Geschiedenis van het leven, character, en lotgevallen van wijlen Willem den Vijfden prinse van Oranje en Nassau / 2. XVIII, 610 S
»» ZULKEN ZIJN `DE GEWICHTIGE DRANGREDE- 5) NEN, DIE OP ANDERE DEUGDEN GEËNT , DEN > VorsT, (wiens Regeering God tot in eenen » grijzen en gezegenden ouderdom doe voortduu- „> ren!) WEERHOUDEN HEBBEN, EN STEEDS WEÊR- » HOUDEN ZULLEN, OM ZIJN GEZACH MET EEN ‚ UITGEBREIDER TE VERWISSELEN. Jij heeft ze „ Zijnen Zoonen van hunne jeugd af aan ge- „ deerd, en deze zullen ze wederom aan hunne ° » Z00- WILLEM pen V. VI. 4fd. &> 3, Zoonen; als Maximen van hun Huis zoeken 5) in te feherpen.” (*) Merkwaardig en alles af- doend getuigenis voorzeker, juist gefchikt om het heesch gefchreeuw van Wirrems doodelijke vij- änden, zoo vele jaren aangeheven, te logenftrafs fen, en ’t welk daarom door ons ter dezer plaatfe onder het oog van onze waarheidlievende Lezeren is gebragt geworden. Dit zij genoeg gezegd, om onze Lezeren het veel gerucht gemaakt hebbend voorftel van Heeren Burgemeefteren der Stad Amfferdam te doen kennen, en te gelijk de rede waarom hetzelve bij Z. H. zoo euvel werdt opgenomen! Het is zoo, de valschheid der aantijgingen tegen den HERTOG, (die grootdeels op den Stadhouder ne- derkwamen,) bleek duidelijk, daar zij; die de- ` zelven ter bane bragten, niet in ftaat waren, om daar toe uitgedaagd wordende, zulks met één duchtig bewijs te ftaven, het welk ten gevolge hadt, dat H. H. Mog. den Hertog als vrij van dien (*) Zie de uitmuntende Verhandeling over de BuRCERLIKE Vrijneio van dit Land, door den Edelen MEERMAN witge- geven ten jaare 1793. Bladz. 19 en ao, Een werkje dat door de kracht der vooroordeelen bij zeer vele Nederlanders mimmer naar waarde is onderzocht, veel min in acht genonsen geworden, li. Dreu. Oo 578 LEVEN van dien blaam erkenden; maar dit belette echter de ‚ Schadelijke gevolgen niet, die in den verdeelden toeftand des Vaderlands daar uit geboren werden, zoo voor het Vaderland in het algemeen, als voor Z. H. in het bijzonder. Want ’er verliepen flechts weinige maanden, of ’er wierden over de geheele uitgeftrektheid der Republiek, eenige duizenden Exemplaren geftrooit, van her fchandelijk Izibel, geïntituleert AAN HET VOLK VAN NEDERLAND. Een Libel, dat in boosheid en hatelijkheid ten opzichte van den goedhartigen ERFSTADHOUDER , ‚in allen deele verre overtrof, alles wat een legioen van ondeugende Paskwillanten, in een menigte van Schotfchriften en Printverbeeldingen tegen den Hertoc hadden uitgebraakt , even als ware WIL- LEM DE Vijrpe en Zijne Voorzaten, de fnood- fte Dwingelanden en Verraders van hun Vader land, die ooit de Zon befchenen had! Een cerro- ` vend en de Conftitutie boosaartig ondermijnend gefchrift, afkomstig van zich {chuilhoudende duis- terlingen , die aangevuurd door eenen helfchen geest, en {chrijvende met een pen in gal en bloed gedoopt, de Natie tot het fchandelijkst oproer aanhitsten, en dat duidelijke kentekens opleverde, waar op men het, onder al het fchreeuwen om Grondwettig Herftel, en het befchermen der Vrij- heid gemunt had. l s He WILLEM pen V. VI Afd. 679 s» Het ontmoette (zegt de VERVOLGER op Was 35 GENAAR, tot eeuwige fchande van vele Neder- x landeren,) gretige Lezers, en daar het allers jo Ongunstigst (wij zeggen Godtergend) (prak s, van ZijNE Hoocueip, en alle Zijne Voorza- » ten; daar het vele Regeeringsperfoonen gispte, s, en ingericht fcheen , om eene volflagene Vulksre- j, gæring aan te prijzen niet alleen, maar des >» Moods met geweld te doen fland grijpen; yer- jy hieven velen der misnoegden over het tegenwoor- s dig Befluur van ’s Lands zaken , dit Werkje ten s» Hemel, als behelzende volgends hun inzien, het ” rechte middel, om zoo als zij het noemden s 5, van Dwingelandij, onder welk eene gedaante ook » bekleed, ontflagen te worden.” Was het wone der, (daar alles wat eerlijk in den Lande dacht; zich over de verfpreiding, en toejuiching van dat fchendig ftuk verbaasde,) dat de Staten der ons derfcheidene Gewesten , het debiteeren, lezen, en, diftribueeren van hetzelve, op de ftrengfte wijze verboden, en zelfs een præmie van 14000 Gul. dens beloofden, op de ontdekking van den eerloos zen Schrijver en Drukker? Meer verwondering ging echter velen aan, dat, toen op voordragt van het Hof van Holland, over dat onderwerp ter Vergadering van Holland geraadpleegd werdt, de Afgevaardigden van dAmfterdam ten duider O oa 9 lijk. 580 LEVEN var lijkften toonden, dat zij het fireng verbod tegen dat oproerig en hoonend Schot{chrift wraakten, ten minflen zeer onnoodig keurden, in het mid- den brengende, ,, dat men zoo veel haast niet „> gemaakt had in het verbieden van het Pour- » TIEK VERTOOG, gefchreven door den Heer Mr. » R. M. van Goens,” ingericht tegen het ge- drag van fommige Leden der Regeering van hun- ne Stad, die wij uit hunne denkwijze, ten aanzien yan het weerlons houden des Vaderlands; van het onbepaald Convoy; de Gewapende Neutraliteit; en den onbehoorlijken handel met de Noord-Ame- ricanen; en boven alles uit het voorftel betrekke- lijk den Hertoc en Z. D. H. hebben leeren ken- nen. — Zoo als het gewoonlijk gaat, het ftreng verbod wekte de nieuwsbegeerte bij velen naar het Libel derwijze op, dat zij zelfs aanzienelijke fom- men boden, wanneer men hen flechts één Exem- plaar te bezorgen wist. (*) Dit maakte de baat- zucht (*) De aanvrage van Lieden, die in hunne qualiteit de verfpreiding van dat ftuk beteugelen moesten, was zoo groot, dat één derzelver aan ons drie gouden Rijders uitloofde , wanneer Hij 'er een Exemplaar van kon magtig worden. Het is zoo, dat zulk een aanbod niet in ftaat was, om door ons zijnen wensch bevredigd te krijgen : dan, wat baatte zulks? daar het niet ontbrak aan Boekverkopers, die ’er hun werk van maakten, miet alleen om de alom bij nacht geftrooide | . Ex WILLEM DEN.V. VI. Afd. 58: zucht fpoedig aan-de gag om-het te herdruk- ken, en eerlange durfde cen Amfterdamsch Boek- verkoper, het proper in klèin -s2v@ uittegeven, onder den tijtel van.Bijkage tot de Historie van Jan WAGENAAR , zonder gat het krachtdadig belet werdt. — ,, Toen Z. Lic bet fluk in handen kreeg, » was Hij er (volgens een aan ons medegedeeld ‚> bericht) derwijze over ontroerd, dat men voor » gevolgen beducht werdt. Dan, fpoedig verkreeg » Zijne geduldige Ziele haare gewone effenbaar- » heid, onder dit leed, en den onverdraaglijkften » hoon wed:r, daar Hij zich van de aangetijade „ gruwelen volkomen vrijkennende, zijne zaak en »» lot aan God beval, en het oog ten Hemel flaan- » de uitriep: Hremerscne VADER! VERGEEF DE- > ZE LASTERINGEN AAN MIJNE BITTERSTE VIJ- 95 ANDEN, WANT ZIJ WETEN NIET WAT ZIJ „> DOEN!” Intusfchen deedt het vergift door dat fchendig {tuk , «en meer anderen van denzelfden ftempel, in veler zielen geftrooit, de ontzettendfte uitwerkin- en, om het geluk en aards genoegen van den bes- ten Exemplaren, die veelal in handen van geringe lieden geko- men waren, voor eenige ftuivers op te kopen, en met een ongehoorde woeker te verkopen ;. maar daar en boven nog onbefchaamd genoeg, om zich daar over te beroemen. Oo 3 552 LEVEN van ten Vorst, die wel eer het voorwerp van de liefde der Natie was, op de onzinnigfte wijze te ver- woesten, en alle zijne pogingen te dwarsbomen tot onberekenbare nadeelen van Volk en Vader- Jand. In alles, zelfs in de toevalligfte gebeurenis- fen, waande de argwaan een opzettelijk plicht- verzuim, ter bevoordering van des vijands oog- merkin, en ter onderdrukking van de Vrijheid en den Welvaart:der Ingezetenen, aan de zijde van ’s Lanps ERFSTADHOUDER te ontdekken, en was voor velen gronds genoeg, om niet alleen Hem, maar ook vele brave kundige Regenten, en dappere Scheepsbevelhebberen , als opzettelijke Vcr- raders van het Vaderland, in Couranten , de Post yan den Nederrhijn, de Politieke Kruijer , en an- dere Dag- en Weekbladen, opentlijk uitgegeven wordende, aan de kaak te ftellen, waar bij men dan niet verzuimde, om in de laagften volks- toon, Z. H. als de Verpervenpe Hann aan het onkundig Volk voor te ftellen. De vermeerde- ring der Marine flappelijk voortgaande , dewijl het, dan gan eenen genoegzamen voorraad van mg- terialen, zoo ruimfchoots ten Lande uitgevoerd wordende; dan wederom aan gebrek van Zee- yolk mangelde, was zulks de oorzaak , dat de op (-onvooy wagtende Koopvaarders, in ’s Lands Havens gedurende den geheelen Zomer moesten - blij- WILLEM pen V. VZ. dfd. 503 blijven leggen. Hier kwamen de tijdingen van. het overmeesteren van verfcheidene Colonien, zoo in de Oost- als in de West-Indiën , en het wegne- men van vele Schepen, even als zoo vele Jobsbo- Gen bij, ’t welk de laster alleen toekende aan WiL- LEM DE VijrpE, die onder al dien hoon en fmaad echter niets onbeproeft liet, om de ver- fterking van ’s Lands Zeemacht op alle mooglij- ke wijzen te bevoorderen, met dat gevolg, dat men tegen het begin van Augustus, zoo veel machts bij één had, als toereikende geoordeeld kon worden, om met het Convooy in Zee te gaan, het welk gelegenheid gaf, dat ten aanzien van de Scheepsbevelhebberen, de valschheid en kwaadaartigheid der leugenachtige voorwend{éls ten volle bewezen werdt, door het roemvol Zee- gevecht dat zij op den 5 Augustus op de Dog- gersbank aan den overmachtigen Brit leverden. Fen treffen, het welk bij alle onpartijdigen ten fprekenden bewijze ftrekte, dat, zoo men in vroe- ger dagen, ingevolge de zoo menigmaal herhaalde voorftellen van Z. H., zich met ernst had toege- legd, om het Vaderland zoo te Land als ter Zee in ftaat van Defenfie te ftellen, om dus doende, met genoegzame macht den Admiraal PARKER op het lijf te vallen, het den Nederlanderen zeer zeker zou gelukt zijn, om de Zngelfchen, even Oo 4 _als 584 LEVEN van ENZ, _ fils in de dagen onzer Vaderen, hunne gewaande Heerfchappij over Gods vrije Zee, nadrukkelijk te betwisten. De order der Gefchiedenis zou als nu vereisfchen , dat wij de toedragt van. dat roem- vol treffen, benevens nog meer andere gelijktijdige gebeurenisfen (voor zoo verre dezelven met de Lotgevallen van Z. D. H. in verband ftaan,) hier opgaven. Dan, daar zulks deze Afdeeling te zeer zou doen uitdijen, zullen wij dat in de volgende behandelen, en hier mede, dit Tweepe DEEL de- zer Charactermatige Levensbefchrijving yan W tLe LEM DEN GOEDEN befluiten. | BIJ- B IJ L A GEN. Bevattende Copiën van eenige Brieven , gevonden onder de ontdekte Papieren van de Heer LAURENS , geweezen Prefident van het Americaansch Congres ; dienende ten betoge , dat niet zoo zeer het ontwer- pen en tekenen van een Préparatoir Commersie- Tractaat, met kennis van Heeren Burgemeesteren der Stad Amfterdam, bij Z. D. H. befchouwd werdt als een misdaad van Staat; maar veel meer, om dat uit de daar bij gevondene flukken bleek, dat >er een Complot fints eenige jaaren in de Republiek aanwezig was, die geen ander oogmerk had, dan het weêrloos Vaderland in eenen verderffelijken Zee- torlog met Engeland intewikkelen, door het ter rand neemen van middelen , die onbeftaanbaar waren met den vastgeftelden Regeeringsvorm. —— Strek- kende deze ftukken ter opheldering van het geene in de Noot op Bladz. 468 hier voren door ons gezegd is, A. Copie van een Brief, gefchreven uit Amfterdam op den 14 April 1779, door S. W.STOKTON, als Agent van wegens de Americaanen zich aldaar ophoudende, gericht aan den Eerw. Heer WiTTERSPOON , een van de voornaamfte Hoofden der in opftand zijnde Colonisten. Mijn Heer! | 99 I. heb de vrijheid gebruikt, (in de vooronder- op ftclling dat zulks U niet onaangenaam zijn zoude) l Oo 5 >> om 536 B U L AGE N, » om U federt Meij laatstleden verfcheidenmaalen »s te fchrijven over de Publieke Zaaken, hebbende „5 federt dien tijd, ten verzoeke van den Heer W. LEE Schildkn. , gefungeert hebbende als Secretaris van » de Americaanfche Commisfie aan de Hoven van s> WEENEN en BERLIN, (*) en ben nu op het punt om naar America te retourneeren, met het eer{te goede transport. Ik zende dezen aan den Heer Apams, die eenige weken geleden van Parijs naar Nantes vertrokken is, om de reize te doen met het Fregat de Alliantie, het welk men denkt dat eerstdaags zeilree zal zijn naar Boston. > Ik zelfs zou zekerlijk met hem vertrokken zijn, indien ’er kans geweest was om mijn goed, het >, welk hier te Lande gebleven is, in tijds naar >> Nantes te doen komen. — Nu moet ik wagten 55 naar eene volgende gelegenheid, en verzoeke, >> dat gij zoo goed geliefd te zijn, om mijnen Broe- >> der, aan welken ik bij eene vorige Scheepsgele- s, genheid gefchreven hebbe, daar van te verwit- >> tigen. 5, Ik heb mij de moeite gegeven, om zeer naauw- a, keurig geinformeert te worden nopens den ftaat » van Politieque Zaaken alhier, vermits het belang >> het welk America daar in heeft, en ik flatteer s» mij deswegens de beste informatie te hebben. ` 99 Gij (*) In het origineel waren de beide Hoven, flechts met de Eerfle en Laatffe Letters aangeduid. Zoo ook verfchei- dene anderen, die wij in deze Copie me? CariraaLE Lerieng 39 99 33 5’ 33 99 39 29 vol uit sullen opgeven. 2? 29 29 29 9 2% 2 99 2) 3 29 29 39 23 2 2 29 22 39 29 22 B IJ LAGEN 587 » Gij hebt zekerlijk, als zijnde een Lid van het Concres, reeds voor dit moment gezien, het Pian van een Tractaat van Vriendfchap en Commerçie, als gefchikt om tusfchen de Staaten van Heliand en de Staaten van NoorD-AmeRICA tè worden aangegaan, zijnde daar van verfcheidene Copiën overgezonden. —— Dit Plan werdt op den 4 September 1778 yan de zijde der Stad Amfterdam getekend, door JEAN .DE NEvuFVILLE Schildkn, Koopman, zijnde daar toe gedeputeert door den Penfionaris en Burgemeesteren dier Stad, en door den Heer W. Lee Schildkn. Commisfaris van het Concres, aan welke de Propofitien gedaan wa- ren door het Canaal van den Heer DE NEUFVILLE, Naárdien mogelijk het Character van den laatst- genoemden Heer U onbekent zat zijn, oordeel ik het gevoeglijk hier te zeggen, dat Hij een van de voornaamfte Kooplieden zijnde van Amtterdam , zich zeer ijverig betoond heeft voor de waare be- langen van zijn Vaderland, waar van Hij juiste begrippen heeft, en mij dikwijls heeft gedecla- reert , veel naauwer verbonden te zijn aan de Commergiëele belangen van America en VRANK- RIJK, dan aan die van Groot-BritTANNIEN. — Het gedrag van dien-Heer uit dat beginfel vloei- jende, en boven dien nog uit een algemeener be- ginfel, te weeten, het verlangen naar het fucces der pogingen naar Vrijheid in elk Land, zal, vertrouw ik .altoos uniform zijn, en uitblinken in faveur van America. Ik twijffel derhalven geenfints, of het Commercieerend deel van AME- | 99 RICA 588 B IL A GEN. 39 39 29 29 29 293 39 23 39 2% 39 29 22 33 39 29 29 29 39 53 39 33 29 5 29 >? 9? 39 RICA zal hem onder de eerften in het geheugen houden, als een Koopman uit HorLANp en hun- nen Vriend. Deze Heer heeft zich bij het teke- nen van het Plan, daar toe door de REGEERING VAN AMSTERDAM behoorlijk geauthorifeerd zijn- de, verbonden: dat zoo Jang America niets doen zoude tegen het belang van de STAATEN VAN HoLLAND , de Stad AMSTERDAM niets doen zot- de, flrijdig met de belangen van AMERICA, maar in tegendeel gebruik maaken van haaren invloed op de Staaten van de VII Vereenigde Provindien van HorLanD, om de verlangde Connectie te ef= fectueeren. Ik behoeve U niet te melden de groo- te importantie van de Stad Amfterdam in de Publieke Zaken van de StatentGeneraal. Gij kent te wel de historie en den ftaat van elk Land, dan dat zulks eenigfints nodig zou zijn : maar het moet de minst wetende Politieken frappeeren te vernemen, dat AMSTERDAM twee derden be- taald in de quota van HorLANp , en dat de Pro- vincie van Hoxtanp alleen twee derde draagt in de gemeene lasten van de VII Provingien. De Re- geering dezer Stad is getrouw en ftandvastig ge- bleven bij haar Engagement, en zal, zoo ik mij niet bedriege , zulks onveranderlijk blijven doen. 55 De Patriottifche partij in HorLAnp, heeft veel werks gehad om de desfeinen te keer te gaan van de Pains van Oranje, of in andere woorden , die van de Engelfche Partij (*). Het Hof van GROOT- >» BRIT- (*) Zie daar de fleutel om het geheim te ontdekken , wars BI LAGEN 589 a, DRITTANNIEN heeft een zeer aanmerkelijken in- j, vloed op de raadflagen van dit Land, door de be- 3 gunstiging van den Pains STADHOUDER , die een 3, Bloedvriend is van den Konino van GRooT- s, BRITTANNIEN, en die men vooronderfteld , dat 5, dezelfde bedoeling heeft als hij, ten aanzien van 3, des Volks Vrijheden. o> Hij (te weten den Heer EnrsTADHouDER) heeft 3 eenige van de min voornaame Provingien zoo zeer 55 Op zijne hand, dat dezen voor als nog niet dur- s ven waarom VAN Bercket C. S. zich altoos tegen de voorftellen van Z. H. tot vermeerdering van Zee- en Landmacht aan- kanteden, MEN HAD ZICH GEËNGAGEERD OM DE DESSEINEN VAN DE PRINS TE KEER TE GAAN, EN MEN HAD DAAR VEEL WERKS TOE GEHAD. — MEN HEETTE DIT GETROUW EN STAND- VASTIG TE BLIJVEN. Welke waren nu de desfeinen vanZ. H.? Wij hebben die uit des Vorsten Voorffellen, Misfives, en Gefprekken leeren kennen, en gezien, welk een verdriet Hij ondervondt, wanneer Hij zag, dat AMsTERDAM altoos zijne Vaderlandlievende, zijne heilzaame maatregelen dwarsboom- de. Daar deze zijne vijanden het ’er op gezet hadden, om hun Engagement getrouw te blijven, moesten zij dan ook alles tegenwerken wat ter handhaving van de Onzybicieip nodig was, en om dat geheime oogmerk voor de Natie te bedekken, beftonden zij het luidfte te klagen over de /ndc- tiviteit, dezelve op rekening ftellende van Z. H., die geen ander desfein had, dan het Vaderland bij deszelfs Onafhan- gelijkheid te bewaren. Wie gevoeld hier niet een traan in het oog drijven, over het onrecht dat men den braven Vorst aandeedt, op zulk eene listige als hoogst firaf baare wijze, tot bederf van Land en Volk?? 590 BY LAGEN. 5» ven weigeren deszelfs verzoeken, en dus hebber >, de Gedeputeerden van die Provingien hun confent s> terug gehouden in ‘verfcheidene Refolutien wel- 99 ke de Provinçie van Holland federt langen tijd a ten voordeele van America zouden genomen heb- s, ben, maar ongelukkig voor ons, in dit moment „ is de eenparigheid van de Staten noodzakelijk, in 9, de meeste van hare Refolutien (*). „ Het nadrukkelijk gedrag van VRANKRIJK On- langs gehouden, door te declareeren, dat zij de Hollandfche Schepen op GROOT-BRITTANNIEN handelende , witgezonderd die van’ AMSTERDAM en HAARLEM, wegnemen zouden , bragt fchielijk de Steden Rotterdam, Dordrecht en anderen tot s zich zelven. Deze vrezende om hunne Schepen uit te zenden, en het Volk beginnende te mor- ren, wierden genoodzaakt tot het nemen van de 99 Re- (*) Dat Z. H. de Staten van de hier genoemde min woornaame Gewesten, in het neemen van befluiten naar zijn wil en wenk deedt handelen, is een onwaarheid, die men voelen en tasten kan, wanneer men maar beziet wat ‘er in Gelder- land en Overijsfel (die men hier meest bedoelde) in de Staatsvergaderingen omging. — Meer ftrokend met de waar- heid is het bericht, dat ’er Eenparigheid van flemmen nodig was. Dan, daar die eenparigheid als beklaeglijk en fchade- lijk befchouwd worde, ziet men te gelijk, hoe zeer men het ‘er op toelei, om door Verdeeldheid het plan te bereiken. — - In later tijd vond men een ander Hulpmiddeltje uit om alles gedaan te krijgen, te weten: de geweldadige Remotien g het welk men beftempelde met den naam van Congediëeren. =s BY LAGEN ` sor s Refolutie, waarin de Gedeputeerden van alle de », Steden der Provincie van Horranp confenteer- „ den, om Convooy te verleenen aan hunne Sche- 35 pen, zonder uitzondering van die Artijkelen van „„ Commercie, om welken de Engelfchen, federt „ den Oorlog met Vrankrijk, de Hollandfche Sche- >» pen gedurig hebben weggenomen, &c.” Dus beuzelde een Vreemdeling over ’s Lands diera baarfte aangelegenheden , terwijl Z. H. en het meer- derdeel der Staatsleden zich alle moeite gaven om de Republiek voor de onheilen van den Oorlog te be- vrijden , door het in acht neemen van de ftiptfte Onzijdigheid, jegens de in Oorlog zijnde Partijen! Het” zou eene belediging aan onze zijde mogen genoemd worden, wanneer wij onze Lezeren aan- wijzen wilden , dat uit dit fcbrijven duidelijk was optemaaken, dat ’er een Complot beftond, welks Leden zich in eenen ongepermitteerden Handel had- den ingelaten, niettegenftaande zij gevoelden, dat het tegen de Unie, de CONSTITUTIE, en de Trac- T ATEN ftreedt. Van meer belang is het, de Perfonen te weten, die nevens de reeds aan ons bekend gewor- denen, tot- het Conclave behoorden. Hier toe kan dienen het volgende fluk. Zijn. 592 BIJLAGEN. B. Zijnde de Copie van een brief, gê- Ichreven den 13" December 1778 uit PHILADELPHIA, door zeker Per foon geheten J. G. Dircks, aan de Heer H. LAURENS, zich te dien tij- de binnen Amfterdam ophoudende. Mijn Heer! >, De herinnering der vriendelijke bejegening van ys Uwe Excellentie, en de vriendfchap aan mij be- 55 wezen &c. —— Ik ben na Holland geweest, al- 5, leen met oogmerk om de beide Landen tot ders y5 zelver wederzijdsch geluk te famen te vereenigen, 55 en ben zoo wel geflaagd, als de verfchillende om- 5, ftandigheden het hebben toegelaten. —— Ik ver- 5» zoeke deze Brieven te willen aannemen voor mij- 3, ne waardige Vrienden en Landgenooten, de Ba- s, FONS VAN DER CAPELLEN, bij welken, en bij hun- 3, ne Vrienden ik mij vleije dat Uwe Excellentie wel 5» haast vinden zal, dat ik, door mijn gedrag vele «> edelmoedige harten voor de zaak der Americas >» nen gewonnen hebbe, —- Ik wensche, dat dit >, begin vele gelukkige evenenenten voor de beide >, Landen tot gevolg mogen hebben. s Ik gebruike de vrijheid hier nevens te voegen „ een lijst van de namen der Heeren, die al te za- 5, men waardige Vrienden zijn van de zaak der >, Americanen. Ik wensch, dat God Uwe Excel- 5, lentie moge begeleiden en een’ volmaakt fucges s> Verlecnen. &c. » Hen BĲ L AGE N. 593 » Henprik Hoorr Danielsz., Oud Burgemees- 5, ter van Amfterdam. Daniet Hoorr Danielsz. b» Secretaris van Amfterdam. De Raadpenfionaris »» VAN Bercket van Amfterdam. Jean pe Neur- 5» VILLE EN Zoon, voornaam Koopmanshuis te Am- » fterdam. Dien Heer kan Uwe Excellentie infor- s» meeren van alle Auizen van Commercie, die onze o> Krienden zijn. De Burgemeefter Hoort kan Uwe >», Exellentie informeeren welke Heeren van de Re~ » geering onze Vrienden zijn. —— En de Barons » VAN DE CAPELLEN kunnen Uwe Exellentie in- >, formeeren door alle de VII Provinciën.” Dat deze opgegevene Perfoonen, en meer ande- ren die tot het geheim waren toegelaten, het niet flechts berusten lieten bij het Concipieeren van het Plan eenes Commercie-Tractaats, maar zich onledig hielden om de Colonisten met Schepen, Geld, en andere zaken, ter volvoering van hun Plan te voor- zien, blijkt duidelijk uit het volgende ontdekte ftuk, C. Zijnde de Copie yan een brief, ge- Sehreven uit AMSTERDAM, door zekere A. GiLLON, Zaakgelastiz- den der Americanen , aan den Gou- verneur van Zuid-Carolina, van dato den 1; Maart 1780. Mijn Heer! „, Ik had het vermaak uden gr. December laatst- ss leden te fchrijven, en zende U nu Copién als te If. Deen. Pp »> Fort s4 BIJLAGEN 39 3 99 33 29 39 39 Ed hd 39 Fort. De Heer Izaro in zijne reize verhinderd zijnde, en het ijs belettende eenig Schip van hier te zeilen, heb ik geen gelegenheid gehad , U van mijne verdere handelingen alhier kennis te ge- ven. — Deze zal U overhandigd worden door de Heer Nixon, deszelfs Copie zal hij U doen toekomen met de eerfte goede gelegenheid, na zijn arrivement te St. Euffatius. —— Ik zal U toezenden de Copie van de Correspondentie tus- fchen CuamonT, en een Heer die ik overreed heb hem te fchrijven, op het fubject van de twee Schepen alhier gebouwd, waar uit gij zult zien dat het haar nooit ernst is geweest om mij deze twee Schepen te verkopen. >, De Heer Frank in heeft mij nooit geantwoord. Ik dagt dat des Heer Apams arrivement te Parijs eene goede gelegenheid zoude zijn om de zaak op nieuw aan te roeren : derhalven fchreef ik aan Hem, aan Izarp, en aan Lee, om zich te za- men te vervoegen bij de Heeren DE SARTINE en DB VERGENNES, Ministers te Ver/failles, ter be- koming van 10 Schepen; offereerende ten eerfte de kosten te betalen, of dezelve te nemen op tauxa- tie van vier onpartijdige Lieden, te verkiezen bij beiden de Partijen alhier. Vermits ik alle zwa- righeid hier uit den weg geruimt had, door van HOGER HAND alle hulp beloofd te zijn, en dat ik dezelve mogt uitrusten, het zij als Holland/chen eigendom, om te gaan naar St. Euftatius, of de- zelve uit te rusten als Americaanfchen eigendom. Doch de antwoorden laatstleden avond van alle de- » ZE BĲ L A GEN. 595 5, 2e Heeren ontvangen, noodzaken mij de aange- s, name hoop te verlaten, om U te brengen twee van » de fchoonfde Schepen des Werelds van 186 voeten »5 kiels, te monteeren met 28 zes en dertig ponders s op een Dek. En alhoewel zij te diep zouden >> gaan voor onze Baar, zouden ze echter ras Sche- ‚‚ pen genomen hebben, die aan alle oogmerken be- 5, antwoord zouden hebben. Niet, of zij tragten alle »5 mij te helpen in deze en eenige andere mijner ə, zaken; maar zij voorzien, dat dit verzoek indien 5, toegeftemd wierdt, mij misfchien alleen in ver- >, dere difficulteiten zou inwikkelen. ’Er zijn in ‚‚ de Franfche Havens verfcheidene Schepen die vol- 5, doen zouden, doch de tegenftand die ik alrede - 55 ondervonden hebbe, overtuigt mij dat ik daar geen 99. hulp zoude vinden. Dierhalven befloot ik, heden >, ochtend al Uw geld te beffeden aan Yzere Bou- ss ten, Spijkers, Touwerk, Canafas Dock, Kabels, >> Ankers, Schippers Provifien, Bootsmans-, Tim- >, mermans-, Confiapels- en Kuipers-behoeften, Docs ss tors Inffrumenten en Medicijnen. Tzere Hoepen, xs en alles wat ik denk noodig te hebben voor drie s» Fregatten , exept Kanon, Kruit , en Oorlogsgerced- s, /chappen, welken ik nog niet weet of ingefcheept >, Kunnen worden. Ik denk de helft meer van de »> principale artijkels te koopen, als noodig is voor 9, deze Schepen, en eene dubbele quantiteit van de | >> Artijkels: en indien eenig geld overig heb, denk »> ik het te befteden in Lakens, Linnen, Schoenen, s> Kousfen en Hoeden voor Uwe Troupen, en alle de- ss ze Goederen op St. Euftatius in verfcheidene Boa | l Ppa s, demt v v 596 BY LAGEN. se dems zoo fpoedig mogelijk te zenden , van waar s» Zij dezelve kunt ordonneren naar Uw goedvinden. s Het zal misfchien noodig zijn, alhier (te Amfter- » dam) de Artijkels die voor groote Schepen fchij- »» hen te zijn, te laten asfureeren, of dezelve fom- » tijds door de Engelfchen mogten genomen wor- » den, gelijk als Kabels en Ankers. De Heeren s» NicorLaas ez Jacon van STAPHORST, Kooplieden alhier, zullen de zaak verrichten, en hebben mij een crediet van f 30,000 beloofd, (misfchien zal ik meer van hun kunnen afpersfen) op mijn eigen crediet, tot dat Uwe komt, gelijk ik mits dezen verzoeke, welke fom met de Leening vande Heer STREIKEIZEN, en Uwe eigene gelden, een mooi beloop zullen maken, om aan de voorfchreven oog- merken te beantwoorden, en den flaat te bevrijden van eenig verlies op het Plan, door U geproponeert ter bekoming van eene goede Zeemacht. » Vergeef mij, dat ik nu mijn gevoelen inbreng omtrent het geene tegenwoordig gedaan moet wor- den, het welk is, bij aldien de Staat bij haar : voornemen volhard om eene Zeemacht te hebben, dat de drie Fregatten mogen gebouwd worden in Philadelphia, Boston, of Portsmouth in Nieuw- »» Hampshire. De tegenfland die ik in Vrankrijk ondervonden hebbe, overtuigt mij, dat zij nooit van meening zijn, dat America eene Zeemacht zal hebben, anders zouden zij zekerlijk de 10 Sche- pen, die zij hier hebben ledig liggen, verkocht hebben, terwijl zulks hunne macht niet zou ver- s> minderen, gelijk zij mij gepasfterde voorjaar zei- \.. 59 den, 39 29 33 39 B JJ LAGEN 597 den, wanneer ik» een, Plan voorftelde, waar: door », Georgia laatstleden Maij ontzet zoude zijn ge- 95 weest; doch zelfs toen weigerden zij om aan U een Schip te geven. (*) Capitein Yoyner heeft alles gedaan wat in zijn vermogen was in alle Uwe zaken, en zal over St. Zaffatius met de „> eerfte gelegenheid retourneeren , gelijk mede zul- len doen alle de andere Officieren. Ik zal hen 55 fpoedig volgen. &c. — >» Ik ben niet vereert geweest met eene regel van het Gouvernement federt den 31 Januarij 1779, > dus (+) Uit deze pasfagie ontdekt men twee „opmerkelijke bijzonderheden , die niet weinig licht over de toenmalige omftandigheden verfpreiden. De Eerste is, dat de Franfche =Staatsministers, ondanks alle hunne beloften aan de Ame- ricaanen om hen vrij te willen maken, hen echter hinderlijk waren in het aanfchaffen van een Zeemacht. Zou men om die redenen niet mogen geloven, dat zij veel eer een oogmerk zouden gehad hebben, om de Colonisten flechts vah Meester te doen veranderen? — De Tweepe is, dat daar ‘er 10 Franfche Schepen werkeloos in hunne Havens lagen, de Heeren van BerckeL C, S. bij hunne vrienden te Parijs echter niet bewerkten, dat men die S chepen aan de Repu- bliek verhuurde of verkocht, om daar door onze Marine te verfterken. „ dus ben ik verplicht zonder ordres te ageeren. — >, Gave God, dat ik in ftaat was geweest meer te „ doen! Had de kloekzinnigheid Uwer onderftelde s» Vrienden grooter geweest, dan die van Uwe ss Reéele Vrienden, ben ik verzekerd dat ik lang » voor deze bij U. met eene genoegzame hulp ge- » weest zoude zijn. (*) Doch ik heb deze troost, ‚> dat ik geloof zoo veel gedaan te-hebben als eenig »> Perfoon uit America gezonden, ooit in Europa »» verricht heeft, tot het bekomen van crediet, ge- ‚, confidereert zulks voor een Staat was, die op „ dien tijd, wanneer ik gelden voor haar opnam, », volftrekt geïnvadeert was. —— Jk heb verfchei- s> deme -bijeenkomsten gehad met de Geldfchieters en »> Makelaars in deze zaak, die mij een Millioen > Guldens zouden bezorgd hebben, binnen zes weken ss tat 5 pCt. interest voor 10 of 15 jaren, indien de p, Volmachten naar hun genoegen geweest waren; ss /choon ik hun overreed heb, te beloven, dat bij al- „„ dien de guarantie van het Congres aankomt ter- „> wijl ik hier ben, Zijlieden op die fecuriteit het s, voornoemde Millioen zullen betalen, tot dat dier- s> gelijke volmachten en guarantie komen, als ik nu 9, aan U influit, dewelken van hun eigen opftel zijn, 95 en overgezet door hunnen Notaris, —- Doch ik » zende U het Hollandsch Origineel, en het Trans- s laat (*) Wie waren de Onderfielde Vrienden? Wie waren de Reëele Vrienden? Uit het vervolg van deze brief zal zich dit duidelijk ontdekken, en te gelijk wat ’er in het geheim hier te Lande al werdt uitgevoerd, BYLAG EN. 599 laat tot Uwe narichting, a/s mede het Hollandsch „ Origineel, en deszelfs Translaat in het Engelsch „„ van de Guarantie van het Congres. — Had ik „ zulke papieren nu hier (te Amfterdam), ik zou 5, vier Millioenen Guldens kunnen bezorgen, het welk „ is circa 3 Millioenen ponden Carolina Court, tot s» 5 pCt., te betalen in 15 jaren, te weten niets voor „ de eerfte 10 jaren, maar naderhand alle jaar Een „„ Millioen af te losfen, tot dat alles zal zijn afbe- taald, de intrest jaarlijksch te betalen. De Ma- 5, kelaars, Commisfie, of Remediaan, gelijk zij dat hier noemen, is yan één tot twee pCt. van het 95 Capitaal bij de betaling in Uwe handen, Een pCt. „ Commisfie aan den Koopman, voor het behandelen „„ der zaak, en een half pCt. van den intrest die „„ Hij jaarlijksch betaald, en een pCt. voor aflosfing v5, van het Capitaal: het geen den Intrest zou bren- „ gen tot circa 5 en een half pCt. in het jaar. „> De Objectien die zij maken tegen mijne tegen- „„ woordige Volmachten, zijn, dat het Specificeert „, voor drie Fregatten, en dat het gecompeteerd is, „ door te zeggen, dat ik een difficieerende fom mag „> opnemen, in plaats van een bepaalde fom te noe- „ men, welke deficieeren op eene wijze dat hus „ geen genoegen kan geven.” „ Uwe Exellentie is nu bewust op wat voet hier „ de fom bezorgd kan worden, en of de Staat de- „ zelve benoodigd heeft. Zoo ja, en bijaldien de » wijze geapprobeert word, zou het best zijn een „ bekwaam Perfoon te zenden met zoodanige Vol. y» macht en Guarantie, zendende hem 2 of 3 Copien Pp 4 s, Gan 600 B IJ LAGEN. s, dan na, of anderfints met zulke Documenten te zen- >, den aan de Heeren N. en J. VAN STAPHORST, ~ 5, Kooplieden alhier, of aan eenig ander goed Hol- 9» landsch Huis alhier, met Uwe bevelen hoe die gel- >, den hier moeten befteed worden. Doch daar de >, Heeren van STAPHORST reeds de grond van deze s zaak gelegd hebben, laat ik aan Uw oordeel over , s of het niet best zal zijn, hun dezelve te laten yer- 5, richten? Ik heb federt 10 jaren met hun gehan- >, deld, en ben bewust, dat zij hier in het generaal »» geacht worden een folide Hollandsch Huis van goed „, Capitaal , en wezentlijke integriteit te hebben.” „ Lk heb gelegenheid om te weten, wat hier gee >, daan wordt, en heb de berichten, in de nevens- „ gaande Memorie vervat, bekomen van Lieden van 5» behoorlijk gezach alhier. De Hollanders hebben s, gedurende deze 9 maanden verlangt een Perfoon 55 hier te hebben, behoorlijk geauthorifcert door het », Congres. Niet, dat zij hem zouden ontvangen s, hebben als een publiek Minister, doch zij zouden „ gaarne duidelijke informatien gehad hebben, en zij >» zouden de grond hebben kunnen leggen van cen „> Tractaat met ons, tegen dat de zaken tot meerder > rijpheid zouden gekomen zijn. Ook zou hij hier » gelden hebben kunnen erlangen. De objectie tee „> gen de prefente leening van Geld hier voor het „> Congres, is, dat dezelve miet direct uit America „> gekomen is: en om de oupe HoLLANDsCHE Dons 5, hunne woorden te gebruiken, WET MOET DOOR ys FRANSCHE HANDEN PASSEEREN. Jk vertrouw, p indien Prafident Laurens fpoedig hier komt, hij ` s && BILAGEN. Gor s, geredelijk eene groote fomma zal erlangen. Ik >, heb de vrijheid genomen, aan het Ed. Continen- >, taal Congres te melden, op wat voet ik verzekerd >, ben, dat eene ruime fomme alhier ter leen zal »5 kunnen bekomen worden, tot circa 5% of 54 pCt. s> °S jaars, met alle onkosten.” (Fc. — Zie daar, den geheelen inhoud van drie ftukken, bij Laurens gevonden, die een menigte van ftalen in zich bevatten, tot welke ftappen men zich hier te Lande vervoeren liet, die (wat men ook zeggen moge) in de toenmalige omftandigheden van het Va- derland bijzonder misdadig en ftrafbaar waren, de- wijl zij bij de ontdekking, de woede der Engelfchen tot het hoogfte toppunt moesten doen ftijgen, wijl daar uit bleek, op welk eene wijze hunne in op- ftand zijnde Colonisten, op de krachtdadigfte wijze tegen het verbod van H. H. Mog. geltijfd en ge- fterkt werden, om zich van het Moederland af te {cheuren. — Wat mag toch de rede geweest zijn, zal welligt hier iemand vragen, waarom men ook deze flukken niet aan het Hof van Holland overle- verde, en zich alleen bepaalde tot het Concept Plan, en de veranderingen daar in. gemaakt? —~ Waar- om gaf de VERVOLGER op WAGENAAR , die anders zoo uitvoerig was, om met de advifen en voorftellen van de Hoofdbeleiders van deze Clandeftine Handelin- gen, een groot deel van zijn werk te vullen, zulk een verminkt uittrekzel van dezelve, even of er niets onbehoorlijks gebeurt ware? De redenen zijn indedaad niet moeijelijk te vatten: alle veritandige Lezeren zouden te zeer verlicht zijn geworden’omtrent deze Pp 5 na- $ 6o2 B IJ L A GE N. navolgende punten. ,, 1. Dat Z. D. H. met hee ss groote recht dien geheimen Handel in deszelfs ss gehelen omvang en uitgefirektheid, als een misdaad » tegen den Staat gepleegd, befchouwde. 2. Dat s» het niet zeer tot eer verftrekte voor de toenmalige s» Franfche Staatsministers onder Loprwijk DE XVI. >» dat zij, onder het masker van de Americanen te »» Willen vrijmaken, hen echter de middelen onthou- », den wilden om zu/ks te worden, waar uit men >, kon vermoeden, dat zij het oogmerk koesterden om >, de Engelfche Colonien aan hun afhangelijk te ma- ken.” — Wij hebben het daarom der moeite waar- dig gekeurt, geen verminkt vittrekfel, maar de ftuk- ken zelve, onder het oog van onze Lezeren te bren- gen, en willen nu gerustelijk aan elk overlaten, om “te beoordeelen, of WILLEM DE Vijrpe geen recht hadt, om aangaande dat alles te verklaren, geen voorbeeld van zoo iets gehoord of gezien te hebben? Of Hij ten onrechte zijn ongemoegen daar over aan de Hoofdbeleideren te kemmen gaf? Of Hij dwaalde toen Hij voor onbetwistbaar zeker fielde, dat ‘er een _ Complot tegen Hem in den Lande beftond, die het op Zijnen ondergang en die van Zijn Huis hadden toe- geleed? En eindelijk, of CAPELLEN TOT DEN POLL zich beledigd kon achten, toen Z. H. hem denongeerde als het Hoofd derzelver? Dat toch bleek behalven uit al zijn woelen over de Drostendiensten, en wat niet al meerder? ook in dit geval zonneklaar uit twee brie- ven, die de Prins al mede in handen kwamen, iu welks eerfte CAPELLEN zich beroemde , over alles wat hij had durven ondernemen, om het ongelukkig Va- der- BY L AGE N. 603 derland aan de onheilen van den Oorlog bloot te ftellen, en de Staats- en Erfftadhouderlijke Regeer- wijze te renverfeeren, om ’er eene gedrochtelijke Democratie voor in de plaats gefteld te krijgen. De- zelve was door Hem gefchreven uit Zwol, op den 28 April 1778 aan een, hem in Perfoon onbekend Americaan, allerwegen bewijzen opleverende van zijne overdrevene ftaatkundige Dweperijen, daar hij zich aldus hooren liet: Mijn Heer! » Terwijl ik de eerfte geweest ben, of liever de »ẹ tenigfte onder de Leden van onzen Staat, die s, openlijk de zaak van America heeft durven one s derfteunen, en dat in een tijd wanneer hare toe- s ftand zeer Problematiek was, zoo fpoed ik mij »>, om de laatfte niet te zijn, U te feliciteeren met »» het gelukkig fucges waar mede het de Voorzie- s, nigheid behaagd heeft U te zegenen. > tranen geftort heb, en dat wel zeer oprechtelijk , s» wanneer, voornamelijk te Long-Island, de goc- >> de zaak fcheen te zullen bezwijken voor het on- 55 rechtvaardig Tribunal, alwaar de Macht alleen >, de plaats der Argumenten inneemt, en niemand 5, heeft opregter hartelijker intrest genomen in de >, ultkomften, die naar alle waarfchijnlijkheid eer- », lange de rechtmatige begeerten Uwer brave Me- >, deburgers zullen bekomen. | >, Dewijl ik de eer niet hebbe, Perfoneel bij U „ bekent te zijn, zoo zij het mij gepermitteerd », Mijn Heer, ten einde U te overtuigen van mijne 5, gevoelens, en te doen zien waar in ik het geluk 55 gehad heb de Americaanfche zaak van dienst te >, Zijn, U te prefenteeren een exact Translaat van „ een Memorie , waar bij ik op het krachtigfte ge- >, opponeerd heb, tegens de vraag van den Koning ‘5, wan Groot-Brittannien, ten opzichte van de in on- >, zen dienst zijnde Schot{che. Brigade,” — Na over de.toen ingeleverde Memorie gefnoefd te heb- ben, even als of Hij een heldendaad ten beste vau de Americanen bedreven had, (fchoon het vragen om die Regimenten op niets neerkwam.) geeft hij breed: op, welke gevolgen die Memorie had, niet vergetende zich te doen voorkomen, als een Mar- telaar der Vrijheid; en onderricht zijn onbekende Vriend al verder, wat hij door zijn Pen had uitge- voerd, om het zaad van Burgertwist „ in navolging van Dr. Paice in zijne uitgegeven gefchriften al- omme uit te ftrooijen. ,, Zk heb (dus vervolgd hij) 5; daar van: Nederdwit{che Vertalingen, gemaakt, s waar BILAGEN. s, Indien cen Vrouw, en een Kind van ruim elf ja- o> ren oud, wiens Opvoeding mij niet kan toelaten mijn Land te verlaten, mij niet hier gehouden hadden , verzekere ik U mijn Heer! dat ik reeds voor lang mijn bloed ten dienfte der Americaan{che Staten zoude aangeboden hebben. s» Tot hier toe heb ik het niet in mijne macht ge- > had haar dienst te doen, als met mijn zwakke 35 Stem en Pen: doch indien ik van nut kan zijn s, Op eenige wijze, overeenfiemmende met de Engage- s menten waar in ik mij met mijn Land nog be- s> vinde, verzoek ik dat gij over mij wilt disponne- ss ren, met al het  diend, die geen zwarigheid maakte te declareeren, 33 als ik gedaan heb in de Voorredenen voor de bij- > gevoegde obfervatien. —~ Bezield met zulke ge- 33 33 39 39 393 3° voelens, heb ik getracht onze gegoede Landlie- den te overtuigen, dat het crediet van America, hebbende tot deszelfs grond de Inkomften van een Land, rijk in deszelfs Producten, onder- fchraagt door eene wezentlijke Republiceinfche Regeering, Oneindig meer foliditeit heeft, als dat van Engeland, welk, waggelende onder het ge- wicht van een enorme Nationale Schuld, geen andere fteun heeft, als de voordeelen van eene wisfelvallige Commergie, en geen andere befcher- ming dan een wezenlijk despotiek en enbekwaam Gouvernement: doch ik heb nog geen fom ge- vonden, waardig om U aan te bieden, om welke reden ik de vrijheid neem, Mijn Heer! aan U voor te ftellen, of het niet mooglijk zou zijn, dat het Congres zulke voordeelige conditien propo- neerde, waar bij de Hollanders hunne rekening mogten vinden, en overreed worden, om hunne Fondfen in Engeland te verkopen, en hun geld in America te plaatfen. Kan het Congres niet een Fundamenteele Wet maken, dat men nooit den Intrest zal reduceeren zonder aanbod van be- taling van het Capitaal? Het is door gebrek van zulk eenen maatregul, dat Vrankrijk deszelfs Cre- diet in Holland verloren heeft, tot zulk een trap, ‚ dat bij mijn weten, een der voornaamfte Make- , laars alhier, kertelings gedeclareert heeft, dat hij „> niet in flaat zijn zoude 100 Livres aan die Kroon 39 te B IL A GEN. 607 „ te bezorgen. (*) Bijaldien dit idée Uwe attentie „į verdiend, en ik U van nut kan zijn, geliefd het 5> mij in tijds te laten weten. Jk heb rijke en mach- s», tige Vrienden en Bekenden. Ik mogt hun mis- „> fchien overhalen,” &c. Uit een Tweede Brief, almede bij die gelegenheid aan het daglicht gekomen, blijkt, dat zijn Vriend niet veel haast gemaakt hebbe, om des Ridders fchrijven te beantwoorden, veel min om van zijnen raad gebruik te maken. Wij zullen dezelve niet af- Schrijven , dewijl hij weinig interesfeert. Dan een nader bijgeyoegd POSTSCHRIPTUM , levert zoo Wele i be~ (*) Wij twijfelen zeer of het bericht van dien Makelaar, overeenkomftig de waarheid was, want wie weet niet met ons, dat in die dagen zijne gelden aan Vrankrijk te geven, als een bewijs van echt Patriottisme befchouwd werdt? Hoe veelen verkochten in die dagen hunne Inlandfche Effecten, die toen nog meer dan het volle Capitaal waardig waren, en plaatften het geld in Vrankrijk, bekoort, DEELS door de hooge Interesfen: DEELS om als een waar Vaderlander aan- gezien te worden, Hoe velen hebben zich na verloop van eenige weinige jaren, toen het ongelukkig Franfche Volk onder het Schrikbewind zuchtte, zich deswegens niet be- klaagd, daar zij hunne Inkomsten misfen moesten? In de daad, wanneer men op dit gezegde van CAPELLEN door-. denkt, dan is men gedrongen om hetzcive niet alleen aan- temerken als een verdichtzel, maar ook als een onverfchoon- lijke dubbelhartigheid , ten aanzien van de Franfche Ministers van dien tijd, die hij in navolging van zijne Vrienden, in alles van de hand vloog, breed opgevende van de macht en het vermogen des toenmaligen Franfchen Rijks. 608 BY LAGEN. bewijzen van zijnen onbehoorlijken ijver, ter aat- ftooking van de tweedracht, zoo hier te Lande als in America, op, dat wij ons verplicht rekenen, er flechts eenigen hier van aan te flippen. 