VADERLANDSCHE LETTER OEFENINGEN
Behalven deeze Labbe is "er eene andere, de Langſtaar- tige bygenaamd. De verlanging van de twee middelfte Staartpennen in twee veeren, van elkander gefcheiden en afwykende , keninerkt deeze Vogelfoort , die, voor ’t ove- rige, gelyk is aan de boven befchrcevene : hy heeft op den Kop een zwarte kalot, zyn Hals is blank, en voorts de (*) Collection Academique, Partie etrangere, Tom. XL p. 51. -— —— A — 434 NATUURLYKE HISTORIE VAN BEN STRONTJAAGER. . de Pluimadie grys: zomwylen zyn de twee lange Staart- pennen zwart. Deeze Vogel is ons uit Siberie toegezori- den, en wy houden hem voor denzeliden‘, dien de Heer GMELIN ontmoette in de vlakten van /AZanga/éa , op de oevers van de Rivier Ferufea (t). Men vindt dien ook in Noorwegen , en zelfs veel laager in Finmark en Anger- manie ($), en de Heer EvwArD's heeft denzelven uit de Baai van //ud/on ontvangen, waar, volgens zyne opteke- ning , de £ngelfchen deezen Vogel , buiten twyfel uit hoofde van deszelfs vyandlykheden tegen de Meeuwen, the man of war bird noemen, of den Vorlogfchips-Vogel, Hy voegt ’er by, dat, zyns oordeels, uit de langte der Vleugelen en de zwakheid der Pooten veél is op te maa- ken, dat die Vogel zich meer op Zee en in de vlugt moet onthouden dan op den grond „en in rust: als mede dat de Pooten ruw zyn als een vyl, en gefchikt om denzelven vast te doen {taan op de gladde lichaamen der groote Vis- fchen. Deeze Natuurkenner is met ons van gedagten, dat de Labbe, door het maakzel van zyn Bek, de over- gang uitmaakt tusfchen de Meeuwen en de Petrellen. De Heer srisson gewaagt van eene derde foort van Labbe, door hem den Gefrcepten Strontjaager geheeten: maar, dewyl hy geen grond voor die onderfcheiding heeft dan de befchryving, door den Heer EDWARDS gegeeven, van een enkelen Vogel, van dien Natuurkenner aangezien voor het Wyfje van den Langflaartigen Strontjaager (4), - erkennen wy deeze derde foort niet; wy denken met den Heer EDwARDS, dat het alleen eene verfcheidenheid is van Sexe, of ouderdom; en hier toe zou misfchien ook onze eerstgemelde foort kunnen gebragt worden: want de overeenkomst van deeze met den Vogel, door EDWARDS befchreeven , en de gelykheid der natuurlyke geaartheden van beide, fchynen dit aan te duiden: en, in dit geval, zou er niet meer dan ééne foort van Labbe of Stroutjage ger weezen, waar van de volwasfene, of het Mannetje , de twee lange pennen aan den Staart zou draagen , en het ` Wyfje het geheele lyf bruin hebben. , CH) GMELIN, Voyage en Siberie, Tom. II p. 56. -(§ Mus. Danic. & Fauna Suecica. (+) EDwarD's Arctic Birds, Tom. III. p. 149. SE- BERIGTEN ) WEGENS B. KENNICOTT. 433 o BERIGTEN, WEGENS "tr LEEVEN EN DE SCHRIFTEN VAN DEN BERW. HEERE BENJAMIN KENNICOTT , D. D. enz. » “Trot nog heeft het den verdienstlykén Heere B. KENe 9 NICOTT aan eehen Leevensbefchryver ontbroo- „ ken: een Man, die, by zyn leeven , in den Jaare a MDCCLXXXIII geëindigd „ de oogen der Christen- „ wereld, door zyn onvermoeiden geleerden arbeid, tot : „ Zich trok. De aart van ’t Plan zyns grooten Werks, 9, Openlyk aangckant tegen lang en diep gewortelde voor- » oordeelen , wikkelde hem in Taalgeleerden twist, be- » treffende de grondbeginzels van Bybelfche Oordeelkun- an de: terwyl de onvoorbeeldlyke milddaadigheid , welke an hem in ftaat ftelde, om zo verbaazend cen Werk, als „ de vergelyking der Hebreeuwfche Hand/chriften van den s» bybel, te onderneemen en uit te voeren , zynen Land- an genooten, zo wel als hem, ter eere ftrekt. De Schry- a Vers van the Monthly Review, zyne Remarks on felect an Pasfages in the Old Testament aankundigende , in den aa Jaare MDCCLXXXVII uitgegeeven , waar: voor zulk an een Leevensberigt zeer eigenaartig zou gevoegd heb- an ben, draagen het hunne by, om dien Man, zo veel » hun mogelyk is, te doen kennen ; en geeven ’t vol- 9 gend berigt , °t welk wy overneemens waardig keur- s, den.” Dr. kennicoTT werd gebooren te Totnes/, in Devons- hire, in ’t Jaar MDCCXVIII. Van den rang en het character zyner Ouderen zyn wy volftrekt onkundig 3 maar dit gaat vast, dat zy den dorst na kennis, welken zy niet konden nalaaten in hun Zoon te ontdekken , bui- ten {taat waren te lesfchen. Eenige gelegenheden tot vroegtydig onderwys moeten hem, egter, verfchaft wee- zen, of A geen zomtyds gebeurt 3 de natuurlyke Ziels- kragt, hem gefchonken, moet ze onnoodig gemaakt heb- ben. Want in den Jaare MDCCXLIII fchreef hy 4 Poem on the Recovery of the Hon, Mrs. Eliz. Curtenay from her late dangerous Ilinesf: dit Dichtftukje , op de Herftelling dier Dame, bragt hem, waarfchyniyk , in ken- nis by de Heeren, die hem naderhand na Oxfort zonden, en daar onderfteunden. In °t beoordeelen van dit Dicht- ftukje mag men veronderftellen , dat zy niet zo zeer de UL DEEL. MENCELW. NO. 11. Met den Jaare MDCCXLIV ging hy in Wadham Col legie; en ’t leedt niet lang, of hy onderfcheidde zich in dien byzonderen Tak van Letterocfening, waarin hy na- derhand zo zeer uitftak. Zyn twee Verhandelingen, On the Three of Life, en The Oblations of Cain and Abel, werden in 't Jaar MDCCXLVII tot twee keeren uitge- eeven „ en bezorgden hem de byzondere Eer , dat de ÜUniverfiteit hem , voor niet „ den graad van Bachelor fchonk , één jaar vóór den daar toe bepaalden tyd. De twee Verhandelingen werden dankbaar opgedraagen aan de Weldoenders , wier milddaadigheid hem den weg ter Hoogefchoole geopend hadt, en deeze fchool ten tooneel maakte, niet alleen van noesten arbeid, maar van loflyke vriendfchap. Met zulke verdienften, en dus onderfteund, gelukte het hem, in Exeter Collegie toegelaaten te wor- den. Welhaast maakte hy zich bekend, door de uitga- ve eeniger Leerredenen. | Dan, in den Jaare MDCCLIIL, lag hy den grondflag van dat verbaazend Gedenkftuk van geleerden Vlyt, ’t welk de Wyzen en Braaven met bewondering zullen aan- fchouwen , als Vooroordeel , Nyd, en Ondankbaarheid verftommen. Hy deedt het door de Uitgave yan zyne cerfte Verhandeling , Or the fate of the printed Hebrew Text , waarin hy zich voorftelde , het toen heerfchend denkbeeld van de volftrekte volkomenheid van den gc- drukten Mebreeuwfchen Bybeltext om verre te werpen. Reeds lang geleden hadt caPeLLUS daar aan den eerften flag toegebragt, in zyne Critica Sacra, naa zynen dood, in_ den Jaare MDCLX uitgegeeven; een flag, dien BUX- TORF , met alle zyne bekwaamheden en taalgeleerdheid , niet kon afweeren. Maar CAPELLUS, geene gelegenheid hebbende , om Hebreeuw/che Handfehriften raad te plee- gen, kon, fchoon zyne bewyzen onderfchraagd werden door het gezag van den Samaritaanfchen Pentateuchus, in ge VAN Be KENNICOTT. 487 gelykluidende plaatzen, en dat van Oude Oversettingen , nooit zyn ftuk ten vollen beweeren. In de daad, het algemeen denkbeeld was, dat de Mebreeuw/che Hand- fchriften geenc, of althans geene andere, dan zeer weini- ge en niets beduidende Leeringen , van den gedrukten Text verfchillende , opleverden: en, ten opzigte van den Samaritaanfchen Pentateuchus, koesterde men zeer ver- fchillende gevoelens. Zy , die den Hebreeuwfchen ı ext voor den waaren hielden, veroordeelden , ingevolge daar van, den Samaritaanfchen , als bedorven op alle plaatzen, waar die van den Hebreeuw/chen afweek: en zy, die den Hebreeuwfchen onnauwkeurig oordeelden , fchreeven aan den Samaritaanfchen geen gezags genoeg toe, om zulks te verbeteren. Daarenboven hinkte de Samaritaan/che Pentateuchus aan een zeer groot fchynbaar gebrek: want geene Samaritaanfche Har Schriften waren toen bekend: en de Pentateuchus zelve werd veroordeeld om misflagen , die met meer regts aan de onnauwkeurigheid der Uitgaven moesten toegefchreeven worden. Dr. KENNICOTT bewees in zyne Verhandeling, dat er veele Hebreeuw/che Hand- Schriften beftonden, die, hoewel men, tot nog toe, ge- oordeeld hadt, dat ze met elkander en met den gedrukten Text zamenftemden , nogthans veele en zeer belangryke verfchillende Leezingen opleverden: als mede dat uit dee- ze verfchillende Leezingen veel kon ontleend worden tot ftaaving der oude Overzettingen. Hy maakte bekend , dat er zes Samaritaanfche Hand/chriften alleen te Oxfort voor handen waren , door welker behulp men veele misflagen in den gedrukten Samaritaanfchen Text zou kunnen herftel- len; en hy onderftondt te bewyzen, dat zelfs uit den Ae maritaanfchen Pentateuchus , gelyk die reeds gedrukt was, veele plaatzen in den Hebrecuw/chez buiten twyfel konden verbeterd worden. Dit Werk werd, gelyk te verwagten was, buiten- landsch met veel ftrengheids beoordeeld. Op Buitenland- {che Academien hadt men, wanneer CAPELLUS de volko= * men volmaaktheid van den Mebreeuw/chen Text aantastte , op het geloof daarin , als een Geloofs-Artykel , aangecron- gen (*). In Engeland vond de Leer van KENNI- ‘ COTT e (*) Ifa Capelli fententia adco non approbata fuit fidei fociis , ut potius Helvetii Theologi , ct fpeciatim Genevenics., anno 1678 peculiari canone cavċrint « ne quis in disione fua Miniter i 2 C- 438 BERIGTEN, WEGENS °T LEEVEN EN DE SCHRIFTEN corr , wegens de Verbeteringen in den Hebreeuw/chen Bybeltext „ tegenftanders in COMMINGS en BATE , twee Huichinfoniaanen , die dezelve beftreeden met zulk eene hevigheid, als of de geheele waarheid der Openbearinge daar aan hing. Dr. KENNICOTT fleet de eerst volgende drie of vier jat- ren voornaamelyk , in het opzoeken en naaleezen van {Hee breeuwfche Handjchriften des Bybels; {choon hy tydruimte vondt niet alleen om te preeken ; maar ook, om, by voor- komende gelegenheden , eenige Leerredenen in °t licht te geeven. Een deezer, over de Christlyke Kloekmoedigheid, werd fterk aangetast door de Facobiten, toen zeer talryk te Oxfort, en voornaamlyk in een Gefchrift , doorgaans toegefchreeven aan Dr. KING, het geleerd en welfpree- kend, maar onrustig en oprocrig, Hoofd van Ss. Mary Hall. Het Exeter Collegie ftak ten dien dage uit door ee- nen blaakenden yver voor de zaak der Whigs; een yver, die, indien niet geheel ongepast, in veele opzisten onbe- ftaanbaar is, met de waardigheid en het oogmerk der Aca- demifche Inftellingen. Onze KENNIcoTT behoef ie ‘in yver voor geen zyner Medegenooten te wyken; doch het ge- Just ons liever hem als een Geleerden , dan als een Voor- vegter van eene Party, te befchouwen. Zyne begaafdhe- den in de laaatstgemelde hoedanigheid willen wy gaarne overlaaten aan de ftille befptegeling der geenen, die de Gefchillen , welke op de Ozford/che School zo byster hoog liepen , zich herinneren : terwyl de Vrienden en Zanggo- dinnen , in °t algemeen, reden vinden om zich te beklaa- en, dat men de Geleerdheid niet altoos gepaard ziet met e Zagtmoedigheid der waare Wysheid. Omtrent deezen tyd werd Dr. KENNICOTT een van ”s Konings Predikanten te Whiteha/, en in’t Jaar MDCCLIX treffen wy hem aan als Vicaris van Culham, in Oxfords- hire, Met den aanvang des Jaars MDCCLX gaf hy zyne tweede Verhandeling uit , over de Gefteldheid van den Hebrecuw/chen Text; waarin hy, naa het Gezag en de . Oudheid van Wen Samaritaanfchen Pentateuchus verdee- digd te hebben, den Voorftanderen van de Volkomenheid es Ecclefie recipiatur, niñ fateatur publice Textum Hebreum , ut hodie est in exemplaribus Maforeticis: quoad confonantes et vocales , divinum en autbenticum esfe. WoLrm , Bibliesheca Heb. Tom. Il. 27. — e — > VAN B. KENNICOTT. 439 des Hebreeuw/chen Texts een hunner {chynbaarfte wapenen uit de hand wrong. Zy hadden opgemerkt, dat de Chal- deeuw/zhe Paraphrafs, opgemaakt 2ynde uit Hebreeuw/che Handjfchrifien, omtrent den tyd van CHRISTUS , de alge- meene overeenftemming daar van met den tegenwoordigen Hebrecuwjchen Text , ten overtuigenden blyke ftrekte , van de overeenkomst deezes laatstgemelden met de Jandfchrif- ten, waar uit de Paraphrafis ontleend was. Dr. KENNI- corr bewees de valschheid deezer redenkaveling , door aan te toonen, dat de Chaldeeuw/che Paraphrafs dikwyls te bedorven was, om dezelve met den Gedrukten Text te doen overeenftemmen , en dus wendde hy, met veel voor- deels , de wapenen zyner vyanden tegen hem zelven. — Hy beriep zich desgelyks op, de Schriften der Fooden zel- ve, ten opzigte van den Mebrecuw/chen Text, en gaf er eene korte gefchiedenis van, zints het fluiten van den Hebrecuw/chen Canon, tot de Uitvinding der Boekdruk- kunsts als mede eene befchryving van honderd en drie Hebreeuw/che Hand/chriften , door hem in Engeland ont- dekt, en een verflag van veele andere, op verfcheide plaat- zen in Europa bewadrd. Thans haakten de geleerdíte en verlichtfte Vrienden der Bybel-Oordeelkunde na eene Vergelyking der //cbrceuw- fehe Handfchriften; en in dit zelfde Jaar MDCCLX gaf Dr. KENNICOTT zyne Voorflagen in ’t licht, ter Vergely- king van alle de Hebreeuw/che Handfchriften , vóór de Uitvinding der Drukkunst in ’t licht gegeeven, die in Grootbrittanje en ferland konden gevonden worden, en tevens om zo veele Vergelykingen van beroemde Buiten- landfche Handfchriften te verzamelen , als de tyd en het geld, hem daar toe verftrekt, zou toclaaten. Zyne eerfte Infchryvers waren de Geleerde en Godvrugtige Aartsbis- fchop secker , en de Opzienders van de Oxford/-he Drukpers, die met de milddaadigheid, welke doorgaans hun Character gekenmerkt heeft, hem met cene Infchry- ving van Veerlir Ponden Sterlings ’s jaarlyks vereerden, In het eerfte jaar beliep het geld, °t welk hy, tot voort- zetting van dien geleerden arbeid, ontving, Yyfhonderd Guinjes, in °t volgende meer dan Negenhoiderd, op wel- “ke hoogte die fom bleef tot het tiende jaar, wanneer de. zelve tot Duizend opklom. Staande de voortzetting van dit Werk , werd de vlyt van Dr. KENNICOTT beloond door een Kanunnikfchap van Christ-Church. Hy werd, desgelyks, {choon wy den petten tyd niet weeten, op de 13 B 440 BERIGTEN, WEGENS B. KENNICOTT. Benoeming van het Capittel van Exeter, tot de voordee- lige Standplaats van Afynhengote, in Cornwall, voorge- fteld. In den Jaare MDCCLXXVI kwam het Eerfte Deel zynes Bybelwerks, met de verfchillende Leezingen, in 't licht, en in den Jaare MDCCLXXX was het voltrokken. Indien wy nu in aanmerking neemen, dat "er meer dan Zeshonderd Handfihriften vergeleeken zyn, en dat het geheele Werk twintig jaaren van Dr. KENNICOTT’S lecven gekost heeft, zal men moeten betuigen de grootfte ver- ligting aan dien Geleerden Man te hebben. Zyn Vlyt- Lë: eindigde niet met deezen volbragten Letterarbeid : want aan de werkzaamheden van eene ziel, uit eigen aart bezig in het naavorfchen der waarheid, kan de Dood al- leen, of °t geen erger dan de Dood is, het gemis van ’t Gebruik des Verftands, een einde maaken. Want, vóór het Jaar MDCCLXXXIII, wanneer Dr. KENNICOTT , in den ‘ouderdom van Vyf en zestig jaaren, te Oxfort ftierf, was reeds cen gedeelte gedrukt van zyne Remarks on felect Pasfuges in the Old Testament; een Werk, ’t welk, over- eenkomttig met zyn Uitcríten wil, voortgezet en thans uitgegeeven wordt. EENIGE VRAAGEN, DEN GODSDIENST DER INDOSTAN- NEREN BETREFFENDE , BEANTWOORD, (Uit het Engelsch.) Mei hebben de Verlmaaders der Openbaaringe gezegd, dat de Inftellingen van Moses op geen beter rondílag rustten dan dic des Volks van /ndostan; dat al- les, wat tot zulk eene hooge Oudheid opklimt , even zeer met ondoordringbaare duisternisfen omgceven is, en dat men het voor eene beweezene zaak mag houden, zonder zich tot ecn verder onderzoek in te laaten , dat ze of de Vonden zyn der Wyzen, of de Verbeeldingen der Dwaa- zen; doch geen aanfpraak , hoe genaamd, hebben op de ernftige overweeging van Verftandigen , in deeze meer ver'ichte Ecuwe. ` Maer zv. die op deezen losfen trant fpreeken , of fchry- a dit hou ik my verzekerd , geen behoorely- igen, of op de natuur der Gefchiedkundige 3 of op het groot onderfcheid, 't welk zich op- VRAAGEN, WEGENS DEN GODSD. DER INDOSTANNEREN. 441 opdoet tusfchen de Omftandigheden der Inftellingen van MOSES, en die van den Godsdienst der Hindoos, of van eenigen anderen Godsdienst, daar tegen overgefteld. Ver- {cheide van deeze omftandigheden worden opgeteld in de onlangs uitgegeeven Letters to Fhilofophical Unbelievers, . Il. Op dit ftuk , nogthans , eenige verdere opheldering ver- langende, en my niet vergenoegende met aandagtig te lete ten op alles, wat ik, in gedrukte Schriften, des betref- fende , kon vinden, ftelde ik eenige Vraagen op, die ge- zonden zyn aan de Kundigften onzer Landsgenooten , in Indostan zich thans onthoudende; en dewyl *er een gee ruime tyd moest verloopen , eer ik antwoord, uit een zo wyd afgelegen Gewest, kon bekomen, liet ik ze ook ter hand komen aan een Geleerd aanzienlyk Heer, die lang in °t Oosten verkeerd heeft, en, in alle opzigten, zo wel bekwaam is als tegenwoordig eenig Mensch in Europa, om "er voldoende op te antwoorden. Deeze Antwoorden , met de Vraagen, deel ik hier mede, zo als ik ze ontvan- gen heb, in den volgenden Brief, MYN HEER, De lange tyd , verloopen , zints gy my uwe Vraa- gen, den Godsdienst der /ndostanneren betreffende , hebt toegezonden, zal u veelligt hebben doen denken, dat ik op uw verzoek geen agt floeg. Dan, de waarheid is, dat, terwyl ik bezig was met zeer veel, dat ftuk betref- fende, te leezen, myne zaaken my na...... riepen, waar ik eenige maanden gefleeten heb, en,van waar ik nu even ben te rug gekeerd. | Ik kan niet zeggen, dat myn Letterblokken my veel licht verfchatt heeft. Onder een groot aantal fchoone Ze- dekundige Waarheden , en vecle diepzinnige Bovennatuur- kundige Befpieselingen,, treft men duizend ongerymdhe- den en tegenftrydigheden aan. Hunne Becldenfpraak is onverklaarbaar verward. Veel is ongetwyfeld Zinnebeel- dig, een gedeelte , waarfchynlyk , Gelchiedkundig; doch, over °t algemeen kan ik niet nalaaten het te houden voor enkele wartaal, door de Priesters uitgevonden, om de onkundige menigte te vermaaken en te verbaazen. Deeze gedrogtlyke Vonden , op de Gefchiedkundige en Zinne- beeldige Schriften hunner Voorgangeren gegrond, dienen om dezelve te verdonkeren , en van minder waarde te maaken; ze zyn thans in dien hoop niet wel te onderfchei- lig den. 442 EENIGE VRAAGEN den. Doch ik zal tragten, om uwe opgegeevene Vraa- gen, in dezelfde orde als gy ze hebt opgegeeven , te be- antwoorden. 1, Vraag. Behelzen de vier Heilige Boeken, Vedas »» geheeten, eenig Gefchiedkundig Verhaal van Wonder- »» werken , gewrogt ten bewyze van de Godlyke Zending » der Schryveren, of van den Perfoon, die de Leer, 3, daar in begreepen, eerst leeraarde ?” Het fehynt zeer twyfelagtig , of eenige Affchriften van de Véds beftaan. Geen geloofwaardig Europeaan heeft immer gezegd ze gelcezen te hebben. Overzettingen van eenige afzonderlyke brokken zyn ons ter hand gekomen door HALHED, Dow, en anderen; doch.*t geen wy, en de Hindoos zelve, Ter van weeten, is, door middel van de verfcheide Uitleggingen , op verfchillende tyden , door eleerde Aralımannen gefchreeven. De onderwerpen , daar in behandeld, fchynen my toe, zo verre ik uit die Schrif- ten kan opmaaken, niet Gefchiedkundig te zyn, maar Leerftuklyk , behalven het verdigtzelvol verhaal van de Schepping der Wereld en des Menfchen, in "t welk de Schryvers nict zeer met elkander overcenftemmen. Men veronderftelt, dat de oorfpronglyke Véds door de hand van Gop aan ’t cerst gefchapen Weezen zyn overgeleverd; doch het fchynt eene toegeftaane zaak, dat deeze ver» looren geraakt zyn, en dat de Boeken, welke dien naam draagen, en die men wil dat nu beftaan , opgefteld wier- den door cen Man, vetds gehceten, die by den aanvan, der tegenwoordige Wereld-ecuw, of bykans vyf duizen: jaaren geleden, leefde. Dit tydperk, weet gy, is vry onbepaald, en ik heb vrugtloos gezogt, eenig inwendig blyk van zulk eene oudheid te vinden in dic Schriften van veis, waar van wy Overzettingen bezitten. Ik mo.t hier, nogthans, optekenen , dat een zeer nauw- en verftandig Fransch Starrekundige aan de Hindoos ‚ringen lof geeft, wegens de uitgeftrektheid en urigheid hunner Starrekundige Berekeningen , wel- + ragt te bewyzen, dat die der Chaldeen en Chinee- treffen. Om op het byzonder oogmerk van uwe vepaalder te antwoorden, moet ik zeggen niet te n, dat de Véds eenige Gefchiedkundige berigten 1 van Wonderwerken , ten bewyze eener cop, in je gewrogt. "aag. yy Is “er eenige Gefchiedenis van de Schry- \ oo VOD WEGENS DEN GODSDIENST DER INDOSTANNEREN. 443 an vers deezer Boeken, en van de omftandigheden , waar a in ze gefchreeven zyn?” | Niets zodanigs is te onzer kennisfe gekomen ‚en ik heb reden om te denken, dat "er geenc ftukken van dien aart Zen, op, welke wy afkunnen. De Jaartekeningen', gefteld in de Voorreden van het Gentoo- Codex eeniger oude Schriften, van de Eerfte en Derde Eeuwe, loopen te overgedreeven hoog om eenige aandagt te verdienen. 3, Vraag. ,, Is ‘er eene gefchreevene Gefchiedenis van >> de Indostanneren „die het Tydperk , waar in decze Boe- an ken gefchreeven zyn „ zamenhegt met het Tydperk, an toen de Zurtaaren het Land vermeesterden ? Zo s» neen, is "er dan eenig Berigt van de Opvolging der >, Koningen, zyn er Geflachtrekeningen, of Gewysden an van eenen anderen aart, waar uit wy de langte van an dien tusfchentyd kunnen opmaaken ?” Geene Gefchiedenis van deeze foort wordt door eenig goed gezag bygebragt. Die, van welke Mr. HALHED {preekt , is van de drie vroegere Eeuwen. In de Memos- res de l’ Academie des Infcriptions treft men een verflag aan van een Handfchrift , in de Bockery des Konings van Frankryk, (doorgaans aangehaald in L'Ezeur Vedam , wel- ke gy waarfchynlyk gezien hebt,) behelzende een Tyd- rekenkundige Tafel der Regeeringen, (in de Memorien opgegeeven) doch dezelve draagt geene tekens van Egt- heid, of zelfs van Mogelykheid. Men gewaagt "er van de Stammen van de Zon, en van de Stammen van de Maan, en meer dergelyke buitenfpoorigheden ; doch niets wordt "er in gevonden, °t welk hunne oude Gefchiedenis verbindt met het Tydperk van den Inval der Zartaaren, 4, Vraag. ,, 41s de Taal, waarin de Heilige Boeken »» gefchreeven zyn , ooripronglyk verfchillende van die „s men gewoonlyk in Zndostan ſpreekt, of is de laatfte al- >> leen ‘een Tongval van de ander, of eene allengskens en ingevoerde afwyking van dezelve? En, is dezelve in „> den oorfprong verfchillende van de gemeene Landstaal, y» wat is ‘er dan geworden van ’t Volk, °t welk dezclve an {prak?”. . | , oor als nog ben ik eenvoudig van gevoelen, dat de Taalen oorfpronglyk dezelfde zyn; dat de Sanskrit, of. de Taal der Heilige Schriften, de algemeene Taal van Indie was: maar dat dezelve bepaald zynde goor deeze Schriften, zo zorgvuldig bewaard , in deeze dagen nood- wendig moet fchynen te verfchillen van de Taal in’t Land 444 EENIGE VRAAGEN efprooken , die veel veranderings moet ondergaan hebben oor het enkel tydsverloop, onafhangelyk van de Staat- kundige Omwentelingen , welke het Land ondergaan heeft, en de daar uit voortkomende invloeijing van vreemde woorden. Ik hou my desgelyks verzekerd , dat de duisterheid van de Sanskrit zo veel ontitaat uit den afge- trokken aart der Onderwerpen , doorgaans behandeld, en de menigte van Bovennatuurkundige woorden , waar me- de deeze Schriften zyn opgevuld, (veele waarfchynlyk by voorkomende gelegenheden nieuw gefmeed, ) als uit de evengemelde oorzaaken. Myn gevoelen, nogthans, we- gens de gelykheid, fteunt op vergelyking. 5, Vraag. ,, Verfchilt de Godsdienst, in de vier Ve- an das geleeraard , van die der Volksbygeloovigheden? en, an ZO ja» welke is de Oudfte ?” 6, Vraag. 9 Indien de Volksbygeloovigheden ouder zyn dan het fchryven deezer Boeken, worden ze dan >> daar in geftaafd ? Of verfmaaden de Geleerden >> de Volksbygeloovigheden , ten zelfden tyde dat zy er ae Zich naar fchikken , gelyk de Grickfche Wysgeereu >, deeden, ten aanziene van den Volksgodsdienst, ten >> hunnen dage ?” Ik heb geen reden gevonden om te denken , dat de Volksbygeloovigheden veel verfchillen van die in de Ver- : klaaringen op de /’éds voorkomen , °t is onmogelyk dat ze buitenfpooriger ongerymd kunnen weezen. Daar is een won- derbaarlyk meugzel van keurig Verftand, en grof Onver- ftand, in de beroemdfte hunner Godgeleerde Verhandelin- en. Dezelfde Wysgeeren, die zeker ontdekt en beweerd ebben de Leer, voorgeftaan door den Bisfchop van Choy- ne, ten opzigte van het beftaan der hoedanigheden, als ewaarwordingen der Ziele, onafhangelyk van eenige ftof, fehynen te gelooven in „en veel op te hebben met, de Fa- bel, van den Oceaan te karnen, door middel van een Slang, gellingerd om een Berg, om "er onfterflyke Boter uit te krygen. Maar myn fchrandere Vriend, Mr. wIL- KINS, (die zeer onlangs, uit de oorfpronglyke Sanskrit, ons ecne Vertaaling bezorgd heeft van de Fabelen, die Pilpays noemen.) fchryft in zyne Voorreden, voor de Rhagvat Greta: aa dat de geleerdfte Brahmannen van a den tegenwoordigen tyd Unitarisfen zyn , volgens de an Leer van KREESHNA5 maar op denzelfden tyd, dat zy an in één GOD, een algemeenen Geest, gelooven, fchik- »» ken zy zich zo verre naar de vooroordeelen van ’t Ge- ‘ >> meen, WEGENS DEN GODSDIENST DER INDOSTANNEREN. 445 an meen, dat zy uiterlyk alle de Plegtigheden , als Offer- ə» anden, Wasichingen enz., door de ’éds voorgefchree- en Ven, volbrengen.” Gy zult de goedheid wel hebben, om deeze Antwoor- den‘ met een verfchoonend oog in te zien. Myne kennis met de Hindoos, en hunne Taal, is zeer oppervlakkig , en ik kan niet zeggen, in hoe verre ik, daar in meer vor» derende, van myne thans omhelsde gevoelens zal afwy- ken. DAG VER HA AL VAN EENEN TOGT DOOR CHAMPAGNE EN LOTHARINGEN, GEDAAN IN DEN JAARE 1712. DOOR DEN Lieutenant-Generaal GROVESTINS (Ons medegedeeld door den Eerw. Heere J. F. MARTINET, A. L. M. Ph. Dr. Lid van verfcheiden Geleerde Genoot~ | Jchappen, en Predikant te Zutphen.) (Vervolg en Sot van blads. 405.) Den 14 Juny. D: togt ging deezen dag zeer vroeg over Crocour, Neus ville en Verdavois, waar men, denzelfden morgen, het grondgebied van den Hertog van Lotharingen zou overtrekken. Des liet de Generaal zeer fcherp belasten , dat geen Ruiter of Dragonder, wie het ook mogte wee- zen, uit het gelid zou gaan, op ftraffe van dood gefchoo- ten te zullen worden; gelyk ook de geenen , die in eenig huis zouden gevonden worden , dewyl men over een grondgebied van een’ goed’ Vriend, die onzydig was, zou trekken. ’s Morgens kwam het Detachement langs de Commandery van Matha, genoemd St. Hilaire, al- waar een Pastoor uitkwam, om te klaagen aan den Gene” raal > D G , N 446 DAGVERHAAL VAN EEN TOGT raal, dat er in zyn huis geplonderd wierdt. Aanftonds werdt daarop derwaards gezonden een Officier met twaalf - Dragonders van de Voorhoede, om zodanige roovers te vatten. Eu men kreeg een’ Ruiter, een’ Dragonder van Hesfen, een’ Ruiter van Oranje, en een’ Hufaar „.die hun- ne Paarden hadden verlooren. Deeze vier gevangenen vóór den Generaal gebragt zynde, werdt hun gevraagd, of zy de bevelen , daags te vooren gegeeven , niet wisten, waarop zy ja antwoordden. Hierop beval de Generaal, ten affchrikke en voorbeeld voor het geheele Detache- ment, dat zy zouden voor den kop dood gefchooten wor- den. Dan, om dat dit hun eerfte wanbedryf was, kree- gen zy voorfpraak om te fpeelen, wie van de vier fterven zou. De medelydende Generaal ftondt dat toe, dewyl zy zeiden, flegts ter zyde gegaan te zyn om eens te drin- ken, en geen voorneemen van plonderen gehad te hebben. Hierop fpeelden de vier gevangenen met dobbelfteenen op een trom, en het lot viel op den Ruiter van Oranje, die aan het hoofd van het Detachement dood gefchooten werdt; ftervende met het goede getuigenis, dat hy twee- endertig jaaren gediend hadt, zonder ooit eenige feil be- gaan te hebben, gelyk de Collonel COENDERS, van des- zelfs Regiment en Compagnie, verzekerd heeft. De togt werdt daarop voortgezet tot vóór de Stad Sr Michel, ge- legen aan de Rivier de Maas, waarover een fteenen brug lag. In dezelve voerde een Gouverneur van den Hertog van Lotharingen het bevel over de bezetting, beftaande | in eene Compagnie Guardes te voet van denzelven. De Generaal maakte halte vóór de brug buiten de Stad, en liet een compliment aan den Gouverneur maaken, met een verzoek „ van het Detachement aldaar te mogen ver- frisfchen. Fleuschlyk werdt dat beantwoord , met aan- bieding van alte foort van dienften. Hierop liet de Gou- verneur eene weide langs de Maas aanwyzen, waar het Detachement overvloedig voedfel voor de Paarden ,' en ge- noegzaame levensmiddelen voor de Manfchappen, ontving, welke door de Burgers in menigte aangebragt werden. Intusfchen toog de Generaal in de Stad, en begroette de wagt aan de poort van de brug met krygsmans-cereteke» nen, welke aan hem, zo door de wagt, als door de Bur- gers, wederom gegeeven werden. Voorts ging hy een bezoek afleggen by den Gouverneur, die zeer ongefteld was, en hem met veel vriendíchap ontving. Na het af: Scheid neemen, deedt de Generaal eenige Brieven voor EL DOOR DEN LT. GEN. GROVESTINS. 447 het Leger en voor HUN HOOG MOGENDEN afgaan, dewyl daar het eerfte Post-Comptoir was, dat men np den togt aangetroffen hadt. Na zich twee uuren verfrischt te heb- ben, toog de Generaal op, en begroette de wagt, gelyk by het aankomen. Op den togt kwamen twee Nigten van den overleeden Lieutenant-Generaal DOMPRÉ , met haare Bedienden, by het Detachement, en booden , ver- Scheiden maalen , vrugten en wyn aan den Generaal, en aan alle de andere.Officieren aan; toonende groote blyd- {chap aan onze troepen , onder welken nog veelen waren, die zy gezien hadden , ten tyde dat zy met wylen den Generaal pomené in Breda woonden. Hierna zettede men den togt voort tot St. Premont en Xyory, waar men over de Rivier /.amaide toog , en daarop halte maakte,. om zich te verfrisfchen. De Hertog van Lotharingen zondt daar eenen zyner Kamerheeren aan den: Generaál , om hem te begroeten, en te bezorgen het noodige voe- der en brood voor het Detachement , zo lang hetzelve in Lotharingen zou weezen. Den 15 Juny. Men trok vroeg uit tot Sacherpet Voudiere , en kwam, ’s morgens, aan de Stad Ponte Mousons , waar de Moce fel loopt over eene fteenen brug. Van daar ging men voort op Artou en Parfufcil, waar men door de Rivier de Scille zou getrokken hebben, maar het water ‘waste hoog. Des vervolgde men den weg, laatende Mononcour aan de regter-, en Clemerge aan de linkerhand liggen, ' naar de Stad Nomerig, waar men de Seslle overtrok y em daarop halte hieldt. Den 16 Juny. Over Mailly , Bagny , Boeng , Cleury, Douly, Magny; La-cenfe , Bevoies trok men deezen dag naar de hoogte van St. Barbara , vóór de Stad Mets. Hier fchikte de Ge- neraal zyne bende in orde van Veldflag , in eene linie y in het gezigt van de Stad. Dit gaf in dezelve, en aller- wege op het Land, eene groote opfchudding. De Mar- quis van REFFUGE, Brigadier van de Franjche Infantery en Commandant van de Stad, maakte daar tegen eenige fchikkingen, en liet zyn Voetvolk in den bedekten weg trekken, terwyl hy uit de Stad kananfchooten liet doen op. 448 DAGVERHAAL VAN BEN TOGT op °t Detachement. De Generaal , dat ziende, fchreef daarop twee Brieven „ éénen aan den gemelden Comman dant, en eenen anderen aan den Intendant van Mess, die van den volgenden inhoud waren, en met een’ Trompet- ter naar de Stad gezondea werden. Myn Heer, Indien Gy medelyden hebt met een arm Volk, reeds enoeg afgemat door eenen zo langduurigen Oorlog , zendt dan twee Gyzelaars, om borg te blyven voor de Contri- butie: anders zal ik verpligt zyn, hoewel tegen mynen zin, op roof te leeven in de drie Bisdommen , volgens de {tipte bevelen , die my gegeeven zyn. Ik wagte de eer van uw antwoord binnen den tyd van een uur, en blyve Myn Heer, Uw zeer onderdanige en Op de, hoogte van gehoorzaame Dienaar St. Barbara den 16 Juny 1712. l F. DE GROVESTINS. Het.Antwoord was van den volgenden inhoud. - Myn Heer, . Ik ontvang zo even den brief, dien Gy my de eer hebt aangedaan te fchryven, van de hoogte van Sz. / arbara, heden ten tien uuren voor den middag. Laat my toe U te melden, myn Heer, dat ik bevelen van den Koning heb, om te beletten , ‚dat de Dorpen van dit Land Con- fributie betaalen , en 1k weet niet, of Gy vollen tyd zult hebben, om uw plan geheel uit te voeren, en uwen her- togt te neemen door het Land van Trier of de Pas: want, binnen korten, zoudt Gy goed gezelfchap kuunen krygen. Ik heb de eer te zyn met alle mogelyke achting Myn Heer, d Uw zeer onderdanige en We Mets den 16 gehoorzaame Dienaar ` Juny 1712. DE REFFUGE. Den Intendant afweezig zynde, brak de Gefubltituecr- de den brief open , en antwoordde den Generaal, bynt op gelyke wyze, als de Marquis DE REFFUGE 5 doch wat A ont - DOOR DEN LT. GEN. GROVESTINS. 449 omftandiger. Deeze twee Antwoorden ontvangen hebben- de, liet de Generaal de Hoofd-Officieren by zich komen, om haar dezelve mede te deelen, waarop de Lieutenant- Colonel LATTAULT bevel ontving , om zich met drie- honderd Dragonders te plaatzen op den grooten weg van Verdun, alwaar de Generaal wist, dat een Detachement uit het Franfche Leger , onder het bevel van den Lieu- tenant-Generaal ST. FREMONT , was aangekomen, om te verneemen, welken weg ons Detachement zou neemen, zynde reeds in meening geweest, dat onze Generaal den hertogt zou neemen door het Land van Luxemburg en de Ardennes. Hierna werdt het Regiment LAMBERT en de Hufaaren afgezonden, om de Voorftad van Mets in brand te fteeken, het geen zo wel als het uitplonde- ren gefchiedde. In de Stad waren twee honderd Fran- Jehe Dragonders , die telkens uitvallen’ wilden doen, maar altyd terug Sg werden. Voorts maakte de Generaal de noodige fchikking , om het platte Land in brand té Decken en: te plonderen, "Er werden dan verfcheiden” kleine benden , van dertig , veertig of vyftig Paarden, met een Lieutenant of Cornet, afgezonden naar de Dor- pen en Kasteelen , om dat uit te voeren, of Gyzelaats mede te neemen. Het fchoone Huis van den Entrepre- neur-Generaal van Mets, ’t geen zeer kostelyk gemeubi- leerd was, ftaande op de hoogte van St. Barbara, werdt allereerst geplonderd, en daarna verbrand. Dan, alle de kleine afgezonden’ benden’hadden bevel, om zich, met Zons ondergang, weder te voegen by het overige van het Detachement, dat den geheelen dag, op de hoogte van Mets en St. Barbara , in de wapenen Beer ftaan , zonder ontrust te worden. Deezen werden gefteld en in bewaaring gegeeven van een” Officier met vyftig Paarden , die altyd op den togt ag- ter de Agterhoede volgde. De fchaade , welke men re- kent in het Bisdom van Mets gefchied te zyn, beftaat in vyfendertig Dorpen en agttien Kasteeleri geplonderd en verbrand te hebben. Veele kleine byzonderheden , by de gemelde uitvoering gebeurd , en welke eene te groote plaats zouden beflaan, of dit Dagverhaal afbreeken, zal men hier agterlaaten, en met het berigt voortgaan. *s A- vonds, na Zons ondergang , trok het geheele Detache- ment op, en toog voort over St. Barbe ‘aux Etangs ca Neubrak , en ging daar over de Rivier Langs. Den 17 Juny. ’ Morgens toog men door Walweringen , gelegen in Duitsch- Lotharingen , door de Stad Boulay , Pledekken tot Boufendorp , naar de Abtdy van Roufouville , waat men de Rivier over eene fteenen brug overtrok, en van daar door het Wald van Fektok en Fremtsdorp. Naar ge- lange de troepen afzakten door dit laatite Dorp, liet de Generaal dezelve trekken langs de Rivier de Saar, al- waar, van afftand tot afftand, verícheiden” Verfchanzin- “gen (Redouten) gevonden werden, ieder bezet met een’ Officier en dertig mannen van het Regiment Vry-Com- pagnie van KLIENHOLTZ , om te beletten, dat er nieman van de Geallieerde troepen of partyen , van de Honds- rugge naar Lotharingen , of de drie Bisdommen , mogt trekken , en daar eenen inval doen. Ware de Rivier de Saar ondoorwaadbaar of fterker bezet geweest, dan was des Generaals voorneemen, om te trekken door Bourgog- ne en Franche Comte , regt aan op Zwitferland , om daarna langs Duitschland en den Rhyn weder te keeren. Intusfchen liet de Generaal den Officier der Redoute, die ~~ ae - ales DOOR DEN LT. GEN. GROVESTINS. 451 die digtst by het Detachement -was , aanzeggen , van niet eenen {choot te doen, of hy zou hem met de uiterfte ge- ftrengheid behandelen , ’t geen dezelve aannam, onder voorwaarde, dat men niet te naby zou komen om hem aan te vallen. De Generaal maakte daar fchikkingen , om de Rivier door te trekken, welke van beide kanten was afgekant. De Dragonders van de Voorhoede maakten daarin eene opening, en trokken vervolgens door de Ri- vier, niet zonder moeite , dewyl zy aldaar breed was, en fterk van ftroom. Het overige van het Detachement volg- de, man voor man. Intusfchen was de Commandant van Saar-Louis gewaar geworden „ dat eenige troepen der Ge- allieerden de Rivier by Fremtsdorp doortrokken; des liet hy de Sluizen ophaalen. De Rivier zwelde daardoor al- lengs op; doch by geluk raakte het geheele Detachement met den avond over, en bleef dus aan de andere zyde in eene weide het nagtleger houden. De.Hufaaren en de Vry-Compagnie van LAMBERT hadden verfcheiden kud- ' den Schaapen met zich gevoerd; doch vermids dezelven niet konden zwemmen, waren zy genoodzaakt geworden die aan geene zyde der Rivier te verlaaten, maar de tag- tig vette Osfen , welke zy tot buit gemaakt hadden , kwa- men met zwemmen gelukkig over. Den 18 Juny. By het aanbreeken van den dag begon het Detachement weder den togt, den berg op, regt naar het Dorp Berg- kinge. De Vry-Compagnien van KLIENHOLST , die, daags te vooren hetzelve de Rivier in rust hadt laaten doortrek- ken, zonder een fchoot te doen, volgens het verdrag, kwamen nu uit haare Redouten, en fchooten op de Voor-. hoede. Een Officier van de Garde Dragonders werdt ge- kwetst; een Dragonder het been in ftukken gefchooten ; twee of drié Paarden gewond; DANDIGNÉé”s been in ftuk- ken, en twee of drie zyner Paarden gekwetst. De Ges neraal , daarover vertoornd, lict de voorfte Dragonders afzitten, en daarop eene algemeene laag aan den vyand geeven, waardoor hy tweemaalen verjaagd werdt. Hier- op volgde de togt op den Hondsrugge tot Thalvaige , de- wyl men Sgar-Louis op de regterhand lict leggen. Des- zelfs Commandant zondt wel een groot Detachement van zyne vier Regimenten, die daar lagen, langs den Hondse UL, DEEL. MENGELW. NO. Il. Kk rug- Y 452 DAGVERHAAL VAN EEN TOG? rugge , om alles op te neemen; maar zy hebben zich nieg Jaaten zien. Den 19 Juny. Trok de Generaal , van Thalvaige, door he t H Wald, en legerde zich des avonds te Moerbak, "P Den 20 Juny. E oríte Rustdag, na zo grooten afmattenden togt. Den a1 Juny. Trok men op naar Lustzbier, twee uuren van Traer- bag, alwaar alle de Gyzelaars in zekerheid gebragt wer den, en daar gelaaten , onder het bevel van den Briga dier D'HOBADYE , die aldaar het bewind hadt, u Den 22 en 23 Juny. Rustdag, Den 24 Juny, Trok men voort naar Cappel, Jen 25 Jun Rustdag. Den 35 Juny, Den 26 Juny: Ging de togt naar Boklebay. Den 27 Juny. Toog men voort naar Wald/che. *s Nagts kwamen ee, nigen op Paarden in de Bosfchen omzwerven om te roo- yen; maar, wegens de uitgezette wagten , durfden zy picts anderneemen, o o Den 28 Juny. Liep de weg door. een groot Bosch, dat twee uuren Jang was. Men trok over de Moeſel by Coblents, en le- gorde zich te Mavensdorp; een half uur van de Sad a 2 ` , dl A DOOR: DEN LT. GEN. GROVESTINS. _ 453 Den og en ge Tun, Rustdag. De Generaal ging, intusfchen, met eenige Officieren naar Diest, om aldaar de Vorftin van Nassau te begroeten, Den 1 July. Met den aankomenden dag werden twee honderd Dra- gonders te voet vooruit gezonden, om de doortogt naar Wysfenthooren, op den weg van Andernag, langs den Rhyn, te bezetten. .Ook werdt aan tweehonderd en vyf- tig man van °t Guarnifoen van Coblents bevel egeeven , om den weg naar Zyntig zeker te maaken. Het Deta- chement trok naar Andernag. | Den a July. Toog men naar Zyntig, Den 3 July. Rustdag. J Den 4 July. Ging men naar Mulheim. Den e July.. Kwam men te Bonne. | Den 6 July. Hieldt men Rustdag. = Den 7 July, Kwam men te Broel, Den 8 July, Toog men naar Brouwilliers. Den 9 July, Befloot men Rustdag te houden. Den 10 July. Ging men voort tot Bedlbuye Eyffers. Kk a Den 454 . DAGVERHAAL VAN EEN FQGT. Den 11 July. : Trok-men tot Loyning | Ben za July. Legerde men zich te’ Borchet , by Aken. o Den 13 July. Hieldt men Rustdag. | Den 14 July, Hervatte men den togt naar Willers en. Gulpen. Den 15 July. Kwam men behouden te Maastricht. ~- >. Den 16, 17 en 18 July Hieldt men daar Rustdag, Den 19 July, Trok men op naar Tongeren, ` Den 30, 21 en ag July, - Beflaot men daar op nieuw uit te rusten, Den, 23 July. Ging de togt naar Sé, Zruyen. Den 24 July, Toog men naar Tierlemont. Den 25 July. Kwam men te Leuven. Hier ontving de Generaal een” Courier van Prins EUGENIUS, met tyding van het gevegt by Denain, en bevel , om naar Brusfel te trekken tot nader bevel; het geen dien dag gefchiedde, Dor DOOR DEN LT. CEN. GROVESTINS. ass Den 26 July. Ontving dé Genéraal een tweeden Courier, met bevel om naar Mons te trekken „ het geen des nagts nog ges fchiedde. Men hieldt halte te doten, _ Ä Den 27 July. Kwam men te Mons , waar de Generaal een derden Courier ontving, met bevel om ten eerften uit Mons naar Doornik te trekken. Den 28 July. Kwam het Detachement te Doornik, alwaar de Genes raal bevel vondt, om te gaan opneemen , of Pont duby, Belle Ferriere en Pont Arrache , bezet waren door den and: zo niet, dat hy dan met het geheele Detachement zou trekken in Douai „ zo het mogelyk zou weezer. Dan, op het ontvangen berigt, dat alle deeze Posten be- zet waren, kreeg de Generaal bevel, om met het gehee- le Detachement weder by het Leger te komen, het geen denzelfden dag zich te Doornik ncêrfloeg. | Dus is deeze roemryke togt, die Frankryk deedt bees ` ven, en Parys zelf in alarm bragt, geëindigd. Wy voegen hierby eene Lyst, van de verloren Mane fchappen en Paarden, op deezen togt. Van Dandigné., Dragonders, verinist 14 Man en 35 Paardetis —— Prins Willem van Hesfen , of Ä Guarde: Dragonders 39 64 — … — Dopf — Dragonders . 8 — 28 — — Schmittau — Dragonders 5g — 13 — —— de Carabiniers van Albemarle 13 —— 23 — — Lambert — Dragonders . 7 — 35 — -——— Hesfen, Cavallery en Dragonders 6 — 17 ——+ — Oranje — Cavallery . Io 19 — a Groveftins — Cavallery . 6 — 16 ——== — Glinftra — Cavalle 0 7 : — 23 — ——- Colonitz, Keizerlyke Hufaren 27 —— 37 — — ‘Spleni . e ° 33 39 — ` Dus 165 Mannen en 359 e e Paardette Kk 3 Sg- 456 BERIGT, VAN DE VERSPREIDING gn | ‚ BERIGT VAN DE TEGENWOORDIGE VERSPREIDING DER GIPSIES IN EUROPA , VAN DERZELVER HUISHOU- DING, LEEVENSWYZE , ZEDEN, GODSDIENST, TAAL EN WEETENSCHAPPEN. 