruit, dat Siegfried in let ftellen van Asfigna: Gen geen Tovenaar was; doch laat de kundigfte Koopman zyn Hart eons evenaaren f" —. i Siegfried wan Lindenberg. 