Nederlandsch Tijdschrift voor Liefhebbers der Jagt und Visscherei
Verder kan men als genoegzaam bewezen aanneraen, dat S. zich uit den dienstbaren stand wist te verheffen, vooral door zijne aangeboren zuinigheid, die bij klim- raende jaren tot schraapzucht oversloeg; zoodat men te regt van hem zeggen kon, dat het geld hem be- heerschte. De grondoorzaak was de weinige uitzet- ting , waarvoor zijn hart vatbaar was , en dat later , verhard als de bast van den liurkboom, zich tot de matigste verlangens en de geringste behoeften van den gierigen lijder beperkte. Door zijne karige levenswijze was allengs een niet onaanzienlijk kapitaal overgelegd, zonder daardoor eenig mistrouwen op te wekken; ofschoon bij het doen van zaken met hem , zijn eigen belang met dat van anderen moest strooken, om tot eenen goeden uitslag te geraken. Zijn beheer werd echter niet zoo gortig gedreven, dat het na verloop van tijd, om zich te herstellen , verlangd en noodzakclijk werd , het be- stuur over zijne verkregene bezittingen over te nemen. Als minnaar van visch , zoo wegens smaak , gemak- kclijke vertering, als goedkoopheid , had hij in der tijd geld geschoten op een voor de visscherij gunstig gele- gen verblijf, dat spoedig hierop zijn eigendom werd. Dit vischwater werd telkens door de rivier gevoed , wanneer deze buiten den oever trad , en door de zorg 71 van voor het slnisje eene traliedeur te schuiveii, werd de achter den zomerdam gebleven visch het terug? zwemmen belet en, de zegen ingelegd zijnde^ in eens al wat zich in het sluiskolkje bevondt opgevangen. Alleen de katvisch raakte in de keuken of in de vischkaar; de betere soorten werden steeds in eenen lang- werpigen vijver overgebragt in pijpenmanden , waarin stroo werd gelegd ter voorkoming van beschadiging. De aarde bij het graven van dezen vijver losgemaakt, was tot een bergje opgehoopt, waarop een nagemaakt wachthuisje van taxis, met uitgesneden ramen, een overzigt gevende van hetgene bij dag op dezen eigendom gebeurde, en bij helder weer een ruim uitzigt op de bedrijvigheid der Zuiderzee opleverende; terwijl bij nacht een waker zich hierin tegen den daauw kon beschutten. Onder de weinige lectuur die de aandacht van S. trok en boeide, was die der voeding, in ponden uitgedrukt, de voornaamste; daarvan had hij echter geen duidelijk begrip , verwarrende voedingstof met voedende spijzen; zoodat hij in zijn belang zich ver- beelde, dat elk pond voedsel, door de geheimen der kookkunst, de w^aarde van het rundvleesch kon ver- krijgen en hij dus het laatste kon ontberen. De ponden , hetzij die als hollandsche , vlaamsche of engelsche voorkwamen, waren hem altijd bezwaar- hjk te herleiden, zelfs op het papier; maar zoo ging het niet met zijne meid. Voor het overige liep alles geregeld en er wa«, met vermijding van eenig« g«vo«- 72 lige pimten, wel met S. om te gaan, tot tijd en wijl dat hij aan de gewezen maagd den naam van huis- houdster gaf , die zich hierop vaster in haren stoel drukte, en onder voorwendsel van haar meesters be- langen voor te staan , de hare zoodanig behartigde , dat zij spoedig hierop de toekomst onbezorgd te ge- moet kon zien. Eva Tang is de naam van haar, die de zwakke zyde van haren meester kende en vleide, wanneer het pas had, voor het oogenblik toe- gevende , om later elk zijner begrippen tot niet te her- leiden; voorts, door de iiitwerking der gewoonte, de zuinigheid ten koste der gezondheid overdrijvende. Hare vormen , waaraan zij hare verhcifmg te danken had, waren rond; doch, hoekig toen zij zich later zag vervangen, uithoofde van bederf in de vochten, en toen haar de gal door het bloed sloeg werd alles aan haar scherp. Hare katten-natuiir openbaarde zich het meest, wanneer zij met gesloten oogen zat te praktiseren , als het ware om op het daglicht te be- zuinigen. En doordien niemand zich met het inwen- dige van het huis had te bemoeijen, bleven de gor- dijnen zedig neergelaten, opdat de koorden door on- noodig ophalen en neerlaten niet zouden slijten. Aan de eijeren, voor het huishouden vergaderd, werd een volgnommer gegcven , opdat de oudsten het eerst konden geniittigd, en van het fruit steeds het reeds aangestokene gebruikt worden; zoodat het geheele jaar door de voorwerpen dan eerst werden genuttigd, wan- neer zij Diet ianger bewaard konden worden voor de 73 komst van onvcrwachte bezoekers, die of niet kwa- men, of, onder voorwendsel van ongesteldheid , met een »niet te huis" werden afgewezen. Zoo leefde men voor het oog, maar niet voor gevoel en genot voort, tot S. , na ten gevolge van dit alles het leven als een last beschouwd te hebben, eindelijk na vele ontberin- gen , die hij zich had kunnen besparen en na lang suk- kelens, door overgebruik van zout verergerd, aan den kanker in de maag schatrijk sticrf , na als een behoef- tige te hebben geleefd, en ten grave werd gedragen onder den bijnaam van »botvanger". De lange vijver zou een' schat aan visch hebben be- vat, bijaldien strenge winters daarin geen schade had- den aangerigt; niettegenstaande het plaatsen van stroo- bossen in het ijs om den visch lucht te geven , het ma- ken van bijten, het weren van schaatsrijders zoo lang het ijs boog en dergelijke voorbehoedmiddelen meer. Het water was bovendien brak of ziltig en niet diep genoeg tegen verdamping bij aanhoudende drooge lucht- gesteldheid, en toch bleef elk voorjaar de toevoer van visch aanhouden. • Bij den vijver werd het net gehangen, van welke omstandigheid de belanghebbenden misbruik konden maken zoo lang het niet volkomen droog was; toen daaromtrent in het groene huisje vermoeden onstond, werd eene andere droogplaats gekozen, alsmede on- der water palen gesteld, waaraan snijdende voorwerpen waren bevestigd. Den gewonen loop der natuur volgende slikten de 74 snoeken eerst de kleine visch op, daarna vielen zij zich onderling aan , en de langstlevende werd met eene van den kant onzigtbare zetlijn gestroopt. Doch werd iiithoofde der veronderstelde hoeveelheid aanwezige visch besloten, na miming der beletselen, den vijver te bevisschen. Een der aanwezigen met den vs^aren toestand bekend en geholpen door de toevallige omstandigheid , dat een botboer met springlevende botjes voorbij kruide, kwam op den inval die te koo- pen en ongemerkt in den vijver over te brengen. Men ving niets dan deze botjes terng, door welke omstandigheid het eigenbelang en de eer van den wa- tereigenaar zwaar werden gegriefd, en uit vrees van dergelijke scherts herhaald te zien, bleef de deur met den ketting gesloten , zelfs voor hen die meer dan een gewone pligtpleging hadden te vervullen; waaronder een die , bij aanhouden toch niet slagende , zich de ge- schiedenis der botvangst met korte woorden liet ont- vallen; dit werd gehoord, oververteld en is, zonder- ling genoeg, tot op onzen tijd bewaard gebleven. Van Eva werd nog verhaald dat zij , bij de opening van het testament, zich verwijderde om den ontzielde een knip voor den neus te geven , en dat zij later met gouden sieraden ging prijken enz. enz. In hare ver- dorde hand werd ook een ebbenhouten steel gezien , om als schraapwerktuig te kunnen dienen. Ik vond dit bij eenige zeldzaamheden, waaronder hare zilveren reuk- doos, nog van eene spons voorzien , nevens het tangetje door hare voorzaten bezeten, van een opmerkelijk schar- 75 nicr voorzien, dat toeliet de kromme beenen in alle rigtingen te buigen zonder te brekeii , welke eene on- bekwame hand had gepoogd regt te buigen. Eene waarheid heeft S. bij zijn leven gezegd en, als vreemdeling, met der daad bewezen: »dathijj die het >hier te lande ernstig meent, zijn brood kan ver- »dienen en nog tijd overhouden, om met den hengel »te visschen.'* Aquarius. — ^-'-m^W^^ DE JAGT IN OOSTINDIEK De beschrijvingen van Oostersche jagt-partijen lieb- ben, niet alleen voor den jagtliefhebber, maar ook voor den lezer zoo veel aanlokkends, dat het voorze- ker geene verontschiildiging noodig hceft, als wij aan dit onderwerp in dit ons tijdschrift eene plaats ver- gimnen. Een Engelscli officier in Oost-Indie ging[, eenigen tijd geleden, zoo ver van in een dagblad te beweren, dat Indie, dat schoone land, geen halve cent waard ware, wanneer er zich geene tijgers be- vonden, en dat begrip koesteren ook vele zijner ka- niaraden; want geen tijdverdrijf is hun meer welkom, 77 dan de jagt op de »beheerscher$ der wouden". Wij geven onzen lezers de volgende beschrijvingen van ge- vechten met tijgers en leeuwen, die als echt kunnen gewaarborgd worden. Toen kapitein J., die te Bombay lag, cens met twee andere vrienden in de omstreken van Baroda jaagde, stiet hij geheel onverwachts op een' tijger. Het dier lag riistig aan den tegenovergestelden oever van een* kleinen maar diepen stroom. De schrik der jagers werd nog aanmerkelijk vermeerderd door het zien van een vreeselijk misvormd lijk, dat naast den tijger lag. Plotseling stond het monster op, en zag de aankomende jagers in het aangezigt, als wilde het zich eenen maaltijd voor den volgenden dag uitkiezen. Zij schoten alien te gelijk, en de ge- wonde tijger viel, als dood, neder. Kapitein J. be- twijfelde geenszins, dat de schoten doodelijk geweest waren. Hij laadde evenwel zijn geweer , maar nu met gekapt lood, omdat er geene kogels meer voorhanden waren, en liep, zoo snel hij kon, naar eene door- waadbare plaats, die nagenoeg veertig el ver van de plek verw^ijderd lag, van waar men had geschoten. Hij doorwaadde den stroom, en wilde juist den tak eens booms grijpen, om gemakkelijker aan den ande- ren oever te kunnen opklimmen, toen de tijger op hem af kwam. Kapitein J. had nu tijds genoeg om zyn geweer nog eenmaal los te branden, waarop hij zich plat op den grond legde, en zich door den tijger Het betasten. Ofschoon deze drie kogels, en r8 eene lading gekapt lood in het lijf had, $leurde hij toch jjedurende eenige minuten, den kapitein, als of het om te spelen ware, langs den grond heen en we- der. Eindelijk zette hij een' zijner groote voorklaau- wen op den mond zijns slagtoffers. De kapitein ver- droeg dit dmkken eenigen tijd met groote standvas- tigheid. Toen hij er eindelijk aan begon te wanho- pen, dat de tijger zijnen pool vrijwillig zou terug trek- ken, greep hij met zijne tanden eene klaauw van den geduchten vijand en beet er zoo hard in als hij kon. Deze moedige list had werkelijk het gewenschte ge- volg; maar terwijl de tijger zijn' poot weder terug trok, scheurde hij een gedeelte der wang van den officier weg en verbrijzelde hem het neusbeen. Toen legde het dier, waarschijnlijk een weinig afgemat, zich aan zijne zijde neder, zijne prooi met onafgewen- de blikken aanstarende. De kapitein, hoewel sterk bloedend en hevige smarten lijdende , bleef nog eenigen tijd liggen, zonder een lid te verroeren. Eindelijk ontv^aarde hij op een' kleinen afstand zijne kamera- den. Nu verzamelde hij al zijne nog overgeblevene krachten, en riep luid om hulp. Dadelijk rees de tij- ger op en was op het punt, om hem bij de keel to grijpen; maar de officier weerde instinctmatig de doo- delijke beet af , daar hij den vijand zijn' gebogen arm in den opgesperden muil duwde. De arm was in een oogenblik aan stuk gebeten, en toch wist kapitein J. ook deze nieuwe pijn i66 te vcrdurcn, dat hij zelfs g:een' enkelen klaagtoon deed hooren. Nu ging het 79 dier rondom, en besnuffelde hem, als of liij zich Wilde overtuigen , dat hij nog ademde. Daarop ver- wijderde het zich op een' afstand van tien passen , maar keerde meermalen teriig om volkomen zeker van zijne zaak te zijn. Zoo dikwijls de tijger bij hem kwam , moest kapitein J. den adem inhouden. Eindehjk, na verloop van een goed uiir, openbaarden zich de uitwerkselen der kogels meer en meer. De tijg'jr wan- kelde, kreeg stuiptrekkingen en viel eindelijk neder, om niet meer op te staan. Kapitein J. bleef nog on- geveer een imr stil liggen; eindelijk stond hij op, en beproefde, om voort te strompelen; maar zijne won- den beletteden hem schier elke beweging. Tot zijn geluk trof hij eenige boeren uit den omtrek aan, die hem naar een hunner tenten bragten. Hij moest vijf maanden lang, onder groote smarten te bed blijven liggen, en genas eindelijk, nadat men lang aan zijne herstelling had getwijfeld. Een ander Engelsch officier van het Bengaalsche le- ger, werd eens door een' tijger aangegrepen en voort- gesleept. Tot zijn geluk , had de officier zijn geweer nog omhangen , welks loop tusschen de tanden des tijgers was vastgeklemd, waardoor hij verb inderd werd , zijne kaken te sliiiten; hierdoor ontmoedigd liet de tijger zijn' buit vallen en liep weg. De officier kwam met cene zware verwonding vrij, en bewaart zijn redmid- del, het geweer, als eene trofee ten aandenken. Aan de binnenzijde van een der loopen, ziet men duidelijk het teeken van den ingedrukten tand. 80 Een bijna ongeloofelijk voorbeeld van tegenwoordig- heid van gcest gaf, \66r ongeveer dertig jaren, de overste D. in Bengalen; een man, die, bij eene grootte van meer dan zes voet , ongehoorde ligchaams- krachten bezat. Toen deze officier eens op de jagt en van zijn gezelschap verwijderd was, bemerkte hij plotseling een' tijger, die zich juist gereed maakte om op hem toe te springen. De officier wierp zijn geweer, dat hij vcrgeten had weder te laden, van zich , ontving den tijger met uitgestrekte armen , en drukte hem, in den letterlijken zin des woords , dood. Slechts eene klaauw van hct beest was vrij gebleven , en daarmede had hij den officier het vleesch van de wang afgescheurd. De tijger was nog jong, maar toch sterk genoeg om een mensch te kunnen bedwingen. Het groote verschil tusschen de geaardheid des tijgers en van den leeuw laat zich uit het volgende verhaal afleiden, hetgeen ons overtuigen kan, dat BuFFON niet zonder grond beweerde, dat de leeuw ^ nevens zijne trotschheid, moed en kracht, ook groot- moedigheid bezit, terwijl de tijger, zelfs buitennood, gruwzaam is; dat ondervonden, voor eenige ja- ren, drie officieren in Guzerat. Kapitein D. , de heer W. en een derde vriend, reden op een' namid- dag op een' olifant uit, om op leeuwen te jagen. Nog waren zij niet ver in het bosch gekomen, toen zij een dezer dieren ontmoetten en het nederschoten. Juist hadden zij hunne geweren weder geladen, toen het gebvul van een' tweeden lecuw zijne nabij- 81 heid aankondigde. Een van hct gezelschap klom dade- lijk van den olifant af, besteeg het paard, dat zijn be- diende geleidde, en reed verder op verkenning. Naauwelijks was hij honderd passen verwijderd, toen hij zich door het dier , dat hij zocht , vervolgd zag. Dadelijk gaf hij zijn paard de sporen ; zette het in galop, en kwam, langs een' omweg, gehikkig weder op de plaats, waar zijne vrienden hem wachtten. Nadat hij zijne plaats in den rug-zetel (haudq) des olifants weder had ingenomen, bestuurde men dit dier naar de streek, van waar de leeuw aankwam. Genoegzaam op hetzelfde oogenbllk trad hun de moe- dige vijand met fierheid tegen. Toen het edele dier den olifant tot op omtrent twintig schreden was ge- naderd, vuurden de drie jagers te gelijk, en iedere kogel trof. De leeuw deed even alsof hij geheel ge- mist was. Hij naderde nog moediger, en in een oogenblik zat hij den olifant, met een sprong, op den kop; gelukkig was de kornak of geleider een dappere kerel en aan zulke ontmoetingen gewoon. Hij liet een paar krachtige vloeken hooren en begon nu, met zijn' ijzeren stuurhaak, op den kop van den leeuw los te slaan. Het dier gleed weder naar beneden, maar sprong nu op het achterdeel van den olifant, en had bijna een der jagers uit den rug-zetel gerukt. Nu echter drong op nieuw een kogel, door zijn' muil in het lijf. De leeuw stortte neder, en de olifant stapte spoedig verder. Zoodra de verschrikte kolos tot staan was gebragt , besloot de heer H. af te stappen en den ZESPE JAARGANG. 6 82 vreeselijken vijand te voet te vervolg^en. Zijne vrienden raadden hem dit te vergeefs af , doch begelcidden hem edelmoedig. Op de bewuste plaats aangekomen, voii- deii de drie vrienden den leeuvv weder strijdvaardig. Hij viel op den heer W. aan , die den regterloop van zijn diibbel geweer losbrandde, maar geen tijd meer had , om ook links af te drukken. Bij den sprong van den leeiiw , verloor de derde van bet gezelscbap alle tegenwoordigheid van geest. Tot hiertoe had hij zich dapper gehouden , maar bet was voor zijn zenuw- gestel te veel. Hij keerde om; verschool zich in bet digtste gedeelte van bet bosch, en hield zich stil als eene muis. De heer W. verdedigde zich nu met zijn gev^eer tegen den geduchten vijand , tot eindehjk laatstgenoemde zegevierde , en hem op den grond wierp. Het geweer van den kapitein D. weigerde in dit ge- vaarvol oogenblik, en hij redde zich in bet bosch, om hiilp te balen. Ondertusschen deed de leeuw zijner overw^onnen wederpartij geen verder leed ; bij verge- noegde zich met in de nabijheid van den heer W. te blijven staan en hem te bev^aken. Nu begon de schemering aan te breken. Kapitein D., wien het dreigejide gevaar zijns vriends zeer aan het hart ging, bragt zijn gew^eer , zoo goed mogelijk , wedisr in orde en keerde toen, spoedig maar voorzigtig, naar de door hem verlaten plaats terug. Nog altijd stond de Iceuw digt bij den beer W. , die beweegloos op den (ji'ond lag. Kapitein D. mikte , en de leeuw viel ontzield iieder. De heer W. had echter geene wonden be- 83 komen, en reed met de beide andere vrienden huis- waarts, om de gelukwensclien zijner kamaraden te ont- vangeii. In liet lijf van den leeuw vond men negen kog^els : het laatste scliot eerst had het hart doorboord. Weinig minder vreeselijk dan tijger en leeuw, is in Oostindien , het wild zwijn , dat even taai van leven is als de g^enoemde roofdieren. Het volgende verhaal van eenen strijd tusschen een jager en een wild zwijn zai zulks bevestigen, en kan daarenboven ieder tot waarschuwing dienen, dat men een sterk, wild dier niet te na moet komen, v66r dat men volkomen over- tuigd is, dat het heeft opgehouden te leven. Een jagt-gezelschap verliet Kalkutta op een' December- morgen, in eene boot, om eenden en ander vliegend wild te schieten. Men voer langzaam den Hugli af, en, den volgenden morgen, landden twee van het gezelschap aan den lagen moerassigen oever. De eene kwam spoedig naar de boot terug, de andere echter geraakte, terwijl hij de gevleugelde boschbewoners vervolgde , dieper en dieper in het bosch en het kreu- pelhoiit. Hij had zijn' jongen vooruit gezonden , om eene , door hem geschoten houtduif te halen ; de jon- gen kwam echter spoedig weder en meldde zijnen heer met groote ontsteltenis , dat een wild zwijn de duif verslond. Terstond daarop hoorde de jager het geknor van het woeste dier, en naauwelijks had hij zijn geweer (ditmaal met een kogel) weder geladen, toen het zwijn te voorschijn kwam en slechts wei- nige schreden van de plaats, waar de jager met zijn' 84 jongen stond, zich in een' naaiiwcn tloorgang stclde. Het dicr knorde en schuimbekle , zag zijnen onbeken- den bezoeker eenige minuten lang? scherp aan en wilde zich weder verwijderen. Dit oogenblik nam de jager te baat, toen het zwijn hem zijne linkerzijde toekeerde, en schoot het een' geweerkogel in het lijf; waarop het gewonde dier nederviel, en het zweet hem met stroomen iiit de wonde vloeide. Nu liep de jager ijlin{js toe, en ging met zich zelven te rade, hoe hij zijn buit het best naar de boot zou brengen; toen het dier, dat hij meende gedood te hebben, opstond en woedend op hem aanvloog. Aan vhigten viel niet meer te denken. In vertwijfeling nam onze jager zijn ge- weer bij den loop, zwaaide het in de liicht, en bragt het bloedende monster zulk een' geduchten slag op den kop toe, dat de lade in splinters vloog. Het zwijn viel bedwelmd neder; zijn aanvaller sprong er over been en ijlde, zoo hard hij kon loopen, weg. Vijftig schreden ver verwijderd, zag hij zich door den knorrenden vijand op nieiiw met schrikwekkende snelheid vervolgd. Om minder in zijne vlugt ge- hinderd te worden, wierp onze vriend zijn' rok weg; maar des niet te min haalde de woedende vij- and hem in. Nu waren 'sjagers krachten iiitgeput; de tong kleefde hem aan het gehemclte, en alle hoop scheen verloren te zijn. Nog maar weinige schreden was het wilde zwijn van hem verwijderd, toen een op zijn pad staande mangoboom den vertwijfelde nieu- we hoop gaf. Hij greep een' tak en wilde daar langs 85 naar boven klimmen, maar op dat oogenblik greep zijn vijand hem bij de onderkleederen. Het laken scheurde wel is waar af; doch de jager wcrd nict te min naar beneden gerukt. Hij stelde het zwijn aan- vankelijk te leiir, door rondom den boom tc springen. Nu nam hij een gimstig oogenblik waar en klom langs den stam naar boven; maar terstond pakte het zwijn de wortelen des booms , die ongelukkig nog jong was , met zijnc slagtanden beet. De mangoboom stortte in een' daar nevens gelegen poel, en man en zwijn ver- wikkelden zich in de takken. Het goed gekik wilde, dat de jager boven kwam te liggen , en hij zijnen borstc- ligen vijand bij de keel kon grijpcn. Het dier trachtte te yergeefs zich los te maken ; want het ligchaam des jagers lag te zwaar op hem neergedrukt, en het bloed vlood zoo veelvuldig uit de geschoten wonde, dat de doodstrijd van het zwijn steeds zwakker en zwakker werd, en het eindelijk den adem uitblies. Er verliep meer dan een uur, eer de jager van zijne vreeseUjke krachtinspanning bekomen was , en nu gelukte het hem , met medehulp zijner intusschen toegesnelde vrienden, weder op do been te geraken. Het ligchaam der ver- schrikkelijke tegenpartij werd aan eene bamboesstang vast gemaakt en door acht koelies naar de boot gedragen. De wijze, waarop men in Bengalen tegen de tijgers te veld trekt, namelijk met geheele troepen van olifan- ten en menschen, wordt door de Anglo-Indianen der overige presidentschappen voor roemloos gehouden. Hoewel de Bengaalsche Brit gaarne met alle voordee- 86 len, die eene glansrijke jagt te paard (seimri) kan verschaffen, te velde trekt, toont hij zich echter, in geval van nood, ook bereid om, onder minder gun- stige omstandigheden , den strijd tegen roofdieren te voeren. Een jong Bengaalsch officier, die op den marsch door eene woeste streek halt had gemaakt , werd , bij zijn ontbijt, door eene bezending uit het naaste dorp berigt , dat op helderen dag een tijger was verschenen , die verscheidene personen gevaarlijk had verwond. Eeni- gen der beste schutters hadden te vergeefs op het dier geschoten, waaruit men wilde afleiden, dat de kogels behekst waren geweest. De officier wapende zich ter- stond met een paar dubbele geweren, en ijide naar het aangewezen punt. Bij zijne aankomst in het dorp vond hij de geheele bevolking , zoo als ligt te denken is , in groote verslagenheid ; een ieder zag den tijger , of wilde hem gezien hebben, en elk oogenblik ont- stond er een valsch alarm. Geheele troepen menschen , die op boomen of op daken waren geklommen , wezen naar alle zijdcn; terwijl andere hoopen van alle zijden schreijend zamen schoolden en beweerden, dat de tijger hen vervolgde. Eindelijk gelukte het den jongen officier de plaats uit te speuren, waar de tijger zich op het oogenblik be vond. Hij ontdekte hem in het midden eener kleine boomgroep, die tot den tuin eener boerenhut behoorde. Dewijl de hutten der in- boorlingen voor lucht en daglicht , bijna overal toe- gankelijk zijn , kon onze avonturier , met geringe moeite, zijn geweer door het vlechtwerk der wanden S7 steken, en gelukte het hem het beest een' kogel in den hals tc jag^en. Van woede en pijn luid bnillend , sprong de tijger naar de hut. Daar hij echter zijn' vijand niet zag, keerde hij om en ijlde op een meis- je toe, terwijl de hoeren, als een verstrooid leger, naar alle zijden vloden. Nu was het noodig een hooger stand- punt te bereiken , want het hooge gras en struikgewas hielden den tijger geheel en al verborgen. Middelerwijl de jager, met dat doel op een' boom klom , kwam de tij- ger, die zijn' vijand had gezien, uit het bosch te voorschijn. Gelukkig had onze officier nog den tijd , om zijn ge- weer aan te leggen en af te schieten. Het schot wierp het schrikwekkend dier ter neder, maar het verhief zich weder en wendde zich, als razend, in een' kring in het rond. Nu ontving de tijger een schot uit den tweeden loop, maar dit was nog niet doodelijk. De woede van het dier klom meer en meer; maar het was eene blinde woede, die zich eerst in het aanvallen van boomstammen uilputle, en zich daarop naar de toeschouwers keerde. Laatst- genoemden echter stonden op verren afstand, en zetten het zoodra de tijger zich tegen hun wendde op een loopen. De officier kon van geluk spreken dat het dier hem ge- heel onbemerkt liet, want hij ware met zijne ongeladene geweren in eenen veegen toestand geweest. Met twee kogels in den hals en een in den kop, scheen het dier toch nog bij voile kracht te zijn , en licp nu in een' koestal, werwaarts de officier hem met de op nieuw geladen geweren volgde. Terwijl laatstge- 88 noemde in den bamboeswand van den stal een gat trachtte te boren, viel de tijger, met vreeselijke woede, op dien wand aan en dwong den officier om zich spoedig te verwijderen. Het gelukte liet monsterdier, kop en voorpooten door de opening been te wringen, waarop de officier hem, op eenen afstand van acht schreden, een' kogel door het oor schoot. Nu reet den tijger den wdrnd nit een; sprong met een schrikbarend gebrul naar buiten, rende naar een nabij gelegen tuin en verstak zich in het bosch. De officier plaatste zich achter een' plataanboom , waar de tijger hem bemerkte. Hij kwam dadehjk te voor- schijn; zag zijne wederpartij brullend in het aange- zigt; maar viel, door een' kogel, die hem in den muil ging , dood op den grond. Toen de boeren den tijger neergeveld zagen, kv^amen zij met knuppels aangeloopen en sloegen er duchtig op los. Het w^as de grootste tijger, dien men ooit in dat dorp had gezien ; van de vijf wonden , die hij had ontvangen , kon iedere wond voor doodelijk gelden. De kiipaarden vervolgt men in Indie zeer zelden, hoewel het nuttig is , dat er jagt op worde gemaakt. Op zekeren morgen vernam een officier, op zijnen wandelrid, dat zich, in eene nabijgelegen plaats, een luipaard ophield, en drie personen deerhjk had ge- wond. De officier wendde dadehjk zijn paard naar die plaats, verschafte zich de noodige wapens, en klom op het dak eener groote schuur , van waar hij den luipaard in het bosch ontwaarde. Op het eerste 89 schot kwam liet dicr brullcnd te voorschijn. Het tweede schot weigerde ongeliikkigerwijze , en nu was het noodig, spoedig den boom te verlaten, om het dier niet iiit het oog te verliezen. De officier laadde op nieuw en volgde den vijand in het digte bamboes hout, waar hij zich had gelegerd. Hier schoot hij ten tweeden male en liep daarop weg, en wel zoo snel mogehjk. De kiipaard zette hem na, wierp hem op den grond , en vloog over hem been ; zoodat onze ja- ger er met een paar onbeduidende wonden afkwam. Nu steeg hij te paard en reed naar een boschje, waar in de luipaard zich had verscholen. Hij kreeg zijn' vijand spoedig binnen schot; maar zijn geweer, dat bij het valien beschadigd was, weigerde, en nu moest hij zijn paard weder de sporen geven, om zijn leven te redden. De geheele bevolking van het oord bood zich aan, om het boschje te bewaken; terwijl de officier naar huis spoedde om voorbereidselen tot eenen nieuwen aanval te maken , en , onder anderen , een' olifant met een' rug-zetel bestelde. Na ontbeten , en den toestand zijner wapens onderzocht te hebben, begaf hij zich weder naar het boschje, waar hij wel een olifant vond, maar die, zoo als zijn drijver zelf verzekerde, ongeschikt was en tegen geen roofdier stand hield. De raadgevingen der inboorlingen wor- den door de Europeanen gewoonlijk in den wind ge- slagen. Onze officier besteeg, in spijt van alle waar- schuwingen, het kussen, dat den rug van den olifant bedekte, en beval den drijver, het dier met geweld 90 in bet bosch te drijven. De olifant bromde, krabde den grond en gaf nog meer teekenen van zijne kwade luim. Zoodra hij den hiipaard bemerkte, stormde hij op hem los en scbuddc zich dermate, dat de miter naauwebjks op zijn' zetel kon blijven , veel minder nog? vuren. De luipaard sprong den onbebolpen kolos, met een' katten-sprong , op den snuit en scheurde er bet vleesch af , maar viel weder naar beneden. Zoo- dra de olifant zich vrij gevoelde, liep hij weg en was niet meer tot den aanval te bewegen. Eindeiijk kwa- men twee andere, beter afgerigte olifanten. De offi- cier besteeg een derzelve en drong weder tot bet boschje door; maar de bloohartige olifant, dien hij het eerst had bereden , en die men onvoorzigtigerwijze bij de anderen liet, decide dezen zijnc vrees mede. Nu volgde er eenen algemeenen terugtogt, en wel z66 onordelijk, dat de olifant, die den officier droeg, in eenen kuil geraakte, op den grond viel en den offi- cier bijna voor de voeten van den luipaard deed neder storten. Geliikkig had dit dier zelf tot den terugtogt besloten. Eindeiijk verloor de officier zijn geduld; zond de olifanten weg en riikte met zijne manschappen , te voet, op den luipaard aan die, na nogmaals twee geweerschoten ontvangen te hebben , den adem uitblies. Men kan zich een begrip vormen, hoe veel tijgers zich heden nog in sommige streken van Bengalen be- vinden, als men verneemt, dat in een tijdsverloop van veertien dagen, meer dan twintig dezer dieren zijn geschoten geworden. AAN DE LIEFHEBBERS DER VISSCHEUIi. Hoe veel genot de jagt ook mag opleveren, het hengelen is voor den waren liefhebber niet minder aantrekkelijk ; en vol verlangen zien wij de opening der visscherij te gemoet. Die stille uren, bij fraai weder, aan den waterkant doorgebragt, hebben ook hare veelzijdige genoegens : de verschillende gelegen- heden die zij ons aanbieden om waarnemingen over vogelen en insekten te maken , gedurende den tijd die wij in de vrije natuur zoo rustig doorbrengen, geven ons ruime stof tot overpeinzing. Wanneer wij dan daarenboven eenen dag treffen waarop de visch , zoo als men het noemt, »goed wil bijten," hoe spoedig snelt dan de tijd niet onder het kalme genot, dat wij smaken , daar henen. Doch wij weten het : het hen- gelen wordt alleen door de ware liefhebbers op prijs 92 gesteld ; de gewone menschen noemen het hoojjstens »een lui tijdverdrijf/' Het is klaar, dat de hengelaar over zijne kiinst — want eene kunst is het, in den waren zin van het woord — ook wel eens iets wil lezen , daarom willen wij hier de aandacht vestigen op een, in het vorige jaar, uitgekomen werkje: La peche a la ligne et au filet dans les eaux douces de la France^ par N. Guil- LEMARD. Paris J Hachette & Comp, 1857. Prix 2 francs. Een werkje, dat ook voor het grootst gedeelte op onze wateren toepasselijk , en met grondige kennis geschreven is; dat hoofdzakelijk en zeer omstandig het hengelen, het daartoe noodige gereedschap en de verschillende vischsoorten behandelt ; terwijl het tweede gedeelte de visscherij met netten bevat , en het geheel met fraaije houtsneden, waaronder zeer goede afbeel- dingen van onderscheidene visschen, is versierd. Wij kunnen het gerustehjk als een leerrijke en aangename lectuur bij de liefhebbers van het vischvermaak , en vooral der hengelkunst, aanbevelen. Red. Q®®:) AlLEHLEi. Tot een bewijs, dai de das nog heden niet zeld- zaam in Gelderland wordt gevonden , gelijk men dik- wijls hoort beweren , kan strekken , dat op een uur afstand van het dorp Twello , op vier verscliillende plaatsen , bewoonde dassenwrangen zijn en wel op de landgoederen de Noordijk, het Hartelaar, den Kwap- penburg en den Bruggenbosch van den baron Ben- tinck; ook zijn er, in de verleden maand November, door twee opzieners der jagt, bij de Pothofstede, aan de Weldering in het Nijbroek, drie buitengew^oon zware dassen uit eene wrang gegraven. Vossen worden in deze streken ook nog al veel ge- vonden; vooral in de gemeenten Diepenveen, Bathmenj 94 Raalte, Gorssel en Apeldoorn, waar, door ontginning, vele dennenbosschen ontstaan zijn. — Door den jager van Z. M., op het Loo, zijn gediirende den laatsten winter, van af den 12den November, negen vossen in het koninklijk park op den zwanenhals gevangen en ook nog twee door hem geschoten. leder vos heeft zijn bepaald jagtveld. In het park was steeds een paar vossen. Zoodra echter de jager er een' gevangen had, werd de opengevallen plaats dadelijk weder door eenen anderen ingenomen. — Dat er altijd meer rekels dan teven geschoten worden, blijkt namelijk Meruit, dat onder deze elf vossen slechts eene teef was. Als reden hiervan geeft men op, dat de teven in het voorjaar, als men naar jongen graaft, altijd mede worden uit- gegraven en de rekels het bijna altoos ontkomen. In elken worp jongen vindt men bovendien ook steeds meer rekels dan teven. Op eenen smoorheeten zondag morgen, waren vier jongelui aan den oever eener rivier aan het stroopen op watersnippen. Er werd weinig geschoten, vooral ook daardoor, dat de meesten echte knoeijers op die vliigge langsnave)^ waren. Ten negen uur was de 95 liefhebberij op, en bej^on men over wat anders te den- ken. Een van hen kwam op het idee om te gaan baden, en weldra zv^^ommen en ploeterden zij in het heklere water van de snelvlietende rivier. — Daar ziet een himner Toon, de knecht, met vijf paarden aan- komen, die uit het land gehaald werden. »Bliksem8," zegt hij , »laat ons eens een toertje op zen indiaansch »maken!" — Een, twee, drie, waren ze aan den kant en met een wip op de paarden , die slechts half- sters aanhadden. — Een poedel die mee was geno- men , begon op het gezigt van dfeze centauren hevig te blaffen en tusschen de beenen der paarden te loo- pen. Wat konden zij nu met de halfsters uitrigten ? — Het hek aan den dijk stond open, en wat ze trokken of deden , ze moestcn tegen wil en dank den weg op, naar de boerderij. Om half tien ging de kerk aan , en op den dijk was het vol kerkgangers. Daar de dijk begrind was, diirfden zij zich niet van hunne paarden laten vallen noch afspringen , en reden dus in hun Adamstoilet , zelfs zonder het zoo klassiek vijgenblaad- je, en pleine carrier e de hofstede op, waar ze onder een daverend gelach door de boerenknechts en meiden werden gerecipieerd. — Sedert dien tijd kunnen ze niet biiiten komen, of de episode van den Augiistus- zondag-morgen wordt nog eens op het tapijt gebragt. 96 De Heer H. te Hiiy in Belgie woonachtig , een harts- togtelijk liefhebber der jagt, ging in de maand Decem- ber 1857 iiit met zijne twee staande honden , een paar setters van het uitmuntendste ras. In een bosch komende deed ieder der honden een haas op, welke de eene ter regter, de andere ter linker zijde van den Heer H. dreef. Deze ging hierop staan in de nabijheid van een viersprong, waar de honden met de hazen waarschijnlijk uit moesten komen. Naauwelijks stond hij hier met den vinger aan den trekker van zijn' Lefancheux of de hazen kwamen; hij legde aan , doch zag de beide hazen , eensklaps onbe- weeglijk over zijn vizier; daar hij de oorzaak hiervan niet begreep , Hep hij toe , en verbeeld u zijne verw^on- dering : de hazen waren , blind van angst , ieder van een* verschillenden kant komende , tegen elkander aangeloopen en hadden zich den bol verpletterd. De Heer H. stak ze in zijne weitasch , en vertelde des avonds het geval aan zijne vrienden. »Dat is jagersla- tijn!" zal de een of ander uitroepen, die niet weet dat een haas, wanneer hij sterk gedreven wordt, blind door angst, zich wel eens tegen een' boom op nage- noeg dezelfde wijze dood heeft geloopen, en dat diis bovengemeld voorval wel waar kan zijn. W. (Hmt DijSrage tot bt Renni^^ baa ^tt ^aQtMi IN BETBEKKING TOT DEN I.AIVDBOUW. I. Indien het eene erkende daadzaak is dat, behalve het klimaat en den grond, het voedsel vooral eenen grooten invloed uitoefent op het physiek van het dier, dan zal het wel geen betoog behoeven, dat de land- bouw, in den eigen zin van het woord, in naauwe be- trekking tot het jagtveld staat en, als het ware, een jagtveld vormt, wijzigt. Ora dit naauwe verband, te dikwerf vergeten en uit het cog verloren, breeder te ontwikkelen, zuUen wij beproeven, door eenige op het gebied van den land- ZESPE lAARGANG. 7 98 boiiw voorkomende onderwerpen , aan hetzelve eenigen vorm te geven. De kennis van dit onderwerp is onontbeerlijk voor den jagtliefbebber, althans voor hem die niet wensebt stil te staan bij bet kiinstmatijj neerschieten van een stuk wild, betgene maar al te veel de overige vereischten en de eigenscbappcn van den echten wei- man overschaduwt , getuige de onverscbilligbeid van bet jagend publiek, omtrent de jof/i/mnde^ blijkbaar ook in de geringe deelneming en ondersteuning , die dit tijdscbrift ondervindt. Werpt men een' blik op den landbouv^, dan be- speurt men allerwege eene verbazende ontwikkeling van kracbten , door rijke uitkomsten beloond. Daar rijst de grond, sedert eeuwen onder de golven bedol- ven , als eene rijke bron op ; bier berscbept de land- man de dorre onvruchtbare landstreek in welige akkers , of bedekt ze met eeuwig groenende dennen- bosscben ; ginds , waar golvende graanvelden , door eenen malscben en saprijken plantengroei afgewisseld, bet oog bekoren en verrnkken , verbeugt bij zicb in bet gewroebt van zijnen arbeid. Met dezelfde belang- stelling aanscbouwt de jagtliefhebber deze landelijke lafereelen ; want ook bier leert bij bet jagtveld ken- nen en kan bij daaruit den aard van bet wild eeniger- mate afleiden. Vergeten wij ecbter niet , dat eene groote uitgc- strektbeid beide nog altijd den noesten arbeid tart. In bet oog van den landman is zij eene dorre, 99 eenzame plek, die in haren school wel eene rijke bron bewaart^ maar welke slechts toegankelijk is voor (le vereenigde kracliteii van een groot kapitaal en liandenarbeid; uit een gelieel ander oogpunt be- schouvvt de jajjer deze verlatene plek, gelijk wij later zullen zien. Alvorens nu, in het bijzonder, deze onderwerpen te behandelen , schijnt het hier de plaats te zijn , om met een enkel woord te reppen van den invloed van het voedsel op het physiek en zelfs op den aard , den inborst, om zoo te spreken , van het wild dat wij »klein wild" noemen. De iiiteiiijke gestalte , zelfs de smaak van het wild als wildbraad beschouwd, is daarvan afhankelijk. Een rijke, voedzame, krachtige plantengroei matigt , in hooge mate , den schuwen aard van het wild ; hij ontwikkelt den ligchaamsvorm; hij boeit het wild, om- dat hij het wild tevens eene vreedzame schuilplaats aanbiedt, waar de vijand slechts zelden verschijnt, of waar hij zijne listen en lagen met onzekeren kans beproeft. Daar is aan het wild die onrustige, angstige bezorgdheid voor zijn behoud onbekend , die het , bij herhaalde stoornis in zijne rust, en bij vervolgingen , die dikwerf bloedige sporen nalaten, bezielt. Als wildbraad echter kan het wild , op dezen grond geteeld, niet wedijveren met hetgeen hooge, dorre gronden opleveren, ook zelfs niet ten opzigte van den ligchaamsbouw. Men behoeft geenen siiherpen blik , om het verschil 100 tusschen het wild van den zandgrond en van de klei op te merken : in gestalte, kleur der vederen of van de wol , den smaak van het vlecsch ; overal bemerkt men onderscheid. Intusschen men vergete niet, dat de aard van den grond zelve en het klimaat ook hier niet zonder in- vloed zijn; ook dit zal bUjken. Onder de middelen, die den landbouw krachtig on- dersteunen en uitbreiden, bekleeden de droogmakmg van overstroomde gronden en de wateiieidingen , sedert enkele jaren allcrwege aangewend, eene eerste plaats. De verbazende uitkomsten , hierdoor verkregen , brei- den natuurhjk, in zekeren mate, ook de grenzen van het jagtveld iiit. Zij openen nieuwe bronnen, waar- uit wildrijke landouwen ontspringen. Het schijnt alsof deze nieuwe gronden , ook nieuwe levenskracht aan de diersoorten schenken. Nergens toch ontwaart men eene krachtigere voortteling van het wild, dan op deze aan de golven ontwoekerde landstreken. Het is wel waar, dat, van eene andere zijde, hier- door het waterwild verdreven, het bedrijf van den kooiman vernietigd en dus de afwisseling van het jagtvermaak beperkt wordt; maar dit nadeel, als ja- ger gesproken, zinkt in het niet, wanneer men de weldaad, daaruit voor het algemeen gesproten, dank- baar erkent en tevens daardoor eene ruime vergelding eriangt, ten opzigte van het klein wild. Hetzelfde verschijnsel ontwaart men op de nieuw 101 ontgonnen heide- en broekgronden. Naauwlijks heeft spade of ploeg de bruine dorre heideplant, onder den omwoelden grond bedolven en de ijzerachtige aardlaag, die de doorstraling van vocht en warmte belette, verbroken, of het wild, de haas vooral, ver- schijnt er. Indien hij daar geene schiiilplaats vindt, omdat deze gronden geene dekking aanbieden of 's men- schen arbeid hem van daar verwijdert; des nachts toch , lokt hem dit oord , om zoo tc spreken , onwecr- staanbaar. Uit het spoor, zigtbaar op den mullen grond, is duideUjk af te leiden, dat hij den omwoel- den grond bezoekt, bhjkbaar om zich te verlustigen. Dit spoor verraadt, door zijne zonderlinge vormen, de luchtige sprongen, die spel of worsteling kenmer- ken. De waarde van de gronden, boven vermeld, is, als jagtveld, altijd in zekere mate afhankeUjk van de ruimte, die de landman daarvan voor zijne woning inneemt , want , gelijk van zelf spreekt , de tegenwoor- digheid van den mensch verwijdert het wild, dat, bij voorkeur, een rustig, eenzaam oord bemint. Welke is de oorzaak, die het wild naar deze gron-- den drijft en aan die landstreek boeit? Deze vraag schijnt niet van belang ontbloot tezijn, omdat, indien ens antwoord juist is, daaruit voortvloeit eene naau- were, innigere kennis van het instinct j om dit onbe- paald woord te gebruiken. Het is eene erkende daadzaak, dat het klein wild, met uitzondering van de houtsnip, die eigenlijk onder 102 hct watcrwild moet worden gerangschikt, en het kor- hoen, dat hier onbekend is (*), gaarne lossen, miil- len grond bezoekt: hct haas, omdat de vorm van zijne loopers, de hoedanigheden mist, om harde, steenach- tige gronden te betreden; de patrijzen omdat zij, door den grond, als het ware, met de pooten te eggen, hun voedsel zoeken en, hetgene bij deze vogels eene onweerstaanbare behoefte schijnt te zijn, zich guUen of bakeren, dat is, hun ligchaam met iiitgespreide , loshangende vederen keeren en wenden en in den lossen grond woelen; terwijl zij met vleugels en poo- ten de omgewoelde aarde opwerpen en , als het ware , een digten regen van zand over zich vervvekken. Bij deze voegen zich nogthans andere oorzaken, die in den aard van den grond zelve en in de planten verborgen schijnen. In elke wildsoort toch, ontwaart men eene bijzon- dere voorliefde, die haar, bij uitsluiting van elke an- dere, aan deze of gene plek gronds boeit, in weer- wil dat de belendende gronden , in geen merkbaar op- zigt van deze verschillen. Het is waarschijnlijk , dat de soort van grond hier, onaangezien de vegetatie, het wild bijzonder behaagt. Uit deze opmerking vloeit voort en de ondervinding leert het ook, dat eene groote verscheidenheid van gronden, in hooge mate, de voortteling van het wild bevordert: uitgestrekte akkers, beurtelings door bos- (•) Den lezer zij opgcmerkt, dat dc geachte steller van dit stuk Noordbra- baut Levvuout. Eso. 103 schen, hageii en houtdammen , ruige heide, broek- of polderland afgewisseld , behagen het wild en bevredigen zijne grillige gewoonten. De heikant of de aan de heide grenzende, bebouwde streken zijn, uit dien hoofde, in den regel, als voor- treffelijk jagtveld bekend. De plantengroei , waaronder enkele wilde planten eene voorname plaats innemen , levert het voedsel aan het wild , hetgene , zoo als wij opmerkten , dien zigt- baren invloed op de ligchamelijke eigenschappen uit- oefent. De wilde planten hcbben, in zoo verre zij een be- paald gedeelte gronds beheerschen, moeten bukken on- der het gebied en het vernuft van den mensch. De hei- deplant alleen strekt haar gebied nog uit over uitgestrek- te gronden , in het zuidelijke en oostelijke gedeelte van dit gewest. Zij en de bremstmik, verdienen de aan- dacht, hoezeer de laatste, als het ware ter sluiks, hier en daar, in het houtgewas zich opdringt. II. 