Soendasch-Nederduitsch woordenboek, op last van het gouvernement van Nederlandsch-Indie
<un arui arm xm\ zie vnvmw o (Lffl (ITUI (U) fl \ zie (ui2<um\ en cn?-n?N\ Q mm a/X/l \ (van het Ar. ^JuL, choeld, het para- dys). amtvisturtaiAs de paradijsvrucht, daar Adam van heeft gegeten. Het was ook deze vrucht, die aan Nji Sri werd gegeven, opdat zij daarvan zou proeven en dien ten gevolge niet anders meer willende eten, zousterven. a/n Kn2&Ji fj\ SB. rups.— tJn^^JW^^? uyi ^ zekere groene rups. - tm ^12 .w» ^ » -# aS, iun tojl^ of &9*jh (maar dit laatste ook de be- naming van een diertje, dat men o. a. wel vindt in gedroogde visch) zeker insekt, dat men in de parisikkans gemeenlijk aan- treft — [Luidens pada 279 van de » Handleiding voor de kultuur van padi op natte velden" de owv ook in ^ o? «vw ?^ n\ — Niet hetz. als j a <> a a a de (Lm (cq.2 <r) mi ojli (tJi /j f — ,&?ftsn un im un a?i2 &a ~^i ^rt m ttaiihnfj\ is een sindir op ^1 nm iun <m 2 oji 2 <& cuyi w — .imacuhsitaa^^ van een vinger of teen: zijn met een verzwerin«r, die bij o/rondom den nagel begint en zonder tijdige hulp den geheelen vinger of teen doet opzwellen, terwijl de nagel afvalt. Is de kwaal aan een vinger nog in haar begin, dan gaat men die te keer door den vinger te steken in het hoedjoer van een hroedsche kip, d/n an/l %&3)2\ SB. droog (in tegemtelling met regen). • — nmxmtnjiiaxTit<vnmjf\ getroffen door droogte, droogte hebben, bv. van te veld staand gewas. (UH%{nJI(WI n\ SB. stuk, stuks, van samak. UJJ tun ojy2 <&i ~m t <&ij \ 119 betrokken, gedekte lucht; niet zigtbaar van de zon of de maan op een tijd, dot die zigtbaar kon zijn. am CI1A OEJ] (K) fj\ SB. nevel , mist . (Mai : ^sxLgb' kunst om zich onzigtbaar te ma- ken. P.) Verg. ook Jav. wdbk. bij^n^<m/j\\ — M}i(viwiitu<EA<Hi(Ki/i\ tooverbede om zich on- zigtbaar te maken. am OXJI (&) ~JJ \ SB. van de stem: zacht, zaeht en liefelijk. (UYI arm (tm r^m (CTi fj\ SB. dorst hebben, dorsten. Verg. mnaaGJiw am orut am orui \ zie Uj ^^ amanui\ (Jav. (un<n*\ dwars. overdwars; de breedte van lets). — a/n iwi xn iki^s S. <wg» aTKKjjp of (ui&jtaztiHTjis B. wat m in den weg komt, beletsel, wat iemand in den weg gelegd wordt, wederwaardigheid, tegen- spoed.— «n<uniriji\ SB. iemand weerhouden, terughouden (met woorden) van lets; iemand beletten met spreken voort te gaan, door zelf het woord te nemen; iemand in de rede vallen. — xniLmaruxna^/i iem. of iets tegen- houden, dwars in den weg komen; zich op iemand* weg plaatsen, om hem tegen te houden; iwistenden van elkaar afhouden, door zich tusschen beide partijen in te dringen of te plaatsen; de stralen der zon, de zon- newarmte onderseheppen, beletten door te dringe n . — ton » m ru <m mji N van iemand : door iets dat zich tusschen hem en een ander bevindt gescheiden, afgehouden worden van dien persoon, daardoor tegengehouden worden ; enz. VoorU van het hoofd: bv. dwr den doedoekoej, beschermd tegen den houw door iem. toegebragt . — nru\ SB. elke overdwars aangebragte tot afsluiting be- stemde boom of balk ; sluitboom van een deurofvenster—i-<iiM™(itt(">^2A^ de zijboo- men, waar een paard op stal tusschen staat; O a. verg. ittntvTtflw tvt tLi ii^i,]s zva. rn^rt\ ziek; ook de maandstonden, de maand- stondeu hebben. — m <u.ru \ S. en <™ <t/»«* v B. door 'iets verhinderd of belet worden, niet geheel toereikend, gebrekkig, nog niet geheel af, te kdrt, slechts ten halven . — tprui^itanunn/is niet ten halven, doe het niet maar ten hnlven. — who^-m^, de avond begint te vallen; avond wor- den. — <Kn(&i<uM%.i\ ten halven, te min, te weinig, enz. — (&itrui\ dwars, overdwars; 120 \m g ru > <lwars in den mond, bv. van een blooten degen, dien men tnsschen de tandeu houdt ; voorts iets sluiten, door het aanbrengen van een boom of boomen ; ook in den weg staan, ver- sperren ; overdwars liggen of hangen; en van iemauds hart of gemoed : ten opzigte van iemand: tegen [hem) zijn gekant, — cfti rut a:* ru \ zie ™ nji w » it i n i ulj} \ aan gegeven bevelen niet gehoorzanien, daaraan tornen. Ei(uuL)(i-i(hn^\ iemand van lets afhouden of teru«> kouden ; iemand weerstrecen in zijn mil of verlangen, zich verzetten tegen ie- monds toil. — •» ?' '^ <? -ww * •■" >» > ' * mi di mim m/i \ I l (Hij (\J ^' een uitdrukking overeenkomende met deze : c) , . „ 3. a O lunofigrcnG-z* 1'u.hwjsi ru r;i naiw — rn (Kj) (Kitun inn *m6^:ruia}6^*niir;ihi/i\ nagenoeg: Heer! voor wien geen beletselen bestaan, voor wien niets bedekt of verborgen is. Voorts het Jav. i/n iru \ {zie loven) in gebruik in: >*»» tit »i ^-t*.m <rpa&:(Hi\ zva. iiiiiti.piriqauini(Ki\ oj wiiMn'nq ti/wHi^ van *oua\ zoonwde in de uitdrukking : %jn$ni<n -n iinnij^6^kru(3^iru nn ft (u ru \ waarne- vetlS • wnMtn aci mj d-'i riji \ o f <un m t it) act *<vt <u ru (Hit <p rtt yam^ voor : ik zal niet hal verwege blijvsn staan; ik zal je niet laten zitten; enz. (l7n 2 ot\A \ SB. wouw, kiekendief. (UTf (TVl v zie li^^nn O CU, ' i • i i (UH(njt\ S. weg! uit den weg! ga wv" <? K \ ga been! — Mirth Jietz. — »-> tun ruirm mj^\ ie- mand wegjagen van de plaats, waar hij zich bevindt. Verg . r.i rri r. n ? afti g!tn^ (UK (Cl\\ — axm^s SB. stil zitten, zander een woord te zeggen; zwijgen; met eenig werk of met iverken uitscheiden, ophouden. ^nriiiuriahs hetz. Zie ook tipiruflw «/ t/ d/n (ITUI (U77 (CJ \ zie het voorqaande woord. Il id (L/H (LjJ 2 (UYI 2 (&} fj \ zie "" <pit m ~n 9 '^Jl ^ (tm (Ul rJTi dJl n\ een soort van vliegende hagedis. llg. ' (L/T) (Ul \ SB. leeg of zoo goed als leeg, van pare katjang, enz. voorts gebr. van een kawoeng palm, als het afgetapte vocht minder suiker uit- levertdan de taxatie teas; eindelijk vanmemchen: geen kinderen krijgen. Verg. rmaM.t\ en x.i ru ui (tJtji xv — un iji n (L7t <£ ? !ki/j s van pare: er uitzien of ze r:mhn\ i.-, terwijl ze inder- daad mn<u\ is. Q (Lmoui\ SB. zacht, week; Iv. van een matras, van gekookte aardappels, van vruchten, door- dien ze door en door tijp zijn, van vleesch door koken; en z . Verg. 6^* ^> ~ iw/i \ en <£> ^ ?NN IL71 9A \ 121 0/17 (Uf \ witte vlekken op de huid. — ^ <zi ui \ beginnen te genezen, genezende zijn, van wonden. Verg. (KJig^ntam^ en tui^i^w (L/Yl (Ul% (Knn\ SB. muf; duf ruiken, bv. van kleeren, die vochtig of nog nat van zweet weggelegd werden (Bg.);voortsvan menschen: een onaangename lucht a an zich hebben. (UYI (Ui OSY) fl\ SB. naam van een gedeelte van het inlandsche weeftoestel, en van de We * maand van het Mohammedaamche jaar ; <e? ir? (Si (im/i^ iemand tusschen zich in hebben; aan weerskanten bv. gaan van iemand; oolc met (i7i(Si(tsti/j\ er nevens: benaming van het tijdperk van den pare groei, dat volgt op nviruw <&<un£i<£n goons zva. aTitrntuasn/js waar dat bet. iemand tusschen enz. (tmcn(W\ S. ^7^n B. goed, braaf, mooi, sierlijk, fraai; in orde; {(unm^vns en m -ru^. mvdsv.) ook: 't is goed bv . ah antwoord op een bevel; verg, dimis datinbedoeldgeval het B. is. — annui^!Lfntrf(LJi\ S. ru(tni(U}C^\ B. beter, best, zeer goed. — unvf^jtmnvftuts 8. Me-Me-\ B. voortreffelijk, opperbest; met alle zorg, heel sekuur; kostbaar, van waarde, precieus. — ^t^^^s of zamen- getrokJcen tot *™*^ afkorting van <zimti (Lw<nm\ of di Mn <trn ri I?) tun <n (iji \ waarvoor difrcn of ibi mn6-^i asn ? M/fG^Aasni aJi/jVi B. VOOtzigtig ! voorzigtig aan! wees voorzigtig.— MiKunvjaji m thn/i\ S. W m^mi ihn,p B. goedheid, goede ei- genschappen van iemand of iets ; voor- treffelijkheid ; deugd, braaf heid; vriend- SChap; weldaad, gunst. — x-nucrmKnajnv^x^ in (Kia \ S. <xn cmtciMKunvt an &w tho/f^ B. een wel- daad of weldaden bewezen hebben; ook een lief of liefje hebben . Verg . bij nm gamgqw — £i am teMthnwrja^duin/iy de vriendschap af- breken, verbreken. — CT.Mi^ia,w«M^ S. xMcttmojf^AiM^ B. iets in orde brengen, hers telle n. — (a(Lwv)W(Lm<rj<iJi\ S. met iets , bv. eenpijl het doelgoednemen. VanhetPass. iui(untn.ict!unfn.i.^\ bezigt me7l an oji e-*M e—\ als B. — CGi(LiTnxzi(rfmcK)Jl\ S. aqnc-. n^tft 2 ap i^\ B. jonggetrouwden, die, toen het huwelijk werd volfrokken, nog te jong waren voor de echtelijke zamenwvninq, bij elkaar brengen, om van stonde af aan zamen te wonen als man en vrouw, bij toelke gelegenheid door aan- zienlijken of door hen, die het kunnen betalen, veelal een feest wordt gegeven. — «»<t/?i<7<w> w^cm^ zich zelf prijzen of lof toezwaai- \$Xi. — hi(Lvri^^6^^(VtKn^Af^hxn(Hij\ hetz. — a as 122 Vera. (Eimxisainoo^s (fliizi(m%t&nrioof\i— (UtKrj&J) (^a^ S. m^jm * B. loopt het mooi of loopt het goed, dan; ook goed was het, dat. — 6^&'?}iun/n3j)(Hi\ S. <wktuojic~oa\ B . de goede manier is; de goede wijze nu van handelen is. <utun(nM)tHi\ S. aj*(Kiic~(Hi\ B. de beste, de fraaiste; em. a^aciiKniurnrft^Maifn^s tot welzijn strekken. a/H (Ul \ zoo wordt de pro feet of heilige, bedoeld bij nmru\ II, ook wel genoemd. (tm (W (W) ft \ of <un .1 .j> m] \ SB . ven kel. 0/n(Ql9Jlfj\ Ar: ijbjA, (verhaal, over- levering ; inzonderheid overlevering van het- geen de propheet gesproken of gedaan heeft. — Jav. wdbk.) O/n (HI (Ut f) \ Jav • Boor de Soendanezen wordt het gebezigd in den zin van '1{n^ (UH (HI (Ui (I \ bdeefd voornaamwoord v. d. 2en per soon; maar het is een verouderd woord. Q (Lm (UI9JVI OSY)fl\ zva. wcnis of (tnnttztunjfs Rg. (Arab.?) (l/n (HI GEJI ff\ SB. benaming voor hem, die een bedevaartganger als panakawan ver- gezelt. — ecttunan&iji^ panakawan zijn bij een oelama of een goeroe ; ook een bede- vaartganger, op zijn keen en terugreis zoo- mede verblijf in Arabie, als panakawan vergezelien. CUT) (HI \\ — cm a.™ ah \ SB. iemand afwachten, waar hij moet voorbijkomen ; en, met in !lw ah mn ah \ er nevens, als hetz. iemand weerstreven in zijn wenschen of begeer- ten. — ri iw ih azi (htji\ een mensch of dier, door zich op zijn weg te plaatsen, in zijn gang of loop stuiten. (UYI(HI\ SB. weten, hoe het behoort te ge- schieden of behoort te worden gedaan; weten hoe of iets behoort ; voorts van pa,ar- den, buff eh, honden, enz. gehoorzaam of goed gedresseerd; ook van paarden, die, overdag hebbende geweid, 's avonds van zelf naar Jim stal komen, zegt men dat ze .-l&^i zijn.— ™\^?Jm<§?N van een kind: reeds begrijpen en ook doen wat men het zegt te doen of te laten ; van een bediende: hem niet twee- maal hetzelfde behoeven te zeggen, om- dat hij het bij de eerste maal reeds begrijpt en doet. — (iQi<i$iw\ er geen verstand van hebben; geen verstand hebben van iets; ook in antwoord op een vraag , zva. tin % then mn itsri \ en in de dorpen zva. Ajo|^^ XT 123 ik weet het niet, bv. in antwoord op de vraag: waar is het huis van den heer N. — <isn tnm ,rot \ asn asn <u aqn (unt\ nie t Weten hoe het behoort te geschieden of behoort ge- daan te worden, maar wel weten dat het behoort te geschieden. — *m>iji< aimnsnajiajn wtihaiiuiids weten hoe het behoort te ge- schieden of behoort gedaan te worden, maar niet weten bv, waar of dat het geen rik is het te doen. tUYI(U)\ S. (isi)«?i^ P. im™^ B' (°f m z^ op Soemedartg, wi]aji\ S, <mcrn^\ B. terwijl Mh£i\ door B.is voor wn^iAzich. oprigten nit een liggende houding; opstaan uit den slaap; ontwaken. — (uyaanma^^ pas be- vallen, eenige dagen kraams. — urjjihamni\ herstellende van eene ziekte, reconvales- cent. (vri(rini(ni)~mihc£n%\ pas verrezen van het ziekbed. — iqturnqo^i ^.i^ \ 1. zva. KjvftLKisnji^-^- 2 ruet of slechts moeijelijk kunnen opstaan, bv, van een vrouw,diemet * een kind in den arm, dat wakker zou worden als zij opstond, te bed ligt. 3 volgens den Beg. v. Tj, maar zoo en ook het *\ m <q <rm asn/j % dat hy nevens a^vfinjuisn^s als B. opgeeft, niet op Soemedang, waar if.™ Tw 'W self* onbekend is: niet wakker zijn te sch'ud- den of te schreeuwen. — Verg. <^^^^ xn <un<i5i a<a % /tin \ iemands schoon verhoogen. — iOi(Lmnji9cmari^\ S. xnornom ^*o??;kt^n B. iemand doen opstaao, wakker maken, doen ont- waken; SB. iets bv. booze plannen opwek- ken, verwekken. — w(unnr*(ih*ht(Hiji\ en ^ ,yrtnriam^(Krt2(Hin\ mvdsv. OSn d£\ \\ — teuLtnms SB. iets doen met opzet. .&<unnG\ met opzet, met opzet gedaan wor- den, Opzettelijk. — - njx7n&<vn(u<:\ of .rw.irn (^n(Ln£)>Lm^^ niet met opzet, onopzettelijk. (1ST) &£\ \ SB. man of vrouw, die de bedevaart doeto/heeft gedaan. (Ar. sjA-^) (UH OK \ SB. een ; primo , ten eersten . — mi nm i£c n de een. - ^q, *>" ^< <&* * ^ s ue ftnder. Ki(i%i(&\ een; een zeker. — w<&<un«K\ ieder een; een voor een. — <eiA8i&»fat!>nj\ bv. wijn en water bij elkaar doen ; personen, bv, gevangenen, die in twee of meer van elkaar afgescheiden lokalen waren opgesloten, bij elkaar plaatsen, in een vertrek plaat- sen, m )u asit orY> 2 m (in tun us ^ van iemands vrienden zijn, met een ander: zoo innig ver-< bonden alsof het niet twee menschen zijn, maar slechts een. 124 (units; asn /i\ ™JI" (n <tm ^2N SB. groen, groen zijn . — <un (n^^h en (L7i ■rn<nTia&t\ mvdsV. a/na£?9\ SB. betoog, bewijsgrohd, iets als antwoord op hetgeen iemand zegt, vraagt, aanvoert, enz. (Ar: &azs^.). — «najna^^<un an/f\ antwoorden, wat zeggen of aan de hand doen. OJY) 2 &^ P \ zva. <tjn<tKf\\ (l/rj 2 d& 2 (HI ff \\ — aifOntrxtcmp SB. persen asn 0£\ (Ki n\ SB. regen, regenen; het regent. (unie: anm act \ z\v are regen. — miikm^mmm^n regen, een regenbui, bij heldere lucht en zonneschijn. — iimti^ao^6^xn9nituxmitvi\ re- genen en stormen, hevig regenen en waaijen. — *jn*Kaa^Aruiifa\ geluid in de lucht als van vallende regen , terwijl er geen regen valt. — Jav. <uniin(fin<t<*\\ — <m ajnux <fa 9 »n 9\ iemand of lets aan den re- gen blootstellen, laten natregenen, laten beregenen; iets in den regen leggen of jtro feet, in het jaar 622; begin en naam van de Mohammedaansche jaartelling. zetten. — ( a^uni^iha^-^xnfaiiyn^ aan alle weer en wind blootgesteld laten, door het buiten te laten staan. Rg. K.) Stur^us Qm^jl^ dreigende regenlucht. O/YI (&?v P \ (Ar: XjsesJb) de vlugt van den dm <i£\ asn n \ zie M<Q(«n % w (U77 (UVf \ S. (£icm\0f <m «* am \ B. kom ! komaan ! toe! welaan ! als het u belieft! indien he*"* U lust! — Verg. (UMuuidqw — cci tun (uui(Lii oaa\ hajoe, hajoe roepen. — <un<uuiim(ui\ zie bij (UY) (UUI 2 P \ S. toeroep: komaan ! toe ! tnaar niet om iemand uittenoodigen of te zeggen met den spreker iets mee te doen. ajnMJn^(cnaui\ Zie <3^*<Hi2asn/i\i (Ull 2 (tfUl P \ toeroep , om een dier te verja- gen of schrik mee aan te jagen, en te doen ivegloopen : hu ! — xn am ? li? ^ tun i uui ^ \ hu ! hu! roepen. Q .... (UH (Wl (HI OSY)jJ \ (Ar: eoljyx, verraad, on- trOUW.) ^n isrjtHt tun Lin (Ki i\snji\ of niasnajn-iM (ha(h,i)ji\ een pr tester uitdrnkking voor : nrmsnmt crm<n^i\ aartsschurk. 01 (LSI/I (UUI 2 OSY) fj W — (ui<nun(iwzasnji\ SB. flui- ten. - rntuntntcwbiMtencmfls eendeuntjefluiten. o <n mi ill? 2 asn oafi > do or fl u iten ieman d of een dier, bv. een hond, tot zich roepen; door fluiten de attentie van iemand trachten te trekken. 125 OSYKUUHM fl\ (Mai. ^>**Aifc; berhiyas, opge- I schikt, versierd. Perhiyasan, opschik. P.)— ; j tui&mtLUM^HHip opschik, sieraden. — ot& | OJYI (Wi (U) ft \ P. kom ! komaan ! welaan ! toe! als toeroep am iemand vriendeliyk toe- testaan, uittenoodigen of aantemoedigen tot den spre/cer te naderen of hem te volgen. — Tot meerderen: &i ™ n\ O/YI&AJI &A fl\ SB. kip. — nihil £iiw\ zie biy ,1777 (K~n \\ 3. 77 1U (&l V) <fc» \ ZW UlJ 'KV 07 Lll \\ L 77 Ul ,f.7 . z.. o o . ,.. (lj \aaji\ zie my tx lj my w mi w ^i chkhtji^ zie biy ftoxfoWfw (un itvuEitk :un \ een nosr niet voi- wassen liaan. — m im *.? or> > \ ^ £// .*- 077 ? w .t-ii ti7 ? 7 17» -■>-'■) \kapoen. — < -n iv im jimi \ «#&m, van een vogelsoort. 4UT1 (UUI 2 (El [) \ SB. in de schaduw, bescha- du wd, door gebladerte. — ' 1 ^ *u * * » ™ 7 \ be- schaduwen, schaduw geven, de zonnestra- len beletten door te dringen. — .vm<l8.iQ? <&i;ihthiu\ spreekw. voor: een andermans goed, zooais huisraad, in huis hebben en er mee leven als met eigen goed. <Lm(UU)\ S. Mux.Cn\ B. (Als B. gebr inlet men ooh icel maar ten onregte iwju,iu.|\ zoo zegt men soms: (LmnjixM^A'q"n\ cu>tiiiM(Ln\ enz.) verlangen, begeeren; een liefdesverla,n- gen koesteren naar iemand.— <LmxM»a&}Mit^^ al wat je maar wilt. — \.n x\i m ^<*a*pMc-. i,n%^^ in alles heb ik evenveel zin ; dat alles zoti ik wel willen hebben, zoo bv. in antwoord op de vraog: iv ui w pprrj m $ ^ <lh ^ w K77 17? iii \ s. in in i lu 1 \ B. begeerte, verlangen, wensch. — <■ » *>» ■». » .tu \ S. ^ *•» irr> * *<« * ^ B. lets (een bepaalde zaak) verhngen, begeere,n; iemand, (een bepaald per soon) tot geliefde of echtgenoot begeeren. (isn (L/UI \ zva. iii w — (li >7 vn j u n ^n SB. elders, dwz. eenander oord, een ander hoofdplaats, enz. Bo. <&u m i*» w ? im li n 1?? 1 i-i vi mi/} \ hiy is naar elders verhuisd. — Verg. g-'««'^\\ faj ,,',x\ — ,LiiiriLniLii\ zie bij 01 1 )i w (l/rj (UVJ \ SB. het fluiten van een kogel, snorren of gieren door de lucid van iets, dat met kracltt cjeicorpen wordt, gonzen vaneenmus- kiet of .1:717777 >7\ enz. — c7^/tW|\ fluiten, gieren, gonzen, enz. en (tm (UUI 2 \ SB. schieten door het wtUer van een boot, door de lucht van een boela. — c)^imn\ hetz. Verg biy likuvj^ (UH 2 (tAA 2 \ zie m id \\ (tm OE/f ^/n (E/}/f\ SB. maar half vertrouwen, nJng ST 126 twijfelen, zich ongerust maken ; van ieniands gemoed: niet gerust. (Lm 2 (&1 fl\ -/. SB. nitroep van ontevredenheid, 'rs telling of spijt . — IT. iui vn ? (F.-i *Jti i iEi i] s of 9l(Uii2(Lr}gMi\ SB. lets in den mond hebben of houden; op lets zuigen. (Lm (&l \ SB. de natuurlijJce vijand, de belager bij voortduring van een diersoort, van den mensch of van eenig getcas ; van een dier- soort, bv. van de kippen: de mxl/i?^n l7???l/, enz. Van den mensch zijn Kama: de tijger, de krokodil, enz. ooh de ziekte/i, die hem bedreigen.w ?i eindelijh van getoas, bv. veld- gewassen, alles to at daaraan nadeel toebrengt, zooals muizen, sprinhhanen, enz. van daar ooh plaag, ziekte van een of ander plant of gewas. (UYI(&I2\ SB. het zal wel niet; het zal wel niet zijn; het is niet denkelijk; niet. — (un(&id(izn^n\ het mist niet; het zal zeker geschieden ; zonder twijfel. Verg. (EJI\ SB. benaming voor a lie gronden of velden, andere als sawah, waarop men pare plant; rijstveld dat geen sawah is. majtiiBis rijst op een hoema bouwen ; pare planten op hoema grond. Q (UYI OE/f 9 \ Arab ? zva . b» aw nri xnyf w - (U77 (E/f (Lm tfJI n \ SB . can de vleugels, dwz. van de slagpennen in de vleugels van een vogel : ami het uitkomen, maar nog niet lang ge~ noeg om den vogel in staat te stellen tot vliegen. Van (imafii ©?^ en eig. den vorm van een hihid vertoonen. (Lm (&1 (HI fj \ of 6^£khtjjs Amen (Jr. <^so\). i7)!unS>pi(mji^ op iets amen zeggen; iets i ! beamen ; amen zeggen op het gebed dat I door den priester of voorganger wordt nit- gesproken. Verg. 6^a^i(e^j\\ (Yf (UYI (&1 (HI /} \ zva. »qjj(3^k^\\ (Lm (EJi (HI 2(§^&\ SB. zuchten. / CJ a/n (&) aji arn \ z. ^otjiiw (tny (&1 nj nj \ of r«iyn©?o<mN K.) stenen, kreunen, kermen. (Lm (&t <~J) 2 \ SB . naam van een soort eetbare aarde of klei. (L/TJ (E/f (Uf \ zie vniuw (Lm (&l <-J1 no \ of vn&v^is SB. de gal. 1 <=r (Lm (&) ~Jj *>? \ SB. vergeving, vergiffenis.— xMurKM-jipris iemand vergiffenis schenken; iemand iets vergeven; iets verge ven aan O a tun t (EJt ^ji Hiyi\ 127 (untEJi ^Jir\jifi\ . O B. vergiffenis, pardon.— Zie ook md^xaj^ en (Mfai-jiTiw a O . c» d/YI 2 ^>l — # ^>7 y? W <m vn ? (Li ^ i ten <k^i\ \ zva. a a CaJ * ~ ' en (Lm (Eft *JI (KY) n \ SB. het woo rd voor het zitten, gezeten zijn van velen. am (Eft <*s/)(M) fl\ SB. de vaste deelen, die er overblijven van lets , waarvan men de vochtdeelen of het sap op de een of ander wijze, bv. door uitpersingofiritkooking,heeft gescheiden. Off) (Eft 1 2 (Ml ft \ SB. het woord voor de hoedanigheid van een spons , van daar spons- achtig, droog ; in dezen zin ook van sommige eetwaren, bv. van een schijfje oud snikerriet en, voor den dorpeling ook we I van brood: on- smakelijk, met lekker, — m in n i ^um ^^n Zie <mn «sn ten/I ^ OH! 2 (Eft ~-ft (M) ft \\ x-naJnoFji^iaji^ SB. van iets, bv. van een tafelkleed: van dat, waar- over het gespreid is, af hangen, daarbij neer- hangen. Van een vloermat: gedeeltelijk lig- gen op de mat er naast. O a dm (Eft ~JI 9J) n \ zva . ITT? ten ^l <m ^ w «n \m <t? ^ ? am (Eft rJl <rui n \ naam van een viscksoort. Rg. "a am (Eft ~J} OTLft (Ml n \ naam van een boom, waar- van men het Mad gebruikt om te polijsten; bladen van dien boom. — imvjiz^tu^^ iels polijsten, wrijven met enz. am (Eft ^J\ \ SB. ligt, niet zwaar van gewigt; van wer/r : niet moeijelijk, niet zwaar, ligt. — - tniv iiJKininjjs zie Hhi~n%\i (ISO (Eft OAJ) (U) \ SB. gemeenUjk gevolgd door m>??77)\ tot versterking, uitroep: waaroin ook! waaroin toch ook! Zie de gramm. am (Eft \ Kw. Mai. dienaar, dienstknecht. — CO Slechls geb?\ in sommige tilt het J ax. rertaalde stukken ; ik, mi], sprekende tot eengodheid. am (Eft \ SB. lauw, van water dat in de een CO of ander wadah een tijdlang aau de lucht was blootgesteld; ook brak, onsmakelijk, van het restant water in een bijna drooge put. am (Eft \ SB.g&uw aan een eind, niet ver strek- cq ken. Rg. — mvn&ivnajis iels gauw opma- ken ; geld wegsmijten, nutteloos uitgeven. am (Eft <rD 2 \ ##. kisting.— Verg- it,h am trvntn if ss am (Eft HTI \ naam van een boom . Eupatonum CO I) Javanicum. Rg am on (Eft *>7 \ naam van een boom . Ficm (CO nivea. Rg. ^w 128 ajn <&l ast) fl\ SB. palmkool, het kroonhart van Jcawoeng en klapperboomen. OJ CUT) (&l 2 (Ml fl \\ — xn^un ovhm^ SB. iemand of iets aanwaaijen, aanademen; zoo van den bliksem, die in een loom slaande, waar- onder iemand staat, dien persoon letoustehos doet neerstorten , ook van de vlammen van een brandend kuis, als ze hv. het dak van een nabijstaand huis zwart doen worden, min of rneer schroeijen; eindelijk nog van den ge- weldigen adeni van een hoeta; hv. ^(ilkhtkhi . CY cm (Hi t>" (ten !H7)(in.M\ »."») i? (L,n izi i 0. 1 (hi w m dm \\ Cx) CT < Co m) u\ d/Yi (&l (OJI f/\ J. Ar.verhl.m. (^3*7 (&un <h\ -nxni arty* II. SB. sport van een ladder; voor tree van een stoep of trap : gew. mn (tirci *o^\ en dit laatste ook: de afstand van een tree of sport tot de andere. asn(&i\ zie cciaaji* rnasn (&)\ (Jav. vjmn^l\ of *$l*\ km. be- droefd, bezorgd, verlegen ; verdriet) op Soe- medang ongebr., maar de Reg. van Tj. geeft (n(L,7lfol(£1(Hlt\ B. VOOr (iJj(tJi^6^k(isn\\ fly/7 2 Cm fl\ zva. nrj(uncmji\ en (hucm/i* (TJ &SV) &*>/} ^ SB. J.redewoord voor het overgaan tot een handeling of verrigting, ook voor het komen in een toestand ; in deze gevallen is het onvertaalbaar. 2e voorts, vervolgens, daarop. 3e S. ucms B. ga je gang! konx , .0 o a an ! — ^ 1 -m nr}2A'ri {LV fm? N zva . <m ? ^n/i <m ? crn* w (Urt2cm\ SB. Turksche pijp. (Tf (L/77 Cim (HH fl W — (civjwcmitmp SB. hijgen. Verg. ™ <n "** ^w mji ^ (UD fur) (HI fi \ x:iajnd.inM/i\ SB. al maar doorr zonder ophouden ; steeds maar doorgaan met iets; iemand zonder ophouden bv» bes token met geweervuur. (UY) (tm \ zva . *, »? x~.n n\ (tm (V7) \ SB. schijnsel, gloed, van een groot vuur, dat zich op een afstand bevindt, ook van het avondrood; een rooden gloed ver- spreiden ; een schijnsel, gloed of glans van zich geven; voorts fig. zva. ^n *™ ^ en (unmn- 6^\\_ ttr>i#rtm-r>^\beschenen, verlicht eo beschenen , omgeven door den gloed of glans bv. van het avondrood. I dm OCYt \ SB. vliegen, de vlugt van een vogel. a cr tun ,?u ruitim\ ,o ,ut tun im \ met %etsr met zijn prooi weg vliegen. — njnxmmnvn- ^i<mjl\ rond vliegen, al maar rondvliegen. — (M<Lm£m<t£ni(mji\ iets doen weg vliegen; een vogel laten wegvliegen of vliegen. (Lm (Cn (KYin \ SB. uit alle magt, zoo hard i/num nsn/i\ ^r 129 mogelijk slam, er op slaan, er op ransehm, enz. Verg. ax >isn i tun^f* (UY) (M) 0SY1 f)\ SB. schenking, schenking onder levenden ; wegschenken alien wat men bezit ofeen gedeelte daarvan (Ar. }L*sb). — <xnnmrmasn<knji\ iemand bij schenking iets af- staan. — xnnrnxm-uniMas iets, alles wat men bezit of wel een gedeelte, bij schenking afstaan aan een of meer personen; een dodder weg- schenken, dioz. tot vrouw geven aan iemand. (UY) (IZY) (W) f) \\ — m i-S itw (KJijj \ SB. Behalve in de hier ondervolgende spreekwijs, slechts in: cKi)<imKnMM2^\ gelijk met den grond, bv. van den stole, dien menjuistzoo diep in dengsond keeft gestohen, dat Jdj niet daarboven uit- homt ; zoomede in cm tun <cn w^n \ gelijk met den waterspiegel, bv. van iets, dat men juist zoo diep heeft laten zinken, dat net niet boven water .., . a / a a UltfCOmt. — (isrt fOj (uiiaj) (lv iuii M ^ji asn^\ aanmnM <ui^*<unx:nqji(&i^iru9\ van het hoofd tot de CxJ ^( voeten; van top tot teen. (UYI 2 (VX)2 (YU) /f\ £. we\ B. lang, gerui- men tijd, lang geleden; oud, vroeger. — ^^^teiori/Ni<tWro»?<rL0|> het oude (nu door ander vervangen) kopergeld. (Volg . K. ru/u»<M|> ook B.) (UY) \ een Jav. voorvoegsel of voorzetsel, maar dat door den Soendaneesin hoof den van brieven wordt gebezigd.— i?nxnM\ Aan, aan (in een brief, gerigt aan een meerdere). Verg. ^w (UY) 2 (UY) 2 (&) /1\\ — iiTiiCndtitogiEyis zva. moOm *> s , ... en (UY) on (HY) \ SB. met sterk, wemig spier- kracht bezittend. K. Verg . ctmcx^w (UY) (HY) 2 OSY) n \ SB. kort op handen zijn van iets, bv. van ten feest. — m vh <tfri t nfrj t mji\ verzoeken of bevelen dat lets, gauw, spoedig zal plaats hebben of geschieden. (UY) (KYI \ en een heel enkele maal vy m* \ SB. het Jav. voornaamicoord ajnitm\ dat in het hoofd van brieven door den Soendanees wordt gebezigd, evenzoo ah de Javaan dat doet. Zie de Jav. gramm. §.201. (UY) (Ml 2 \ pislucht, pisstank; naar pis stinken. (UY) am\ Mai. ^Jjts6, grens. — aSlt^^aM wcm(m\ onbegrensd, grenzeloos, zonder grenzen, van winG^*^ en xmrrtvfxm^nn% — Q« J CY Q i(un^m\ zva. ap<ui(&i\ OOK zva. ojimoshw (UY) CYY) <U) (ISY)\ zva. Gjkamnjmasnw it/Y) cm 2 \ SB. tros £tt£!iM^^ vmckten. Verg. ^<$tMM\enMM(i^^~Mxmcmt\ een tros 130 <Hi(vn(ij)/i\ ?w (H} \ /. zva. (HKLmw 11. zie de grammatical (H1\ ofG^oyy SB. die, dat, hetgeen ; iemand, die. — mosii&khi m (n <e<? ~~? im (KUh\ waar komt u van daan? ook (zie de gramm.) de, het, en ook, maar dan S. met nm/ua.^\ P. ttmcrh ozkhtji^ B. toebehoorende aan, van. — 6-& *jM\ de (het) zijne, hare. 6^**r)»n<m\ de (het) hunne. — Minmtms de dommen. — Kiajigrf(vilunji\ de duisternis, het donker. (Hi 9 (HI (UUift \ SB. van uitputting door ziehte: zoo slap zijn dat men het hoofd niet meer overeind kan houden; voorts: geen vin meer verroeren kunnen van vermoeijenis; ge- heel uitgeput zijn door gebrek aan voedsel. <N7 6 ~£fr(Mft \ {Ar : ^^uarsi » ongelukkig ge- sternte, ongelukkig voorteeken, ongeluk. , Jav. Wdbh.) SB. ongelukkig, onheilspellend van een dag of een datum ; iemands ongeluk- kige, noodlottige dag. — <n?&sa<m«8\ de dagen waarop een profeet een onheil wedervoer. — (Wfciitcyt^iwG^M^AiHyis qqh werk, waarin over het oaG^AiKyi zijn wordt gehandeld, en dat de daarbij te pas ko- mende berekeningen bevat. (HI (UT}(U}/1\ zie aJixmajys I. (HI (M) (Cnn\ (Ar: ^>>*li, plaatsvervanger, ven egenwoordiger. Jav. Wdbh.) SB. dis- trikts panghoeloe, distrikt* prie^ter. (HI 9J) (HI n \ SB. vragend voornw. van zaken: wat? ook: wat voor? vragende naar een pet 'soon of zaak. — ^mom/^ door wat? waarom? om welkereden? — (hmpm^a^ji^ al wat; wat ook; wat het ook zijn mag. — KiaavttKitynji^ wat? wat moet het betee- kenen? wat is de reden? waarom t ch? wat moet het voorstellen?— aQiG^AHMooiuf <tav>Mfj\ SB. niets, nergens om, niemendal, nie's hoegenaamd, en S. met (unoatG^kiM M$ioMt(Mji\ B. het maakt niets uit; het komt er n et op aan; goed ; 't is goed. — &idV)twy <L^iA/j^io<m^»rt*\ S. (ei2(Ot(ruiji\ &£* t^(U(&(Lvi2(SiiLu?ajiji\ B. er zal wel niets $H 181 o itmajntunns zijn, er zal wel niets gebeuren. — Suri (tl/j vn(3^*(ru qasmchn a jj pi iu) m/j \ door Gods h tllp gebeurde er rriets - wi^m^^n zva. itna^ap/fw (KI(U71\ SB. wat, hoe, waarom, wnarom toch , hoe is 't er mee gelegen ; wat ! \ hoe ! ook in een, in den vorm van een vraag \ gestelden uittroep: waarom. .. .toch . . — i wituntEA (Hiji n of an <un (3^»«5M ^ rn fry (Nin \ waarom I toch niet ; waarom dan niet ; j waarom dan ook niet. Soms ook moet men vertalen met: komaan ! (HI (UV (Uj (HI fj \ zie wa^aajw (HI (UYi go /j \ SB. dank, danken, dankzeggen; men beleefd wil antwoorden). Ver stoat men niet, bv. omdat men te ver verwijderd is van den spreker, wat deze zegt, dan antwoordt men met ^^ op vragenden toon: Wat zegt U? wat bedoelt U? (c) afkorting van xn g> ?l; 00 tmji \ un <ui /u <>n ^ \ of im wi m (htji\ 7 • o a / . o bv . in : m -trn t^7 <u tun asn .trn tj tu *o (my/j \\ — un np JU(Ni(hn^\ itniajiltr-utH7(HTfl\ of -irnnu^nopjfs met Uw verlof; Om U te d enen. Voorts aan het begin van brievdn : met verlof; m t per- missie, en aan het slot: om U t- d enen.— r ^> • r O O j^^^*r)(K7^N zie b^Khnjjw xnttatundngaa^ ergens voor dank zegg^n, danken voor iets. ik dank U, ik br^ng U mijn dank toe; j (HI 2 (UD (HYJ fj \ zie (^aQa^w ook wel eens voor : als het U belieft, als (HI (HI fj \ zie W^m/I* Q Q antwoord op een aanbod, maar gewoonlijk .-&? j (HI (HI \ S.^-iCn :n((8i\ en6Jz*.<&iq «jy)[m\ B. groot o o n \\ Verg. bij oji 2 nrn^/j w — mn isfj, ikj ? ?/ m ^itn ~n run \ duizendmaal danken. — m (kimim {js zie bij ^ajKHi^^ iu ^i^n, *? c—<*ji un asn t&i % \ B. verschoon mij, ik kan het U niet geven voor den geboden prijs. - <*7»3^ B. (a) met Uw verlof, met Uw permissie (bij het aanspreken van een meerdere)', (b) zoo als U beveelt (als antwoord op een bevel), (c) wat belieft U? tot Uw dienst (als antwoord wanneer men wordt geroepen door een meerdere of wel als a a moeder ; voorts wwn ook betiteling van een besje, als men haar aanspreekt. Van haar sprekende, bezigt men .^w^^^d^^N als B. a a o a i a a voor (Ki(ha(Hi(ni\ ouae vrouw. — ■ *o*o^)?«a»\ (of <rfM<rf(KnEigMa\ Rg.) voorouders. Verg. (3^A.(EJI\ bij (Sl^ (HI 2(H1\ SB. Port. Mai. woww*, jongejuf vrouw, mejufvrou\v\ als betiteling van Europesche en Chinesche meisjes en ongehttwde vrowwen; ook naam van de vruchtsoort, onder de Euro- wn ;;il 132 peaneri op Java, onder deu MaleBchen naam boewah noma bekend. (KI2(HI2\$al. vrouwelijk schaamcU el. Ver- vormd tot (Hmvm<r)(V)s bezigt de Soendanees het woord en voor de mannelijke en voor de vromoe- lijke schaamdcelen, bep. ah hij de Soendasche benamingen voor die deelen toil vermijden, en te- vms zijn hoorders oflezers eens wil doen lachen. (KI(KI9\ SB. etter, etteren. en (HI (Yl (Hi o\ SB. een teedere liefde koesteren voor een kind hep. ook in die mate dat het bedorven wordt. — ^^o^^^ ^»?^-^\ spreekw. een teedere liefde koesteren voor een kind, maar bij het kleinste vergrijp zeer strong straffen. (HI (Kl &Jf CHI (HI fl \ zie ootpapjw (HJ (HI QSYI (HI n \ of (KiMKjnwjis. SB. knikke- bollen. (HI (HI <tfl(§ ~2&(HI fl\ zie aaarnx (HI CYI P\ woordje om op een niet onvoegzame wijze te verklarm dat men onwiUig of on- genegen is tot iets, ongeveer: neem mij niet kwalijk, maar ik heb geen lust of ben ongenegen. Zie ook a^<Knw (HI T> &*>(HYIfl\ Zte asne^<^\\ (HI <H *>? aSTI \ zie astristiw (HI nri (KYI \ SB. de hel (Skr. naraka.\ (HI T? OSYI 0\ zie a£t asti^w Q Q (HI <yi (ISYI O \ zie asncei^iHr^w (HI 2 (Ul 2 (Ml fl\ SB. van visek: allemaal uit hun gaten en onder hun steenen van daan kon en, om te stoeijen en te spelen. Eg. K. Verg. iejiok^w (Ml (HI \ scheldwoord, synoniem met oSlz im% ik nz) ^ nm cuiX5nasn\ zie dat bij (ui asn (isn/j * Verg. a jfc (U nruj (Mji w (HI Ifl (Ul \ zie iuniunonjw (HI (Ul (Ul \ zie (unwKHiaw S u* «/ (HI (Yl <ryi (KOI \ zie ny asn (tii * (Kl c^l OEJI ~JI \ en thn-n(&i3\ zie imkui^w „Q- (Hinri2(Hin\ zie a3iiy\ (Kl ODTI (UYI \ zie ,w!(rn^\\ (HI (Ul (Yl cm (KYI fl\ zie «s>/^od*o7^\\ (HI cyi (UYI 2P\ Zie asn &m ? w (HI *>? OSYI \ zie ash ash * (Kl (Ul CfYI (KYI fl\ zie asuamtfnjf^ (HI (UI2 cm 2 (YUI fl\ zie a$*cfniofup> (HI ^ri cm (YUI (HI fl\ zie a?ticmauia\\ (HI **! CYY} \ zie a?riarh\\ (HI nri CCI(hJlfl\ zie jR^tm^\ (Ti(Hl(KYi\ (Kw. verschiUend^ velerlei Skr. nmka, en gew. an$ka, met het ontJjcetmend ;^¥V: l^i^fellii^fcll^filft/^ 133 'T voorvoegsel na van Ska. Jav. wdbk.) ■— w <*7^*™^0O0o>\ SB. zooveel mogelijk, zoo- veel doenlijk, zooveel ge dat zult kunnen. <M (KYI P \ SB. huwen, trouwen. (Ar> ~XS± ) • <wxb?i<*w{\ van de vrouw : gehuwd metjge- trouwd worden. — <fa<Kn$<rfmnaj\ Pass. (£iasii<KYH9&it<Hiji\ iemand door den priester doen verbinden in het huwelijk, in den echt laten vereenigen; in huwelijk ver- binden, in den echt vereenigen. (HI (KYi \ I. SB. zeer, uitermate, bij uitstek. II. zie (bii<uw\i (HI (KYI \ SB. het cabalistisch cijfer o/nommer OSYf, van een dag, een maand of een jaar, en dat o. a. bij het <zji an* ™ SU ^ in rakening wordt gebragt. (HI (KYI ^&h\ Zie aJiwn^*.* (HI (KYI (KYI fh \ zva . <xn rrSi^Jt/jw (Yl (HI (b&L^ kiv. oog (Skr. netra) Jav. wdbk. - *! &nasti\ ' nevens «|«»g\ in gebruik. OClfOSYIOSYI fl\ SB. van een men&ch of dier : overal zijn spoor Inten&e.een weg volgen; van een spoor: steeds zigtbaar blijven, Biet afgebroken worden. (hfl *£&(KI fj\ zie ^^f^ (HI05YI T zie asn<ea\i (KJ (Ml \ hio. eiland. Verg. \a w 2 xx (HI (M CY}\ kw. ojJaMni^ S. 0Ji/yn(M(hn(*n/i\ B. alles. (KI(*JI\ (Skr. nista, ramspoed, wederwaardig- heid, ongelegen. Jav. wdbk.) SB. gemeen, laag, s-chandelijk; voorts laakbaar, zeer te laken, i. d. z. 00k bep. van reizen zonder med- qezel. ((jjiwwTmM^ <ej1hx\ agasnaxs spreekw. voor: ik heb u (hem) nu voldoen- de (L to. driemaal) op uw (zijn) fouten en verkeerdheden attent gemaakt, ik zal nu, enz. Rg. Keg . Tj . ) (HI9JI (tm/l\ Ar. c^Uoi, de hoeveelheid vee of goed waarvan een evenredigdeelalsdja- kat moet worden betaald. — GAtchnafy, Mxmjjs in de djakat belasting vallen. (HI 2 OS? 2 \ zie <wi*gp* (Kl(YUI\ (Skr. nila) SB. indigo, t. to. de verf- stof van dien naam. Verg. «sh<tjo#\\ (HI (TlJl, (KYI (KYI 2 (K1JJ \ zie «sij£n» ■t (HI (YXJI (KYI (KYI fl\ SB. van een kind: lastig, stout. (HI (YU) &-J) \ Zie asn<ui\ (HiasrjjKi, (Hi Zie nsniutw (YVI GJ) \ zi (HI (YUI dJI (W1 \ zie <v»m* iSt-v M *1£^N 134 (W7^tJ>*0/)\ a (HI <MOJ (&l ft \ naam. van een zoetwatervisck. Bg. O (HI (Ul O \ zie (irKptn/jw q , ;. (HIOJIo\ (Ar: dLSJ^) SB. het huishoudgeld, dat de man verpligt is zijn vrouw te geven . Vary, in >t>i <*-?» .? * (HI (Ul ^\ SB. hartstogt, drift, lust ; toorn, toornig, boos, driftig (Ar. ^jxJlS). (HI (Ul OJIfl\I. SB. voskleurig van eenpaard. 11. 4r. jjjuAS, SB. adem. (HI ((Ul (HI fl\ zva. fcit&ix zie *£n<£]\\ oc^ OG) Q (HI (UlfaJIfjX SjaayiMMMp zie bij (3j^ia(Kjjji^ (HI 2 t?l (Ul &4\ November. S CO (Hl(Ul\ SB. gelofte (Ar. j^). .^^W^ hetz. verg . <wti az) ru /j\\ — r, » ? m (Li on ? J) ni (ki/i \ ondei; een gelofte zijn en een gelofte doen; de persoon of zaak waaromtrent de gelofte wordt gedaan, a^a-mui^i m/f w iun xjs thn a.a \ of m :?oj \ wel voor: een offermaaltijd geven , bv. omdat een bede werd verhoord, maar eigenlijk : nadat men behouden van een moeijelijken togt, bv. van de bedevaai% is teruggekeerd, een offermaaltijd geven ter eere van ^<m? ^^^ma^fijia^iz^rum^ Ooh het, alvorens de reis te aanvaarden, gedurende eenigen tijd, telkenjaale op een vrijdag, geven van een offermaaltijd, noemt men wel dm^asna^\ maar beter: (maocun^ (HI (Ul \ zie (Ll(u!\\ (HI (l£\ (HI fl\ of aJionARaajjs S. k^khi^o^s B. ofsehoon, al is het, ook, al is het ook hoewel. (HI (l£\ 0>JI lj \ Ar : ^vuz^O, onrein;oo# naar zeer plat zva. (3^n^\ ik wil niet, verkies niet. (HI (UUl (HYl \ kw. (Skr. ndjaka, geleider, leids- man, hoofd, bevelhebber en het middelste juweel van een halssieraad). on om *™ iSr-n M>fl\ de grootste der wereld, een betiteling . van Mohammed. Jan. wdbh. a (to (UUl asn n \ SB. voornemen, plan, van plan zijn, voornemens zijn, willen, willende; ook: begeerte, verlangen ; en formulier- gebed of formule om te azuffi om asn tmjjw (Ar. dUS) — fn-n^A.uAsnp het voorne- men hebben, van plan zijn iets te doen. ^7ww,ii»»^2(nT9\ S. W^iMyi/uiasM6^(V}2(HT/l\ B. kwaad in den zin hebben, booze bedoelingen hebben. -— «Q»tKnnri<tn<&&iiM <vn<*2JI\ niet met opzet. — ccKmaMnsntm^^ lets voornemen, het plan vormen tot iets; een begeerte of verlangen koesteren; verder: door middel van het uitspreken («/»<w»\) van een Arabische formule of formuUergebed betuigen < ^iff-BSJs&i^ (hi anjt cm \ 135 dat men de nijat heeft om, als men zal gaan vasten, te vasten of als men de pitrah zal betalen, pitrah te betalen. Vasten bekoort S & im asn on fa na ket ver riff ten van het gebed isa; voorts het pitrah betalen bij het over ff even of aanbieden van de gave, waarover vervolffens door den priester, bij het in ontvangst nemen, een bede wordt uitgesproken . — <u an wi <vn wfa voornemen, plan, intentie. (HI (UW om \ en' gew . <ui im m cm ^N SB. iemand van bcroep bespeler van M*i<ru(of>g\ urnm? (Ut-i\ (hn err j \ enz . Verff . (Ui&niKVfa>. (HI (UW 2 Ctrj ft \ zie ui 2 cm 1 w (HI 2 (Eft ft \\ — • {j^,w?,£>|\ (Hit(mg&i(Hi/i\ en *m ^Jl on i <eji (hi i) \ zie -M d'~n\\ (HI (ESI \ zie wriaaflw (HI (Eft 2 (HI (HI ft \ zie mke-iw (HI (Eft (Eft ft \ naam van een boom en van zijn 'c9^l' vrucht. (Cynometra cauliflora. Eg.) HI (EJI (1ST) ft\ SB. jouissercn, geniet n, over- lieerlijk vinden, bv. van iets, dat men eet. - - (Ar: dUjti) (Hi (E/l rJl \ zie <m &i -3* * 0*7 2 (&/) % \ #■#• z*ek? ongesteld, van streek ; voorts van een rvjting en derg.: gebroken,. stuk. I (HI am \ SB. draak. (Skr. nag a) — m m am 6^Km/f\ houten figuur, dat veelal een drake /cop moet voorstellen, en dat men bij wijze van sieraad bevestigt vooraan de bedekking van een padati. Zie oo'fc iy^,b^w Verder: de in hout nageboot^te drakekop of derg. die vootzien van een langwerpig, zoo aangebragt dat het achteruitsteekt, stuk gekleurd katoen, dat lijfen staart van het dier moet voorstellen, in den oogsttijd, op een lange bamboe bevestigd, op het rijstveld wordt geplant. — miwmwn zie *jk£m\ bij s (Hiam<rn\ s. oocm°t\ ofMtcfiy B. hoofd- plaats, land, rijk (Skr. nagara). — m (hi cm -n \ of (u;him >*\ hoofdplaats van een rijk of regentschap ; rijk. — ik-nj<w7;»vnx hoofd- plaats v. h. regentschap. Verg . uxiff^w Q * o. (HI cm <rYJ \ en 9n<cn\\ zie o-ncmniw (HI farno(Lm\ ofm™*>i\ SB. zegen, voor- spoed (Kw. ih-i^arniL-nw Skr. anoegraha, gunst, zegen. Jav. Wdbk.). — micm^(L7iihi/i\ of hit Mfcrnq tun ihtji\ zva. wtKryt/nw (HI fcrn(HYl ft \ SB. van een weg of plek: zonddlr de minste schaduw of lomraer; geheel open. ^v sit M/niorncmjiK 136 (HI Oft (cm am fl\ SB. wordt verklaard met (S^TTtv Volg. Kg: dry poor soil, where little or nothing will grow; enz. Als naam van een dorp niet zeldzaam. o (HI cm OJI <r*7 \ naam van een keester (mesua ferrea. P.), met Heine, kleverige vruclden. Als men de, om inkt te maLen, benoodigde crm (tsn % tm ? n.i (ei 3 <Mjf\ niet kan levy gen, behelpt men zicli wel met het sap van de nagasari. (HI azn\ Ar. L5-p? profeet. (HI 2 (HI 2 \ SB. een sterk vooruitspringend voorhoofd hebben; van het voorhoofd: sterk vooruitspringend. (HI (KYI \ naam van een boom eu van zijn vrucht. ah (tw «j) ru (Hi v de zuurzak, de vrucht van een CO heester. (Anona muricata L. Hasskarl). (HI (KYI 2 (W) \ (Pe?*s.) SB. iemand, die, terwijl hij zelf als gezagvoerder meevaart op zijn schip, zeehandel drijft. (HI 2 OSYI 2 (HI fl \ zie «s>»?^\\ * Q (HI (M \ naam van een boom. Urtica Rubescens. Eg. cm / ° dh cm (YUl (Ml n \ SB. zonder magen of bloed- ver wanton van iemands zijn of wonen erg ens; geheel alleen staan op de wereld. (HI (Vfl \ <thx§i\ en 6^<tb<ri[\ zie (tsnasnajiw Vetg, (Wl \ Jew. rivier, voorts in zamenstelling zva. ^rrnv ^j\(&(l^i^\ SB. op of in iets, iets, bv. water, schenken of gieten. — a^^S^?^^ iets overgieten, overstorten van de eene wadah in de ander ; iets schenken nit iets in iets- ander s; uitschenken, uitgieten ; wijn of derg. inschenken; rijst of Jeoffij uitstorteu, uit karoeng ;.of baJcoel en de Jeoffij bv. op den vloer van het pakhuis. — (^<£u<&\ zie bij ^2(hJt\\ — (KJtV>7J(V1\ zie W (K>1 (tJl\ bij <M (IJlVs, (IJIMM0^^ SB. wel, hTon. — rjKuioJisSB. melk mw»?m\ koffij (bereid, zoodat ze Jean wordm gedron- Jcen). — <W(K}i!cnq\ S. (KSdoi^rjO-JidTKHTy/v B. pis, urine. — QJi(&iasn\ S. (tJitUfmtmp (hmw <tn<M^\ 00) mi (KD \ en WMVtm9Jle^\ B. \T9A'& j tran en. — a^/^asn6^*Mji\ S. ^«^*^>*0iSlv ^^\-^W^P^M^^^0^^;)- ' ' !>2?$£? "' &-'- ■» .■; 137 aSuuTKnoJie^'Tiajyi^ aj}<u)ga<s)6-&.(Hijj\ en w asri aji m^a(m/I\ B. de tranen in de oogen hebben of krijgen. Vera . <*a ®i rut m ^ w — a^ajnam asnjf \ warm "Water. — <uiarh(vi(unom am/j\ zie hij an crhw anniunSli»snji^ aqnajut an 2 asr^\ ook wel *™*?»flsf^N SB. maar naar het schijnt in sommige streken S. met <L~m?«sn^ als B. warm water drinken, koffij of thee drin- ker __ c&cuasns het sap geperst uit dege- raspte kern van een kokosnoot. 0J?P\ zva. <§-£*<«><* Qj) 9 (U7J (UUI \ zie »oi $ iw \\ (*J}9 0J1\ naam van een walang soort. (*JJO(*J]\ naam van een gebak, ook van een vogel. Rg. OJ} 9 (UK) \ Of ffoi ^ am vu \ 00k Wel (M <vn ^ ^ SB. glans, iuister, lichtglans; lichtschimsel van een hemellichaam ; ook de glans, die afstraalde van den pro feet; voorts gelaat en ook: bios; schoonheid, schitterende schoonheid (Skr. tjhdjd). — o^j,^ <m/> \ zie hij (vn&n \\ — 6-^? o2pp^^w|\ bleek, zonder bios. (*J1(§ ~fro\ SB. hoog, gQzwoWenvaneenrivier of stroom; hoog water, vloed. MS Jfv\ &#. Hcht, helder, verlicht; het licht tegenoverhet duister ; open ra# ^« ^M 0/ bosch ; voorts van een veld, bv. een sawah • of (tfn.i7r>2(mji\ van onkruid gezuiverd; ook schoon bv. van eenplek onder een boom . - <w)<§^* a™ aw ari/i^ lichte maan. - cfmwG^s ook reeds niet mter donker, reeds dag. — wnib^ mvdsv. maar ook nevens w(3^\ in gebruik, bv. voor: schoon, van een plek ergens. - 00/1(3^ ozkhtji^ lets belichten, verlichten, beschijnen; een stuk grond of een graf schoonmaken, van onkruid zuiveren; iemand bijlichten, het licht op iemand doen vallen, iemand belichten. OJ1 tun\ SB. water; ook vocht of sap van vruchten. Verg.w \\ - <u> xn dw acy \ met water, met water er in. — »ji xrn oji mh xn ik^\ zie vi am xn tuTjjW - »Ji urn ,vi oruixn anj\ zie w (rij^<xa tap, oji irr) it™ ru) cm \ kla pperwater , klapper melk. Verg . aStux!?^ hij »S\\ - <Knxmaj^\ zva. wa^ 0«NN »o)«.T7iG-iA«sti?x kan men gebridken voor drinkwater, waschwater, enz. als men, om water bv. vragende, wil doen uitkomen dat het ongekookt water, eenvoudig put- ofbron- water moet zijn. —^xmoManji^ op een sawah het water uit de leiding doen stroomen of vloeijen; iets bevochtigen, bv. een voorwerp dat men wil schoonmaken. WM;> (Knnm yw 138 (&J) (E)J (KYI ft \ en <*ft<t™*<3;N zva. <w>*rw^w — Verg . «j»<cti\\ — aqjjcL7niH7iiHi/j\ S. en P. lets bekijken, bezien. Verg. (tgnichccKm/jw Q * 0 Q Q (9J) (E7) \ zva. (wiHr^/jw Verg. <wmn — tfWlKV Kn ^?N o zva. (hWJKrn(Kr)(hni\\ QJ) 027 \ SB. de banaan, de pisang, waarvan ^~ een groot aantal soorten. Q &JI QZ) (EJI ft \ ^r/fp^jf^ S. xn<&i\ B. ku-sen, zoenen, iemandkussen, iemands hand ofvoeten kussen.- (nucp^i^ap S. ^^<o*^n B. iemand herhaaldelijk kussen; bij herhaling een kus geven aan iemand. — &aSi^&op(Enj^\ S. (hj}>TLi^6^A.^i\ B. elkander kussen. - aS^/m^n enz. zva. <*3»<c?<£0^ enz. — Verg. 6Ja(lmw 0J) (Up \ naam van een riviervisch. Rg. (HI tf^\ andere naam van de gew. wam\ genoemde 0JI &^ \ SB. benaming van een hoeveelheid pare, t. w. van tweehonderd bossen. — <mi e-jiai <t»i\ een <wi«-\ waarvan ieder bos een gewigt Jieeft van 5 katis. — nj)cLtrui<Hi\ een <weL\ waar- van de bossen minder wegen. \ OJi \\ — m\j\%oj>\ I. SB. dieren er op nahou- den. — m?m?oo^\ dieren, die iemand er op nahoudt. — <*ia%tj>\ II. SB. spelen met lets. — <^t(&M\jii<iJ>\ en »o|*w»«o\ W%i hetz. — (*o)?fK»?(i^.ij»(KT^> zva. wprwpiMjIw-^ Verg. bij (kw^ai^nn S (n(*J)0LJ)\ SB. t^«S^(Kj>(t^N een vlek op het oog hebben, en van iemands oog : met een vlek zijn. 