VADERLANDSCHE LETTER OEFENINGEN
doen mislukken, eeuwig ftand houdt.” En zoo low dit verder voort. ’t Ontbreekt ons aan. plaats, om me af te fchryven. °t Geen wy verder tot aanpryzing vz des Leeraars voorigen arbeid, t. a. p. in ons Maandwert, gezegd hebben, is ook op dit Vervolg toepasfelyk, Nieuwe Scheikundige Bibliotheek. ode Stuk. Te Amfar dam, by W. Holtrop. In gr. 8yo. 86 b. | poro eenige beoordeelingen van, en witrekzels vit Scheikundige, of tot de Scheikunde betrekking hebbende, Werken, komen in dit ftuk woor, eene Ver- handeling over het maaken van ZEther door Zoutu, of Zeezoutzuure Æther der Apothekers, door j. B. VAN MONS, gelyk ook Aanmerkingen van denzelfden Schry- ver over het Galvanismus, of de dierlyke Ele@ricitet, benevens eene Verhandeling van C. GIRTANNER OW het Azote. Om een: proefje van dit ftuk der Biblio theek te geeven , zullen wy ons thans bepaalen tot de Aanmerkingen van VAN MONs over de Galvanifche vloeiftoffe, en daaruit het volgende overneemen. s Om het Galvanismus op. ’t.zintúig van °t Gezicht te doen werken, plaatst men een (trookje bladtin boven het ooglid, en neemt een ftuk zilver in den mond; men brengt deeze twee metaalen in gemeeníchap, en mea zal voor de oogen een wit licht, eene‚zoort van weer- licht, gewaar worden. S „» Hetzelfde ziet men gebeuren, wanneer men tusfchen de bovenlip en het tandvleesch, zo hoog als mogelyk ‘is, een ftaafje van zink plaatst, en op de tong em plaatje zilver legt, of een zilver ftaafje in een van de neusgaten fteekt , en op de tong een ftukje goud of zink legt: men ziet, namelyk, dat zelfde licht woor de oogen verfchynen , op ’t oogenblik dat de cirkel flooten wordt, °t zy door de onmiddelyke aanraaking der twee metaalen, of door tusfchenkoimmst van eene ar dere geleidende zelf(tandigheid. » Dit licht wordt nog veel aanmerkelyker, wanes men. den oogbol met een ftaafje zink bepaalt, en co zenuwagtig gedeelte, dat niet veel bedekt is, door ez zilver plaatje raakende, den cirkel door den vochtig communicateur fluit; zo lang men den cirkel er NIEUWE SCHEIKUNDIGE BIBLIOTHLEKe 603 houdt, ftraalt een zeer helder licht uit de oogen, en cene zekere helderheid verfchynt voor dezelve, Maar als men dezelfde proef doet, met op het oog een ftukje zink, en op een ander gedeelte wat zilver te doen, wordt men, op °t oogenblik als de cirkel losgemaakt wordt, eene zeer groote uitwerking van het licht gewaar. » Men kan de proefneemingen, waardoor men de uit: werkingen gewaar wordt, wanneer men eene zenuw, die met het oog gemecenfchap heeft, in den cirkel brengt, op een nog veel eenvoudiger manier in °t werk ftellen: men behoeft alleen tusfchen de bovenkaak en de wang van den eenen kant een ftukje zink en de onderkaak van den anderen kant een ftukje zilver te plaatzen, en die beide metaalen buiten den mond doen gemeenfchap krygen, en oogenbliklyk verfchynt dit licht weder. — Deeze proefneemingen doen vooral groote uitwerkingen, by ’t ontwaaken uit den flaap en in donkere plaatzen. » Het Galvanismus is ook werkzaam op den reuk, zonder daarop echter het gevoel, aan dat zintuig eigen, voort te brengen. Wanneer men in °t eene neusgat een ftomp en zeer glad ftaafje potlood, en in ’t andere een dergelyk van zink inbrengt, en den cirkel door tus- fchenkomst van een derde metaal fluit, verfpreidt zich een zeer helder licht voor de oogen , en men wordt in den neus, op de plaats waar die metaalen raaken, eene zonderlinge beweeging gewaar, en gevoelt eene prik- keling, en eene fpanning in ’t binnenst gedeelte van den neus, °t geen dikwyls niezing en hoofdpyn ver- oorzaakt,” Gefohiedenis der Vereenigde Nederlanden ; nevens de voornaamfie Gebeurtenisfen in Europa, Door C. ZIL- LESEN. Allde Deel, In den Haage, by J. C. Leeu- weftyn. Zn gr. 8vo. 378 bl. ene algemeene aanmerking, door ons op de twee voorgaande Deelen deezes Werks gemaakt (*), hier in beftaande , dat de Schryver, te meermaalen, voor zo (*) Zie onze Aankondigingen der beide voorgaande Dee- len, in onze Wad. Letteroef. voor 1799, bl. 263 en 573s Co4 C. ZILLESEN zo tangen tyd, de Vereenigde Nederlander uit het ow verliest, dat men twyfelt of--die landen , meer dan z dere, bepaald bedoeld worden, klemt omtrent dit Des veel minder, dan ten opzigte van de voorige. Eiga atig moest hy nader by huis blyven , daar om es i hetzelve zo veel opmerkenswaardigs voorviel, als ons zyn Gefchiedblad ín deezen ontvouwt. — De tus. fchengevlogten aanmerkingen van den Burger ziuzesen, welke voorheen desgelyks onze opmerking trokken, zyn min uitvoerig in hét tegenwoordig Deel, doch van dem zelfden ftempel. In vier Hoofdftukken is dit Deel gefplitst. Het neemt een aanvang met het VIT H. bevattende Het voorgevale lene naa de overgave van Brusfèl en de bemagtiging van ’s Bosch. Het VIH fchetst den inwendigen faa der Re publiek, en Korena eg tet de [nneemsing van Ny megen. Het IX ftelt ons voor oogen d Gebeurtenisjs zot de Inneeming van Utrecht, en Holland. Het X be fchryft de Omwenteling in Gelderland, en én de verdere overige gedeelten onzer Republiek. — Deeze Opfchrif- ten duiden een tydperk in de Vaderlandfche Gefchie- denisfe aan, zo vol woelings en ommezwazis, dat elk, dezelve leezende, en ZILLESENs uitvoerigen trant van verhaalen kennende, een breed verflag van gewigtige Gebeurtenisfen mag verwagten ; en zal hy zich daarin niet bedroogen vinden, Noodloos zou het weezen, hier in byzonderheden te treeden, In * algemeen mogen wy opmerken, dat de Schryver, die bekend ftaat met de Uitgeweekenen in één lot gedeeld, en veel gemeen- fchaps met hun gehad te hebben, blykens het door hem voor het zyne erkende Werk, PhAilaletes Batavus (*), veele byzonderheden , hun betreffende, bybrengt, elders vergeefs gezogt, of niet in diervoege te vinden; °t welk een licht verfpreidt op eene menigte van voorvallen. Zo, by voorbeeld, vermeldt hy, met den aanvang van het VIII Hoofdft. , Door de zegevierende wape- nen der Fran/chen in Belgiën rees de moed der Repu- blikeinen in de Vereenigde Gewesten zodanig, dat zy zich in geheime Committés vereenigden , en men oor respondeerde onderling, tot bewerking van eenen alge meenen nationaalen opftand ; dan dewyl daartoe eert meerdere verlichting voor den gemeenen man noodi; we (*) Zie het Eerfte Deel deezes Werks, bl. 20» GESCHIEDENIS DER VEREENIGDE) NEDERLANDEN, 605 vas, rigtte men heimlyke Drukkéryen op (want de Fryheid, der Drukpers was verboden), waarvan de let- ervrugten in Volksgezelfchappen geleezen , en aan dere elver Leden medegedeeld werden, Dit gefchiedde met o veel behoedzaamheid, dat hunne vyanden nooit den ‚orfprong daarvan konden ontdekken. „ Uit deeze Committés, of Volksgezelfchappen, wete len ’er twee centraale Committés verkoozen, een voor le buitenlandfche en een voor de binnenlandfche cor- espondentie: door de heimlyke werkingen van deeze Zommittés werden veele finantieele operatien der toen- vaalige regeering verlamd , en daardoor het vermogen runner vyanden verzwakt, Ook leerde men de hoofden ler overheerfchende Party kennen, welker werkzaamhe- len op allerlei wyzem verydeld werden. ‚ Na eenigen on op die wyze werkzaam te zyn gè- veest, beflooten deeze twee Committés om eene heim- yke centraale Vergadering van alle de Committés te jeleggen, en daar op te befluiten: „ 12. Of men de Revolutie zou kunnen beginnen en taande houden? | „ 2°. Waar dezelve zou behooren te beginnen ? „ Omtrent het eerfte werden de zwaarigheden zo groot evonden, tot de daadlyke uitvoering, dat men geen- ‚ins befluiten kon die te onderneemen; maar men be- loot te volharden in de onderling bepaalde werkzaam: eden 5 terwyl men intusfchen eene Commisfie zou zen- len aan de Franfche Volksreprefentanten, ten einde den ydlyken toeftand der Gemeenebestgezinden te berigten. ín omtrent het tweede Poinét werd Amfierdam ten niddelpunt verkoozen, | »„ In ‘Aug. 1794 zondt het Nationaal Committé raar e Reprefentanten van het Noordlyk Leger, aan wien y verflag deeden van den inwendigen itaat der. Repu- liek en hunne werkzaamheden. Zy werden aldaar door ezelven allervriendelykst ontvangen , het plan der mi- taire operatien ontworpen, naar Det Franfche Gouver. ement gezonden, en goedgekeurd, met mondelyke vers ekering; de Staatkunde zal het overige uitvoeren. Hek \atriottijche Wolk belooft trouw en befcherming aan de Xatriottifche Party” Hierop deelt zijLEsEN een opmeiklyken Brief van en Generaal. en Chef ricHEGRU aan den Generaal DAEN. 6o6 C. ZILLESEN DAENDELS mede, de kort aanftaande komst der As fchen en de Maatregelen hier te neemen inhoudent, edagtekend 6 September, —- , Groot,” vervolg: & Gefchiedfchryver » was de vreugde onder de Pari. tifche Party over deeze voor haar zo. heugelyke tyding; zy verdubbelde haare werkzaamheden „ ontwierp & daartoe noodige plannen, lag heimlyke wapen-mage | zynen aan, rustte eene kleine zeemagt uit, om vooral Amfterdam te beveiligen , en voor eene aanzieniyke fomme gelds kogt men 40,000 Jooder om, die voor heen de wo van Oranje toegedaan waren, eu zelfs verkreegen de Patriotten veclen van ’s Lands militairen op hunne hand. Men fpaarde geere {chatten ter omòdkin ge der verftandhoudinge der zamenverbonden dwingelan den, en zette, hoewel te vergeefs ; de landlieden op, om zich tegen het formeeren der Inundatien te verst ten, teffens zorgende, dat, by de komst der Fran/cha, ser in Utrecht en andere plaatfen geen gebrek aan be hoeften en noodwendigheden zoude weezen. Maar di deeze middelen konden zo geheim niet worden daarge- fteld, dat zy het waakzaam oog der Regenten van die tyd ontglipten.” Het verbod der Leesgezelfchappen en Societeîten ver- meld hebbende, verklaart hy: s De werkzaamheid van het toenmaalig beftuur , en de vertraaging van de komst der Fran/chen, deedt alle de fchoone vooruitzig- ten der Patriotten in rook verdwynen; en meer dan de helft der geallieerde Armée [dit is zeker wat vergroo- tend uitgedrukt} nam de wyk van de grenzen naar de binnenfteden, om, zo als men het noemde, den euvel- moed der Patriotten te beteugelen.” Zeer merkwaardig is een hier medegedeelde Brief uit Amfterdam, gefchreeven den ao U&ober, aan de Re- refentanten. van het dei oea Volk by de Legers in het Noorden , toen het Nationaal Commitué geen den minften uitflag vernam, zelfs niet van deszelfs ten der den: maale afgezondene Deputatie aan de Franfche Volks | vertegenwoordigers. ;, Een Brief,” waaromtrent ZILLE: ' SEN aanmerkt, „, dat dezelve gewis onwederfpreekelyk: waarheden behelsde; want door het lang vertoeven dz Franfchen hadt men binnenslands gelegenheid om zich: wapenen tegen alle onderneemingen der Patriotten, w ker plan over te veel raaderen liep Oom: niet onè hug 6 ' GESCHIEDENIS DER VEREENICDE NEDERLANDEN. 607 fe worden, en dit gaf gelegenheid, dat de Regėering eenige wapen - magazynen van de Patriotten ontdekte en opligtte.” S Dan, laat ons voortgaan , met uit het IX Hoofdft. no jets van de Revolutionaire Committés in ons Vaderlan óver te neemen. ve fpraken, en binnen ’s lands briefwisfeling hielden ;, op zodanige geheime wyze, welke niet ligt te ontdekken was. Ieder Committé hadt ook, by voorzorge, de nieu- we Regeering benoemd, welke de plaats der oude moest vervangen.” In het X Hoofdtt. by den aanvang geeft de Burger ZILLESEN de Stukken op, in het Kevolutionair Com- mitté te Amflerdam gereed gemaakt, ‘tèn' einde de Om- wenteling in alle Provincien, Steden en Plaatzen orden- lyk zou gefchieden; waarvan men overal gëen gebruik kon maaken , doch hier en elders, met zekere wyzigin= gen , volgde ; gelyk het verhaal van ZILLESEN uit- st. “De voltooijing der Omwentelinge befehteeven-hebben de , voegt zZILLESEN ‘er, ten flot van dit Deel, nópgvee- hige aanmerkingen nevens, van eenen algemeenen aart, de Omwenteling betreffende , terwyl hy nu en dan in het verhaal zelve eenige hadt ingevlogten van eenen be. tispenden aart, hoedanig ook deeze voor het meerendeel zyn: eenige fteunen op goeden grond, andere dunken ons van een twyfelagtiger aart. Dan, wat anderen, wat wy des denken mogen, ZILLESEN zegt ‘er dit van: ,» Om met lof en roem te regeeren, in een tyd, nu het verval groot, de omftandigheden van Europa ongunttig , en het land in een oorlog ingewikkeld is, worden ’er meer dan dubbele vermogens van -geest vereischt, en et 608 Cs ZILLESEÈN) NEDERLANDSCHE GESCHIEDEN kwamen, die geene ondervinding van hadden, misflagen plaats greepên ,. die ik tot onzer ke dwingelanden en de vyanden. der aa ialours en wåakzaam op zyne rechten weezen; het zwy oe. als men misflagen ziet, is eene misdaad, aan de majefteit des volks begaat.” en Ks Wy kunnen niet nalaaten, ons eeh oogst vani aanne: kingen te belooven, van geenen mat hen aart, als w) de reeds gemaakte ons herinneren, en bedenken, wit REKAREEN, by het perse van „zyne . e/t Ee, Waternoods in 1799 wedervaaren & ‚en wyze eene en andere vóorflag le Mme & 4 het Landsbeftuur, blykens de Dagbladen, iegend is. pRa mes Deet le opgecierd met l Rn ae gitenant Colonel KRAYENHOFF ‚ €n QS af ina van de Inkomst. der. Fran/che Husfadren te Amjte dam. i (*) Zie onze Beoordeeling deezes Wils, Lert. voor 1820. l 374- A i Ta Gofthicdonis van de Agttiende Eeuw; bevattende al kes … merkwaardige, het welke, zo in als buiten Europa, in _ de laatfle honderd jaaren , is voorgevallen , op cen ‚-zaakelyke, en beknopte wyze befchrceven, en uit de . beste en meest geloofwaardige Autheuren , en oorfprong: . dyke Stukken, byeengetrokken. Door JAN FOKKE. lji _ Deel. Met Plaaten. Te Haarlem, by F. Bohn, w&i In gr. 8yo. 414 bh | rp pengua geeven- eigenaartig aanleiding os pennen ten papiere te lokken. De Eeuw wisfelio: zo kort geleden;door ons beleefd, doet het oog in’ ruimte der jongst verftreeke Eeuwe terug zien, Z | a j. FOKKE, GESCHIEDENIS DER AGTTIENDE EEUW, 600 onlangs kondigde wy het Historisch Tafereel der Act. tiende Ecuwe aan CJ. De t voor ons liggende Ge. fchiedenis van dat eigenfte Tydperk is van eenen gansch anderen aart, en geíchikt tot de opgave -der: Gebeurte. nisfen, zonder degelve, tot eenig bepáald doel, te bee redeneeren , °t welk het geval des anderen is. Wel te regt mag de Schryver zyn Voorbericht aan. vangen: , Was er immer een tyd, vrugtbaar in aanmer- 5, kelyke en tevens gewigtige Voorvalleh , zo is het, zone » der tegenfpraak „de nu reeds verloopene Agttiende Eeuw » geweest; — eene Eeuw,-in wier aanvang twee der » magtigfte Mogendheden, Frankryk en Spanje, welke „ jaaren lang tegên elkander in °t harnas geweest wa» » ren, en waarvan ieder zig de Alleenheerfching over ‚> gansch Ewropa ten doel gefteld had, zig met elkan- s der verbonden , waardoor. de balans van magt in dat s» Waerelddeel verbroken, en de aanleiding tot een der s bloedigfte en hardnekkigfte Oorlogen gegeeven wierd; s» =— eene Eeuw, in wier midden de verbaazendfte Ver- „> bintenisfen voorvielen, en wier einde nog ‚veel merk- »ẹ waardiger is geworden ,- door -de zeldzaamfte. Staatse „» omwentelingen, welke het Staatkundig Stelzel in Eu- » ropa eene geheel andere, nieuwe en vreemde gedaan- „» te gegeeven hebben ;— eene Eeuw, zo ryk in ’t voorts » brengen van groote en voornaame Mannen, wier daa- ‚den de aandagt van de geheele Waereld tot zig ge- „ trokken hebben; — eene Eeuw. eindelyk, in welke ‚‚ de Geleerdheid, de Kunften en Weetenfchappen zulk „ eenen bidens hie voordgang gemaakt hebben, „dat derzelver weldaadige Invloed tot, in de afgele- $ e :Streeken van Europa doorgedrongen 18 s waardoor „dus de fchadelykfte vooroordeelen overwonnen zyn, ‚ en het fchandelyk en dweepzuchtig Bygeloof genoeg , zaam geheel vernietigd is.” Het: bezwaarlyke om. zulk een Werk uit te voeren revoelt de: Schryver, en ftelt voor, hoe Waarheid, On- vartydigbeid, Eenvoudigheid en Beknoptheid , de hoofde jereischten zyn in den Onderneemer eener zo 'moeilyke aake. — De Burger rokke betuigt, zyn best gedaan te ebben, om ‚in zyne Gefchiedenis van de Agttiende Eeuw , an die vier vereischten „door hem. breeder we (© Zie hier bover, bl, 536. CO LETT., 180I, NO. 15e xx 610.. it IJ: FOKEEE te beantwóorden; Hy onderrigt den Leezer wegens & famenftelling zyns Werks, met deeze woorden: „„ j is onbetwistbaar waar , dat men in cene Algemeen „ Gefchiedenis ‚… waarin van zo veele onderfcheiden „ Landen en Ryken moet gefprooken worden, -onmo s gelyk een goed- aaneengefchakeld Verhaal kan geever, „ zonder telkens in onaangenaame, <n den Leezer ver- moeiende , afbreekingen te vervallen. Wy hebber „» derhalven goedgevonden onze Gefchiedenis im Boeken „ te verdeelen, waarvan elk Boek een igebeel op zi „ zelven uitmaakt. Dus treft men in het Zerfte Boek ý de Gebeurtenisfen van Ztalien, im het Tweede die van s, Spanje en Portugal, in het Derde die van Frankryk, s, in het Vierde die van Groot-Brittannien , in het Vytès y die van de Nederlanden en van Zwitzerland, in ba gp Bg ej „dan een pa gee en naar e orde ds ingerigt; doch die eigen chikking ftelt den Behe vett in het onvermydelyk geval, om niet ééne enkele maal , maar zomtyds vry dikwyls, tot het ‘vermelden van dezelfde Gebeurtenis te komen. Zeezeggin- gen van eené elders breeder behandeling, en zrwgwyain- gen op plaatzen, waar van de zangeroerde Perfoonen of moet billyk de fchikking eens Werks aan °s Schryvers men voorbeelden genoeg heeft van nog ut reider tyd- eene Ide wyze gefchreeven, zonder dat de Schryvers dorre Kronykmaakers wierden. —= De Gefchiedboeker rox- ke zal ook. zo Wy vermoedens fchikking moeten komen , als hys ging, s, de Gefchiedenis van » der Waâereld , de Kerklyke zaaken en den ftaat de x, Kunften en Weetenfchappen, K l en Fabre sken der Agttieride Eeuwe tot einde van é s» Werk befpaart, om dezelve.dan onafgebrookenteve 4, handelen.” 5 Schryvers Inleiding fchakelt de Gefchiedenis Eeuwe, door hem onder handen genomen, aan des: GESCHIEDEN:S DER AGTTIENDE BEUW : - 612 ande, op eene beknopte wyze. Naar zyn ven lan Sorbo t hy de aangeduide Ryken en ede besten van Europa, in dit Deel, tot den Vrede, te Utrecht, in den Jaare 1713, geflooten; — een voeglyk ftandpunt , om verademing te neemen, naa zo veel ftryds onder de Mogendheden, en zo veel oet X onlusten in een en ander Land, bygewoond te hebben. Niet vreem en voor den Nederland/chen Leezer niet ongevallig is de Burger FokKKE eenigzins breedípraakiger over de Vader» dandfthe, dan over Buitenland/khe Gefchtedenisfen, Hier en daar heeft hy, zo deeze als geene, met korte Aan- tekeningen toegelicht, Veelvuldiger en uitgebreider zou hy dezelve zeer ligt hebben kunnen maaken; dan het blykt veelzins, dat hy zich der kortheid bevlytigd heb- be: deezerffinagtneeming in een Werk, ’t welk de Uite geftrektheid van eene geheele Eeuw, en de Gefchie- denis àller Landen , moet bevatten, is hoogst aan te ryzen. - Met vollen regt telt Fokker, de voornaamtte Eigen- fchappen eener Gefchiedenis opgeevende, daaronder de Eenvoudigheid., waardoor ,”: om ’s Mans woorden te gebruiken, ‚‚ de Gefchiedenisfen natuurlyk, en zonder s verheevenheid, (die meer aan den Dichterlyken Styl » eigen is,) voor het oog des Leezers gébragt worden, s» zonder egter door laage uitdrukkingen of laffe taal s» de Leezers te beledigen, en de deftigheid der Ge- ss fchiedenis te benadeelen. Indien men zig den grooten » Historiefchryver WAGENAAR hier ten voorbeelde ftelt a » zal men weinig gevaar loopen van, ten deezen opzigte „ te dwaalen.” — Fen welgekoozen voorbeeld; doch niet altyd hier igd: voor het zweifende , waarvan WAGES NAAR zo afkeerig was, heeft rouke zich gewagt ; doch ‘er valt meer te doen, als men wAGENAAR wil volgens dan niet zwellende te weezen , of tot het Dichterlyke te vervallen, …Daastoe wordt eene eenpaarigheid-gevorderd ; doch niet zonder eenige verheffing , als het oriderwerp __ Zulks tóclaat; of zelfs vordert. — — WAGENAAR: munt- te uit in mamas Eet dan: wy kunnende Faal- KR Xa gee 612j. FOKKE, GESCHIEDENIS DER AGTTIENDE EEU. sebreken, ons hier ontmoet, aan geene Schryf- of Dri ilen toekennen, Eene betere inagtneeming hiervan de ven -wy den Schryver wel aanraaden. De Boekhandelaar heeft, by. een keurig uitgevoerde Druk deezes Werks, hetzelve met twee Plaaten ver- cierd, die ons zeer behaagen, bovenal de eerfte, den moeilyken Tocht van Prins- EUGENIUS over den Berg Cenis verbeeldende. Korte Gefthiedenis der kben de Gebeurtenisfen in | de Agttiende Eeuw , voor den Burger en Landman. é Uit het Hoogduitsch vertaald, naar den tweeden Druk) - fie Deel. Te ir ad by H. C. A. Thieme, I&i. ` Ín gr. 8vo. 216 bh: o >. en eenvoudige goede: ftyl, kortheid en naauwkeurt heid, en daarenboven. hier en daar zeer goede, fomtyds ook zedekundige wenken, pryzen dit Werkje aan, waarvan ons het vervolg fpoedig wordt toegezegd, het welk op zyn hoogst nog twee Stukken, van gelyke ootte als het tegenwoordige, zal uitmaken. In dit ge- eelte vinden wy een verhaal 1) van den groten Noord- fchen Oorlog , van het Jaar Te tot den Vrede te Nj- fad 1721; 2) van den Spaanfchen Oorlog over de Erf- opvolging; en 3) van den Oostenrykfthen Oorlog over de Erfopvolging, van het Jaar 1740 tot 1748. Voors , als een Aanhangzel, 1) ene befchryving van de Aard- beeving van Calabrien inhet Jaar 1783 , En a) van de belegering van Gibraltar. —… Het geven van ene proe- we ftellen wy uiti, tot ons.de volgende Delen in han- an ern y daar het, ej wy lem, Lezers toch al zo aangenaam zal Zyn, den »C igzios te kunnen beöordelen, door Vets van hem te sien , dat de gefchiedenis betreft van onzen tegenwoordigen tyd. Intusfchen mogen wy verzekeren, dat dit Stuk zich met enoegen laat lezen, en dat men in hetzelve overal den, Wysgeer voelt, die vooral ook in de engines: zy ne Lezers doet opmerken, dat Hy, die de waereld 1 geert, (deze woorden nemen wy van den Schryw over) ‘den fwakken „mensch wel toelaat „ wydloopige = werpen:termaaker; , en46 Menan s, dat hy -zelve FH cry yeer van. toekomende: gebiurienisfen is 3 «voor. zich” a Ki 4 GESCHIEDENIS DER AGTTIENDE EEUW, 613 ven echter de uitvoering zoo vry en onafhanglyk voorbe- houdt, dat de ‘froutmoedigfte zelve flegts juiss zoo veel te werrigten, krygt » als er voor hem belem is, en: op dic plaats moet flaan, alwaar de almagtige Opperbeftuure der hem nodig heeft. Dichterlyke Gedachten-beelden. Ile Bundel. Te Amfterdam, by de Wed. Je Dól,.18o1. dn gr. 8v0, 204 bl | elkene verheugen wy ons, wanneer wy Dichtbundels in handen krygen, welke wezenlyk tot eere der Natie kun- nen verftrekkêr. Deeze dichterlyke Gedachtenbeelden is een van dezelve, en. verdient daardoor onze aanpryzing; offchoon wy met een en ander gezegde, vooral voorkomende in.fommige Verfen van den Dichter J. F. 'HeLMERS, ons geenszins kunnen vereenigen , {nadien dezelve. te Je gig Ve eene ze- kere onvergenoegdheid en partyfchap draagen.. Een getal van XVII Dichtftukken maakt der feed van eenen eerften Bundel uit. Vrouwe MARIA PETRONELLA ELTER, geb. WOEST- HOVEN, welke in deezen weder haar eigen weg, als uitmun: tend Genie, bewandelt , bezingt, in eene zeer wysgeerige Pde , de Schepping, en, in eenen Klaagzang , den Hoogleeraar HENRIK ALBERT SCHULTENS. Mr. J. KINKER deelt in denzelven le Dichterlyke Genie, een treffende Ode, de Dichtkunst, en zan ALFRED mede. Van den reeds genoemden jJ. P. HELMERS rindt men ; aan RIMAX, Ode, aan mynen Vriend A. je ZUBLI y van den Dichter CORNELIS LOOTS ,. 44n . BONAPARTE, aan de Iryheid, jamas cook, Lierzang ; aan mynen Kunstvriend A. Re. ‘ALCK, en Karthags. Van Mr. w. BILDeERDYK Ontmoet men ier de Zomer; van Mr. M. C. VAN NALL een fraaije Naarvol« ing van PETRONIUS Burgerkryg; en van HENDRIK MEIJER ju ior een fchoonen Lierzang aan OSSIAN, | Om onze Leezers, noch den Dichter neLmens, te laaten gis- en, met welke gezegden wy ons niet kunnen vereenigen, naar dezelve,om bunne partydigheid … die wy vooral in dees ‚en bundel, en wel in deezen tyd, niet verwacht hadden =s fkeuren; bepaalen wy ons tot het Dichtftuk aan Amsrosius USTUS ZUBLI, bl. 53 enz. Na gezegd te hebben, dat deeze em te vergeefs tot zingen aanfpoort, omdat hy zyn vryë lier immer voor de oorlogswoede heeft gefnaard, vervolgt by: Laat vry `t gefchreeuw van rymelaren, | Aan 't volksgejuich zyn klanken paren ; En in vervelend maatgeluid Elk deugdbeminnaar driest vervaren, ERS .. En 614 . DICHTERLYKE GEDACHTENDEELDEN,” °- — - En kryten 't Jnoodst geweld voor vlekloze onfchuld uitge = Hun roem kan my geen afgunst baren! Geen vleiëry ontwy’ myn Jnaren! Hun roem en zang en lenwerbladren, _ Strékt ras aan Lethes flroom ten buite _ Eens zal de florm des tyds bedaren, Zoo ryst, om °t onweêr opteklaren , De ged des dags van uit de bareng p” Bewierookt van de maagdenjckaren, — weren Wier zang langs rots enheuvlen fluit = = Ais ky Eölus (*) floet in donkre holen fluit. # 1 = ’k Zie hier en kunde en [maak gezonken, Dddr volken aan den afgrond ronken, Wiens open muil hen zeker wacht. = * De Gauler op zyn’ voorfpoed dronkeng Stort op de Natiën met dibble wapenkrachts” ` De Rhyn in ketenen geklonken; — ~ » De Godsdienst zuchtende in fpelonkeny e Neptunus flaf den Brit gefchonken; "` Het Vaderland bèroofd van macht, "7 - Wiens roem zo heerlyk heef? EA By 't onnavolgbaar voorgeflacht. ` Kan dit myn’ dichtgeest ooit ontvonken? Neen, neen! vergeefs dat in dees’ nacht Der Barden eedle zang der volken wel verzacht. Wanneer men deeze Verfen in verband tot elkander be- fchouwt, en vooral wanneer men die vergelykt met des Dichs ters redenen, aan zynen Vriend A. R. FALCK, op de vraag ge- geeven: waarom hy geenên Eeuwzang vervaardigde, zie bl. 353—156; dan blykt zeer duidelyk, dat hier een man zingt, die onvergenoegd is, op den voorfpoed der Franíche Wape- nen; op de middelen, die hier en elders zyn ‚ om de vryheid te verkrygen; of wel op eene orde van zaaken, die met zyn geliefd ftelzel ftrydt. Van daar dat het allen ryme- laars zullen heeten , die hunne klanken aan ’t volksgejuich paa- ren. Maar wat moet A. J. zusur van deeze aan hem gerichte Verfen dan denken , wiens Vaderlandfche Dichtftukken , niét zel den, in den Amfteldamfchen Schouwburg, met zo veel genoc- gen, als naar waarde, zyn toegejuicht? — Van daar het reeds zoo zeer, en tot verveelends toe herhaald beklag, even als of de Godsdienst, door deeze orde van zaaken, in was gebragt. Waar, vraagen wy, zucht dezelve in ken? Immers niet hier te lande! Maar waar dan? — Mo ed: È) Bokus bezfe, kiesch genomen , hier een verkeerden toonveh DICHTERLYKE GEDACHTENBEELDENe 6195 lyk te Rome; want daar ziet-de Dichter in-zynen Lierzan | Gan de Vrybeië, ed tnt 5 o de achtbre tempels uitgeplonderd! % Beeld van Gods- Zoon ter neérgedonderd. Dan, dit had hy, vóór ruim twee Eeuwen , ook op verfchei- dene, plaatfen ia ons Vaderland kunnen zien; en mogelyk zal hy die tyden toch nog gelukkig noemen, omdat ze de ‘Hervor. ming te wege bragten! — ten ware hy den Roomfchen Gods- dienst toegedaan ware, dat wy niet weeten. Het blykt, intusfchen, dat, hoe afkeerig deeze Dichter ook in den jaare 1800 fcheen te zyn, om op aandrang van zyne Vrienden te zingen, hy zulks echter vrywillig en met zeer veel vuur in dat zelfde jaar nog gedaan heeft. Dit blykt uit zynen, zo even genoemden, Lierzang aan de Vryheid ; iu welken hy al het kwaad heeft byeen verzameld, het welk men aan losbandige onverlaaten, geenszins aan de verdeedigers der vryheid, wyten kan, Men kan ; met hetzelfde recht, den wya verachten , en deszelfs nadeelen bezingen,- omdat zommige meníchen daardoor dronken worden, en ‘dan de grootfte buie tenfpoorigheden, ja zelfs euveldaaden, begaan. Maar tus{cheri het gebruik en misbruik was altyd verfchil, en het is no zoo. En hy, die alleen het kwaade bezingt, met voorbyzi van het goede, toont zich ten minften zeer partydig; en dit blykt in de meeste Coupletten van deezen Lierzang. Een en~ kel voorbeeld ter proeve. ô Vryheid, °k wenschte uw' lof te zingen! Hoe , door der vaadren heldenmoed, Ge u d'yzren kluister dorst ontwringen! Hoe zy, in 't harnas opgevoed, e deugd verr’ boven 't leven flclden; Maar ach! dat edel kroost van helden, Wier naam nog ziddring wekt, verdween, =a Het nakroost heeft hun deugd verloren, En 't geen myn zangdrift aan kan fporen, ds verontwaardiging alleen. , | Dus, het geen zunrr, het geen raLck. niet heeft kunnen doen, dat heeft de verontwaardiging pedaanl (Eene vetant- waardiging tegen het Koorn,om het f) Maar de Dichter had zeker zeer veel reden daartoe, *Er waren geene Helden meer in Ons Vaderland! Het waren allen bloodaarts. Zelfs zy, die; een jaar te vooren, de met zo veel hoop bezielde, en daar op moedig gelande Britten, uit NoordZofland hielpen verdryven, waren zekerlyk lafaarts, Heumers zong toen niet, en zy vochten | XX 4 Dan 610 DICKTERLYKE GEDACHTENBEELDEN Dan „meemén, genoeg gezegd te hebben, om te da zien, ier Voonmeke Zangen geen Eendracht noch Kryk, maar eerder Zweedracht en Dwinglandy, kunnen bevorder; en dat deeze partydige trekken, éven als vlekken in «a {choon aangezicht, deezen bundel ontfieren: het welk te mer jammer is, daar deeze Dichter in zyne andere ftukken toont, dat hy zeer wel ip ftaat was; om :denzelven door fchoooe kunstftukken , die hem en het Vaderland eer aandoen, te verfieren. _ Proeve van Minnezangen en Idyllen. Door u. TOLLENS C. Ze Te Amfteldam, by P. j. Uylenbroek. An gr. 8vo. vaa bl. eerlìngen , zegt het gewoone fpreekwoord, zyn geen Meesters ; en volgens die waarheid: kan men geenszins verwachten, dat de ftukjes, die ous in deezen bundel, door cen nog weinig in de kunst gevorderden Jongeling , worden aan- geboden , met de meesterftukken van eenen G&SNER, LEO- NARD BERQUIN en anderen, zullen gelyk ffaan. Intusfchen verdient de jonge Dichter aanmoediging op deezen zynen weg, en vooral.in de kleine in maat gefchreevene (tukjes, van welken wy het voigende, als een proefje, zullen over: RECE. DE KUSCHIES De jonge DAMON wierp aan AGNES kniën zich neder, Daar hy een eenig kuschje bad; Het meisje, meerder gul dan teder, Gaf hem ‘er daadlyk twee. , Ach!” riep de Herder weder : s, dk dacht dat gy my liever had! » Waarom waart gy sn wensch niet tegen? »» k Had liefst de kuschjes zelf gekregen.” Ernst en Boert voor de XIX Eeuw, of Almanach van bee Schaafde‘kundigheden voor 1802. Te Amfierdam, by W. van Vliet en J. van der Hey. Zn ramo. Îles wat wy in het vorige jaar (*) goeds van dit bover aangekondigd Tydboekje gezegd hebben, {chynt dermate door de vrienden en voorftanders van goeden finaak onder fteund geworden te zyn, dat de kundige en arbeidzame: FOKKE daardoor aangemoedigd is, om dezen arbeid te ve volgen ; althans wy hebben het genoegen, onzen Lezeren ww 7 €*) Alg. Vaderh Loiteroef. voor 1800, 3 Stuk, bl, 567. A. FOKKE SZ., ERNST EN BOERT, 617 nieuw verflag te doen van deszelfs Almanach voor 18302; die zo wel ten aanzien van den inhoud als typographifche en bibliographifche fchoonheden niets minder dan de vorige is, go niet denzelven overtreft. EA De Heer yox«e heeft gemeend, om zynen Landgenooteu meer genoegen te geven, deze tweede uitgave minder: We-- tenfchappelyk en nog meer ten nutte van het algemeen te moeten inrichten dan de vorige, ter meerdere aanmoediging der koperen in het algemeen; het welk hem, en ook ons, voorkomt, dat niet oùgunttig zal opgenomen worden. - . De onderwerpen zyn, behalven den completen Almanach, de volgende: 1. WysneceenrTe. Samen/praak over de eindige heid des Menfchelyken Verftands. 1Ì. SCHOONE KUNSTEN. Over de beginfèlen der Toonkunst, 1I. FRAAIJE LETTEREN: Het Dagwerk der oude Romeinen. IV. DICHTKUNST. 1) Ovér de Idyile. 2) De ontvlugte Cupido, 3) Biegraphifche fchets van P. C. Hooft. N. KORTE VERHAALEN, 1) De geboorte van Pallas, eene Comifche Anecdote. 2) Anecdoten en Puntfpreuken, VI. ULTSPANNINGEN. 1) Aanmerkingen over het lraligassch Tooneel, 2) Het fcheiden der Lsaliaanfche Comedianten. VIL ZEDEN EN GEBRUIKEN. , De Plaaten, even als de vorigen, door xuirer getekend en door cuarssens gegraveerd, en twee aartige Carricatuuren, ftrekken tot verfraaijing van dit in een goeden ftyl en zui- vere taal gefchreven Jaarboekje, Wy vertrouwen , dat deze Almanach van het kunstlievend Publiek wederom met welgevallen zal ontvangen, en de Heer roxre daardoor in ftaac. gefteld worden , om denzelven jaarlyks te vervolgen. Het geheimvol Kasteel, of de ouderlooze Erfgenaam. II Dee. den. Naar het Engelsch, volgens eene Franfche Vertaaling. Ze Amflerdam, by“ W. van Vliet. Jn gr. 8vo, 312 Al. Ee aantal karakters worden , in dit geheimvol Kasteel, aan het daglicht gefteld, en leveren een aantal gefprek- ken en onderhandelingen op, die den Leezers en Leezeres{en van deeze foort van gefchriften waarfchynlyk niet onaangenaam zullen zyn. Hier en daar hebben wy zeer goede befchry- vingen aangetroffen ; doch over het geheel. genomen is dit Werk geen meesterftuk, het welk uit eene tweede taal ver- diende vertolkt te worden. Alles loopt uit op een geluk- kig huwelyk tusfchen ALBERT en marta; terwyl het oud Kasteel van Mowbray, eerst tot eene fchuilplaats voor ftruik- rovers dient, doch naderhand werdt afgebroken: worden- de ALBERT, door dit huwelyk , uit den {taat van afbangiyk- X5 beid 6:18 HET GEHEIMVOL KASTEEL. heid en onbekendheid verheven , en met eer en goed overlaaden. Voor -het overige hebben wy in deezen Rom niets gevonden, ’t welk tegen de goede zeden firydt; dot het zedelyk nut, van deeze en foortgelyke fchriften, waarva het yslyke veelal de grootfte verdiente uitmaakt, te wage, valt niet genoegzaam in het oog, om de leezing van dit Boet uit dien hoofde aan te pryzen. Kiafa , Koninginne der Indiaanen. Of het Havik vas Alexander de Groote. Tooneeifpel in drie Bedryves, de den Haag, by J. Plaat, 1801r. An 890. 37 bl, WI/y lazen, voor enigen tyd, in de AV. Vad. Bibliothek , met genoegen, het verhaal, dat aanleiding tot dit Qute gaf; en, zo veel wy zien kunnen, heeft de ons onbekende maker van dit Toneelfpel nagenoeg niets “meer gedsan , de dit verhaal affchryven; de woorden Bedryf en Toneel 'e, hier en daar vry onoordeelkundig, invoegen ; en door zyne *- voegingen , waarvan hy in het Voorbericht gewag maakt, gaf hy aan hetzelve zulk enen graad van onwaarfchyn ’ en verlamde hy het geheel zo zeer, dat wy buiten ftaat zyn om te voldoen aan zyn verzoek, ook aan ons gericht, indien hy ons anders voor bevoegde beöordeelzars houdt , om hem, naamlyk, de wezenlyke gebreken, die hy overtuigd is dat hetzelve heeft , aan te wyzen ; maar hem we/menend moeten raden ‚dat hy zich in het vervolg alleen het affchryven van -Ruke ken van vernuft en fmaak , in zyne ledige uren, veroorlove, en zich zorgvuldig wachte van ‘er iets van zyne eigen vinding by te doen, Verzameli van herzame Opflellen , tot een School- en Leesboek voor de Jeugd, uit het Fransch. Te Zutphen, by H. C. A. Thieme, 1801. Zn 8vo. 248 bi. E Overzetting van de Verzameling van kerzame Fran/cie Opflellen voor de Jeugd , waaraan wy, op zyn tyd, den verdienden bof gaven. De vertaling komt ons voor , recht {chikt te zyn tot het oogmerk; noch te vry, noch te fyf, opdat men alzo deze ftukjes door de Jeugd wederom in he Fransch zou laten overbrengen. Wy kunnen dus ook aan deze uitgave onze goedkeuring niet weigeren. De Fabelen van oe LA FONTAINE, die hier voorkomen, zyn in dichtmaat , en vas den bekenden Vaderlandfchen Dichter J. Nomsz overgemome: het laatfte {tukje alleen is door den Schryver zelven in rye loze verfen overgebragt. Wy wenfchen, met den Schryver, $ dit Werkje der Nederlandfche Jeugd recht nuttig zal zyn. N - f REGISTER BOEKEN zv SCHRIFTEN, Die in dit Stuk oordeelkundig tevens en vrymoedig were. id worden. r- Met derzelver Pryzen. Á Aters s (F.J) Verzameling van uitgezogte Nieuwe Rei- zen. lí Deelen. *s Hag. by F. C. Leeuweftyn , in gr. 8vo. f s-10-0 196 Aken , (F. van) Deugdryke Voorbeelden en Zedelyke Gefprekken voor de Jeugd. Amft. by de Erv., W. _ Houtgraaf , basterd-formaat, fo-14-0 120 Amfterdam, in zyne Gefchiedenisfen , enz. befchreeven. Om te dienen ten vervolge op het Werk van F. Wagenaar. . 92 en 23fte St. Amft. by P. E. Briët en Harl. by V. y. d. Plaats, in gr. Svo. f 4-10-00 226 Anton , of de Jongeling zoo als hy behoort te zyn. II Dee- ` len. Zaand. by H. y. Aken, Amft. by F. F. Nieman, en Leeuw, by A. R. Fink, in gr. 8vo. f 1-16-0 294 Arntzenius, ( R. H.) Dichtlievende Uitfpauningen. Amít. by P. F. Upylenbroek, in gr. 8vo. f 1-16-0 587 abo, (F. M.) Peter Alexowicz , of de Zamenzwee- ring in Moscou, Tooneel/pel. Dordr. by P. y. Braam, in 8vo. f O-12-0 206 Barruel, de Gefchiedenis der Facobynen verkort. Ambt. by F. Allart, in gr. 8vo. f P 407 Barthelemy , Historifche Gedenkíchriften, behoorende tot het voorgevallene in Frankryk van 1789 tot 1799. Utr. by G. T. y. Paddenburg en Zoon, in gr. 8vo. f 1-16-0 l | 187 æ Reize van den jongen Anacharfis door Grie- kenland. Vlde D. Amit. by F. Allart, in gr. 8vo. f 3-0-0 | p43 e- RE GIST E Ri, Bedenkingen , (Een viertal Kerkelyke) gedeeltlyk beart woord , enz. Gron. -by F. Oomkens „ in gr. 8vo. fo-2-o0 Jo Befchryving van den Storm van den g November 18oo, in ' deszelfs. zo' weerkundige. als andere omftandigheden en t gevolgen, nz. Haarl. by 4, Loosjes Pze, in gr. Sva. f O» 16-0 ` 181 mem genen (Kotte Aardrykskundige) der Bataaffche Re- publiek, naar de nieuwe Verdeeling, enz. Amft by F. ten Brink Gz., in 8vo. f 0-6-0 467 Betrachtinge. (Dagelykfche) Amft. by F. Weppelman, in gr. 8vo. f O-10*0 ago Bibliotheek. (Nieuwe Scheikundige) gde St. Amf. 53 W. Holtrop , in gr. 8vo. f 0-12«0 693 Bitaubé, De Bataven. ’s Hag. by F. y. Cleef , in gr. 8vo. f 3-16-90 Bos, ( H3 250 Zedelesfen voor alle Levensftanden. Ami, by A. B. Saakes,-in 8vo. f@-6-0 119 - Bosc, (P. du) De drie Oordeelen Gods, David ter keu- ze voorgefteld. In een Boet- en Biddags - Leerreden. Amft. by W. Brave, in gr. 8vo. f o-1r-o 130 Bosch, (C. J. van den) Commentatio Medica, exhibens Anatomiam Syfthematis Refpirarioni in/ervientss Patholo- gicam. Hari. ajud A. Kampman, ts gro. f- m. $ K S25 Brief aan de Leezers der Waderl. Letteroefening , tert ge- legenheid eener Recenfie van Gaspars Geographies Amft. by F. Allart, in gr. 8vo. f o-o-8 aar Brieven (Vertrouwde) van Adelheid B * * aan haare Vriendin Julie S **. ’s Hag. by F. C. Leeuweftyn s in gr. 8vo. f 1-10-0 332 Brink, (A.) Kort Onderwys in de Bybelfche Gefchie nisfen van het Oude Verbond. Leeuw. by C. y. Sligh, in 8vo, f o-3-0 ' 39I mn e in het Nieuwe Verbond. f o-4-0 293 Browne ,(W. G.) Nieuwe Reize naar de binnenfte gedeel- ten van Africa , door Egypte, Syrie en le Darfour , enz. ‚ Ite D. Amt. by F. Allart, in gr. Svo. f 2-10-0 486 Bruce, (F.)Reize naar Abysfinie, en terug door de te Woestyn van Wubie , verkort. Ifte D. Amft. by . M. de Bruyn, in gr. 8vo. f 5-5-0 492 Burkly, (F. H.) Bloemen op het Graf van Lavater. Haarl, by 4. Loosjes Pz., in gr. 8vo. f os1$-o en — REGISTER Bydraagen ; ter. Gedagtenis van. G. Washingtons Haarl. by 4. Loosjes Pz., in B f1-5-0 75 alkoen, (H.) Twee Gevangenen tegen de aanklagt van C M R WP Tadama verdeedigd.. Amft. by de Wed, ` F. Dóll , in g 8vo. f 1-o-o -453 Camper, (P.) erhándeling over de oorzaaken der me- nigvuldige Breuken, in eerstgebooren Kinderen, enz. Carnot, (L. N. M.) Verdeediging of Antwoord op het Råpport, wegens de Zamenzweering -van den 18 Fruc- = tidor, enz. ’s Hag. by F. C. Leeuwefiyn, in gr. 8VO. e) IeS-O. Oir IEG.) Belangryke Gefchiedenis van het EN af lukken op de Kafferskust van het Engelsch O. I. ‘Schip ‚ de Grosvenor , enz. Amft, by JF. Allart, in gr. 8yo. r-10-0 577 Clarisfe , (F.) Verhandeling over de Vergenoegdheid. Amft. by F. v. de Hey, in 8vo. f o-10-0 517 Cogan, (T.). De Rhyn , of Reis van Utrecht na Franks . fort. 3de Ste Haarl, by A, Loosjes Pz., in gr. 8vo. fo-18-a n | "838: Cook, (7) Reizen rondsom de Waereld. IVde D.. Leyd,, Amit, en ’s Hag. by Honkoop,- Allart en y. Cleef ; _ingr. Svo: f 7- 5-0 19e Drina (A. F.) De zaak der beledigde Geregtigheid voldongen voor de Vierfchaar van het kundig en oñ- zydig Publiek, enz. Amft. by H. Gartman, in gr. „ Svo. f 2-8 -0— area GE 453 Deken , (A.) Aan den Schryver der Aanmerkingen over -myn Werkje: Myne Offerande aan het Vaderland. Leyd. by D. du Mortier en Zoon, in. gr.. 8vo. fo-12-0 I3r Dibbetz, (R.) en C. G. Ontyd, Proeven en Waarneemin- en over de Inenting der KoepokkKen , enz. ’s-Hag. by F. C. Eara, in gr.. 8vos f o-1t-o.. ~ 269 Dichterlyke Gedachtenbeelden. zfte Bundel. Amf. by ‚de Wed, F. Déi}, in gr. 8vo. f 2-8-0 EON Donker Curtius, (H. H.) Specimen Hermeneutico- Theolo= gicum, @c. Of, Godgeleerde en Uitlegkundige Proef „ tot bewys, dat het Boek der Openbaaringe niet ftrydt ‚ tegen den aart der Leere en de Schryfwyze vam Joan- | | > le u, 3 Heb. RE GIS TE R. nes. Utr by O. 7. v: Paddenburg y- in gr, 8a f I= 4-0 E 59) Dood (De) van Abel, Amft. by F. Drayer, in gr. Sr, o-6=*O - Dirik, (F. E.) Aanmerkingen, op het veroederl, en mensch voorde de vermogen der Koepokftof , om weezenlyke Menfchenpokken te beveiligen. Amft. by L. y. Es, in gr. 8vo. f O-II-O 509 Doorflag, (F. H. van den) Leerredenen over de God. > Jykherd der H. Schrift. Ifte D. Dordr. by A, - „Blusfé en Zoon, in gr. 8vo.f 2-0-0 og Dorps-Club., (De) of de Revolutionaire Jacooyuen. … Klugfpel. Amit. by M. Schalekamp, in 8vo. fo-15-9 Duval, CA.) Monteni , of het Kasteel van Udolpho. $ „ geelfpel. Amft. by F. id wad in 8vo, fo-I2-o 39 bert, (F. F-) Fabelen en Vertellingen voor de Jeugd, La. Haar). by F. Bohn, in 8vo. f1-2-0 291 Eck, (C. F. van} Oratio, &c. of Redenvoering over de .voornaamfte Oorzaaken van het al te zeer werwaarlooe - zen der Christlyke Zedeleere door zeer veele: Chris- tenen. Dev. by J. H. de Lange. at 46 Edeling (Frans) en. Sophia Contant ,. eem Jeerzaame - Roman. Amft. by M. Schalekamp ‚in 3vo.f I-2-0 58g Edwards, (B.) Burgerlyke en Handelkundige Gefchie= denis der Engelfche Volkplantingen in de Weste ln= diën. „Yide D. Haarl. by A. Loosjes Pz., in gr. 8vo. f1-16-o 312 Egypten, zo als het oudtyds was — nu is — en . weezen konde, enz. Arnh. by F. H. Moeleman Jun. a Ve in gr. 8vo. f I-10-0 > 74 Elias,. (Myn Heer) of de groote Vraag beantwaord , ‚ waar of toch ons geld blyft ? Blyfpel. Alom,in 8vo. fo-8so ` 378 Esfenberg Gz. ,( H.) Eelhart en Petronella, eene toevallige oman. Amft. by P. F. Uylenbroek ,- in gr. 8vo. f ī=io-o | 464 Ewald, (F. L.) Christlyk Tydfchrift , enz. 1fte St. … Utr. by de Wed, F. v. Terveen én Zoon, in gr. 8vo f o»12-0 5 KES 55 ' l F.. s Bon. Fot Simonsz. (A.) Socratisch Comiesch Oaderzoek naar den zetel des Characters in den Mensch, in < w REGISTER Verhandelingen, enza Amft. by G. Roos „in gr. 8vo. 2-40 | zh Simonsz. , (4.) Verhandeling over den RN ‚ gedaante en invloed der Nul. Amft. by W. y. Vliet en F. v. de Hey, in gr. 3vo. f 1-0-0 502 a a amr aaae Ernst en Boert voor de XIXde ‚Eeuw. Amft. by W. y. Vliet en F. y. d. Hey, in 12mo. f 2°10*0 | 616 Fokke , (F.) Gefchiedenis van de XVIIIde Eeuw. Ite D. Haarl. by F. Bohn, in gr. 8vo. f 3-18-0 608 Foudras, De Veldtocht van Buonaparte in Italien, ge- daan in het VIII Jaar der Republiek, Haarl. by 4. Loosjes Pz. , in gr. 8vo. f 1+2-0 183 Freville, (A. F. F.) Levensbefchryvingen van beroemde Kinderen, enz. {ll Deeltjes. Amft by F. Allart, in 12m0, f4-10°0 | 548 : G. | G“ is Er, Leerboek der Aardrykskunde. Ifte eel. Amit. by F. Alart, in gr. 8vo. f 2-To40 Gedenkfchriften , CGefchiedkundige en Wysgeerige) over - Pius den VIden , en deszelfs Pauslyk Bewind, tot zyn vertrek uit Rome na Toscaanen. ‘Ide D. Amit, by G. Warnars, in gr. 8vo.f 2-4-o "54 mn zn der Maatíchappy van Zendelingfchap , _ tot voortplanting van het Euangelie. in > Heidenfche Landen, enz. lilde D. zíte St. dr. by 4, Blus/é - en Zoon, in gr. 8vo. f O-18-0 > 86 Geheimvol Kasteel , (Het) of de Ouderloóze Erfgenaam: II Deelen. Amft.: by W. yv... Vliet, in gr. Bvo. f2-4-0 , „617 Gelder , (F. de) Wiskundige Verhandelingen. Haarl. ‚ by A. Loosjes Pz., in gr. 8vo. f 1e2-0 566 Genlis, (De) De vermetele Geloften, of de Geestdrift. 1 Deelen. ’sHag. by F. C. Leeuweftyn,.in gr. 8vóa - f3-1270. z;o. NE ik 413 mi en De kleine la Brüyere, of KaraCters en Zeden der Kinderen onzes Tyds. ’s Hag. by F- Cs Leeuweftyn , in gr. 8vo. f 1-1640: ` … 416 Genootfchap (Het) Christo Sacrum binnen Delft: Leyd. by F. v. Thoir, ingr. 8vo. f'O-io-a. -> … 258 Gefchiedenis (De) van Dahomy , een bihnenlandsch Koningryk: van. Africa; benevens ’ verhaal eeper -biù® ) nen- REGIS TE R. nenlandíche Reize in Africa, enz. ’s Hag. J.C. Ls 4 jiyn, in gr. 8vo. "0-0 Göfhiedenis van Peter III, Keizer van Rusland. HE D. Leyd. by 4. en F. Honkoop, in gr. 8vo.f 2-18-o mate ne inven den Gewapenden Inval der Uitgemes. . ken Nederlanderen , in het- Departement van den Rhyn, in Sept. 1799, Enz. Arnh. by F. H. Mose- man Fun. en Comp., in gr. 8vo.f I-2-o 449 mm am en (Kore) der merkwaardige Gebeurtenis. fen in de XVillde Eeuw. Ite D. Zurpá by Æ C A. Thieme, in gr. aid 1-2-0 612 Graf (Het) van Jaques Molai, of het geheim der ‘La menzweerders. Alom, in gr. 8Vo. f o= 10-90 za Grotii (H.‘ Sacra, in quibus Adam Exul, Trogedia , - aliorumque eiusdem generis Carminum cumulus, Gc. Dordr. apud P. v. Braam, in 8vo. f1=10-o 34 pre» (P.) Het Leeven van Paulus. den Apostel, iñ Kerkelyke Redenvoeringen. Ide D. rfte St. Altona en Amft, by JF. -Schultz en W. Brave, in gr. 8vó. „…f2-4-0 hnemann , (S.) Onderricht omtrent de Venerifche + Ziekten, enz. Dev. by L. A. Karsfenderg en F. H. ‚ de Lange, in.gr. 8vo. f 2-8-0 s22 Hall, (M. C. van) De Orkaan op den ọ November 1800, ` Lierzang. Amfti by}. ten Brink Gz., in gt. Sto. 