VADERLANDSCHE LETTER OEFENINGEN
CPhilofophical Transaions, for 1786.) LB de in "© oog loopende overeenkomst, tusfchen de Electrike (ойе en de Hitte, ten aanzien van de Lie chaamen ‚ die tot Geleiders daar van dienen, of niet, (zynde Lichaamen , die tot goede Geleiders voor deeze ftrekken , doorgaans ook goede Geleiders voor geene.) was het natuurlyk zich te verbeelden, dat het Тоғтсе aanfche Vacuum , `t welk een zo gereeden doorgang aan de Electrike роўе verleent (*) , zulks desgelyks aan de Hitte zou doen. Maar eene menigte van keurige en wel uitgedagte Proefneemingen (t), door den Heer тномр- SON genomen, wyzen uit, zonder eenige fchaduw van twyfel over te laaten , dat het Vacuum Hitte veel traage Iyker geleidt dan Lugt, dat, niettemin, Lugt van vere fchillende digtheden , weinig , іп dit opzigt, gericht: maar dat het Geleidend Vermogen der Lugt grootlyks toeneemt door de Vogtigheid, By dit merkwaardig uitwerkzel der Vogtigheid op de Lugt, doet de proefneemer ons ftilftaan, om te befchou- wen „ met welk eene oneindige Wysheid en Goedheid de Voorzienigheid ons blykt befchut te hebben, tegen de na- дее» CH Schoon het onlangs ontdekt is, dat ееп Wolftrekt Vacuum de Electricjteit niet geleidt, heeft dit geen betrekking tot des Proefneemers vergelykingen: want het Vacuum , їп 2упе Procf= neemingen, Was zodanig ееп, als men veronderftellen mag dat ееп Geleider geweest is: en in beide de gevallen, zou het ver- САП, їп dat opzigt, tusfchen de Electrike Bags еп de Hitte even treffend zyn. Ct) Deeze worden in de Transactions in ’t breede opgegeeven. 432 VERSLAG VAN NIEUWE PROEVEN у OP DE HITTE GENOMEN. deelige gevolgen van bovenmaatige Hitte en Koude in den Dampkring: want, ware het mogelyk voor de Lugt, 70 vogtig te zyn , geduureade de (trenge Koude in de Win- termaanden , als dezelve zomtyds is in den Zomer, zou derzelver vermogen, om de Hitte van onze Lichaamen af te leiden , en bygevolg de fchynbaare Koude der Lugt, voor ons onverdraagelyk zyn : maar gelukkig vermindert haar vermogen , om het water іп een ontbonden taat te houden , еп, daar mede het vermogen , om ons van onze dierlyke Hitte te berooven , naar gelange de Koude toce neemt, Indien Verkoudheden, en daar aangrenzende On- gemakken , ontftaan , doordien onze Lichaamen beroofd worden van Hitte, is de rede openbaar, waarom deeze Ongefteldheden meest heerfchen , geduurende de Herfst- regenvlaagen , en wanneer in het Voorjaar de Vorst met den Dooi afwisfelt,. Hier uit blykt ook, waarom vogtige Huizen, en vogtige Bedden, zo gevaarlyk zyn , als mede, waarom de Avondlugt zo fchadelyk is in den Zomer en in, den Herfst, en niet, wanneer het ’s Winters ftreng vriest. De Geneesheeren hebben zich zeer verlegen ge- Vonden, om reden te geeven, van de verwekking der but, tengewoone hoeveelheid van Hitte, welke men verondere flett, dat door de Koude Lugt іп den Winter van de Dierlyke Lichaamen wordt weg gevoerd , boven die zy aan ` den warmer Dawpkring іп den Zomer overgeeven3 doch het is meer dan waarfchynlyk , dat het verfchil in de hoeveelbe= den van Hitte , ор die wyze verlooren of medegedeeld , oneindig minder zyn dan zy zich verbeeld hebben. Lee WAARNEEMINGEN , WEGENS DE SCHRANDERHEID VAN EEN SPINNEKOP. (Uit het Engelsch.) п °% algemeen hebben de Dieren geene Schranderheid, dan voor zo verre zy in een ftaat van Maatfchaprpye leeven. De Olyphant en de Beever leveren hier van de doorflaandfte blyken op , wanneer zy byeen туп; doch als de Mensch hunne Maatfchappy ftoort, verliezen zy al hun vlytbetoon ‚ en bykans al die Schranderheid , welke hun zo opmerkenswaardig doet zyn, wanneer zy zamen woonen. | Ов. d SCHRANDEKBEID VAN BEN SPINNEKOP, 4399 Onder de Infeten hebben de werkzaamheden der Byen en Mieren, ten allen tyde , de verwondering der Natuur. kundigen weggedraagen ; doch op zichzelven zyn ze de domfte Infeten, zy kwynen eenigen tyd in eenzaamheid , en {terven е aandagt door my befchouwd , gaan bykans allen ge- loof te boven. Dit Diertje is door de Natuur gevormd , om niet alleen tegen andere Infeéten, maar ook om tegen die van zyne eigene (oort, te ftryden. Zyn Кор en Boe venlyf is als met een helm en gemalieden Kolder bedekt , ondoordringbaar voor alle andere Infeéten ; zyn Buik is omgeeven met een zagte en ligt inwykende huid , die zelfs den angel van een Wesp te leur еН. Zyne Pooten zyn met gewrichten, gelyk die der Kreeften, en hebben ieder aan derzelver einde groote nagels, om de befpringers, op eenigen а апа, af te weeren. ОА De Spinnekop is even zeer bedeeld met Zintuigen, om’; zyne Vyanden te zien, als om dien aan te vallen, en zich te verdeedigen: want hy heeft veele Oogen. Юееге zya, groot; helder ‚ еп met eene Íchaalagtige (toffe overdekt, welke ondertusfchen in het onderfcheiden zien der Gul werpen niet hindert. Aan den Век heeft hy Nypers , dienftig om den prooi , hem іп de klauwen gevallen , of in zyn net verward, te dooden, Dit zyn de verdeedigende en befchadigende Wapèns van den Spinnekop, doch fchynt deeze het meeste vertrouwen te Dellen op zyne Webbe , met eene verwonderbaare kunst toegelteld, De Natuur heeft den Spinnekop befchonken met eene Iymige (toffe, welke hy, naar welgevallen, grof of fyn (рїн. Om zyn draad , als hy begint te werken, vast te maaken , drukt hy een druppel uit van dit vogt, welk, opdroogende , den draad vormt, dien hy weet te verlangen , naar maate hy zich van °t eerfte punt ver. wydere. Aan het tegen overgeftelde uiterfte gekomen , trekt hy dien draad met de klaanwen uit, om dien te {pannen, en maakt denzelven, even als het begin van zyn arbeid , vast. 5 deeze wyze vervaardigt de Spinnekop veele gelyk- wydig loopende draaden, welke , om zo te fpreeken , tot de Scheering van zyn Weefwerk dienen: om de Inflag er in te brengen, werkt hy op dezelfde wyze dwars overs een end van die dwarsdraaden vast maakende aan den eer. еп, n ° 8 Van alle Infeéten , door my waargenomen , bezit de Spinnekop de meeste Schranderheid; zyae bedryven , met a 434 SCHRANDERHEID ften, die altoos de fterkfte is, еп 'т ander aan den wand. Alle deeze draaden , nieuwlings gefponnen , zyn kleeven rig: waar door zy alles, wat er aan raakt , vast houden 5 en die plaatzen des Nets, welke meest voor fcheuren bloot {зап ‚ weet onze Kunftenaar te уегїегкеп , door ze tot gesmaalen toe te verdubbelen. De befchryving, dus verre van dit Diertje gegeeven, is hoofdzaaklyk die van alle Dierbefchryveren ; doch °t geen jk verder te melden heb, de opgave van myne eigene Waarneemingen , over die foort van Spinnekoppen , in ов» derfcheiding, met den naam van Huiypinnekoppen beftem- peld. Ik ontdekte, nu omtrent vier jaaren geleden, een grooten Spinnekop, die zyn Webbe in een hoek van шу- ne Kamer vervaardigde ‚ еп fchoon myn Bediende reeds menigmaal het werk van deezen Spinnekop verwoest hadt, had ik het geluk van het Diertje te behouden, en ik kan zeggen , dat het my ruime vergelding gaf voor die behou- denisfe, door ’t vermaak, my gefchonken. In minder dan drie dagen was de Webbe geheel afge- weeven; en my dagt, dat ik het genoegen van den Spin- nekop , over dit afgedaane werk, kon befpeuren. Hy ging ser dikwyls door heen , onderzogt alle de plaatzen , ging in zyne fchuilplaatze, en kwam weder voor den dag. De eerfte vyand, dien hy te beftryden hadt, was een andere Spinnekop , den mynen in grootte verre overtreffende. Deeze geene Webbe meer kunnende maaken ‚ zogt den eigendom zyns nabuurs te overweldigen. Hier op volgde een fchriklyk gevegt, waar in de overwinning tot de zyde wan den Overweldiger fcheen te zullen ovwerflaan: want de Spinnekop, die de Webbe hadt toegefteld, moest in zyn hol de vlugt neemen. Daar op zag ik, dat de Overwin- paar alle mogelyke middelen in 'ї werk ftelde , om den anderen uit zyn hol te doen Котеп: hy maakte de ver tooning, als of һу er zich in zou begeeven; doch kwam fchielyk te rugge, en bemerkende , dat alle zyne i vrugtloos waren , begon hy de Webbe des Overwon- nenen, op eene deerlyke wyze, te verbreeken. Zulks verwekte een tweede gevegt, waar in myn arbeidzaame Spinnekop, tegen myne verwagting, zyn party doodde. - Тоеп in 't vreedzaame bezit zyns regtmaatigen eigen doms , befteedde hy drie dagen, іп het herftellen van de breuken zyner Webbe , zonder , zo veel ik kon befpeu ren , eenig voedzel te gebruiken. Eindelyk verviel een groote blaauwe Vlieg in. het gefpanne eu hermaakte Net, en ef VAN EEN SPINNEKOP. 43% en weerde zich wakker om Ter uit te Котеп. De Spin liet hem begaan; doch ziende dat zy te flerk was, om door de Webbe gehouden'te worden , deedt hy een uit- val , en omzwagtelde , im minder dan een minuut, de Vlieg in dier vaege, dat zy geen vleugel kon beweegen, en fleepte dien buit, dus omwonden, in zyn hol. | 'deeze wyze leefde hy, in een zeer af hanglyken toe- Gand , waar toe de Natuur hem {cheen gefchikt te heb, ben, en beftondt. een week lang van die Vlieg. Op ze keren dag wierp ik een Wesp in zyne Webbe: hy kwam tertond, naar gewoonte, te voorfchyn; doch, bemerkeny de met welk een vyand hy te ftryden hadt , verbrak hy де draaden , welke hem vast hielden, en deedt alles wat hy kon, om zich van zulk eenen gedugten vyand te ont» аап. Toen de Wesp zich in vryheid bevondt, verwagte- te ik, dat de Spinnekop de Bukken gebrooken draaden zou herftellen : doch zy fcheenen onherftelbaar: want hy veiet die Webbe geheel, en begon eene nieuwe, binnen den gewoonen tyd voltrokken. ` Begeerig om te weeten , hoe veel Webben ееп Spinne: kop zou kunnen maaken, verbrak. ik, de nieuwe: welhaast hadt hy een ander , welke ik desgelyks vernielde, Alg toen fcheen zyn voorraad van Ípinftofte uitgeput: want ke fpon- niet meer. De kunftenaaryen , welke hy in е werk Ide, om zich beftaan te bezorgen , fchoan van dit groot hulpmiddel verftooken, waren verbaazend, Ik heb gezien; dat hy купе Pooten introk , ер dus oen klootfche gedaan- се aannam ; vier get, agter den anderen onbeweegiyk in dien ftand bleef, maar altoos ор луп hoede. Kwam "eg een Vlieg onder-zyn bereik, hy wiek er, op aan, ей miste zeldzaam. In ’t einde, deeze leevenswyze moede , befloot hy op den eigendom van een anderen Spinnekop aan te vallen, en tastte die fterkte met veel gewelds аап ; doch ontmoet. te heftigen wederftand. Wel verre van moedeloos te wore den, door deeze nederlaage , floeg hy het beleg voor ее- ne andere Webbe , en doodde , naa drie dagen, den ei- genaar, bezit neemende van het Net, De Spinnekop valt niet eensflags aan op de kleine Vlieg. jes, die in de Webbe vliegen: want ор °t gezigt zou de fchrik den Vliegen de kragt , ter ontkooming , byzettens maar hy wagt geduldig , tot dat zy, in vrugtlooze роо» gin- 436 SCHRANDERHRID VAN EEN SPINNEKOP. gingen , de kragten hebben uitgeput, еп is, op die wy- ze, zeker van zyn prooi. ‚ Drie jaaren leefde de Spinnekop, het voorwerp myner waarneemingen , "e jaarlyks verwisfelde hy van huid; ik heb hem wel eens een Poot uitgetrokken, voor welke, in эс verloop van weinig dagen, een nieuwe kwam. ' 1л den beginne vreesde de Spinnekop op myne anna dering; doch werd, іп "Т vervolg, zo gemeenzaam, dat hy een Vlieg uit myn hand паш; еп, zo wanneer ik een draad zyner Webbe aanraakte, zette hy zich іп een заг van aanvallen of: verdeediging. Voorts heb ik opgemerkt, dat het Mannetje veel klein- der is dan het Wyfje : dat het Wyfje Eitjes legt; deeze worden zeer zorgvuldig omfponnen ; als men ze wil ver- dryven , doen zy alle poogingen , om dit bundelken met zich te voeren , en zyn zomtyds de flagtoffers der ver- Кпос:ћеіа aan haare Jongen. Zo ras de fongen uit de Eitjes zyn, wangen zy aan met {pinnen , en neemen oogfchynlyk іп grootte toe. Wan- neer zy het geluk hebben , om een Vlieg te betrappen, % welk zy in een etmaal паа de geboorte kunnen doen, werpen zy ‘er zich met alle greetigheid op neder: doch xy leeven ook zomwylen drie of vier dagen , zonder ce- nig voedzél te neemen: еп, ondanks dit gebrek aan voed- zel, groeijen zy elken dag, іп ’t eerst, tweemaal de eer- ootte. anneer de Spinnekoppen oud beginnen te worden , groeijen zy niet meer, uitgenomen de Pooten; en als de ouderdom de Leden verftyfd heeft , fterven zy van honger, niet langer іп (аас ощ den prooi te vagten. DE BESPIEGEL- WYSGEER OMTRENT DE SCHEEPVAART. 437 nn, Kee | DE BESPIEGELENDE WYSGEER , НЕТ OOG OP DE KUNST DER SCHEEPVAART VESTIGENDE. CNaar ber Engelsch.) Wie was hy, die zich eerst ter Zeevaart. heeft gewend, En, duikende onverfaagd in uitgeholde boomen, Beftondt te glippen op den gladden buik der flroomèn? Op dat de Stevenkroon Зуп beeltenis vereer, Zo lang matroozen zich betrouwen op het meir. De Britten, afgericht op rooven en vrybuiten, Braveerden lang ter zee met zwakke leeren fchuiten $ De Nyl flondt lang verbaasd, dat hy zyn [nelle vliet Met vlotten zag beflaan van dickpevlogten riet. Heel Grieken waagde, toen de Zeilkunst aan het groeijen, Op 't zeefpoor van Dedaal, in zee Bak zonder roeijen; En op haar wieken dreef, fchoon Ikarus, te fout In 't vliegen, plompte in zee, die пор зуп naam behoudt. Maar Nereus werd eertyds alleen geploegd van fcheepen, Om jchaars van *s nabuurs kust den nooddruft aan te fleepeu Nu fnyt men Tetis rug, zo ver zy, onbepaald, На Noorden niet ontduikt, op °t waalen van de Naald, Met watertorens en gevleugelde kasteelen Braakt vuur en donder uit metaale en yaren keelen , En tart de flormen met gevaarsen, ий het zout ` ` Zich heffende, als een berg van yzerwerk en hout. Nu zeilt me, от ryker oogst van kostlykheln te vinden; Van °з wereldsdeelen af na alle vier de winden, En fireeft de Zon voorby, die, al te lang gedraald, Haar halve ronde fluit, eer zy hem agterhaalt. ANTONIDEE, ’ Г geen ongegrond vermoeden, dat alle de vroegfte Uit tochten des Menschdoms te Lande gefchied zyn. De Oceaan , die allerwegen de bewoonbaare Aarde omringt- zo wel als de verfcheide Zeeboezems , die het eene Ryk van het andere fcheiden, fchynen, fchoon gefchikt om de gemeen(chap tusfchen wydafgeleegene Landen gemaklykee te maaken, eerst gevormd te weezen , om den. voortgang ' Ш. DEEL. MENGELW. NO. 19, £ der 438 DE BESPIRGELENDE WYSCEER der Menfchen te ftuiten „ven dat gedeelte des Aardbodems af te perken, waar de Natuur hun geplaatst hadt, Het leedt, mogen wy veronderftellen, eenen langen tyd , eer de Menfchen het waagden doof deezen ontzaglyken flagboom te gaan; eer zy zo kundig еп ftoutmoedig wicre den, dat zy zich aan de genade van wind en golven vere trouwden , of de kusten huns Vaderlands verlieten, om afgelegene onbekende Gewesten op te zoeken. Новаттіџ befchryft den eerten Zeevaarenden als ееп met meer dan menschlyke ftoutheid bezielden. Wanneer LUCRETIUS, in eene optelling van de verfchei- депе Kunften, die, door de waarneeming en v!yt van veele Kunftenaaren zich bedienende van de hulp der ondervin- dinge , tot zekere maate van volkomenheid gebragt waren, eerst van de Scheepvaart gewaagt, heeft hy zeker de гуй orde niet in agt genomen; want het Scheepbouwen en de Zeevaard zyn Kunften van zulk een zamengeftelden aart, dat ze het Vernuft zo wel als de ervaarenis van veele Eeuwen vorderen , om tot еспе noemenswaardige hoogte te geraaken. Мап het eerst aaneengehegte Vlot of Canoe, waar mede een Wilde het waagde over eene Rivier, hem het voortzetten van de Jagt beletfende , heen te vaaren, tot het vervaardigen van een Schip , bekwaam om veele Scheepslieden , veilig , па een verafgelegene kust te voeren, js de Kunstvordering onbefchryflyk: groot. Veele poogin- gen hebben er moeten gedaan, veele proeven in °t werk gefteld , veel arbeids en uitvindings aangewend worden, eer de Mentchen deeze zo gewigtige als ftoutmoedige on- derneeming konden volvoeren. De gansch ruwe en ре- heel onvolkomene (aer , in welken men de Scheepvaart nog aantreft, by alle Volken , die niet zeer verre in befchaafde heid gevorderd zyn, wyst handtastlyk иіс, dat die Kunst, іп vroegen tyde, niet zo verre gevorderd was , dat de Menfchen' verre reizen konden onderneemen , of afgelege- ne ontdekkingen doen. ' __Altaos zullen "er befpiegelaars gevonden worden , gene- gen en gereed om gisfingen te vormen , wegens den oof- Sprong der dingen ,: hoe verre ook door den afltand des tyds verwyderd , hoe zeer met ondoordringbaare duister- pisfen omgeeven. Ingevolge hier van, treft теп veelvul- dige gisfingen wegens de Scheepvaart аап; gisfingen, die, hoe onvoldoende , nogthans іп zo verre aanmerking ver- dienen , als zy eenige (toffe verfchaffen tot befpiegeling. De oude. Dichters fchryven de Uitvinding der Zeevaart К toe OMTRENT DE SCHEEPVAART, 439 tóe aan NEPTUNUS, aan BACHUS, аап JASON, of aan ул- NUS , ‘die gezegd wordt het eerfte Schip vervaardigd te hebben. De Geichiedíchryvers willen, dat de Ægeniten , de Pheniciers , еп de oude Inwoonders van Brittanje, het eerst de Zee bevaaren hebben. Eenigen beweeren , dat men de eerfte aanleiding ontleend heeft van de vlugt der Vogelen. Zommigen, dat het zwemmen der Visfchen, en van den zeldzaamen Schelpvisch Nautilus in °t byzonder, daar toe aanleiding gaf: terwyl een gelecrde Uitgeever van vimGiLtUS gelooft , dat een Elzenboom ‚ door ouderdom hol geworden, аап den oever еснег riviere ftaande , daar in gevallen , den Mensch eerst het denkbeeld. van vaaren inboezemde LA Fooden en Christenen, in ’t algemeen, houden молсн voor den eerften Scheepmaaker, die een Vaartuig , op God- lyke beftelling , ter zyner berginge uit de wateren des Zondvloeds, timmerde. Dan, коАсн zich voor te Dellen als geheel opkundig van d n Scheepsbouw , is misfchien zo verre van de waarheid af , als hem te verbeelden als een volleerd Scheepsbouwmeester, Nood , menigmaal de moe- der der Kunst, zal, іп een zo lang tydsverloop, waar in men zelfs vermaakende Speeltuigen uitvondt, de Menfchen geleerd hebben, om de belemmeringen, door Rivieren, op de Jagt en Reistochten, veroorzaakt, te overwinnen, eerst dour zamenverbondene boomen , voorts door uitgeholde , en eindelyk door meer zamengeftelde y Vaartuigen. Dan, сор liet , welke kunde колсн ook van Vaartuigen mogt hebben , het maakzel der Arke niet over aan "e Aardsvae ders eigen fchikking; maar geeft hem de bepaalingen van de Langte, Wydte en Diepte des Schips , °t welk tor zulk een byzonder einde moest dienen, en voor noch naa dien tyd geen wedergade hadt. Dan , welke ook de oorfprong der Scheepsbouwkunde moge geweest; welk een Volk de eer der uitvindinge met regt zich toegefchreeven , of de gebouwde Schepen, ren dienfte des Handels, eerst gebruikt hebbe , vast gaat het, дас, onder alle oude Volken ‚ het maakzel hunner Schee pen zeer ruw, сп hunne wyze, от ze te gebruiken, niet min gebrekkig was. Onkundig tach waren zy van eenige groote beginzels en verrigtingen , tot de Zeevaart bchoo- rende, thans befchouwd als de eerfte beginzels, op welke (*) Ну met ор естеп regel: Tunc alnos primum fluvii fenfere cavaras. Сез 4 - 440 DE BESPIEGELENDE WYSGEER die Kunst rust. Schoon де eigenfchap des Zeil- fteens, van Yzer aan te trekken, den Ouden wel bekend Was» viel onder hunne opmerking geenzins het verbaazene der vermogen, om de wereldjpoolen aan te wyzen. Vere ftooken van deczen getrouwen gids , die thans den Zeg, тап, met zo veel zekerheids, geleid door den wyden Oce- зап, in de donkerlte nagten , wanneer de dike wolken het uitfpanzel bedekken , hadden de Ouden geen ander middel , om hun koers naar in te rigten , dan het waar- neemen van Zon en Starren. Onwis en vol fchrooms was gevolglyk hun Zeereizen. Zeldzaam „ en misfchien nooit dan uit nood , verlieten zy het gezigt des lands , maar voeren langs de kust, blootgeftel:t aan alle de zevaaren, en opgehouden door alle de hindernisfen , onvermydelyk aan zuik bekrompen zeilen vaste Ongelooflyk veel tyds hadden zy noodig , om reizen te volbrengen, thans in weinig dogen afgelegd. Zelfs onder de zagtfte lugtitree- ken, іп de minst ftormige Zeeën , wàs het alleen, geduu- rende de Zomermaanden , dat de Ouden hunne havens durfden verlaaten ; het overige des jaars werd ten deezen opzigte werkloos gefleeten. Меп zou het voor de groote fte onbedagtzaamheid gehouden hebben „ de waede van wind en golven te tarten іп eenig ander jaarlaifoen, Schryvers , die dit onderwerp breeder behandetd hebben, wyzen den vocrigang der Scheepvaart onder de Ouden aan, beginnende met de Egyptenaars , fpreekende vervolgens van de Pheniziers, Carthaginenfers, Grieken en Romcinen. Uit deeze befchouwing, die van den eerlten dageraad der Gefchiedkunde , tot den volkomen Пап des Romezin/chen Ryks, kan nagegaan worden, blykt ten vollen, dat de vorderingen der Ouden zeer traaglyk toezingen. Zy fchy- nen niet geċvenredigd aan ’t geen wy zouden hebben moe gen verwagten , van de onderneemzugt en werkzaambeid der Menfchen , noch aan het vermogen der groote Куеп, die, agtereenvolgende, de Wereld beheerschten. Indien wy de verhaalen, die fabelagtig en duister zyn, verwerpen , en ous alleen houden by het licht en de оп. derrigring der waare Gefchiedenisfe, moeten wy belluiten, dat de kennis, welke de Ouden van de bewoonbaare Wee reld verkreegen hadden , zeer bepaald was. Dit zou ee, noegzaam blyken, uit het naagaan van zulke gedeelten der Wereld , als zv nimmer hezogten. Doch ’er is een nader en meer beflisfende procve hier van voor handen, in het denkbeeld, algemeen onder. hun heerfchende, dar e OMTRENT DE SCHEEPVAART. _ 441 de Aarde verdeeld was in vyf Wereldftreeken , door hun Zonäs geheeten. Twee deezer, aigtst aan de Pool-n, noemden zy de bevroozene : en geloofden, dat de (trenge koude, daar geftaadig heerfchende, ze geheel onbewoonbaar ` maakte. Een andere Wereldftreek , onder de Middaglinie gelegen , en zich te wederzyde tot aan de Keerkringen uicttrekkende, noemden zy de verzengde Меге] гіет, zich verheeldende , dat eene nooit aflaatende Hette aldaar te fterk brandde , om bewoond te kunnen worden. Aan de twee overige Wereldgondels , die om de rest des Aarde bodems liepen , gaven zy den naam van gemaatiede „ en dagten, dat deeze , de eenige Gewesten zynde, waar іп. men kon leeven , alleen den Mensch ter wooninge ge- fchonken waren. Dit was het begrip niet des veele al dwaalenden Gemeens , dit was geene verciering der verbeeldingvolle Dichteren; maar een ftelzel, aangenomen доог de verlichtte Wysgeeren van die dagen , de Gefchied- en Aardryksbefchryvers van Griekenland en Roma, Volgens dit befplegelend Aardryksítelzel , werd een groot gedeelte van den Aardkloot ongefchikt verklaard, om het Menschlyk geflacht te huisvesten. Die vrugtbaare en volk- ryke Gewesten, onder de verzengde Lugtitreek , welke wy thans kennen , als niet alleen hunnen eigen Inwoonderein de noodwendigheden en geryflykheden des Leevens, in de grootfte ruimte,’ opleverende; maar dezelve ook in overa vloed fchenkende aan de rest der wereld „ veronderftelde men de woonplaats te zyn van onvrugtbaarheid, М№аагде- maal alle de deelen des Aardkloots , door de Ouden ont- dekt, in de Noorder gemaafigde Lugtítreek lagen , was hun denkbeeld, dat de andere gemaatigde Lugtítreek niet bewoond wierd, geenszins op ontdekking, maar enkel op gisfing, gegrond. Zelfs geloofden zy, dat, door de on- verdraagbaare Hette van de verzengde Wereldriem , zulk een onoverkomelyke hinderpaal, tusfchen de twee gemaa= tigde Wereldgewesten, (telde, dat zy nooit eenige gemeene fchap met elkander zouden kunnen hebben. Niet te min waren de ontdekkingen der Сус ел en Roe meinen vry gront, met die van vroegeren tyde vergeieëkers еп, in de tweede Eeuwe der Christlyke Tydrekeninge „ maakte de Aardrykskunde, verrykt door nieuwe waarnees mingen , onder den Wysgeer PTOLOMEUS , ееп vry grootsch · vertoon. Het ophaalen der ontdekkingen , zints gedaan, zou my te verre voor myn beftek doen uitweiden. Beter zullen hier voegen ecnige етиде en gewigtige beden- 8 3 kin- е т. ___ — 442 DE BESPIEGELENDE WYSGEER kingen, den Scheepsbouw en de Zeevaart betreffende, in есп laatst uitgegeeven Werk voorkomende (fj. "a Schry- vers taal luidt: | vn Van alle Kunften en Beroepen, die ten eenigen tyde myne aandagt trokken , kwam my geene verbaazender en wonderbaarder voor dan de Scheepsbouw en Zeevaart, in die gedaante , waar in zy zich tegenwoordig vertoonen: zy leveren my de ontwyfelbaarfte proeven op , van het verbaazend vermogen des menschlyken vernufts. Dit kan ons niet klaarder in ° ooge (гааіеп , dan wanneer wy te тизме zien op de waggelende Canoe, aan welke de Scheep- vaart ongetwyfeld haar begin verfchuldigd is, en ’t zelve vergelyken met het trots Zeegevaarte , °t geen 1000 man voert, met al den benoodigden voorraad van fpys en drank, van krygsbehoeften voor verfcheide maanden , behalven тоо fut ken gefchut, voerende al dien toeftel veilig, als 1 ware en op de vleugelen des winds, door onmeetelyke Zen, tot de afgelegenfte Oevers. an Het volgende kan dienen, om dit denkbeeld in volle grootte te vertoonen. Vooraf moet ik aanmerken ‚ dat een ruwe en ovgefchikte klomp houts, van binnen met groote mocite uitgehold, еп aan beide de einden eenigzias (сһегр toeloopende gemaakt, en dus in de rivier gezet, om twee of drie perfeonen, behoorende tot het zelfde Gezin, over een water, eenige weinige voeten diep, te voeren, en, met behulp van een Dok іп den grond , over te zetten, niet kan aangemerkt worden als de af beelding der Ѕсһеер- vaart, іп haare allereerfte beginzelen : want het komt my alleszins aanneemelyk voor, dat de Menfchen, in den aar- vange, alleen drie of vier boom(tammen namen, dezelve, zo goed zy konden, vast bonden, en dan, door middel van dit Vlot, over zulke wateren heen kwamen, die zy niet konden doorwaaden, of met Vrouwen, Kinderen en Goedcren , die zy voor nat worden wenschten te bewaa- геп, overzwommen, | a, De Cenoe is, nogthans , een blyk der Kunfte in ee- nen meer gevorderden (taat: deeze foort van Vaartuig kan Ье Хиог worden, en is bekwaam om een Zeil te voeren. Hierom koos ik °t zelve boven het Vlot, waar boven de Canoe, hoe onvolmaakt ook , zeer verre uitfteekt. Laaten wy dezelve vergelyken met het groot dryvend en zeilend СР Hiflory of che Voyages and Discoveries made їп the North, granslated [тид German of JOHN RHEINHOLD FORSTER, Le D. OMTRENT DE SCHEEPVAART, 448 vaarte , bet werk(tuk des vernufts , vervaardigd door onderden van handen, zamengefteld uit een onnoemelyk aantal, wel aan elkander geëvenredigde еп op elkander pasiende ftukken, wel vast verbonden door fpykers, bou- теп eu nagelen, met werk еп pek in de naaden, tusfchen de huidplanken, zo digt gemaakt, dat er geen water kan doordringen. Оа dit Gevaarte in beweeging te brengen, en in zekere richting te Goen voortgaan, heeft men een en, ander hooggetopte mast daar in gezet, en aan deeze zo veele beweegbaare dwarshouten gevoegd, voordien van zo veel zeilen , van zeer verfchilleude gedaanten, gefchike om den wind te vatten , en deszelfs voortftuwende kragt te ontvangen, dat het getal meer dan dertig beloopt. Om de richting deezer Raas en Zeilen, naar eisch der byzon- dere omftandigheden, te veranderen, moest er een groote menigte touwwerks „ ter takelaadie , worden bygevoegd : en zou al die toeftel niet genoegzaam weezen , tot een volkomen beftuur des Schips , indien aan ’t achtereinde geen beweegbaar Пик houts hing, zeer klein, іп de daad, in evenredigheid met het geheele Vaartuig ; maar welks minfte beweeging, па deeze of geene zyde „ genoegzaam is, om terfiond eene andere richting aan dit verbaazeud Gevaarte te geeven , zelfs іп een ftorm , zodanig , dat twee Man dit zwemmend Eiland, mag ik het zo noemen, met zo veel gemaks, of gemaklyker , kunnen beftuuren,-dan één man een kleine Boot. ‚ ə, Indien wy, daarenboven, іп aanmerking neemen, dat сеп Schip, gelyk wy even aanduidden, geen werkftuk is, in ’t wilde gemaakt; maar dat elk gedeelte zyne bepaalde maat en evenredigheid hebbe, juist geplaatst is, waar het ` ten meesten voordeele.ftaan moct, dat men allerwegen ее» pe verbaazende menigte van blokken , ftaagen en loopers vindt , gefchikt om de wryving van het loopend wand te verminderen , еп de vaardigheid der beweeginge te bevor- deren: dat zelfs de buik en het bekleedde gedeelte, met de fcherpte by de kiel, van vooren en van achteren, be- paald zyn, volgens de nauwkeurigfte regelen en ftiptfte berekeningen; dat de langte en dikte der masten, als mee de der raas , Zeilen, en touwwerk, alle in behoorelyke evenredigheid tot elkander ftaan, volgens de regelen der beweegkunde. Wanneer wy, zeg ìk, du alles in aanmerking neemen , zal onze verwondering , over dit meesterftuk van menschiyke vinding , meer ец meer toe- neemen. Ge 4 e Nog- 444 DB DESPIEGELENDE WYSGBER ' „› Nogthans ontbreeken er eenige weinige trekken aan, om die befchryving te voltooijen. Een gezond mersch ge= bruikt, іп °t verloop van vierentwintig uuren , omtrent acht ponden fpys en drank: gevolglyk zyn er 8000 pon- den voorraads dagelvks op zulk een Schip noodig: en zal het, wanneer het flegts voor drie maanden uitgerust is, belaaden zyn met 720,000 Leevensmiddelen,. Een Metaas len twee en veertig Ponder weegt 6100, en een Yzeren gsoo Ponden, doorgaans zyn 'er acht en twintig of dertig deezer Stukken aan boord van een Schip , ° welk honderd Stukken voert, derzelver zwaarte beloopt, behalven Коо» paarden en andere toeftel , 183000 Panden. Ор het twee- de dek zyn dertig vier en twintig Ponders, ieder weegt 5100, te zamen 153000 Panden; terwyl de zwaarte van zes of acht en twintig twaalf Ponders , op het benedendek, omtrent 75,400 Ponden bedraagt, en die van veertien zes Ponders, op het bovendek, omtrent 26,600 Ponden, om van de Draaibasfen en drie Ponders niet te fpreeken. Voest hier by, dat tot de volle laading van een twee en veertig Ponder, omtrent 64 Ponden Kruids noodig is, еп dat e ten minften laadingen tot honderd fchooten voor elk ftuk Gefchuts noodig zyn, en dan zal het gewigt des Buskruids bykans zo veel als de zwaarte des Gefchuts beloopen. Nog moet hier bygevoegd worden , dat elk Schip, om voorzien te weezen tegen opkomende nooden, ten minfien nog ееп ftel zeilen „ kabeltouwen, en ander touwwerk, noodig hebbe, °с welk alles eene groote zwaarte aanbrengt. De voorraad desgelyks van teer en pek, werk, planken, de ‘kisten van Officieren en Matroozen, de hand, en vuur- wapenen , met andere benoodigdheden, op een lange Tels, ` goot een Oorlogfchip, geêven geen geringe last, voeg hiet by de zwaarte der Manfehap zelve; men mag Delen, dat alles te zamen genomen 2162 Lasttonnen , of 4,324,000 Ponden bedraagt, еп een Schip, zo zwaar belaaden , wordt zo gemaklyk als een kleine Root beftuurd. an De overweeging dier omftandigheden alleen is genoeg » от by eenen aandagtigen Befchouwer eene hooggaande ver wondering te verwekken. Indien , nogthans , zulk ecn Schip enkel langs de kust zeilde, gelyk de Zeevaarenden In guden ‘tyd pleegen te doen „en nooit de kust uit het oog vet- loor, zou men de Zeevaart als iets gemaklvks kunnen Бе» ' fchouwen. Maar het vinden van den rechtften en Котеп weg, over een oceaan, van meer dan бо of $о Graden Lengte, еп зо of до Graaden breedte, of over een ruimte А | van OMTRENT DE SCHEEPVAART. 445 van 4000 tot босо Mylen uitgeftrektheid , by dag еп пад, ia helder еп donker weer, dikwyls met geen andere Gids dan het Zeekompas, Çt geen op alle plaatzen niet recht bet Noorden aanwyst,) bekwaam te zyn, nm de pas, waar het Schip zich bevindt, te bepaalen door de hoogte van de Zon, of den koers te raamen naar Maan en Stare теп, met zulk eene naauwkeurigheid „ dat men zich geen halven Graad of dertig Mylen vergiste, dit wyst de vor- dering en volmaakiug aan van eene kunst, uitgeoefend door een (lag van Volk , van °t. welk de trotfche en zich alles aanmaatigende Landbewooner een gering begrip vormt , en welks eenvoudig voorkomen en zeden hem niet zelden ftoffe tot ongezouten lach verfchaffen. wn Een geweldige Stormwind doet ons ‚in een wel (terk ge- bouwd huis in °t midden van eene volkryke Stad, becven 5 ертег hebben wy zelden of nooit gezien en ondervonden de groote kragt van aanfchonne golven , door de winden voortgeftuwd ‚ en tegen elkander gekletst , tot zy in fchuim {сһуоеп te veranderen , en de geheele oppervlakte des Oceaans zich aan het oog vertoont als een verward too, neel van groote waterbergen en peillooze diepten: еп nogthans is, op zodanig een Zee, de Zeeman, mits hy een goed Schip voere, bedaard en moedig, en agt zich, in ‘t midden van den Oceaan, zo veilig, als in het wel- verlterkt{te Kasteel” VOORBEELDLYKE EN LEERZAAME LEEVENSBERIGTEN , VAN Mr. SAMUEL DYERe | Door Sir JOHN HAWKINS. = 39 enigmaalen, en met 20 veel vrugts als gronds, be- ‚э dient men zich van vercierde Gefchiedenislen en ‚> Romans, om de beste Leevenslesfen uit te deelen; dan niemand zal lochenen, dat waare Gebeurtenisten , gee „ trouw verhaald, dat zelfde einde mer een nog. zeker- s» der uitflag zullen kunnen bereiken; het denkbeeld , as het is eene Werciering, het is enkel Mogelyk, 'с geen an altoos den invloed eens Romans, hoe fchnan gefchreee an Ven, verzwakt , valt dan weg; op eene daadlyke: Gee aa beurtenis, kunnen die uitvlugten niet gemaakt worden, p» Dit bewoog ons, om, uit The Life of the іше Dr, et ` Gg 5 aa JOHNe 446 LEBVENSBERICTEN s» JOHNSON, onlangs door Sir JOHN HAWKINS witgegeeven „ an waar іп men veele weetenswaardige byzonderheden om- э» trent andere Регіоопеп , die eenige gemeenzaame ver- an keering met den beroemden јонмѕом hadden, aanecht, „ de volgende Leevensberigten van Mr. SAMUEL DYER, an Over te neemen. — Leevensberigten wel een Heer a betreffende, die zich geen Naam gemaakt heeft, maar wiens Gedrag de gewigtig(te. Leevensiesfen oplevert : daar zy het hachlyk gevaar doen zien, van in °t mim fte af te wyken van de vroege Voorfchrifven en Op- э volging eener Godsdienftige Opvoedinge ‚ en toonen 5, бас deeze afwykingen , hoe gering ze im den сегйеп s Opflag mogen fchynen, by nauwlyks merkbaarc (ap, ` ›, pen , opleiden tot eene Losheid van Beginzeken , en se Ongebondenheid van Gedrag; als mede , hoe een Мап, an met de best gangekweekte en de meestbeloovendfíte be a, kwaamheden , als һу de ooren ftopt voor de ftem des „s Geweetens , en geheel bedagtloos wordt, omtrent de ›, vroegere Deugdzaame јлагеп , waarfchyniyk onder de an harde Slaaverny дег ongerelde Driften zal moeten buk» ae ken ‚ еп het gewigt van opeengeftapelde elenden voe- as len.’ ` 89 99 ээ Ф Ф + $ * * Ф Mr. SAMUEL DYER was de Zoon eens vooruaamen Ju weliers te Londen, die, door fchranderheid en vlyt, een ruim beftaan hadt. De Vader behoorde, gelyk mede de Moe- der, tot de Disfenters , en taken uit in waare Godsdien- ftigheid. Zy waren Leden van Dr. men dier Bedieninge , waar toe zyne. geheele Opvoedin was aangelegd: zyne Vrienden hadden alle boope, dat hy, als Leeraar onder de 24/20/6757, zou, uit{teeken. Hy bezat eene meer dan gemeene bedreevenheid in de Schriften der oude Grieken’ en Latynen, was een groot Wis en Na- tuurkundige, wel oudesleid in °t Hebreeuwsch, ook. in de Franfche en ltaliaanfche Taalen. By deeze Bekwaamheden , bezat hy een zo aangenaamen aart, en was іп zyn ome megang еп gefprekken zo zedig en. inneemend , dat hy de aandagt en genegenheid van allen, die hem omringden, trok. | Men verwagtte, dat Мг. рувв zich nu zou overgeeven tot het bekleeden van dat Ampt, waar toe eene onbe- krompe en kostbaare Opvoeding hem verleend was ‚ en dat hy, niettegenftaande de Disfenters die aanmoedigine gen op verre па niet hebben , welke de Leeraars in de Hooge Kerk vinden , als een openbaar Leeraar zou te voorfchyn treeden , en blyk geeven van лупе meer dag gemeene bekwaamheden: te meer was dit te wenfchen , daar hy, door zyn geduurig bywoonen van den Openbaa. ren Godsdienst, betoonde fmaak in denzelven te hebben , en zyn zedig Gedrag aan "С Character van een Leeraar zo wonder wel voegde, Maar hier toe door my, en door andere zyner Vrienden, aangezet , toonde hy een afkeer van dit te onderneemen; wy begreepen in °t eerst dat zulke uit nederigheid, en wantrouwen op. zyne bekwaamheden, fproot; doch ontdekten naderhand een geheel andere bron, In deezen fchynbdaren ftaat van befluitloosheid , geheel meester van zyn tyd nde, bedagt zyn Vriend Dr. CHANDLER eene bezigheid , geheel geëvenredigd аап ’s Jon- gelings bekwaamheden. Dr. DANIEL милла „een Leeraar onder de Diyenters, die, door een aanzienlyk Huwelyk , eigenaar van groote fchatten geworden was, en de 'Grond- vester van eene Boekery, ten dienfte van de zynen in de Redcros- fran. hadt, by Uiterften Wil, bepaald, dat ze kere Verhandelingen over Godgeleerde Gefchilftukken, en andere Godsdienftige Stukjes „ door hem gefchreeven, in ` "rt Latyn vertaald , en twee jaaren: naa zyn dood zouden worden uitgegeeven. Dit was onuitgevoerd gebleee en van omtrent het Jaar 1715. Dr. CHANDLER , onder de hezorgers hier van behoorende , en іп (ааг gefteld,om іе» mand, dien hy bekwaam tot dit werk oordeelde, des ruim te x 34% ` LEEVENSBERIOTEN te betaalen, ftelde die taak aan Mr. DYER voor, die de- zelve aanvaardde; dan, hy was Перїз zeer weinig gevore ‘derd met het afwerken , of het verveelde hem, en het volbrengen der Vertaslinge moèst in banden gegeeven worden aan iemand, min afkeerig van Letterärbeid , dan Mr. DYER. Eerlang bleek het, dat "er niets te wagten was van zyn Leeraarampt , waar toe geene aanraadingen zyner Vrien- den, noch vooruitzigten ор voordeel, hem konde bewee- gen: еп hy antfloeg zich van de banden der naauwgeset- te Leevenswyze tot nog toe gevolgd. Mr, Dyer begon een Man van de Wereld te worden , en befloot, met een bedaard overleg, volop deel te neemen aan de vermaaken en uitfpanningen , lieden van dien ftempel eigen. Zyn ge- zelfchap , fchoon hy eer aan den {Пеп dan praatagtigen kant was, werd door veelen gezogt , еп hy geftaadig ge noodigd op middag- en avondmaalen , en" bywoonen van kaartpartyän. Dit hervormde hem haast іп cen Slaaf van uitfpanningen , om deeze zyne keuze te regtvaardigen, hadt by zich zelven diets gemaakt, dat, niet alleen in het Ze delyk Beftuur дег Wereld , maar ook in der Menfchen Ze- den, door alle de veranderingen en wisfelbeurten van Moe de en grillige verkiezing heen, alles, wat er is, goed war Met dit denkbeeld eu andere begrippen, even zeer (trek- kende om zyne Zedelyke gefte!tenisfe te bederven , mogt men veronderftellen , dat hy onverfchillig begon te wor- den, omtrent de ftipte waarneeming der voorfchriften van den Godsdienst ; de ondervindivg bekragtigde deeze vere onterfteHing , daar hy allengskens de Openbaare Gods- dienstoefeningen liet vaaren , en zich gereed liet vinden op Zondag-avondpartyën , waar enkele gefprekken de hoofúbezighe:d niet uitmaakten. Ја zyne redenwisfelingen , was hy zeer agterhoudend ; doch men kon uit alles opmaaken, dat hy de bepaatingen aan een leeven, °t welk eene aanéénfchakeling van Zime- nelyk Vermaak oplevert, met een afkeurend oog aanzag. Ну hadt een kiefche lekkere tong, en zyn fmaak, in goed «егеп en drinken, zo verre gebragt, dat ik hem eens іп eene zwaarmoedige vlaag aantrof, veroorzaakt door de purdekking ‚ dat by zvn fmaak іп de Olyven vwerlooren te Mr. pyeR dagt diep , en was іп ftaat. om, in gezelfchap, over de meeste onderwerpen, wel te fpreeken: en naa dat hy zyn leevensplan bepaald hadt, °t welk beftondt in zich | tot VAN SAMUEL DYER. 449 tot geen Beroep te verbinden, maar als een Heer van de groote Wereld te leeven , zich veel ten huize zyner Vrien= den onthoudende , nam hy ook de gevoelens der zoda- тіреп аап. Мег een Vriend na Frankryk overfteekende, _ viel hem een Boek in handen, getyteld: Les Meurs; in эс zelve vondt hy grooten (таак, en werd dermaate vere flingerd op de vrye gedagten daar in voorgefteld , dat ћу, паа de tegenftribbelingen zyner natuurlyke traagheid over. wonnen te hebben, befloot dit Werkje in °t Engelsch over te zetten ; doch ‘er wat in gevorderd zynde, kwam de - oude traagheid weder boven , en kreeg de overhand. Cave was zyn Drukker , en hadt flegts eenige bladen afgedrukt, of Mr. Dpyer’s voorraad van Vertaaling was ор: waar door de Drukker zich genoodzaakt vondt, na een ander om te zien , om de Vertaaling te voltooijen, °t welk Мг, CoLLYER verrigtte.. Weinigen, die het Stukje Les Meurs kennen , zullen zich verwonderen over Mr. pyen’s genegenheid voor ’t zele ve opgevat, noch dezelve mispryzen. Het is vol gezond verftand , het ftelt de uitmuntendheid en redelykheid van Zedelyke Deugd voor, in een taal, zo leevendig, zo ine neemend , zo kragtig, dat eene Ziel, voor onderwys vate baar, ’er door moet weggerukt: worden. De breedfpraakige aanmaaningen des Graaven van CHES- TERFIELD , aan zyn Zoon, hebben ‘zommigen voor een Stelzel van Opvoeding genomen ; dan , het is een Stel- zel, °t welk geheel vervalt, ten aanziene van den grond. flag en de ftrekking , vergeleeken met het Stelzel, be. greepen in dit beknopte Wetboek der Zeden. Zyn Lord. {сһар onderwyst іп de laagte kunftenaaryên , als de ge- fchikefte middelen, om tot het gewigtig einde, Geluk op eze Wereld, té geraaken: de Schryver van Les Meurs beweert, dat het goed gevoelen des Menschdoms nooit verkreegen kan worden door van den Regel des Regts a£ te wyken , en dat wy te vergeefsch na Geluk zoeken, wanneer wy ons niet kwyten in het volvoeren van de оп- derfcheide Pligten ons voorgefchreevens Beginzels, als dee- ze, kunnen niet welgevallig weezen voor de Offeraaren aan Zinnelyk Vermaak ; het is, nogthans, waarheid, dat de zich niets aanmaatigende en menschlievende Schry- ver, van Les Meurs, de kunst, om het Character van een waarlyk fraay Heer te vormen, veel beter verftondt dan hy, die Schandelykheid voorftelde als het afgebaakend pad tot Eere, Met één woord, het is een Werkje, in welks lo 45e LEEVENISERGTEN 10 men niet te breed kan uitweiden: want bemoer zeer verltandig weezen, die ‘er geen Leering nit haale, en one verbeterlyk boos, die ‘er geen aanfpooring tot Leevense verbetering in aantreft. ' Wat zullen wy dan zeggen van Мг. DYER , die dit Werkje Коп leezen, goedkeuren , en zo verre uit zyne natuurlyke traagheid opwekken, dat һу, ’er door bekoord , eene Overzetting van ter hand nam, еп nogthans dit werk Коп laaten. fteeken, vervallende tot dat Character, waar tegen het ten tegengif diende? Wat anders, dan dat Lui heid over hem heerichappy veerde , dat eene Geraaktheid, als с ware ‚ zyne Zielsbekwaamheden hadt aangetast, en dat hy , de voorzigtige raadgeevingen en Zedelyke voor- fchriften, in die keurige Verhandeling begreepen , verwer. пае, zich zelven overgaf aan misdaadige Bedryfloosheid, innelyke Zelfvoldoening , en de hoop zyner beste Vriene den te leur ftelde. | \ Mr. рувк’ѕ eenige voorraad , om het ledig leeven ‚ door hem verkoozen, te kunnen leiden , was het inkomen vaun een Vaderlyk Erfgoed іп de Fondfen, °t welk niet groot kon weezen; zyn Vader, die het hem befprooken hadt, liet, behalven hem, eene Weduwe , een ouder Zoon, en eene Dogter паа. Јонмѕом was hem , nevens my, fterk aan, om het Zeeven van Erasmus te {chryven , ten einde hy "er iets door mogt winnen ; doch hy liet "er zich niet toe overhaalen. Tot een werk van minder arbeids, doch zyns min waardig, haalde de Heer ѕнлир , de Chirurgyn, hem over, te weeten: het nazien eener oude Overzetting der Leevens van Plutarchus, door verfcheide handen ver- vaardigd. Hy ondernam dit, en volbragt het, onder het vitboezemen van de moeilykheid aan dien arbeid vast, hy verdiende hier mede twee honderd Ponden. Terwyl hy nog Lid was van een Gezelfchap , door Dr. 