Seder ha-inot le-tishah be-Av :bim kol ha-tefilot eha-minhagim le-yom zeh ke-minhag Ashkenaz : Ivrit e-Hollandit = Gebeden en Klaagliederen voor den Treurdag von Ab : naar den Nederl. Israël. Ritus : Hebreeuwsch en Nederduitsch : met eene historische inleiding
In rouwgewaad sluip ik rond wegens de menigte der dierbaren, die voor u zijn gevallen, o Schrikkelijk, voor allen schijnt de zon; voor mij en u echter is haar straal verduisterd! o, verhef uwe stem tot den Schepper, dat Hij Zich over uw leed ontferme en over den smaad uwer vernedering, dat Hij u de liefde uv/er jeugd gedenke. Verschijn, met een zak omgord, wegens den brand, die u heeft getrotfen en die al uwegrooten mede verteerde. Moge God u troosten naar mate uwe lijdensdagen^ u uit uwe vernede- iSl n^m 3h2 3K^n ; *q^'?"in idd iéjn *nia ♦ifii upm Dha T-!- : •• •• l-T •■.-:■ T -: - T : •• : ' I" : - .: vir "lU^N* nsï ii3 nn'irDb nD3 y^i^ ibr^^ ^0:2 : •i^Si:^D ^ - ; • V -: TT : •• : • : t t v -! I v •.• : t .t I" t t : nü^rn p'^2 T^i3^ ':*p Dpnn Vj^p nnn .; rj^^ppp n« jp '^rap vn^. n^;^ niyD-r nnix : "^^V^c^ c]'b>nn m:p^« b^id'? inn nnp p^)^*"! '^^'^ • tVv^ '")'?* 'i?^ ^"i^i^pS i^^n ■ : V ) t • : ::•!••: t t -: t •• -: - : v : nimV^ynj •^^'P^W'^Di^nnpn n^nprk '^^'^y^i '^ï^pni : rj^Sap ühpn nn nn irxp ^'i'c^b 'in'yrsi^ nr^^ ni;^! hoe lang nog zwelgt gij in overvloed en mijne kinderen worden door doornstruiken bedekt? Hoe lang nog verheft gij trotsch het hoofd en brengt de zonen des Allerhoogsten voor uw wreed gerigt en doemt ook mij de Goddelijke vuurwet len vure? Wee, wanneer u de vergelding treft! — Heilige Thora! heeft de Schepper u daarom eenmaal te midden van vuur en vlam- men gegeven, opdat gij zelve eenmaal door het vuur zoudt ver- teerd worden? Heeft God daarom, hooge bergen oversclirijdende, den laoeren Sinai verkozen '), opdat het u een teeken uwer latere vernedering zij? Zoo past op u de gelijkenis van zekeren koning, die op het geboortefeest van zijn zoon weende, dewijl hij diens dood vooruitzag, o Bekleed u dus, Sinai, in stede van met een prachtig gewaad, met eenen zak, leg af uw gewaad en om- hul u als eene weduwe. Ook ik wil treuren en weenen tot dat de tranen als een stroom aanwassen en dat het stroome voort en voort tot aan de graven van uwe twee verheerlijkten. Ginds op de uitstekende hoogten, alwaar Mozes en Aharon sluimeren, ginds wil ik vragen, of er dan ook een nieuwe leer zij onistaan, daar uwe rollen zijn verbrand geworden? o Dat de derde maand, die der openbaring (Siwan), zich zoo spoedig aan de vierde, uw ongelukï-maand (Tammuz) moest aansluiten ^), om u uwe schoonheid, de kroon uwer heerlijkheid te ontrooven! Reeds vroeger waren de wetstafelen in deze maand verbrijzeld, en thans werd de wet zelve in die maand verbrand. Roert u, duor het vuur verteerde Thora! niet het treurige nood- lot van hen, die zoo versmachtend uitzien naar de rust in uwe heilige woning? die zich in het stof der aarde wentelen, smarte- lijk getroffen wegens het verbranden uwer rollen? Zij gaan in ijzingwekkende duisternis en verbeiden het heldere daglicht dat u en hen zal bestralen, i^oert u de jammer niet van de ver- brijzelden van harte, die onophoudelijk uwe smart beklagen? die, als uilen en struisvogels diep zuchtende, om u, ontwijde, roepen: ƒ/ weent!" Ach, gij, die in hemelsch vuur verkondigd werdt, gij kondet door aardsch vuur verbrand worden en de onbeschaam- den, die zich aan u vergrepen, bleven ongedeerd I — Wellustige, 236 m:f2 ni« \^ : j^^ ni^nö "^ina n*3v ♦öxn 'r}p b^; ♦i«i riöw™ :'^*inDp'i3t:pni I3pi ni*3 w id'i;;i [nV^ -iim' ^'^. ' T?^? *^?'^ '^'^ iD^ny iDöx 'Tiïi' niiai nyi^ ^Vs Ft-: ••• I: T-: -t •: 't: -;vPt: •:-: ♦3^b jö^ni rjanj pNi prS *an irrir^D SdnS ^V; •'i*;,^*^ niD3 "inai:^ nai rai D^^pp D*i3 "iib^'? ♦sip icrf : '^*:ir3 D3*i iiD 'n* Dp;^?'? DipD 'j'xi Dnnb ibs^ i^iiöx r'^in D*i:n3 "^n*^ 3^3p D^oiyj; i^nn : r^'y^p 2m "b^^ jaip^ D*:v Vip3 3n:D ♦s^ : "Tiio ni:' rn^i üi;rS onn irrh? 31*1:^3 Dn:; ora : •^♦jra ♦pi ü1] ^^yhp^ nsnn ♦V^ «]fiinp b'ip2 fi»v • ^:J5];^ m: nij^p DDV) n)*^ 1:^x3 "^n^pp^ bia '^rm i rv^:)^ ^nr\ pa n^ïö3 ^j;^ S*i3 ♦k^'b^i ♦sS ♦'riv en het deze bedekkende voorhangsel, dit alles is verloren I Waar is uw luchter? Waar de gouden tafel met zijne toonbroo- den ? Waar het waschvat en zijne stelling, waaruit uwe pries- ters zich waschten? Waar zijn de heilige vaten en kleederen ? Verdwenen zijn zij, door uwe pijnigers voortgesleept! "Waar zijn de trompetten? Waar de harptoonen? de koren der tempelzan- gers? Waar de koningen? Waar de met schouderstukken getooide priesters? Waar de gezalfde profeten? — Ach, mijne vreugdeis in treurigheid, mijne blijdschap in kommer en lijden veranderd. Mijn hart is gebroken, wegens het groote noodlut! Mijn gemoed jammert, wegens het ongeluk der als goud geschatte kinderen, die op purper verpleegd en opgevoed waren; zij werden verwor- pen, verdelgd, hun smeeken bleef onverhoord. Al uw steun werd u ontnomen ; zij werden verslagen, tegen rotsen verpletterd, uwe edelen werden langs de straten gesleurd, daarom schrei ik als een beer en klaag. Uwe dapperen liggen verslagen rondom de stad en strekken aan de roofvogels der bergen en het wildgedierte des velds ten spijs, o Hoe kermt mijn hart, als een duif en klopt, wegens den smaad, wegens het vergoten bloed uwer be- proefde vromen... Dubbel getroost wordt gij weder! God voert uwe verbannenen terug, geleidt hen des nachts met vuurzuilen, de» daags met heldere wolken. Juich luide, o Zion Jubel en verheug u.gij hebt deo lijdenskelk tot op den bodem geledigd, thans zijn uw-e 2S4 rp : r]W i^m ^jiDJ nw piDn 'pb ^yfy\ -icjpö Dipp •^ima "ipiDD in: ]mr\ irxi pr j : i^jid: n?ppn ^id^ : "1*331 niTp niD' ij; nn^;^ anr onpina c]s* dv *n* Sön*i *?]3n[5 innii^ nixi dhï jixp^ Dn^Sj; D\p; ninri3 i^nj ^*« rtjp vrri "^Din nx n)r"i ni^n ]>nfi *^Dnnn «^^s* : -j^jidi iTsr D3n D^ana ni*'iS n;^D nibiV^ nD^^^ : "q^y^ö 'i'irVkS^ im DTiïo SD^rm ^itdi *3 nn : "i^yöv d*13 iS'^n ri»«i .... ^. ^ .... I .... T |. X :. - I •• : ü'b:h ivn3 nin^TD ^y^ o nn :'ry'i^^ nD3 *:3 a^^^^S id'u^ rookt en geofferd werd, hoe wonderbaar waren zijne pijpen gewelfd, waardoor uwe water- en wijnoffers vloeiden! En de steeds in regte zuilen opstijgende rook des altaars, welk verbazingwekkend wonder was het! Te vergeefs vermoeide zich de wijsheid der oosterlingen om de wijsheid uwer scherpzinnigen te evenaren. lün thans is het heilige paleis verwoest — ach, het vlamt en brandt in mijn hart wegens groote droefenis! Mijne tranen vloeijen onophoudelijk, zoo ik de liefelijke woningen gedenk, waar eenmaal de deugd vertoefde. Mijn dorst moet ik met bittere tranen, met gal en alsem lesschen; want groot was uw vall Verlaten en verduisterd zij de dag des toorns, waarop de vijan- den besloten, den tempel omver te halen, met zijne muren en grondstee- nen! Gelijk eene onstuimige zee bruischte de juichende menigte der verdrukkers, ijlings hadden uwe bestrijders en bedwin- gers hunne zegeteekenen opgesteld. Als verscheurend wild dron- gen zij binnen, als leeuwen kwamen zij in uw midden, als vos- sen ondergroeven zij uw allerheiligste. De heerlijke, wonderbaar zamengestelde Cherubim, waartusschen de Goddelijke Majes- teit verscheen, ach, heidenen hebben die ontwijd. Wee! de heilige hallen des tempels werden door de barbaren in steenhoo- pen veranderd! Wee, de beide altaren werden omver gestooten, de prachtige gebouwen aan marders en uilen tot verblijf geo-even! Weel de heilige arke met het tweeliugpaar der verbondstafelen 23ö nsa D»trip\ p.« nivp ♦^nr nxö »k'^ D^piV.:^ niN*'ra Diirn SiT nirx D:ir iq ^;; mnOTi *Qnn ; "^*ra ^'^^a tjiap nvn -]iöy pnS ^Dn d^tö:*! i:")); : *^*rii "|pn^ orn pixp -iD:b nnp^n npn: n*Lr^f nnn : "^^^dx ns p^pi "^vnxa ^ïm nt:^ li^ü ^rim idh : "i^nx vd'j irn^n •i^ki Sdh Dinp h'W^p -]-)s*3 '^^m : ^^iinT \'p^;;qi ^yrr\ r^v^-i 'bv., 131 "jöiTp n:;p : "^^inp n'ir),; ejsp rnii "^Ti; ps;i inim ^^i.^^, ^'.'^ * 'T?'7^^ TC^'Jr^ ruir'u; rnn '^r^r ni"i3 nnW : "i'Jnpp c^np pDD' hdid: mDSp t]*iï S^f «lipp ;n *pv Sv niN**? D*;i'?t '-^p pi. ^1 ^lipO D*t:aitt^ ic^:a "^S r)'h]( 'h^^ D^JTi"! *no on s*DV ürbr^i ii^o »D S;; : "i*ipT ♦ö • : • : •• : t : •• t • :. • : •• - Tri":- •^M Di*3 '^*?p:;a ^^\ : -j^jd-^ c^inn^ •^^<p n^p^ni n-^han 'j.snx Sx-in : "^^iiQn mn D^i^in Sip3 iSn^ nW^;^ D'tpaci^ bewaren ! Verstrooid over alle einden der aarde, gevangen in een vijandig net, roept zij u den vredesgroet toe, die zoo be- kommerd en ter neer gebukt zijt wegens den bitteren druk, waarin uwe gemeenten, uwe zonen versmachten. Hoe verlangen en smachten zij uwe stof, uwe steenen te kussen, den drempel van uw land te betreden! — Liefelijke berg! Als grondveste van don aardbol neer gelaten, ach, hoe zonken de op u gegrondveste heilige muren in! Bittere straf zond de Almaglige, wegens de gewelddadiglieden en misdaden, die zich in u hebben opgehoopt. Hij wierp uwe kroon van hare hoogte in den diepsten grond neder, bragt uwe trotsche magt ten val en wierp in Zijne gramschap uwe tienvou- dige hoogheid omver 1). Hij ontwortelde u, sneed de overhangende takken af en rukte de wortels uwer lievelingsplanteii uit. SO KlNOTK. 282 , 'inpp nï3 ':]ni : ^n^* iDp"i3 , pD"!K n;. vt , po-i» *7xS -|Ti3 : "in;:n n;;*_ . in-i^D S^rp nu^ , inu^:! n:;2 y)H n'-^iii ' •]n3p *nD , nl1>^^^1 nu , nap n:px pi , nvv : ^n'u^pp *^in , pp: Si^t *3ö , pT »jxn luin : r^nna nna ,-|*c^: *p^. iSs /"^np p^p np*^» ^-^^ij; ^p* -iidt : ^'mt^ npii:^ DiS'^ *ïJ^n"i"! »Sk2^ / '^'.Jii^p "iHD DpS \\ p»ï duurt het tot dat de beloofde verlossing haar verschijnt. Die moordenaars verdeelea onder zich al den buit van uw volk, die lasteraars noemen uwe geloofshelden: «verlorene schapen". Het oord, .slechts door de offerende profeten betreden, wordt thans door vossen betreden, die er de heggen doorknagen. En niet aan het heiligdom alleen gingen de wreedaards zich te buiten, maar ook mij hebben zij veroordeeld en de bloeijende jeugd op de altaren geslagt. o Als Chermons dauw druppelen mijne tranen, wegens het paleis, dat de nakomelingen van den roodachtigen (Esau) verwoest hebben. Wreedaardig spande de vijand zijn boog — o mogt de tirannen eeuwige smaad bedekken. Geloofd zijt Gij, God, mijn Schepper, regtvaardige Regter ! o tel Gij hoe \aak ik moest vlugten, wek de vromen uit hun graf op! Gedenk mij de deugden der te Ciiebron rustenden, de deugden van Mozea en Aharon, het verbond dat Gij met Abraham tusscijen de offer- stukken hebt gesloten. Het geluk zal weder voor u bloeijen, de bestemde tijd voor u aanbreken, het verborgen einde verkondigt u de vreugdebode. De Eeuwige gedenkt uwe lijdeusdagen; Hij verdelgt den smaad van verledene zonden en verwijdert de schuld die u het onheil bereidde. De kleine natie vermeerdert zich dan tot duizenden en alle tranen en zuchten verdwijnen. De onheilstichters verdwijnen alsdan en de Vriend uwer jeui^d keert tot u terug. Ziou, door den Eeuwige tot Zijn troon, tot zetel Zijns ver- blijft gekozen, bid den vrede voor usvc kinderen, die u trouw 231 •:-t: :• •:t ••:'^:t /-t : -t .t:- : -: ■- /'T'.: :t t:I- - t:I- t:* •: ^q^ Di^ii ''^^J^<p 7"i:i ;p ip'pT p^v ^'^p- D^l ï^lpP ^'iliï ; ^nra tjDD . 'nD,^ man ^n'p^ . i*iid onniï 13 , T\'yq ,3sn^ ^<S^ iii S^ ,3s*Lyx p3 n^D:3 .d^^^ T'^^"^ uhi^^ T : • -: T T : V 1 •• : t : ■ t : • • : • : : I •• • (TT-: •• -:- t : I- • : - •.. . i t : t • : )• T T-: T : T . : • : v v : . t • : • •• : • : I • : : : - 1 •• • : - ■•• : I •• • • : • 1 t : v •• , 0^x15 riTn iDnj< . D7^^« ^idi na^ , d^"i:i nina ia* : "inc^j T -: I -: ; T t t; t v t : t : t J ■ t t : het groote lijden! De tempel is verzonken even als Jitshars zoon (Korach), verdwenen is het prachtige gebouw met de kunstig gehouwen steeuen en zuilen. Snel waren mijne dagen vervlogen, magtig, gelijk de zondvloed, overstroomde mij het ongeluk, en bittere tranen vloeijen mij tot in den mond. Gij waart de rijk- dom van allen en vol schatten, niets verachtelijks was in uw midden ; maar later, ach, boe viel uw heihgdom wegens zekeren Kamza en Bar-Kamza 1). Alles stroomde naar uwen tempel, naar uwen hoogen raad, o Zion ! Ach, zij zijn thans uilgedoofd. die beide lichten! De dag, waarop de vijand had gehoopt, brak aan en uwe ongelukkigen werden zonder prijs verk(jclit. Het was de negende dag van Ab. Op dien dag hadden toch eenmaal de boodscbappers zonder reden een geween veroorzaakt, en hij werd ten lijdenstijd voor alle tijden, ingesteld tot klagten. — Elke misstap werd eertijds door het veel vermogende avond- en ochtendotïer verzoend, en geene zonde kleefde over nacht aan uwe verhevene Hebreeuwsche natie. Ach, verdwenen is nu de voorkeur, verdwenen de roem; verloren is voor altijd delevens- vreugde uwer kinderen! Weg van de Cherubim, die God tot Zijnen zetel heeft verkozen, in tien togten 2) verwijderde zich de Goddelijke Majesteit. Gij, weleer luerlijke, tlians verlatene stad, fctort weenend uw hart uit, opdat weder het nest bereid worde voor uwe verjaagde kiekens! Zij, die in zoo groote pracht heeft geleefd, wier tent met honig en mirre bestrooid werd — ach, al te lang 1) •■} i'i3'.\ 1) ^*J (7 r5:o c(S-) 230 ♦ö:iiii ^önim ^öin *£i* ^önoi *öin : i':iin ^üx 'Di roina • . : : • : : • : • : • -: - : • : • ƒ t -: • • •• : •:•.■: StlT ^bDX *3\iN* ^j'lT ^dvu^ ; '^^:'i::^ ^to'c^ pin;:^ ^ö \st^D *S^v DiV^ nnn;; nnn : "^^jidt^ Jin n;;^ nini nj;n ^'^'pVk:^ r T : -V : : ' -: - )•- t -: .n:.r3 iip^ ^'«"^ O'*' 'p'" ■'^"' '*^'^ "''^''^ '"^ -"^^^ P V'^ cnjr: o'tnn? ':;hT ; "^n^pT ru^ D^pT ^2};?'7 nyi^ ;pbn r\:r2 bi;)^ ;ppn p:;^ ji*ï .•^b^x ^D* 1 ■'.SI ,^)>yT} -]in3 i^S)'^ ."i'^Dn ^d"i on^ii t^S p>*; /nnm nin33 n^; ,n"ir ^üb Dnn : ^'y^ib nj;iD n3 S;r , DnD3 ^ia nv : "nna*^ is*i'Dj , naxi n•l:^^{ »Sr)3 - : :t r t • -: •• •::-••: : t ■ : • - ; )• TT^-: •• -: : T t : t •• : t v -: • -: ; t T T : - - : I Iv v. . T : • - : t : ■ t : • : - - D^iiyn D13 / Tj^p Tin) :]in 3jiyT niipT ^d: : ^nj;*^ welke hen treft, die uwe magt hebben gebroken. Verhef u!. want een vreeselijke val zal uwe tegenstanders treffen, die zoo woedend over u zijn heen gevallen. Zij worden vervolgd, die lasterende vijanden, hunne pracht verdwijnt. Gij, bedroefde ! echter wordt met vreugde vervuld; gij keert uit de gevangen- schap terug, gij verteert den buit uwer roovers, tooit u met de voormalige pracht, gij wordt weder rijk aan goederen! Uwe ver- standige kinderen rusten in de schaduw van een duurzamen vrede! Zion, mijn liefelijke burgt, mijn bekoorlijk erfdeel, ach, hoe is uw vreugdegezang in rouw en klagten veranderd! Verdrukkers vergoten het bloed van de bewoners uwer paleizen, zij bragten de ongeluksdagen over u. Het licht uwer zon verdween, uwe knoppen en bloesems vielen af, uwe sterren werden verduisterd. Verstooten, vernield werdt gij, koninklijk huis, uwe vernielde overblijfselen slingeren als gebroken vaten rond. Vreemde zonen belegerden de schoone Hebreeuwsche dochter en zochten haar te vernietigen tot op de kleinste rest. Zij beroofden en vermoord- den de priesters, en slagtten de offeraars in den tempelhof. Wee, wee! een woestijn werd de heerlijke woning, geplunderd en verslagen, afschuwelijkheid en onreinheid werd in de heilige poorten gebragt. Weg met harp, cither, fluit, pauk en veldpijp ! Brengt den kelk der droefenis hier, dat ik dien ledige, wegens 2 21) r T T : I •■ : ••• ••• -: •• : - •• : -: t : • t .. -; - : : • --:-:-: t t -: - - ••^: •• t : • : - - : •• • xS ^i2^N"i3 'T^lp n^^^ "^ra rb-i: : *^*;Di? Dipn n*Vi : T t •:•••: - J-r t -: ■.- "^ : -t: . t : t •• '-; ^- r i n^ : "^^^n '^i;i' nnp D^r ï^Vl^^d opin Sip*? "^ön^i i^a : 'ri^r'? mip^ yp^ jionn p* noi^ ü'rhi^ nis*3v »;)y niDi<i niDDR imDJ in^pni *3 nonoi nDDn vr niDi D^D^n b^iöSö :t ;:■ ::• ' t;:' t:t • : 't-: :• v V : - •• : T • : t It - • •/; - J t t -: niinnj bn nii3 ni;i:;;n -113; f*j;3 üy^ iöï : *^'iiöK D^p» "nor] "lö^^D TO 33^ 'p: *p:m *pi:; : •i^jdS mn iinB^ Opeen gepakt stond het volk in uw heiligdom en had toch ruimte genoeg om zich voor den Heer aanbiddend neder te werpen. Nooit bevond zich iets verontheiligends aan de toonbrooden; rein bleven steeds de twee offerbroodeu op het Wekenfeest, het Omer- offer op Pe.-ach ; geen regen bluschte het vuur op het altaar uit; gij hadt ruimte genoeg voor ieder, die in u wilde vertoeven; uw lucht maakte Avijs; bekoorlijk, aangenaam woonde men in uw midden ; geen uwer bewoners werd door eenig vergiftig dier be- schadigd. Langzaam braadde het vleesch uwer heilige offers, doch hinderde de geur geene vrouw in uwe nabuurschap 1). — Maar ach, daar brak de barbaarsche oorlog uit en verbannen werd de Grieksche wijsheid, afgeschaft de tooi der bruiden 2j, Het Synhedrin hield op te bestaan, het ging in ballingschap, en het liefelijke gezang der nakomelingen van Kehath veranderde in treurtoonen. «De trouwe stad" was weleer uw naam, «de heer- lijke van den waren God", de dikke wijn van Samir en Chermon was uw drank. Scherpzinnige geleerdheid, heldere wijsheid hadden in u haren zetel, doch thans zijn uwe bronnen drabbig en zilt. De getrouwen, ach, zij hebben opgehouden te bestaan: de dochters verzetten zich tegen de moeder.s, het aandien der grijsaards werd geacht als een hond, wie zal de trouw ophou- den? De teedere huid der vrouwen is als hout verdord, de bloeijende dochters zijn verslagen, uwe geheele schoonheid is in vuil zwart veranderd. Houd standvastig vol, bewaar een rein hart en gij zult u weder uit het stof verheffen, gij zult de straf aanschouwen, 1) oc. "2) v'n rujo 228 110113 ; "i^Ji^nn y:; n^iöi nc^s* di*»d nvni i'ix^ p^nn : •^^iVk^'c^ y-^* pt:^;:; |npn3 npn V';ii Ss* 'pn^ ipn Dpr nn:; : ^^jiDp ^"}^i Vk^^-in; nSi 13:j^ dhi "|n"i^i2 ts c]i^i nona i^j DV3 Tj;i nc^T nikT n'c-'a d^ü i':) DVi^n ^Vj^n : ^\y\:\ *pn3 npT ni^D "i3pp p3 n"^5^i *JNp, : "^'ri^^np ^ï^ i'^üd pns \ip rnu;; inp »;^"iv *:?< npir : -|*:i:n n"i? *J3 ni::-! nSp ü'pnp *3pi3 '^Di "inp;! D"in : 'j'j'i^^:; ^3^ nnx p;;tn'i nnpp: -i><p nnp;i n^ö; : ^'jn^S np n'^pn n^i niöp Dip Di3r n-^njT n'|?p : '^»ju'^ nnipn nnvi x'p'i nn "]n;^p k'?i gesmeek neemt God niet welgevallig aan, sinds den ongeluksdag waarop uw bedehuis werd onder den voet gehaald. De genade des Almagtigen onttrok zich aan Jakobs gemeente, geluk en vreugde hebben zich van haar verwijderd. Vee en gevogelte werden mede weggevaagd, toen uwe bewoners werden verdreven; gene zijn weder terug gekomen — de uit uwe woning verstootenen echter werden nog niet bedacht. — Het water der ijver- zucht is weggeschalt '), het bestraft niet meer de onkuischheid, sedert gij den Heer zoo ontrouw zijt geworden; het vleesch van runderen en schapen is voor ons kracht- en saploos geworden, sinds den dag waarop de offeranden werden gestaakt. — o Ik moet bitter weenen en klagen als ik denk aan de melo- dieuse gezangen uwer waardige Levieten; denk ik aan Aharons zoon, zoo ervaren, in den dienst des tempels, dan moet ik «wee!" roepen, wegens deze versmaden, bij welke de glans van zon, maan en alle sterren als niets was te achten, wanneer zij in hun ornaat verschenen! — Het bleek worden van het roode snoer op den verzoendag toonde eertijds uwer natie de reinverklaring van alle zonden aan; geen onrein toeval bevlekte toen den verzoenenden hoogepriester. Heerlijk schoon laagt gij en hooggeschat! geen storm overviel u, geen wind dreef de opstijgende wolk uwer otfers weg, nooit werd een vlieg in het slagthuis van uwen tempel gezien; nooit werd uw offervleesch bedorven 2); alles geschiedde op wonderbare wijze, 1) Num. 5, 24. 2) 'r piD P136 327 HNt^ap m ]'^ tjin:; \f^'^)> rb^:; : "^"i^ij; pi nK^;i nSi "rja nSö: "]Dc^ niM: isnp^ : -j^jf;!! lan:; ^p^ niyii;^ idi3 *]^s> ni33i"7 rm nn:i xnn "i:idd"i 0^n ^sn ni^bn ni3T : "1*33:1 -: I •■ : ■ T T : •• : - t t • : t -: - !• t t : *nö"^ ni^nn [rn nn^ «ns n^pDi i:^in ^öp ni3^n nisr n^:"i« ni^S^ nnr^rn n3V"i n^^np ns^ba "indi : •n^iriD ^-n^^ T : - t:t tt-:t --:• -•-. ': T": : )-tt: )•• ^:;y Db>iN3 r^übp ::u: -i;irx pn^ ^!:'p« ; 'rj^rk:^-! ni<D N1DQ DT"n3 ni:D mx^ 'n-i^'öu^a 21:2 no : "i*:d^ sht in3 ,: t: t :)••:-: - )tt: tt :• i.^Sd nsp onnT pn^; : "^uiövs m Dt^b xn "]nvv "iiv b)p) n^pn 'pip j^x : '^'':t2J2 ü'u^)n r\yp 'omb *p ^^nnir^D besmettelijke uitslag toonde zich aan uwe huizen, In uwe dalen werd geen kalf den nek gebroken, daar bevonden zich geene vermoorden. Fluiten werden gehoord bij uw voormalig vreugdefeest van het water scheppen; eene vreugde was het, wanneer men de eerst- rijpe vruchten van den wijnstok naar uwen tempel droeg. Ginds in de hallen des tempels zaten de wijze leeraren, de reine leer verkondigende — het woord, dat de lippen van die ontslapenen ontvloeide, is mij thans nog dierbaar ! en uwe straten, hoe zorgden uwe bestuurderen, dat /.ij tot verheerlijking Gods steeds heilig rein werden gehouden! De bestrating van den heiligen lempelhof, hoe wonderbaar nam zij de asch des offers in zich op! Verdwe- nen is thans het schoone houtwerk, door Salomo in de heilige hallen geplaatst, die vol gouden vruchten prijkten. Verdwenen is het wondervolle poortje, dat den zuidelijken ingang sloot 1), den geheimzinnigen toestand des Scheppers aanduidende; ver- dwenen zijn de ijverige ambtenaren, die de priesters, door den slaap overvallen tot hunne dienstverrigtingen opwekten. Gebed en 1) Ez. U, 2. 226 0'B'D7nri o','>'Pj)nrc (*.ir ,i»T3n !>33 rnpvi nyijr." ipcnji ttoj ii::y rir jv5ri ox ,Dipcn )P)ui o'Ji^hTr o'tnn? nrnn ciS-13 |v5 Pin lu'ncrc en jc» n'Js rhf 7iu) /dcsö .i'7iny i» ipirn ?di : "^j^ion *an "|*fi*^ nnn VS^ ' y}y2 S3 t)N* iidn» nc^^ p^x ni:;'? "jd:!: px o "]3n^ i^nS n; ri? nü^ ^3^3-1 p^ : -]*:iK ü'i!2 'Y^_ ü'2W D\tp t)iï3 D'pinD p^ï : -]^3d"71 *]V ni^n D'313 nono "]13 "1N3D p^iD : "j^i^'D'^' nn'^'rj ir^xn"! r\y^^2 T --: - : : ; - T )■ t : : ■■ • : t : : t : • : : -j^i'ij; i^n: "]*i<'! "^Din^ |S Kb» X'tpni ü':^b nvn^ 1:^11^^ •^innpn |S i6 m^ u^p!2^ pnï nox "^snpa pV : '^'^i'i'pa Zion 1 zelfs door uwe vijanden //kroon der schoonheid, be- zitster van edele bewoners" genoemd ; Zion, als ik u gedenke, zucht mijn hart; het kookt in mijne binnenste, als ik de groole liefde gedenk, die uw Heer u eertijds toonde. Zion, uw vrucht- bare regen heeft zich tot verderf gekeerd, sedert geen plengotfer meer uit uwe bronnen, Hem, uw Schepper, werd gewijd. Zion. negenmaal grooter dan de schoonheid van de geheele wereld, was eertijds uwe pracht — en tlians, o jammer, in stede van den zoeten honigdrank en de vette spijzen is u gal en alsem geworden. Prachtig was uw bouw, bekoorlijkste aller steden; geen steen of balk stak in de rijen uwer straten vooruit; en even zoo liefelijk was de glans der wet in uw midden; gij waart vol van geregtigheid, groot was de eer uwer scliriftgeleerden. Alle overtredingen hebt gij rein gewasschen, geene zonde over- nachtte in u; maar later, — ach, hoe namen uwe misdaden toe! Een heerlijke rozenhof versierde u van ouds, geene mesthoopen, geen haan werd in u aangetroffen. Waarheid en reyt veriieer- lijkten u, lijken bleven over nacht niet in uw midden, zij ver- ontreinigden uwe woningen niet. Ja, tienvoudig waart gij bevoor- deeld '). Geen kalk- of ovenrook was aan uwe gebouwen, geen 1) c*j 'E ]-i '-»7 r^■it 3 5 qi i^np (S33 225 •pn njni d;*) n^ta: iq^^ü iK^'p -]^*)i^ nvüj n^^ "^na •kTNiS ^'p:;« nn'si:^ nj;S '^'t^'itJ'D nnp : '^*Si;pi *^'^iy •^3 ^33^ n^ni^b p)i:^"i : -]*'?T:'3 nnriNi n3'^« nS n"i3T« \D'r\ : "|*V;^Q nisi^ ir^n^t Sdd pnnD nvn ^^i^n dht ni> : "i^'^Vk^^S Dn D^3xn mï"ij< n^*p 'pd*, D^t^im d* riö^n nniDi I ■ T : •• • •• : T -: •• : I - t : I • : i i t : t: • D'1''p'! T^.ï^i? yiJ^ D^ösii:^ Dni rjoi* n*3i n'r\r\\ r\'2 S^ nj-L^^i nitr "^D^ D*DV3 i^^Vti* niS;^ Dns*nDi : "n^SiDS ï:^ni tt: TT t: 't: t -: •-;• I-t : «]i'7n*_S'bi<n Vb»pi V^{ nini) dit : ^^^j^i mr niN^ '^x ni33 inpxi "^oj; p'\h^ isbp* dh^ö : '^^bö^ yi^i rsn ddi:* didd3 oni);: y^^ idd c'-innn r« : y^n: 'ih^i '"^y "b:; y^n V2^ 3p^.* ^"""ip ^nii. p\n : '^^Sv^ Kvpn nnn rii jpi n*3 terug. De zoete vruchten uws lands werden geroofd en over de grenzen gevoerd, en de schapen uwer weide dolen op alle bergen rond. Ach, hoe lang nog laat uw Schepper en Heer u in zoodanige verwildering? O stad! eertijds zoo vol vrolijkheid, iU gedenk u bij al mijne vreugde; vergeet nooit uwe gekroonde liefde! Uwe liefde is mij in het hart gegrift, mijne ziel is u zeer verknocht en haakt naar uw erf. Kan ik de hoeken van uw gewaad grijpen, van u, die weleer in j)urper en gouden tooi schitterdet! De naar zuid en oost, noord en west in alle wereldstreken verwijderden verlangen naar uwen grond. Het huis van Juda en Jozef, allen smachten naar de stof van uw land, buigen vol eerbied het hoofd tot u en zien verlangend naar den tijd, waarop zij telken jare driemaal weder in feestelijken togt naar uwen tempel ojHrekken. Zij hopen getroost op het wondervoile verlossingsdoel, waarop de heerlijkheid weder u en hen bestraalt. 29 KiNuTU. 324 (yr^) '^'hp 2;iin pon mm njn Sip3 "]D ii^^nj ♦D n;^3 S':^^ rxi Don ni*n rna nSp n*^n r:i;n 1:^113 mmi ■ " l": -t: -I": tt: "tIt-:- : : f*3 \)^ 2yJ y^i< nD^i pon [sS nn» nn ht : "^7io'7 n^n: mn \sn nxis: stro «*:n n1:f'^^i **n : n^S"!:; m T •: - • : T : t - ■• : t -: •• - |t t: •• - •jra IK n*j3 DiTüs* -|'K3 bDN*? D^^ü : y))"^:;) pn nsiö'^:^ 1D3 Di"ii^i üx ^3 : T'pina ni3DS n^i^* nij33 S:3si pi-i^ : . ▼ : - T I T : : • t -:- : • v •■ ; I • - : nün '2h : '^'^'y^ n^Sx »i^ tin;") n|)'iD nis'? n;;^^'» rjSn niiro-i "]*^D •"i''pip'?Ti.?''?j;j'; ^^^ï^'* y^^ nns^ i"iKc> nnn» n:i*3 Dni: : -rj^S'pi nn:i *b)j; nrix\ n^o tjD'p D^riS»^ c^^ o'np ino n^V'^a ^D^i« p^^ nSi:in nS:n 1:31:^ ^s*':? no ^ip nsn : "i'S^ino rri^n *öi3 D^i f^*^'^ 'spi^ ^'i33 3D-i it:;?onji : n^^Sü ^S:i« n"!] d3*i iki^ "h:: inu^ pnir *o*i:^ nn'n dïït (•T T : ■•:•.• -:t - : : • • : - : I - - •• : - : ■.■^•.• zij in digte drommen onder gejuich en dankliederen en vierden uwe feesten. Ja, uw Schepper stond u bij, Hij was uw steun. Maar ach, de booswichten kwamen en sneden uwe loten af. Gij waart gelijk den groenende cypres, daar kwam het wild, vertrapte alles en niemand redde u. Uw geliefde vriend, die tusschen de stangen der Cherubim woonde, is u ontweken. Gij waart het leven van alle landen, het dal der voorspellende profeten, zelfs uwe kinderen op de straat waren met een hooger geest bezield. Hoe kan ik nog lekkernijen genieten, hoe kan mijn gehemelte zoetigheid smaken, als ik uwe treurige verwoestingen aanschouw 1 Ik wil klagen als een krokodil, treuren als een struis en uwen ondergang beweenen. Naakt en barrevoets, zooals eenmaal Jesaja tot teeken en voorbeeld ging, mogt ik sluipen langs uwe woeste paden. O, hoe siddert mijn hart, dat de PJeuwige als met leeuwen- gebrul uwe woning lieeft verplet! Zelfs in den hemel werden tranen geplengd '). de handen ineengeslagen en bestendig wordt eene klagende stem vernomen 2): wwee, dat de vader zijne kinderen in ballingschap onder vijandelijke regters moest heendrijven". De heilige miriaden van het goddelijke gevolg verstomden, de gevleugelde engelen werden ter neer gedrukt, de hemelen verloren hunnen helderen glans, hunne voorraadsschuren hielden den dauw 1) \i'i ri313 2) f.\ 05 22o •p^xp nnp-L^Q 73; rh'h n^i-^n D^p^? : rjnnir iM^yi n^^» Tij ir'D"! f)iv >*vpn Tij : ']'^^?:p"i*^'? "ij^b nnx' nis^ niD-^7 1133 ^^3*^ : yyyi nn ï^^t^in 'J;i3nn ^3 i:'j^"i3 *J_:"ipn i^*? nii; : 'nm:! ms* ^i2 anny ^333 ^^sSnm 'iS^ Ti:3'>'n 7 • T •• : V V •• : • T -: •• : • ■;-:•: l t I t : - • 1*™ '^T. r^.'? ^"i'"^* "lO' "^^^ ^'^^.^^ "'^^ 1T^ 'li^^r^ni iniN* n;; "^-^nij o^in Drn "]"iixd '\)pr\ b^b nixj »pip ib a^iDb njs*i "ins "]'riSx p^b;; *:3irp 'ki^np ji^ï " : ■ ) •• : • T : - -: - • : I v v J -t »: t : •^l^npa :^np b"i3D Ti;i [ha (iv:^) : ^'hm pinnp*? t<v*i pi^^p 3i:i ti;^3;ii 'p^'?;! qv::) : ^>b):i^ '^r\Tpp nrii -ri-i *i*^3 DiiN* n"n (ivi') : 'h^'^idt n^0 b:i^ m::h -li^» n^Di rh^w':! " - -I • /'T : ■• -;- T : I T : -- •• • ; niet, dat zij zich eenmaal weder zullen verheugen, als hun ver- losser zal komen. — Wie toch zou zijn jammer en klagen kun- nen inhouden? God zelf, de vriend uwer jeugd, riep tot rouw en weenen ! Mijn hart is krank en kwijnt, verlangt en smacht naar uw aanstaand geluk. In het middernachtsuur wil ik opstaan, in de donkere nachtwake het licht at'smeeken, dat de morgen zal brengen voor de verbeidenden. Dan, o Zion, zult gij weder zoete vreugde smaken, dan zult gij niet meer klagen ; want vast bevestigd staat gij weder daar op de hoogten uwer bergen; de heerlijkheid van den Lebanon keert dan weder tot u terug; gij straalt weder in reinlieid, al uwe grenzen schitteren wieder in pracht. Sla op, schud het stof af, de woeste vijanden die uwe stad zoo zeer verwoest hebben, nemen af, zoodat een kind ze tellen kan; gij echter verlicht hen allen, die naar uw licht verlangen, die thans in duisternis gaan, zullen door uwe stralen helder verlicht worden !" Zion! heilige woning des Allerhoogsten, door Hem, uw God, tot zetel verheven, gij, heerlijk erfdeel, dat alle volken zoo dierbaar is, wiens naam eertijds zoo ver beroemd was, voor wien verre volken beangst waren; gij welbevestigde wachttoren, Davids stad, in wiens midden de heilige majesteit rustte! Het heiligdom van Gilgal, Gibon, Nob en Silo werd door dat des tempels, uit de cederen van de wouden des Lebanons gebouw d, overtroffen. Tot u togen 222 -~ ^-- : T • : •• : ( ■ t t -: - t : I - - : •• •• ; r^yi; -lüD in;r3 it : "|n^ir m':'D3 r\iym n^i ^v-i« ninü iid; :nn n^tr^ n^^n : "|n^vp3 jS '^üi np^3^ s*3 nW j^^r D*J3 : *^n^3j;p DHi; ^^^ -|nT ir-np niDi hti^h -jdd : -jnsjr "|D3 ipir^pnu^n"! pri^3 ipn'c^ ippvir npvt^^n niJ3i : "in^i i^T ix^'Dj ;nT iix ^'^^ ^^^ D33 c^£32 isSai t£52 :in3 ni'^ra nnnn: nS ind nnicn "^vn^ : ^^niö? ji'i^^a^ ♦d* DipDD nniüpn p^ nSp : ^n^iip "idto ri'^"? Dni^n D*:n p'^) ^*Tr ^'^^ ?^^*r>P 7'>* '^ü^ ''P'ip^ '?.'?'? • "]*T^"'? "T'^'^n Hij nog hemel en aarde heeft gegrondvest. En toen op den dag des toorns de zondvloed stroomde, bleef uw land gespaard en werd het door de alles verdervende regenstroomen niet getroffen. Uw regen viel echter ten bestemden tijd; des nachts tot groei bevorderenden zegen, overvloedige dauw lag op uwe gewassen — gij waart de grondzuil der wereld; uit uw midden verbreidde zich de leer, de berekening en regeling der maan- den en jaren. Welk vreugdevol stoeijen van knapen en maagden, welk verdringend gewemel in uwe straten, als zij op de feestdagen zonder schroom voor regen of dauw, in feestdos blijmoedig in vromen ijver naar het heiligdom opwaarts gingen ! Ach, hoe kan ik nu nog blijde zijn op de feestdagen? Hoe nog juichen op de Purimdagen, alvorens u weder aangeboden zijn de u toegewijde vreugdedagen? Uw bekoorlijk land, niemand ver- mat zich het aan te tasten, wanneer uwe liefelijke natie naar den tempel was heengetrokken. Ml (•T :••:- -: 't: -t t-:- t: tt t:- •:« -t : *^nöpp ^n*pn \T\p^:i '^^^^^^^ ^^^^ 'b^ü f? i^^unï nnna "^3 :^^p^ nt^T^ e)sp^« c^x3 3« "^jina nann nxö*? vd nnp» *jpic^b pvi ranp *:3 niip *.:3 -jn^a isn: : "^nnpn '»p TI3 11^;^ -]pipp inD3 : 'yyp^, bn^h Kvpj np» tin-'73 S^n 11 ^^3 : jyn2 D^;ri"33i •^^?V''ör» T? ''"tO^ DX3 * in?'^ *"'.*^? "^''"^^^ ^^-^ 1r?1^"i''"ip''^ ^33 "^^nix nnna nv(^ »ri>3S Dü*:;? f>;^ «b» di3; ^b): y^i ^b)2y nS^ •^sp in D^in"3 Ok:^ d^:' b;; "^jpir ♦; «np ; '^n^3'i niöns V3^? Dtr3 Du^ "rjSinn. i:3 "^ii^rp n:3 : -jn;;: nn':?^3 bra Dnu3 n^5^;; ':]^fn13 ni3*^np3i : "]n;ï:^3 onni iDip "iïr« vele kroonen getooid — rijkdom en wetenschap verheerlijkten u, verstandiger dan Egypte's wijzen waren uwe jongelingen. Gij waart de voltooide kroon, met allen roem versierd, de gehiedster der naburige landen. Uwe burgers leefden gelukkig, vrij van zonden; want door uwe dagelijksche offers werden zij verzoend. In de maand Ziw (Ijar) werdt gij heerlijk gegrondvest, in de maand Ab verstoorde u de goddelijke toorn — daarom klaag ik thans nog en drink bittere wateren! — In uwe stad zag men priesters en Levieten, die in des tempels voorhoven streefden om den Eeuwige te behagen. Handel en nijverheid verrijkten uw volk, vermogen en bezittingen hoopten zich op, gij werdt door God tot Zijn verblijfplaats verkozen; Hij koos u tot Zijne natie, daar Hij u trouw had bevonden. Hij koos uwe priesters. In uw midden hield Hij verblijf met vreugdevolle heerlijkheid. Hij maakte u groot voor alle tijden, en aclit u waardig, eenmaal Zijne kudde weder in uw midden te verzamelen. Voor uw alierheiligste werd de zijde van Jebiis, niet die van En-Etam gekozen i), opdat het niet al te hoog zou liggen. Twee priesters hadden u twee verschillende namen gegeven en de Eeuwige noemde u naar heiden. In eene vlakte, in boschachtige streek, vond David de plaatd waar gij gegrondvest zoudt worden; zijn zoon Salomo bouwde vervolgens uwe woning en wijdde die in den naam zijns vaders (David) in, zoo als dit is opgeteekend in de [psalm-] gezangen '^). Gij laagt reeds in des Scheppers raadsbesluit, alvorens 1) '3 :"> O'Pjt. 2) Ps. 30 en 'i q7 Pss. 220 ) • T : : ■.. T : T • t :: :• I • - t -1 1 ■ T'?'?^^'? ^'i^'? 1'?^ *il3 "T^.! '^^^* i'^i^P ^'^l' T'^. P'V '1^'PD'D b^bDr22 d^d^^ö i:'yL:^ ni^nnS mix n^tjnö^ rv:; |T': :-- 't: t t": t"":'" 'vhbn*2 y "^i^ nnv n^nn no^ Sx nanx niara n^nji rv:^ l'T-:-: - V T- •.•:• tt ■• --:- -:- T :' •j^'p^TO iDnnc> monnn b:; "b om pxD "^b nn [V^ r)3P3 pni ,7P»i ruisn 7P'i rn3)5n '3 ,i'"»3p ipcn3 iipc n oa .;,?>'' o>rn qi33> "dups pirftri 7rvi q^iro riM)^n? :'?]n'irirn3:r3hnv|)n3nJDi:^ ^'^nir'pT;;^ tt mTT p'^x mn N33 "inn* om ^^'^i^ü boi niis:: mn ^3 Tin ri»ï ■imn ^'y^^ D'^üiTO "]^idS ^ïf^N"i 'b*^^ r^my n^nn nDii2 p*v •^nna ib^^ nj;^ D^n:; n];n "inxö ^^-^ d^i;; ds: n*^'T p*v verneem mijn woord! niet één dag zwijg ik, maar onophoudelijk smeek ik om afwending van het onheil, dat zich aan de zoomen uws gewaads gehecht heeft. Ja, Zion, gij zijt den Almagtige dierbaar. Hij zal u eenmaal weder bedenken en wachters bestellen, die uwe muren en grenzen bewaken. Gij zult dan gelijk een mirthestruik zijn, specerijen zullen den geur verspreiden door uwe hoven, aan den zoom uwer beeken. Geëffend wordt de weg naar den tempel- berg en uwe natie gaat daar veilig en viert het heilig feest des Heeren; op uwe paden, schoon Zion! wandelen zij telken jare driemaal, om voor Gods aangezigt te verschijnen. Maar thans, o Zion.... gij, die zoo omgeven waart met de banden van Gods liefde, waarom zijt gij thans in de magt der ontwijdende vijan- den! Mijn hart is ontroostbaar bedroefd, wegens de verwoestingen, door uwe verdervers aangerigt. — Daarom o Zion, wendt u tot den Almagtige, Hij is uw Heer; smeek Hem, Hij zal uwe grenzen weder herstellen. Eeminnelijk Zion, in het gebied des beminnelijken, den jongsten der stammen (Benjamin 1), op diens schouderen in bescheiden ootmoed rustende. Zion, gij heerlijk rustoord, in welks midden uw vriend (God ) zich nederliet. Zion, met den hoogsten zegen bedeeld, met uwe prachtvol versierde poorten! Zion, het erfdeel van den met den wolf vergeleken stam (Benjamin 2), met 1) Deutr, 33, 12. 2) Gen. 4,9. 27. 2lÜ "frb^ DDHS l^ yr\ü\) fs* *t;; ind idij^'i )ym y^y^^ »d* [1*^ -).'yiDT pr9> i3"i'Lr Dn'ii:; rj^i^ ^^:_i-!5st '^^!";: Sx niiQX p^ï "T*?^^ p^Q^. "^>? O'i^^ D';>'?in -^^iiDx nxa •:]n'n2 p":; y)^n2 n::p on D^piS d^^d ^ot ^xri* d*;id n'^h p'-ï "T^^^ ITO Dn\TO n;iD jQn n'7';p an aninis p'-ï y'fyn Dnix p^t Nb>rp dd"j n^riD ')>}; nrap3 D^piiin p*:: ^**7pribnSD:_n3np ^'k^s: -k^sj nirNDi't^n D\sn prn p^i: yh)2n n'y^^ d:; X^^^? ö^^^ iK^n. ipnc' ^'V'^^p p"^ van uw ongeluk strekken zich zeer lang uit; hoe lang houdt de Almagtige het u beloofde heil terug? Gij, de volmaakte schoon- heid, de wellust der koningen, gij zijt door roovers overvallen, zij verscheurden uw gewaad, gij, Gode getrouwe Zion 1 de verdruk- kers hebben uwen heerlijken zetel verbrand! Wanneer, o Zion, zullen de Levieten met hun gezang, wanneer de priesters zich weder in uw midden verzamelen? Uwe uitverkorenen, uwe ge- kroonde vromen werden als gevangenen weggevoerd, uwe schatten als buit verdeeld, uwe kinderen werden gegeeseld en gepijnigd door een volk van barbaren; met alsem en gal M-erden zij ge- drenkt, op de kaken geslagen. Ach, de strikken van uwe tent zijn verscheurd. O die ongelukkigen ! in bestendigen angst over de vele tegenspoeden geven zij den dood de voorkeur boven het leven. De als een geurig spijsoffer ver beroemde vromen, werden verslagen, de aarde verzwolg hun bloed. En het nog levende overschot is door lijden omsloten tot op den toekomstigen dag waarop de vredebode zal naderen. — o, Zion! hoe verbeidt mijne ziel het heil, door uwe profeten voorspeld, dat ik weder in uwe schaduw zal wonen! Zion! Zing vreugdeliederen ! Hef uwe hand op en tokkel het liefelijke snarenspel! Uwe verstrooiden worden bijeengeroepen, uw lijdend overschot weder bijeengezameld. : "Tj^i-jp n^: on pav'p xt •jiai "]2:2 h^^d: nrn3 "^Nns* nir ♦JTK Sipa T^Dp nnn ni3,^QD*ni r]r2r\jh "tdhsi c]1D^^< : 7.^1:3:1 :ini 'rn"!'"^! 'h^p. 7.^?^ ^no di7"^ n:p p^x pelpoorten, zangers zongen, met begeleiding van sjjeeltuig, heilige liederen, en tegenover hen stonden de aandachtig biddenden. Zoo trokken uwe menigten op alle feesttijden naar den heerlijken tempel op. In uw midden woonden de profeten, die op God vertrouwden, de wijze kunstenaars, de zeventig oudsten. O tienvoudig was uw land geheiligd ') met tienden, heftingen en gaven der eerste- lingen van zijne vruchten; en thans ligt het verwoest, ontruimd van menschen ! Waar zijn nu de koningen, profeten, Levieten en priesters! Wanneer zullen zij in uwe tenten terugkeeren, zij die zoo innig naar uwe lucht verlangen? o tnogt ik dien tijd beleven, waarop Gij weder kinderen in zulke menigte verwekt, zoo weleer Sifra en Pua in Egypte 2^1 O, mogt ik dien tijd beleven, waarnaar ik zoo zeer verlange, den dag, waarop uw God zich weder liefdevol tot u wendt en gij u verkwikt in bruidstooi! Hoe verlangt mijn hart, den grond van uw land aan te raken, hoe smacht ik er naar, uwe steer.en te kussen ! O mogt ik u weder herbouwd zien uit sma- ragd en robijn, uwe tuinen hoog prijkend naar alle zijden heen ! O mogt ik tot dezen troost geraken en ik zoowel als gij de roepstem van den bode der verlossing vernemen: «Ontwaak, trek uw vriend tegemoet! schud de stof af, want Hij keert in uwe woningen terug !" Zion! ontvang den vredegroet der om u treurenden en deel hun het lot uws lands mede, \^'aut, ach, de dagen 1) ft pic 0'i3. 2) Es. 1. 15. 217 •^jL^ *ji:i». nn*ti't<') npH nxö nnn'p nj^rn ni?3 nn5r>: ^pn*? jüS ninn: iSr d;^ ni;^pn nsni \'i: xra *pip : ^^^jii» • : •-: : tI: v )":t :■ : :• •■ It : •• : • t : *ixi "^D ):y^\ n'fipi nxip"? nnax : '^)j.:3'ipp «^pJ< •j;;;!; n™ nbV^i nnS n^iSpn Tir : ^rj^spa i:_:ip D*iy^ Din« d« 4 .1 T : ■.. T )• - ■ : -T : v -: • : - : t : : r]'':')^ b*^ iöd'? nbi^^i ny V22 D^nni^rj inQ^ Don'3 -inaro É I ■ T -: . .. - . T . . „ . . . ^ . . ^ ... (..... Sip '7^;;p 71:^3 ^p*L^: -ip^ ^i^inb» "nfit< "it^s* njn^n ï^^nt ... I . ... . . ..... ) - T • : T T : - - !• T -: - '• -•■ • T : •• T T : vlr: t1- (-t: t: : I •-. ; • T : • : V -: • • : - l - I • t t : - •• : • t : - pracht omhuld; en thans..-, zijn uwe lendenen in zakken gehuld ! O onder zuchten verteer ik mijn brood, als ik mijn kommer aan- schouw. Kom, laat ons klaagliederen aanheffen, laat ons weenen! Een vloed van tranen, eene zee gelijkende, ontvloeije onze oogen wegens uwen weduwenstaat; daar uw vriend zich verwijderd, zijn heiligdom der verAvoesting, uwe schatten aan plundering heeft prijs gegeven ! Denke ik aan uwe schoonheid, dan mogt ik vrolijke zangers roepen: beschouw ik thans uwe ellende, dan roep ik klagers! — Tevreden ware ik, wanneer slechts pelikanen en uilen onder u huisden; maar wee mij! dat het Edomiten en Arabieren zijn, die zich onder u genesteld hebben ! — Gij zijt eene koninklijke residentie geweest, door David en Salomo gebouwd en gegrond- vest; gij waart Gods iieiligdom, des Scheppers rustplaats, alwaar Hij zich dagelijks nederliet, daar stond de heilige tafel, de luchter en de arke des verbonds, waarover Gods liefde verwijlde. Om uw altaar stonden de dienstdoende priesters, om met slagt- en brandoffers uwe zonden te verzoenen. En de hoogepriester, in kostbare kleederen gehuld, — men hoorde hem reeds in de verte door den klank der schellen van zijn bovenrok — ging eenmaal in het jaar in het binnenste des allerheiligsten en bragt daar twee handen vol reukwerk, uit kastia, specerijriet en andere edele specerijen zamengesteld, waarvan de geur zich tot aan de pal- menstad (Jericho) verspreidde. Levieten bewaakten de tem- 28 KiNOTU. 21G TX1 *?«n^< n«"ipi n:; -jTasn '^s* : "inDiv^ n^^n nt^i ,1 •• ; ••,•-: •1: • • -i ]•■■:: :■ •• I ■ t : : • t : - : : "]nn^'p Di'7'ij' 3T-^^ 'ri! ^^^'i^ ITl ""'^ri ^^^'^'i.'? ... ... ., I . - : - T : • : - - I -t -: - -. T •^ip Kips* ipib^^ ^Sn*'^3 'JSt : ^"TZf" m in::r txi -jiri:^» pix nu p^v^ Di'?:^ : "^^J^;^."] ^;; -'l'i;^'? noixi onn *krx-i3 *DV pix'p DiS:^ : "|;r:£) *:;:s* np» nioim -]Sn 'S;;^ di*?:^') D'j^b p''v • ']'}yy "in*. "79^. P"i?31l:''! ni;S:i h^n:r\ ^d"? di'?;^' n"i:D3 : y:p^ "^^^n mni:''? "osn: -]\s* n^{•^D np* n*;n K'^^n steden verbrand. Den Schepper, die u voor vijanden behoedde, werdt gij wederspannig, daarom bogen de barbaren u Ier neer; Gij zelf hebt schuld aan uw ongeluk! De Almaglige had u lief, noemde u «ariël '/'; doch weldra overviel de leeuw uwe woning en vernielde uwe kudde. O keer tot God, uw Heer, terug! Smeek Hem, dat Zijne heerlijkheid zich weder tot u wende en dat Hij uwe muren weder opbouwe. O hoe verlangt mijne ziel, u weder in uwen glans te zien! Vrede zij u, vrede al uwe vrienden! Schoone kroon, blijdschap uws volks, o dat Gods vrede u weder toestroome! De hemelsche engelen, die weleer uwe muren bewaakten, bidden dag en nacht voor den vrede uwer scharen. Ook uwe in alle werelddeelen verstrooide zonen en dochters wenschten u den vrede, eu zelfs de in het S'tof sluimerenden verbeiden en hopen op den dag van uw heil, die ook hen uit den doodslaap zal wekken. En ik, u den groet biedende, roep luid op de toppen der bergen, gelijk een vogel die van den eenen tak op den anderen fladdert: /, vrede voor Ziou, de ge- regte koning, vrede voor uwe muren, uw kostbaar gesteente! Vrede aan het heerlijke land, vrede aan de grenzen van Gilad en Somron en alle naburige grenzen!" Zion ! hoe schoon waart gij weleer, en thans.... hoe is uw aanblik, uw gelaat misvormd ! Als koningsdociiteren waart gij eertijds met 1; Jes. 29. 1 SU n'K^ "^ai *:]3'ip3 ^Sd : ^^nfip DinD^saK^' ♦ippn^.DnD : "^njo^ riip p^i on no« *:[p? t^i t;; S33 d^üsjIï^ "^lain *n ^t< '^2 D*N*3i *:3i i-riDi, Ss^ u^np nvn nnra *d»3 nn nui:^ ph nSpi^j nöxn ip ^"p:; naipnn "]3 / "jn;;^ nnVa^ nrnDni "]2-ix ^02 n:2b n'^iD : "nni^^ *:i:^3 nni T v-: - - : I •• : T ■ : t t : - f • t t -: •• : • : nV^;; "^s ^^D3 tidpd njjii /.* "^nnp n^j^-in nai '^snnb I : ) •• • : •• - )• TT-: - v - ; • t ■»:•.• t t : "^rypü nij* : "^♦'i^'n n'»^ ninpTpni '^D^n nnn n\^^ jnx nö\^ : '^"'ri: n'-x nnp ny_^ n\i nai^n^D* •jdv. n3;3 *ivp"^3>;p np'? ':]NL:n d:S *^ïi'in3 '?pn ï:^n-iS :]1j ns*. n^^n \^t<] '^ysn nn '^pi "t]i»)üc^ onj *di ':]p^5D p^^ : 7."i;vp melden. Daar werd de Wet, de geheimen der wetenschap nage- vorscht, daar kwamen de zonen van het Oostenland, de wijzen uit Seba, om zich de leer af te schrijven. Machtige koningen hadt gij, ervarene veldheeren over gewapende benden, die alle natiën overwonnen. Beambten hadt Gij in elk gebied, regters in elke stad, senatoren, vol geestdrift voor de waarheid, onvergelijkelijke leeraren. Keeds in de jeugd werden zij als heilig, Gode gewijd, als knapen reeds tot profeten van den levenden God opgevoed. Naar uwe jaargetijden werd de kalender naauwkeurig berekend en de schrikkeljaren met de dubbele maand Adar vastgesteld. De vernieuwing der maan werd naar de lengte, de verschijning van haar licht naar de breedte berekend, de geheimen der sterren bij u ontdekt. In Tammuz steeg het Orions gCbterute bij u op, dat, ofschoon ook in andere maanden zigtbaar, voornamelijk in die maand verkoelenden invloed op uwe landstreken had. — En thans, waar is uw allerheiligste, de plaats der verbondsarke? Waar de heerlijkheid des tempels, der altaren? Waar de voor- hoven? Waar is de gezalfde priester, die over het volk verzoening deed? Wat is van de aan God gewijde zonen van Kehath (Levieten) geworden? Waar zijn uwe hooge profeten? Ach, zij zijn verdwenen! Üwe raden, koningen en vorsten zijn in gevangenschap gegaan ! Gij waart des aardbols schoonste deel, hoog schoten uwe cypressen op. — uwe zonden waren het, die u ontwortelden en uwe plantingen verwoestten. Het land heeft u verworpen, het water u weggestroomd, de wind heeft u verstrooid, het vuur heeft uwe 214 .i»")3n3 Mpc iSio O.M jptn ''S« nsib 6"7ii , Sirai p nnS» u'jii rjnpn N3p D'^i^J^n b3 ; "^nnn a^rt: D"i':>n^, lop "ip^ T3"i KöitpS "^nö : '^'^y^'^^ ipn^ ^'»ïp C3^^^<•l fj^n nnnp «"ri • T : - '^^ • ;• t"t: t t : - -"^-r : -. • t"t : v ir t : *?)3 : •:]n*öp Dn*? loVi^n ^3i< ju'^ p^51 ^\r\ü "ïnna nna yc^niDn w|p^D*i£)Sn;n nionp nr lopn t]i;n nanp ba V'iii nDx \iVi< D*wf^ *p ^2'^ sï'^l inSp jw npS *7x -Tja de verjaagden terug te voeren, de verstootenen te verzamelen, mijne banier weder op te rigten ! Zion! U>r heil komt, de vrede keert weder bij u terug en gij zult met al uwe vrienden getroost zijn! Zion! alle balsem van Gilad geneest uwe wonde niet, want oneindig als de wereldzee, is de grootte van uwen val. Als het heerlijkste land werdt gij door Heidenen zelfs erkend; uit Eden, het liefelijke oord, ontstroomden uwe wateren. Daarvan kon Kaaman getuigen, die zich in den Jordaan baadde en deze als rein verliet '), hoe veel te meer uwe reinen. Uw voortreffelijke bodem was hooger geschat dan het goud, kostbaarder dan edel- gesteenten waren de steenen uwer bergen. 