Tweede bijdrage tot de kennis der dipterologische fauna van Nederlandsch Indië
TWEEDE BIJDRAGE TOT DE KENNIS DER DIPTEROLOGISCHE FAUNA VAN NEDERLANDSCH INDIË, DOOR C. L. DOLESCHALEL. (Met platen). Sedert het verschijnen der eerste Bijdrage tot de kennis der Dipterologische Fauna van Nederlandsch Indië is ruim een jaar verstreken. Gedurende dit tijdperk ben ik vier kee- ren van standplaats veranderd, waardoor mijne werkzaamhe- den vertraagd zijn geworden. — Ik ben evenwel niet wer- keloos geweest, en bied nu de voortzetting mijner onderzoe- kingen der Natuurkundige Vereeniging in Nederlandsch Indië aan. Daar ik, ziek zijnde, verhinderd ben, alle soorten zelf te verzamelen, weet ik omtrent de leefwijze der hier te vermeldene weinig te zeggen en moct ik mij hierin op de berigten mijner verzamelaars verlaten. Daar de Dipteren bijna alle op het heetste van den dag op hunne standplaatsen moeten opgezocht en verzameld worden, is het geene geringe mocite eene verzameling van Dipteren aan 3° SERIE DL. IV. 25 — 318 — te leggen. De meeste moeten nog levend zijnde afgebeeld wor- den, daar zij spoedig na den dood van kleur (vooral de oogen) en gedaante veranderen. Vele kunnen niet anders dan ge- durende hunne, natuurlijke rust geteekend worden, daar zij, op de naald gestoken, nooit de hun eigenaardige gedaante behouden. Zoo geschiedt het, dat men eerst door tijd en oefening zoo verre komt om eenigzins aan de natuur getrou- we afbeeldingen te geven, en ik vlei mij met de hoop, dat de bij deze ‘bijdrage gevoegde afbeeldingen beter aan het doel zullen beantwoorden. Het is mij gelukt, eenige der meest lastige muskieten in onbeschadigden toestand te erlangen en afbeeldingen daarvan te kunnen maken. Tans maak ik weer eenige soorten bekend, gedeeltelijk van Java, gedeeltelijk van Amboina. Zij maken zeker slechts een zeer klein gedeelte uit der soorten, van muggen door welke wij in deze gewesten vervolgd worden. Beide moessons brengen eigenaardige soorten voort, en waarschijnlijk zullen zij op de verschillende plaatsen verschillen. In zeker opzicht zijn alle buitengewoon lastig, en zelfs een der grootste kwalen voor de hier pas aangekomen Europeanen. In het afgeloopen jaar heb ik de kinderen van een kortelings aangekomen Europeaan geneeskundig te behandelen gehad, met uitgebreide, hardnekkige zweren aan de beenen, welke alleen veroorzaakt waren door ontelbare muskietensteken, waardoor op de tedere huid dier kinderen sterk jeukende knobbeltjes ontstonden, die opengekrabt tot afschuwelijke zweren werden. Gelukkig zijn het juist niet de grootste soorten, die zich in de huizen ophouden. Deze heb ik altijd in de vrije natuur gevonden. Dat zij echter niet in de kleine hutten der inlanders komen, kan ik niet ontkennen. De overige muggensoorten houden zich veelal tusschen planten op, waar zij op de ondervlaktes der bladeren, de schade opzoeken, en zwermen alleen in de vooravond-uren in de lucht rond, waardoor het veel hoorbare gegons ontstaat. In het algemeen schijnen zij meer gezelschappelijk te leven dan de overige dipteren. Hun grootste vijanden zijn zekere hagedis-soorten en de grootere tweevleugelige insecten. Duizenden worden verder zoowel als larven als in ontwikkelden toestand door de plotseling opkomende slagregens vernield. Ware zulks niet het geval, dan zouden zij bij hunne grote vermeerdering de lucht verpesten. Anderen, die van dierlijke uitwerpselen, of van in verrotting zich bevindende dierlijke lichamen leven, treden zwerfgewijze op, en verhinderen hierdoor een infectie der lucht met miasmen. Bemerkenswaard is soort houdt zich bepaaldelijk in ziekenhuizen op, waar zij meestal de uitgaande en stervende lijders kwelt, of wel door de vergaderbakken der verschillende excreta aangelokt wordt. De meeste van roof levende Dipteren moet men gedurende de heetste uren van de dag zoeken. Dan gaan zij op roof uit, die soms uit tamelijk grote insecten bestaat. Deze komen nooit in de nabijheid van huizen, zoeken daarentegen opene, met hoog gras begroeide vlakten of ravijnen op. Tot deze behooren de grootste soorten en zij kenmerken zich alle door een bijzonder scherp gezichtsorgaan, waardoor men ze moeilijk kan vangen, niettegenstaande zij langzaam en weinig vliegen, waarbij een sterk brommend geluid ontstaat. Nog andere, de Anthrax-soorten hebben wel met de zoo even genoemde gemeen, dat zij ook alleen 's middaguren te zien zijn, maar zij bevinden zich bijna onophoudelijk zwevend in de lucht en opgejaagd wordend gaan zij iets verder en blijven daar weer in de lucht zweven. De sierlijke soorten van Dolichopus, meestal van een goudgroene kleur en glans, houden zich altijd op bladeren op. Gestoorde wordend vliegen zij weg en zetten zich op het zich het naastbij bevindende blad of lopen weg waarin alle soorten bijzonder vlug zijn. Men ziet ze vooral in de morgenuur en middaguren. Tegen den avond verschuilen zij zich op de ondervlakte der bladeren. Slechts weinigen leven gezelschappelijk, een soort uitgezonderd (Diphora aenea Dol.), die men op Java in de maanden Mei en Juni zeer talrijk vindt op Bixa orellana. Behalve de muskieten, heb ik hier nog weinig direct of indirect schadelijke Dipteren gezien. Ik heb weinig gelegenheid om mij dagen lang in de nabijheid van enige kultuurgewassen op te houden, en op de medehulp en medewerking van enige heeren aan wie ik mij betrekkelijk deze zaak op Java en hier gewend heb, kan ik mij niet beroemen. Eenige soorten van Dipteren veroorzaken het spoedige afvallen van bladeren van zekere boomsoorten (Jambosa). Eene andere schijnt aan de nangka-ruchten schadelijk te zijn, door hare eieren in de nog jonge vrucht te leggen, die spoedig tot larven worden, waardoor vrucht geheel of gedeeltelijk onbruikbaar gemaakt wordt. Eene zeer kleine soort, die nog moet bepaald worden, is de verwoestster der verzamelingen van mij en ook waarzekerlijk van die van anderen en tot nu was mij geen middel bekend om haar opkomst en hare voortplanting te doen beletten. De vermeerdering van dit zoo kleine insect is zoo groot, dat een verzameling waarin slechts een derzelves vliegen zich bevindt, in de tijd van eenige dagen vernielt wordt. Het diertje bevindt zich slechts eenige dagen in den toestand van larve. Ten slotte moet ik nog een zeer merkwaardig feit uit de dipterologie aantekenen, door mij in het verleden jaar waargenomen; het is het parasitisme van het een op het ander. Op de achterdij van een der grootere muskietensoorten vond ik een zeer klein, gevleugeld dipteron vastgezogen, hetwelk te klein was om te kunnen worden getekend zonder een microscoop, en op mijn reis naar Batavia is vernield worden. Over de nomenklatuur, het plan der bewerking enz., heb ik niets meer te zeggen, dan hetgeen in de eerste bijdrage is herinnerd geworden. Mijn hulpmiddelen zijn nog niet vermeerderd; en ik ben derhalve nog altijd in het onzekere of ik de eer zal blijven de merkwaardige Dipteren van dit gewest aan het entomologisch publiek het eerste bekend gemaakt te hebben. Zoo niet, dan heb ik toch mijn pogingen gedaan om aan de wensche der Naturkunde Vereniging in Nederlandsch Indië gedeeltelijk te kunnen voldoen, en mijn vrije tijd alleraangenaamst besteed. TIPULARIAE. CULEX Ł. (Alle tot nu door mij waargenomen insecten, die als muskieten of muggen bekend zijn, behooren tot dit geslacht, onverschillig of zij overdag of bij nacht steken. Volgens de opgave van de heer Von Humboldt zijn de muggensoorten in Amerika alleen bij nacht lastig). Subgenus: MEGARHINA. Proboscis forti, dorsum curvata. Culex amboinensis nov. sp. C. palpis rostro, abdomineque coeruleis, thorax anero-viridi nitente; alis flavicantibus, pedibus nigro-coeruleis, annulo in tarsorum posticorum articulo primo albo. Long. 41”. Heeft veel overeenkomst met C. splendens Wied. en de grootste door mij gezien Indonesische mug. De kop zwartachtig groen, de ogen zwart even als de sprietjes, welke tot op het laatste lid bij het mannetje sterk behaard zijn. De voelers, en de lange, priemvormige, naar beneden gekromde snuit staalblauw, de voelers tusschen het 2e en 8e lid wit, slechts weinig behaard. De thorax donkergroen, met goudglanzige haren bedekt, naar voren toe afgerond, en daar waar de vleugels vastgehecht zijn het breedst, hebbende hier ook enige lange staafvormige haren. De zijden wit. Het achterlijf platgedrukt, staalblauw; de drie laatste geledingen aan weerszijden met lange, dichtstaande donkerblauwe haren, waardoor het geheel de gedaante van een vischstaart vertoont. De vleugels iets langer dan het achterlijf, geelachtig, met geelbruine aderen. — De pooten lang en dun, bijna onbehaard, zwartblauw, het bovenste gedeelte van de laatste tarsus wit. Op Amboina gedurende de droge mmaattssoen tussen struikgewas, niet zeldzaam. Culex subulifer nov. sp. C. rostro valido, longo, thorace fusco, viridi-aureo squamoso, abdominis articulis duobus ultimis lateraliter dense pilosis, articulis 3 anticis viridi-metallicis, reliquis cyaneis; ano aurantiacco-flavo piloso; pedibus nigris tarsis omnibus late albo annulatis, alis in margine antico cyaneo-squamosis. Long. 2}. Affinis C. cyanoptero et praecedenti, sed minor. In het oog vallend is de in vergelijking met het lichaam grote snuit, die dik en van het midden af naar beneden gekromd is, zodat ik moet vooronderstellen, dat deze soort tot de gevaarlijkste van Indië behoort. Ik ben tot nu toe in het bezit van slechts twee wijfjes, die met de vorige soort veel overeenkomen, doch door de navolgende kenmerken verschillen. De voelers bij de wijfjes kort, naar boven gekromd, slechts weinig behaard en even als de ogen en de sprietjes zwart. De achterrand van den kop gedeeltelijk groen metaleglanzig. De tronk hoog, ovaal, naar voren uitgesneden en hier aan weerszijden een klein uitsteeksel vormend, donkerbruin, met weinige goudgroen glinsterende haartjes bedekt. Het scutellum groen even als de 3 eerste geledingen van het achterlijf. Het achterlijf plat, en de 2 laatste geledingen aan weerszijden dicht lang haarig, de haartjes zwart met weinige witte doormengd; de 4e tot 8e geledingen blauw, het uiteinde van het achterlijf met oranje kleurige haartjes. De pooten matig lang, weinig of niet merkbaar behaard, zwart; de achterste tarsus langer dan de overige; aan het voorste en achterste paar een gedeelte der tarsen wit; op het middenpaar 2 breede witte ringen op den tarsus. De vleugels iets korter dan het achterlijf, met zwart-bruine aderen; de voorste rand gedeeltelijk met groene schubben bedekt. Op Amboina, minder algemeen dan de vorige. Subgenus Proboscis horizontalis porrecta, recta. Culex Nero, nov. sp. Niger, oculis viridi-metalliscs; alis in nervaturis nigro squamoso-pilosis, margine antico nigris, pedibus glabris, nigris in articulationibus albo maculatis, Long. 14. Bijna geheel zwart. De oogen donkergroen, de sprietten van het mannetje langer dan de kop met de borst, dicht verticale haar. Het laatste lid uitgezonderd. De snuit tamelijk lang, de voelers naar boven en buiten gekromd, lang haar. De thorax hoog, ovaal, zwart, met eenige donkere overlangsche strepen. Het achterlijf cilindervormig, aan weerszijden lang haarig. De pooten tamelijk lang, hard haar, onbehaard, zwart; aan elk gewricht een witte ring. De vleugels zoo lang als het achterlijf, smal, schubhaarig, aan de voorste rand zwart. Midden-Java. Te Gombong gedurende de droge maanden zeer talrijk in woonhuizen en uiterst lastig. Culex setulosus, nov. sp. Pallide fuscus, pilosus, thorace antice paululum angustato, rotundato, dense cinereopiloso; abdomine pallidiori, setuloso, pedibus congestibis fuscis, pilosulis alis pellucidis, nervatura flavida. Long. 23. Een der grootste soorten. De kop hartvormig; de oogen groen metaalglanzend; de voelers en de snuit lichtbruin, gewest sterk behaard iets naar buiten gekromd. De sprieten van het mannetje tamelijk lang, met lange zwarte vederharen. De tronk rond, langwerpig, hoog, dicht korthaarig, grijsachtig bruin. Het achterlijf smal, lichtbruin met onduidelijke zwarte dwarsstrepen, aan weerszijden lang haarig. De pooten lang en even als het overige lichaam gekleurd, dicht met haartjes bedekt. De vleugels kleurloos met bruine aderen, en een fijn behaarde achterrand. Het wijfje verschilt alleen door de sprieten en de voelers; de kleur is dezelfde. Midden-Java, Gelijktijdig met de vorige, even talrijk en niet minder lastig (Gombong). Culex luridus nov. sp. Griseofuscus, abdomine viridescente, nigro squamoso-piloso; pedibus fuscis, canis; alis pellucidis, nervaturis nigris. Long, 2 ½. Kleiner dan de vorige, overigens bijna van dezelfde kleur en teekening. Het achterlijf smal, cilindervormig, groenachtig, aan weerszijden harig en op den rug zwartharig in gedachte van brede dwarsche strepen. De pooten onbehaard, lichtbruin; de vleugels kleurloos, met donkere onbehaarde aderen. Met de vorigen op dezelfde plaatsen. Culex aureostriatus, nov. sp. Niger, thoracis dorso striis 5 aureo-nitentibus signato quarum 3 paralellae, una in utroque latere obliqua, segmentis abdominis albo marginatis, alis pellucidis, in nervaturis nigro-pilosus-squamosis, tarsis posticis elongatis, albo maculatis. Long. 13". Een wijfje. De snuit betrekkelijk groot en recht vooruitgestrekt; de voelers kort zwart, naar boven gekromd. De spriet even als de oogen zwart, het achterhoofd grijs. De thorax niet zeer hoog, maar tamelijk breed, zwart; 3 evenwijdige overlangsche, tot de helft van den rug verlopende goudgeel glinsterende strepen, en aan weerszijden een evenzoo gekleurde schuins verloopende fijne streep. Het achterlijf cilindervormig, zwart, met blauwen glans; de achterrand van elke geleding zuiver wit, breder aan de zijden dan in het midden van den rug. De pooten weinig behaard, dun en zwart, de achterste veel langer dan de 4 voorste, en hunne tarsen met 4 breede witte ringen; de bovenste helft der achterdijen zuiverwit. De vleugels zoo lang als het achterlijf, kleurloos, de aderen zwart-schubbig. Op Amboina in de woonvertrekken. Haematopinus ornatus nov. sp. Corpore pallide rufo, thoracis dorso nigro-fusco maculato, suturellum fasciisque abdominis transversis nigro-fuscis, macula in alis ceteroquin pellucidis duplici fusca; antennis rufis, in apice fuscis. Long. 14". Affinis T. pardalis, specie nuper a me descripta; differt potissimum alis maculatis. iets grooter dan T. pardalis; de vleugels met 2 bruin-achtige vlekken, waarvan de ene in het midden, kleiner, streepvormig, de andere grotere in de nabijheid van den voorsten rand V-vormig. Overigens dezelfde teekening als de boven genoemde soort. In de maand July te Gombong (Midden-Java) tusschen het gras levende, zeer talrijk. Chironomus pictus nov. sp. Viridis, thorace gibbosissimo, maculis 3 rufs indistinctis notato; antennis dense pilosis, pallide rufis; abdomine tenui cilindrico, ciliato, articulorum macula dorsi triangulari obscure viridi, alis pellucidis; pedibus pallide rufis, annulo nigro-fusco in quovis articulo. Long. 14”. De kop min of meer niervormig, roestkleurig; de oogen donkergroen metaalglanzig. De sprieten zeer langharig, geelachtig of roestkleurig, zoo lang als de kop met den thorax. Deze is zeer hoog, naar voren veel smaller en hier in een afgerond uitsteekselt verlengd, dat den kop gedeeltelijk bedekt, groen, met 3 langwerpige bruinroode onduidelijke vlekken op den rug; evenzoo is het scutellum gekleurd. Het achterlijf dun, langer dan de vleugels, aan weerszijden harig; vuilgroen, op iedere geleding een driehoekige donkergroene vlek. De vleugels kleurloos, met roestroode aderen. De pooten lang, dun, onbehaard met een' kleine donkere ring op elke geleding. De achterdijen en de kolfjes groen. Midden-Java. Met de vorige tusschen het gras; komt echter ook in de woonvertrekken, zonder lastig te worden (Gombong). Tipula praepotens Wied. Auss. Zweifl. Op Java en Amboina eenigen malen in woonvertrekken, op donkere plaatsen gevangen. OLIGOMERA. Tipulidarum genus novum, inter Tipulam et Pachyrhinam locandum. Character generis. Proboscis exigua, parum eminens. Palpi exigui 4-articulati retrorsum flexi, articulis lineair-oblongis, fere omnibus inter se aequalibus. Antennae setaceae, thorace breviores, 8-articulatae, inter oculi sitae; articulo 1° elongato, secundo cyathiformi, minimo, reliquis oblongis, fere omnibus aequalibus, parce pilosis. Oculi ovales, subtus contigui. Ocelli nulli. Alae elongatae, non incumbentes, cellula discoidali parva 5-gonali, cellulis posterioribus 5. Halteres elongati conici. Pedes corpus longitudine dupulum fere aequantes, anterieores reliquis longiores. Oligomera javensis nov. sp. Oculis, thorace, abdominisque articulis duobus ultimis nigris; abdomine cereo-flavo, gracili; alis fuscis exornatis aliquot maculis, quae sunt diaphanae. Long. 7”. Van alle Tipulariae door de slechts uit 8 geledingen bestaande sprieten verschillend. De kop klein, platgedrukt; de ogen rond, zwart; de sprieten korter dan de thorax, borstelvormig, geelbruin, slechts zeer matig en kort behaard. Kop in eenen korten bek verlengd; de voelers naar achteren en beneden gekromd. De romp op den rug kort dichtbehaard, ovaal, zwart; evenzoo de kolfjes. Het achterlijf lang, dun met 8 geledingen; de 2 laatste geledingen iets verdikt en iets naar boven gekromd. Het 2e tot het lid wasgeel, met eenen smallen zwarten achterrand. De pooten dun, lang, bijna onbehaard, bruingeel; onderste helft der dijen en der tibiae zwart. De vleugels horizontaal, het achterlijf niet bedekkende, lancetvormig, bruin; alleen de punt, een halvermaanvormig vlekje op de hoogte der discoidale cel en een streepje aan de basis doorzichtig, kleurloos. Midden-Java. Tussen dicht struikgewas bij Gombong gevangen. Limnophila crux nov. sp. Ferruginea, pedibus elongatis tenuibus, thorace antice valde protrahendus hoe caput partim tegente, antennis brevibus, articulis 3 primis reliquos longitudine aequantibus; alis abdomine brevioribus, infuscatis, margine antico fusco maculatis. Long. 5%. Ik ben niet geheel zeker of dit en de navolgende 2 diptera tot de geslachten behooren zoo als ik ze verdeeld heb. Van alle reeds beschrevene Tipulidae verschillen ze zodanig, dat men bijna genoodzaakt zou zijn voor ieder hunner een nieuw geslacht op te rigten, hetwelk ik met mijne weinige hulpmiddelen niet voornemens ben te doen. De kop van Limnophila crux klein, bijna bolvormig, onder den thorax gedeeltelijk verborgen; de oogen zwart, rond en meer naar voren toe geplaatst. De sprieten kort, het 1e lid langer dan de twee volgende, cilindervormig, en de 3 eerste te zamen zoo lang als het overige gedeelte der sprieten; het 4e tot het laatste zijn onduidelijk behaard. De geledingen der voelers zijn van gelijke lengte, de laatste stomp. De romp hoog, langwerpig, naar voren toe puntig toeloopend, en een den kop bedekkend uitsteeksel daarstellend, roestkleurig, zoo als het geheele insekt. De kolfjes van gewone gedaante, kort. Het achterlijf lang, smal, en van boven sterk platgedrukt, veel langer dan de vleugels, aan weerszijden harig. De vleugels langwerpig, de schijfcel langwerpig, 5 hoekig, de le submarginale cel zoo lang als de 2e; zij zijn lichtbruin, aan den voorsten rand onregelmatig donker gevlekt, en in de rust elkander bedekkend. De pooten lang en dun. Midden-Java. Een zeer eigenaardig Dipteron, hetwelk ik reeds honderden malen gezien had, voordat ik het als insect en als Dipteron herkend heb. Op de bijgevoegde plaat heb ik het zoo getekend, als men het op muren en in woonhuizen na regenachtige dagen ziet (in natuurlijke grootte). Vele Tipulidae nemen in de rust (even als sommige spinnen) een streepvormige gedaante aan. Ik had dat reeds meermalen gezien, maar ik was ten hoogste verwonderd, toen ik het zich nederzettende dier die eigenaardige positie zag aannemen. De 2 eerste pooten zijn stijf, ik zou bijna zeggen tetanisch naar voren gestrekt, en zo dicht bij en aan elkander geplaatst, dat een lijn daardoor ontstaat, die als een voorste voortzetting van de lengteas van het dier zich toont. De pooten van het 2e paar leggen zich ieder aan weerszijden naast het 1e paar, namelijk het dijgedeelte alleen; de tibia en de tarsus maken met het 1e paar een enkel min of meer scherpe, soms rechte hoek; de 2 achterste pooten zijn op gelijke wijze naar achteren gericht als dit met het 1e paar het geval was. De vleugels bedekken het achterlijf en elkander. Hierdoor ontstaat een gedaante, die min of meer aan de soortnaam die ik aan het dier gaf, beantwoordt. Zeer talrijk in de zomermaanden en waarschijnlijk het gehele jaar door in woonhuizen op Midden-Java (Ambarawa, Djokjakarta, Gombong). Op Amboina heb ik het nog niet gezien. Limnobia saltens nov. sp. Corpore pedibusque fuscis, his longissimis, tarsis omnibus albo-niveis; alis divaricatis basi attenuatis pulcherrime cyaneo-nitentibus, antennis porrectis moniliformibus 16-articulatis. Long. 24°. Het lichaam is zeer dun in vergelijking met de vleugels en de pooten; reeds een bewijs dat het insect het grootste gedeelte van zijn kortstondig leven in de lucht doorbrengt. Het lichaam bruin, evenzo ook de poten en de kolfjes. Het achterlijf lang, aan het begin zeer dun, naar het einde toe iets dikker wordend, De kolfjes knopvormig lang gesteeld. De vleugels staan onder een rechte hoek van het lichaam af, zijn lang, en naarden wortel toe zeer dun, aan den achterrand fijnharig; de basilaarcel is zeer groot, daarentegen de achterste cellen zeer kort, zonder kleur, maar met een fraaije blauwe glans. De poten lang en dun, onbehaard; de tarsen sneeuwwit. Midden-Java. Gedurende de droogse moesson zeer talrijk; houdt zich meestal in woonhuizen, vooral in de hoeken op; zelden eenzaam, meestal in groot aantal, waarbij zij in de lucht zwevend onophoudelijk zich in een dansende beweging bevinden, zijnde hunne vleugels en poten daarbij zeer wijd uitgestrekt. Door hun zeer dicht bijeenzijn hebben zij het voorkomen, als of zij elkander gedurende het dansen vasthielden. Zij vormen dan geregeld een keten. Limnobia? sanguinea nov. sp. Corpore miniaceo rubro, gracili capite cinereo oculis nigris, pedibus pallide fuscis, glabris, alis diaphanis iridescentibus cellula discoidali nulla. Long. 24. Grootte en vorm van de voorgaande soort. De thorax naar voren toe zeer smal; de kop hartvormig; de ogen en de korte sprietjes zwart. Het achterlijf dun cilindervormig, aan weerszijden behaard. De kolfjes lang, bloedrood van kleur, zooals de romp en het achterlijf van het dier. De poten lang, dun, onbehaard, bruinachtig. De vleugels korter dan het achterlijf, lancetvormig, zonder kleur, met bruine aderen; geen discoidale cel. Midden-Java. In gemeenschap met andere mugsoorten, tusschen gras, gedurende de droogse moesson. (Gombong). Cylindrotoma? albitarsis nov. sp. Cinereo-fusca, thoracis dorso 4 punctis nigricantibus signato, pedibus longissimis setaeformibus, tarsis omnibus albis; alis pellucidae, elongatis lanceolatis, Long. 24. Behoort ook tot die insecten, welke men gedurende de vochtige warme dagen in de lucht dansend ziet. Op een voorwerp zittend bevindt zich het geheele lichaam, en het grootste gedeelte van de zeer lange poten in de lucht, waardeur het insect in statis, zich een aanhoudende en schommelende beweging te geven. Het lichaam grijsachtig-bruin, overal met korte haren bedekt. De kop bolvormig met grote zwarte niervormige ogen, en in een tamelijk lange snuit verlengd waarop de naar boven gekromde, uit 14 cilinder-vormige geledingen van gelijke lengte bestaande sprieten, en de maar achteren gekromde voelers geplaatst zijn. — Het achterlijf smal, het eindlid puntig en zwart. De poten veel langer dan het lichaam, dun, borstelvormig; de dijen eenigszinds doornharig; de tarsen platgedrukt, sneeuwwit. De vleugels zoo lang als het achterlijf, lancetvormig, met 2 randcellen. Midden-Java. Gedurende de zomermaanden in woonvertrekken. Sciophila tropica nov. sp. Ochracea: oculis, antennis maculaque post ocellis sita nigris, ocellis 2, thorace gibbosissimo striis duabus nigris convergentibus signato, tibiae apice bispinosis. Long. 24. Geelbruin; de kop klein, de ogen zwart rondachtig; de sprieten recht naar voren gericht en naar beneden gekromd, de 2 eerste geledingen iets groter dan de overige; de voelers geelachtig, hun laatste lid dun en lang. De thorax hoog, kort-stijf-harig, op de rug 2 kromme naar achteren zich vereenigende zwarte overlangsche strepen. Het achterlijf allengs naar zijn einde toe dikker wordend, stijfharig, in het midden een door alle geledingen verlopende overlangsche zwarte streep. De poten matig lang, bruingeel met zwarte tarsen, de tibiae der 2 achterste paren aan het ondersteinde met 2 doornen. De vleugels tamelijk breed, iets langer dan het achterlijf, alleen aan de voorste rand bruinachtig, overigens kleurloos. Midden-Java. Slechts eenmaal gevangen. II. TANYSTOMATA. Dasypogon lunatus nov. sp. Albo-cinereus, dense pilosus oculis smaragdinis, fronte mystacco albo-sericeo pilosis, antennis nigris, pedibus tenubus; abdomen cylindrico gracile, densissime albo piloso; alis diaphanis nervaturis capitalibus rufis. Long. 5”. De oogen in het leven groen (na den dood zooals bij de meesten zwartbruin); het achterhoofd grijswit; het voorhoofd en de knevel zijdeachtig wit; de sprieten klein, zwart. Op het midden van den rug een overlangsche zwarte streep, die aan weerszijden wit is gezoomd. Het achterlijf slank, op de rugvlakte en aan weerszijden fluweelachtig wit, de insnijdingen tusschen de afzonderlijke geledingen even als de buikvlakte zwart. De pooten dun en matig lang, ongeveerd, zwart, met uitzondering der dijen, die wit zijn. De vleugels kleurloos; de discoidaalcel langwerpig 5-hoekig; op het midden van de randader een bruin vlekje. Amboina. Schijnt zeldzaam te zijn. Asilus barbatus nov. sp. Fuscus, oculis metallico-aeneis, mento barba longissima e pilis flavicantibus constante instructo; abdomen elongato, articulis 4 anterioribus dense rufescente-pilosis, articulo penultimo albo-niveo piloso; pedibus rufis, tarsis nigris. Long. 11”. Aan alle deelen sterk behaard. De kop breed, de oogen bronskleurig, beide door een diepe, met grijze haren gevulde sleuf (vertex) van elkander gescheiden. De sprieten zwart, het 3e lid kegelvormig, plotseling in den eindborstel overgaande; de knevel bestaat uit geelachtige, dicht bijeenstaande haartjes; het onderste gedeelte van den kop dicht met lange geelachtige haren bedekt (baard). De thorax bruin, sterk behaard; het achterlijf allengs dunner wordende, zwart, de 4 eerste geledingen dicht met geelbruine haren bedekt; op het voorlaatste achterlijfs-lid een uit sneeuwwitte haren bestaand vlekje. De pooten sterk en lang behaard, roodbruin, de tarsen alleen zwart. De voetzool geel. De vleugels bruinachtig. Midden-Java. Gedurende de zomermaanden tusschen alang-alang in de nabijheid van rivieren, waar zich vele waterjuffers en andere insecten, die het insect tot voedsel strekken, ophouden. Asilus lalro nov. sp. Simillimus praecedenti, differt: antennarum articolo 2° longiore, articolo 3° sensim in setam longam exeunte, barba multo brevier, articolo abdominis penultimo nigro. Long. 9”. De baard veel korter en niet zo dicht. Op den rug van den thorax bevindt zich eene in het midden overlangs lopende donkerbruine streep, en zijdelings van deze aan de voorste vlakte eene geelachtige vlek. Het achterlijf smal, zwart, de 5 eerste geledingen aan iaren achterrand geelachtig behaard, de 2 laatste zwart, zonder een wit vlekje. De pooten sterk, de tarsen en de bovenste vlakte der dijen zwart. De voetzolen donkerbruin. Midden-Java. (Gombong). Met de vorige op dezelfde plaatsen. Ommatius fulvidus Wied. Java (Djokdjokarta, Gombong). Amboina, hier een der meest voorkomende insecten. Ommatius minor nov. sp. Cinereo-niger; oculis aeneis, facie mystaceque flavicante, bar- ba alba, antennis nigris, macula scapulari utrinque rotunda, fla- vicante; abdomine angusto dorso nigro incisuris ventreque gri- seis, pedibus nigris, tibiis rufis. Long. 5 ni De oogen koperbruin; het achterhoofd grijs, het voor- hoofd geelachtig, diep, de baard wit.—De thorax en het achterlijf van boven zwart, zonder glans, gene ovaal, aan de voorste helft aan weerszijden twee geelachtige ronde Fo — 395 — vlekjes; de zijvlakten en de borst grijs, de kolfjes geel- achtig: op iedere geleding van het achterlijf.eene onduidelijke, smalle grijze dwarsche streep. — De pooten matig lang, niet verdikt, zwart, de bovenhelft der tibiae roodbruin, overigens schaars behaard. De vleugels kleurloos, slechts naar den voorsten rand en de punt toe bruinachtig, Amboina. In den droogen tijd, zeldzaam. Ommatius minimus nov. sp. Oculis metallico-viridibus, fronte angusta, grisea, nitente, facie barbaque albida. Thorax griseo-fuscus; abdomen nigerrimum; pe- des anteriores 4 flavidi, posticorum femora et tibiae nigro-fuscae alae diaphanae. Long, 21." De kleinste soort, niet alleen van dit geslacht maar ook van de geheele afdeeling der Asilidae, en reeds hierdoor aanmerkelijk verschillend van de 2 vorige soorten. Op den rug, die grijs van kleur is, volstrekt geene vlekken. Het achterlijf zwart, en alleen aan de zijden eenigzins behaard. De voorste 4 pooten bruingeel met weinige zwarte haar- tjes; de onderste helft der achterdijen en tibiae donkerbruin; overigens ook dit -voetpaar bruingeel. Amboina. In de drooge moesson, Larnrra Fabr. a. Species facie aureo-flavo nitente. 1, Laphria cyanea Macq. Suit. à Buffon. Viridi-aenea, facie aureo-flava, scapulis flavicantibus, halteribus nigris, alis totis infuscatis, pedibus anterioribus longe pilosis, Long. 6”. Amboina. Een der het meest voorkomende dipteren. — 396 — 2. Laphria pellucida nov. sp. Tota viridi-aenus, nitens, facie fronteque aureo-flavo-pilosa; pedibus, longe pilosis, alis pellucidis non infuscatis. Long. 6”. De oogen donkergroen, sterk glinsterend. De sprieten zwart evenals de lange, horizontaal uitstekende snuit. De kop ovaal, smal; het ‘scutellum’ blauw. Het achterlijf smal, cilindervormig, aan weerszijden weinig behaard; de kolfjes aan de basis zwart, het knopje wit. De pooten langharig, groen, de achterste dijen blauw; de vleugels geheel kleurloos. Op Amboina gedurende den droogen tijd tusschen struik- gewas; zeldzaam. 8. Laphria Kollari nov. sp. Oculis purpureis, thorace eupreo nitente, macula scapulare utrique flava sericeo nitente; abdomine panlulum depresso, articolo primo aeneo-viridi, secundo partim azureo partimque rosco, reliquis azureis metallico splendentibus; pedibus viridibus longe denseque pilosis, alis infuscatis. Long, 12%, De oogen purpurbruin, groot, door eenen diepen en breeden vertex gescheiden; de kop breed en eenigzins platgedrukt. De sprieten tamelijk lang, zwart, de knevel sterk en lang, de snuit lang en horizontaal uitstekend. De romp ovaal, koperbruin, glinsterend, aan weerszijden der voorste helft een geelachtige vlek; de borst grijsachtig-wit. De kolfjes aan de basis zwart, overigens wit. Het achterlijf eenigszins platgedrukt, breed, donkerblauw, met uitzondering van het eerste segment, hetwelk bronskleurig is. De eerste helft van het 2de buiksegment blauw, de achterste helft donker rozenrood. De pooten sterk, metaalgroen, de voorste langharig. De vleugels bruinachtig, vooral langs de vertakkingen der aderen. Een der grootste en fraaiste Dipteren van Amboina, waar het niet zeer zeldzaam schijnt te zijn, Ik noem deze Laphria ter ere van den heer Von Kol- lar, directeur van het Keizerlijke Museum te Wenen, aan wien ik mijn geringe zoölogische kennis te danken heb. 4. Laphria Kubinyi nov. sp. Oculis viridibus, thorace fere cernulare, nigro-viridi metallico, maeula in utraque scapula flavida, serieo nitente; abdomine lato, depressiusculum pulcherrime cyaneo, articulis 2°-4° que in latere macula parva alba notatis, pedibus cyaneis, parce pilosis, alis paululum tantum infuscatis. Long. 9", Kleiner dan de voorgaande soort. Van alle Laphria-soorten, die zoo even zijn beschreven, door de bijna geheel onbehaarde pooten verschillende; de thorax rond, donker metaalgroen; het achterlijf eenigzins platgedrukt, spits eindigend, donkerblauw, zeer weinig bekleed, aan weerszijden van het 2e tot 4e segment een klein wit vlekje; de pooten donkerblauw, de achterste dijen iets verdikt. De steel der kolfjes zwart, het knopje wit. De vleugels slechts weinig bruinachtig gekleurd. Amboina. Niet zeer zeldzaam gedurende de droogse maanden. Species facie argenteo-alba. Laphria villipes nov. sp. Tota nigra sine splendore metallico, oculis nigro-viridibus, facie albo-sericeo nitente; maeula scapulari utrinque flavida; tibias et tarsus omnibus longissime villoso-pilosis, alis parte basilari pellueidis, parte externa fuscis, Long. 7", Geheel zwart zonder glans. De oogen donkergroen; het achterhoofd en de sprieten zwart, het aangezicht zijdeachtig witgerokken, de knevel kort, zwart; de snuit meer schuins dan bij de 4 voorgaande soorten, De thorax ovaal, dicht kortharig, met de gewone geelachtige schoudervlekken. Het achterlijf matig breed en iets plat; de kolfjes roodbruin. De pooten dicht langharig, de achterdijen eenigzins verdikt. De vleugels van af den wortel tot aan de schijfcel geheel zonder kleur, de buitenste helft bruin. Amboina. Zeldzaam. Laphria tristis nov. sp. Nigra, abdomine pedibusque coeruleis nitentibus, his parce pilosus; alis fuscis, ima basi tantum pellucidis. Long. 8". Iets grooter dan L. villipes, van welke zij door de volgende kenmerken stads vastig verschilt. Het achterlijf iets breeder en korter, zeer weinig be- haard, zwartblaauw; het knopje der kolfjes geelach- tig; de pooten zwart met een blaauwen glans en zeer schaars behaard; het grootste gedeelte der vleugels bruin, met een’ staalblaauwen glans; het doorzigtige gedeelte reikt niet tot aan de discoïdale cel. Amboina. Gonypes moluccanus nov. sp. Corpore gracili, oculis viridi-aeneis, thorace abdomineque ni- gro-fusco, hujus segmentis coerulescente cingulatis; alis diapha- nis abdomine multo brevioribus, hocce gracili, posticam partem versus incrassato, pedibus rufo-fuscis, tarsis 3-unguiculatis, ha- matis. Long. 5”. — 399 — De kop van voren platgedrukt, veel breeder dan de romp; de oogen donkergroen, door eene matig diepe sleuf van elkander gescheiden; bet aangezigt smal wit, de knevel uit 2—4 korte witte haartjes bestaande. — De sprieten dun, kor- ter dan de kop, donkerbruin, de stijl kaal. De thorax klein, ovaal, zwartbruin, aan de zijden grijs- achtig kortharig; het scutellum zeer kort.. Het achterlijf veel langer dan de romp, de eerste helft dun, steelvormig, allengs dikker wordende, zwart, de achterrand der geledingen blaauwachtig-grijs; de kolfjeslang, geelbruin. De voorste 4 pooten veel korter dan het achterste paar, alle dun, donkerbruin en geelachtig geringd; de tarsen haakvormig gekromd; 3 groote klaauwen aan elken voet. De vleugels kort, iets geelachtig van kleur. Amboina. Zeldzaam. Anthrax ventrimacula nov. sp. Nigra alis basi margineque antico fuscis, alioquin diaphanis, thorace in marginibus dense rufo-piloso antennis nigris; abdomi- ne latiusculo, ovali, fasciis duabus transver is albis in 1° et 3° seg- mento, punetisque argenteo-albis in ultimis duabus segmentis; ventre nigro, macula mediana magna argenteo-alba signato, Long. 6”, De oogen koperbruin, groot, door een tamelijk breed zwart voorhoofd van elkander gescheiden. De sprieten zwart. De romp plat, digt behaard, zwartbruin; aan den voorsten rand zoowel als langs den geheelen omtrek van digte, bruin-roode haren omzoomd. — Het achterlijf iets breeder dan de romp, en zoo lang als deze, zwart; aan de voorste helft der zijranden, bij het scutellum, bruinroodharig. Op de lengte en de 3de geleding een smalle, dwarsche, witte streep waarvan de voorste zijde smaller is; aan het uiteinde aan weerszijden enige zilverachtig witte vlekjes. De buikvlakte zwart, in het midden met een grote vierkante sneeuwwitte vlek. — De pooten lang, zwart. De vleugels aan den wortel en langs den voorsten rand zwart, zonder glans, overigens geheel zonder kleur. — Anthrax flaviventris nov. sp. Gedurende den droogen tijd. Vliegt zoo als de volgende, alleen op de heetste middaguren. Anthrax flaviventris nov. sp. Simillime praecedenti, differt; pilis thoracem eingentibus fusco-flavis, ventre flavicante, maculis albis in ultimis abdominis segmentis non rotundis, sed transverse oblongis. Long. 6". Bij den eersten oogopslag door geelachtige buikvlakte van A. ventrimacula verschillend; deze geelachtige kleur gaat langzaam in het zwartbruine over, terwijl daarentegen bij de bovengenoemde soorten, op een zuiver zwarten grond een scherp omschreven wit vierkant vlekje was; de voorste rand der vleugels meer bruinachtig dan zwart. Amboina. Met de voorgaande. Anthrax coeruleopennis nov. sp. Nigra, alis fuscis caeruleo-nitentibus; hanstello capitis longitudine; fronte nigra, cupreo nitente; thorace pilis rufis excepto fascia abdominis transversali albida in articulo 3°; puncta 4 alba in ultimo segmento. Long. 5". De sprieten zwart, de oogen koperbruin, het voorhoofd breed zwart, en in den omtrek der sprieten met een koperglans. De rompis vierkant, niet hoog, donkerbruin bijna zwart, langs den omtrek met roodbruine haren gezoomd. Het achterlijf is breed, de zijranden van het 1e en 2e segment rood-bruin, op het 3e segment een brede dwarsche geel-achtige streep en op het laatste enige witte punten. De buikvlakte zwart, in het midden bruinachtig harig. De pooten dun en tamelijk lang, zwart. De vleugels koffie-bruin met een blauwen glans. Amboina. Niet zeldzaam. Anthrax argyropyga nov. sp. Nigra, antennis brevissimis, articulo tertio sphaerico depresso apice albo; occipite albicante, abdomine lato, articulis duobus ultimis argenteo-albo pilosis; alis basi nigro fuscis, extus diaphanis, hie punctis duobus nigris signatis. Long. 5,” De kop bolvormig, de oogen koperbruin, het achterhoofd grijsachtig-wit behaard, evenzoo het aangezicht. De sprieten zeer kort, ver van elkander geplaatst, het eindlid kort, bolvormig, plotseling in een korten borstel overgaand. De thorax geheel zwart, zonder bruinroode haren in den omtrek; het schildpje kort, maar breed. Het achterlijf zwart, langs den omtrek dicht langharig; de 2 achterste geledingen geheel zilverachtig-wit. De pooten zeer dun en matig lang. De binnenkant der vleugels zwartbruin met een schuine blik in de buitenrand; de buitenste helft zonder kleur; hier bevinden zich twee kleine zwarte punten, waarvan een op de discoidale, de andere op de submarginale cel. Amboina. De larve schijnt in oud houtwerk te leven. Ik zag althans deze soort omstreeks den middag altijd rondom aangevreten balken zweven. Herromrra. Dolichopodarum genus novum. Characteres generis. Antennae supra epistomium sitae, articuli omnes breves tertius tantus quam longus seta apicalis longa. Ocelli tres. Articulus palporum ultimus deorsum flexus. Alae cellula discoidali magna longa, fere triangularis praeditae, non incumbentes. — Tibiae paris pedum secundi apice bispinosa. Organon copulatorium maris foreipatum. Alhoewel Macquart, in zijn Hist. Nat. des Insectes Diptères, de familie der Dolichopoda kenmerkt als geen cellula discoidalis hebbende, vind ik tussen het na te beschrijven insekt zooveel overeenkomst met de overige Dolichopoda betrekkelijk den geheelen habitus, de oogen, de sprieten, het epistomium, de voelers en de pooten, dat een afscheiding van het te beschrijven Dipteron wegens de aanwezigheid van een discoidale cel van deze afdeeling der Dipteren hoogst tegengesteld zou zijn. Heliomyia ferruginea. Ferruginea, fronte nigra, epistomium albico, parte superiore oculorum viridis, inferiore purpurea, tarsis tibiisque pedum nigricantibus, alis diaphana, macula ad apicem in margine antico fusco. Long. 4". De kop breder dan de thorax; de bovenhelft der oogen groen, de onderhelft purpurinkleurig; het voorhoofd zwart, sterk glinsterend; de spieten zwart. De monddeelen geelachtig. De thorax, het achterlijf en de dijen der pooten geelbruin, zeer weinig behaard; de thorax ovaal, matig hoog, het scutellum iets breder dan lang. De pooten dun en lang, de tibiae en tarsi zwart, aan het onderste einde der middelste tibiae 2 lange doornen. De vleugels groot en breed, iets geelachtig aan den voorsten rand; in de nabijheid van de punt der vleugels een klein donkerbruin vlekje. — 403 — Amboina. Gedurende de droogse moesson tussen struikgewas, niet zeldzaam. III. Nortrichia. Sargus formicaeformis nov. sp. Thorax metallisch-viridis, abdomen basi paululum attenuatum, depressiusculum, cupreo nitens, pedes concolori flavo-rubrum, alis pellucidis abdomen multo longioribus. Long. 31". De kop breder dan de thorax, rond; de oogen groot, alleen door een zeer smalle goudkleurige streep (frons) van elkander gescheiden, zwartbruin, 3 oogstipjes *.*-vormig geplaatst het voorste verder van de 2 andere dan deze van elkander, alle op den vertex. De sprieten zeer kort, bruinachtig rood. De romp donkergroen, metaalglanzend, langs den omtrek zeer fijn behaard, langwerpig; het achterlijf plat, van voren smal, allengs breeder wordende, koperbruin, fijnharig. De pooten dun en kort, geelachtig rood. De vleugels tamelijk breed, veel langer dan het achterlijf, zonder kleur, met bruine aderen. Amboina. Odontomgia cinerea nov. sp. Antennae divergentibus, basi fuscis den nigris, facie argenteo-alba, oculis nigris, albo tomentosus; thorax nigro, lincis duabus longitudinalibus indistinctis albidis, spina ad basin alae utriusque nigra, scutello nigro; abdomine dilatato, nigro-coerulco, lateribus albo maculato. Long. 31. Wat kleur en teekening betreft heeft dit insect veel overeenkomst met Ephippium spinigerum Dol., doch verschilt hiervan door de geheel anders gevormde sprieten. — 404 — Bij de zoo even aangegevene kenmerken zijn nog volgende te voegen. Het 3e lid der sprieten uit 5 afdeelingen bestaande waarvan de 2 laatste kortharig en zwart, de 3 eerste bruin. De thorax in het midden het breedste, en hier aan weerszijden boven den oorsprong der vleugels meteen kort regtop staand doorntje; zwart met 2 onduidelijke witachtige overlangsche strepen. De doorntjes op het scutellum aan de basis zwart, aan de punt bruinrood. Het achterlijf iets platgedrukt, staalblauw, aan weerszijden enige witte vlekjes, en aan het uiteinde een overlangsche korte witte streep. De buik geheel zwart, even als de pooten, alleen de tibiae der 2 achterste paren zijn bruinachtig. De vleugels kleurloos; aan den voorsten rand bevindt zich voor de discoidale cel een bruinachtig vlekje, en een andere iets grootere vlek in de nabijheid van de punt der vleugels. Amboina. IV. ATERICERA. Ceratophya indica nov. sp. Fusca, fronto tota ferruginea nigro maculata, articulo 3e antennarum secundo multoties longiore; scutello maculisque lateralis thoracis miniaceis; abdomine basi attenuato, fasciae 2 transversis luteis. Long. 31". Van alle onze dipteren door de eigenaardige sprieten verschillend; deze zijn bruin, de beide 2e eerste geledingen klein, en beide parallel, het 3e lang en aan de basis een klein borstelhaartje dragende. Het voorhoofd glad, zonder verhevenheden, breed, bruinrood, met enige zwarte punten. De monddeelen zeer klein. De thorax langwerpig 4-kantig, donkerbruin, het scutellum en een streep aan de oorsprong der vleugels roodbruin. De pooten klein, bruin, met roodbruine tarsen; het achterlijf cilindervormig aan het voorste gedeelte iets dunner, donkerbruin; op het 2e en 3e lid een dwarsche gele streep. De vleugels breed, zonder kleur, de nerven donkerbruin, en aan het uiteinde een bruine, niet omschrevene vlek. Ambon. In de maand December enige exemplaren gevangen. Volucella aurata Macq. Suit. à Buff. Midden-Java. (Gombong). Gedurende de zomermaanden. Een der fraaiste Dipteren van onze Fauna. Schijnt vrij zeldzaam te zijn. Eristalis maxima nov. sp. Coerulea, metallice nitens, glaberrima, stylo antennarum nudo, antennae in processu frontis lato, coeruleo impositae, facie argenteo-nitente, alba, articulis abdominis duobus ultimis aurantiacus, alis circa nervaturas rufo-brunneis, Long. 12%. Het grootste en fraaiste Dipteron, dat ik tot nu op Ambon heb gevangen doch slechts enkele keer. Omstreeks de heete middagsuren op bloemen zwevende. Geheel donkerblauw metaalglanzig en bijna geheel onbehaard. De kop groot, halfbolvormig, dik; de oogen donker-bruin, door een staalblauwe, niet zeer breede streep (voorhoofd) van elkander gescheiden; deze streep eindigt naar voren in een iets breder uitsteeksel op hetwelk de, korte sprieten zijn geplaatst; de eindborstel is lang en kaal. Het aangezicht zilverachtig-wit behaard. De thorax en het achterlijf bijna van gelijke breedte; de 2 laatste geledingen van het laatste oranjekleurig. De pooten bijna onbehaard, donkerblauw. De vleugels lang en breed, aanliggend, vooral langs de vertakkingen der aderen roodbruin gekleurd. Eristalis metallica nov. sp. Oculis contiguis, purpureis, antennis rufis, seta articuli non pilosa; thorace nigro-fusco, striis duabus longitudinalibus parallellis luteis; scutello abdomineque viridi-aureo metallico nitentibus, hoe transversim nigro fasciato; alis pellucidis, macula in medio alae sita fusca. Long. 6". Uitgezonderd de kop bezit bijna het geheele lichaam een prachtig groenen metaalglans. De kop halfbolvormig, op een kleine steel geplaatst; de oogen grenzen aan elkander, zijn roodbruin van kleur, aan de onderhelft geel gevlekt, en niet behaard; het uit- steeksel van het voorhoofd, waarop de korte sprieten zijn geplaatst, zwart en kort, dik haar. Het aangezicht geelachtig. De romp zwartbruin, iets langwerpig; in het midden verloopen 2 parallelle overlangsche, gele strepen; de zijden zijn goudgroen glinsterend, even als het geheele scutellum en het korte eivormige achterlijf; op dit bevinden zich 4 dwarsche peukzwarte strepen, waarvan de 3 laatste in het midden iets breder zijn en hier met een punt aan elkander grenzen. De pooten bruinrood, de dijen gedeeltelijk zwart. De vleugels met de gewone adervertakkingen, aan het uit- steeksel geelachtig, overigens zonder kleur, alleen in het midden een van den voorsten rand tot in de helft der breedte verloopende bruine, nielformige vlek. Amboina. Gedurende de droogse en koude maand tusschen struikgewas op bloemen talrijk te vinden. Eristalis inscripta nov. sp. Viridis, metallico-nitens, parce pilosa; oculis contiguis rufis, glabris, seta antennarum nuda; thorace abdomineque nigerrimo regulariter striatis punctatisque; pedibus nigris, alis totis dia- phanis. Long. 5". Donker blauwgroen. De kop bijna drievormig, van voren eenigzins platgedrukt, door de aan elkander grenzende oogen geheel bruinrood; het voorhoofd zonder een merk- baar uitsteeksel; de sprieten kort, bruin. De romp gewelfd, ovaal, slechts aan de schouders enigszins behaard; in het midden eene overlangsche niet geheel tot aan het scutellum verloopende breede zwarte streep; aan weerszijden van deze 2 driehoekige vlekken van gelijke kleur, alle zooals ook die op het achterlijf zonder enige glans. Met achterlijf ovaal, op het 1e en 2de lid een dwarsche zwarte streep, op het 3e en 4e 3 zwarte vlekken, waarvan de middelste rond, de buitenste halvemaanvormig. De pooten zwart, en alleen de dijen beneden met doorn-achtige haartjes voorzien. De vleugels zonder kleur, met zwarte aderen. Amboina. Met de voorgaande soort, echter, veel zeldzamer. Didea Ellenriederi nov. sp. Nigra, thorace viridi-nitente, antice in scutello luteo; abdomen fasciis 3 aurantiacis transversis, quarum prima in medio interrupta; pedibus tenuibus, quatuor anterioribus usco-rufis, duo posticis nigris; alis ima basis tantum et in medio fuscis, ceteroquin diaphanis, Long. 5. Heeft veel van een Syrphus. Het voorhoofd eindigt naar voren in een klein kegelvormig uitsteeksel; zwart; de sprietjes roodbruin, klein; de oogen aan elkander grenzende, zwartbruin, kaal. De romp klein, en zooals het geheel insekt plat, zwart, met een donkergroenen tint; de voorste rand en vooral de schouders geel behaard, evenzo het scutellum. Het achterlijf ovaal, zeer plat, aan den omstrek kortharig, zwart, op het 1e, 2e en 3e lid een breede dwarschte gele streep; de eerste in het midden afgebroken. De vleugels breed en veel langer dan het achterlijf, aan den oorsprong bruinachtig; het middelste gedeelte der vleugels bruin, overigens zonder kleur. De pooten dun, weerloos, kort, de 4 eerste bruinrood, het achterste paar zwart. Amboina. In de maand December, op bloemen. Didea Macquarti nov. sp. Thorax viridi-aeneus, lateribus luteus, pilosus, seutello luteo, abdomen aurantiacum, striis 4 transversis nigris tenuibus signatum; oculis fuscis, fronte coerulea, alis flavicantibus; flavescente breviter, dense pilosa. Long. 5”. De sprieten bruinrood; de romp klein, bijna vierkant, metaalgroen, aan weerszijden kort, geel behaard; het scutellum geel, kort, maar breed. Met achterlijf zeer plat, in het midden breder dan de thorax, oranjekleurig; de achterste rand van ieder segment zwartblaauw, waardoor evenzo veel dwarsche, dunne strepen ontstaan als er segmenten zijn; de buik oranjekleurig. De pooten kort en dun, geel; de tibia en de tarsus van het achterste paar zwart. De vleugels geelachtig, vooral langs de vertakkingen der aderen. Amboina. Didea diaphana nov. sp. Oculis nigro-fuscis, vertice nigro, facie albo-sericeo nitente thorace nigro, lateribus, scutello, abdomineque aurantiacis, husu segmentorum marginibus posticis nigris, alis diaphanis. Long. 31” Van Didea Macquarti, met welke deze soort veel overeenkomst heeft, verschillende door de mindere grootte en de kleurloze vleugels; het voorhoofd is hier in het midden zwart en aan beide zijden geel gezoomd, terwijl het bij genoemde geheel zwartblaauw is. Bij D. diaphana zijn alle pooten geel, alleen de achterste tarsen bruinachtig. Amboina. Helophilus insignis nov. sp. Thorax fusco, striis 4 longitudinalibus, scutelloque rufis, eminentia frontali antennas ferente coeruleo-nitente; abdomen lato nigro-coeruleo, nitente, articulo 2-0 3-0-que fascia transversa rufa lata, in medio angustata, notatum; alis flavicantibus. Long. 8”. i De kop iets breder dan de romp; de oogen koperbruin; het voorhoofd breed en zwartachtig; de sprieten bruin. Het aangezicht geelachtig, sterk zijdeglanzend. De romp langwerpig, vierkant; van boven donkerbruin met 4 evenwijdig verlopende, overlangsche, smalle roodbruine strepen; het scutellum roodbruin, op de schouders bruinrood, haartjes. Het achterlijf bijna kaal, donker staalblauw, eivormig; op de 2e en 5e ledemaat aan weerszijden een bruinrode ovale vlek. De poeten zwart, de achterdijen verdikt en blauwachtig; de achterste tibia gekromd, haar ondereinde in een korte punt uitloopend. De vleugels groot, geelachtig. Midden-Java. In de met gras begroeide ravijnen van het gebergte Karangbollong gevangen. Helophilus pilipes nov. sp. Thorax fusco, striis longitudinalibus luteis; abdomine elongato, luteo, fasciis nigricantibus transversis unaque longitudinali mediana interrupta signato; alis hyalinis; pedibus nigris, femurribus tibiisque pari in margine externo dense aureo-pilosis. Long. G De oogen koperbruin, aan elkaar grenzende; het uitsteeksel van het voorhoofd kort en geel, dicht behaard; de sprieten zwart. De thorax donkerbruin, met 4 bijna evenwijdig verlopende overlangsche gele strepen; het scutellum bruingeel. Het achterlijf eivormig, naar achteren toe dunner wordend, egaal; op iedere geleding een donkerbruine dwarsche streep; de strepen met elkaar door een overlangsche evenzoo gekleurde streep verenigd. De pooten zwart, de achterdijen dik; de dij en de tibia van het linker paar aan de buitenkant lang geelharig. Midden-Java. Op dezelfde plaatsen met de vorige. Eumerus argyropus nov. sp. Fuseo-niger; oculis rufis, fronte argenteo-alba; striola alba obliqua, laterali in 2°, 8% 4°-que abdomini articulo; alis pellucidis; tarsis posticis paululum dilatatis, et ut tibiis posticis argento-albo-pilosis. Long. 2 De twee eerste geledingen der sprieten zwart, de derde bruinrood; de oogen verenigd. De thorax zwart, het scutellum breed en aan de achterrand gedoord; het achterlijf smal, zwart, de buikvlakte donkergroen. De vleugels zonder kleur. De poten klein en kort; de achterdijen eenigszinds verdikt, de tibiae weinig gekromd, de tarsen iets breder dan de tarsi der voorste poten, zilverachtig wit-glinsterend; de vier voorpoten zwart, met bruine ringen op de gewrichten. Amboina, Baccha vespaeformis nov. sp. Ochracea, scutello scapulisque luteis; facie flava, antennis rufis; abdomine antice quasi stiloso, den dilatato, spathulato, fasciis tribus transversis nigris, quarum intermedia fero triangularis; pedibus concoloribus luteis. Long. 35 Heeft dezelfde gedaante als B. pedicellata Dol. De kop halfbolvormig; de oogen donker purperkleurig; het voorhoofd en het aangezicht geelachtig, kortharig; de sprieten bruinrood. De thorax veel korter dan het achterlijf, afgerond, plat, geelbruin; de schouders en het scutellum geel. Het 1e segment van het achterlijf kort, geelbruin, het 2e dun, zolang als de overige te zamen, van dezelfde kleur; het 3e tot 6e veel breder dan de zoo even genoemde; de achterrand van elk segment zwart. De pooten, voornamelijk het 1e paar, zeer kort en dun, geel. De vleugels iets korter dan het achterlijf, alleen aan den voorsten rand bruinrood gekleurd. Amboina. Alle soorten van het geslacht Baccha en ook andere geslachten der afdeeling Syrphida kenmerken zich door buitengewoon kleine pooten en betrekkelijk grote vleugels, Men ziet ze ook daarom bijna nooit zittend, maar altijd in de lucht zwevend, rondom bladeren waarop zich bladluizen bevinden. Baccha moluccana nov. sp. Fusco-nigra; scapulis luteis; facie in medio nigra utrinque flavescente cincta; antennis rufis; scutello nigro, abdominis pedicellati articulis duobus anterioribus, maculisque duabus in 3e articulus ferrugineis, pedibus concoloribus flavis. Long. 34" Gedaante en teekening van B. pedicellata, tusschen deze en de zooeven beschrevene soort in het midden staande; doch van beiden door het geheel zwarte scutellum en de teekening van het achterlijf verschillend. 