Soendasch-Nederduitsch woordenboek, op last van het gouvernement van Nederlandsch-Indie
w^ ostentatie, het vertooning maken van hetgeen men niet is. Jav. wdbk.). II. SB. van de gedachten, die iemand bezielen of toarrmee hvj vervuld is: gemengd; het eene oogenblik zijn van dezen,het andere oogen- blik van dien aard; ooh niet onwrikbaar vertrouwend op God, maar angstig, van iemand of de menschen, in hart of gemoed, bv. tijdens een hevige overstrooming. <n<rY)(Ul/}\ SB. veel, velen, in groot aantal, talrijk, in menigte ; aantal, bedrag, som . — t^niMjK^niaMy zeer veel, heel veel, velerlei, velerhande. — o^^-n^niaAJis alle, alleman.- ftji^Txi/i/KwiN al; de geheele hoeveelheid van iets— mmm omG-zamijis van menschen, dieren of van iets, bv. werk, aangroeijen in getal, meer worden, toenemen. — ajt^-rxLu^-n aM(p&it\ in levendige woordwisseling of levendig gesprek zijn, treden.— «>«fr»<u* vf-nMAMs het allermeest, het allertal- riikst. ■ — <Knrnt~naM(3^A.<*m(cn\ al te veel; 0 Vermatig. <n t> M>» <^ t> <uw <w? > of OAi<nnn ma <nni(iM<hn\ of (U>(qni(iMao\ Op zijn meeStj al het veel is. — *r>«y*rxM4\ zva. *irn<w\ het is de mvdsv. en men gebruikt dien gaarne, sprekende van een veelheid of tot een veelheid van personen, die ieder voor zich een veelheid van het een of ander hebben of aan me men ieder voor zich een veelheid van het een of ander toeschrijft, enz. Zie de grammatica . — rr O rCY verg. '~nt<ut\ ojizq^m en (rwtKmw T) OAJI 9\\ — <c? -» cum ^ \ SB. rooven, plunderen, leeg plunderen; ooh een aanplant plunderen. nr) anil (ten ft \\ — ^^«^?^^\ SB. de voor- werpen, met het gezigtsorgaan, niet be- hoorlijk kunnen onderscheiden ; van de letter 8 in een boek, door iemand gezien worden, als of ze heen en weer gaan, als of ze dansen. TJ OAJI (KYI ft \ SB. nu er in zitten en niets meer te vertellen hebben, van iemand, dieweleer, bv. door dien hijsterk geprotegeerdwerd, een man van 9 beteekenis was; ooh voor iemand er in zitten. (KYI ft\ SB. groep struiken, boschje; plek, alwaar ruigte of struikgewas. — ^•^a^*™^ den coitus uitoefenen, zoo* \'^;£-M0^i p;|8lS^i^fcilP.ill niajutasn/i\ (isn^x 203 nriMJi(UrtJI\ maar op den grond in het bosch of in de struiken. — TiaM<HTyi<3>**<&\ een bamboestoel. "Tl (UUl% (tSYI [l\ of ^£M2(isn~fnarvi\ S. aj«x B. hoofdpijn hebben. cYKUW asri fl\\ — ^^^wf}™"^ SB- zekere grassoort, waarvan de blaadjes zich om den stengel, als men ze maar even beroert, sluiten. *Y)0A/)2(M/JX\ — o^fl?^ SB. lets bv. ge- neesmiddelen op een steen fijn wrijven. iwT9 OAJI orui n\ SB. reaal, benaming van de gewigtseenheid voor goud en zilver, t. w. het gewigt van negen duiten. (In het Bantamsche is de ^^n cum <rvyi\ ooJc wel (ummmi(htji\ ge- heeten, nog altijd de munteenheid, waarbij men rekent, en ajin'-n mji aruj^\ is aldaar =256 oude duiten of twee gulden zilver en zestien duiten. K.) *T> OUUI (*-Afl\ SB. van menschen of dieren zooals bv. herten, kippen, enz. in groot aantal rond- loopen, zijn of zich bevinden ergens. — <c? t> aMiviji \ kruipen, loopen van mji ^ w ory \ asnwiirus o3 <w*<£j^ !Hnasn\ en <rvi yi^ Voorts I van een blinde, van een zwakke zieke of van ' 1 een herstellende maar nog zwakke zieke: loopen, zich vasthoudende of steunende aan alles ; langSvden grond kruipen (fig>). Verg. 07)«Tiffo\\ — <Kn^tLM^rr\tw,Mji\ van een ^ -n**^ of derg. diertje: in alle rigtingen kruipen, rondkruipen; voorts van iemani: ergens overal lasten en voelen, zoekende naar iets.> — aSiMfiTKuunu^s zva. otit»«m$jt|. mji(ujI\ maar van een veelheid van ajiMt&ijf* *oATTjrtj»^\ en derg. T7 (LM (H) fl \ SB. onvertaalhaar redewoord om te beteekenen het opgenomen worden (en op zijn floats gebragt worden) van hetgeen men gaat »barn\ xncrmashes of (vi^w Ge- bezigd bevelenderwvjs en met terugslag op een voorafgaand ohcm\ enz. is het zva. ons: pak op! neem op ! nri(WI(UUI\ of (ui2(q(Ui^nMHM\ zva. <ui2(ri*J>(aj. urn-T) (mji\ of (viKm'-n<HTji\ (Mai. hari raja, feestdag . ) *Y) %(IAJ) 2 (&l f) w — o£)rr)2(Lviz(&iji\SB. afhangen, overhangen, van een bamboe, van een tak, enz. (TfcTl(UVl2 VM [l\ of ^m (u,cm/j\ SB. SOOrt kluchtspelers, gewoonlijk ten getale van vier, die hun voorstellingen geven, met begeleiding van een goong, twee angkloengs en vier dogdogs. * • o ^YIOAJI QfYl\ z%e <u» truism ax $* *9)<LMKmfl\ SB. in groot aantal op het It 104 1*T pad zijn of op stap sijn, &v. om iemand of iete te eoeken of wel ergene keen, tnz. ?Y)(UW\ ong. t>iwji<c?<m0y SB. genegen om het met andere mannen aanteleggen, van em getrquwde vrouw. *>? MA \\ — xn-^iaAA\ SB. van velen of van een persoon met anderen: neerzitten, bij elkaar zitten, bv. om te beraadslagen; aanzitten om te eten; mee aanzitten; zitten te eten met anderen, in den zin van one: aan een tafel zitten met hen, als zijnde ge- lijken; voorts: in de rondte zitten; en iemand omgeven, omringen, in het mid- den hebben; om iemand heen zitten. tn-%aMtrTiMit\ iemand omstuwen, in een digten drom omgeven. ~(inMA<*gjrrtajuL\ S. <ru ann^xnniaAA\ B. zva. (a^nnji»\ neerzitten, bij elkaar zitten, zamen zitten, bv. om te over* leggen of rood te kouden. — *na5i*#<tyi*\ ver- gaderd zijn, bij elkaar zijn of zich be- vinden; zamenscholen, bv. op etraat; zit- ten, zijn, zich bevinden in het gezelschap van anderen. — - ^n*r><tM«si»n^\ hetz. ook zva, »m(E^^A<njiMif\\ — ^MAt&tuicrCns van bloedver- wanten en vrienden of van iemand met zijn bloedvertcanten en vrienden: zamen zijn, bij elkaar zijn of zitten, in «&kaars nabijheid zich bevinden. \ SB. benaming voor het hout van de vier volgende palmen: de kawoeng, de pi- nang of djambe, de kalapa en de lang- kap. Rg. K. *T? (&t fl\ Soil. raam. SB. I. raam.r — -r>«/><u»\ ruit van een venster. — (Stnnmna^s of <&un»at *»^oo>N vm een venster: met ruiten. — II. ^^p SB-, het vlechtwerk van een stoel of bank {rotting bank). (Uf (E/f n\ grondv. van oji cm oji (EJtn\ en kjt cm oeaji\ waarmede verg. oji cut (ays en ajigiui^w — (Jav. m <^jf\ het gesloten of digt zijn van de oogen, zooals van een slapende). *T> (E/t\ I. zie (cnajiw 2 eign. van een zoon van Vorst Dasa-rata, een incarnatie van Wisnoe, wiens heldendaden bezongen worden in het naar hem genoemde heldendicht. Jav. Wdbk. Be Soendanezen noemen ditgedicht <w» *rnun nit&iw *Y)(n(&l\ SB. levendig, lustig, vrolijk, lui- druchtig. (Skr. ramja, pleizierig, vermake- lijk; en ramjd, de nacht.).- <e?'n^<si-n<»<et\ ter eere van iemand, wat onder oi^<ip»«*#<K70N wordt verstaan, doen plaats hebben ; iemand in plegtetatigen optogt i^n4w«we^ plegt- 20S statig ontvangen of afhalen. Verg. vcn^jxmQ<c\^\<*~^^^M<*An<taj\ alles, Wat wordt gedaan bij wijze van openbaar eerbewijs om iets te vieren; openbare vermakelijkheden, optogten, spelen, maal- tijden enz. Voorts: plaats hebben van raramejan. <H(EJi%\ SB. vinger, teen. — m-ttkeji^ een vinger lang, een vinger diep. (U)2(&1\ SB. een verlaten en weer woest geworden hoema. <r> — (Lnajiaji/&i\ zva. <& (na<&i om annt <m^\ ◦ S maar slechts met betrekking tot menschen. /n T) (ESI \ Jav. hoofdhaar (Skr. roma, baar); in ket Soend. slechts in de volgende spreekwijs: cun£nz(8i a$d$i&<iMMM^WMJI^ ^^^^^^ <©t\\ Zie bij a&eptthnjiw — Verg. ^J?*?^P Off *T) CEJI 9 \\ — (mvi^^nitE^d!trnt<Kiji\ SB. kin-' deren aan elkaar verloven, door de weder- zijdsche oitders. Hfl (E/l &\ Mai. hlllS.1 — Ti(&i%asham\ zie «5ti<e/?{\\ 7ira{fe»«3iasr>ft hospitaal. — ^<^^^mru\ flocieteit. — -^ ™ ^™J^2 »3f N zie *¥ ^«t,NX (nlUnCBIPS SB. op dengrondofoptafelge- morstefcuimels van £&».•— • (d^rn^'n^^x etenskruimels op den qrond of op detafel morsen; morsen bv. bij ket rijsteten. OJI&JI (HI fl\ S. g^a^x en &$i\ B. dikwerf, dikwijls, vaak, menigmaal. — cu <&* <>a *&9*™j{< tn (Mdihrn ^iknaofis My}\ ZVd. OJKE/KMTJI' ejuhi/iw (Ul (EJI (KYI fl\ SB. vol barsten en scbeuren, van een bord, een glas en derg. Voorts van het lichaam: als geradbraakt, bv. door het berijden van een stootend paard. (Ul (El] (Knn\ SB. vermorzeld, verbrijzeld. — cut (eji am 3 M <htji \ t ot aal verbrijzeld ; in meer dan duizend *tukken. — (cim^A^ iets bv. een glas, verbrijzelen. Verg. m^^n en «^«^<*3P OJI (T) (EJI (Kn \fl \ SB. in stukken bv. in twee' of drie stukken, van een bord dot viel. Verg. m&i*™/)* nrj (EJI 2 (KY)fl\ SB. zva. (kam^ van de maan, van een licht en van een Spiegel; en van gebatikt aoed: dof. nr) (eji asn n\ of -r>pj<tsr>^ I. SB. web van een spin. *ri (EnasnncnjuKi % \ hetz.— 2 SB. neurap, waaraan de kogels, noodig om het net te doen zinken, nog ontbreken. — - 'w^^ dun touw of draad, gemaakt van de ve&els van den pisangboom. — ->j®if&f«sn^\ )£/).f <M^\ 206 "~f van gekookte suiker: zijn z66, dat, als men ze qpschept, zich lange draden vormen. Zie 00k tun 6^*2 (isnji\i *YI 0EJI2 (Ml ft W — xnni£l2(Mji\ SB. iets, met de voile hand of handen, knijpen of kne- den; iets kneden, de ingredienten voor iets zamen kneden. — irniojM^w^qRUM^M -hanim/js de handen krampachtig za- menknijpen of over en tegen elkaar wrijveD, zooals men wel doet als men zijn toorn, die op het punt stoat van nit te barsten, tracht meester te blijven. — Voorts: de handen wringen. (Ul 2 (&l (M jl \ zva. (cnMi(K}ji\\ *ll(En(hJin\i — <mrri(Ejt(Kj)jl\ SB. zich ergens niet te huis gevoelen en er maar niet • kunnen wennen ; voorts: van sommige dieren nit een vreemd land aangevoerd: -kwijnen (mager worden) zonder bepaald ziek te zijn. 07 2 CEJt arm fl\ Bant, hoofddoek. K. Verg. nriaZ/i arm oci n\ Ar: ^Jokj , naam van de negende maand van het Mohammedaan- sche jaar; de vasten maand. O? (&l ~JI \\ — cainr) (&i~ji\ SB. aanraken met de binnenvlakte van de vingers of van de geheele hand ; iemand of iets betasten, be- voelen . — «n -n <&* ^ 6~& ary \ mvdsv. herhaal- delijk iemand of iets betasten, bevoelen; ook naar iemand of iets tasten of voelen. ~ nr\(Efi^jpn(EA^n\ tasten en voelen; al tastend en voelen d, zooals bijv. een blinde wel doet, als hij loopt. (Ul (EJI r^/f \ SB. geheel uit elkaar liggen van iets, zooals een gebak dat niet slaagde, niet goed uit den vorm kwam. — - Mt&i^jj9e:<Kh\ spreekw. zva. (Mirfiiqtisnrnut* nri aj (&l ~? \ SB. frjngesneden pandanbla- den, gemengd met bloemen en bevochtigd met ^^^PV" De rampe is een ingredient voor het <mjt^n\ en wordt ook door de vrou- wen bij wijze van parfumerie, in het kapsel gedragen. *YI GEJi f+j>\ ong. — tjooj?^ SB. de takken en struiken, die men brengt in een (Kngf&idozi (htji of *miriM\i Voorts : met behulp van takken en struiken, afgepaalde of afgezette plaats in een water; de visch, die de koelte zoekt, verzamelt zich aldaar, en wordt vervolgens door de plek met o»j/w»\ te omshriten, gemakkelijk gevangen. — «?*»j * <ej>^um.mji\ in een balong takken en strui- liMiiSWii <&i~Arr}(EJi^ji\ 7m-i 207 frf^N ken werpen o/plaatsen, ten einde het vischen daarin moeijelijk te waken en tevens hoele plaatsen te bezorgen aan de visch. (EJI ^jf m OEJI ^Jl \ zie Ti (Ejt^jiw qj Tl (E/l ~JI 2 X\ — ffj«-n<iyn©i-~ji*N SB. door ziekte een deel van zijn krachten verloren hebben en daardoor niet meer kunnen werken of zich bewegen, bep. ook loopen, zooals men dat vroeger kon. (YjnK&l^JKKI^ SB. bezorgd, beducht in hart of gemoed dat lets zal gebeuren of het geval zal zijn; angstig zijn, er in zitten voor iemandof iets. — ^^^/f^^1^6^^^ ^nrfnKE/i^Khnjis toen begon ik mij ongerust te maken. — aanr^rtaEa^jitrnji^ ongerustheid, bezorgdheid. nj(&1 ^JI2(Kljj\ zie tj<e*-^ *YI (&l +JI (KYI fl\ SB. kunstterm van de pare, die te veld stoat, als alle aren zijn uitge- komen; voorts van soldaten: oprukken, voor- uitrukken in gesloten gelederen. OJI (EJI ~JI (KYI /f\\ — *nU&i~A«Tyi\ SB. een verbod overtreden; wat ongeoorloofd is, bv. ;j iets, met betrekUng waartoe men tjadoe is, doen of eten; lessen, vermaningen of geboden in den wind slaan of met voeten treden. nj (EJI ~JI (KYI jl \\ — xnn^^^i^s ZVU. *^ (uiKryjw ttj®i^»(kt)o\ Jeunstterm voor bet achter den rug zijn van den pare oogst- tijd, voor het binnen zijn van den pare oogst. *T? 2 (EJI <~Jl 2 (KYI [) \ (Jav. een hut, zooals van houthakkers in een bosch). ong. — «ni*m (&i^2<Hryi\ zie xm(BJi^\ *T? (EJI rJI(WI/)\\ — cmnrKEJt^Aaj^s SB. iets con- fisqueeren voor goed of voor ti/jdelijk; iets verbeurd verklaren ; losloopend vee tijdelijk in beslag nemen, bv. een paard, door den eigenaar van het erf, waarop het komt en schade aanrigt; iets inpalmen door voorge- wend gezag of onder voorwendsel van het bestaan van een verbodsbepaling tegen het bezit; van iemands per soon zich meester maken, iemand inrekenen; ook iemand iets met geweld af nemen ; maar is het Id. z. wel Soendasch? — tkhjimjimj\ verbeurd ver- klaard, geconfisqueerd, maar slechts gebrui- kelijk, verbonden met de benaming van hetgeen werd <3trr%&i-Jia>Jin\ zoo bv.: «iw<w»tq^««^ <k^^n voor: verbeurd verklaarde o/ge- confisqueerde bedog. m(Efi~Jl(M/l\ S. van alles lusten; van '~f«r *n*n (t*^A(KJti\ l«-i«l#3i^ alles houden of alles eten, wat maar ge- oorhofd.u te eten; gemakkelijk o/gemak- kelijk te voldoen, wat het eten aangaat. — Verg . am -n an am osy w Voorts -ni&i-JiM,^ van een jpaard: in het minst niet kieskeurig zijn; alles vreten, mooi en slecht gras. 'XKnc&l ~J) (Miff \ hoffelijk voor: goed ; 't is goed. *>? (E/l ~Jl (KQ <M1 f) \ ook geschreven -n m^im^* <^\ SB. paar, bv. van kousen, schoenen en derg. ook (stel. Bg.). . — aji-n^i^iajicmjis (l^(*Jini(vi^i(Kj)(Mji\ em.— iwri (zi ^i nji on -^1 (KTi *ri \ een volledig stel weefgereedschappen. *T> (E/f ~JI (U) n\ ong. -n^^n^^s SB. rond blad, gemaakt van hout of »<nSixnona\ om eten op te plaatsen. nrj CEJl ^Jl (UUln \\ — «nj«»^i<iu^ SB. afhan- gen van het tafelkleed, van de tafel; van de sprei, van het bed; enz. *» (&l eJMUUI (HTJ/l \ redewoord, dat gevolgd wordt door <S«~»\ mfrMitaQahs &£i*&2 *ri<t^\ em. en dient om te beteekenen wat toij uitdruhken met gaan of beginnen in bv. hij ging aan het tandakken of hij begon te tandakken. TT \<&l ~2 MJI (Kn/I N SB. neerzijgen, bv. van aandoening, of tengevolge van een plotseling opkomende duueligheid; enz. II. xn^f^^tuv^itw^ SB. van een boom: mob naar beneden gebogen takken O? OBI ~ji 2 crnfj \ SB. iemand, die met an- deren in een bende vereenigd, ook bende, die diefstal met braak pleegt en desge- vorderd moord. — (mniiEji^icm/f\ tot een bende vereenigd,, diefstal met braak pie- gen en desgevorderd moord; ook zich met geweld meester maken van een schip en zijn inhoud of lading; fig. gezamenlijk iemand berooven en naakt laten. (LA (&1 ~JI <m fj\ zie (uvi^Acmjiw (Ul (&) ~J1 am fj \ SB. van een aanplant: aller- wege geslaagd zijn en mooi staan (Rg. K.); volg . somm. ook: van het vruchten dragenr bv. van koffijboomen : algemeen en allerwege zoo goed als men maar kan verlangen. (Ui (EJi^jj crn/l^ S. -n^^z/N B. of BL. <u (EJt^cmjis BL. of B. het eens zijn of wor- den, overeenkomen, eenstemmig denken, van hetzelfde gevoelen zijn; instemmen met iemand of lets; approuveren, goedkeu- ren; met instemming en medeweriring bv. 209 van alien; ook het gemeen gevoelen ; en van een voorstel of propositie: de goedkeuring verwerven van iemand, instemming vinden bij iemand.— mMfoi^nmji^ SB. met de hulp van velen en tegen verstrekking van eten aan de helpers, een landbouwwerkzaamheid, bv. het iEiojkirujf\ van een stuk grond, ver- rigten. • — (mcu^^rpr^(Hijf\ S. ro m <&i — » ##*27N of (&*n(i£j(Kr)(Hi/i\ B. met lets, bv. met het- geen iemand zegt, instemmen ; op lets ap- probate 0/ goedkeuring geven; met iemands wil of verlangen in overeenstemming zijn.— (Situtut -Jinrn/js S. & <ui (eji ^,1 cm ij\ B. VQOrstel, propositie, raad.- £1 <u <&i~Acmfl \ an m m^i cnyi \ een zaah bespreken, over lets beraadslagen of raadhouden. — (uajt^i^ar^tm^ S. mm e^^jffn^ B. raadhouden, overleggen. — <&(U(&i~Jl,<rft2(hn/>\ S. KnaJHBi~Jiarn?<m/i\B. (a) een zaak bespreken, ten einde daarover rempoeg te worden; (b) een stuk grond bewerken, o O met ngarempoeg. — <w> «m <u w^rrm (htjj ^ en (tJiam<ut&i-Jt(rng!Hi<i^ nevens (i°(ueEA~J).crh2(m/i\ en X (Klj — -' s II (Kb "—^ (Si(uiEi^jicmi(mji\ in gebruik als Pass, van m ' Mtsji^Affhtiho/l^ (#).— (U(U(M~AarftiMji\ S. mm <©»^f r^j <n^\ B. vergad^ring, zitting vaneen coU legie.— J^erg.^^^^^pzoomede^cm^^ nr) (EJ) ^Jj\ SB. tenger, van het lichaam. Q * *T? (E/f ~JI \ zie (n(Hn(ut{\\ nr] (&l ^Jf\ SB. geheel of gedeeltelijk er af , bv. van de tuit of het oor van een ketel, van de ooren van een hond, wien de ooren werden afgesneden; enz. — <CT-n^?~^<i?i^\ van lets, iets geheel of gedeeltelijk afsnijden, af- breken, enz. nr) 2 CEJ1 rJl \ SB. van wapens: met een stukje of stukjes er uit; met schaarden. O n o (Ul (Efl (bJI ff\ xnnji<tjt(i^ji\ zva. annum dojyjw (& tuQ(ici^i(Q<u>d£l2onti\ de handen wringen. ni(E/i\ SB. de eindjes draad, die, als een Cq stuk, bv. een saroeng, is afgeweven en van het weefgetouw is genomen , aan dat toe- stel overblijven. Zieook moodw — ^^cq? het strookje tegalgrond naast een sawah, dat die Scheldt van het bosch of van de lem- boer, en dat of opzettelijk niet tot snwah werd gemaakt of wel daarvoor ongeschikt was. 1TI(&)\ zva. <8i &i 3 ooji\ Jav. wdbk. — cu^n -8 Cq (EJt2(K)n\ boek, inhoudende tooverformulie- co ^{ 7 ren en tooverbeden, de voorschriften voor het berekenen van de goede en slechte dagen, enz. TiflE/lpN SB. 1. zva. rvurviicrijfs en zooaU men «r»»««/i{\ 210 *v» &i asn a\ zegt het echt Soendasche woord. II. zie o o tun trLi 0Jta\ , en (Kn&iOJijl^ *yi2m (&1 P\ SB. de bloem van de <um<non\\ fCO) ^ jlffm — ^itni2(n<&tf(Lfot(HT/i\ van de voeten: van onderen gescheurd en gebarsten, heele- maal stuk. *>7 (E/l (HI fl \\ — ct^pm^\ SB. lets toe- dekken, bedekken, zoodat het aan het gezigt is onttrokken; een meubelstuk met een Meed, taken of derg. bv. om het te bewaren voor het stof, dat van den zolder valt, bedekken. — <twri^ipr(m/f\ toegedekt, bedekt, aan het gezigt onttrokken, doordien het is toege- dekt. — /witfoiTiffi/iffo^x zich heelemaal, ook het hoofd, hebben bedekt, toegedekt, met iets zoo als een sprei, een saroeng of derg. nrj (&l (KYI ft \ SB. dood van een boom. (Volgens Reg. Tj 4 ook plat vaor (we~^ von een mensch). — (KJi!i^(tsri(Kin^(E^(tnini(i^pi(imn^(^ o (?) O & Q (Ki/)\ c~ asn (trn^n ti~) crm * &j) <ifc tut rut (ui 9 ca t hi \i <£n 1 onjj\ een uitdrukking, waarvan men zich toel bedient om op verbloemde wijze te zeggen: als te avond of te morgen uw vader sterft, verkoop dan dit stuk niet aan anderen, (dan zal ik de hooper zijn). *y> <&i asn fl\\ — <^ni^asnjf\ SB. opklimmen, kruipen, opklimmen vanklim-en slingerplan- lm^ — nr)(&iasnttnn\ de reep bftmboe, die CO flSf «—" * bij een Q(rSiasnji\ buiten op de djadjalon gelegd is en de eurih tegen de laatste klemt. — Zie ook ^^(wittHv^y en m.ac. *T? (E/l (1ST) ff \ zie (cncpik^\\-~nr}^,asn(mii\'i van een vruchtsoort (Nephelium lappaceum). — Verg . aSYl¥\a2Jls en <t/jffWM-s**2^* 09 on (EJI asn fl \\ — (mKneasnflN SB. een sawah (Co <U( (ca wieden. Het geschiedt door het onkruid bij een handvol te gelijk in zijdelingsche rigting vit den grond te trekken. OJI CB/I asn fl \ SB. difft van een bosch. S CO <UI *>? OBI asn OW fl \ SB . soort muskiet. Mai. agas. Jav. (pr^asn^^w OJI (&l OJI fl \ SB. van een dam: water doorlaten; S CO ZJl van #en <n9sn<xm\ en derg . op de naden of waar geso\deerd is, vocht doorlaten; voorts van het water- sijpelen uit een tjadas of kleilaag; ook door metselwerk heensijpelen. 07 c&i OhJI fl \ SB. dissel, het timmergereedschap van dim naam. — «i^^^g»«5fN z*6 %' aprvtw Zie ook (eaiu(mj\ waarvan volgens . , • . sommigen <m«# av»^\ dot Op, SoewtaMQ on~ bekend w, een synoniem zou zjjn, ^ ;^;if !#''?M>^^^ ■' ':'K^%*#M'. :^^y:--iT^^|^^;;i^^l@M#|> CO Ul 211 CO m$><M ton/I \ SB. lan£s de wangen rol- len, biggelen'iwwi tranen; nat van tranen. <9)£l(nj)/l\ SB. van vrucMen, die groeijen CO oUI aan en tegen den stum van den boom, bv. van &a*niajis zoo talrijk zijn, dat de boom gezaaid vol zit, dat hij een en al vrucht is; voorts van het lichaam: volzitten met bloedzuigers, ook met puisten en zweren; en van bloedzuigers: in massa zicb gebecbt bebben aan iemands lichaam. (UI2 (&1 2 &M f\ W — <m<uitoii<iM,p SB. bij het S CO <lJI ^oo^tx de rijst vermengen met gadoeng, djagoeng of derg. of dat mm genoeg zal hebben. ^Y} (El cm/)\ Kw. zva. oSmp»fnji\ vorm. Jav. CO oJl todbk. — ^g*™^ SB. gelijk of bijna gelijk van vorm, bv. van twee rijtuigm. MuncM^iM^zieblj (cnasnw — ^g>£B<^r of zooals men gemeenlijk schrijft ^m™^ de inlandsche tabak-kerfmachine. <71(Efl\ SB. een afgedankte beurap ergens CO gespannen, bv. om kippen verwijderd te Jiouden. . i -rioo^N span van paarden, ookatel {twee .|j of drie spannen, das vier of zes paaram). <Tt%(n&\ SB. gescheurd, met een gat of gaten er in bv. vm een njiroe. n?2^2\ SB. een gezelscbap van -mojo^x CO of ^wtcrrys ook stel van bekkeninstru- menten. ni(EJ)\\ — -ndmi^ SB. scbemerend, on- duidelijk van het gezien worden van iemand of lets; scbemeracbtig, scbemeren. CUIGJIW -- cuwcuiMs SB. in de verte zicb on- S s s daidelijk vertoonen, scbemeren in de verte. (EH cm2(M(UUIfl\ wordt verklaard met i "yr (h rn ^ «5r> (Hi am w nr> cmfj\ ong. <^<X8™r of rr>^°22lN S. ok* i£^n B. {van een aanzienlijke) vallen uit de hoogte, bv. uit een boom, van een paard, van een schip in zee; naar beneden storten; voorts -^^ SB. vallen, bv. van een haarnaald uit het kapsel; ook uitspreken, t. w. een talak over een vrouw, en geven, t. to. een bevel; verg . cn^^^ ^ ook flS<cn* ^a^W^ mvdsv- nerbaaldelijk vallen, bij berbaling vallen, bv. van aren uit de bos pare, die men transporteert ; voorts van tranen: hi] berbaling door iemand gestort worden; en van iets: stuksgewijze afval- len.- ei-nvnmW °P °f in kU kU iaten vallen. - «i-»«H$'f2l* "*' doen °f 1&t6n vallen uit de hoogte, uit de hand op den luarrys 212 grond, enz. Verder van een paard: zijn ruiter afwerpen; is de ruiter een aanzienlijke, dan O o O o axamg(vn»jj!<Mfl\ B. tindelijk <viniqr^cryii(m/f\ oolc een talak uitspreken, en een bevel ge- ven; verg. ^0%™^ boven. — ^^^^ zie ben. (U) amfj\ redewoord voor ooo£?ot^\ ons bof. ^li0™//^ Km-— nrl<^\ar}2Jls zva- <*Q'<$)*^van een boom, huis en derg. — Verg. "p'n'mjl* *r> cm\ 1. Kw. lichaam, lijf. — II. -ncm-m <rm\ zie 'mam^ Q *T? am \ SB. zeker mengsel dat bij wijze van gist wordt gebruikt, o. a. om Qt <t£?*©^\ te maken; gist, gest. fl^l am \ S. oji an <v>(Mji\ B. de geldswaarde van iets; het kostende of de prijs van iets (Skr. arga). Q rn<rn\ SB. schade, verlies, nadeel; verlies lijden, in tegensteUing met winnen; ook: veel last en moeite hebben met iets bv. met het behandelen van iemands zahen; moeijelijk te krijgen zijn, van iemand, die onthoden wordt, bv. terwijl hij aan het toerh is. — wniarn<LM<HTji\ schade, ver- lies, nadeel. — ccinrkarnahna^s iemand scha- de of verlies veroorzaken; aan iemand last en moeite veroorzaken.— <wn'na%\ kosten of onkosten, die er op kometbf bv. de kosten, die boven den kooppHjs komen op iets, dat men op een vendutie hoopt. — Verg. (tsnimw *Y)2 <rn2\\— o^mm SB. blijven staan van iemand die een sprong wilde nemen; Jig. niet voort kunnen met iets; staan blijven voor iets.— ny am nil arm \ of rncm'rm<mt\ er voor staan ; er niet mee teregt kunnen. — Verg. xn^n^o am/) w (Lfi cn om P\\ — a7i(u^am^\ SB. hijgen, naar den adem snakken, van een aamborstige. <mH 2 om 2 P W — m-m-mcrmzs SB. iemand, in zijn slaap iets, bv. zijn hoofddoek, ontfutselen, ontnemen; een vrouw in haar slaap over- vallen om haar te onteeren. <Y) (TQ crr^J)^ o/-n^nij|\ zie -narn/jw (U>2om~JI2 am fj \ SB. vast, stevig, bv. van een tafel, die stevig staat. nrj <YQ mr^JI^ (van den grondv. tio^ )\ong.? of zva. ^-rfo^nrn^ dit laatste SB. instor- ten van een zieke, tengevolge van vermotijenis. Verg. *™*0?^ en <wo^<c7?«sw|\\ t? 2 «rj i amn \ SB. by troepen of hoops- (Ui<mt9snfi\ ^ 213 *riam<u/i\ UMS gewijze staan , van menschen, die naar ie- mand of iets zien of kijken, iemand of iets aangapen.— <c?T7?^?aT^\ bij t roe pen iemand of iets aangapen. oji anmasn n\ zva. ^^^\\-^^<™*<*™^ ZVa. <MKicmitrn/i\\> — KKUtcrmasnp gretig eil in groote hoeveelheid drinken. *y| cm OJIfl\ SB. geraamte, als een geraamte, zoo mager. (Ul cm(Kfl fi\ SB. bros, broos; 00k van tabak als die zeer droog is; van touw: onsterk. Verg . onionHM/i^ (und^naJi^mmctJ^p zie Mm in o o «">7 CfY} (tUI fl\\ — cci'ricm(iQgMQ\ zva. xnik't&zn Am|\ I. en III.— <u^c£ajthiHiJi\ zva. m^* * O O Q ZVa. <&HiGt'a£m<tf*liM^ <$l cm (nJi/j\SB. geheel verdwenen van het gebladerte, zoodat de boomen kaal zijn; en voorts het Preanger woord voor ay™ yam rw/i* Verg. '~n(rri'r™Ji* *>J[ CrtlOftJI fl\ ZVa. -yiarxnjjw cyi ta? cm tnJI (I N H°11' re&e* shrift °f druk- — a8i<%tnrricfn<nji/i\ zie <uhuji\ IV. <n *YI <yj cm (TUin \ 1. SB. zva. -ni<v>^i\ maar in hoogen graad. — 11. SB. <&"iWVcrn% <nji(Kr>ji^ alle drie uitgesproken zijn, nam. de talaks; 00k: gescheiden, omdat de drie talaks werden uitgesproken. Verg. bij T) (YYI (Ul fl \\ — (cmicm(u/i\ zva. an^n &i^ji\\ (Ul cm (UI/jW — MMcfr*(u/i\ SB. met lust en ingenomenheid of met hart en ziel iets doen; met lust, 00k lustig iets doen. — (iM(M2(MM(fY)M/}(3^i(isti(Hi\ iets doen niet met Obi/ s — ' ingenomenheid of niet met hart en ziel. — <cnu<tnQt tm/l n met belangstelling luisteren naar iets; met ingespannen aandacht het oor leenen aan iets, zooals aan lessen en vermaningen. (Jav. cut afr> (u/j\ zeer ingeno- men met iemand of iets, veel belang stel- lend in iemand of iets. — oji (u am (ujj\ of McrYi^ vlijtig, ijverig; iets met lust verrigten. Jav. wdbk.) (Ul cm&JI jl\ SB. vuil, smerig, morsig; van het hart: vuil, onrein. (Ul cmCtJi cm fl\ of <uj(£<£najy* SB. onver- , taalbaar redewoord voor (hhwixajim/is ie- mand binden en 00k voor o^-^^n opbossen van brandhout. m cm (lik\SB. zaag {Skr. krakatji).- <n-ncm<uzs zagen. M0 4»?<m£y\ 214 ftl cfYi (E/l n \ I. zva. M<zi~n.<rnji\\ Voorts xn W *r)cm^jii}<yi\ zva. (KnufEji^jjcmanp en t*i <rn&]<m/i\ zva. m cu (&i ^arflMfl^ — II. van de personen, die zich erg ens levin den: talrijk, veel. — nicrn^^n^p in groot aantal ko- men aanzetten ergens, van menschen. <yj cm (EH fj \\ — xn-n cm z^p SB. voor iemand, bv. voor het nog niet volwassen kind, in Jiet algemeen voor iemand, die geacht wordt de niat niet te Jcun- nen hebben, de pitrah betalen, als ware hij een deel van ons zelf, en wat aan Item die de pitrah ontvangt duidelijk moet warden medegedeeld. <yi(Ti cm cm fl\ I. SB. kunstterm voor: het kort, half jankend aanslaan van een veelheid van honden, adder het wild. — II. SB. van het praten of spreken van een veelheid van personen: tegelijk en door elkaar; en van zoo*n veelheid van personen : tegelijk of door elkaar praten of spreken. *Yl(crY)Cm/J\ zie -ncm/jw Q Q T) cm cm cm <Wrt\ SB. zich draaijen en. wenden ah iemand die tandaht; drentelen, staan te drentelen, ergem bij qindrentelen, om staan te draaijen. <n ni cm \ SB. gekapte struiken en takken. — Kntnnri cm <xn <kia\ zva, <icinrk(&i^izMQ<yi^ T} (VH \ Jav. vrouw van een man. — <n4*9n?a&. zie bij tructrnw CT) (€n \ Jr. rabboe, heer. — ^amrv^a^^^^ Heer der heerlijkheid.— ^n icntru/i^^kn.'t SuHyis de Heer aller werelden. (Ui (EM 2 \ At . arbo'a, naam van den vierden dag van de week: Woensdag. nj (un \\ — Ti-rj/i^N SB. de geschenken groot of klein: naar ieders vermogen en verkiezing, die men als blijk van erkentelijkheid of als belooning voor genoten onderwijs of diensten geeft aan een goeroe, een para- dji en derg. Voorts iets geven z66, dat het geven het karakter draagt van poging tot omkooping; omkoopen; ook wat men geeft om een geldschuld uit de wereld te maken of wat door den schuldei- scher wordt genomen, om, daar hij geen geld krijgt, aan het zijne te komen. <cin^nr*(Lm(3-&Q-nji\ een goeroe, een paradji en derg. een geschenk of geschenken geven, als blijk em. Ook iemand omkoopen. — «ai-<u* (Kn -n nr% (en \ een geldschuld uit de wereld maken, door aan den schuldeischer meu- belen, voorwerpen van ,waarde en derg. aftestaan. s £ L'lrZ- if^-tM*- IvklA- '■: -M trirn9m\ 215 mxmtiKnjis <n<r} am\ SB. duizendtal. M^-n^ duizend. ^rt^,^^riT drieduizend.- ^-n^^tLY of ct^wj^^ Wj dui- zenden, duizenden en duizenden. Verg. in ni (Cn 2 \ SB. van onder tot boven bela- den zijn; overstelpt zijn met allerlei soort van zaken, die men gekregen beeft, bij wijze van gescbenken of goede gaven, lietzij in een zeker tijdsverloop, hetzij bij schei- den; en van daar ooh: er warmpjes inzitten. - Jn de spreekwijs tnji™<uaSi<uii<Lm2«i-ri«mt\ heeft fnni(t^d\ den zin van ons: geld en goed, of bebben en bouden. OJI OTW P \ SB. van iets dat breed is, zooals bv. een deur: er uit vallen, er nit liggen plat op den grond; van een schutting of muur: omvallen, omliggen. ■ - -n^oi^ -mvdsv. omvallen, omliggen, bv. van groepjes boo- ;; men, verspreid staande bamboestoelen enz. «r)(M)?\ SB. op den grond sto r ten, teraar- de vallen, omvallen, omstorten; en van een huis: instorten. — -n^r rnvdsv. omval- len, bv. van een veelheid van hier en daar staande Somen . : *T12 rtSIIPNN — -asfritetm^ SB. iemand uit zijn betrekking ontslaan, omdat die bttrekking wordt opgeheven; een regeling geheel of ge- deeltelijk wijzigen; in een gesckreven stuk veranderingen aanbrengen, zekere of sorn- mige gedeelten wijzigen. m (Vm2 (KYI n \ SB. langbarig van honden.— Verg . <t™?t&i2 w*j\ \\ 07 am (KYJfi\ SB. breed, ruim; en cfebreedte van iets, bv. van een tapijt in tegenstelling met de lengtc m am (iSY)n\\ — Kn-rixn^asn/i^ SB. uit den grond rukken, uittrekken. ^<^^T mvdsv. OJi (CYJ OSY) fj\ (grondv. ^jj^) ««**ij«sii^ S. (Lnajirmcisn^ B. iets met geweld ne- men, met geweld vermeesteren ; iets ont- rukken, met geweld ontnemen aan ie- mand; iets rukken, uit de handen van iemand.— mmx^^ elkander tits be- twisten, met elkaar twisted of vech- ten om iets. — "«^^ twisten of kibbelen om gelijk te bebben, in zake of ter zake van iets. — «^">^*^"jr volksspelen, waarbij men om strijd iets tracbt meester te worden, bv. de voor- werpen, die ergens aangekangen zijn. — / / m% /■ xewoswfx 216 IWlAin.9^ -&k(Ui<ru/i\ tEne^a ~(Hi^i(cn<unMtHi\ benaming op Buitenzorg van het Chinesche feest {tjibkhau), waarbij op eenstellage(<w<r^ geplaatste spijzen en lekkernijen op een gegeven sein te grabbel worden gegooid. — touuamaQiaoji* iets aan elkaar betwisten, over iets met elkaar twisten. «>? asnasnjj\-l. SB. storm, stormen; rege- nen en waaijen . II. SB. het erg volhandig hebben, zoodat het werh bijna over de hand faopt. — Verg. wo?\\ nrj (tm osq2 ay am asnjj \ 2ie ^oms^ *>? 2 ay nm asDji \ SB. met gaten ; flarden van kleeren. — -yidm^gmajnaaip hetz. 09 Call(n^Jl^ SB' k°men °Pzetten> ooh: uit hun huizen komen, van velen, om te kijken naar iemand of lets; terugkeeren of terugkomen, van velen, die zich ergens had- den verzameld; hoopsgewijze o/bij troepen iets gaan halen of gaan happen, bv. bamboe uit het bosch; en van personen die St^\ tal- rijk zijn; met hun velen zijn. 09 asJ.ar^JfS -^W <B* <*nj\ zoomede m aan naam van de 4e maand van het Moh. jaar 00 Jc (kji irvi ^ifruanp wordt genoemd. *y* (vm (uvj aruiji 6 ^&aj) (nj)fl\ jr% Jj$*£&j naam van & 3e maand van het Moh. jaar, ooh ^im^^ genoemd. niamcmji\ SB. lang, hangend, van de mammen van een zogende teef; zeer plat voor: hangen, hangend, van de borsten eerier vrouw. — • n^iunq^xmcm/fs aan flarden hangen, er bij hangen van iemands kleeren. a OJ) (Ml an^fl^ dorpswoord voor ott,^ baadje, buisje. in een hods tijdelijk zijn intrek nemen, in afwachting dat het huis zal zijn bv. gerepareerd. nyamcmamcmj\ zie ^^^ Qt xn^iru/fivni^im^ zie bij iiamw **? mi 0A4 (TVJJ (5 ^ 0O7\ Ar^^ \ -o, (Ut (VT) \ SB. groot van iemands ooren; breed, van iemands {bovenlijf of borst) lijf. OO/eww — xn-ryx^s SB. iemand omgeven, om- stuwen; om iemand heen zitten. Verg. a. arjnr)\ m gew- sifyn^ SB. de lat ef latten, waarde dakpannenaan hangen en oprusten of de sirappen aan vastgemaakt worden.— II. *irnn>j*r)\ zie ben. \"&u:\.:. -:-< ■. 217 n^2(H71 q\ (UlQJn (KYlftW — xn(u<im(^\ SB. grienen. — -hxmiHv^d^K^n^ grienen en snotteren; janken en grienen. nj (L/Y) (KYJ ^Jf (U77 (KYJ ft \ zie <u am wryi^ nil 2 am 2 (kyi ft \ of h ? <un 2 »? w g> ? \ SB. van velen: kijken of uitkijken naar iemand of lets over iets keen, hv. over een scJmtting of over de verschansing van een schip ; ooh nit lets hv. nit de vensters en deuren van de huizen, uit de masten van een vaartuig, enz. (Lft (tm OSY) ft \ zie ^ cci asnji w (T) *T7 (L/Y) (Lft ft \ *7i<ri na-mwp SB. diep adem- halen van verbazing, ontsteltenis, verontwaar- diging, enz. ooJc van een drenkeling, die bij- komt. — im'"*!^"1''"™^ mvdsv. (van velen). ^ vn*ity<un<uiji\ herhaaldelijk diep ademhalen. nil (un <n ouft <*~m m/j \ zie ^ </, aJn x^w nini\ SB. ontbladerd, bladerloos; oo&doode takken, die weggehapt worden.- <enWi m™^ zijn blaren alle laten vallen. n^n^w o^tqs SB. inwonen, zijn intrek i hebben genomen bij iemand.— <o-tj«tj;ci^\ I bij iemand voor korter of langer tijd in- wonen; door iemand gehuisvest worden. <nfmhf»J<rn\ I- zva. (U-«r>S?^\ maur weinig meer in gebruik. — II. ^api^^x SB. bijzitters, assessoren van een regterlijk be- ambte of van een voornaam geestelijke, die een straf mag opleggen; lid, leden van een regterlijk collegie, bv. van den landraad. — Mw'rj^o^N zitting van zoo'n collegia. Verg . <*■ -■ n *'L 7 ^PJI NN <rY) 2 (NW 9\ (zva. iin.Tu.|\ maar enkel van menschen. K.); voorts zra. <kt?oS<^\ van vechten of strijden; en zva. .tumtn\ of ^^hhw — ri2}mqctn\ 00k ZVa. <Kna<aaa xni&i<tQL\i nri (HYJ (Kl ft\ zva. tj«a0»\^P <T? (HYl (KYI ft \\ — o^'?r«St^N SB. met los om het hoofd hangende haren; met los- hangend haar; de haren los om bet hoofd hebben hangen. Verg. «=»^gj^^ nri (kyj (kyj ft\\ — ^^v^^n SB. met opge- trokken knieen ineengedoken liggen, van menschen; en van dieren: in elkaar gerold liggen, liggen met de vier pooten bij elkaar. nr? en (KYJ asm ft\ SB. rottingslag, rotting- slagen, als straf door een regter opgelegd.— cn^MifiyN iemand rottingslagen geven op het achterste; 00k. -iemand slaan, slagen toebrengen. *Y)<Kn(Mft\ SB. vaneengespleten. bv. van nV>?ak/M\ 218 nh(hcn<ryi(rtrt <ru/i\ het oog van een nuald, van den neus van een buff el; enz. *ri (KYI (Kfl n \ I. SB. van goed: niet groot van volume, niet veel plaats beslaan of vorderen en daardoor gemakkelijk mee te voeren, te ber- gen of in te pakken; voorts: van een verhaal of brief: beknopt, zonder omhaal, met zoo weinig mogelijk woorden. — xn^ttfndj)?^ dj)C£i2(0)(mp beknopt zijn, hij het schrijven van een brief of derg . — 77. SB . bij nacht uit een huis stelen; iemand bij nacht in zijn huis bestelen. — Verg . -bnnxMxmp, *r} (Kyi &JI n \\ — ^%^-naj^\ SB. iemand de beenen binden ; een beest de pooten binden.— <hm-ri(Kn(Mfi\ van een beest: met een poot verward in het touw, waaraan het staat of wordt geleidj dat touw gewonden heb- ben om een poot. *YI (KYI arm n ^ — (ci^h(Knru^\ SB. de armen om iemand heenslaan; iemand omarmen, omhelzen. — ^<rL??<-n*rnrri^\ elkaar om- armen, omhelzen; de armen om den hals slaan van iemand, die van zijn kant ons het- zelfde doet. — ^mi<Kw<nj»<N™\ hetz. ^# (KYI (YXJI fh \\ Ki'yiahftiruias zva. unnnl <hin(Knj\, -ri(hfn!i^ahinj^\ van memchen: zva. xn^nSi(nj^\ voorts van een weg en een stroom: met kron- kels en bogten, zich kronkelen, gekronkeld* en van een slang: gekronkeld; zich kron- kelende voortbewegen. nrj (kyi anji (kyi <nA/j \ zie %»Qn^^ 01 Cyj (HYI 2 (YVI /I \\ (Ovj-ri(Kli2(t\yi\ ZVa . (177 a- '-ntKTithrnqw ni (KYI (Ulfj\ SB. dubbel, over o/op elkan- der, voud, voudig, tegen elkaar aan. — (uini(Kn(uiji\ iets dubbel nemen o/maken; op of tegen elkaar a«n staan, bv. van twee sigarenkistjes; t. w. zoo, dat het boven of benedenvlak van het eene zich bevindt tegen een van die vlakken van het andere kistje ; van twee ding en, zooals tioee bankbriefjes: tegen elkaar aan of op elkaar zitten; van iets en dat icaarmee het is overtrokken : over elkaar heen zitten. — ^n»n»^_?^\ van een kleedingstuk : een ander als dat men aanheeft; van iemands kleeren: een ander pak als dat men (hij) aanheeft. ■ — (Sum *~h Ofa aj1^1MTJj\ S, (ElChOq «T) M9 (Ul ^l(HTJt\ B* achterdocht, achterdocht ige gedachten. — zn-n(tbi(ui ^laop iets voeren; iets overtrek- ken. — (izi^<hrn(U2(HT/i\ twee dingen,bv. twee kistjes z66 plaatsen of zetten, dat ze^-ft TT^N 219 *fr}<uaw Voorts twee per sonen, die men met een hand grijpt of vasthoudt, tegen elkaar aan- houden, zoo dat borst of rug van den een zich bevindt tegen borst of rug, ofomgekeerd, van den ander. ■Si-yiaQa^^aji^ van meer dan twee haadjes: die aan Jiebben, het een over het ander; van eenige in een ledikant op elkaar gelegde mMrassen: laagsgewijze Hggen ; enz. mp SB. visch met een werpnet (heurap) vancen ; naar visch met een werpnet vis- schen. Voorts i:r-n*o?^\ een imeJct, bv. een vlinder, met behnlp van iets zooals een ajaJckan vangen; en m^^m^iw^ ooJc iets bedekken, toedekken met lets zooals een zakdoek of derg. nr* (KYJ (HI n \ SB. ontworteld.— n n '"^^r ontwortelen, rooijen. — Verg . (U**&^*?\\ *>? (KYJ OAJI (i'\ SB. geraamte van een scJiuur, stoel, njiroe, ajaJckan en derg. — n mi vf (tu ^m^ nog onder handen.— •>? *™ nm -tin onder handen ziJDde njiroe. 'n>umvu9(Si\ ; ent. (LA (KYI 2 \ SB. bamboe, waarin op sommige plaatsen gaten zijn aangebragt, en die men bezigt als draagstok bij het transpor- teren van pare. Onder Jiet gaan beweegt men de .ukwh Jieen en weer, waardoor ze, tengevolge van het schuren van de touioen, waaraan de pare hangt, over en longs de bamboe, gelnid geeft. ni (KYJ \\ — >%<Khn),Hii\ SB. aankomen, ko- men aanzetten, komen. — To?™^Vf)\ er- gens staan te draaijen of heen en weer te draaijen, erg ens heen en weer loopen, zoodat ienmnds licht wordt betimmerd, of de boel dreunt en schudt. Itl (KYJ CD (KYJ \ zie -n un w *H2(KY}2\\ ^l:l^l^hb^^ SB. zich bukken, bv. om lets op te nemen; voorts: tenoijlmen zit, het bovenlijf vooroverbuigen of zich vooroverbuigen, bv. om iets te nemen of te grijpen. nn (Ml 2 (HI ff \\ — jo ri^ni.^ SB. zich langs een stain of touw of must naar boven hij- schen; zich hijschen op een ongezadeld paard, op een buffel of rund. H?7 (KfJ 2 (&l fl\ Holl. rantsoen; iemands, bv. da- gelijJcsch, rantsoen eten en drinkeir, dat Jiem wordt verstreJct.-™^ m* m^ iemand een zeJcer rantsoen geven, verstrekken.— Verg. bij »o)ftj»?\\ * o "ncmt ao/i \ W *Y) (M COT! ft\ SB. van dor ens of stekels, ook van de stekels van een stekelvarken: veel, talrijk. *Y] (Ml (Un/J\ SB. van vzsch: grateng, veel graten hebben; en van een weg: zijn met uitstekende steenen, blootliggende boom- wortels en derg. *>7 (Ml \\ — Ki-yiaZi\ 1. SB. van de zon: reeds hoog staan, bijna de middaghoogte be- reikt hebben. tjj<&?.m\ hetz. — 27. en dan gew. m-yinjt <m *o^\ krabben, van een aap^ ook van rnenschen* bv. van een vrouw. *>? cm \ SB. titel, die door de Regering, ah blijk van tevredenheid, wordt verleend, aan een inlandsch ambtenaar. (Skr. wardngga, hoofdj . ^)am\ wordt gevoegd voor den ambt- stitel; bv . '^n^^^!f^ani(ui(i^(Hi(Knkji(ijt\^ — Verg. aJ3i(EJt\ (3-b*oi^iyi\ IJ^m fYr\9J\](^Hs *sni&icrh\ 6-iA o o OJt <Y) cm \ SB. van kvppen: wit en zwart ge- spikkeld. Verg. ^«^i^«^«sw^n\ «>? cm P \ SB. ge wei, ook met gewei of met getakte hoornen van een hert; en volgens , sommigen ook: getakt van de hoornen van een hert. (ptHifQ^am^ een mannetjes hert. Verg. -hm^ en het Mai. wdbk. op ' cHcm2(Hin\ SB. cKJiops die zoo hoog van den grond is, dat men er met een ladder in moet klimmeD. Verg. flui<u5nwn6-s*&tt?0\\ (Ul cm (HI (Kn/J\\ — (ci<U(Mkn<KT)Ji\ SB. zich aan den horizon vertoonen, zich voor- doende als een donkere massa, van hoog geboomte. *>Tj \ Cm (HI (W ft \\ — az)™crn(mtKn/i\ zva. xn (ucmlm(Knji\ maar van struikgewas, kreu- pelhout en derg. *>7 cm (HI \ SB. naam van een nr} en cm <V) (isn \ SB. veel en scherp van de slagtanden van een wild zwijn, Iwnd enz. ook van een boefa. <Y1 cm (Ulfl\ SB. van bamboe gemaakte, komvormige, groote mand, om gevogelte onder te houden of te bewaren. *T? cm 2 (Wl fl \ SB. aar, halm, padiaar; tros, tak met trossen er aan, van alle vruchten die aan trossen groeijen, uitgezonderd echter (t^^iui en klappervrtickten, waarvan een tros aj)(E>iam\ heet, van de (in 2 asm xmji \ waarvan een tros oJ)(uharm\ ofw ^J'^Vr\^s &* van waarvan die (hJiasn-rkOAJ^p wordt genoemd. — -rifm?^^\ vruchttros, de tros waar de vruchten aan zitten.- "hern 2^1^00^90^ van icmg<&ifl\ 221 M<m(&nJl\ pare : nog in trosjes aan de aar zitten . — ni-yicfnzoMCHiffS van vruc/iten: trossen vor- men, aan trossen zitten. nr? cm 2 (&)/j\~ aTior??^ SB. van vogels ah de <un9<ru\ (^n^n!t<^s en derg: lets met de klauwen pakken o/grijpen en vasthouden. (Yf *71 am 2 \ SB. naam van een gamelan melodie af air, bep. voor het ^-#or^> van paarden. * - ' i • ° ° thrn(uif^niam2\ Zie bij ajfocmj^^ *T7 2 QTI cm \ SB. danseres van beroep, dans- meid. — (a-r)2(r]cYh^ ronggeng zijn, het beroep van dansmeid uitoefenen, optre- den als ronggeng -n ? -u ?^ ot> ^ <ht^ doen als een dansmeid, bep. door -hd^crh liedjes te zingen. *ri CCl \ SB. bros, broos, ligt breekbaar ; en van koekjes of ander eten: croquant zijn. (l/l 2 ft^l 2 \ (d(utinm\ zie bid ^a^row «/ <yj CCl \ xn-nans zie bij (rjajt^imw n?i (tn P \ SB. scherpe punt, punten aan een trens. Zie OOk floiaoi <rw>*i <ci { \ bij (HTHUtrruiw Verg. "hcm^ <\jn (tn £ Qi QZl 2 P \ &# . naar alle kanten rondkijken, zooah bv. iemand doet, die onver- wacht wordt aangesproken, zonder dot hij den spreker ziet. (U) CCA OSY) n \ of iCi(un(^\ SB. barst; met een barst zijn, gebarsten, van aardewerJc, porcelein en derg. Verg. <£»^r>?\\ cut % (xn asn n\ SB. muskiet. (KYI \ I. SB. een soort lijm. — II. SB. naar; gaan of zijn naar; aan; bij; in (behagen sckep- pen in iemand; vertrouwen stellen in iemand; een echtgenoot hebben in iemand; enz.); op; van (borgen of leenen van iemand; enz.); voor (verschijnen voor iemand); over (over land of over een plaats gaan); jegens, aangaande, in verband met, in betrekking tot; tot. Zie 00k de gramm. (K77 \ /. dikwijls voor %nij\ <r,n \ al» de spreker de meerdere is. — II. voor »™^n in sommige zamengestelde benamingen van boomen en plan- ten. III. zva. Miens voorzetsel tot vereerende betiteling, dat gevoegd wordt voor namen en benamingen van knapen. jongelingen en ma- men. IV. voorzetsel voor namen en bena- mingen van mannelijke personen, aU men 'T 222 m\ wenscht te vermijden, als al te on- Jtoffielijk. (KYI \ /. SB. door, wegens, van wege; in, met; voor, bv. in: zich schamen voor iemand; voorts: woordje, om met cou&^\ of aSnuciw te beteekenen, wat wij uitdrukken met: meer dan ; bv: isn ? a~h (ten xrri nn\ tzji ajt % /, n urn a~i \ en derg. Ook bezigt men we I hortweg wm voor <zixn%\ gevolgd door im\ of-woj>(uiji\ gevolgd door »m\\ — di cm % Kn\ of»cndi<m$\ zie bij dirm?w Eindelijk zva. hoe; nota bene, als of; in spraakwendingen als bv. de volgende : >o? t ? ^ <*o ^ o mtmqtKn cut e- miff \ en h oe zou ik jou dan willen nemen! — of wel: 01 cm (isnttijie^uri 2 m/j\ nota bene, als of ze een tjamat zou willen nemen, een wadana, die haar vroeg, heeft ze ook wel geweigerd. II. (Lstrtm ong. — in?sn\ S. tuitirntHi/js B. bekennen, belijden, erkennen; zeggen: ik heb het gedaan of bet is bet mijne; be- weren; iemand aannemen, behandelen als, verklaren te zijn bv. zijn eigrn zoon; zich bekommeren om en daardoor zich bemoeijen met iemand; zich iemand aantrekken, iemand die een bezoek komt brengen goed ontvan- o gen. — (LmmiKngtm^ omtrent iets, iets voor- geven, voorwenden — (j^/»Ti«?j>,wy\ zich in- teresseren voor iemand; innemend, minzaam, belangstellend, belangstelling betoonen , bv. door iemand nopens het een of anderr belang- rijk voor hem, teondervragen.— <«*>> <c? wrp duide- lijk of volmondig bekennen, een volmon- dige bekentenis afleggen.— moatin het zich interesseren, enz. het (goed, vriendelijk of voorkomend) ontvangen van een gast. (KYI P \ zva. mi tip nirtq !hnjj\ maar het wordt slechts gebezigd door vrouioen, en wel als antwoord, als een meerdere ze roept. — Verg. »nnptru^\\ <YI (KYI P CTf (UYI (HI fj \ zie <rj un ^ an injj w (KYI P (KYI \ zie un *m w (KYI 2 P (KYI 2 (YUI ft \ SB. uitgehold langwerpig blok hoat, waarop, terwljl het hangt, met een korten dikken knuppel icordt gestagen, en zulks als alarmsein of wel om den tijd aan te geven. In ieder gardoeh en ook bij de moskee vindt mm zoo'n urm^nmonjij^^ Em dergelijk instru- ment in het klein en doorgaans gemaakt van bamboe, wordt door rondgaand wachtvolk 'snachtsgebruikt, zooalsbij ons vroeger deratel. (KYI O (&l (Kft fl \ zie fun&Kkjyw (KYI (§ ~&knr) \ zie & <H7t im *~n w (tai(3^Atoij\ 223 a (KTliVHl q\ (KYI (§ ~&k (ten f) \ SB. jonge, nog niet volwas- sen. kraai of raaf. Very . ma/nMijw (KYJ (3 ^frOJ (KYJ (LJ) (KYI fl \ zie ^oj^?^w (KY) 2 (§ ^9k2 (&) ft \\ - SisQkzijis SB. lets geheel of gedeeltetijk in het water ofeen ander vloei- stof leggen o/plaatsen; bv. hout, alvorens het te gebruiken als bouwmateriaal, gedurende eeni- gen tijd in de rivier leg gen. — l5^^?(5^??3/N zie bij ^^fl^yp — ru6J^2^i(hn/j\ lets in het water zetten, bv. vuil goed om uittetrekken of schoon te tvorden; een sawah onder water zetten; lets in het water zetten, om het week ofzacht te doen worden.— totb^iGniMp zva. (tid6^.d(M/i^ zoo bv. de mand, waarin men visch heeft, die men in het leven wil houden, in een of ander stroompje, in een icaterleiding of derg. plaatsen. (KYI2(§ J&2\ SB. zich verlaten gevoelen; een gevoel van verlatenheid hebben of van leegte, bv. omdat iemand met wien men altijd zamen was, vertrok; 00k een angstig gevoel hebben, angstig zijn, omdat men I alleen is. (KYt (tm \ I. SB. hout, boom. Vera. «&\ II. S en zie OOk ash (mi ivijiw — (Ui mn jhi ;tm \ tak. — <Hn<K* nmwi (hiji \ geboomte; het kleinere ho tit in een woud of bosch; kreupelhout. — II. zie wn\ III. (KYI tun P\ S. M!Lvz.i^i(t7i(hnji\ B. pissen, wate- ren . — o ™ < un ^ SB. iets bepissen, tegen of op iets wateren. — 'oSiMiicn^ S. wn ijnmi ^uukktjj\ B. pis, urine.- 9aiiKnxm^<una<ij^\ SB. pisblaas. — t&iirn?(wzMv3i$\ bloed wa- teren, bloed pissen. 