Vierde bijdrage tot de kennis der ichthyologische fauna van de Kokos-eilanden
МУ ПОЧ 939; 35 TET 38) 38, AX GE ID TOT DE KENNIS DER ICHTHYOLOGISCHE FAUNA VAN DRE BRK OS-EILANDEN, DOOR Р. E Ж, E) NO P ES ER. In Februarij en April 1855 ontving ik weder een aantal visschen van de Kokos-eilanden, welke ik, even als de vroeger van daar ontvangene, te danken heb aan den heer J. С. С. Ross. Deze nieuwe verzamelingen munten weder wit door goede bewaring en rijkdom aan soorten, nieuw voor de keunis dier kleine eilan- dengroep. Zij waren zamengesteld uit de volgende soorten. 1. * Apogon bandanensis Dlkr. 11. Synanceia brachio CV. 9, 7 novemfasciatus CV. 12. “Scolopsides cancellatus CV. з. *Cheilodipterus quinquelineatus СУ. 13. Lethrinus cocosensis ВІК. 4. Serranus hexagonatus CV. 14. Chaetodon auriga Forsk. 5. * Holocentrum sammara €V. lio » ephippium CV. 6. * Myripristis murdjan Rüpp. js 5s » semeion Bikr. 7. *Upeneus barberinus CV. 17. *Zanclus cornutus CV. 8. *Pereis eaudimaeulata Rüpp. 18. Amphaeanthus hexagonatus ВІК. 9. *Ssorpnena bandanensis Blkr. — 19. Acanthurus Rüppellii Bikr, iM М 75 polylepis Bikr. Bl RE triostegus GV, — 446 — 21, *Mugil eoern'eoraaenlatus Lac. 35. *Julis (Halichoeres) spilurus Blkr. 22. Salarias melanocephalus Blkr. 36. *Gompho«us melanotus Blkr. 23, m sumatranus. Bikr. 37. *Chetlinns ehlornrns. Bikr. 24. *Gobiws cocosensis Bikr. за, * г) tetruzona Blkr. ов. » _ ophthalmotaenia Bikr. 39. *Epibulnus insidiator CV. 28. » phaslaena CV. 40. *Searns coeruleopunetatus Rüpp. 27. *Eieotris eyanostigma B'kr. 41. *Callvodon waigiensis CV. 98. *Antennarius nummifer Bikr. 42, * Hemiramphus Dussnmierii CV. 29. Pomacentrus prosopotaeuioides 43. Rhombus pantherinua Rüpp. Bikr. 44. *Muraeua Agassizi Blkr. 30. Daseyllas arnanus CV. 45. 7 S colubrina Richds. 31. Glyuhisedon antjermus K. v. H. 46 * Сб micropoecilns Bikra 32. * Helisses coernleus CV.?? 47. Balistes aculeatns L. 33. *Lahrlles paradiseus Bikr. 48, *Ostrracion. cormutug De 34. *"'luntuis melapterus CV. In mijne laatste Bijdrage tot de kennis ichthijologische fauna van de Kokoseilanden (1) bragt ik het aantal van daar beken- de vischsoorten op 61 of eigenlijk op 59, aangezien Pomacen- trus cijanospilos Blkr mij sedert gebleken is dezelfde soort fe zijn als Pomacentrus prosopotaeuioides Blkr(2)en Gliüjphisodon Rossii Blkr dezelfde als Glijphisodon biocellatus CV. welke zelve geene andere soort is als (lijphisodon antjerins К. v. И. De in bovenstaande lijst met eeu * gemerkte soorten, ten getale van 80, komen in die bijdrage niet voor en zijn alzoo mienw voor de farma der Kokoseilanden. 6 dier soorten, t. w. Chaeto- don semeion Blkr, Wleotris cijanostigila Bikr, Meljases coeruleus CV?, Gomphosus melanotus Bikr, Muraena Agassizi Bikr en Muraena micropoecilus Blkr zijn nieuw voor mijne verzameling (1) Derde Bijdrage, enz Nat. T. Ned. Ind. VIII p. 170—180. (2) Pomacentrus cyanostigma stelt den jengdigeren leeftijdstoestand voor van Pomacentrus prosopotaenioides, Iu dien jeugdigen leeftijdstoestand is het ouderoogkuilsbeen nog ongetand; doch deze tanden ontwikkelen zich later, wat ik bip eene rei van voorwerpen van verschillende grootte heh waar- genomen. lets dergelijks heeft plaats bij Pomacentrus albifasciatus М S №. ( Pomacentrus leucopleura Bikr) en misschien ook bij nog andere soorten, Het ongetand zijn van het onderoogkuilsbeen ів dus slechts van betrekke- lijke waarde bij de bepaling der soorten van dit geslaclit. en de twee eerst-em de twee laatstgenoemde tevens nieuw voor de weteuschap. beeld in de werken van Varen en RrgNamp, doch in de — 447 — latere tijden niet nader beschreven of afgebeeld. Door de gemelde soorten stijgt het aantal der thans van de Kokoseilanden bekend gewordene visschen tot de hieronder ge- noemde 89. Species piscium, Cocosenses hucusque cognitae. . Apogon bandanensis Dlkr, Nat. T. N. Ind. VÍ p. 95. " novemfaseiatus CV., ibid. ПІ p. 163. . Caeilodipterns quinqnelineatus CV., ibid. III p. 253 Serranus hexagonatus CV., ibid. VI p. 191. » nrodelus CV., ibid. VII p. 39. . Mesoprion marginatus Blkr, ibid. HI p. 554, 4 monostigma CV., Verh. Bat. Gen. ХХН Реге. . Holocentrum leo CV., Nat. T. ЇЧ. Ind. VIE p. 335. s, — poecilopterus ВІК”, ibid. VII p. 358. » sammara CV., ibid. III p. 555. . Mijripristis murdjan Rüpp. ibid. IV p. 102. Percis eandimaenlata Rüpp. ibid. V p. 163. Upeneus barberiuns CV., ibid, IE p. 172, . Malloïdes flavolineatus Blke, ibid. III p. 697. Scorpaena bandanensis Blkr, ibid. II p. 237, a polijlepis Bikr, ibid. II p. 175. . Amphiprioniehthijs apistus РІК, ibid. VIII p. 172. . Sijnanceia brachio .CV., Verh. Bat. Gen. XXII Selerop. S«olopsides eancellatus CV., ibid. XXIII Seiaen. Pentapns anreolineatus CV., Nat. Т. N, Iud. VI p. 55. Lethrimus cocosensis Bikr, ibid. VII p. 40. . Gerres acinaces Bikr, ibid. VI p. 194. poenae ОМ Vert. D. беп. ХХІ Maon 24. Chaetodon auriga Forsk,, Nat. T. Ned. Ind. V. p. 164. cUm : an ephippinm CY., ibid, V p. 337. 26, Jineolatus QG., ibid. VI p. 323, 27. ,. semeion Bikr, ibid. VIII y. 99, Zanelus coruntus CV., Verh. B. Gen. XXII Cimet. 99. Platax Boersii Dlkr., Nat. T. Ned. Таа. IH p. 758. an 4 tetra CV., Verh. Bar. Gen XXII Chaet. 31. Pimelepterus altipinnis CV.. Nat, T. Ned. Ind. 111р. 727. :2. "T'raehinotus mookalee CV., Verl, Bat. Сеп. XXIV Makr. Caranx Forsteri CV.. ibil. Nar. Т. №. Ind. Ul p. 164. i Gomphosus melanotus is reeds gebrekkig afge- — 448 — 31. Seriolichthijs bipinnulatus Blkr, ibid. VI p. 196. 35. Amphaeanthus hexagonatus CV., ibid, VII p. 41. 36. Acanthurus matoides CV., Verh. Bat. Gen. XXIII Tenth. 37. „ triostegus CV., ibid. 38. , Rüppellii Blkr = Acanthurus velifer Bikr, Nat. Т. N. Ind. VII p. 42 (nec Bl). 39. Mugil coeruleomaculatns Lac. ibid. IT p. 484. 40. ., macrocheilos Blkr, ibid. VII p. 43. Al. .., Rossii Bikr, ibid. VII p. 45. 42. Salarias arenatus Bikr, ibid. VIII p. 173. 48. „ Hasseltii Bikr, ibid. УШ p. 174. 44. „ melanoeephalus Bikr, Verh. Bat. Gen. XXII Blenn. 45. .,, quadricornis CV.? 46. … sumatranus Bikr, Nat. T. Ned. Ind. I p. 256. 47. Gobins eoeosensis Blkr, ibid. VI p. 46. 48. „ Oophthalmotaenia Blkr, ibid. VII p. 47. 49. „ phalaena CV., ibid. И p. 242. 50. Eleotris eijanostigma Bikr, ibid. VIII p. 452. 51. Antennarius nummifer Bikr, ibid. VI p. 497. 52. Plesiops coeruleolineatus Rüpp. ibid. IV p. 116. 53. Pomacentrus prosopotaenioïdes Blkr, ibid. Ш p. 286 = Pomacentrus cijnnospilos Bikr, ibid. VI p. 709 (junior). Ba mo tarn ОУ dot Wmo Dille 55. Dasrijllus aruanus CV., ibid. VI p. 108. 56. Glyphisodon antjerius K. v. H., ib. VIIE p. 454 — Glyphisodou biocelln- tus CY., ibid. IV p. 286 = Glyphisodon Rossii Bikr, ib. VII p. 48. по » sordidus CV., Verh. В. Gen. ХХІ Labr. eten. 558 » unimaculatus CV, Nat. Т. N. Ind. IV p. 984. 59. Heliases coeruleus CV?, ibid. VIII p. 455. 60. Labroiles paradiscus Bikr, ibid. II p. 249. 61. Tautoga melapterus CV., Verh. Dat. Gen. XXII Gladsch. Labr. 62. Julis (ITalichoeres) Souleyetii CV., ibid. VIII p. 176. GES a X 35 ) spilurus Bikr, ibid. И p. 252. 64. Gomphosns melanotas Dlkr, ibid. VIH p. 457. 65. Caeiliuus chlorurus ВІК = Sparus ehlorurus Bl, Verh. Bat. Gen. XXII Gladsch. Labr. (sub. nom блейїп. guttat. B kr.) 66. " radiatus Bikr. = Sparus radiatus Bl. Sehn. = Cheilinns dia- gramnus CV., ibid. $7. tetrazona Bikr, Nar, T. N. Ind. ibid. IV p. 293. 68. Epibulus insidiator CV., Verh., Bat. Gen. XXII Gladsch. Labr. Nat. T. N. Indië VIII p. 458. 69. Scarus chlorodon Jen. n” os — gs coernleopnnctatus Rüpp., Nat. Т. N. Ind. VII p. 110. Ti. — Jenyusit Blkr = Scarus ——? Jen. Zoól. Deagle. Fa. mast Tipps Nate b NTC SV? 199: — 449 — 73. Callyodon waigiensis CV., ibid. II p. 256. 74. Hemiramphus Dussumierii CV., Verh. Bat. Gen. XXIV Snoek. 75. Saurus siinodus CV. Nat. T. N. Ind, II p. 257. Verh. B. Gen. XXI Snoek. 76. Rhombus cocosensis Blkr, Nat. T. N. Ind. VIII p. 178. pini " pantherinus Rüpp. = Rhombus sumatranus Blkr, ibid. I p. 409. Verh. Bat. Gen. XXIV Pleur. 78. р pavo ВІКІ, Nat. Т. №. Ind. VIII p. 177. 19. Oxybeles Brandesii Blkr, ibid. I p. 276, VII p. 162, 80. Muraena Agassizi Bikr, ibid. VIIL p. 458. 81. » cancellata Richds, ibid. V p. 531, VIII p. 326. 83, 5» colubrina Richds., ibid. VI p. 335. 83. » micropoecilus Blkr, ibid. VIII p. 459, 84. Gastrophysus implutus Bikr = Tetraódon implutus Jen. 85, Balistes aculeatus Bl, Verh. B. Gen. XXIV Balist. 86. » vidua Soland., Nat. T. №. Ind. III p. 565. 87. Alutarius laevis Cuv., ibid. III p. 304, Verh. B. Gen. XXIV Balist. 88. Ostracion cornutus L., Verh. Bat. Gea. XXIV Ostrac. 89, ai cubicus ВІ., ibid. DESCHIPTIONES SPECIERUM DIAGNOSTICAR CHAETODONTOIDREI. Chaetodon semeion Blkr. Chaetod. eorpore diseiformi, diametro-dorso-ventrali 22 ad 2$ in lan- gitudine eorporis; eapite valde acuto 42 al 44 in longitudine eorporis; oculis diametro 3+ circiter in longitudine capitis; linea rostro-dorsali ea- pite valde concava nucha convexiuscula linea rostro-ventrali breviore ; rostro acuto sqnamoso; praeopereulo nou vel vix denticulato; squamis lateribus 35 p. m. in serie longitudinali; pinnis dorsali et апан obtusis rotundatis; dorsali spinis postieis subaequalibus spinis ceteris longioribus, radiis 3 anticis in taeniam gracilem emulalem nttingeutem productis; pin- nis pectoralibus acute rotundatis 5 vireiter, ventralibus acutis 62. virciter , vandali extensa postive medio eounvexa radiis externis productis AL nd 44 in longitudine eorporis; colore corpore pulcherrime flavo-aurantiaco; fronte vertiveque roseis; fascia oculari violacev-nigra nucha paulo ante spinam dorsalem 17 eum fascia lateris oppositi unita infra oculum latissima oculo multo latiore; squamis dorso lateribusque singulis basi puncto violaceo- purpureo; pinnis, eaudali excepta, fluvo-aurantiacis; dorsali fascia luta violueeo-nigra dimidio dorsalis spinosae posteriore incipiente et radiis dor- salibus posticis desinente, vagina dorsalis spinosae squamosa superne vitta duplice violaceo-nigra et coerulea limbata, vitta dorsalem radiosam su- perne intrante et colore dilutioro usque ad angulum fasciae dorsalis Ia- tioris posteriorem producta; dorsali radiosa ct anali radiosa tertia parte li- bera quadricoloribus flavis, margaritaceo-roseis, violaceo-fuscis et autan- tineis, aurantiaco marginem externum, violaeco-fuseo vittam intramarginu- lent eeteris graciliorem efficientibus; anali basi fascia lata irigona viola- ceo-nigra trigono basi radios posticos attingente, apice ante mediam pin- nam producto; caudali basi marginibusque superiore, inferiore et posterto- re aurantiaca dimidio posteriore violascente-rosea, radiis media piuna stria fusca limbatis. B. 6. D. 14/27 vel 14/23, P. 2/14, V. 1/5. A. 3/24 vel 3/25. C. 171571 €t lat. brev. Habit. Ins. Cocos, in mari. Longitudo 2 speciminum 189” ad 201%, - ü Aanm. Deze fraaije Chaetodon is zeer gemakkelijk herken- — 151 — baar aan hare verlengde voorste rugvinstralen сп staartvinrand- stralen, aan hare talrijke rugdoornen en rugvin- en aarsvinsira- len, aan de breede donkere banden over rugvin en aarsvin, aan de purperkleurige vlekjes of stippen op de schubben van rug en zijden, enz. TEUTHIDES. Acanthurus Rüppellit Bikr, Nat. Tijdschr. Ned. Ind. УШ p. 816 (junior). Acanth, eorpore oblongo compresso, altitndine 24 circiter in ejus lon- gitudine, latitudine 34 circiter im ejus altitudine; capite 4 circiter in lon- сип пе eorporis, absque crista interparictulì aeque alto circiter ac longo; oeulis diametro 23 eüciter in longitudine capitis; linea rostro-frontali con- cava; linea interoeulari eonvexiuscula; fronte plana; sulco praeoenlari trigo- no valde conspieuo; rostro acuto oculi diametro multo altiore; dentibus euneiformibus utraque maxilla p. m. 14, maxilla superiore dimidio api- cali utrinque serratis 7- ad 11- lobis, maxilla inferiore apice serratis 3- ad 5- lobis; praeopereulo valde obtusangnlo angulo rotundato; operculo non, osse scapulari valde striatis; squamis minimis capite corporeque antice punetiformibus eorpore postice squamaeformibus vix conspicuis; Писа late- rali conspicua simplice antice valde curvata cauda supra spinam candalem decurrente; spina caudali oculo plus duplo breviore; pinnis dorsali et anali obtusis rotundatis; dorsali parte spinosa parte radiosa humiliore spina pos- tiea spinis ceteris longiore; dorsali radiosa antice quum medio et postice altiore altitudine 14 cireiter in altitudine, 3 circiter in longitudine corporis anali eorpore duplo ferc humiliore; pectoralibus aeutis 4 circiter, ventra- libus acutis 6 circiter, caudali extensa convexa angulis аспа 42 ad 42 in longitudine eorporis; colore eorpore coerulescento-violuceo vittis transver- sis obliquis gracilibus aurantiacis posteephalieis p. m. 17 plurimis violaceo limbatis; fasciis 3 nigricante-violaceis latis, 1? nneho-oeulo-ventrali, 22 dorso- opeiculo- ventrali, 3* eaudali, fasciam 1" inter et 2? fascia auranti- aea vitta violneea tota longitudine percursa; rostro aurantiaco rivulato; regione meuto-ventrali aurantiaca; pinnis dorsali et anali profunde viola- ceis, dorsali dimidio anteriore inter singulas radios vitta aurantiaca trans- versa, dimidio posteriore vittis 6 vel 7 aurantiacis longitudinalibus; anali dimidio anteriore inaculis rotundis et oblongis aurantiaeis longitudinaliter subseriatis, dimidio posteriore vittis 3 vel 4 longitudinalibus aurantiacis; pinuis peetoralibus membrana margaritaego-hyalinis radiis aurantiacis; ven- tralibus aurantiacis apiecm versus violascentibus; caudali antice violascente vittis 2 vel 3 irregularibus aurantiacis, postiee profunde violaeea aurantia- eo marginata. VILI. 34 — 452 — B. 5. D. 3/29 vel 3/30. P. 2/14. V. 1/5. А. 3/22 vcl 3/23. C. 5/14 75. Synon. Acanthurus velifer Rüpp. Atl. R. N. Afr. F. R. M. p. 58 tab. 15 fig. 9. №. W. E. Abyss. F. R. M p. 131. CV. ЕЕН ЕЕ Bikr, N. Tijdschr, N. Ind. VII p. 42 (nec Cl. nec Lac.) aet. adulta. Acanthurus voilier CV. Poiss. X p. 184. Talefel Arab. Habit. Ins. Cocos, in mari. Longitudo speciminis unici 93”. Aanm. Hoezeer vrij na verwant in kleurteekening aan Acan- thurus velifer В]. is dit voorwerp in habitus gelijk aan het voor- werp van 240” lengte, hetwelk ik in het 7e deel van het Natuurkundig Tijdschrift (p. 43) onder den naam deanthurus velifer heb beschreven doch sedert tot eene eigene soort ge- bragt. Mijn specimen is slechts 22" langer dan het grootste mijner voorwerpen van Acanthurus velifer Bl, doch veel slanker van liechaam, veel spitser van profiel en heeft de rugvin be- trekkelijk aanmerkelijk lager en stomper afgerond. Het aantal rugdoornen en vinstralen schijnt bij de soort aan kleine ver- schillen onderhevig te zijn. De dwarsche oranjekleurige banden des ligchaams gaan met toenemenden leeftijd in réijen van ronde vlekken over. ELEOTRIOÏDEL Eleotris cyanostigma Blkr. Eleotr. eorpore elongato compresso, altitudine 3 circiter in ejus longitu- dine, multo altiore quam lato; capite obtnso convexo 43 circiter in longi- tudine corporis; altitudine eapite l circiter, latitudine 1£ circiter in ejus longitudine; linea rostro-dorsali eapite valde convexa; oculis diametro 3 circiter in longitudine capitis, valde approximatis; orbitis glabris; vostre alepidoto ceulo breviore; naribus non tnbnlatis; maxillis aequalibus, su- periore sub medio oculo circiter desinente; dentibus maxillis pluriserintis , maxilla superiure serie externa sericbus internis multo majoribus aequalibus, maxilla inferiore serie externa antico tantum sericbus internis majoribus, dente majore postico curvato canino; suleo oculo-scapalari conspicuo ; praeoper- culo rotundato toto margine glabro; capite fronte, vertice , genis opereu- lisque squamis magnis tecto; squamis etenoïdeis, regionem interocularem inter et pinnam dozsalem 17 7, lateribus 25 p. m. in serie longitudinali; squa- mislatcribus postice ct antice aequalibus; appendice anali gracili elongata ; pinna dorsali spinosa spinis gracilibus flexilibus spina 3*in filum corporia — 453 — altitudine multo longiorem prodncta; dorsali radiosa postice quam antice altiore corpore non multo bumiliore angulata; vectoralibus obtusis et ven- tralibus acutis 4 ad 42, candali obtusa convexa 4f ad 42 in longitudine eorporis; anali postice quam antice altiore, corpore non vel vix humiliore acutangula; colore eorpore superne violascente-viridi, inferne aurantiaco- viridi; squamis eapite corporeque singuiis puncto vulgo unico coeruleo aunulo profundiore cineto; lateribus insuper maculis majoribus 5 vel 6 violaeeo-fuscis in seriem longitudinalem dispositis; pinnis dorsalibus spi- nis radiisqne anrantiacis membrana fusco-violaceis, dorsali spinosa fascia longitudinali obliqua leviter curvata nigra, dorsali radiosa, anali et can- dali membrana inter singulos radios punctis aliquot uniseriatis coeruleis annulo profundiore einctis; anali dimidio bnsali aurantiaca dimidio libero violacens peetoralibus ventralibusque aurantiseis; caudali radiis aurantiuca membrana violacea, B. 6. D. 6—1/11 vel 6—1/19. DP. 17. V. 1/5. A. 1/10 vel 1/11. C. 26 (Int. brev. inclus.). Habit. Ins. Cocos, in mari. Longitudo 2 speciminum 45” et 48%”. Aanm. Deze Boort is kenbaar aan hare groote schubben, stom- pen kop, geheel beschubte wangen en operkels, aan de honds- tanden in de onderkaak, draadvormig verlengden rugdoorn, be- trekkelijk talrijke rugvinstralen, aan de kleine blaauwe donker gezoomde vlekjes op ligchaam en ongepaarde vinnen, enz. Zij behoort tot eene eigene groep in haar geslacht, welke groep nog het meeste verwant is aan die van Bleotris cyprinoides CV. en Zleotris leuciscus Blkr. In de groote Histoire naturelle des Poissons is onder den naam van Eleotris margaritacea eene soort van Eleotris be- schreven, of liever aangeduid, welke door Quoy en GArMArD van Vanikoro naar Frankrijk gebragt is en welke, even als de bovenbeschrevene, groote schubben en reijen van blaauwe stip- jes op het ligchaam en de staartvin heeft. Daar van deze soort evenwel gezegd wordt, dat zij dezelfde getallen der stralen heeft als Eleotris madagascariensis CV. (D. 6—9. A. 7 еіс.) en in de beschrijving geene sprake is van het tandenstelsel, van de ver- lenging des derden rugdoorns, enz., is het niet vermoedelijk, dat mijne voorwerpen tot Eleotris margaritacea CV. behooren. LABROÍIDÉI CTENOLDEL. | Glyphisodon antjerius К. v. ЇЇ, CV. Poiss. V p. 360. Synon. Glyphisodon d Antjer CV. Poiss. V p. 260. Glyplisodon biocellatus CV. Poiss. V p. 361. Schleg. Mull. Overz. Amphipr. Premn. Verh. N. Gesch. №. Ov. Bez. Vissch. p. 24 U tab. 6 fig. 4, Bikr. Nat. T. N. Ind. IV р. 287. (an et QG. Zoöl. Voij. Uran. p. 3892), Glyphisodon Ujoccllé CV. Poiss. V p. 361. (an et QG. Zoöl. Моз) Uran. p. 389?). А Glyphisodon zonatus CV. ibid. V p. 361 Sehl. Mull. l. e. p. 21. Glyphisodon à ceinture CV. ib. V p. 361. Glyphisodon punetulatus CV. ib. V p. 369. Glyphisodon pointillé CV. ib. V p 362 (van Guam). Glyphisodon andjerinus Schl. Mull. l. е. p. 24 tab. 6 fig. 3. Chaetodon Brownriggii Benn. Cey!. Fisch. N. 8. Glyphisodon Brownriggi CV. Poiss. V р. 362. Glyphisodon de Browurigg CV. Poiss. V р. 362. a Glyphisodon Rossii Bikr, Nat. T. Ned. Ind. VIL p. 48. Kaha Daitityah Cingalens. Ilabit. Ins. Cocos, in mari. "Ins. Batu, in mari. Cauer, Priaman, Sumatrae occidentalis, in mari Aanm. Fene rei van meer dan 20 voorwerpen dezer soort van 20” tot 96" lengte heeft mij doen ontwaren, dat zij belangrijke veranderingen in de kleurtcekening ondergaat met toenemenden leeftijd. De beide zwarte rugvinvlekken, de blaauwe overlang- sche snuitrugband, en de blaauwe oogkaak- en rug- en aars- vinbandjes verdwijnen allemgskens naarmate de voorwerpen ou- der worden en ook de blaauwe schubstipjes zijn in den gevor- derden leeftijd weinig of niet meer zigtbaar of gaan tot enkele langwerpige vlekken of strepen over. Daarentegen zijn de oude voorwerpen in den regel met cem" vrij breeden geelachtig-parcl- kleurigen dwarschen band geteekend, die ongeveer onder den 4 tot 7» rugdoorn begint en nabij de buiklijn onder de achter- helft der borstvin eindigt. Sporen van dezen band zie ik reeds bij enkele voorwerpen van 55”—60" lengte, bij welke de zwarte rugvinvlekken en de blaauwe snuit-rugband nog bestaan. lk teeken hier nog aan, dat zelfs bij de klemere voorwerpen оо — soms de voorste of achterste zwarte rugvinvlek ontbreekt, de blaauwe snuitrugband van zeer smal tot zeer breed verschilt en ook de blaauwe schubstipjes bij sommige voorwerpen van de- zelfde lengte in grootte aanmerkelijk verschillen. Een dier voor- werpen met enkele rugvinvlek is naar cene teekening van Kum. en Van Masseur als eene eigene’ soort opgebragt in de groote Histoire naturelle des Poissons onder den naam van Glyphisodon antjerius K. v. IL, welke паат, als de:oudste aan de soort gc- geven, behouden behoort te blijven, Andere voorwerpen met ziet- baren parelkleurigen rug-buikband zijn terzelfder plaatse beschre- ven onder den naam van Glyphisodon zonatus CV. Nog andere voorwerpen, bij welke de banden niet zigtbaar waren maar wel de schubvlekjes, stellen GlypAisodon punctatus CV. Voorts komt het mij hoogstwaarschijnlijk voor dat Bzxxzrvv's Chaetodon Brown- riggi almede eene minder juste voorstelling is van dezelfde soort. Eindelijk nog is mijne Glyphisodon Jtossii insgelijks tot de- zelfde soort te brengen. Ik stelde haar op naar een paar groo- tere voorwerpen, bij welke de dwarsche ligchaamsband even zeer ontbreekt als de overlangsche snuitrugband en de beide rug- vinvlekken. Vijf nominale soorten behooren alzoo uit de lijst der bekende Glyphisodontes weg te vallen. Behalve de plaatsen, van waar ik de onderwerpelijke soort heb ontvangen, is zij ook nog aangetroffen bij Java, Nieuw- Guinea, Ceylon, Guam, Ocalan, Strong en Vanikoro. Heliases coeruleus CV. Poiss. V p. 3729 ?? Helias. corpore oblongo compresso, altitudine 2£ ip ejus longitudine, latitudine 23 circiter in ejus altitudine; capite 54 circiter in longitudine corporis, paulo altiore quam longo; oenlis diametro 3 circiter in longitn- dine capitis; linea rostro-dorsali vertice et rostro convexa; osse suborbi- tali oculi diametro plus duplo hnumiliore; maxillis subaequalibus, superiore sub oculi parte anteriore desinente; dentibus maxillis seriebns internis mi- nimis vix conspienis serie externa valde eonspienis, maxilla snperiore p. m. 56, maxilla inferiore p. m. 30 antiee 4 ad 6 conicis obtusiusculis prominentibus; praeoperenlo snbrectangulo angulo rotundato, margine posteriore leviter emarginato; squamis lateribus 28 p. m. in serie longitudinali; linea laterali sub initio pinnae dorsalis radiosae interrupta; pinnis dorsali et anali radiosis obtusis rotundatis, dorsali anali altiore corpore duplo fere humiliore; dor- ` — 456 — sali spinosa dorsali radiosa humiliore spinis 2», 2, et 1, spinis ceteris longio- vibus; pectoralibus aentiuseulis 5 fere, ventralibus acutis 55, caudali pro- funde excisa lobis acutis (un filigevis?) 44 eirciter in longitudine corporis; апай spina 2* spina 1* plus duplo longiore sed radio 1° multo breviore; colore corpore superne coerulescente-viridi inferne margaritaceo; squamis capite dorsoque singulis macula witente dilute viridi; vitta rostro-oculari gracili coerulea; pinna dorsali nigvicante-violacca parte radiosa postice di- lutiore; pinnis peetoralibus, ventralibusque margaritaceo-flavescente-hyali- пів, peetoralibus basi superne macula parva coerulea; eaudali et anali di- lute violaceis; eaudali radiis externis eoerulea. з. 5. D. 12/10 vel 129/11. P. 9/18. V. 1/5. А. ойе ое 1/13/1 et lat. brev. Synon. Miliase bleu CV. Poiss. V p. 372?? Habit. Ins. Cocos, in mari. Longitudo speciminis unici 80” Aanm. Deze soort is zeer na verwant aan Heliases frenatus CV. Poiss. V p. 973? Blkr (Nat. Tijdschr. Ned. Ind. HI p. 710) (1) doeh verschilt er van door aanmerkelijk slanker lig- chaam en kleineren kop. Bij voorwerpen van Meliases frenatus mijner verzameling, van gelijke lengte als bovenbeschreven spe- cimen, gaat de hoogte des ligehaams slechts 2} in de lengte des ligeliaams zonder de staartvindraden en de kop slechts 4 tot 4L in dezelfde lengte. Deze verschillen geven aan beide soorten een’ in het oog vallend verschillenden habitus, wanneer anen ze bij elkander ziet. Van Meliases coeruleus CV. (Poiss. V p. 372) van Nieuw- Guinea en Ulea worden nagenoeg dezelfde kleuren opgegeven als die van mijn voorwerp. Evenwel zou Meliases coeruleus 18 doornen hebben iu de rugvin, terwijl er geene sprake 1s van het blaauwe bandje tusschen oog en snuit. Ik breng mijn voorwerp daarom slechts aarzelende er toe. Indien de aanwezigheid van een rugdoorn méér bepaald op een soortelijk verschil duidt, zal mijn voorwerp als eene eigene soort beschouwd moeten worden. In dit geval zou ook mijne Meliases frenatus CV.? de eigenlijke (1) In mijne beschrijving ter aangehaalde plaatse is eene zinstorende drukfout ingeslopen, door het weglaten van de woorden „linca laterali" uit den 13° regel dier beschrijving, welke woorden voor de woorden „sub anteriore" moeten gedacht worden. — 457 — Heliases frenatus CV. miet zijn, vermits alle mijne voorwerpen daarvan slechts 12 rugdoornen bezitten. De kortheid der be- schrijvingen in de Histoire naturelle des Poissons, waarin geene opgaven voorkomen aangaande de betrekkelijke hoogte des ligchaams en de lengte van den kop, laat niet toe, over mo- gelijk bestaande andere verschillen te oordeelen. LABROIDEI CYCLOIDEI. Gomphosus melanotus Blkr. Gomphos. corpore subelongato compresso, altitudine 42. circiter iu ejus longitudine, latitudine 2£ circiter in ejns altitudiue; capite acutissimo 34 circiter in longitudine corporis, duplo fere longiore quam alto; oculis dia- metro 4l circiter ia longitudine capitis, 12 circiter in capitis parte posto- culari; rostro acutissimo producto, absque maxilla superiore aeque longo ac basi alto; dentibus maxillis conicis anticis 2 canivis mediocribus curva- tis; rictu longitudine 4 circiter in longitudine capitis, tota ejus longitudine circiter ante oculum de:inente; squamis lateribus 26 p. m. in serie longitu- dinali; linea laterali singulis squamis tubulo bifureo notata; pinnis impari- bus basi squamosis, dorsali parte spinosa parte radiosa humiliore, spina postica spinis ceteris longiore; dorsali radiosa analique postice angulatis radiis anticis radiis posticis longioribus; pcctoralibus acute rotundatis 53 circiter, ventralibus acutis 82 circiter, caudali obtusa convexa 62 circiter in longitudine corporis; colore corpore, capite superne dorsoque antice vio- laceo, labiis, lateribus, dorso postice caudaque aurantiaco, genis opercu- lis et regione thoracica roseo; fascia rostro-oculo-operculari fusco-violacea; dorso antice maculis nigro-violaceis vittas transversas eurvatas in regione violascente subefficientibus; pinna dorsali spinosa tota fusca violaceo-nigro limbata; dorsali radiosa analiqne parte basali;aurantiaco- rubris parte libera fusco-violaeeis aurantiaco marginatis; pectoralibus aurantiaco-flavis basi su- perna macula parva nigro-violacea; ventralibus aurantiwis; caudali basi aurantiaca, medio fusco-violacea, margiue posteriore late flava. В. 6. D. 8/13 vel 8/14. P. 2/13. V. 1/5. A. 3/11 vel 3/12. C. 1712/1 et lat. brev. Synon. lan Pangerang, Pangerang of Prins Valent. Ind. Amb. V. III p. 503 no. 504. Jdom babi Wen. Poiss. Mol. I tab. 5 fig. 36. Juffertie. Petite Demotrsselle ibid. I tab. 14 fig. 83. Habit. Ins. Cocos, in mari. Longitudo speciminis unici 79". Aanm. Deze soort behoort tot een der in den nieuweren tijd — 158 — пот uiet teruggevondene of althans door de schrijvers op nieuw vermelde Valentijnsche en Renardsche visschen. De af beeldin- gen van VALENTIN en Rrwanp zijn zeer gebrekkig, doch laten de soort goed herkennen. Mijn voorwerp 1s veel kleiner dan de afbeeldmgen van Rexarp en bijkans even groot als die van VargwTIN. De soort is zeer gemakkelijk herkenbaar aan hare scherp geteekende kleuren, betrekkelijk korten snuit, enz. Epibulus insidiator CV. Poiss. XIV р. 82. Bikr, Verh. Bat. Gen. XXIL Gladsch. Гар. р. 40. Aanm. Ik ontving van de Kokos-cilanden cen jeugdig exem- plaar der bruine varieteit van deze merkwaardige soort vam 93" lengte. Dit exemplaar heeft op bijkans alle schubben zoowel op den kop als op het ligchaam van 1 tot 3 liehtblaauwe stipjes, welke stipjes bij toenemenden leeftijd geheel verdwijnen. MURAENOIDEI. Muraena Agassizi Dlkr. Muraen. eorpore elongato compresso, altitudine 145 ei citer in ejus lon- gitudine: capie acuto 67 fere in longitndine corporis, duplo circiter lon- giore quam alto; oculis diametro 11 ad 12 eiiciter іп longitudine eajitis; linen restro-froutali fronte concava; naribus anterioribus tubulatis, postc- rioribus non tubulatis; rostro acuto арісе tantum convexo oenlo duplo fere longiore, non ante maxillam inferiorem prominente; rictu longe post ocu- los prođucto 24 circiter in longitudine capiiis; dentibus acutis, palatinis bissriatis utroque latere serie externa 18 ad 20 p. m. subantieis 2 vel L evteris multo majoribus, serie interna 1 vel 9 subulatis moLlilibus; nasali- bus peripherieis uuiscriatis 12 ad 14 inaequalibus ex parte dentibus palati- xis majoribus, mediis 9 vel 3 subulatis elongatis mobilibus; vomeriuis co- uicis aeutis 9 vel 10, anticis 9 ad 4 biseibuis eeteiis uuiserlatis utroque latere p. m. 24 anticis 3 vel 4 lateralibus multo longioribus; apertura bran- eliai venlo non majore in media alütudine eorpoiis sita; linea laterali in- ensi іспа; pinua dorsali ante aperturam branchialem incipiente corpore du- plo eieiter humiiore; mali in inedia corporis lougitudine incipiente, dorsa- li plus duplo huniiore; eorpore pimisyue pwehre profunde flavis maculis minoribus et majoribus irregnlaribus polymorphis variegatis ct ex parte sub- marmoratis, macuiis dimilio eorpoils posteriore maculis eeteris vulgo ma- jorinuss regione postmaxilari stris longitudinalibus violacvis; anali vittis ` E АЮ — violaceo- fuseis jongicudinalibus obliquis p. m., 10 vitiis posterioribus dimidio pinnae posteriore incipientibus. ШО ОСО A. 235 p. m. C. 12 p. m. Habit. Ins. Cocos, tn mari. Longitudo speciminis unici 650°”. Aanm. Deze Muraena behoort tot de groep van Muraena сап- cellata Richds, Muraena tessellata Richds. enz. doch nog tot eene onderafdeeling daarvan, wegens hare van voren tweereijige ploegbeenstanden. Zij is de eenige mij tot nog toe bekende soort welke bij tweereijige gehemelte- ` еп eeureijige neus- en on- derkaakstanden, tweereijige ploegbeenstanden bezit. Reeds daar- aan herkenbaar, wordt hare onderkenning nog gemakkelijk ge- maakt door hare fraai hooegele kleur en eigenaardige vlektee- kening, door de sehuinsche overlangsche violetbrume aarsvin- strepen, enz. Ik noem haar ter eere van den beroemden zoöloog en ich- thyoloog, den heer Lours Agassiz. Muraena micropoecilus Blkr. Mnuraen. corpora elongato compresso, altitudine 18 eireiter in ejus lon- gitudine; eapite aento 9 circiter in longitudine eorporis, plus duplo longiore quam alto; oculis diametro 7 ad S in longitudine capitis; naribus anteriori- bus tubulatis posterioribus non tubulatis; rostro acuto convexo oculo multo minus duplo longiore vix ante maxillam inferiorem prominente; ricin post ceulos produeto 2: ad 2; in longituline capitis; poris maxillis conspicuis 4 vel 5 ricui approximaris longitudinaliter seriatis; dentibus acutis, pa- latinis Liseriatis utroque latere scrie externa 7 vel 8 conicis, serie interna a 2 vel 3 mobilibus subnlatis longis; dentibus wasalibus peripherieis со- nicis bisciiatis utroque latere snie externa 7 vel 8, serie interna 3 vel 4 moliibus brevibus, mediis 2 vel 3 subulatis dentibus ceteris omnibus longioribus; dentibus vomerinis uniseriatis conieis obtusiusculis p. m. 11; dentibus iuframaxillaribus bLiseriatis utroque latere serie externa p. m. 14 compressis, seris interna 9 tantum conicis subsubulatis Jongiorikus symphysi spproximatis; apertura branchiaii ccu'o non vel vix majore im media al- titudiue corporis sita; linca laterali paris distanti: us vix cons] ieua; pinna dorsali ante aperturam branchialem incipiente corpore plus duplo bhumiiore; апай antice in 48 quarta corporis parte iucipiente dorsali plus duplo humiliore; corpore prnnisque numbiinis punctis et maculis miuinsis fuscis dense arenaro- maculatis; pinnis anrantiaeo marginatis; poris maxihis iu centro maculae parvae rotundae sitis. VIII 35 — 46r — D. 3380 р. ш. А. 998 р. m. ©. 12m m ЛЕ СТОИ Hakir. Ins. Сесоѕ, in mari. э» Longitudo speeimiuls unici 219 Aanm. Deze Muraena nadert in verwantschap nog het mees- te tot Muraena griseo-badia Richds., zoowel in habitus als in kleurteekening. Bij laatstgenoemde soort zijn evenwel de peri- ferische neustanden eenreijig, de tanden der binnenreijen van gehemeltebeenderen еп onderkaak veel talrijker, begint de aars- vin juist in het midden van de lengte des ligchaams en heeft een veel minder aantal stralen, enz. Wat het tandenstelsel betreft behoort Muraena micropoeeilus tot de groep van Muraena Blochië Blkr en Muraena micropterus Blkr (Verh. Bat. Gen. XXV Muraen. p. 42), doch zij verschilt nog aanmerkelijk van deze beide. Bij AMuraeza micropterus Blkr is de kleurteekening ge- heel anders, zijn de rug- en aarsvin als tot eene lage kiel m ontwikkeling teruggebleven, de onderkaakstanden veel talrijker, enz., terwijl bij Muraena Blochii de neus- en ploegbeenstanden minder talrijk en de gehemeltetanden talrijker zijn, de aars- vin in de achterhelft des ligchaams begint en het ligehaam meer gewolkt of gemarmerd is, enz. Scripsi Batavia Calendis Aprilis mpocorv. 