Zedelijke verhaalen [by R. Feith].
CPARLOTTE. - Dat motí: gij niet zijn. Wat ik hpb, en vát ik bezit, iš ook teffens het uwe. Wij zijn Vfienden in gemeenfehap van goederené Alleén menge ^er aídh nlmmír éttne andera hartstocht in! Zeide ik u niet, dat uwe gedaane Isedreiging alleen een maskér ware? en herinnert gij u niet, dat tederheid tí&á góéd zij, étt enlcel twee evea reine — even^iein geb]evea> harten zidi pn durven ARMONVILLE. Vervloekt zij de penning, dien ik aan- nriKD>.:ZQiidéľ:té'gfilijk (ie hand deraanmin- nigai xá ARXO.TT BjJi^n te níogen . nenjen 1 CHARX.OTTE ORMOND. : 7% CHARLOTTE, Is dc bedwelming van gisteren nog niet vervtoogen? O dat zij nimmer vervloog en ik zou gewillig—. maar ňeen, armonvi^i^I neenl Zij duurt niet en kan niet duuren, Eene fombere wildernis volgt haar op de hiclen. Ik ken de Manpen; tegenfpoed eti dwaaling leerdeo mij hen kennen. In de eerfte vuurigheid hunner liefde zijn ^se z<hit der bedrog; maar deeze vuurigheid ver- vliegt , naberouw ^. neemt derzelver plaats in..». AEMONVILLE. Niramermeer! Eer zal.*, CHARI.OTlrE, • Geene betuiging ! Ook een oawe.tende meini eed blijft een meineed. Bedenk, wíe gij ^ijt, en \y>e ik was; bedenk, dat gij u finaad voor het toekomende; eene íchandvlek vooir 't nakroo?t 31 fpoedige veracbting uwer ei- genliefde op den hals haalt.... O mijn Heer! ik ben niet in ftaat om het aftefchil- E 4 de- 7a CHARLOTTE ORMÔND. deren, wat zeker mij zelve niet dan te na betreft. ■ — Eenige weinige weeken en glj fchaanit u dan over uwe dwaasheid) u žal het verlíes uwer eer onverdTaaglijk, en mij de ontdekking van uw naberouw fmar^ télijkér dan de dood zelf zijn. Het zij u genôeg uit dankbaarheid charlotte uwe hánd aangeboden te hebben, die alleen uit feorgvuldigheid ' voor u žfelvôn in ftaut is de- vici veafteflaan, en die haar hoogfte geluk... ARMONviLE'E, haar häastig inväUende^ Nu , zo zij dan afgeílagen voor nu en altijd de minfte orogaíig,-d^ geringfte hulpbetooning tusfchen mij en u ! Zo zij de Hemel mijn ge- tuige, dat 'er geen ťmartelijker ellende be- ftaa, dau zich juist daár verfmaad te žien,. CtlARĹOTTE ORMOND íg NOTARIS. Ik ben hier zeer te recht, indien uw naain anders karel van armonville is; ik ben NOTARIS, onder welkfe foort van men- fchen gewis niet veel gekken gevonden wor- den; en 't zou wonderlijk zijn, als gij in ernst geloofde , dat ik met zuík eenen beeldfchoonen,jongen,en rijkgeworden Edel- man fpotten kon. Heb daarom de goedheid maar van te ondertekenen , en onze bezigheid is afgedaan. ARMONVItLE. Ha, CHARLOTTE ORMOND.,. • NOTARIS. Recht, mijn Heer! zij is de Koopfter. — Hier hebt gij een pen, ginds zie ik een ichrijfkisje flaaa^ — Gezwind , mijn Heer! zet uw' naam hier onder^ len ik. behoeŕ u niet langer optehouden. F Ä AiU -.4 cmBLOTTECíRMOim CUAÄL0TT8. Ook over uwen hoogmóed? ARMONVILLE. Ook over mijn leven! charí-otte; .. - Wetewi m weiíú^dagen vcrlttt ifcParíj*^ verlattbet voot nLxiyá, AHMONVILLBr- O ZO verlaat ik het in het 7élfde oogeiH blik, za volge ik u na, al was het ook ia de Woeftijnen .van Siberien«^ Met u zullen CHARLOTTE ORMOND- 75; gij uit Uefde voof mijne rust en voor uwe «ir mi} »ooit weer žien moet? AÄMONVILJUR. Neen! neen! gij kunt geene onmooglijk- heden vorderen.. •^ CHARLaTifi; Goedl zo wil ik mijn proef met ecn des te mogelijker zaak aanvangen. Hier ivS de eigen beurs, die gij weigerde van de Vrien- din aan te neiqen; thans ifpreekt de Mnhaa- TQs^ de Gebiedfter met u; ze beveelt 'er zo veel uit te nemeň, als u gocd dunkt; ze zegt u bovendien , dat uw vertrouwen en uwe liefde naar de grootheid der -íbm aŕgemeten ílaan te worden. ARMONviLLE, \r fchielijk naar grijpende. . . • . ^./ .-■ a o zo ncem.ik ze geh«el>, ;. v .:: :::!i En zo zij dit de eerfte vfijwillige pmhel- zing 88 CHARLOTTE ORMOND. ik wil u hierna alles toonen. Kom tbana aan tafel om u te verkwikken. Niet waar, gij zijt hpngerig?'' „ Hongerig naar uw gezicht, naar uwge« fprek, naar uwe vriendfchap , naar uwe Uefder Ook dit was geen bloot compliment. De Vermoeide fcheen nieuw Jeven te bekomen, als hij flechts in charlottes oogblikte> en hij deed dit zo dikwerf, dat ze hem vergeefs tallooze inaalen herinneren moest, dat hij aan tafel was. Na dezelve voerde ze hem het gantfche huis rond. Hij vond alles op het v(Tortreffelijkfte -ingericht; en thans waren ze het geheele Slot volkomen doorge weest , toen charlotte haaren Minnaar nog in cene nerte H u ís kupci bragu " CHARLOTTE ORMOND. 89 ,, Dat zal ik, fprak armonville, en hier alzo zal ons lot door eene plegtige gelofte vereenigd worden. Hier, fchooníle charlotte!... „ Houd op, mijn Heer! Als gij 'cr op ftaat, nu ja, dan zal hier de prieš- terlijke zegen tusfchen ons eenen bánd be- vestigen, dien de dood allecn verbreekt. Maar eer dit gefchiedt — Qiier jloop ze fnel in een bidjloelj wierp de deur ^ervantoCy kniel* de nedevj en yoer^ eer de verbaasde armon* viLLE 'er een woord tegen in kon brengen^ dus yoort) eer dit gefchiedt, zweer ik hier bij het Beeld der heilige Jongvrouw en des Goddelijken Zoons , dien haare armen omvat- ten, ten minften nog zes maanden lang on- getrouwd, onaangeraakt van Mannenlicfde te blijven! Breek ik dcezen Eed,zo vertrou- we voortaan niemand de minfte mijner woor- den; zo verhoore de Hemel mijn vuurigfte zo min als mijn flaauwíle gebed immerf „ Ha, charlotte! riep armonvil- le (jerst bi] haar opftaan weer inftaat om te fpreken^^ wat hebt gij gedaan? Is deeze Eed de vergelding voor de bereidwilligheid met welke ik mijn gedrag, mijn lot, mijn gantfche aangijn, zelfs mijqe eergierigheid 90 CHARLOTTE ORMOND. aati uwe beveelcn onderwierp! Is hij <Je vergelding voor den fpoed, daar ik u mede navloog? Voor de grenzenlooze liefde, die helderer dan de dag uit mijne oogen fpreekt? Verzekerde gij mij niet zelve, nog maar kort te vooren,dat geen nieuwe uitvindingen en grillen mijn geluk verfchuivenzouden?" ,5 Recht, dat beloofde ik, en juist daar- om bid ik, dat gij mij gelaaten aanhoortľ* Ze trok hem hier zachtjes naast zich op de bank en hield zijne hand vast. — „ armonvillb! wat fmeekt gij om weder- liefde, daar u de mijne immers zo zicht- baar voorkwam? eíi hoe kunt gij na zulk eene bekentenisfe in mijn gedrag nog ver- fiering vermoeden? Mijne eerfte tegenwer- ping, toen gij mij uwe hand aanbood, was: „ Zal hij ook de ftem der waereld vermoogen CHARLOTTE . ORMOND. ^i uit innige liefde, dat ik alleen uit behoefte cenerdierlijke neiging, uit noodzaaklijkheid van eenen verlaaten levenswandel , ten min- ften onder zekere bepaaling,voort te zetten, u tot mijnen Gemaal gekozen had? Hoe? als de zo natuurlijke gedachte, dat het mij met mijne verbetering nimmer ernst geweest wa- re? of de even zo mooglijke: Nimmer zal de te vooren zo dikwerf afwisfelende or- MOND zich met de liefde van eenen enke- len man vergenoegen; in u opfteeg?'* „ Nimmer, nimmer zal zij dat! ,, O Vriend! wie heeft immer de toeko- mehdh^id doorkeken! En dan, dan was on- ze rust voor eeuwig verftoord, on s geluk voor eeuwig vernietigd. — Welaan, ar- monville! ik wil mijne eigen deugd tijd om zich te bevestigen, uw voornemen tijd tot overleg, en ons beiden, wanneer ooit rampfpoeden het lot onzer verbindtenisfe zijn moeten, den troost verfchaffen, van deeze rampfpoeden ten minften door overij- ling niet veroorzaakt te hebben. -^ Zijn deeze ZQS maanden voorbij, heb ik mij ge- trouw op de deugd beijverd, heeft mijn ge- zelfchap u niet overtoUig geweest; oordeelt gij nog mijn ligcha^m en mijnen geest uwe lief. 5)2 CHARLOTŤE ORMOND. / liefde waardig, dan — dan, armonville! 2al het ten minften niet aan de pooging uwer Gade ontbreken i om u het overfchot van uw leven aangenaam te niaaken/* „En moet ik — kan ik zo lang uwe goederen zondôr uwe perfoon bezitten? Kan ik zo lang bij het beminlijkfte Wezen van het vrouwelijk Geflacht in eene broederlijke onthouding leven, zonder begeerten, die zon- diger dan 't genot, fmartelijker dan de bit- terfte armoede zijn? Zal niet deeze romanes- ke misduide omgang in den mond van een ergdenkend gemeen nog befpottelijker zijn, dan een wettige echt? Zou niet.... Charlotte. (hem invallenie) Genoeg, mijn vriend! want wat kunnen nu, alwaren ze ook nog zo gegrond, alle deeze tegen- werpingen helpen , daar ik toch eenmaal ge- CHARLOTTE ORMOND. 93 wordt geduurig verhevener en fchooner, en - (afbrekende^ in 't kort, mijn waarde! ik heb gezworen, en uw hart geeft mij hei- melijk niet geheel onrecht/* Ze floop hier uit de Kapel en in een na- buurig vertrek, waar ze zich opfloot, en eenige uuren alleen bleef. Toen zij tegen den avondmaaltijd weer verfcheen, was wel haar blik goedig en vrij; maar een hooger rood onder de oogen verried toch, dat ze in de ftiltegeweend had. Hoe veel armon* viLrLE tegen haare niaatregelen''ook nog had intebrengen, zo begreep hij toch zelf, dat 'er nu zonder meinéed geene verandering voor CHARLOTTE mogelijk was; en hij bewonderdc in 't geheim haar befluit, en fchatte *er haare ziel nog te hooger om. Maar langfaamer vlooden de dienstjaaŕen om Labans fchoone dochter voor Jacob niet heen^ dan deeze zqs maanden voor den on- geduldigen a r m o jí v i L L e. Hij ftond elken morgen verliefder op, en leide zich elken avond nog verliefder ter raste. Toen eindelijk de laatfte avond der laatfte maand verfcheen, en het avondeeten weg genomen was, wilde hij fpreken; de bevallige CHAR^LOTTEhicId hem lagchende den mond toe en zei: „ Ik weet 94 CHARLOTTE ORMONĎ. weet wat gij wilt^ en de Zon van morgfen gaat over mij, bij aldien gi> 't begeert, als Échtgenoote onder.'* Wat hielp het, dat wij hier zijn antwoord optekenden? — Den toon, den blik, het ftameren, de hand- drukking, den ku«ch — wie befchteef dit, zonder zich oneer aan te doen? '. Charlotťk en armonville hadden geduurende res maanden reeds zo veel goeds op huQ landgoed, reeds z6 veele edeie daaden in de nabuurfchap gedaan, dat men ze in den geheelen omtrek a!s weldaadige wezens met eerbied aanzag, dat men zebe- minde en zegende. Hunne onderhoorigen ftróoinden At^ anderen daags vrolijk toe, aÍ3 zij van hun huwelijk ~ — want hun voorig gedrag was aan allen onverklaarbaar geweest — naricht bekwamen. Ook van CHARLOTTE ORMOND. 95 haare traaucn toe. — „Lord a rbi/s naam kan u niet geheél vreemd zijn; zei ze. Een blik bij toeval op mijn almanak geworpen, bcricht- te mij, dat reeds voor acht dagen de drie jaaren voorbij waren, naar welker verloop hij naricht van mij verzocht; weet gij mij, federd gij mij: kent, eene daad voortewer- pen, die tegen de deugd inloopt?'* „ Gij zijt een Engel geweest, van het eeríle oogenblík, dat ik u leerde kennen af aan!*' „ Dus zou ik immers deezen brief wel kunnen toezegelen, die hem van mijncn wandel, mijn geluk, en mijne levenswijze bericht geeft? ARMONviLLE lagchcte; de brief werd verzegeld en afgezonden. — Een jaar ging weer fchielijk voorbij, zo als de wolken aan eenen fchoonen herfstmorgen weg roi- lea, Daar bragt eei^ chaílottes kleine jonge vaa r^ne wandeling inet zijne oppa$- ter een verzegeld papkr te xug , en liep 'er gezwind mede naar zijne moeder. „ Wat brengt gij dan daar, Kareir was haare vraag. ,9 Wat mij een vreemd Heer belist heeft II te geven*" 9á CHARLOTTE ORMOND- ^, U een vreemd Heer? Wie was dat daíi?*^ „ O een goed vriendelijk man,i2o vrieil^ delijk bijna als Papa. Hij heeft mij omarmd> gekuscht^ gedrukt, dat — ik mecnde te ftik- ken. „Zeg aan uwe moeder, riep hij, dat dit haar gold^ en Gods zegen moge over haar zijn! ,> Waarlijk het deed mij wee^ toen hij weg ging, en tot tweemaal toe te rug kwam/' Charlotte brak fchíelijk het f)apiei: open, en las het volgende: J,, Ja, ja, Madame! het is arbi/s handj 5, ARBiys,dien gij gewis niet erkent hebtj „ die echter reeds federd drie weeken u dik- „ werf na genoeg geweest is! — Uw brief ,j^ trof mij in Lotiden aanj altijd heb ik u „ een edel hart, een waarachtig gevoel vaň „ 'í goede en fchoone, maar nooit ten ee- CHARLOTTE ORMOND. ^ over! — Waarlijk, charlotte! gij bc- loofde veel, en gij hebt toch nog meet ,, gehouden. Niet over uwe deugd alleen, maar ook, en nog meer, over het gun- ftig gerucht, dat u beloont, ben ik ver- baasd, en boven allos over den edelen Echtgenoot, dien gij gekozen en ,, ieder zijner blikken verraadt. het — ge- ,, lukfcig gemaakt hebt. HQt kostte mij veel overwinning, u dik- werfinmiin^^lvermommingzonabij te zijn, en u niet aan te fpreken* Doch watnut was 'er uit ontftaan ? Veelligt had het alleen minnenijd en onaangen wme terugherinnering ^ verwekt. Ik bedwong njij; maar u zelfs ^, niet te melden, dut ik 'er geweest was, t, dit ^on te veel Mlfv^rlochening geweest ^ žij», -^ Ea nu, vftW weder wel, ik ^j bcn reed« op weg naar ^Ävqijen. — Wel- ,, doeufter van zo veele nooddruftigen ! braa- yy ve Gemaaltn eena braaven Mans! Moeder ^ van een fchoon kindl gij. hebt uwe fei- ^ len' wedfCT goed gemtakn Het komt mij ,, ongetwijffeld niet toery t» Gods Beftiering „ iets intefpreken; íHaar ik wilde, dat ik yy van mijn eigen h^il to toereikende verze- II. DRRIL. O 99 kerd 99 3? 99 99 99 9^ 99 99 io» OMAR; „ Gelaoft gij welj dat zich mijn toeítand verbeeteren Itót?" ^ JDe khuld Ugt bloot áati u^ o m a k ľ! ^ Aan mijr „ Ontbeer cn geniet." 3, Is dit uw gantfche ratd?" 3, Verder kan ik u niets zeggen. -=*• Vôlg mij , en de fchiíld zal ten minílen »iet meer I aan u liggenr P, I ^ Gij Äi)t eeit íomfórling wijs Mani" ,, Oíitbear en geniet!" Met deeze woorden ftond de Wijze op^ ging heeti^ en liet o M AU zitten. b T W^E E D K H O O P Ď S í U K. Omar ÄMff žoe men irijs wr*. OiMTAR fchudde het hoofd eň kéerde ntar Itogdad te rug. Hij dacht de ii^yoiätň dtš irijzen Mans m, en vond 'er geen zín ifi; Iň de ftad bejegendé'hetft Airi^ teň zi]titt bifôte Vriendeiu yy Waar komt g^ dw :a^ 2tw&af^oe^ van CHARLOTTE ORMOND. 99 5, waarlijk in- dit oord, in uw 5, gezelfchap. — Niet waar, 5, CHARLOTTE ! ccn tecring-. 5, achtige ware noch voor uwe 5, Deugd, noch voor armon- „ VIL LES rust gevaarlijk? en ,, mijn vermógen? — Na Vcr- „ wanten heb ik niet, ten min- 5, ften geen, die 't verditínen. ,, Maar mijn brief wordt waar- 9, lijk een boek. Ik voeg 'er ^ ajleen nog eeď Ring bij , dien , ; „ uw Zoon, alÄ.hij eens groo- „ ter wordt, dragen en 'er. „ mij bij ged^nken.kan* Met dit gefchrift, deezen ring, die zijne achthonderd pond fterling gelden kon, ijlde CHARLOTTE tot haarcn Gemaal. Hij be- wonderde den Brit, en vloog hem op zijn fnelfte paard na; maar hij misfte hem. Lang hoorden ze niet meer van hem. Eerst na zes jaaren hielíd een naauwh'jks ademend géraamte in een Postkales voor armon- viLLES Slot ftil. 't Was A R bij; hij kwam cm hier des te gemaklijker den dood te be- G 2 fpie- IIO R; ^, Ik zou alleen juist het tegendeel várt andere ecrlijke Lieden doen; ik 20u te ee^ ten wiUen hebben^ en niet eeten; le drin- ten, en niet drínken; te beminnen en niet beminnen en wannetr ik met lemand fprak, zou ik mij zo kort en zo donker uitdrukken, dat mij gecn mensch verflaan kon. Omarí ík wil niet in het Paradijs van den Propheet komen^ zo íkoudenjoog hiermeô niet bedroogr ^ Weet gij, ALi! wat hij tot mij zeide?" 5^ Nuy laat oas de Wijsheid eens hoo- ren." „ Mij ontbrak alles, wijl mij íiiets ont- ^brak; en ik zou ontbeeren en genieteo'* „ Vaarwel, omarí — De Propheet fae- hoede u en nwe vijf zinnenľ* Ali ging voort, noemde zich gelokkíg, dat hij zuík ecn Dwaas niet ware, als omar en als de wijze Man; bczocht een zijner Vriendinnen ^ en kwam den morgen daarop krank naar hnis. Omar trad langzaam naar zijne woning, verwenschte zijn noodlot, €n ftond gezond en fris op. DER» OMAR; EENS VERTELLING. X N ZEVEN HOOFDSTUKKEN. A í I .1 ./• :. ;i ;i T) T ^ a '. ^'^ u n /* EENE VERTELLIÍÍG. Há Vpor een of twee'jaaren aan haar gežicht te onttrekken. ^^ Zí] zú mij niet žien", zéi hij, „ zij ^ Zich aan mij ontwennen, en ik. zal haar zo onverfchillig worden, als zij mij is/' Omar bežat twee Faktoorijen^ een op Oímus, in deti Perfifchen Zeeboefem , de an- dere te Haleb in Sijrién* Hij had het op- zicht over zijn Faktooren nimmer Verwaar- loosd, maar thans wilde hij ze eens in per- foon bezoeken. . Hij ging met de Caravane naar Ormus, vorderde rekening^ en vond, dat hij in drie jaaren twee honderd teíi honderd gewonnen had. Hij trok naar Ha- leb, en vond honderd ten. honderd gewon- nen« „ De Eeuwíge zegent mij, waar ík tnijM Gogen weíiďe,'' riep -d mar uít, „ en ik verfmachte van ellende." Na twee jáaren keeťde omar te ŕug, en een dagreize van Bagdad bejegende hem een Bode met de tijding, dat f a tíme morgen begraven wierd. De inneriijke fmart had haar, geduufende het afzíjn van haaren man, het hart verteerd: want in dien tijd vond men in Bagdad nog te met zulk een wijf. Omar ftond en zag ter aarde. n. pEEL* H » Grocv 114 O M A R; "1 emdelijlc I bekomen | „ Groote Propheet!" riep hij uit, toen hij van 2:ijne bedwelming was^ „ ik ben eea maiij^ die geen zijner flaaven immer wee deed, en ik heb het fchoonfte fchepfel moeten vermoorden! — FATIME ademde niets dan líefde en goed- willigheid, en zi'} heeft zich in den bloei van haar leven dood moeten treurení — De wijze Man had toch in één íluk recht. De menfchen zijn gefchapen om te leven en rcchtvaardig te zijn; maar de Eeuwige wee t het, of ze gefchapen zijn om gelukkig te leven," v lERDE HO o F DS TUK. Omar brengt een eerlijk Mm om 'í leven. Omar begroef f a tíme en bouwde haar cene prachtige tombe. Na verloop van ee- nigen tijd kwam ali tot hem en zochthem te troosten, „ Altijd zo eenzaam, omar?" zei alt; „ Bij God! gij ílelt alles in 't werk om rccht ongelukkig te zijn/' Ä^ EENE VERTELLING. 105 Am bloei zijns levens — — ecne ftoute ge* ftalte, eene gewelfde borst, llonkeríude oo» gen, hooggewelfde zwarte wenkbraauwen^ een open gelaat^ en wangen, die van ge- zondheid gloeiden. ^y Wie 2ijt gij, Jongcling? en waar komt ,, gij van ČMXíT viieg hera de Wijze vrien- delijk. - ^ Ik beet omar^ wijze ^fonl en hen xút Bagdad. Ik kom u om cmdeiricht en on taad veríoeken/' „ Zet u, omar! „ Ik heb gehoord , wijze Man r ving OMAR aan als hij zicli nevens hem op eea Perfiesch Tapijt neergclaaten had^ ^r á^t gij meer weet , dan andere ntenfcben , welke mtn Wijzen tt&tíatľ ,, Zo hebc gij wat emwaari gekooid^ omar! want ik weet juist minder dan ao- deren , die men Wijzen noémt. En leeve ik langer, zo weet ik mooglijfc in 't verr©!^ etns ndg nimder, dan ik thans weet." „ Ik vetllag a niet.^ ,, Dat geloof ik. Ttíbucr wat wiit gij din van nrij weten, omaíä?" „ Zeg mij , wat is- toch het pltn van dec* zt gekeele Schepping?'' G 5 ,, Omar! iifi o M A R; aan deeze ílraalen van vergenoegeiij die írr^ aller oogen íloiikcrden. Iíij keerde naar hahy en beleed aan zijnen Vriend, dat de gezelliglieid haare venuaakea kon hebben- Hij liet zicli overhaalen, dea opgeruimdea vrolíjken Cirkel meermaals te bezoeken, en toen hij liem ten naíisten bij voor de tiende mad vcrliet, oniarmde hij zijnen Vriend ÁLI- ,^ Heb díink, ali! voor uwen raad/* zei hij. 3j Nu weet ik hoe ik de goederen dee- zes levens genieten zal. Ik wil mi j in de verkeering verllrooien, en mijn huis zal voor ieder openftaan^ die zich veimaakea wil," De Koks uit het gebied der Oost-Fran- ken hadden toonmaals.het uitfluitend voor- recht van te vergiftigen nog niet. Omar liet een Kok van het Hóf des griekfchen Keizers veríchrijven, en kort hierop fpijsde men bij hem nooit onder de twintig Cou- yerts. Het eene feest verwisfelde met het andere, en zljn huis was de tempel van de Gastvrijh'eid, van den goeden fmaak en van 't vergenoegen. 5, Nu zal ik beílendig gelukkig zijn% zei OMAR, - EENE VERTELLING. 107 * 5, Derhalven , omak. ! — ik weet niet welk het pian der Schepping is/' 5^ Maar zeg mij, zijh dan de menfchen gefchapen om op deezen aardbodem geluk- kig te zijn?'* 5, Dat weet ik niet/* ^^ ,,\Weet gij dat niet?" ' ' c • ^ De Eeuwige weet ^ het. Gczégend zij- de Eeuwige r *' ^ ,9 Maaŕ wáartoe zijn dan de menfchen gefchapeiir - - „ Om te leven en rechtvaardig te zijn " ,, Maaŕ veclen, die leven en recíitvaardíg zijn, verfmachten in ellende. Waarom ge- fchiedtdat?V 5, De Eeuwige weet het. Geze^end zij de Eeuwige!" •• 5, Ik .durf u dus wel niet vraagen, waar- aan het ligge, dat het mij niet welgaat?" „ Zeg mij uwe omftandigheden , omar! €n ik zal u zeggen , of het aan u ligt." . ,, Ik ben rijk, wijze Man! ik heb vrien* den aan -het Hof vaň den Kalif; ik worde van de fchoonfte Meisjes in Bagdad bo* mindj maaŕ het leven is.mij tot een' last.^' 5, Dat is zeer mooglijk. U ontbreekt. al- ks, wijl ú niets^ ontbreekt."::. .; , ;.' ,, 5> Ge- llS o M A R} 9 VIJPD^ HOOFBSTUE, Omar wil weten waärom hij twte moôr* den begaan heeft^ en wordt näor eett Meisje gewezen^ „ Tk mar tel geen wotnť% zei omar in d^ diepfle droefheid, „ en i k heb reeds het bestc wíjf ^n deii reclitfchapenften ma^ OTtu-* gebragt ľ' Hij wendde zíjne gežondheid voor, floot zijn P^leis in Bagdad, en begaf 2ich op 't hmd, Hij bragt hier oogenblikken door^ in welken hij zich duizendmaal vau \ leven ?:ou beroofd hebben, indien het toen ter tijd te Bagdad in fmaak geweest ware, zich ^elyen omtehrengen, gelijk het heden aan den Theems en aan h^t mei^: ym Geneve JH finaak is. Omar woonde thans naauwUjks een uup yan het Landhuis des wij?en Mans;, Op een jnorgen, dat hij to t bijna aan het zelve EENE VERTELLING. 199 tnn áuaif vrieg hem ali: ^ is u een van uwe Meisjes ontroaw geworden?" „ Ik kom van deta wijzen Mm, da«rlwi« Den." „ Wat hebt gij toch inet een' wijzen Mm te dosnt — — Gij,z«t immcra eerst een jgroote twintig par o»d, Snatkl" „ & heb hem om tmä gevratgd." „ ÍXírft men vraagen wawomtreatr' ý, Ik wil 't u "openlurtig zegfen. Abil ii '■■■■ ik bea met mijti aoodlot niet. te Viedeň.** „ Neem wat in om te niezen , o mak I Het khoat u daar bovm. -^-w*,^ En wat heeft D de mjiň Mas im 9»segd^ : ,^ lB!t»,. dat ik niet vexämi^' .. „ Ha, ha, ha I sa waar de Pxoplieet leeft,. d;M; }^ ik u vdonf KnJlen «egg^n. -^ Ar- rm <>vakI ik had u waarlijk voor wijnc gehOttden. Waar wUi gij om. wedden ea Umeii éái 'vax wotde ik voov den wíj&' tea ^1«a iit Bagdad iittgekreetenr „ Gij, K\.\% Gýf — Ik gelQof, gij iiebt weer wijn gedronkeo." „ Str „ Maar hoe zoudt gij^ dat dan aanvan- gen?* .» ik I9a MAR; w mij, wanneer ik den gcringften mijner flaa- vtn lijden zic; ik ieen en ik geef aan him, die in nood zijn; maar ik veraffchuuw raija j^ De Eeuwige heef t n gefchapen , o m a r i en nwe (|aaden zijn in Zijn Boek aange* fchreven/' ^ Maar waarom hebben om míjaentwil cen wijf en een man ílerven moeten, die duizendmaal meer waardig waren, dan ik?*^ „ Wij zijn fchepfí^Ien van den Eeuwigeo^ Gezegend Eij de Eeuwige T ,j Maar wat zal ik doen om mijn aanzijn niet to vervloeken? „ Ontbeeren en ge. ieten/' „ Dat hebt 'gij mij voormaals reed^ ge* ?cgd: nhiar ík heb het nimmer veŕftaan/' yy Ik wil mijne Kleindochter roepen , o* M^R. Blijf hier, ik moet met mijner Ri'beiders fpreeken/' De Oude riep zemií^e, en liet omaí^ 1 »«r EENE VERTELLING. m DERDE HOOFDSTUK. Omar brengt zijn Wijf om H leven. Omar was een van die menfchen, wier geluk men volkomen zou hebben kunnea poemen^ indien 'er buiten den Eeuwigen iets volkomens gevonden wierd. Hij was jong en fchoon, en de Meisjes van Bagdad noemden faem in haare gezangen de Roos van 't verlangen , de Angelier der Zaligheid en het Viooltje des Morgendrooms. Hij was onuitputtelijk rijk. Zijn Paleis was kleiner dan het Paleis van den Kalif, maar cneindig fchooner; want de Paleizen der Kalif en zijn fomtijds groot en zonder fmaak. Omar was gezond en fterk, en wat meer dan alles is, hij werd van het Meisje, dar M) beminde, aangebeden. — Geen won- der, dat omer niet te vreden ware. „ Ai,! is voor een Dwaas bekend" zei omar eindelijk, „ maar de wijze Man is mooglíjk ook niet, waar men hem voor houdt. j2% O M A R; 20 als ze zeide, met eigen handen bear* beidde, en wiens fchikkitig en nette in richting hij bewonderde. Ze wees omar zijn taak aan , en beide ftonden en groe- ven. De Zon viel laodrecht op o Mars hoofd- Híj vriegj toen het eerfte bed kkar waSjOfer eene frisfche bron in de nabijheid was. „ Gij moogt mij niet eer drinken, lieve omar!*' zei ze ,^ voor dat wij met het tweede bed vaardig zijn. Omar bad; zemire bleef onverbiddelijkí Omar moest dorst lijden en graven* — - Eindclijk was het tweede bed klaar: zemi- K E ging aan de bron^ fchepte, en gaf hem te drinken. „ líce f t u de dronk gefmaakt ^ lievô OMAR?" vrieg z }B M I R R met een fchelmach- tig lagchje. 5, Bôminlijk Meisje! zo als mij in mijn gantfche leven nog niramer een dronk ge- fmaakt heeft. Maar daar zie ik drie fchoone Palmboomen. Wij willen ons in hunne fchaduw zetten, zemire! en ons verkoelen. :^, Daarna, omar! Maar thans willen wij Eene vertelliNG. Há Vpor een of twee jaaren aan haar gežicht te onttrekken. ^^ Zij zal mij niet zieď', zéi hij, „ zij zal zich aan mij ontwennen, en ik. zal haar zo onverfcbillig worden, als zij mij is." Omar bežat twee Faktoorijen^ een op Oŕmus, in deii Perfifchen Zeeboefem, de an- dere tt Haleb in Sijrién* Hij had het op- zicht over zijn Faktooren nimmer Verwaar- loosd, maar thans wilde hij ze eens in per- foon bezoeken. . Hij ging met de Caravane naaŕ Ormus, vorderde rekening> en vond, dat hij in drie jaaren twee honderd teti honderd gewonnen had, Hij trok naar Ha- leb, en vond honderd ten. honderd gewon- nen* ,, De Eeuwíge zegent mij, waar ík míjiie oogen wetiáe,'" riep x^uak uít, ,, en ik verfmachte van ellende " Na twee jaaren keerde omar te rug, en een dagreize van Bagdad bejegende hem een Bode met de tijding, dat f a tíme morgen begraven wierd. De innerlijke fmart had haar, geduurende het afzíjn van haaren man, het hart verteerd: want in dien tijd vond men in Bagdad nog te met zulk een wijf. Omar ftond en zag ter aarde. IL pEEL. H ^ Groo* I^ M jj, Bij den Propheet! dat zou hij niet!" Zemire's Grootvader trad in dit oogen- blik binnen, .fchikte het Meisje naar huis om het middagmaal te bereidcn, en plaaLste zich naast omar in de fchaduw, *, Zijt gij wat opgemimder, omar?* vrieg de Oude- yy Ik ben op dit oogenblik zo vergenoegd als ooit, Ik heb mi j moede gema^t en ge- niet hier de rust." jj Vaar zo voort, omar.: en gij zult ras leeren genieten*" 5, Ook mijnen rijkdom? — ook de be- koorlijkheid eener Vrouwe? — ook de ver- maaken der verkeering?" ,5 Ik gis het a omar! als gij leere atii- necmc, ^Uwc krankheid is bij de riíken niet zeldzaam, maar ze is te genezen." 55 Maar zo gij niet begeert met mij den fpot te drijvén , wijze Man ! zo zeg mij op welk eeď aart ik dat alles genieten zal? „ Even zo als gij thans deezé fcha- duw geniet. Wafit, omar! — merk dit wel op ■— wie genieten wil, moet eerst leeren ontbeeren. Dit heeft de Eeuwige tot ÉÉNE VÉRTELLING. u$ 51 Zijt gij dan gelukkíg, aliT j^ Aís die verwenschte jicht en het hoes* ten mij niet kweldcn> ruilde ik niet meť den Kalif/* ^ Maar hoe 2ijt gij dan áán de jicht ett het hoesteii gekomen?" 5, Daarvan willen wij thans niet fpfekerl^ — Kom hier, omarI wilt gij mijn' raad cens volgen? — Gij weet, ik fteek mij niet graag in de zaaken van een ander. Maaf ik kan u niet langer zo mede aanfchouwen* Wilt gij flečhts eene enkele proef waagen'^* ^ Of ik odk aan de jicht kan geraaken ?** ^ Gekjel de jicht heeft ook haare Voor- deelen. De dagen, waarop meíi 'éf vrij van ís, worden iemand nog eens žo aangenáam. -^ — - — Kom meé^oMAR! kom ľ* Ali Ket.OMAR geen tijd om tc antwoor* den^ nam hem bij den arm, en bragt henl in een gezelfchap, in 't welk zích alles ver- zameld had, wat in Bagdad van den g06« den tooti wäs, en veel ledige uuren had* Men lagchte, men fchertfte, men zong^ men hoorde zingen, men was te vrôden^ oí vergat ten minsten onder den zwerm, daC men het niet was*. ^ Bij voorbecld^ voer de Grijsaart vooit ^, in de ílnat , daar uw Paleis is , heb ik mij op helder lichten dag tweemaal den voet veríluikt*** Omar zat in gedachten, en gaf een aoc woord^ dat geheel niet pastte, „ Wat^ fchort u , omar?*' vrieg de Oade. Omar 2;uchtte, zag naar de aarde, bezon zich een weÍDÍg, en ílerade dan alles open* hartig toe. De Grijsaart lagchte, zag ZEMI R E aan, zag omar aan, dreigde hem met dcn vioger en ftreek z emir e Iang3 de wang. 5, Ik dank u j zemire!" zei bij „ dat gij mijnen lieven kranken omar zo lief hebtr Omar fmeekte op nieuw en bad om den bijftand van den wijzen Man. De wijze Man liet alles aan zijne klein- dochter over, en deeze beloofde eindelijk aan omar den eerften kusch, zo dra hij in JBagdad de ftraat, waarin zijn Paleis ílond, beter had laaten bevloeren. — Omar ijide den I EENE VfeRTELLING. ií;^ omar; ,, want ik kóme thans naauwlijks tot mij zelven." Hij had Koks, derhalven moest hij ook fpoedig Aŕtfen h^bben. Hij bemerkté onge* voelig , dat hij zo zacht niet meer íliep als^eertijds; hij klaagde, dat hij vaak met cen zwaar hoofd Wíikker wierd ; hij beleed zich, dat hij, zelfs te midden van zijn goed gezelfchap, zich dikwerf in oogenblikken overraschte, in welke hem de tijd lang vieL Eerlang vastte OMAŔ,als Alien fpijsden^én geeuwde, als Alien lagchten. Eens had omar, om aan eenige Kamer- heeren van den Kalif te gevallen, het voor- fehrift van den Pŕopheet oyertreden, en eenen geheélen ríacht bij griekfchen Wijti doorgebragt/ — Hij was zo magtloos, dat hij den volgenden avond bij de tafel in ee- ne flaauwte' vieľ. De Opper-Kadi van Bag-. dad, die tegen hem over zat, bemerkté 't eerst, wilde fpreken, flokte een graad bin- nen, en moest drie dagen daarna ílerven. Gantsch Bagdad betreurde hem, want hij was een Richter, die nimmer gefchenken aannam, en nooit de armen onderdrukte. H 3 yiJF- «8 M Rj VÍJFDS HOOFDSTUlt, Omar wiľ weten waarom híj twee môôi^ den hegaan heeftj en wordt naar eetf Meisje gewe:(^en^ „ Tk martel geen wprm", zei omai^ in d<! diepíle droefheid, „ en ik heb reeds het ^ \>^$tQ wijf en den iľectitfch^penftejti inan om* ' gebragt !" Hij wendde zíjne gezondheid voor, flooí zijn P^leis in Bagdad, en begaf ziqb op '% L^nd, Hij bra^t hier oQgenhliklcen door^ in welken hij zich duizendmaal vaa ^ leven ?pu beroofd hebbenj^ indien b^t toeq ter EENE VERTELLING. 119 op nieuw den wijzen Man te bezoeken. Hij trad biiinen , trof den Grijsaart aan , herinnerde hem aan dien omar, die hem voormaals ora raad gevraagd had, en vertei- de hem zijn noodlot. De wijze Man hoor- de hem met opmerkzaamheid aan, lei den vinger aan zijn voorhoofd, en dacht een poos na. ^ Omar" zei hij ten laatften, „ gij woont in de buurt: kom morgen om deezeu tijd wederľ' Omar ging naar huis en vond een' Bo- de, die op hem waehtte. Au had zich bij gelegenheid van een groot feest in Bag- dad verhit, had zich met verkoelende vruch- ten laaven willen, was in eenf koorťs geltort, en had den vlock van vijftig fchuldeifchers, onder welken weduwen en weezen waren, met zich in 't graf genomen. ^ Omar zette zich neer, fchreef, dat hij ALťsfchul* den op zich nam, dankte den Eeuwigen, dat hij het onrecht van zijn' vriend herftel- len kon, en kwam den morgen daarop we- der tot den wijzen Man. „ Maar, omarT vrieg hemdeeze, „hoe richt gij dan uw leven eigentlijk in?" „ Ik bid den Onfterflijken aan; ik kromme ^H4 mij. EENE VERTELLINa 121 ZESDE HOOFDSTUK. OmáR moet graven. „ Ik ben thans niet gefchikt ora een Meís- je gezelfchap tehouden" zei omar, ,y maar ik moet haar toch afwachten." . Zemire kwam. Ze had een zindelijk ftrooijen-hoedje op 't hoofd, en haar lang eenvouwig gewaad was als tot den arbeid opgefchort, y, Lieve OMAR*', zei ze, met eene be- fcheiden trouwhartigheíd, „ mijn Grootva- der wil hebben, dat gij deezen middkg bij pn« blijft eeten. „ Dan zult gij een* ftillen gast heb- ben", antwoordde omar, met eenen diepen zucht. „ Maar gij moet mij vooraf een paar bloembedden helpen graven, omar!'' „ Dat wil ik met vermaak/' Zemirb ging vooraan ; omar volgde bíiaí in een klein tuintje, 't welk zemire, U 5 zo }ľ ^ t%. 134 A N T O N E T T E- ^ Ongeluk, lieve Vader?*' ^ Zo kt>mt het mij voor. Ten minsteti is *er een gewigtig punt, in 't welk de Dochter van een Privaatperfoan altijd geluk- kiger is, dan gíj, — AIs gij u bi] voorbeeld eeoB uit moest aien trouwen, zonder uw httľt om raad te durvcn vnagen?" Antomette blikte om boog\ zag, dat btj een antwoord verwachtte, maakte eene ftílzwijgende buiging^ en plukte aan eene roOT^ die ze in de hand had, 5, Lieve Dochter!" voer hij voort -^ jj ík zag vooruít, dat dit zeker eenmaal ow geval zoii worden. Ik rekende het mijn pligty te zorgen, dat gíj dan ten minsten geenen mínnaar belioefdet opteofferen, Uwc Moeder ílierf, toen gij acht jaar oud waart, en terftond verwijderde ík u van de Haf- plaats, en ííet u op mijn afgelegeníle Land- goed door eene Vriendin opbrengen, wier wijsheid mij bekend was. Ik hoop, dat gij nog geene kennis met een' man gemaakt bebt, die u uwe gehooxzaamheid zou kun- nen verzwaaren. — . Of hebt gij ? — Spreek met uwen Vader openhartig/' Lieve Vadeí! ik mij is niemand be- kend — ik ken 'er geen/* 37 In EENE VERTELLINa 125 tot een grondwet van ons aanwezen ge- maakt. En de hoogfte wellust is in het ge- hoorzaamen van deeze wet gelegen, — — ^ Leer fmachten, omar! zo zult gij te vre- den zijn: leer ontbeeren en gij zult genie- ten,. ZEVENDE HOOFDSTUK.' Omar woŕdt gelukkig. .ílÍemire riep, en^men trad in huis en zette zich aan tafel. Omar had honger. Het vaatwerk en tafelgoed waren eenvou-r wig, maar tot in den hoogften graad zinde- lijk: de fpijzen waren weinig in getal, maar ze voegden bij elkanderen , waren fmaaklijk , en werden door het gefprek van den Grijs* aart en van zijne kleindochter nog finaak-, lijker, Men Äond op, en omar bekende, dat hij aan de tafel van den Kalif nimmer. met meer fmaak gegeten had. Hij moest be^ I I 136 A N T o N E T T E. naar bcnedeii, dat zij tlat ik niet langraa- mer gezegd had. ^, De Monarch zelf is het eerst op deeze vcrbindteuis gevallen ; hij heeft zij ne ge- dachten aan deii Minister medegedeeld; dee- ze heeft met mij gefproken ^ en ik heb u aan hem toegezegd- Behal ven dat dee- ze zaak volmaakt over een komt met het be- lang van ons hiiis^ is zy teíFcns door den Monarch zclf ontworpen, Dus binneii vier weekcn antonette! verandert gij uwen naam/' Antonette zat daar, wildc fprekeir en kon niet, 55 Beeid u niet in, lieve Dochter!" ving de Oppferkanierhcer weder aan „ dat wij icts van n vordercn zullcn 3 dat niet in uw vermogen ílaat. De Monarch, de Mini5ter^ en ik, veronderftellen , dat gij bloot uwe laand wegfchenkt. Kan het hart de hand niet volgen, zo ftaat het u vrij het te rug te houden. Men zal zich nooit het recht aanmatigen yan u verwijtingen te doen , wanneer gij eens naar uw welgevallen daar over befchikken mogt. Gij zult in dit punt volkomen aan u zeive overgelaten. zijn." ^ Ea EENE VERTELLING. ii^ den volgenden dag naar Bagdad, verkrecg de toeftemming van den Kalif en de goed- keuring van de gantfche Stád, nam ftraate- rnaakeivS aan, hield het opzicht over älles aan zich zelven , was geen bogenblik on- ledig, vergat zijne ontevredenheid, en tel" de dagen en uuren. Hij kwam na twee m^tanden te rug, ontving den eerílen kusch van z EMIR E, en zeide, dat hem nog geen kusch zo veel zaligheid veroorzaakt had. Hij vorderde den tweeden en moest 'er van nieuws om dienen. Zo om den der- den, zo om den vierden^ en zo altijd ver- der. Eerst drie jaaren na de eeríle bekentenis haarerliefdelagZEMiRE als Echt- genoote in zijne armen. Omar leerde onder het opzičht van zemi- RE voor en na de goederen der aarde genieten, Hij zegeňde den Eeuwigen, prees zijn nood- lot, vorschte niet naar dingen, die voor ^ ftervelingen onnavorfchelijk zijn , en was te vreden, Zemire was reeds tieň jaaren zijne Echtgenoote geweest, en nog kende omar alle haare bekoorlijkheden niet. Hij wilde vaak meer hebben, dan zij' 11. DEEL, 1 . hem 138 ANTONETTE. ^ ce herftfiUcn, In een Mdsje, dat in de een* zaamhcid opgevoed was ^ dat de groote wacreld eerst federd vier weeken zäg^ en hedcn een /« van ^ich geven moest, daar 2ij gistcrcn gcen woord van gew^ten had, was dit te vcrfiľhoonen. De Minister hieid haarcn fchrik voor cene oitwerking haarer béfchroomdhcid en vond zich door haar ge* drag niet befedigd, Zij kwam w^eder: de Minister beríep zich op het geen haar Vader haar gezegd had, vatte haare fidde- rende hand aan^ en vricg, • Met eene i)skoude rilling zei antonette /a; matr terflond verliet zij het vertrek, en geene voofílellingen konden haar bcwegen iveerom tc komcn. Daags daar aan viel zij haaren vader te voct, en bczwocr hcm^ haar van haar woord te ontflaan. — — ,5 Moet ik beveelen, an- TONETTE?'* zei hij , en verliet haar met een* blik in welken de toom flikkerde zij gaf zich aan haar noodlot over. Vader en Bniidegom hadden een' afkeer van het ceremonieele. Om het zelve te ontwijken, hadden zij afgefproken, dat, buiten den Monarch en twee getuigen van elke zijde, niemand iets van ANTONETTE, I40 A N T O N E T T e; I — Hij ging naar antonettes Vader^ toonde lieni den brief, bad zdfs dat haar verzoek ingewilligd niogt worden , en be* tuigde op da plegiigíle wijze, dat door decze fcheiding de goedc verllandhouding der beide Huízgit niet geítoord zou wordenp De Vadcr wilde raazen, beleed 2ich dat ANTONEiTTE overiasclit ware geworden, gaf zijnc toellehiming tot haare verwijde- ling, en fprak met allen^ die vau het voor- gcvallene wisteny af, dat men zo lang van het gecn gefchied was zwijgen zou^ tot dat ti]d en omílandigheden antonettes ge- Síindhcid vcraiiderdeiK Antonettb reisde met haare Vriendin naa haar eenzaani Laadgoed ^ terwij] de overigen naar de Hofplaats te rug kecfden, Alles bleef geheim en de Monarch troostte zijnen lievcling met de toekomendheid. Men ílelde wel eenige proeven in 't werk cm ANTONETTE te doen weder keeren, maar ieder van die vergrootte haaren afkeer voor den perfoon van haaren gemaal. Zij bevond zich in Ijaare eenzaamheid noch wel, nech kwalijk. De weinige weeken, die zij in het ge- raas der Hofplaats doorgebragt had, waren niet A N T o N E T T E. 141 niet toereikende geweest om haaren fmaak voor de zoo laug genotene ftilte te ver- derven ; haáre oudž vriendin , eenige boe- ken, de wándelíhgen in eene taamlijk aan* genaame landftreek , en boven dien de vrou- welijke kunstwerken, in .we^ke zij door* gaans uitmuntte, verdre>^en haar deh tijd. De laatften waren haare geliefdfte bezigheid, en namen haar de meeste uuren weg. Ze had in een. van haare boeken gelezen, dat het gezicht eener fchoone geftalte, in een goed gekoozen gewaad, op eene zekere wij- ze gelukkig maakte. Antonette zag uiemand om zich dan bedienden , Huurliedcn en derzelver vrouwen; maarook om aan dee- ?en te gevallen., geloofde zij zich goed te moeten kleden. Hierop bevlijtigde zij zich; haar jNegligé was altijd nieuw en altijd natuurlijk; raen had haar gisteren nagezien, heden zag men haar weér na. De Stede- ling, die haar in haar meest <rerzuimd mor- gengewaad aantrof , moest op de gedachte komen, dgt zij eenen Minnaar te gemoet ging, dien zij befteid hadde. Antonette had 'er geen befteid, maar fomtijds komt iets cngeroepen. Haar JiieyeliHgsplekje in de heete zomerdíigen was een 134 ANTONETTE. ^ Ongeluk, lieve VaderT yy Zo komt het mij voor. Ten minsten is 'er een gewigtig punt, in 't welk de Dochter van een Privaatperfoon altijd geluk- kiger is, dan gij. — Als gij u bij voorbeeld eeos ttit moest žien trouwen, zonder uw hňtt om raad te dnrven vraagen?'* Antonette blikte om hoog', zag, dat hij een antwoord verwachtte, maakte eene ftilzwijgende buiging, en plukte aan eene i0M« die ze la de hand ted. 