Biblia Sacra, dat is de geheele Heilige Schriftuer bedeeld in het Oude en Nieuwe Testament; deze uitgaef vervat alle de boeken van het Oude Testament die in den Hebreeuwschen tekst zyn
13 Den Heer zal u stellen tot het hoofd en niet tot den steert : en gy zult altyd boven wezen, en niet onder : is het dat gy nogtans HET BOEK DEUTERONOMUM, XXV111. hoort nacr de geboden des Heeren uws Gods, die ik u heden gebied, en dat gy die bewaert en doet, 14 En daer niet afgaet ter regter noch ter slinker hand, en dat gy de vreemde goden niet volgt noch dient. 15 Maer is het zake dat gy naer de stem van den Heer uwen God niet hooren wilt, om alle zyne geboden, en ceremoniën te bewaren en te doen, die ik u heden beveel : zoo zullen alle deze vermaledydingen op u komen, en u bevangen. 16 Gy zult vermaledyd zyn in de stad, en ycrmaledyd op het veld. 17 Vermaledyd zal uwe schuer zyn, en alle uwe blevelingen zullen vermaledyd zyn. ï. 18 Vermaledyd zal zyn de vrucht uws ligchaems, en de vrucht uws lands, en het vee van uwe ossen, en de kudden van uwe schapen.. 19 Gy zult vermaledyd zyn, inkomende, en vermaledyd uitgaende. 20 En den Heer zal u toezenden duren tyd, en honger, en berisping in alle uwe werken, die gy doen zult : tot dat hy u ver- dorven en vernield zal hebben haestelyk om uwe allerkwaedste vonden door dewelke gy my verlaten hebt. 21 Den Heer schikke u toe pestilentie, tot dat hy u verslinde van den lande daer gy heen gaen zult om het te bezitten. 22 Den Heer sla u met armoede, koorts, en koude, brand en hitte, en met vuile kwade lucht,'en verzengdheid, en hy vervolge u tot dat gy vernield zyt. 23'Den hemel die boven u is worde me- talen : en de aerde welke gy betreedt, yze- ren. , , 24 Den Heer geve dat den regen uws lands zv stof der aerde, en dat van d(?h hemel op u asschen komen, tot dat gy vernield wordet. 25 Den Heer levere u vallende voor uwe vyanden. Door eenen weg moet gy uittrek- ken tegen hen, en door zeven wegen vlieden, en wordet verstrooid alle de komngryken der aerde door. 26 En uw dood ligchaem zy een aes allen den vogelen des hemels, en den beesten der aerde, 'en daer zv niemand die ze verjage. 27 Den Heer sla u met de zweren van Esypten, en het deel uws ligchaems daer deii drek door komt, met schurftheid ook en heuksel : alzoo dat gy niet moogt gene- zen worden. ; .. 28 Den Heer sla u met onzinnigheid, en blindheid, en razerny des herten, 29 En dat gy tasten moet in den middag gelyk een blinden pleeg te tasten m de duisternissen, alzoo dat gy nwen weg met HET BOEK DEUTERONOMIUM, XXVIII. 187 moogt regt houden. En ten allen tyde moet gy ongelyk lyden, en verdrukt worden door geweld /en niemand hebben die u ver- losse. 30 Eene huisvrouw moet gy trouwen, en een ander moet by haer slapen. Een huis moet gy timmeren, en daer niet in woonen. Eenen \vyngaerd moet gy planten en den wyn niet snyden. 31 Uw os moet voor u ten offer geslagen worden, en gy moet daer niet af eten. Uw ezel worde voor uwe oogen geroofd en u niet weder gegeven. Uwe schapen moeten uwen vyanden gegeven worden, en dat er niemand zy die u helpe. 32 Uwe zonen en dochteren moeten gele- verd worden eenen anderen volke, daer het uwe oogen zien zullen, en u begeven alle den dag in hun aenzien, en dat er geene magt zy in uwe hand. 33 Een volk dat u onbekend is, moet eten de vruchten uws lands, en allen uwen ar- beid : en gymoetaltyd wezen onregtlydende, en verdrukt ten allen tyde. 34 En verbaesd van den grouwel der din- gen welke uwe oogen zien zullen. ' 35 Slaen moet u den Heer met zeer kwade zweren aen uwe knien en braeijen, alzoo dat men u niet zal mogen genezen, van den hole uwer voeten tot den top uws hoofds toe. 36 Den Heer zal u en uwen koning dien gy over u stellen zult, voeren tot een volk welk gy niet kent, gy noch uwe vaders : en al- daer zult gy de vreemde goden dienen, stee- nen en houten. 37 En gy zult verloren zyn, en voor een gemeen zeggen en eene fabel wezen allen den volken daer u den Heer onder brengen zal. 38 Gy zult veel zaeds in de aerde werpen, en luttel vergaderen : want de springhanen zullen het al verslinden. 39 Gy zult eenen wyngaerd planten en graven : maer daer geencn wyn af drinken, noch gy zult daer niets af vergaderen : want van de wormen zal het verdorven wor- den. 40 Gy zult olyfboomen hebben aen alle uwe palen, en met de olie niet gezalfd wor- den : want de olivettcn zullen afvallen en verloren gaen. 41 Gy zuil zonen en dochteren winnen en daer geene genuglen uws herten af heb- ben : want zy zullen gevangen weg geleid worden. 42 De dorre verzengheid zal alle uwe hoornen en het gracn uws lands verderven. 43 De vreemdeling die met u in het land woont, zal boven u opgaen, en zal hooger zyn : maergy zult nederdalen en neerder zvn. 44 Hy zal u te woeker leenen, en gy zult hem te woeker niet leenen : Hy zal tot den hoofde zyn, en gy zult tot den steerte zyn. 45 En alle deze vermaledydingen zullen op u komen, en u vervolgen en grypen, tot dat gy vergaen zult wezen : om dat gy niet gehoord hebt de stem van den Heer uwen God, en zyne geboden en ceremoniën niet gehouden hebt, die hy u geboden heeft. 46 En daer zullen onder u teekenen en wonderlyke dingen zyn, en onder uw zaed tot in der eeuwigheid : 47 Om dat gy den Heer uwen God niet gediend hebt met blydschappen , en met genugten uws herten, om de overvloedigheid van alle dingen. 48 Gy zult uwen vyand dienen, den welken den Heer op u zenden zal, met honger en dorst en naektheid, en alle gebrek : en hy zal een yzeren jok op uwen nek leggen, tot dat hy u vernield zal hebben. 49 Den Heer zal een volk op u zenden uit verre landen , en van het uiterste einde der aerde, gelyk eenen arend met er magt vliegende : wiens tael gy niet zult kunnen verstaen : 50 Eene zeer slure pramende natie, die eenen ouden man niet toegeve, noch des kleines kinds ontferme, 51 En verslinde alle de vruchten van uw lastdragende vee, en de vruchten uws lands : tot dat gy vergaen zult zyn, en zy u niet late tarwe, wyn en olie, vee van ossen, en kud- den van schapen : tot dat zy u verdorven en vernield zal hebben, 52 In alle uwe steden, en tot dat uwe sterke en hooge muren zullen gebroken worden, daer gy uw betrouwen op had in al uw land. Gy zult binnen uwe poorten belegd worden, over al het land welk den Heer uw God u geven zal : # 53 En gy zult de vrucht uws ligchaems eten, en uwer zonen en dochteren vleesch, de- welke u den Heer uw God zal gegeven heb- ben, in de benaeuwdheid en verwoestheid, daer uw vyand u mede verdrukken zal. 54 Een teer en zeer wellustig man onder u, die zal zeer benyden zynen broeder en zyne huisvrouw die in zynen schoot slaept, 55 Dat hy hun niet geve van zyner kinde- ren vleesch, welk hy eten zal : om dat hy anders niet zal hebben om te eten, in het beleggen en duren tyd, waer door u\yc vyanden u verdorven zullen hebben binnen alle uwe poorten, 56 Eene tcerc en wellustige vrouw die op de aerde niet gaen mogt, of eenen voetstap vastzetten, om hare zeer groole weekheid en teerighcid, die zal haren man benyden, die in haren schoot slaept, op hacrs zoons en dochters vleesch, HET BOEK DEUTERONOM1UM XXIX 188 57 En van de bnroirógheM dër nioeder- üefkcns die dit hejt midden van hare dyen komen, en op de kinderkens die op de ïeïfde are gettorea zyn. Want zy zulten de/.e heimelVk eten, uit groot gebrek van allerlei dingen in het beleggen en ver- woestheid, waer door nwo vyanden u ver- drukken zullen binnen uwe poorten. 58 Ten ay dat gy bewaért en doet alle de woorden van deze wet, die in dit boek ge- schreven zvn, en ten zy dat gy zynen ecrly- ken en vreesselyken naem vreest : dat is, den Heer uwen God : 59 Zoo zal den Heer vermeerderen uwe pla-en, en de plagen uws zaeds, zeer groote en gedurige plagen, de allcrkwaedste ziekten en altvdilïirende. 60 Èn hv zal op u keeren allen den druk van Egypten dien gy gevreesd hebt, en zal u aenkïeven : 61 En daer toe nog alle de ziekten en pla- gen die in het boek van deze wet niet ge- schreven zyn, zal den Heer op u brengen tot dat hv u verniele : 62 En gv zult luttel van getal overblyven, die te voren van menigte waert gelyk de sterren des hemels, om dat gy de stem des Heeren uws Gods niet gehoord hebt. 63 En gelvk den Heer te voren zich verblyd heeft op ui u weldoende en u vermenigvul- digende : alzoo zal hv zich verblyden u ver- nielende en verdervende, dat gy weg geno- men wordet van den lande daer gy m gaen zult, om het te bezitten. 64 Den Heer zal u verstrooijen onder allen volken van het uiterste der aerde, tot aen haer einde toe : en gv zult daer de vreemde goden dienen, die gy en uwe vaders niet kent, de houten en steenen. 65 En onder het volk zult gy ook gecne rust hebben, noch uwe voetstappen zu len daer niet rusten. Want den Heer zal u daer een verveerd hert geven, en gebrekkelyke oogen, en eene ziel verteerd van onge- noegte : , , , 66 En uw leven zal wezen als hangende voor u. Gy zult nacht en dag vreezen, en uw leven niet betrouwen. 67 Des morgens zult gy zeggen : Wie zal mv den avond verleenen? En des avonds: Wie zal mv den morgen geven? om de ver- veerdheid uws herten, waermede gy zult verschrikt zyn, en om de dingen die gy met uwe oogen zien zult. 68 En den Heer zal u met een schepen- vloot weder in Egvpten voeren, door den weg daer hv u af gezeid heeft, dat gy dien niet meer zien zoudt. Daer zult gy uwen vyanden verkocht worden tot slaven en dienslwyven, en er zal niemand zyn die u koopen zal. KAPITTEL XXIX. DIT zyn de woorden des verbonds, welk den Heer Movses geboden heeft, dat hv maken zoude met de kinderen van Is- raël, in het land van Moab : behalve het verbond hetwelk hy met hen gemaekt had in Horeb. 2 En Movses heeft geheel Israël geroepen, en tot hen gezeid : Gy hebt gezien alle de dingen, welke den Heer gedaen heelt voor u in het land van Egypten, Pharao en allen zynen dienaers, en allen zynen lande, 3 Groote bekoringen dewelke uwe oogen gezien hebben, de teekenen en overgroote wonderlyke werken, 4 En den Heer heeft u geen verstandig hert, noch ziende oogen, noch ooren die hooren mogten gegeven, tot op den dag van heden toe. V 5 Hy heeft u veertig jaren geleid door de woestvn : uwe kleederen zyn niet versleten, en de schoenen van uwe voeten zyn van oudheden niet vergaen. 6 Gy hebt geen brood geëten, noch geenen wvn of verheugelyken drank gedronken : om dat gy weten zoudt dat ik den Heer uw God ben. 7 En gv zyt tot deze plaetse gekomen : en Sehon den koning van Hesebon is uitgetrok- ken, en Og den koning van Basan, komende ons tegen ten stryde. En wy hebben ze ver- 8 En hun land ingenomen, en het te be- zitten gegeven Ruben en Gad, en den hal- ven geslachte van Manasses. 9 Daerom bewaert de woorden van dit ver- bond, en volbrengt ze : op dat gy verstaen moget al wat gy doet. 10 Gy staet heden al te zamen voor den Heer uwen God, uwe prinsen en ges achten en ouderen, en leeraers, het gansche volk van Israël, . , 11 Uwe kinderen en huisvrouwen en ae vreemdelingen die by u in het leger woo- nen, uitgenomen de boschhouwers, en de gene die" water aenhalen : 12 Dat gy zoudt overkomen in het verbond des Heeren uws Gods, en in den eed den- welken den Heer uw God heden met u vast- 13 Om dat hy u zoude verwekken tot zyn volk, en uw God zoude wezen, gelyk hy u gezeid heeft, en gelyk hy uwen vaderen ge- zworen heeft, Abraham, Isaac, en Jacob. 14 En ik maek dit verbond en dezen eed niet vast met u alleen : 15 Maer met alle de genen die hier tegen- woordig, en niet tegenwoordig zyn. 16 Want gv weet wel hoe dat wy gewoond hebben in het land van Egypten, en hoe wy HET BOEK DEUTERONOMIUM, XXX. 189 gegaen zyn door het midden der natiën, door dewelke gaende, 17 Hebt gv gezien hunne afgryssely kneden en vuiligheden, dat is, hunne afgoden, hout en steen, zilver en goud, dewelke zy eer- den.. 18 Op dat er by aventuren onder u niemand zy, man of vrouw, familie of geslacht, wiens hert heden van den Heer onzen God afge- keerd is, dat hy zoude willen gaen en die- nen de goden van die natiën : en dat alzoo onder u zoude wezen een wortel voortbren- gende gal en bitterheid. ^19 En als hy de woorden van dezen eed zal gehoord hebben, dat hy dan zich zeiven in zyn hertc gebenedyde, zeggende : Ik zal vrede hebben, en wandelen in de kwaedheid myns herten : en dat de dronkersse tot zich neme den dorstigen, 20 En dat den Heer hem dit met vergeve : maer dan rooke allermeest zynen toorn en icver tegen dien mensch, alzoo op hem zit- ten alle de vermaledydingen die in dezen boek geschreven zyn : en dat den Heer zy- nen naem doe vergaen onder den hemel, 21 En hem verderve, tot dat hy hem ver- nield heeft uit alle de geslachten van Israël, naer de vermaledydingen die in den boek dezer wet en verbonds begrepen zyn. 22 En het nakomende geslacht, en de kin- deren die daer na zullen geboren worden, en de uitlandcrs die van verre gekomen zyn, zullen zeggen, als zy zien zullen de plagen van dien lande, en de ziekten daer den Heer die mede gepynigd zal hebben, ' 23 Met solfer en met den brand des zouts die verbrandende, alzoo dat men het niet meer bezaeije, en dat er niets groens uit wasse naer de gelykenis der verderfenis van Sodoma en Gomorrha, Adama en Se- boïm, welke den Heer omgekeerd heeft in zyne gramschap en toorn. 24 En alle de lieden zullen zeggen : Waerom heeft den Heer dezen landen aldus gedacn? En wat gramschap is dit van zynen onmatelyken toorn? 25 En zy zullen antwoorden : Om dieswil dat zy des Heeren verbond verlaten heb- ben, "dat hy met hunne vaderen gemaekt heeft, als hy ze leidde uit het land van Egvptcn, 26 En hebben du vreemde goden gediend, en hen aengebeden die zy niet kenden, en dien zy niet" waren toegeschikt : 27 Üaerom is den toorn des Heeren ver- stoord tegen dit land, dat hy daer op bren- gen zoude alle de vermaledydingen, die in dit boek geschreven zyn : 28 En hy heeft ze uit hunnen lande ver- dreven met gramschap en met toorn, en met de allergrootste verbolgenheid, en heeft ze verworpen in een vreemd land, gelyk het heden blykelyk is. 29 De verholen" dingen den Heere onzen • Gode : die openbaer zyn, ons en onzen kin- deren tot in der eeuwigheid, dat wy doen alle de woorden dezer wet. KAPITTEL XXX. ZOO wanneer dan dat alle deze woorden op u komen zullen, de benedyding of de vermaledyding, welke ik u in uw aen- zigt voorgehouden heb : en dat gy beweegd zynde door berouw uws herten onder alle de heidenen, daer u den Heer uw God onder zal verstrooid hebben, 2 En gy u weder tot hem keeren zult, en onderdanig wezen zynen geboden, gelyk ik heden u gebied, met uwe kinderen, met uw geheel hert en met uwe geheele ziel : 3 Zoo zal den Heer uw God u wederom leiden uit uwe gevangenis, en uwer berm- hertig wezen, en u weder vergaderen uit alle volken, daer hy u te voren onder ver- strooid had. 4 Al waert gy verstrooid aen het uiterste des hemels, van daer zal u den Heer uw God wederom trekken, 5 En te zichwaerts nemen, en brengen in het land dat uwe vaders bezeten hebben, en gy zult het inkrygen : en hy zal u gebene- dyden, en maken u meerder van getal dan uwe vaderen geweest zyn. 6 En den Heer uw God zal uw hert besny- den en het hert uws zaeds : dat gy den Heer uwen God zult mogen lief hebben met uw geheel hert en met uwe geheele ziel, dat gy moget leven. 7 Maer alle deze vermaledydingen zal hy keeren op uwe vyanden, en op de gene die u haten en vervolgen. 8 Maer gy zult wederkeeren, en hooren de stem des^Heeren uws Gods : en doen alle de geboden die ik u heden beveel : 9 En den Heer zal u maken overvloedende in alle de werken uwer handen, in de vrucht uws ligchaems, en in de vrucht van uw be- helpig'vec, en in de vruchtbaerheid uws lands, en in overvloedigheid van alle din- gen. Want den Heer zal wederkeeren, dat hy zich verblydc van u in alle goede din- gen, gelyk hy zich verblyd heeft in uwe va- deren. 10 ls het zake nogtans dat gy hooren zult naer de slem des Heeren uws Gods, en zyne geboden en ceremoniën onderhoudt die in deze wet geschreven zyn : en dat gy tot den lieer uwen God wederkeert met uw geheel hert en met uwe geheele ziel, 11 Dit gebod welk ik u heden gebied is boven u niet; noch verre gelegen, 12 Noch in den hemel gesteld, dal gy HET BOEK DEUTERONOMIUM, XXXI 100 zoudl mogen teggWö : Wie is ervan ons die in don hemel opklimmen map;, dat hy dit tol ons In-enge, dat wy het mogen hoorcn, en mei den werke volbrengen? i;> Noch het is over de zee niet gelegen : dat gy moogt daer op stèken en zeggen : Wie' is er van ons, die zal mogen over de zee varen, en dat tot by ons halen : op dat wv mouten hooren en doen dat er geboden is? 14 Maer het woord is u zeer naby, in uwen mond, en in uw hert, op dat gy het doen zoudt. 45 Aenmerkt dat ik heden voor uw aenzigt gesteld heb het leven en het goed, en daer tegen de dood en het kwaed : 1(3 Om dat gy den Heer uwen God zoudt lief hebben, en wandelen in zyne wegen, en zync geboden en ceremoniën en regten zoudt "bewaren : en leven, en dat hy u ver- menigvuldige, en u gehenedyde in het land daer gv in gaet, om het te bezitten. 17 Maer is het dat uw hert afgekeerd wordt, en gy niet hoorcn wilt, en dat gy door verdoofdheid bedrogen zynde vreemde goden aenbidt en hen dient, "l8 Zoo zeg ik u heden te voren, dat gy vergaen zuft, en luttel tyds blyven in bet land daer gy nu over de Jordaen gaende zult inkomen, om hel te bezitten. 19 Ik aenroep heden hemel en aerde tot getuigen, dat ik u te voren gelegd heb het leven en de dood, de benedyding en de vermaledyding. Daerom zoo verkiest het leven, op* dat gy en uw zaed leven moget : 20 En bemint den Heer uwen God, en weest zvner stem gehoorzaem, en blyft hem bv (want hy is uw leven,, en de langheid uwer dagen) op dat gy moget woonen in het land, waerom dat den Heer uwen vade- ren gezworen heeft, Abraham, Isaac en Ja- cob,"dat hy hun dat geven zoude. KAPITTEL XXXI 4 LDUS is Moyses weggegaen en heeft i\. alle deze woorden gesproken, lot alle die van Israël, 2 En hun gezeid : lk ben heden honderd en twintig jaren oud, ik kan niet meer uit en ingaen, bvzonder want den Heer ook my gezeid heeft : Gy zult over deze Jordaen niet gaen. 3 Zoo zal dan den Heer uw God voor u overtrekken : hy zal alle deze volken ver- nielen in uw aenschyn, en gy zult ze be- zitten : en dezen Josue zal voor u over- trekken, gelvk den Heer gezeid heeft. 4 En den * Heer zal hun doen gelyk hy Sehon en Og der Amorrhiters koningen, en hunnen lande gedaen heeft, en hy zal ze te niet brengen. 5 Als hy dan u deze ook zal geleverd hebben, zoo zult gy hen desgelyks doen, alzoo ik u bevolen heb. 6 Doet mannelyk, en weest vroom : wilt niet vreezen , noch verveerdt u niet tot hunnen aenschouwen : want den Heer uw God is uw leidsman, en hy zal u niet ver- laten noch afgaen. 7 En Moyses" heeft Josue geroepen, en hem gezeid voor geheel Israël : Hebt sterken moed, en weest vroom : want gy zult dit volk brengen in het land, waer af den Heer gezworen heeft hunnen vaderen, dat hy hun het zoude geven, en gy zult het met den lote uitdeelen. 8 En den Heer die uw leidsman is zal met u wezen : hy zal u niet verlaten noch af- gaen : wilt niet vreezen of verschrikt zyn. " 9 Zoo heeft dan Moyses deze wet geschre- ven, en die den priesters gegeven, den kinderen van Levi, die droegen de ark van het verbond des Heeren,en alle den ouderen van Israël. 10 En hy heeft hun geboden, zeggende : Na zeven jaren in het jaer der kwytschel- dingen, op het hoogtyd der tabernakelen, 11 Als alle die van"lsraël te zamen komen zullen, om zich te vertoonen voor het aen- schyn van den Heer uwen God, ter plaetse welke den Heer zal verkoren hebben, zoo zult gy de woorden van deze wet lezen voor alle dïe van Israël, daer zy het hooren. 12 En daer het volk al te zamen zal ver- gaderd wezen, zoo wel de mannen als de vrouwen, kinderen en vreemdelingen, die binnen uwe poorten zyn, op dat zy het hoorende mogen leeren, en vreezen den Heer uwen God, en bewaren en volbrengen alle de woorden van deze wet. 13 En dat hunne kinderen die het nu nog niet weten, mogen hooren, en vreezen den Heer hunnen God, alle de dagen dat zy ver- keeren zullen op het land, waer toe gy nu over de Jordaen gaende, reist om het te bezitten. 14 En den Heer zeide tot Moyses : Ziet de dagen uwer dood zyn nakende ; roept Josue, en staet in het tabernakel des getuigenis, op dat ik hem gebiede. Moyses dan en Josue zyn weg gegaen, en stonden in het taber- nakel des" getuigenis. 15 En den Heer heeft zich zeiven daer geopenbaerd in eene wolkkolom, de welke heeft gestaen in den ingang des tabernakels. 16 En den Heer heeft tot Moyses gezeid : Ziet, gy zult slapen met uwe vaderen, en dit volk opstaende zal onkuischheid bedryven achter de vreemde goden in het land daer het ingaet om er in te woonen : daer zal hel my verlaten, en het verbond breken, het- welk ik met hen gemaekt heb. HET BOEK DEUTERONOMIUM, XXXII. 491 17 En myne heele gramschap zal zich zeer verstooren tegen hen in dien dage : en ik zal hen verlaten, en myn aenschyn van hen verbergen, en zal ter verslinding wezen : en alle kwade dingen en tribulatien zullen hen vinden, alzoo dat het op dien dag zeg- gen zal : In der waerheid, om dat God met my niet is, daerom hebben my alle deze kwade dingen gevonden. 18 En ik zal myn aenschyn verbergen, en stoppen op dien dag, om al des kwaeds wil dat zy gedaen hebben, want zy de vreemde goden gevolgd hebben. 19 Daerom zoo schryft nu voor u dit liede- ken, en leert het den kinderen van Israël : dat zy het vast in de memorie hebben en met den mond zingen, en dat dit liedeken my zy voor een getuigenis onder de kin- deren van Israël. 20 Want ik zal ze brengen in hel land, daerom dat ik hunnen vaderen gezworen heb, van melk en honig vloeijende. En als zy zullen geëten hebben, en verzaed, en vet geworden zyn, zoo zullen zy afgekeerd wor- den tot de vreemde goden, en hen dienen : en zy zullen my lasteren, en myn verbond breken. 21 Als hen dan veel kwaeds en lydens gevonden zullen hebben, zoo zal hun dit liedeken antwoorden voor een getuigenis, hetwelk geene vergetelykheid zal verdryven uit den mond huns zacds. Want ik ken hunne gedachten, die zy nog heden doen zullen, eer ik ze zal brengen in het land dat ik hun beloofd heb. 22 Hierom zoo heeft Moyses den lofzang geschreven, en den kinderen van Israël geleerd. 23 En den Heer heeft Josue Nuns zoon geboden en gezeid : Wordt versterkt, en weest vroom : want gy zult de kinderen van Israël brengen in het land welk ik beloofd heb, en ik zal met u wezen. 24 Na dat Moyses dan de woorden van deze wet in eenen boek geschréven en voleind had : 25 Zoo heeft hy den Levieten geboden, die de ark van des Hceren verbond droegen, zeggende : 2*6 Neemt dezen bock en legt dien binnen aen de zyde der ark des verbonds van den Heer uwen God : dat dien aldaer tegen u mag zyn tol den geluigenisse. 27 Want ik ken uwe wederspannigheid wel, en uwen zeer harden nek. Want tcrwyl dat ik nog geleefd heb en met u gegaen, zoo hebt gy altyd wederspanniglyk gedaen tegen den Heer : hoe veel te meer als ik dood zal zyn? 28 Vergadert by my alle de ouderen by uwe geslachten, en uwe leeracrs, en ik zal deze woorden spreken dat zy het hooren, en ik zal hemel en aerde tegen hen aenroe- pen. 29 Want ik weet wel dat gy na myne dood boozelyk doen zult, en zeer korts zult af- keeren van den weg dien ik u geboden heb : en dan zal u veel kwaeds overkomen, ten laetsten tyde als gy zult kwaed gedaen hebben voor het aenschyn des Heeren, om hem te kreiten door uwer handen werken. 30 Zoo heeft dan Moyses, daer het alle de vergadering van Israël hoorde, de woorden van dit liedeken gesproken, en tot het einde toe volbragt. KAPITTEL XXXII. HOORT gy, hemelen, het geen dat ik spreek, en de aerde hoore de woorden myns monds. 2 Myne leering renne tot eenen regen, en myne spraek vloeije als den dauw, gelyk den regen op het kruid, en gelyk de drup- pelen op het gras. 3 Want ik zal den naem des Heeren aen- roepen : geeft onzen Gode de heerlykheid. 4 Gods werken zyn volmaekt, en alle zyne wegen zyn regte oordeelen : God is ge- trouw, en zonder ecnige onregtveerdigheid, regtveerdig en regt. 5 Zy hebben tegen hem gezondigd, en niet zyne kinderen met vuiligheden : het slim en bedorven geslacht. 6 Loont gy hier mede den Heer, o gy dwaes en onwys volk? Is hy niet uw vader die u bezeten heeft, en gemaekt, en u geschapen heeft? '7 Gedenkt der ouderen dagen, overpeinst alle de geslachten byzonder : Vraegt uwen vader, en hy zal het u verkondigen, uwen ouderen, en zy zullen het u zeggen. 8 Toen den" Allerhoogsten de heidenen bedeelde : als hy Adams kinderen van een scheidde, toen slelde hy de palen der vol- ken naer het getal der kinderen van Israël. 9 Maer des Heeren deel was zyn volk : Jacob was het koordeken van zyner erve. 10 Hy heeft hem gevonden in het woeste land, in de plaets des grouwels en der grooter wildernissc : Hy heeft hem alom geleid en geleerd : en bewaerd als den ap- pel zyner oogen. 11 Gelyk eenen arend die zyne jongen tot vliegen verwekt, en op hen vliegende, zoo heeft hy zyne vleugelen uitgeslagen, en hy nam hem "op en droeg hem op zyne schou- deren. 12 Den Heer is alleen zyn leidsman ge- weest : en daer was geen vreemde god mot hem. 13 Hy heeft hem gesteld op een verheven land : om dal hy eten zoude der velden HET BOEK DEUTERONOM1UM, XXXII. vruchten, en zuigen honig uit den steen, en olie uit den allerhardslen steen. 14 Boter van de koeijen, en melk van de Schapen met het vet van de lammeren, en nanmen der kinderen van Basan : en hok- ken met tiet merg der tarwe, en dal hy hel aUerpuerste bloed van de wyndruiven drin- ken zoude. i;( Mya' beminden is vet geworden, en hv beeft te-en-espoord; weeldig geworden zyndö* vet en breed, heeft hy verlaten God zvnen Schepper, en is van God zynen Zalig- maker gescheiden. 16 Zyhebben hem gekreit door de vreemde goden, en door de ai'grysselykheden hebben zy hem tol gramschappen verwekt. H Zv hebben sla^tofferanden geotterd den duivelen en niet Gode, den goden die zy niet kenden : .die nieuw en versch zyn ge- komen, dewelke hunne vaderen niet ge- diend hebben. ,. I S Den God die u gegenereerd heelt hebt gy verlaten, en den Heer uwen Schepper hebt gy vergeten. i . ,. 49 Den Heer heeft het gezien, en is tot mamschap verwekt : want zyne zonen en doehteren hebben hem gekreit. 20 En hy heeft gezeid : Ik zal myn aenzigl van hen verbergen, en hunne uiterste aen- merken : want het is een verkeerd geslacht, en het zyn ongetrouwe kinderen. 21 Zv hebben my opgeroeid door den ge- nen die geen God was, en zy hebben my met hunne vdelheden gekreit : en ik zal ze oproeiien door de gene die geen volk zyn, en door een dwaes volk zal ik ze kreiten. 22 Daerom is een vuer ontstoken in myne heete gramschappen, en het zal branden tol het uiterste der hellen : en het land met zyn groeisel verslinden, en het zal de fon- damenten der bergen verbranden. 23 Ik zal op hen veel kwaeds vergaderen en mvne schichten in hen volleveren. 24 Zv zullen van honger vergaen, en de vogelen zullen ze verslinden met de al er- bitterste beten : Der beesten tanden zal ik hen toezenden, met eene razende verwoed- heid der trekkende dieren op de aerde, en der kruipende. 25 Van buiten zal ze het zweerd bederven, en van binnen den angst, beide den jonge- ling met de maegd, den zuigeling met den ouden man. , 26 Ik heb gezeid : Waer zyn zy? ik zal hunne gedenkenis doen vergaen van onder de menschen. ., 27 Maer om der vyanden gramschap wil, heb ik het uitgesteld : op dat hunne vyan- den bvaventuren zich niet verhooveerdigen zouden, en zeggen : Onze verhevene hand, en niet den Heer, heeft dit al gedaen. 28 Het is een volk zonder raed, en zonder voorzienigheid. 29 Och of zy wys waren, en verstonden, en de uiterste voorzagen.. 30 Hoe dat er een vervolgen zoude dui- zend en dat er twee tien duizend zoude doen vlieden? Is hel niet om dieswil dat ze hun God verkocht heeft, en dat ze den Heer besloten heeft? , , , 31 Want ons God is niet gelyk hunne goden : en onze vyanden zyn er de reg- ters af. 32 Hun wyngaerd is van de Sodomiten wyngaerd, en van de voorsteden van Go- morrha : hunne druif is eene druif der gallen, en hunne wyndruiven zyn boven mate zeer bitter. 33 Den drakengal is hun wyn, en een venyn van adderslangen ongeneesselyk. 34 En zyn deze dingen by my niet verbor- gen en bezegeld in myne schatten? ''35 Myne is de wraek, en ik zal het hen loonen ten tyde, alzoo dat hunnen voet struikelen zal : den dag der verderfemssen is by, en de tyden haesten zich om by te zvn. 36 Den Heer zal over zyn volk regt doen, en met zyne dienaers zal hy bermherlig wezen. Hy zal aenzien dat hunne hand onmagtig geworden is, en dal ook de be- lotene vergaen zyn, en de overgeblevene vernield zyn. 37 En hy zal zeggen : Waer zyn hunne goden daer zy betrouwen in hadden? 38 Van der welker slaglofferandcn zy het binnenste vet aten, en dronken den wyn van hunne drankofferen. Laet ze opstaen en u helpen, en u beschermen m uwen nood. , . t 39 Ziet dat ik het alleen ben, en dat er anders geen God is dan ik. Ik zal dooden en doen leven. Ik zal slaen en ik zal gene- zen, en daer is niemand die het uit myne handen zoude mogen trekken. 40 Ik zal myne hand tot den hemel heften, en zeggen : Ik leve in der eeuwigheid. 41 Is het dat ik myn zweerd scherp slyp, gelyk eenen bliksem, en dat myne hand het regt oordeel aengrypt : zoo zal ik met de wraek myne vyanden vergelden en den eenen die my haten zal ik wederloonen. 42 Ik zal myne pylen met bloed dronken maken, en mvn zweerd zal vleesch verslin- den, van den bloede der verslagenen, en der 'gevangenissen, van het gebloot hoofd der vyanden. 43 Looft gy heidenen zyn volk, want ny zal het bloed van zyne dienaers wreken : en hunne vyanden met de wraken betalen, en zvns volks land genadig zyn. 44 Aldus zoo is Moyscs gekomen en heelt HET BOEK DEUTERONOM1UM, XXXIII. 193 alle de woorden van dezen lofzang gespro- ken in de ooren des volks, hy en Josue Nuns zoon. 45 En hy heeft alle deze woorden volzeid, sprekende tot alle die van Israël. 46 En tot hen gezeid : Stelt uw hert op alle de woorden die ik u heden getuig : dat gy die uwen kinderen voort gebiedt te be- waren, en te doen, en te volbrengen al dat er geschreven is van deze wet : 47 Want zy zyn u te vergeefs niet gebo- den, maer om dat een iegelyk daer door leven zoude : Dewelke gy volbrengende langen tyd moogt blyven in het land daer gy in komen zult om het te bezitten, als gy over de Jordaen zult gepasseerd zyn. 48 En den Heer heeft tot Moyses op den zelfden dag gesproken, zeggende : 49 Gaet op dit gebergte Abarim, dat is te zeggen, der overgangen, tot op den berg Nebo, die daer is in het land van Moab, tegen over Jericho : en beziet het land van Chanaan, hetwelk ik den kinderen van Israël geven zal om te behouden, en sterft daer op den berg. 50 En als gy daer zult gekomen zyn, zoo zult gy by uwen volke verzaemd worden, gelyk uw broeder Aaron gestorven is op den berg Hor, en verzaemd by zynen volke : 51 Want gy hebt tegen my overtreden in het midden der kinderen van Israël, aen de wateren des wederzeggen te Kades in de woestyn Sin : en gy hebt my niet geheiligd onder de kinderen van Israël. 52 Gy zult tegen u over het land zien, en gy zult daer niet ingaen, hetwelk ik den kinderen van Israël geven zal. KAPITTEL XXXIII. DIT is de gebenedyding daer Moyses den man Gods de kinderen van Israël mede gebenedydde voor zyne dood. 2 En hy heeft gezeid : Den Heer is van Sinaï gekomen, en van Seyr is hy ons op- gestaen : hy heeft zich vertoond op den berg Pharan, en met hem vele duizende heiligen. In zyne regter hand was eene vu- rige wet. 3 En hy heeft de volken lief gehad, alle de heiligen zyn in zyne hand t en die by zyne voeten' komen, zullen van zyne leering ont- vangen. 4 Moyses heeft ons de wet geboden, eene erfelykheid der menigte van Jacob. 5 By den allcrregtsten zal een koning we- zen, als de prinsen des volks met de ge- slachten van Israël zullen vergaderd wezen. 6 Leven moet Ruben, en niet sterven, en laet hem klein van getal wezen. 7 Dit is Judas benedictie : Heer, hoort de stem van Juda, en brengt hem in tot zynen volke : zyne handen zullen voor hem slry- den, en zyn helper zal tegen zyne vyanden zyn. : 8 En tot Levi heeft hy ook gezeid : Uwe volmaektheid en uwe geleerdheid is uwen heiligen man, denwelken gy in de bekoring geproefd hebt, en geoordeeld aen de kyf- wateren. 9 Die zynen vader en moeder gezeid heeft : lk ken u niet ; en zynen broeders : Ik ken u niet, en die hunne kinderen niet gekend hebben. Deze hebben uwe uitspraken be- waerd, en uw verbond onderhouden, 10 Uwe regten, o Jacob, en uwe wet, o Is- raël : Zy zullen tymoes reukoffer stellen in uwen toorn, en brandoffer op uwen autaer. 1 i Gebenedydt, Heer, zyne sterkheid, en ontvangt de werken zyner handen. Slaet de ruggen van zyne vyanden : en die hem haten laet niet opstaen. 12 En tot Benjamin heeft hy gezeid : Den allerliefsten des Heeren zal in hem met be- trouwen woonen : en daer blyven als in eene slaepkamer allen den dag, en tusschen zyne schouderen zal hy rusten. 13 En tot Joseph heeft hy ook gezeid : Van des Heeren benedictie is zyn land, van de appelen des hemels, en van den dauw, en van den afgrond die daer onder ligt. 14 Van de appelen der vruchten der zon en der maen. 15 Van de toppen der oude bergen, en van de appelen der eeuwige heuvelen : 16 En van de vruchten der aerde, en van hare volheid. De benedictie van den genen die in den doorn openbaerde, moet komen op Josephs hoofd, en op den top van den Nazareus onder zyne broeders. 17 Zyne schoonheid is gelyk des eerstge- boren stiers, zyne hoornen zyn gelyk de hoornen van den eenhoorn : met dien zal hy de heidenen opligten tot de uiterste ein- den der aerde : dit zyn de menigte van Ephraïm : en dit zyn de duizenden van Ma- nasses. • 18 En tot Zabulon heeft hy gezeid : Ver- blydt u, Zabulon, in uwen uitgang, en Is- sachar in uwe tabernakelen. 19 Zy zullen de volken tot den berg roe- pen : daer zullen zv offeren de slagtofferan- den der regtveerdigheid. Die den overvloed der zee zullen zuigen als melk, en de ver- boreen schatten des zands. 20 En tot Gad heeft hy gezeid : Gebenedyd is Gad in de breedheid : als een leeuw heelt hy gerust, en hy heeft genomen den arm en den top des hoofds. 21 En hy heeft zyne hcerlykheid gezien, dal in zyn deel den leeraer gesteld was : (Vw er geweest is met de hoofdlieden des volks en hy heeft de regtveerdigheden des HET 1)0 EK JOSUE, l. m Hoeren gedaea, en zyn oordcel mei Israël. 22 rot Dan heeft hy ook gezeid : Dan is een jong welpken van eenen leeuw, hy /.al mildeJyk van Basan vloeden. 23 En tot Nephthali heeft hy gezeid : Nepb- ihali /.al de overvloedigheid gebruiken en vol wezen van des Keeren benedictie : hy- /al de zee en de zuidzyde bezitten. 24 En tot Aser heelt by ook gezeid : Gebe- aedyd is in de kinderen Aser, laet hem /ynèn broeders hehagelyk zyn, en zynen voet in de olie doppen. 23 Yzer en metael is zyn schoen. Gelyk de dagen uwer jongheid, alzoo zal ook uw ouderdom wezen. 26 Daer is geen ander God, gelyk den God des allerrcgtsten : den opklimmer des he- mels is uw" helper. Door zyne heerlykheid drvven de wolken, 27 Zyne woonstad is boven, en beneden de eeuwige armen : hy zal den vyand van uw aenzigt verdryven, en zeggen : Wordt vernield. 28 Israël zal met betrouwen woonen, en alleen. Jacobs oog is in het land van tarwe en wyn, en de hemelen zullen van den dauw donker wezen. 29 Zalig zvt gy Israël : wie is uws gelyk, gy volk die door den Heer behouden wordt? Den schild van uwe hulp en het zweerd van uwe gloriën : uwe vyanden zullen u verza- ken en gy zult hunne halzen met de voeten treden. KAPITTEL XXXIV. ALDUS is Moyses opgeklommen van het plat land van Moab op den berg Nebo, op den top van Phasga tegen over Jericho : en den Heer heeft hem getoond al het land van Galaad tot Dan toe,. 2 En al het land' van Nephthali, en het land van Ephraïm en Manasses, en al het land Juda tot aen de uiterste zee, 3 En de zuidzyde, en de breedheid van het plat land van Jericho der Palmenstad, tot Segor loc. 4*En den Heer heeft tot hem gezeid : Dit is het land wacrom dat ik Abraham, IsaacenJacob gezworen heb, zeggende : lk zal dit uwen zacle geven. Gy hebt het met uwe oogen gezien, en gy zult tot daer niet overgaen. 5 En Moyses des Heeren dienaer is daer gestorven in het land van Moab, door des Heeren bevel : 6 En hy heeft hem begraven in het dal des lands van Moab, tegen over Phogor : en geen mensen heeft zyn graf geweten tot op dezen dag toe. 7 Moyses was honderd en twintig jaren oud als hy stierf : zyne oogen waren niet verduisterd, noch zyne tanden waren niet verroerd. 8 En de kinderen van Israël hebben hem beweend in het plat land van Moab dertig dagen lang : en deschreidagenderbeweeners van Moyses zyn volbragt geweest. 9 Maer Josue Nuns zoon . is met den geest der wysheid vervuld, want Moyses had zyne handen op hem gelegd. En de kinderen van Israël zyn hem onderdanig geweest, en ge- daen alzoo den Heer Moyses bevoien had. 10 En daer is voorts nooit zulk een profeet in Israël opgestaen als Moyses was, denwel- ken den Heere kende van aenzigt tot aenzigt. 11 Door alle de teekenen en wonderlyke werken, welke den Heer door hem gezonden heeft om te doen in het land van Egypten, Pharao en alle zynen knechten, en allen zynen landen, 12 En alle de magtige hand, en de groote wonderen die Moyses gedaen heeft voor alle de kinderen van Israël. HET BOEK JOSUE, Sprekende hoe het volk Gods over de Jordaen ging in het land van beloften. KAPITTEL I. EN het is geschied na de dood van Moyses des Heeren dienaer, dat den Heer ge- sproken heeft tot Josue Nuns zoon, Moyses dienaer, en hem zeidc : 2 Myn dienaer Moyses is gestorven : Staet op, en trekt over deze Jordaen, gy en al het volk met u in het land dat ik den kinderen van Israël geven zal. 3 Alle de plaetsen welke de voetstappen uwer voeten betreden zullen die zal ik u geven, gelyk ik Moyses gezeid heb. 4 Van de woestvn en Libanus, tot de groote HET BOEK JOSUE, 11. 195 rivier Euphrates, al het land van de Hethi- ters tot de groote zee, tegen der zonnen on- dergang zal uw pael wezen. 5 Niemand zal u mogen wederstaen alle de dagen uws levens : gelyk ik met Moyscs ge- weest ben, alzoo zal ik ook met u zyn. Ik zal u niet laten, noch van u scheiden. 6 Wordt versterkt, en zyt vroom : want gy zult dezen volke het land met den lote uit- deden, daerom ik uwen vaderen gezworen heb, dat ik het hun leveren zoude. 7 Wordt dan versterkt, en weest zeer vroom : dat gy onderhoudt en doet alle de wet, welke Moyses myn dienaer u bevolen heeft : wilt daer niet af gacn ter regter of ter slinker zyde, op dat gy verstaen moget alle dingen die gy doet. 8 Laet het boek van deze wet van uwen mond niet gaen : maer gy zult daer op den- ken by dagen en nachten, op dat gy onder- houden en doen moget alle de dingen die daer in geschreven staen ; dan zult gy uwen weo- besturen en dien verstaen. 9'Ziet.ik gebied u, wordt versterkt, en weest vroom. Wilt niet vreezen, en wilt niet verveerd zyn : want den Heer uw God is met u m alles daer gy toe gaen zult. 10 En Josue heeft den prinsen des volks geboden, zeggende : Gaet door het midden van het leger, en gebiedt den volke, en zegt : 11 Voorziet u van spys : want na den der- den dag zult gy over de Jordaen trekken, en ingaen om te bezitten het land, welk. den Heer uw God u geven zal : 12 En tot de Ruben iten en Gaditcn, en tot het halve geslacht van Manasses heeft hy gezeid : ' 13 Weest gedachtig der woorden dewelke u Moyses des Heeren dienaer geboden heeft, zeggende : Den Heer uw God heeft u rust gegeven, en al het land. 14 Uwe huisvrouwen en uwe kinderen, en uw vee zullen blyven in het land welk Moy- scs u gegeven heeft over de Jordaen : maer gaet gv over gewapend voor uwe broeders, alle dYe sterk van handen zyt, en strydt voor hen, 15 Tot dat den Heer uwen broederen rust geve, gelyk hy u gegeven heeft, en dat zy ook mogen bezitten het land, welk den Heer uw God hun geven zal : en alzoo zult gy wederkceren in het land van uwe bezitting, en zult daer in wooncn, welk Moyses des Heeren dienaer u gegeven heeft over de Jordaen tegen der zonnen opgang. 16 En zy hebben tot Josue geantwoord en gezeid : Al dal gy ons bevolen hebt zullen wy doen : en werwaerts dat gy ons zenden zult, zullen wy gaen. 17 Gelyk wy in alle dingen Moyses onder- danig geweest zyn, alzoo zullen wy u ook onderdanig zyn : alleen zoo zy den Heer uw God met\i, gelyk hy met Moyses ge- weest is. 18 Zoo wie dat tegen uwen mond spreekt, en niet onderdanig is allen den woorden die gy hem gebieden zult, die sterve : alleenlyk weest gy vroom, en doet mannelyk. KAPITTEL II. ALDUS zoo heeft Josue Nuns zoon van Sethim gezonden twee mannen, be- spieders in het heimelyk, en tot hen ge- zeid : Gaet, en beziet het land en de stad van Jericho. En zy zyn gereisd, en gegaen ïu het huis van eene gemeene vrouw die Kahab heette, en zy hebben by haer gerust. *2 En het is den koning van Jericho ge- boodschapt, en gezeid : Ziet hier zyn in den nacht mannen ingekomen van de kinderen van Israël, om het land te bespieden. 