Bijdragen tot de taal-, land- en volkenkunde
Art. 1G6. Ilet koutrakt houdt op, aU de Ustgever of bat- heblier stcrft of kraiikzinnig wordt, en een gezonde van tin* nni kan den krankxtnnige of doode niet vervangen: evenmin kunnen de erfgenamen van den overledene of krankxinnige bet kontrakt voortzetten. Ilet kontrakt houdt op, ala een van iN'ide partijen bet doet ophouden. Art. 167. Dfgeen, die last beefl om ieta te koopen of te vrrkoopen, wordt, ak bet bij bem wegraakt, aonder dat bet •lan Kijn naUtigbeid te wijten is, er niet voor aansprakelijk go- ''tritl. Keweert de lastbebber, dat bet verloren iagegaan, doeh grlooft de kstgever bem niet, dan wordt de verklaiing van i\vn lastbebber, na door 6in eed te xtjn beveitigd , aangenomen. Art. 166. Verkoopt iemand irta van ern ander, en verklaart hij bij den verkoop, dat bij daartoe last beeft van den eige- naar, docb deie ontkent, bem daartoe lant te hebben gegeven; (Ian wordt, ala geen van beiden een juridiscb bewya beeft, de vrrk taring van den eigenaar aangenomen, maar hij moet i4th maal dm eed doen. Na de beeediging van den eigenaar wordt d<*ge<'n. die verkkarde ksthebber te njn, aanaprakelijk geitekl. Art. 169. Bij geschillen toaachen den laathebber en laat- frevrr over de regeling van bet kontrakt (bijv. de laathebber vrrklaart, dat bij in last berft grkregen om tc vrrkoopen op ' <l|» Java wenlm d« InUmltrlic adTokatcn, ili« gcdsmidr ImI Ef f l «< he Tu»M krtibrUttur tijn af^mliafl , vakirt |rnn f iJ. 46 • 3G2 KITAB TOEIIPAH. crediet ; of dat hij in last heeft, om liet cen of ander voor twin- tig te koopen; doch de lastgever bcweert, dat hij last heeft ge- geveii om voor tien te koopen), wordt de verklaring van den lasthebber, na door 66n eed te zijn bevestigd, aaugenomen. Na de beecdiging wordt de lasthebber aaiisprakclijk gesield. Art. 170. Verklaart de lasthebber, dat hetgeen, waarover hi) tot gevolinagtigde aangcsteld is geworden , al terug is gege* ven aan den lastgcver, terwijl de lastgcver zulks ontkent, dan wordt, als geen van beiden een jaridisch hewijs heeft, de ver- klaring van den lasthebber, na door den eed te zijn bevestigd, aangenomen. Na de beeediging kan de lastgever de temggaaf er van uiet vorderen. Maar verklaart de lasthebber* dat bet bij de teruggaaf in ontvangst is genomen door een bediende of bode van den lastgever, en dezen zulks ontkennen, zonder een juridisch bewijs te hebben , dan worden de verklanngen vmn die personen, na door den eed te zijn bevestigd, aangenomen. Na de beeediging wordt de lasthebber aansprakelijk gesteld. Art. 171. Verkoopt een lasthebber het een of ander, en verklaart hij , dat hij de waarde er voor ontvangen heeft , maar dat het geld bij hem te loor is gegaan, terwijl hij voor die verklaring geen juridisch bewijs heeft, dan wordt, ab hetgeen men hem heeft laten verkoopen nog niet gelcverd is aan den kooper, de verklaring van den lastgever, na door Hn eed te zijn bevestigd, aangenomen. Na de beeediging moet de last- hebber vergoeding geven. Is het echter al geleverd aan den kooper, dan wordt de verklaring van den lasthebber, na door rdn eed te zijn bevestigd, aangenomen. Na de beeediging be- hoefl hij geen vergoeding te geven. Art. 172. Heeft iemand in last, om een schuld tc bctalen, en verklaart hij zulks gedaan te hebben, doch de schuldeiacher ontkent de betaling, dan wordt, als geen van beiden een jari- disch bewijs heeft, de verklaring van den schuldeischer , na door ei'n eed te zijn bevestigd, aangt'iiom(?n. Na de I)eiicdiging moet de schul(l(;naar hetalen: di' lasthebber is er niet me^ voor verantwoordelijk. KITAB TO£lirAlI. 363 Art. 173. Zendt ienund i^eii ander uaar dexeii of gencn IM-rnoon Un!, cm icU voor hem tc halcn, dat hij wenachi te k(K){M*ii, dan wordt, als hct ondcr weg sock raaki, degeeii» die dt^n bode hecft gezondcii, aaiiaprakclijk geaicld, niet de Art. 174. T^athcbbcr en brwaanu*in<*r moeti!n tcr^tond, op naiivraag van la5tgcver of bewaargefer, de in ban beruating /.ijndc gorderen geven. en zij mogen daarmeA niet xoo lang uarhtrn ala nooilig ia tot hc;t nemen van getuigen; vant de vrrklaringrn van laathebber en bcwaarncmer vorden voor ge* loofwaardig gehouden, ala or naderhand gcachil mogi xijn ftvcr hrt al of niet tc*ruggcven van de goederen aan den eige* tiaar. A I degenen cchter, wier vrrkliringen over bet temg* gt*vc*n van goederen niet wordcn aangenomen (bijv. achulde- iMUT^ of |ien>onc*n, die vederregtelijk in bet bent van ietasijn gtkomrn), mogrn, aU ze o{^vorderd vorden, de temggaafer van uit^tellen, totdat zij getuigen hebbrn genomen, want ont- i^taat er gewliil over bet al of niet temggeven er van, dan unrden bunne verklaringen niet aangenomen. Art. 175. l)e aebuldenaar, die wordi gemaand door een IwMie van aijn acbuldeiacher, kan de betaling er van amn dien bode uittftellen, totdat bij getuigen beeft genomen« want be- taalt hij londer daarbij getuigen te nemen, dan vordt, ala er nn regtzaak van komt, de verklaring van den aebuldenaar niet aangenomen. UV£B VEHKLABIKGEX. *. .\rt. 176. liegt iemand, grxond zijnde, de verklaring af, dat er zich gviedeven bij liem berinden van A, en legt bij la- ter, xtck zijnde, de verklaring af, dat er zich goederen btj hrm )M*vinden van B, dan worden. alu degeen. die zulka ver- ' Mrti ite 1»Ij«1ax 4<l5- 44MI ««ii liet b(*« rti sennrmcl HjiNlburk %«ot kH ^l<>lijrfimr«l«4iiM li ir^l. SB-l KITAB TOEIIPAII. klaard lieeft, sterft, de goederen voor A en B uit dc nala- tenscliap van den overledene genomen. Art. 177. Degeeii, die op de vraag van een ander "zijt "gij mij geld schuldig?" ja antwoordt, neemt de verpligting op zich om te betalcn, ook indien liij werkelijk niet scholdig mogt zijn. Antwoordt hij,dat hij al betaald heeft, of dat hem de schuld is kwijt gescholden, en liecft hij daarvoor getoigen, dan is hij van alles vrij. Zijn er echter die getuigen niet, dan kan men a an den cischer den eed opleggen^ en na de eedsaflegging moct de gedaagde betalen. Wil de eischer geen eed doen, dan wordt de gedaagde beeedigd; wil deze geen eed doen op hetgecn hij beweert, dan moet hij betalen al wat de cischer vordert; dc eischer behocft dan geen eed te doen. Art. 178. lemand heeft goederen in zijn bezit, en ver- klaart, dat ze aan A toebehooren; later verklaart hij, dat ze het eigendom zijn van B. Zeggen zoowel A als B, ieder in het bijzonder, dat die verklaring waar is, dan worden die goe- deren aan A ovcrgegeven, en B kan schadevergoeding vragen voor hetgecn dc waarde van die goederen bedraagt; d. w. z. dat de verklaringen van den bezitter van die goederen bekrach- tigd worden. Art. 179. Degecn, die verklaart goederen in zijn bezit te hebben van A, terwijl A ontkcnt dc eigcnaar er van te zijn, blijft in het bezit van die goederen, zclfs als A later zijn ver- klaring herroept. Ilcrhaalt echter de bezitter van die goederen in hot laatstc gcval iiogmaals zijn verklaring, dan worden die fjocdcron aan A ovcrjrcf^evcn. Art. 180. Erkcnt icmand ecu persoon, die raeerderjarig is en wiens afkomst bij iiiemaiid hekend is, als zijn kind, dan wordt die persoon het kind van dcngccn , die hem als zoodanig (^rkcnd hcoff,; namclijk, als het erkende kind veel jonger is (Inn dcgcni, die hem rrkcnd liccft. Is de als kind erkende prsoon nic'l mindiTJarig on niot krankzinnig, dan mot*t hij lUKxIzakrlijk in dio orkoniiinfr loo^itomincn. Zegt echter die pcrsoon . u'Mhii liij in die rrk<'rmin«: licofi 1oogo^^U•md, dat zc KITAU 10K11I*AU. 3ri5 oiiwaar is, dau blijil hij lock ziju kind: bij overlijdvii erven /ij vmi elkander. Is dc als kind crkcnde jicraoon mindcrjftrig, knnkztnnig of reeds dood, dan is het nict noodxikelijk , dat liij die verkluring voor waar erkcnt. Ala dc mindcrjarige meer- (Icrjarig is gewordcn, of dc krankxinnigc gezond van ziniien, vn KJj »*ggen, dat die erkenning ouwaar was, dan wordt daar« <lnor de betrekking van kind niei verbrokcn. Art. 181. Erkennen twee menachen <^n peraoon als bun kind, terwijl dexe mccrderjarig en niet krankzinuig is, dmu be* li<M)rt die persoou aan hem, «ieus erkenning als kind door iicui voor waar wordt aangenomen. OVER RRUIKLEEN. * .\rt. 182. l>i*geen, die van een ander wat leeut, mag er ;/ebruik van maken. Gaat bet verloren of bederft de gebrui- Vvr het bij een gebruik , waartoe hij gcen verlof van den eige- luiar kerft, dan wordt hij aansprakelijk goateld; bederft hij bet bij crn gcrbruik, waartoe hij verlof hccft van den eigenaar (bijv. tH*n paard wordt bercden, lijnwaad wordt gedragen , of dergel^k )M*h()orlijk gebruik), dan wordt de gebmiker, ook indien het geheel bederven mogt, niet aansprakelijk geateld. Bij geachiUen tu.HMrhen den leener en den oitleencr, of het bederven al of met plaats heed gebad bij een gebruik, waarvoor hij verlot van drn eigenaar heeft, wordt de door ^n ced beveatigde ver- vrrklaring van den eigenaar aangenomen. Na de eedaaflegging moet dv leener aan den uitleener vergoeding geven. Art. 183. Degeen, die ieta in bniikleen geefl, kan het trrugvragen, w;innecr hij wil, om het even of liet voor een on- U*iiaalden tijd in bruikleen is gegeven of niet. Een atuk land, dat in bruikhrn is gegeven, om er lijken in te begraven, mag. MH>r dat het aangeaard is, terugg«*nomen worden; is bet een- * Mm 9»r IiIwmUj ir»*i- 171 tan liH iMnrti^emrld lUttdboek voot brt M<»lt4mmr«l4jin»cli rr^l. 366 KITAB TOElirAil. maal aangeaard, dan mag het niet tcruggeeischt worden, soo- lang de lijken niet verrot ziju. Even zoo mag een schip niet temggevraagd worden^ zoo lang het zich midden in aee be* vindt. De belooning voor het leenen wordt bij de temggaif van de geleende goederen door den leener gegeven. Art. 184. Lcent iemand een stuk land uit, om er gebon- wen op te zetteu of gewassen in te planten, en vraagt de eige- naar het terug, dan moeten die gebouwen en gewassen wegge- broken worden, als er bij het aangaan van het kontrakt de voorwaarde gesteld is, dat ze wcggebroken zonden worden, loo* dra de uitleener het stuk land terug mogt vragen: is bij het aangaan van het kontrakt die voorwaarde niet gemaakt, dan kan de leener ze wegbrekcn of niet, maar, als ze weggebroken worden, dan moet dc gebruiker den grond eifen maken en de rumen van de gebouwen en de beplantingen wegnemen. Wil de leener ze niet wegbreken, dan heeft de eigenaar van den grond de keus tusschen drie zaken: 1^. hij kan het land aan den leener verkoopen; 2^. hij kan de gebouwen en beplantin- gen ,wegbreken, maar dan moet hij schadevergoeding geven voor hetgeen ze dan minder waard zijn , als toen ze nog op den grond stonden; 3^. hij kan de gebouwen en beplantingen laten staan en huur voor den grond vragen. Wil de eigeniar van den grond gcen keus doen, dan laat men de zaak msten, tot dat hij een keus doet. Wordt de grond verkocht^ dan mag de eigenaar van de gebouwen er op komen, om de beplantin- gen te begiettn. Art. 185. Yraagt iemand een stuk land te leen, om er gebouwen op te zelten of gewassen in te planten, dan woidt dat kontrakt maar voor eeiimaal aangegaan; d. w. z. als de gebouwen instorten of de gewassen sterven, dan mogen die gebouwen niet herstcld, noch levendc gewassen in plaats van (le doodc gcplant worden, zonder tocstemming van den eige- naar van den grond. Art. 186. Bij geschillen tusschcn den eigenaar van goede- ren en (Iriijjccn, die or jrebruik van heefl (bijv. dc gebruiker KITAU TO£lll*AH. 367 bewcert, dat hi) le in braikleeii beeft; dc cigeiuar verklaart, dat It hem in huur zijn gegeven) , word! de door ^n eed be- vfstigde verklaring van den gebruiker aangenomen, namelijk, als er in dat geschil geen juridisch bewija is, en de gocderen /ich nog, hoewel niet lang, bevinden in bet beat van den ge- bruiker; waren zc al lang in bet bezit van den gebruiker, dan wordt de verklariug van den cigenaar, na door ^n ecd te aujn l>evcstigd, aangcnomen. Na de eedaaflegging moet de ge- bruiker de gocderen en ievcns de huur er voor aan den eige« naar gt!V€*n. Art. 187. Degeen, die een waterkruik neemt uit de lian- ilea van iemand, die water verkoopt, en hij laat le vallen , zoodat ze breekt, moet allecn de kruik vergoeden, maar niet het water, namelijk, ab bij ze niet gekocht beefl; heeft hij zc wel gekocht, en was er in de kruik ongeveer zuoveel ab v(K)r hem genoeg was om te drinken, dan moet hij bet water vergoeden, maar niet de kruik. Art 188. Vraagt iemand een kleedingstuk te leen, dat door hem te dragen gegeven wordt aan zijn mindeijarige doch- ter, en bat hij het bewaren bij een aiider, dan kan, ab bet ge.«»tole» wordt, de uitleener schadevergocding vragen aan den bc*waarder, ab deze wist, dat het kleed niet behoorde aan den- '^evn, die het hem in bewaring gaf. De bewaarder wordt niet naiioprakrlijk ge»teld, ab hij dacht, dat het behoorde aan den- gt*en . die het hem in bewaring gaf. Art« 181K liewoont iemand reeds bng een huis met toe- >temnung van uen eigrnaar , maar, toen hij het hem toestood, werd er niet de voorwaarde bij gemaakt, om er hoar voor te bttalen, dan kan de eigenaar gren huur vragen aan den be- vkoiier, ab de eigenaar niet minderjarig en niet krmnkzinnig is. In de eigrnaar minderjarig of krankzinnig, dan moet de bewo- iH r huur iMrtalc n, voor zoo bng hij er naar gissing in heeft pmcMmd. Art. IIHK Kij geschillen tuiwcbfu den leenrr en den uit- Imimt (bijv. de leener zi'gl , dat hij de gricrmic gmtirrrn al te- 368 KITAB TOEIIPAII. rug heeft gegeveii; de uitleeiier daarcntegen zcgt, dat hij nog niet terug ontvangen heeft), wordt, als gccn van beiden getuigen heeft, de ouder cede afgelegde verklaring van den uitlecncr aangcnomen. Na de ecdisaflcgging wordt de leener aausprakelijk gesteld. OVER HET BEZIT TE KWADER TROUW '. Art. 191. Degeen, die wederregt<3lijk gcbruik maakt van ceil ander's eigcndom (bijv. met ecu aiidcr's voertuig rijdenp zijn plaats bezctten, zijn slaaf tot bode gebruiken en dergelij* ken), wordt aansprakelijk gesteld, als dat wcderregtelijk in bezit gcuomeue beschadigd wordt of te loor gaat. De schade- vergoeding nu wordt berekend naar dc hoogstc waarde, die de zaak door vermeerdering kau krijgen; d. w. z. als het weder- regtelijk in bezit gcnomene in waardc kon stijgen, terwijl het in handen was van den bezitter tc kwader trouw , dan wordt hij aansprakelijk gesteld voor dc lioogstc waardc, namelijk, als er vcel moeijelijkheden aan verbonden zijn om een gelijke zaak *, als die welke verloren geraakt is, te levcren; gaat dat met geen moeijelijkheden gepaard. dan is hij voor een gelijke aansprake- lijk (bijv. men maakt water zoek, dan wordt men ook aansprake- lijk gesteld voor water; hetzelfdc geldt van grond, rood koper, ijzer, tin, stofgoud). Is het wcderregtelijk in bezit genomene niet te loor gegaan, dan moet het aan den eigcnaar terug wordcn gcgcvcn. Ikwecrt de bezitter te kwader trouw, dat liet le loor is gegaan, maar gclooft dc eigcnaar het niet, dan wordt de onder cede afgelegde verklaring van den bezitter tc 1 Men zie bladzs. 172 — 179 van het bovengcmicmd llandboek voor hei Moliammcdaansch rcgt. ^ In lict. Mohammcdaansch rcgl wordcn cic zakcn n. a. verdeeld in ge- congieucordc zakcn (dicn), waaroiidcr men \crstaai allc zakcn, die met ge- lijke te vcr^oeden zijn, en in ^es|ie<-i('iecerde zaken (ain) , waarondcr men •illr nicl li.i.ii \\aaifle te veij;oeden zaken vei>laat. KITAII TtlElirAII. 369 kwailor tnmw aaiigriioincn. Na dc bct^igiiig i»tcU hij de waanlr or voor in dc plaaU. Art. 192. Degcen, die, heizij door beatncmiiig te kwadcr tniuw. hetxij door bcwairgcving , ictB in beat krijgt uit ban- dill van e<*n andf*r, die het verknrgen heefl door bet zicb we- ilcrrffct^lijk toe te eigenen, wordt aansprakclijk gevteld, als lu( wf'graakt. Maar dc eigenaar kan er cen van bciden voor aanspnken, hetzij den eersten bczitter te kvader trouw of den Uc<*den; maar degeen, op wicn de scbadevergoeding ne^rkomt, is de bczitter cr van. Ileeft de eerste bezitier te kwader truuw M hadcvergoeding gcgcven, dan kan hij het verhalen op den houdcr cr van; heefl dc bcnttcr schadevergoeding gcgeven, dan kan hij bet niet verlialcn op den ecrvten bezittcr te kwader tmuw. Art. 193. Geeft iemand aan gantcn spija, die wederregtelijk 111 Ix^zit is genomcn, dan komt de schadevergoeding nejr op (If-n^^cn, die ze gegeten hecft. Rcweerde degccn, die er op f»iithaalt, dat dc n\njn zijn eigcndom was, en dat hij de schade- \f*r^m*ding al gcgevcn hccfl, dan kan hij bet niet verhalen np lie gantcn, noch op dcgenen, die zc gegeten hebben. la (Ic «k(*dcrrrgtclijk in bezit genomcn spijs aan den eigenaar zelf t4* ctcti ^gfven, dan is dc bczitter tc kwader trouw niet aan* >)inikclijk. Art. 191. Dcgccn, die cen afgodsbccld, irnmcUn of ieta cirrirrlijks vf-rniclt, allccn met het docl om afgodsboclden of ^amf'hiis tc vcrniclcn, is voor nicts aansprakcbjk. Ilct is ge- fM)rlfHir(l afgfKi>l)ccldcn en framcUns te vcrniclen, zonder ze te \iTbraiulcn: nordcn zc vcrhrand. dan wonlt de vemieler aan* >pnk('lijk gfsteld voor hctgccn dc waardc waa van de me- t.il(ii. uaaruit zuike zakcn vcr\'aardigd wordcn: niet votir de ^rrhf-ilc maanic van die zakcn, toen zc nog ongt»cbondcn uarcn. Art. 195. Dcgcrn. die wederregtelijk cen voc»rtuig of ict* ilTLT'liiks van cen andcr in bezit uerrot. en bet bcscha- • ri'f. nnar /i>o. d.it lict in nczrn bbjft, mf»ct het tcr«gjr«vcn 370 KITAB TOElll'AU. aau den eigcnaar, de schade voor hetgeen het in waarde ver- minderd is vergoedcn en er huur van betalen. Art. 196. Degeen, die zich wederregtelijk toeeigent ecu paar Chinesche tnuilcn, die tien tali's waard ZLJn, moet, als er een van wegraakt, de andere aan den eigenaar temggeven, en tevens de schade voor hetgeen ze in waarde verminderd zijn vergoedeu. Is bijv. de overige muil twee tali's waard , dan moet hij acht tali's als schadevergoeding geven. Art. 197. Degeen, die ligtvaardig de handen slaat am iets van een ander ; bijv. aan olie , en die kookt , zoodat ze vernundert in hoeveelheid, hoewel niet in waarde, moet de overblijvende olie aan den eigenaar teruggeven, en tevens schadeloontellen voor hetgeen ze verminderd is. Is de gekookte olie in waarde verminderd, dan wordt hij ook daarvoor aansprakelijk gesteUL Art. 198. Degeen, die ligtvaardig de lianden slaat aan lijn- waad van een ander, dat wordt gewasschcn; of aan tarwe, die wordt gemalen; of aan goud, waarvan versiersels worden ge- maakt, kan gcen loon vragen voor hetgeen hij er aan gedaan heeft. De eigenaar nu kan handelen even als in het vorige arti- kel: als het goud, waarvan versiersels gemaakt zijn, in den- zelfden staat van vroeger aan den eigenaar tenig wordt gege- ven, dan is het geoorloofd, dat de eigenaar hunr vraagt voor den tijd, dat het in handen van den bezittcr te kwader troaw gewecst is. Art. 199. Degeen, die wederregtelijk een stuk land van een ander in bezit neemt, en cr gebouwen opzet of beplantingen , moet dc gebouwen orahalcn en de bcplantingen uit den g^nd trekkcn; daarna moet dat stuk land effen gemaakt worden. la dat stuk land in waarde verminderd, dan moet Iiij daarvoor scliadevergoeding geven en tevens huur betalen. Art. 200. Degeen , die zich wederregtelijk lijnwaad van een ander toeeigent, en het vcrft met zijn eigen indigo, moet de v(;rf er uit maken, als het mogelijk is en de eigenaar ziilks v(Tkicst. Als (le verf er niet uitgcmiiakt kan worden, en zc (\v w.Kwdv \\\\\ licl lijnwaad dnrf vfTniindcrrn, dan inotM de be- KITAi: TOKIIPAlt. 371 zittrr ie kwader trouw hrt lijnwaad aan dm Hgrnaar ierugge- \vn, cri 9rhailevcrgrM^iiig voor hctgeen liet in w&arde vcrmin- (l<*nl \», lM!iieveiis huur rr vcM>r, betalrn. Mair verhoogt die ver&tof dc wairde vmn het lijnwaad, dan krijgt de bezitter to k wader truuw zijn dcel er van. Was hct lijnwaad, voordat het ;rt*vrrfd waif, lien realcin, en nadat het geverfd ia geworden, vijf- tiru realm waard, dxin word! hetgeen het na ineer waard is aU vroeger verdeeld in drie deelen: de eigenaar krijgt twee derlm, en de bczitter te kwader trouw en tevens verwer krijgt vvn deel. Art. 201. Degeen, die wederrcgtelijk iets van een ander in Urzit n(*eint, en het daarna vermengt met iets, dat hem toebe- hoort, meet het, als het roogelijk is, daarvan scheiden (bijv. witU* tarwe met roode tarwc, en dergelijken). Gaat het van elkandcr scheiden met veel moeito geptaid (bijv. witte tarwe met wittA! tarwe), dan is het gooorloofd, dat die bezitter te kwader trouw de waarde van het wederregtelijk in bait genes mene in de plaata stelt, of een gelijke laak vergoedt Art. 202. Degecn, die aich wederregtelijk likl-hottt van een ander toeeigcnt, en het gebruikt tot hct maken van on- <ierlagen voor een huis, moet dat hout er uit nemen, het te- rn tr^^'ven aan den eigenaar, schadevergoeding voor hetgeen het vcmniidrrd is in waarde, benevens huur er voor, bclalen. Haar lit hrt hout al vermolmd, dan moet hij schadevergoeding beta- lt*n, z<iovei*l als de geheele waarde is, en tevens huur er voor. IVgcm. die sich wederregtelijk hout toccigent van een ander, t*n het gebruikt om er een schip van te maken, wordt gelijk gi.*«teld met dengcen , die zich wederregtelijk hout tocetgent voor oiidrrlagen. Art. 203. Degecn, die zich wederregtelijk grond toeeigent \2iti fen ander, en tevens dien grond van zijn plaats vervoerd \wvti, moet dien grond op zijn plaats terugbrengen , en ze tr- \en!» yvhjV uit.«pn'iden zoo aU vroeger. Het is geoorloofd , dat ill- eiirrnaar huur vraajft voor den gniiid, welken die bezitter t» IviMler (rouw vervfM'nl ImtA, en tevenn huur voor het stuk 372 KITAIJ TOEriPAIl. land, (lat hij bogaan heeft, toen hij den weggevocrden groiid terugbragt. OVEK NAA8TING ^ Art. 204. Zijn er twee menschen, die gemeenschappelijke cigenaars zijn van 46n onroerende zaak (bijv. van een stuk land of van gebouwen), en verkoopt een van beiden zijn aandeel aan een derden persoon, dan kau de andcre zich het regt toeeige- ncn om liet voor zich zelf te koopen voor den prijs, overeen- gekomen met dien derden persoon. OVER MAATSCHAP OF VENNOOTSCHAP *. Art. 205. Heeft iemand zilver of goudgeld, en stelt hij het ter hand aan een ander om er mee te handelen, en maakt hij tevens de voorwaarde er bij, dat hij voor de helfl of voor 46n derde in de winst zal deelen, dan is het geoorloofil, dat die persoon, aan wien dat geld ter hand is gesteld, er meS gaat handelen. Bchaalt de handeldrijveude vennoot winst , dan wordt die door beiden bczetcn en verdeeld volgens het kontrakt; lijdt hij verlies, dan kan de geldschieter het niet op hem verhalen. Evenrain kan de geldschieter het op hem verhalen, als er eenig gocd te loor gaat of beschadigd wordt, zonder dat het aan sijn nalatigheid is toe te schrijven. Bij geschillen tusschen den vennoot en den eigenaar (bijv. de vennoot zegt, dat hij het geld verloren heeft, of dat hij het aan den eigenaar terug heeft gegeven; de eigenaar zegt, dat hij het niet gelooft, of ontkent het ontvangen te hebben), wordt, als geen van beiden een juridisch bewijs heeft, de onder cede afgelegde verklaring van 1 Moil zie blad^K. 179 — \S^ van lict bovengriKX^mcl Ilandboek voor het Moliaiiimcdaaii&cli rcgl. - Men 7AC blatUz .18JI — 186 van hot l)ovcni;rn<>omil Ilandboek voor bet Moli.inimodaanM'h io<;t. KITAU loKllPAll. 37:( (IfMi vciiiioot aaii[ff!iioinen. Na cie bccediging wordt hij nirt aaiijtpnikf'lijk gf'Ktcld. Bij gc*M;hillen over hct ovcreengekomenc (hijv. de haiidcldrijvcndc vcnnoot bewceri, dai er overcenge- komcn is, dat hij voor de helft in de winat sou derlen; de rigcnaar bewceri voor ^n derde), worden beidc partijen be- mligd. I>e eed nu van den vennooi laidt: ^io alle emat, er **\n niet overoengekomen , dat ik voor een derde in de winai **zou deelen, maar wel voor de helft ;^ de eed van den eige- naar luidt: ^in alle emat er ia niet overeengekomen , dat hij <<voor de helft in de winat son deelen, maar vel voor 66n <'derd(*.*' Na de eedaaflegging mag de vennoot nieta voor lich van de witiat nemen: die winat behoort aan den geldachieter: maar dc vennoot krijgt een behoorlijk loon voor sijn werk. OVER DEOEXEN. DIE HET LAND BBBOCWEN VOOR EEN AAXDEEL I!f DE TRUCIITEN ^ Art. 2(>(). I>(*geen, die voor bet bevochtigen van beplantin- frrn loon n(*emt, terwijl de boomen, die bevochtigd worden, |ialml>oomf*n of wijngaarden aijn, kan bet kontrakt aluiten, om voor hrt bevochtigen ala loon de helft of 66n derde gedeelte van dr vTuchten te knjgen. Ten opdgte van andere boooien (Ian dif twee aoorten, kan men zulk een kontrakt niet aan- gaan, namelijk, ala de plaata, waar le staan, atgcxonderd ia; ^Uuul le op hetielfde terrein ala dc palmboomrn en wijngaar- den , dan konnen wc ook ala loodanig melgerekend worden. De werkzaamhedcn na, die gedaan moeten worden door den Und- Uiuwrr, sijn bijv. bevochtigen, waterputten en walerleidingen in gfMNlen utaat houden, graa wifden, bakena maken, klimge* was uitro(*tjcn, waken voor de vrachten en le plukken, acber* mm maken. I)p werkiaamheden , die grdaan moeten worden diior drn ci|renaar, zijn bijv. omh<*iningrn maken, waterputten I Meu ue bUdfx. 187 — 100 ran hei bovrnfmotoid lUndbotk voor hH M(»K4fnmr«iji«ii*rh rrff. ^74 KiTAB TOEinun. en waterlcidingen graven. Gaat de arbeider weg, voordat zijii werkzaamheden voleindigd zijn, dan krijgt hi) toch, als de eige- naar de werkzaamheden voor dien arbeider ten einde brengt, het overeengekomen loon. Wil de eigenaar van de beplantin- gen de werkzaamheden niet voor hem voleindigen, dan is het prijzenswaardig, dat hij zich tot den regter wendt, met ver- zoek om voor hem een arbeider te nemen. Wil de eigenaar zich niet tot den regter wenden, dan moet hij getmgen ne- men , om kennis te nemen van de uitgaven, die hij gedaan heeft voor dien arbeider na zijn vertrek; ook zoo bij ziekte van den arbeider, namelijk, als de eigenaar van zins is om het op dien arbeider te verhalen. Sterft de arbeider, en laat hij goederen na, dan moeten de erfgenamen zijn werkzaamheden ten einde brengen, om het even of zij er voor beloond wor- den, of dat zij uit eigen beweging verrigt worden; worden zij er voor beloond, dan moet het uit die nalatenschap genomen worden. OVER HUUR '. Art. 207. Degeen, die een rijdier verhuurt tot dat volein- digd zal zijn hetgeen de huurder zich voorstelt te doen, moet, als dat rijdier sterft, voordat het doel bercikt is, een ander rij- dier in de plaats stellen, om de voorgestelde plaats te bereiken. De verhuurder van een huis behoeft geen ander in de plaats te stellen, als dat huis instort of verdwijnt; maar het is ge- oorloofd, dat de eigenaar huur vraagt voor den tijd, dat het bewoond is geworden, voordat het ingestort was. Wat gedaan moet worden door den verhuurder van dat rijdier is bijv. ge- leiden, vastbinden, vocderen, opzadelcn en het tuig leveren. De verpligting voor den verhuurder van een huis is, om op te boa- wen al wat invalt , terwijl de huurder het voorplein slechts schoon behopft te houdcn. 1 Men zie bladzz. 190 — 190 van hot bovcn{!eiiueiiul Han dboek voor het Moh.ininicd:i:insc1i re^t. KIT\II TuKIIVAII. 37f> Art. 2<)b. I let is f(<KM)rl(K)fcl , dat de huurder van <*c*ii huis of van vvn rijdier hct zf*lf gebruikt, of het in gebruik gcefl :ian (H*n andcr. maar dir moet aan den huurder gelijk zijn. Met i?* ontri*(H>rl(Mifd, dat de huurder (van ecn rijdier) het in ge- hruik treeft aan irmand, die vecl grooter is, dan hij z*-lf. Even- /«K) i:» het ongeoorloofd , dat de huurder van een huia het in irehruik geeft aan een smiil of ecn waascher. Mogt het echter iTclMunn, dat zulk een beroep in het huia wordt uitgeoefend, ( ti het veroorzaakt schade (aan het huis), dan wordt de huur* (1(T aaiiHprakeltjk gcateld. Art. 20y. Ik^geen, die een rijdier huurt, en het vcnrolgens t TifiMiH aan va^tbindt, behoeft geen schadcvergoeding tc gcven. '.iU (Ut rijdier sterft, terwijl het nog vastgebonden was: maar >tirft het. omdat er het ecn of ander opvalt, terwijl hct bere- lirn wonlt. of $tort de stal op zijn ligchaam, dan kan hct op dell huurder verhaahl worden. Art. 210 l)e arb<ider, die tegen loon oen ntuk gocd blaauw virft of het naait, behoefl gccn achadcvcrgocding te gcven. als <i<it irrMti wegraakt, zonder dat het aan aijn nalatighcid toe tc M-hrnvrn i». Art. 211. Degren, die itu stuk dock aan ecn kle^rmakcr 'jvv(\, (>m het te naaijen of er ieta dcrgelijks aan te docn, fon- «irr d.iarhij uitdrukkelijk te vcrmcldcn hct maakloon. of op « cnip* wij!« dat maakhmn aan te wijzen, behoeft gccn maakloon (<• fri'vi'i). namelijk. ali* dc klc^rmaker gccn ulaaf of onnooiclc iH. iiuhrri hij het wel in, dan wcl. Art 212. Degccn, die ecn huia huurt, voor niet langcr dxn een mnand. maar hct niet bcwoont, moet, aln dc tcrmijn \rr«tn*ken i.H. een miand huur er voor betalcn. .\rt. 213. Oefent iemand de geneeskundc uit, en halt hij /4-ldf>ti in hct toedienen van gcncctimiddelen, dan moct de ziekc, in\ irniirn hij niet her»teld is, toch aan dicn gcnccnhcer loon ::(\tii en dv «ianie van de genecamiddclcn betalcn, namelijk, m.jit-n zulka ovrreengekomen IB. Maar bcgaat ecn geneesheer • iikviij^ mi5.^laL'i*n tn het t^Mthmen van gcnccnmiddelen , rn IV (VIII.; 27 IMH KITAB TOEIIPAIl. Iieeft men diezeliUe voorwnardon trej^teld, dan behoeft de zicke licm gt'cn loon te geven; want het is voor de helft toe te schrijven aan de schuld van dien geneesheer, door iets te doen, waartoe hij niet in staat was. OVER HET ONTGINNEN VAN WOESTE GRONDKN ^ Art. 214. Degeen, die woesten grond ontgint (bijv. een woud, waar nog nooit geplant is), wordt eigenaar van dien grond. Wil de ontginnor van zijn eigendom verzekerd njn, dan is het een noodzakelijk vereischtc, als hij op dien grond een huis wil zetten^ dat hij het voorziet van een omheimngy een dak en een dear; wil hij er een stal opzetten, dan moet er een heining om en een deur aan gemaakt zijny doch het is geen noodzakelijk vereischto, dat er een dak op is; wil hij er rijstveld van maken, dan is het een noodzakelijk vereischie, dat de grond gelijk gemaakt en van een dam voorzien is, dock het is geen noodzakelijk vercischte, dat de grond met jonge planten bezet is; wil hij er tuingrond van maken, dan is het een noodzakelijk vcreischte, dat hij er een heining cm maakt en den grond aanhoogt. Art. 215. Degeen, die bezig is met het ontginnen van woesten grond, maar nog niet voleindigd heeft, wat hij voor- nemens was er aan te doen (bijv. hij is bezig bakens te xet- ten, of die grond is hem geconcedcerd • door den Vorst), in nog geon eigenaar van dien grond geworden, maar die grond is niets anders dan singkSran '. Degeen, die de ontginning voortzet, wordt eigenaar van dien grond. ^ Men 7AC hlaily.z. 200 — 203 van lict bovengcnoemd Handboek voor ket Mohammedaanscli rrgt. ^ Om tc kunnen ontjjinnen is cr volgrns i»oraniigcn noudig een coiiceuic (laartoc van dm Souvercin. Die concesbic gceft editor hocgenaamd gfcn oiscndomsrrilt , maar slrchts vcw lejjl van voorkour boven elk ander om to nnt^innen. ■^ Siiijiki^r goHjk si'n{{k»'r: a<M»(l , wa.novor niol inaj; licsrhikt wortlen. KITAIl T<>KII1*AII. 377 Art. 2P». Va'u |jul>lirkc*ii wfg mag fcii itnliT U^ga.ni ; (M)k I r M|) i^aaii 7Ai{vn, of t*r op staiiii c*n tcM*vcn, om zijn makkt*!^ •>|> iv viarhtcn. vn tewnn midden op den wfp koop(*n en ver- k<M)|M*n. iiamelijk, aU het de voorbijfrangcrs niet hindert. I)ts jvvn, div renmual op dien weg adt, mag niet op zijn plnati« vervanif«'ii worden, behftlve alu hij weg is p^gaan. Art. 217. l>e prond. die voortbrengt zwavel, ^lijp9t4*rn of iii5 derL'^lijk.'^, daan'an mag iinlereen dat product voor rich ne- rinfi. imrnand mag zulk.^ ver!)ieden. Men kan rich den eigen- ildfii van dat prr»duct verzi^kcn^n. ala het van aijn plaatu opgc- ruiind i!<: rnaar niet aU het !«lecht*^ afgebakend of geconcetleerd IS d»>or drn Vomt. Art. 21H. Cioud of rilver, dat nog in den grond in, mag ii-<l«'ni*ri \(i(n rich nemen. Maar degeen , die woenten gr^md niitgiiit en er vervolgenn grind in vindt . wordt eigenaar van dat troud. Art. 21*J. <)nt5pringt er water uit een bron op een berg, ilan nug iwlere<*n van dat water voor rich nemcn. Zijn er veel riiirMclirn, die van dat water gebruik wenwihen te maken. om liiiii laiidi n oiulcT water te zetten. dan wordt dit het eer^t ge- .l.i.m <l(»<)r (i« rigi'cn. die het digj«t bij de bron ligt. Xoodra zijn lafidin nvfp.troomd zijn geworden naar rijn rin. wordt het wa- t«r vf-nolgniji grleid naar den volgende. Water nu, dat zich 111 i*i*n rivier of bron bevindt, behoort nooit aan iemand, hr- \\:i\\v :iN het ergen?* in ge<iaan in. Art. 2:fO. (traaA iemand een waterput in ern w^wTiten grond. rn.tar nirt met het plan om die put in berit te nemen, dan in hit nitt gro<irl(K>fd. «lat ieder<*en van dat water voc»r zich neemt : illftfi m»'t tfM*!ftemming v.in dengeen, die gegraven heeft. /ioodra ilrifivii. dir tregraven hecft, van daar weg in, mag imlereen van J.it %i:it«T voor zich nemen. .\rt. iil. IVgfnen, die gemei*nM:happ(*lijk dammen in een ri\i«T a-iiilrgir»*n , verdeelen hrt water onder degem*n, liie de • iurnmin grmaakt hebben. n^ar evenn'*iigheid van het hout. dat .'I I (ii:tr\cM>r h«*ldien ift'bruikt. «7* 378 KITAB TOEHFAII. OVER HET BRENGEN (VAN GOEDEREN) IN DE DOODE HAND *. Art. 222. Brengt iemand zijn goedereii ten behoeve van iemand of van een liefdadige stichting in de doode hand, dan kan niemand ze verkoopen, wegschenken of bij testament ver- maken; want die goederen zijn niet meer in den handel. De- genen, die in het bezit van die goederen zijn, mogen er slechts genot van trekken; ze mogen gebruikt, verhuurd en tevens uit- geleend worden. Art. 223. Brengt iemand goederen in de doode hand ten behoeve van zijn kinderen of kleinkinderen , dan hebben aj alien genot van die goederen: zijn al die kinderen of klein- kinderen gestorven, dan worden die goederen toegewezen aan de naastc bloedverwanten. Art. 224. Brengt iemand runders, boffels of dergelijke bees- ten in de doode hand, en sterven ze doordien ze door iemand gedood worden, dan kan degeen, ten wiens behoeve sse in de doode hand zijn gebragt, dc geldelijke schadevergoeding nemen, maar ze moet gebruikt worden, om daarvoor anderen te koopen, ten einde de gedooden te vervangen. OVER SCDENKING *. Art. 225. Van geschonken goederen verkrijgt de begiftigde eerst den eigendom door de levering; na de levering kunnen ze niet we^r tcruggevorderd worden. Ze kunnen echter wel teruggevorderd worden, als de begiftigde tot de flBimilie van den schenker in de nederdalende linie behoort, en hij den eigen- dom er van nog niet op een ander hceft overgedragen. Zijn ze eehmaal overgedragen, dan kunnen ze niet teruggevorderd 1 Men zie bladzz. 211 — 215 van het bovengcnoemd Handboek toot het Muhammcdaansch regt. ' Men zie bladzz. 21.5 — 218 van het l>ovcngenocnid Handboek voor het Mohnmmoclaansch re^t. KITAB TOKIIPAII. 379 ufirdrii. (M)k iiidiei) zis ueiT ain den centeu brgifUgde mogten /ijn tcruggf*kcenl. Art. 22(>. Degeeii, die ieU van sijn cigen goed tchenkt. ondrr voorwijirdc, dat dc begiftigde hem wederkeerig ieU achen- kcii zal, lu*efl« als hot tegengeachcnk is langewezen, een vol- konifii kfio|) en verkoop aangf*gaan : ak dat tegengeschenk niei IS aani^wrau'n, dan wordt bet niet beachouwd aU schenking, iiiK'h al.H verkf)op. An. 227. Is een geschenk ergena in gedaan (bijv. hjst in vvn Aak), en in het algemeen gebruikelijk • dat bet omhulael niet terug wordt gegeven, dan wordt bet ook gerekend onder het in^schrnk begrepen te aijn; maar wordt bet ombulael ge- lutriilijk teruggegeven « dan ia het ook niet onder bet geschenk lM^rf*{HMi. vw dan in het tevena nngeoorloofd , dat de begiftigde <T L'thruik van maakt. Het ia echter geoorloofd , dat hij er ge- liruik van maakt, ak het gcM!honkene gemeenlijk wordt gege- t«Mi uit hrtfrf*t*n, waar het in ia gedaan (bijv. brei en anderen). Art. 228 *. Het ia prijaenavaardig voor dengeen, die ieU \uuit, waarvan de eigenaar onbekend ia, om het op tencmen, iionirlijk, als hij is een vertrouwd peraoon; ia de vinder een >lerht mrnach, dan moet hij er zich van onthoudcn. Het ia trtMM)rUMifd, dat de vinder het zich toeeigent, maar hij moet bet t4 ruir/evcn of do waarde er van in de plaata atellen, ak er itmand komt, die legt, dat het van hem ia. Wil de vinder liin t*tp*ndoro van de gevonden laak verkrijgen, dan ia het eon txMHlzakeltjk veretachte, dat hij een jaar Ung Uat bekend m^ kdi. dat hij hrt gevonden hoeft, en vragen hoe de laak er oil /jct, «ii aU het good ia, hoeveel bet weegt» waar het in iii» til mrt welk touwtje het omwonden waa. Uit bekeodmakiiig moet ^^rsichirden op de pUataen, wiar gewooolijk vecl mcnachen hij t*lkandt*r vemmeld lijn (looala aan de deuren van de moa- kcVn en cip dc markten): en wel gedurrnde de eerste aeven » ril Men si< ti^cr brt vindtn ?«o gocdcren bUdiA. 309—306 vaa htt bo- ^rtutemAt lUodbock voor bd Mnh iMwi Mmrli icft. 380 KITAB TOEUPAH. dagen twee maul per dag, daarop om de zeveu dageii 66ns, eo vervolgeiis clke maand 66ns, Ts hot gevonderie nu zeep gering, dan moet de bekendmakiiig zoolaiig geschieden , totdat naar gis- sing de eigenaar nict meer aan het verlorene denkt. Heeftde vinder het gedurcnde een jaar laten bekend maken , dan verkrijgt hij er den eigendom van; maar het is een noodzakelijk ver- eischte , dat hij dan den eigendom daarvau verkrijgt door middel van een bepaalde verklaring. Ileeft hij den eigendom er Yan verkregen , en komt er iemand , die verklaart , dat het van hem is, en die daarvoor voldoend bewijs heeft; of geen bewijs, maar dien de vinder voor geloofwaardig houdt, dan moet de gevon- den zaak hem stellig terug worden gegeven, of de volkomeo vergoeding, als ze is verloren gegaan. Komt er iemand, die verklaart, dat de gevonden zaak van hem is, maar is zijn ver* klaring niet duidelijk: hij vermeldt niet hoc ze er uit ziet, noch hoe zwaar ze is, noch waar ze in is, noch waarmeS ze gebon- den was, en heeft hij geen juridiscli bewijs, dan mag hem de gevonden zaak niet overhandigd worden: maar wel, als hij bij zijn verklaring den naam van de zaak vermeldt, en de vinder hem voor geloofwaardig houdt. Komt er na de overhandigiBg weer iemand, die onder getuigen verklaart, dat ze van hem M» (Ian kan dezc, als de zaak is verloren gegaan, aan een van beiden schade vergoeding vragen ; maar degeen op wien de schi- devergoeding blijft rusten, is de persoon, aan wien de zaak is overhandigd. TIeeft de vinder schadeloosstelling gegeven, dan kan hij het verhalcn op dengeen, aan wien dc gevonden zaak is overhandicrd. Art. 229. Degeen, die iet« vindt op het heilig grondgeUed van Mekka, mag het niet opnemon oni het zich toe te eige- nen, maar alloen om het te bewaren: tevens moet hi] het vin- den altijd bekend laten maken *. Art. 230. Degeen, die een ander zegt "wie mij temg **kaB ' 1)i>/.o bopaliii;: is (>cn coxol" v.iii fir lioiii>>licifl. dio .lan hel grondgt Wivi\ van IMi'kka wftrrit tot'cokciul. KM All JoKlll*.\ll HHl **)M/.4)ri^t II. Hut ik vrrltirrn lieli, Mil ik dc* iit*l(l fr vaii gr- '\rii /* fiKN't xijii uiMinl gia»taiul d(ieii, aU het hrm ti*rug Monlt gcift^vni iiiMir i€!iii<iiul , die het niet gt'iiUiIeii lieeft, naiit (If (iuf itf vrrpligt het |^loh*iie terug t^ gcveii aan dengeeti, 1.1 II Hifii hij hrt ontKtoIni het^ft. Art. 231. iK'gt^ii, die asegl; *uie mij iiilichtiiigeii gi*ell "ointrcnt hctgeeii ik veriorcii heh, krijgt de helfl er vaii/* )m h(Mlt Kijii w(X)rd niet te houdeii , tA» icmaiid komt, die hem .uiit<M>iit , dat het xich hij eeii aiider b(*vitidt; want op elke hamh'lintr, die ge<rn mocite kost, ataat get*n belooning. Art. 232 *. IK* licuaarnemer wordt niet aan»prmkelijk gt- Htrlil . als het in bewaring gt*g(*ven goed wegraakt op de pUitu, uaar het in bewaring iii gegf*ven; maar men kati bem rr wel \(M»r a;tll^p^lkeliJk htellen , mU dat goi;d, t«ien bet hem in be- viarmir werd gegeven, U'wiianl werd op cen veilige plaatif en hit btrr iiaar e<*ne amlere plaata, die de voorgaande niet ge- hjkt. wenl overp^bragt, o(ik indien ze geachikt mogt zijn tot UwaarplaatJi van dat goed, en ula laliui geschied is niet op het verlangf*n van den bewaargever. Deielfile regel geldt, ila de lM*waarnemer het aan een ander in bewaring gerft, zonder i4>eiitenuning van den dgenaar* tenrijl het bewan*n er van hem g<*<*n 7.4)rg vertMimakte. Veroomakte het bewaren hem lorg ^hijv. hij wilde een rein ondememcn, of hij wait erg ziek, of rr !»toiMirn ve<*l hui/.en in brand), dan moet hij het trruggeven :t.in den eigenaar: in d(*ze juist niet aanweng, dan moet hij het .tan dell n*gter overhandigen : ia er op die plaata geen regter .uuiweyjg, dan moet hij het aan een vertroawd prmon over- hahiiigen. I)(M*t de bewaamemer zulka niet, dan wordt hij .lan^p^ikehJk gt^teld , als het goed wegraakt. Even mo b hij vrnintw(M»rdelijk, als het in bewaring gegeven gord grbmikt tu<K*t worden. en hij dit niet doet . of als het in bewaring ge* L'even dier ge«t<»rven is, omdat hij het niet grvoederd heeft. ' M^n fir i*\n dr tir«Mnt^*nK bUdti 166 KW «an Im*I botnife- •r iim( ll«iMll(*«'k %'rtH hrt %l<«lumnM«daMiMli trtt. 382 KITAB TOEHPAH. De bewaarnemer is verder aansprakelijk, als hi) liaiidelt tegen het bevel van den eigenaar, of als hij het goed overgeeft aan eeu schurk, ook al geschiedt dit gedwongen: maar op den schurk blijft de schadevergoeding rusten. Even zoo woidt hij aansprakelijk gesteld, als de bewaarnemer het goed niet dade- lijk terug geeft op aanvraag van den eigenaar, of als hij loo- chent, dat het hem in bewaring is gegeven, maar loochent hij in het belang van den bewaargever (bijv. degeen, die het hem vraagt, is een schurk, en hij zegt, dat het hem niet in be- waring is gegeven), dan wordt hij niet aansprakelijk gesteld, als het verloren gaat. Art. 233. Bij geschillen tusschen den bewaargever en deu bewaarnemer (bijv. de bewaarnemer zcgt, dat het goed weg is geraakt, of dat hij het al terug heeft gegeven aan den bevaar- gever; de bewaargever gelooft niet, dat het goed weg is ge- raakt, of ontkent het ontvangen te hebben), terwijl geen van beiden een juridisch bewijs heeft , wordt de onder ^n eed af- gelegde verklaring van den bewaarnemer aangenomen. Maar als de bewaarnemer zegt, dat hij het overhandigd heeft aan de erfgenamen, en de erfgenamen van den bewaarnemer hebben er- kend, dat het terug is gegeven aan den bewaargever, dan helh ben dc verklaringen geen gevolg, als er geen juridisch bewijs voor is. Art. 234 ^ Degeen die bij uitersten wil zijn bezittingen vermaakt (d. w. z. men laat hot geven van iets afhangen van het overlijden), kan ze weer terugncmen, verkoopen en er iets dergelijks mee doen. Het legaat bestaat eerst voor goed na den dood (van den erilater): de eiirendom gaat dan over door de ontvangst van den legataris. Art. 235. Do erHater behoort over niet meer dan over 66n ilortle van zijn bezittingen te be:?cliikken : want de beschikking irt'ldt niet vnor zoovt^r ze het ilerde to hoven gaat. als de erfge* ' !MiMi /to over ilo uiloi>to ^^lUlH^x'hikkinuoii hlailzz. 218 — ^226 van hcl l'«M'n:rii.*oni«l Htiiill^'M^k \i»im hot M«»lummoi|,nnM"h rejit. KITAB TUEIIPAII. 383 11.1111(11 vt gtH*ii gcucjegen in nt'tiien. Heeft die crfl«U*r gvcii t*rf- ^^(•iiaiufii, (lit* nf>g mifuierjarig of krankannig sijn, of heeft hij f-r ill hct gehcel gt^*n. dan L** in elk geval do beschik king over iiH'cr (laii (*t*n derdt* nieiig. Art. 236. Wrmaakt itmand bij testament icts aan xijn eigcn ( rfu'ciiamfMi. dan ia dc gehc€*lc beachikking nietig, ab de erf> ^'(•iianu'n mindrrjarig of krankannig aijn ; roaar heeft hij geen rtnn(i«TJangt* of krankzinnigt; erfgenamen, en wordt de beachik- killer tffH'tigekcurd door de andere erfgcnamen , die niet minder- • tri;r /.ijn, dan is dc beschikking geldig. Art. 237. Ijaat iemand , die gevaarlijk liek is, zijn almaf \ ri) . vu nchrnkt luj hem ieta van zijn goedercn , dan gaat het iiH-t die vrijlating en achenking even als met de aiterste viU- iN^chikking, ala die* ziekte geeindigd is met den dood. 