Natuurkundig tijdschrift voor Nederlandsch?Indie / uitgegeven door de Koninklijke Natuurkundige Vereeniging in Nederl.?Indie.
Inning contributie. Daarna deelt de voorzitter mede, dat de penningmeester op ad gronden g deinning der contributies gewijdiëd zag. Na eenige besprekingen, waarbij de heer Grijns de wijze uiteenzet, waarop hij die van de Vereent: ging tot Bevordering der Geneeskundige Wetenschappen int, en de heer van Lummen er op gewezen heeft, dat de inning door middel van een administratie-bureau nog al —-184 — kostbaar is, verklaart de heer Grisys zich bereid den penningmeester nog nader in te lichten om het hem gemakkelijk te maken een dergelijke regeling voor de Kon. Nat. Vereeniging in te voeren. Voorstel Ottolander. Alvorens het woord te geven aan de leden, die eene mededeeling willen doen, brengt de voorzitter in rondvraag of een der leden nog iets voor het huishoudelijk gedeelte van de vergadering heeft. Hierna vraagt de heer OTTOLANDER het woord meer tot het doen van een mededeeling dan om met een bepaald voorstel voor den dag te komen. Hij deelt nu mede, dat hem verzocht is het initiatief te nemen tot het oprichten van eene ver-_ eeniging, die ten doel heeft hen, die wetenschappelijke excursies willen doen, nader tot elkaar te brengen en het mogelijk te maken, dat door onderlinge samenwerking deze excursies meer kans van slagen hebben en betere resultaten kunnen opleveren. Z.i. ligt dit werk nu echter op den weg van de Kon. Nat. Ver. en hij vindt het dus niet gewenscht aan het verzoek te voldoen, doch zou gaarne zien, dat het „bestuur der K. N. V. dit werk ter hand nam. Deze inlichting gaf aanleiding tot een debat, waar bij de voor- zitter blijk gaf te meenen, dat het niet op den weg van de vereeniging lag iets dergelijks te entameeren; de secretaris echter van meening was, dat alles wat het natuurkundig onderzoek in deze koloniën kon bevorderen tot de werkzaam- heden van de vereeniging behoorde. Beiden vonden onder de leden medestanders, terwijl het scheen dat ’t niet altijd even goed was begrepen wat de eigenlijke bedoeling was. Met het oog op het late uur en de nog te houden mededeelingen, werd besloten er later nog op terug te komen. Hierna las de heer van Lummen een ingezonden stuk uit de mailéditie van de Nieuwe Rotterdammer Courant voor van den luitenant ter zee 2° kl. Pinke, die wees op de weinige betrouwbaarheid van sommige mededeelingen van Dr. ELBERT - omtrent zijn laatste Kleine Soenda-eil. expeditie. s — 185 — Mededeeling Eijken. Hierna kreeg de heer Dr. P. A.A F. Ersken het woord tot het houden eener mededeeling over: „Den invloed van den bodem op de reiniging van het afvoerwater”. Bestuursvergadering op Maandag - 14 Februari 1916. Aanwezig de Heeren: van BEMMELEN (voorzitter), BRAAK, Grijns, BOEREMA, BROUWER en van Lut, (Secretaris). Notulen. De notulen van de vorige vergadering worden gelezen en goedgekeurd. Bedankt als lid. Bedankt als lid heeft: = Dr. A. H. J. Berzer, Amsterdam. Nieuwe leden. Aangenomen wordt als nieuw lid de heer: S. DE Heer, Weltevreden, terwijl volgens mededeeling van den voorzitter de heer . J. Disksrra, weer lid en bestuurslid geworden is. Tijdschrift. Als nu wordt een discussie geopend over het tijdschrift van de vereeniging en de mogelijke middelen, tot vermeerdering van kopie en verkrijging van meer oor- spronkelijk werk. Hoewel in principe besloten wordt tot benoeming van eene commissie om deze zaak onder de oogen te zien, is deze in haar geheel nog niet bijeen en zal ieder individueel zijn gedachten er over laten gaan. De mogelijkheid van ’t uitgeven van monografien, een der middelen die ter tafel gebracht werden, vond nog al een gunstig onthaal. Mededeeling van Bemmelen. Hierna houdt de heer van BEMMELEN een mededeeling over de verandering van de omwentelings-snelheden op verschillende breedten van de zon met de contractie. — 186 — Bestuursvergadering op Maandag 3 Maart 1916. Aanwezig de Heeren: van BEMMELEN (voorzitter), GRIJNs, VAN HOYTEMA, ee beer VAN LITH, SUNIER, BRAAK, VAN a UMMET ( ) en de gew d Mars en DE MEIJIER. Notulen. De notulen van de vorige vergadering worden gelezen en goedgekeurd. i Ingekomen stukken. Brief van den Heer H. WiırKamr, met de mededeeling, dat hij wegens overplaatsing naar Pankalan Brandan niet meer aan de zittingen kan deelnemen. Idjen-Plateau. Als nu komt in bespreking een plan voor- gesteld door de Heeren OTTOLANDER, V. LUMMEL en BROUWER om het Idjen-plateau wetenschappelijk te onderzoeken en de uitkomsten van dit onderzoek vast te leggen in een monografie over het Idjen-plateau, in den vorm van de herleving van de acta van de Kon. Nat. Vereeniging. Nadat de voorzitter het plan, waartoe zijne medewerking reeds door genoemde heeren was verkregen, heeft uiteengezet, lichten de heeren Brouwer en v. LUmMEL eveneens van hun standpunt het plan toe. Allereerst wordt nu de wenschelijkheid en de mogelijkheid van dit plan ter sprake gebracht. Hoewel men van de laatste nog niet overtuigd is, zijn de meeste aanwezigen van meening, dat — zoo het mogelijk blijkt — het plan wel in de lijn van de Natuurkundige Vereeniging ligt. Nadat echter een brief is voorgelezen van den heer OTTOLANDER aan den heer van LUMMEL, waarin deze met het oog op de finantieéle kwestie schrijft: „De vereeniging zou mi. behalve een subsidie van de regeering bijdragen aan particuliere personen kunnen vragen. Mocht uw bestuur besluiten dit niet te doen, dan zal ik gaarne op mij nemen de noodige gelden in te zamelen zonder mij te verbinden het benoodigde geld geheel bijeen te brengen”, wordt besloten met het oog op deze toezegging — 187 — een commissie te benoemen, die het plan nader zal nagaan en zich met den heer OTTOLANDER in verbinding zal stellen. De heer Sunrter merkt nog op, dat de werkzaamheid van de vereeniging zich nog zou kunnen uitstrekken over vele eilandjes, waarvan nog niet veel of zoo goed als niets bekend is, terwijl kleine expedities daar naar toe slechts weinig zullen kosten en goede resultaten zullen kunnen opleveren. Er wordt besloten dat de te benoemen commissie ook dit plan onder de oogen zal zien. Expeditie-Commissie. De voorzitter benoemt nu als leden der bovenbedoelde commissie: de heeren v. BEMMELEN, Brouwer, van Lira en van Lummern. Aan den heer OTTOLANDER zal ook een plaats in de commissie worden aangeboden. Mededeeling Braak. Alsnu geeft de voorzitter het woord aan den heer Braak tot het houden eener mededeeling over: „t Onweer in den Archipel”. Deze met veel aandacht aangehoorde mededeeling geeft daarenboven nog aanleiding tot een zoo langdurig debat, dat een mededeeling van den heer Mars tot de volgende vergadering moet worden verschoven. Met het oog hierop sluit de voorzitter de vergadering. Bestuursvergadering op Maandag 10 April 1916. Aanwezig de Heeren: van BEMMELEN (voorzitter), GRIJNS, Braak en vaN Leet, (Secretaris) en de gewone leden: DE MEIJIER en Mars. Notulen. De notulen van de vorige vergadering worden gelezen en goedgekeurd. Ingekomen stukken. Een brief van de Escompto Maatschappij over de geldmiddelen, die aan den penningmeester zal worden ter hand gesteld. ~~ 188 = Nieuw lid. Als nieuw lid heeft zich opgegeven de Heer: A. pe Waarr, leeraar aan de School tot opl. van Inl. Artsen, die als zoodanig benoemd wordt. Idjen-Plateau. Daar er stagnatie gekomen is in de Idjen- plateauplannen vooral wat betreft de geldelijke regeling wordt besloten deze zaak naar de Expeditie-commissie te retour- neeren. , Bibliotheek. De bibliothecaris brengt nieuwe bibliotheek- plannen ter sprake, die echter daar ze niet op de convocatie- biljetten vermeld zijn op de volgende vergadering zullen worden behandeld, na eerst op het biljet vermeld te zijn. Mededeeling Mars. Hierna geeft de voorzitter het woord aan den Heer Mars tot het houden van eene mededeeling over den invloed van den bliksem op het scheepskompas. Bestuursvergadering op Vrijdag 16 Juni 1916. Aanwezig de Heeren: Grins (voorzitter), WOUDSTRA, JANSSEN VAN Raay, BRAAK, WEEHUIZEN en VAN LUMMEL (secretaris). Notulen. De notulen van de vorige vergadering worden gelezen en goedgekeurd. | Ingekomen stukken. De secretaris deelt mede, dat er een schrijven ontvangen is van Prof. Dr. H. G. Jonker, die in verband met een vroeger gesprek met den voorzitter toezegging doet tot het houden van een lezing. Daar echter nog niet bekend is of dit een algemeene dan wel een lezing in de bestuursvergadering zal zijn, zal hier nog nader op worden teruggekomen. Schrijven van het Bataviaasch Genootschap van Kunsten en Wetenschappen, naar aanleiding van een aanvraag tot ruiling van edita door de South African Association for the f — 189 — Advancement of Science. Daar het Genootschap geen werken op natuurwetenschappelijk gebied verzamelt, draagt het de aanvraag over aan de Kon. Nat. Vereeniging. Besloten wordt zich met de Association in verbinding te stellen. University of California. De bibliothecaris wordt gemachtigd aan de University of California te Berkelcy te zenden wat er nog van oude deelen aanwezig is, met genoegen wordt de uitbreiding der ruiledita geconstateerd. Aanschaffing nieuwe tijdschriften. Besloten wordt niet aan te schaffen het „Tijdschrift voor Ongevallen-Geneeskunde” daar dit hoogst waarschijnlijk wel in de Militaire Genees- kundige Bibliotheek zal komen. Wel zal worden aangeschaft het „Tijdschrift voor verze- kerings-wiskunde” en het „Nieuwe Tijdschrift voor Wiskunde” beide om na te gaan of een voortdurende aanschaffing gewenscht blijkt. Nieuwe leden. Als lid worden aangenomen de heeren: P. van ver Goor, Proefstation Salatiga. D Drost ei, Weltevreden. Centrale Bibliotheek. Als nu verkrijgt de bibliothecaris het woord om nogmaals terug te komen op zijn voorstel tot betuiging van adhaesie en toezegging van daadwerkelijken steun bij de stichting van „een centrale bibliotheek op natuurwetenschappelijk en technisch gebied”. Hij wijst er op, dat het doel van de stichting is: a). Het op bepaalde voorwaarden in bruikleen verkrijgen en in één gebouw vereenigen van werken op genoemde gebieden, welke toebehoorea aan het Gouvernement, weten- schappelijke of andere vereenigingen of ‘ook bijzondere personen b). Het uitbreiden of completeeren van de op deze wijze ontstane centrale boekerij; — 190 — c). Het beheeren, onderhouden en uitleenen van de daartoe behoorende werken d). Het iichteti onderhouden, uitbreiden en bleeke van een bibliografie van alles, wat op Indië betrekking heeft (zoogenaamd „Documentatie bureau”) en inlichtings- bureau; e). Het sluiten van een ruilovereenkomst met en het mogelijk maken van het leenen van boeken uit buitenlandsche bibliotheken ; f). Verder het verrichten van alles wat strekken kan tot verbetering van het boekwezen in Ned. Indië. De Kon. Nat. Vereeniging bezit door de veranderde tijds- omstandigheden niet meer de middelen tot het verrichten van bovengenoemd werk en zal dus geheel aan haar roeping voldoen door met alle kracht bovengenoemd plan te steunen, waartoe zij zich trouwens, zij het dan ook in eenigszins anderen vorm vroeger bereid verklaard heeft. Spreker zet hierna nog nader uiteen hoe hij zich die medewerking gedacht heeft, wat hoofdzakelijk overeenkomt met de nota vroeger door den voorzitter en den secretaris opgesteld. Dr. Grins sluit zich hierbij aan en zet nog nader uiteen, waarom het werk onder de tegenwoordige omstandigheden boven de krachten van de vereeniging gaat. Dr. Woupsrra steunt eveneens op utiliteits-gronden het plan. Met algemeene stemmen wordt nu aangenomen dat de Kon Nat. Vereeniging haar adhaesie aan het plan betuigt en gaarne, zoodra de Bibliotheek- vereeniging gesticht zal zijn, met haar in nader overleg zal treden tot uitwerking van de plannen. Mededeeling Grijns. In verband met een mededeeling van Dr. Eiken omtrent het onderzoek naar den invloed van den bodem op de reiniging van het afvoerwater, doet Dr. Geugs eenige mededeelingen over septictanks geplaatst in de kampoeng Pintoe Besie. Uit de weinige bacterieen per e.M3 in het grondwater op 2 Meter afstand van de filter, concladeert spreker, dat de oplossing is voor alle hooger — 191 = gelegen gedeelten septictanks in te voeren en alleen op de laagstgelegen deelen gebruik te maken van uitlozing in zee, waardoor de hygienische toestand zal worden verbeterd terwijl de kosten aanmerkelijk minder zullen zijn dan bij algemeene rioleering. Bestuursvergadering op Zondag 16 Juli 1916. Aanwezig de heeren: vaN BEMMELEN (voorzitter), VAN LITH, VAN ALPHEN DE VEER, BRAAK, SUNIER en VAN LUMMEL (secretaris). Notulen. Notulen van de vorige vergadering worden gelezen en onveranderd goedgekeurd. Ingekomen stukken. Brieven van: 1. Prof. Dr. H. G. Jonker, 2, . Dr. P. J. S. CRAMER, 3. en 4. M. G. Horksrra en Dr. H. A. Brouwer. Uit het onder 1 genoemd schrijven blijkt, dat Prof. JONKER, nu door verwarring in de betrokken correspondentie het wat laat geworden is, noch gelegenheid noch neiging heeft om de lezing over zijn bezoek aan Timor te houden. Bedanken als lid. De beide heeren CRAMER en HOEKSTRA hebben blijkens hun schrijven bedankt als lid der Vereeniging, terwijl de heer Brouwer meldt, dat hij door vertrek naar Nederland voorloopig de vergaderingen van het Bestuur niet meer zal kunnen bijwonen. Idjen-plateau. Alsnu wordt overgegaan tot de bespreking van het plan van de Idjen-plateau-expeditie. De voorzitter zet uiteen, dat deze bespreking de oorzaak is van een week uitstel van de vergadering, doordat de commissie niet eerder met haar werk gereed kon komen. De commissie heeft n.l. de geheele zaak nog eens overzien en meent, dat de ver- eeniging feitelijk aan haar verleden verplicht is deze taak ee ie op zich te nemen. De prognose is wat het wetenschappelijk gedeelte betreft niet ongunstig, medewerking wordt op allerlei gebied ondervonden, terwijl de finantieele bezwaren ook wel niet onoverkomelijk zullen blijken. De commissie stelt dus voor: a). Over te gaan tot het voorbereiden van een expeditie naar het Idjen-plateau; b). Tot het uitgeven van monografieën over de geschie- denis ook wat het oeconomisch gedeelte betreft, over de hydrologie, meteorologie en klimatologie, de botanie en de zoölogie, welke monografieen later tot een deel zullen vereenigd worden, voorzien van een bibliografie, register, inhoud enz. ce). De Koninklijke Natuurkundige Vereeniging staat hiervoor f 500 toe, terwijl de commissie wordt opgedragen een circulaire samen te stellen over het geheele plan en met medewerking van den heer OTTOLANDER de verdere benoo- digde gelden van belangstellenden te trachten bijeen te brengen. Nadat de voorzitter nog heeft opgemerkt, dat wegens het kleine aantal bestuursleden ’t misschien gewenscht was liever een motie van gelijke strekking aan te nemen, wijst de secretaris er op dat de zaak op het convocatiebiljet vermeld is en de aanwezigen dus gerechtigd zijn een bindend besluit te nemen. Alsnu wordt met algemeene stemmen het voorstel van de commissie aangenomen. Mededeeling van Bemmelen. Hierna houdt Dr. van BEMMELEN een mededeeling over zijn jongste bezoek aan den Kloet en den Bromo. Zooals gewoonlijk luisteren tal van stereoscopische plaatjes deze mededeeling op, zoodat de aanwezigen op hun gemak en zonder gevaar de beklimming van den Kloet en de rookuitbarstingen van den Bromo kunnen bijwonen. Wegens het late uur moest een mededeeling van Dr. van LUMMEL achterwege blijven. — 193 — Bestuursvergadering op Maandag 14 Augustus 1916. Aanwezig de Heeren: van BEMMELEN (voorzitter), Grisns, VAN GELDER, VAN ALPHEN DE VEER, BRAAK en VAN LUMMEL (secretaris), de gewone leden: Drost, van Orr, Hövra en ZIEGLER. Notulen. De notulen van de vorige vergadering worden gelezen en goedgekeurd. Nieuw lid. Als lid wordt benoemd de Heer B. L. van ALBADA, dirigeerend officier van gezondheid bij de K. N. Marine. Ingekomen stukken. a). Een brief van den heer GALJEMA VERHEUL uit Soerabaia, waarin genoemde heer zich beklaagt dat hij wel contributie moet betalen doch de afdeeling Soerabaia eigenlijk niet meer bestaat. Wanneer hij weer geregeld tijdschriften in rondlezing ontvangt zal hij weer lid worden. Wordt voor kennisgeving aangenomen. b). Een circulaire, met bijgevoegde ontwerp-statuten, van het voorloopig Comité tot oprichting van eene vereeniging tot bevordering van het Bibliotheek-wezen in Ned.-Indië, waarin gevraagd wordt de K. N. V. bij de oprichting der vereeniging te doen vertegenwoordigen. Nadat de heer van Lummen nog eens het doel van de nieuwe vereeniging uiteen gezet heeft en Dr. van BEMMELEN zijne sympathie met het streven heeft betuigd wordt met algemeene stemmen besloten, dat de Kon. Nat. Vereeniging zich zal laten vertegenwoordigen en haar adhaesie zal betuigen. Daar de voorzitter den volgenden dag moet vertrekken ver- zoekt hij Dr. Grisns de Kon. Nat. Vereeniging te willen vertegenwoordigen, wat laatst genoemde toezegt. Tevens wordt besloten het gebruik van de groote zaal voor de oprichting gratis toe te staan. LXXVI 13k, — 194 — Geologen-bijeenkomsten. Hierna leidt de voorzitter de vraag in of het niet gewenscht is dat de geologen-bijeenkomsten zich zullen vervormen tot een afdeeling van de Kon. Nat. Vereeniging. In welke richting een dergelijke samenstelling zal moeten worden gezocht is niet zoo dadelijk vast te stellen doch er moet een middel te vinden zijn om hiertoe te geraken. Ook de heer Hövra betuigt zijn sympathie met dit denkbeeld, terwijl de heer van Lumme er op wijst, dat dit gezelschap zich zou kunnen vervormen tot eene vakafdeeling van de Kon. Nat. Vereeniging. De vergadering betuigt adhaesie aan het plan en er zal dus nader overleg worden gepleegd. De heer van Lummen vestigt nu de aandacht op een paar overdrukjes toegezonden door het correspondeerende lid van Deventer. Hieruit blijkt dat deze zich nog steeds bezig houdt met het onderzoek naar de veredeling van de metalen, doch dat het hem gebleken is dat de hypothese van den lekkenden isolator ter verklaring niet noodig is. Spreker was echter niet in staat tijdig de benoodigde literatuur te verkrijgen en zal er later nog op terugkomen. Mededeeling van Bemmelen. Hierna doet de voorzitter eenige mededeelingen omtrent het onderzoek van de hoogere luchtlagen met loodsballons in verband met het vormen van zoogenaamde remous. Deze mededeeling geeft aanleiding tot een zeer geanimeerd debat. Niets meer aan de orde zijnde sluit de voorzitter de vergadering. Bestuursvergadering op Maandag 11 September 1916. Aanwezig de Heeren: van BEMMELEN, NIJLAND, BRAAK, VAN Lrr#, Borrema, Hoyrema, SUNIER, VAN GELDER, WOUDSTRA, Eijken en van LUMMEL (secretaris), de gewone leden Drost, DE Metter en van Oye verder als gasten de dames: Boerema, BRAAK, Drost en de heeren Osten, Keus, en KEMMERLING. — 195 — Notulen. De notulen van de vorige vergadering worden gelezen en goedgekeurd. Daar er geen ingekomen stukken zijn, wordt er slechts mededeeling gedaan van het vertrek van de assistente van het Bureau Mevrouw C. Vrs en de aanstelling van Mevr. H. Kars als haar opvolgster op een traktement van f 100. Een nieuwe typiste is nog niet gevonden. Bibliotheek-vereeniging. De Heer van LummeL zet uiteen wat de richting zal wezen, waarin de bibliotheek ver- eeniging hare werkzaamheden zal beginnen. In de eerste plaats zal, nadat de allernoodigste maatregelen zullen zijn afgeloopen, begonnen worden met de centralisatie op natuur- wetenschappelijk gebied en uitbreiding van de reeds door spreker begonnen documentatie en wetenschappelijke inlichting. Mededeeling van Bemmelen. Hierna neemt de voorzitter het woord tot het doen van eene mededeeling over zijn in gemeenschap met Dr. Boerema, ondernomen onderzoek van het meer van de Kawah-Idjen. Spreker beschrijft eerst hun beklimming van den Raoeng en den aanblik van zijn krater, daarbij de toeneming van het aantal solfataren langs den bodemrand memoreerende. Vervolgens geeft hij een beschrijving van de bij de loodingen van het Idjen-krater-meer or inseramienven, een bijzonderen — door Dr. BOEREMA graaf en een max.-min.-thermometer en een handlier. Na beschrijving van het loodingswerk en de emotievolle momenten daarbij laat hij de uitkomsten voor de diepte in een isobathenkaart zien. Het vinden van de zure bron in het diepe midden van het meerbekken wordt nader besproken. Verschillende lichtbeelden op deze tocht gemaakt en photo’s van de firma Kurkdjan uit Soerabaia worden vertoond. — 196 — Bestuursvergadering op Maandag 9 October 1916. Aanwezig de Heeren: van BEMMELEN (voorzitter), Grisns, Sunter, BRAAK, WOoUuDsTRA, VAN HOYTEMA en VAN LUMMEL (secretaris), de gewone leden: Drost, van Oye en Hövie. De voorzitter brengt in herinnering de gecombineerde vergadering van het bestuur met de geologenclub, gehouden op 2 October. Hij deelt mede, dat heer L. van VUUREN hier eene lezing gehouden heeft over „De onderzeesche vorm van Celebes” Hij merkt op dat de vergadering goed bezocht en het debat geanimeerd was, waaraan hij de opmer- king vastknoopt, dat dergelijke vergaderingen zeker zullen kunnen leiden tot de vereeniging van genoemde club met de Kon. Nat. Vereeniging, wat juist een punt van bespreking uitmaakte op de vergadering van 14 Augustus 1916. Ingekomen stukken. In aansluiting hierbij deelt de secretaris mede, dat het eenige ingekomen stuk is de copie van boven- gemelde lezing ter plaatsing aangeboden in het Natuurkundig Tijdschrift voor Ned.-Indië, met de bedoeling door eventueele opmerkingen van belangstellende lezers het geheel meer op de hoogte van den tijd te brengen. Wordt besloten bedoelde copie aan den redacteur door te zenden ter plaatsing. Idjen-plateau. De secretaris deelt mede, dat hij van een reis naar Bandoeng gebruik gemaakt heeft mondeling met den heer Epw. Jacosson te overleggen omtrent diens tocht naar den Idjen. Genoemde heer hoopt in Mei of Juni 1917 op genoemd plateau te verzamelen en maakt tevens van de gelegenheid gebruik te wijzen op de wenschelijkheid van een geomorphologische beschrijving van het geheel. Naar aanleiding van deze mededeeling ontstaat er een zeer geanimeerd gesprek voornamelijk wat betreft het chemisch onderzoek van verschillende wateren. Dr. van LUMMEL wijst er op dat behalve het onderzoek van VACQUELIN, o J0 waarvan hij echter nog geen literatuur heeft gevonden, nog geen bepaald onderzoek van het water van het meer heeft plaats gehad. Dr. van BEMMELEN deelt mede, dat hij bij zijn laatste bezoek met Dr. BorreMaA, wel water bij het vereenigingspunt van Banjoepait en Kalisat schepte doch ongelukkigerwijze de flesschen verloren gingen. Nadat de verschillende analysen van het water van de Banjoe Pait enz. onderling met elkaar waren vergeleken, werd besloten Dr. KeEMMERLING te verzoeken verschillende monsters te zenden. De heeren Hövıs en van LgmmeL zullen dien aangaande nog nadere besprekingen houden. Daar het uur te ver gevorderd was kon de heer v. LUMMEL zijn toegezegde mededeeling niet meer houden. Bestuursvergadering op Maandag O November 1916, Aanwezig de heeren: VAN BEMMELEN (voorzitter), VAN Lrt#, BRAAK, BOEREMA, VAN ALPHEN DE VEER, WOUDSTRA, SUNIER en VAN LUMMEL (secretaris), als gasten: de heeren VAN BAREN (uit Wageningen), DE KAT, SENGERS, NIEUWENHUIS en de gewone leden, van ALBADA, Hansen, Hivie en DE MEIJIER, verder vele leden, van de Geologen-club. Notulen. De notulen van de vorige vergadering worden gelezen en goedgekeurd. Ingekomen stukken. Daar hierbij geen zaken van ingrijpende aard zijn en deze stukken, voor zoover noodig reeds door den secretaris-bibliothecaris zijn afgedaan, wordt nu overgegaan tot de benoeming van nieuwe leden. Nieuwe leden. Als zoodanig worden benoemd, de heeren: Dr. B. G. Escher. Weltevreden. L. Houwınk. Ke R. pe Kar. Se C. D. DE LANGEN. z en J. H. G. SCHEPERS. me —-198:— Mededeeling van Baren. Hierna geeft de voorzitter het woord aan den heer J. van BAREN tot het houden van zijne mededeeling over: Nederland en Java, geologisch vergeleken. Spreker begint met te wijzen op zijn langdurige werk- zaamheid op geologisch gebied en wel speciaal op kwartair- gebied in Nederland en vervolgens ook nog in aangrenzende landen, waarbij langzamerhand een groot deel van Europa werd bezocht. Verder wijdt spreker uit over de hulpvaardigheid en bereidwilligheid op Java ondervonden bij zijne onderzoekingen en merkt terloops op dat het verkeer in Indië in vele deelen geenzins behoeft achter te staan bij dat in Europa, integendeel op vele plaatsen de vergelijking gunstiger is voor dit laatste land. Komende tot het eigenlijke deel van zijne lezing geeft spreker een historisch overzicht, waarin hij vooral de verdienste van wijlen Prof. van BEMMELEN voor het grondonderzoek vooropstelt. Hij wijst er op dat het wenschelijk zou zijn diens voorbeeld weer te volgen en zich vooral ook wat de definities betreft zoo nauwkeurig mogelijk uit te drukken, iets wat nu wel eens veel te wenschen overlaat. Als voorbeeld hiervan mag wel dienen het begrip „Lateriet”, dat volgens spreker niet duidelijk omschreven is. Spreker komt vervolgens tot de vraag wat wel in de tropen zou overeenkomen met de begrippen Prae-glaciaal, Glaciaal, en Post-glaciaal en meent de hypothese te mogen opstellen, dat die perioden hier overeenstemmen met Praepluviaal-, Pluviaal en Post-pluviaal. Ook hebben zijne onderzoekingen hem den indruk gegeven dat in het Pluviaal een opheffing van den bodem moet hebben plaats gehad, tot welke hypothese vooral het onderzoek van de riviermondingen hem aanleiding heeft gegeven. Na het beëindigen zijner mededeelingen ontspon zich een zeer geanimeerd debat, waaraan voornamelijk de heeren: DE JONGH en van Es deelnamen, terwijl Dr. van BEMMELEN en Dr. Sunter zich tot enkele opmerkingen bepaalden. — 199 — Hierna bedankt de voorzitter den spreker voor zijne voordracht en wenscht hem toe, dat het hem bij verdere bestudeering van dit vraagstuk zal mogen gelukken zijne hypothese met bewijzen te kunnen staven. Na dankbetuiging aan de aanwezigen voor de DEE belangstelling sluit spreker de vergadering. Bestuursvergadering op Maandag 8 December 1916. Aanwezig de Heeren: VAN ALPHEN DE VEER, VAN BEMMELEN, (voorzitter), VAN GELDER, VAN Lira, VAN LUMMMEL (Secretaris), SUNIER en Woupstra; de gewone leden: vAN ALBADA, VAN OYE en Mars. Notulen. De notulen van de vorige vergadering worden gelezen en goedgekeurd, na de opmerking van den secretaris, dat hij er niet op voorbereid was, dat de lezing van den heer van BAREN zoo uitvoerig en zoo speciaal zou zijn en dus niet de noodige aanteekeningen had gemaakt om een juist en volledig verslag kunnen leveren. Hij zal trachten dit alsnog van den spreker zelf te verkrijgen. In verband hiermee doet hij nog voorlezing van een brief van genoemden heer, waarin deze mededeelt dat uit de laatst ontvangen verslagen van de Kon. Akademie te Amsterdam blijkt, dat Prof. MoreNGRAAFF tot een overeenkomstige conclusie gekomen is omtrent de relatieve beweging van zee en grond van Java, zij het dan ook dat Prof. MoLENGRAAFF van een daling van de zee, schrijver van een rijzing van het land spreekt. Ingekomen stukken. Alsnu komt in behandeling een brief van den directeur van het Alg. proefstation te Medan, waarin ruiling van edita wordt voorgesteld. Besloten wordt het register — voor zoover voorradig — en het tijdschrift van deel 60 af te zenden. — 200 — Verder wordt besloten te trachten in ruiling van edita te treden met het Museum te Kuala Lumpur. Verificatie Commissie. Als leden van de verificatiecommissie worden door den voorzitter aangewezen de heeren: B. L. VAN ALBADA en Dr. H. W. Woupstra, die beiden de benoe- ming aannemen. Statutenwijziging. De voorzitter wijst er vervolgens op, dat het gewenscht is een statutenwijziging voor te bereiden, daar het bestuur zich onevenredig met het ledental uitbreidt. De betoonde belangstelling toch en soms ook andere redenen maken het wenschelijk telkens nieuwe leden van het bestuur te benoemen, waardoor dit in verhouding met het ledental al te groot wordt. Er wordt besloten, dat het dagelijksch bestuur deze zaak onder de oogen zal zien en tevens van advies zal dienen, wat betreft het stichten van vakafdeelingen. Ook de vraag of bestuursleden, die nu zitting hebben, bij een eventueele wijziging zullen aanblijven of niet zal worden nagegaan. Bij gebleken nood- zakelijke wijzigingen zullen deze gedrukt worden en in behandeling komen in de vergadering van 29 Januari. Op voorstel van Dr. van Lummen wordt in verband met de lezing van Dr. Woupsrra in de debatingclub besloten een commissie te benoemen om advies uit te brengen over ’t al of niet wenschelijke van de oprichting van een kleur- stoffenindustrie in Indië. De voorzitter wijst als leden hiervan aan de heeren: W. H A. van ALPHEN DE Veer, P. Hivie en H W. Woupsrra. De beide aanwezigen nemen de benoeming aan, den heer Hivia zal hiervan kennis worden gegeven. Begrooting. Nadat de begrooting met een kleine wijzi- ging is goedgekeurd wordt overgegaan tot bestuursver- kiezing. Alle zittende leden van het bestuur worden hierbij — 201 — herbenoemd, zoodat het bestuur voor het jaar 1917 zal bestaan uit de heeren: Dr. W. van BEMMELEN, Voorzitter. Dr. G. GRINS, Ondervoorzitter. Dr. H. J. VAN LUMMEL, Secretaris en bibliothecaris. W. H. A. VAN ALPHEN DE VEER, Penningmeester. J. F. van HOYTEMA, Directeur der gebouwen. Dr. J. BOEREMA, Redacteur van het Tijdschrift. Niets meer aan de orde zijnde, sluit de voorzitter de vergadering. oe SE EEE o OO bo ro ER SS BEGROOTING VOOR 1917. INKONSTEN. Gouvernements-subsidie Contributies van leden. Huishuur. Locaalhuur Kon. Inst. van Ing. Interest. f 2000.— d: 1500. „ 1690 WOS „.150.— f 5400.— ———— Ee UITGAVEN. I. Bibliotheek. Aankoop van tijdschriften e „ meubilair Bindwerk Brandassurantie .. Verzendingskosten. II. Tüdschrift. Drakkostes. ~.. .. Wetensch. Centraalbureau Verzendingskosten. III. Vergaderingen. Populaire voordrachten „ 5o— f Hb . f 10-7 100— Transporteeren f 3550.— — 203 — Per transport f 3550.— IV. Gebouwen. Onderhoud van de gebouwen . f 440.— E . . nno cy e Brandassurantie . . . . ++ » 41.25 Verpoidiag. .- : 2. Ee E f 692.62 V. Secretariaat. Seo... >... e Ben. o o aa mW 7 mu vi Ban E E VII. Inningskosten. . <a VIII. Wetensch. doctetuden. (ie Helft Bij- drage Idjen-plateau) . . . - „ 250.— IX. Onvoorziene uitgaven. . ... . 2470.28 INHOUD VAN DEEL LXXVI. BLADZ. Naamlijst der Leden van de Kon. Nat. Vereeniging in Nederl.-Indié op 1 Maart 1916. EE Verslag omtrent den toestand en de knieen der Kon. Nat. ege) in Nederl.-Indié over het jaar 1915 Enige Meioorlogiesé Data van Sa Piek van Koorintji door Epw. JACOBSON met. . ee Enkele Opmerkingen door Dr. 2 Bom Uitkomsten van meteorologische waarnemingen Set aan het proefstation voor de Java-Suikerindustrie te Pasoeroean gedurende het jaar 1913. Merkwaardige regenval in Nederl.-Indië in Januari 1916 en regenperiodes te Batavia gedurende het tijdvak 1864—1916 door Dr. J. BOEREMA. . . . ‘ Opmerkingen naar aanleiding van een Dag on groote kompasstoring aan boord s.s. „Le Marre” der Koninklijke Paketvaart Maatschappij door het inslaan van den bliksem door S. Mars. Regenval in de oostmoessonmaanden en E van het regenlooze gebied gedurende droge oostmoessons in Nederl.-Indié door Dr. J. BoEREMA. Vulkanische verschijnselen en RETTEN in den Oost-Indischen Archipel waargenomen gedurende het jaar 1915 Over een paar sivonadsdighoden van din haarhyero- meter door Dr. C. BRAAK.. Een woord ter inleiding bij den Öndärzösschen vorm van Celebes door L. van VUUREN. Refractie bij Zonshoogten voor Adina bennie seit den Aequator door L. P. L. van ver Tas.. Notulen der Vereeniging van de Koninklijke Natunr- kundige Vereeniging in Nederl.-Indië aan ende 1916. Begrooting voor 1917. 47. 