Codex diplomaticus Neerlandicus : verzameling van oorkonden, betrekkelijk de vaderlandsche geschiedenis
Hier op antwoordde de heer van Vyanen, dat hij nieuwe van die dingen werd gegeven en van Jan van Gherderen, geen geld daarvan geboort ... vier oude schilden, die hij hem schuldig was te helpen te ... ontbreken nog van elke morgen oude schild, als ... en vrienden hem gegeven hebben te helpen tot zijn rechten ... dan die bedoening aan de heer van Vyanen gegeven was ... des heren van Vyanen. Item, zo heeft die heer van Vyanen Jan voorzien van zijn pacht en zijn land van het jaar 1491, oude Gelderse guldens. Item, in het jaar van 1492, 10 oude Gelderse guldens, maken 16 oude Gelderse guldens. Hierop antwoordde de heer van Vyanen, dat hij van deze 10 en 16 oude guldens voorzien niet geboren heeft, maar Hendrik Dirkzoon die schout en Dirk Hendrikszoon hebben met recht gesproken op Jans goed van Gherderen en willen daarvan afgehaald hebben 30 oude guldens en vijf witte groten tegen zulk goed en pacht, als hem in het land van Hagenstein ontbreekt, en men vond anders geen geld dat die luiden lieden dat men hem schuldig was dan tot waren tot sluiens en tot dijen gegaan was, dat die gezworenen van het land daarop met recht gewist hadden, dat beloop vijf quade nieuwe guldens. Item, had Jan voorzien een huis binnen Vyanen staan, en dat had hij verkocht om ... Gelderse guldens, die maken hem die heer van Vyanen te schenden. Hierop antwoordde de heer van Vyanen, dat hij het huis niet bezeten en heeft noch niemand van zijn weg. Hier op antwoordde de heer van Vyanen dat... huisraad noch kleinood niet bezeten en heeft, noch niemand van suur weggenomen. Item zo had Jan voorzien, zijn huis ver..., dat maakte hem die heer van Vyanen te schenden. En die proces bouwen recht 1 guldener. Hier op antwoordde de heer van Vyanen dat... niet bezeten en heeft noch daar of en weet. En... geen geld genomen en heeft, zit en heeft... Item zodan heeft die heer van Vyanen zijn zelf onderzaten Jans land van... af laten winnen voor schuld, daar Jan sherens borg van Vyanen voet was. Hier op antwoordde die heer van Vyanen, dat dat niet en is en van suur weggenomen niets geschied en is. Item zodan heeft die heer van Vyanen Jan voorzien, de pacht van 76 mergen land van het jaar 96 genomen en te schenden gemaakt, daar hij hem aan geschreven heeft £6 dordre guldens. Hier op antwoordde die heer van Vyanen, dat hij van desens 76 mergen land, daar hij hem £6 guldens aan geschreven zoude hebben, niet meer af en heeft doen leveren dan 21 oude guldens en 4 kwart, want dat niemand en was die lidde, dat hij yet meer schuldig was en dat hebben geleerd die geene, die de dood ontboort was in de landen van Hagestein. Item Sander de Ledige en Gijsbert Heer hebben aan Willem Dirks soen hond gegeven voor Aernt sherens knecht van Vyanen 5 guldens, die niet weer gegeven zijn. Hier op antwoordde de heer van Vyanen, dat hij hem diere schuld niet en bewaakt. Item heeft Gijsbert de Heer betaald voor Willem die Vocht tot Vyanen aan handen Gertrud Aernts 16 oude guldens. Hier op antwoordde de heer van Vyanen, dat hij hem diere schuld niet en bewaakt. 920 Item Wendelmoet van Veren is ontbust van hun pacht van den jaer xcv, viij oude Ghelr. guldens en in jaer xcvi doe ontegaat si hoer land niet gebruiken en bleef ledig liggen, daar men hoer aan schade xv oude Ghelr. guldens en nam hoer Ghijsbert van Vyanen xxi Ghelr. guldens. Hierop antwoordt die heer van Vyanen, hoe dat hij met die saken niet te doen en heeft, noch hem ook en bewijst, maar Wendelmoet voorts was Ghijsbert van Vyanen schuldig van pacht, die hij niet gebracht en kost, en heeft daar om hoer goed onder ons aangesproken en met recht gegnoegd, alsof veel gelt als hij hem schuldig was. En hierboven zo is hij met gunst daar na hier af met Ghijsbert overdragend, deshoor die wel genoegzaam was, en ook zo was hij wonachtig in de staat van Vtrecht, doe Ghijsbert eerst met recht aan spaak. Item Zweder van Ochsen is ontbust enz. Item is Meerten Lambertsoen ontbust van een huis tot Vyanen, dat hij verkocht had om xxii oud Ghelr. guldens. Hierop antwoordt die heer van Vyanen, dat hij daar geen geld af en heeft doen buuren, maar is daar enig geld af gebuurt, dat heeft die poort van Vyanen doen buuren voor scatting, wacht en onraad, als of het huis gevangen is na der poort recht. Item Meerten Lambert, Dirk Houben, Willem van Tul en Willem Engelbrecht hebben betaald voor Herman den schoenmaker en Alphert Hendrik Bloemens zo'n tien dagen aan mijn jongeren hand xiiij oudere Franse scalden. Hierop antwoordt die heer van Vyanen, dat hij hem van deze schuld niet en bewijst, maar Baers van Tul die heeft gebuurd van Herman die schoenmaker en van Alphert Hendrik. Bloemens xxix gulden voor al zulke goed en pacht, als die jonge van Arkel neemt. Item had Ghijsbert Gherits een huis, dat hij verkocht had om xi Holl. gulden. Ontbeurt. Item, zo werden hem ook veel wilgen afgehouwen, die waren van Dordrecht gulden. Item, zo is hem ontbeurt die pacht van den jaar xeri, iv Dordrecht gulden. Hier antwoordde de heer van Vyanen dat Ghijsbert Gherits zijn lijf en zijn goed aan verboert had en daarom heimelijk hem ontvaren waar midden onder den joncher van Arkel, des dat Ghijsbert voor het goede tijd voor gesproken heeft van die broken, daar op die joncheer van Arkel af verantwoordelijk wil, dat de heer van Vyanen al te vreemd heeft, want hij wist wel hoe die brief inhouden, die zij elkaar daarin gegeven hebben. Item Albert die Licht en Hendrik Dirks soen bebetald voor Ghenit Willems soen van een tiende aan mijn joncheerens haat xvij oade Frankisch sch. Item hierop antwoordde de heer van Vianen, dat hij dat wel en onderwijt. Item Willem van Tul in den jaar van xciij had zijn land en koer hier vij Gelre gulden. Item in den jaar van xcv werd Willem genomen met onrecht en afgeschaft xij Gelre gulden. Item werden Willem voorzover ook wilgen afgehouwen, die waardevol waren van Dordrecht gulden. Item, zo is Willem ontbucht van pacht van zijn lande van den jaar van xcv, vijf Gelre gulden. Hierop antwoordde de heer van Vyanen, dat hij geen schade aan land noch aan koer gedaan en heeft, noch geen schade gedaan en is, dat hij weet, maar hij heeft aan boeten en ... Aan de voorpoort verboert, dat hem de scepter met recht wijst... En Hendrik Dirxss heeft van zijn oude schild op zele gheld, alsof hem ontboort is... Van den land van Hagesteyn. Voort zo werden een wilge af gehouwen, ghelijk dat men boven en beneden... Te maken, die licht waardevol waren in ny... Item in den jaer van zestig betaalde Willem van Tul, Willem Engbert, Dirk Huberts en Lubbert Hugens voor Godert Peters en Willem van Tul van een tiende aan mijn jongheer aan mijnheer van Franeker. Schuld, hierop antwoordde de heer van Vyanen, dat hij bemachtigde die scut niet en beweist, maar Baers van Tul en heer Jan, die in Vyanen, die hebben die veertig schuld gehad, die zij met recht gewonnen hadden voor zulk geld en goed, als de jongheer van Arkel hem genomen heeft. Item zo is Hendrik van Sconouwen ontboort drie jaar lang van zijn pacht van zijn land van veertig Vlaamse schelden. Hierop antwoordde de heer van Vyanen, dat hij Wijnandus, zijn clericus, daar af heeft laten verorenzen negen oude Vlaamse penningen op zulke geld als zijn heer in het land van Hagesteyn genomen en onbruik gemaakt heeft, vele jaren lang, ghelijk dat in zijn kroniek staat, van land, dat toe behoort aan onze Lievelde Vrouwenklooster tot Vyanen, en die pachter zocht, dat hij daar niet meer dan negen oude Vlaamse penningen af schuldig en was. Item Jan Wilgers is ontboort van pacht van zijn land van het jaar honderd veertig en veertig, zestig Dordrechse guldens. Item nog ontboort van pacht van zijn land van het jaar honderd veertig en veertig, veertig Vlaamse schelden en vijf oude guldens en veen nieuwe guldens. Hierop antwoordde de heer van Vyanen, dat hij geen geld van hem geërfd en heeft, maar hij heeft daarvoor laten zorgen. Scade van Overrijn heeft daarvan oude schuld, en Baert van Tul heeft dat afgeleverd, xxvij oude Gelre guldens, en dit geld voorzover hij er voor heeft gekregen, is geboren op zulk geld en goed, als die joncher van Arkel hem heeft doen nemen in de landen van Arkel en van Hagestein, en zo was dit geld Jan voorzover doen gebruiken, daarvoor had hij een huis, een deel hoewel weer over en die bruicweer van een land, zo dat hem op die tijd wel genoeg was. Item zo is ontbreekt Scade Goeswins en hem Baert schuldig was, die in Monnikhof woont, x oude Gelre guldens. Hierop antwoordde de heer van Vyanen, dat hij geen geld van Baert geërfd en heeft, noch doen zorgen. In de kerspel en in de stad van Schoonrewoerd. Item zo is ontbreekt Goessen Symonss. en Herman Gijsberts van hun pacht van hun land met jaartal xcvi, xv oude Gelre guldens. Hierop antwoordde de heer van Vyanen, dat hij Hendrik Dirks den schout van Vyanen daarvoor heeft laten zorgen, xxiii oude guldens op zulk goed en geld, als hem genomen is in de landen van Hagestein. Item had Jan Bruintje zijn erve tot Merckerc verkocht den backer om ijexx guldens, daar heeft de heer van Vyanen hem afgenomen en xx oude Gelre guldens, daar hij in Nippert zijn bier en provantie mee heeft betaald. Hierop antwoordde de heer van Vyanen, dat hij daarvoor heeft laten zorgen, een xx noodgeval guldens op zulk schade en goed, als die joncher van Arkel aan zijn goede in tienden geschaad heeft. In de kerspel van Ledebroek. Item Gilbert Roerink (?) in den lande van Vyanen was schuldig aan Henry Clauerts. Vijf Dordrecht guldens, die heeft die heer van Vyanen op doen betalen. Hierop antwoordt die heer van Vyanen, dat hij niet weet dat iemand dat geld op heeft gebeten, heeft en heeft niet gebeten noch laten betalen. Item Gherard Vrancken zoon was schuldig aan Jacob Jacobs. In een brief 14 Dordrecht guldens en 32 gr. Hierop antwoordt die heer van Vyanen, dat hij dat geld niet heeft gebeten en heeft noch laten betalen, en ook zou Gherard Vrancken zoon onder hem niet gewenst zijn. In den kerspel en in de stat van Lederdam. Item Pouwels van Ingen is ontboden van zijn pacht van zijn lande vanden jaar van 92, 3 guldens. Item vanden jaar van 90, 31 guldens en vanden jaar 91, 31 guldens. Hierop antwoordt die heer van Vyanen, dat hij van Pouwels heeft laten betalen 22 guldens 3 witte gr. en niet meer, en de lieden die schulden zijn te zijn, en dit heeft hij weer aan den genen die hoer geld in den lande van Arkel genomen is, gegeven. Item Jan Peters zoon is ontboden van zijn pacht van zijn lande vanden jaar van 92, 10 guldens. Item vanden jaar van 93, 23 guldens, en vanden jaar van 94, 24 guldens. Hierop antwoordt die heer van Vyanen, dat hij geen geld daarvan heeft gebeten noch ook heeft laten betalen. Item Aernt Walinks is ontboden van pacht van zijn lande vanden jaar 92, 12 Dordrecht guldens. Hierop antwoordt die heer van Vyanen, dat hij van Aernt voor geen geld heeft gebeten en heeft noch laten betalen. Innen kerspel van Kedichem en van Oesterwijk. Item jouw brief. Costia Lonken Florence soen wijf was ende hoer kinderen is ontbureau van pacht van ... vanden jaar van xcij ix Vr. sch. Item vanden jaar van xcvi ontbureau vanden zelve emz. Hierop antwoordt die heer van Vyanen, dat hij geen pacht daaraan genomen noch gebuurt en heeft enz. In den kerkspel van Bloclant ende aan de Botersloet. In den eersten Gielis van Blankenvoort is ontbureau xx Holl. gulden. Hierop antwoordt die heer van Vyanen, dat hij daaraf heeft laten bueren Hendrik Dirks. iv ny gulden ende Francr. sch. en Wernaer Jansz. ix ny gulden, ij Francr. sch. die zij voort gegeven hebben tegen wie dat ontbureau is in den land van Arkel. Item Hendrik van Nesse ontbureau xx scampr. gulden, tegen welken hem in een open brief schuldig was. Hierop antwoordt die heer van Vyanen, dat hij daaraf heeft laten bueren Wernaer Jansz. vij Dordr. gulden ende x ny gulden op alzulke schade, als die jonge heer van Arkel de heer van Vyanen aan zinnen goeden en tienenden geschaat heeft. Item Jan van Gulik is ontbureau xiiij strampr. gulden, daar hij goede brief af heeft. Hierop antwoordt die heer van Vyanen, dat hij van Jan voorst niet meer en heeft doen bueren dan v ny gulden op alzulke schade, als die jonge heer van Arkel hem aan zinnen goeden en tienenden geschaat heeft. Item Jan Willemss. ontbureau xxiij Dordr. gulden, daar hij goede brief af heeft. Hierop antwoordt die heer van Vyanen, dat hij van Jan Willems voorst heeft doen bueren v ny gulden ende niet meer die Claes Borkelss. buerte op zulke schade, als die jonge heer van Arkel de heren van Vyanen aan zinnen goeden en tienenden geschaat heeft. Item Vrederic Euertss. ontbucht, des van goede brief heeft, xvi oude Gelre gulden. Hierop antwoordt die heer van Vyanen, dat hij van Vrederic geen geld geërfd heeft noch iemand van zijn weggenomen Item Hohe van Uven van zijn zuster weggenomen xlij mergen land en xviij oude sch., daarna hij goede briefjes af heeft. Item nog ontbucht van Jan Aerntss. en zijn schuldig was. Hierop antwoordt die heer van Vyanen, dat hij geen land noch geld genomen en heeft meer .... Gijsbert Scaden met eenen scepenen brief, daarin .... In de stad van Gorinchem. Item Jan Scolp (Stolp) is ontbucht van xv mergen land van den pacht van iii jaren lx oude Gelre gulden en xxx scrimps. gulden. Hierop antwoordt die heer van Vyanen, dat hij hier af heeft dons buren xx} nieuwe guldens op zulk schade, als de jonge heer van Arkel hem aan zinnen goede en tienden schuldig heeft en de pachters en leden niet meer schuldig te zijn. Item heer Jan Colijn en zijn broeder zijn ontbucht den pacht van viij mergen land van iii jaren, en daar toe neemt hem die heer van Vyanen i mergen land voor Sint Maarten, die hij wel betaalt hebben. Hierop antwoordt die heer van Vyanen, dat hij van die viij mergen land geen pacht geërfd en heeft noch done buren en hem die mergen land niet genomen en heeft, meer viij scepenen hebben hem die mergen land met recht af gewezen. Item Floris Hol ontbucht van pacht van zijn land op Lekuvelt voor het jaar xev, xliij Dordrecht gulden en voor het jaar van xcvi, xxx$ Dordrecht guldens. Hier op antwoord de heer van Vyanen, dat hij daar af heeft doen buigen veertig oude gouden en dertig Dordrechtse gouden op al zulke schade, als de jongheer van Arkel hem aan zijn goeden en tienden geschokt heeft. Item Dirk Reyniers en Jan die Weerter ontboort van hun pakket en Gertrud de Directie schuldig was van het jaar van veertig, en van veertig, vijfentwintig Dordrechtse gouden. Item nog van pacht en hem Claes Borkels schuldig was tien Dordrechtse gouden. Item nog van pacht van Aernt den Wieden negen Dordrechtse gouden. Hierop antwoord de heer van Vyanen, dat hij Henricus Directie schout tot Vyanen, en Henrius van Nesse daar af heeft laten buigen veertig Dordrechtse gouden of zoveel geld, als het in de landen van Arkel en van Hagesteyn genomen is. Voert schijnt Claes Borkels van die tien Dordrechtse gouden, dat hij die was betaald heeft en Dirk voorzover daar af niet schuldig is. Item Dirk van Heyooep ontboort enz. Item Rutger van der Haer ontboort van veertien jaren dertig Hollands gouden enz. Item Rutger Doortwout ontboort van vijf mergen lant den pacht van het jaar van tweehonderd drie, vijf en veertig, zestien Dordrechtse gouden. Hierop antwoord de heer van Vyanen, dat hij daar niet af gehouwen en heeft en dat men Rutger voorzover daar af eer mij schuldig en is. Item zoo zin Floris Spronk also veel wilgen af gehouwen, die wel waardig waren vijfentwintig gouden. Hierop antwoord de heer van Vyanen, dat hij hem geen wilgen af en heeft doen houwen, maar zin hem wilgen af gehouwen dat is hem van zijn heer gedaan, doe die bisschop voor Rijnenstein lacht. Item Ot van der Poort, Jan van Blankenvoort is ontboort van hun lande van het jaar van tachtig, en van negen, tachtig gouden. Hier op antwoordt de heer van Vyanen, dat dat land zijd is en dat hij Otten noch Jan van enz. Item heeft die heer van Vyanen heren Peter van Zweten ontboden van zijn mergen laatst iij ... dat die autoriteit in de kerk van Hagestein toebehoorde. Item hierop antwoordt die heer van Vyanen, dat hij heren Peter van Zweten genomen ...., want dat land, daar heer Peter van groot recht toe en heeft, en wil met hem. Item in het kerspel van Arkel. Item zoveel heeft die heer van Vyanen en het land van Vyanen hoere sluisen gemaakt in Arkel op den dam en anderszijde, alsof gelegen is aan den Diep en anders in het land van Arkel, niet doen maken, alsof hij van rechtswege schuldig is te doen, alsof die schuit van Gorinchem op moet komen mitten ghemeten land van Arkel en daar toe die dijkgraaf van Zuid-Holland, en hebben daarbij geslagen huis en bergh en den luden, die daar blij wonen, die daar niet mee te doen en hadden noch van rechtswege schuldig waren te doen, en hebben hem geschaakt iij gulden, dat wij wel met goederrekening bewijzen zullen; nochtans en reken wij geen cost, die tgemeten land daar op gedaan heeft. Dit dat men nog voor die vaten landen van Vyanen uitgelekt heeft aan horen sluis in Arkel. In het jaar van xc een vijfregeling gemaakt, die Vyaense sluis kostte lx gulden. Hier volgen de opgaven der som, daar aan ten koste gelegd van 1891-1395. Item in het jaar van xcvi, doe die dijk en die sluis in de woestijn gingen, kostte te zijkten lx gulden; nochtans en reken wij cost noch arbeid, die tgemeten daar op gedaan heeft. Hier op deze voorst. Pachten inden kerkspel van Arkel antwoordt de heer van Vyanen, dat zij genen schade van rechts weghen bi hem nog bi zinnen lande geleden en hebben, noch geen geld uitgeleent en hebben, dat hij of zin land met recht hem schuldig is te geven, en zocht, dat hij alle weghe overbodig geweest heeft den dijk en sluisen te houden, te maken en te beschouwen na ingesteld der handvesten, die hoer voorgangers elkaar daartoe gegeven hebben, en wil nog alle weghe de dijk, sluisen en watergang houden, maken en beschouwen na ingesteld der handvest, indien dat de jongheer van Arkel des gehad weder doen wil, en de heer van Vyanen heeft verklaard, dat de jongheer van Arkel voor hem niet en ontsiet, dat hij hem des beteorde, want hij wel weet, dat het bi zinnen een wil aldus verzuimd blijft en de heer van Vyanen en de zinnen veel meer schade daardoor komt dan ten jongheer van Arkel of de zinnen doet. In het kerkspel van Haesdrecht enz. Inden kerkspel van Nylant. Item Herberen Claes. is ontbust van haueren, dat men hem schuldig was ixà Gelr. gulden, die Scieule vanden Grotenhuse schuldig is. Item nog Herberen ontbust van haueren, die Hendrik van Balenb. hem schuldig was, xiiij Gelr. gulden. Item nog Herberen ontbust en Jan Gheen en Jan vanden Nesse hem schuldig zijn, xxi Gelr. gulden. Item nog Herberen ontbust en hem Gertrud Cruckaerts. in een brief schuldig is, xxx Dordr. gul. Item nog Herberen ontbust en Sereueel vanden Grotenhuse en Jan Gheen hem in een brief schuldig zijn, xviiji Dordr. gul. Hier op deze moment vroeg antwoord de heer van Vyanen, dat hij van Herbergen voor heeft doen bukken... Gerrit Cruxaert, Herbergen voorzien, schuldig was...alse de joncheer van Arkel hem aan zijn goeden en tienenden geschaad heeft. Item Gerrit Claes ontbreekt en hij heeft betaald voor Schrevel vanden Grotenhuis aan hand van Aernts Vinken xxix Dordrecht guldens. Hier op antwoord de heer van Vyanen, dat hij hem diere schuld niet en beweist. Item nog Gerrit ontbreekt aan Schrevel en aan Jan Ghenen aan hoefden xiij Geldre guldens. Hier op antwoord de heer van Vyanen, dat hij geen geld van Schrevel noch van Jan Ghenen heeft noch doen bukken. Item Beernt Volquinss. ontbreekt aan Beernt Roderic x Geldre guldens. Hier op antwoord de heer van Vyanen, dat hij geen geld van Beernt heeft noch ooit hem des niet en beweist. Item nog zodan toe heeft die heer van Vyanen anderwerf onzen onderzaten thee af doen wissen, omdat sie hoor dieken noch hoor watergangen niet en hebben doen maken, dat al te groot onreden is, want die heer van Vyanen onsen onderzaten voor hoor levens en hoer goed af had doen wijnen, des ryne hi hoor goed en hoer erfenis aan en hield ze voor zin en buurde horen pacht, doe was hij zelf schuldig die die ene en die watergangers doen te maken, want sie tot den even hoorden, en ooit zodan en mochten onsen onderzaten die die ene en die watergangers niet maken, want doe hem die heer van Vyanen hoor leven en hoor goed af had doen wissen, hadden sie tot eenige tijd in den land van Vyanen gekomen, die heer van Vyanen had die doen vangen en aan tasten, daar om, lieve en vriendelijke heer, bidde wi u vriendelijk, dat gij in uwe zeggingen alzovear varen wilt, alse ghi ons en de heer van Vyanen versluit en verzoent zegt, dat hij met deze scheiding of met andere scheidingen niet en zit in onser onderzaten erfenis. Hier op antwoordt die heer van Vyanen, dat bij in deze punt voorheen geen onrecht gedaan en heeft, hij en mag met recht wel doen na ingehouden der brief, die sie malen anderen gegeven hebben. Dit alzulijde gebrek en schade, als wi Jan, heer van Arkel, hebben op ten heer van Vyanen boven alzulijke zoenbrief, verbandbrief en andere brief, als wi malen elkaar gegeven hebben. Inden eersten, lieve geheime heer, hebben wij geçoft tegen den heer van Vyanen, daar wij zin bezegelde brief af hebben, dat gericht van Zogheijen, van Zuidervliet, hoog en recht, midden tussen de kerken van Zuidervliet, dat gericht van Langbroek, dat gericht van Oosten, hoog en recht, midden en met tienden, daar wij hem waal af voldaan en betaald hebben, uitgezet op de twintig schilden en die voor, twintig schilden deden wij de heer van Vyanen voor. Binnen Vyanen brengen en hem bieden op al zulke dagen, als die brief daar af inhouden, en hij en woude op die tijd niet nemen en ons quitantie weer geven, daar wij mee bewaard waren, dat wij waal met veel goederen bewijzen en toe brengen zullen, en deze voor, heerlijkheid macht ons de heer van Vyanen te schanden en neemt ons onze tienden en renten, die in deze heerlijkheid gelegen zijn, boven die brief en voorwaarde voor. Hierop antwoordt de heer van Vyanen, dat die kopie hier af gehangen is, als zo die brief inhouden, die zij elk daar af hebben, daar hij de jonkheer van Arkel niet af voldaan en heeft, want hij die twintig oude schilden genomen en zijn vrienden bij gezogen had, die daar toe waren, tot onverwacht, des zij hem niet geven en wilden noch hielden des heeren vrienden van Vyanen daar bij zich stuk in de nacht, en zij boden des jongeren vrienden dat geld geven, zij wilden hem weer doen hebben. Quitantie van de twintig oude schilden, na ingehouden der brief, als de heer van Vyanen hem waal bewijzen zal met veel goede. de heer van Vyanen met zijn vrienden in zaken daar af waarachtig waren. En bid ik, lieve genade heer, dat u dit voorogen hebben wilt, dat ik, lieve heer, indief goede daarmee verzoenen moet en weet... heren hant van Culemborgh en die heer van Vyanen met... gegaan is, dat hij hierop niet te antwoorden... Item zo heeft ons die heer van Vyanen doen gelooven aan heer Paulus hant van Haastrecht in een brief waarin hij van de Gelre gulden, die wij voor hem betaald hebben, en daar wij zijn zadeloze brief af hebben en hier af en heeft bij ons niet gelezen, alzo hij schuldig is te doen. Hierop antwoordt die heer van Vyanen, dat hij niet en weet dat die jongheer van Arkel nog enig geld voor hem aan heer Paulus hant van Haastrecht betaald heeft. Item hebben wij gepeacht tegen die heren van den Doom van Utrecht dat geregicht en tienden van Leeuwarden, die tiende van Tiel en van den Wael om xxx mark en ij lood zilver, die de heer van Vyanen tot desen dag toe ons ontbreekt en genomen heeft, en wij hebben de heren voorz. tot desen dag toe van jaar tot jaar betaald, en dit doch hij ons boven die verbanden en voorwaarden, die onze beide vrienden gemacht en gededuct hebben. Hier op antwoordt die heer van Vyanen, dat hem die joncheer van Arkel hier aan grote vinde heeft gedaan, en doet, want hij die vroor. tiende in pacht heeft en zich voor vader en mede in pacht gehad hebben, des hij goede openen brief daar af heeft... Heer van Vyanen heeft strengement, dat die joncheer van Arkel... , want des joncheerens vrienden van Arkel alle Herbergen van... voordienen, hebben, zegt en bekent van zijn weg, dat die heer van Vyanen... beste recht daar toe had, en sich echter den heren... des joncheerens weg voss. En die heerden die brief van hem hadden, wederom te hebben. Item heeft ons die heer van Vyanen genomen van pacht van onsen land, gelegen te Ameiden, van jaar van xcv en xcvi, 40 Dordrecht gulden. Hierop antwoordt die heer van Vyanen, dat hij geen goed noode land en weet, dat den joncheer van Arkel toe behoort, daar hij pacht af heeft genomen in den land van Ameiden. Item, zodan die heer van Vyanen ons genomen heeft den pacht van tienden op Outena in jaar van xciij, die waardig was per jaaren 5 lauden. Hierop antwoordt die heer van Vyanen, dat hem vreemd is, dat die joncheer van Arkel dat gebied, want hij hem daar grote schade aan gedaan heeft en hem voortdurend aan die tienden niet en bekent, ghelijk die heer van Vyanen dat in zijn zone overgegeven heeft. Item, zodat die heer van Vyanen af gevangen Gheriit Godberaat, ons huysgezin en broedige knecht, in vriendschap in gevangenschap, over al zulke zoenbrieven en verbandbrieven, als onze beider vrienden gededen hebben, die wij elkaar gegeven hebben, daar wij hem dit af toegebracht en aangegegeven hebben, daar ons geen richting af geschenen en mocht, en, lieve gemene heer, des begrijpen wij richting, gelijk als wij des aan vertrouwen zijn. Hierop antwoordt de heer van Vyanen, dat Gheriit Godberaat gekomen is uit des joncheerens en heren sloten van Arkel en land daar weer in en heeft gevangen een man in zenen land op zienen vrije straat buiten weten boven zulke verbandbrieven, als die heer van Arkel en die joncheer van Arkel hem gegeven en begeleid hebben, daar zij hem lappende en ten heiligen gezworen hebben, dat zij in geen bewijs hem schade en zullen laten geshoven uit horen sloten noch hem niemal op de hals zullen doen en zullen noch door zijn land gaan schade en zullen laten geshoven, dat te verhouden na hoeren macht, des Gheriit voor, doe hij deze zaak gedaan had, des heren vrienden van Vyanen uit den zienen inden land van Arkel ontreet; en daar na op een ander tijt, doe kwam Gheriit Godberaat weer in des heren land van Vyanen, om hem en zinen onderzaten te schadingen, des Gheriit voor, doe midden blikende schijn op ten schade ten recht daar getuefd werd, doe die heer van Vyanen anders niet en hoorde dan Gheritt voor, daar af te doen, als hij hem van rechts vreemd is te doen, en den heer van Vyanen verwondert, dat hem die joncheer van Arkel des niet en schaamt te schrijven en deze zaken voor te cijferen. Item, zodan hebben wij en die heer van Vyanen elkaar brief geschreven, dat ons beiden onderzaten mogen varen en keren, of zij willen onze onderzaten onder hem en die zij in weer onder ons, en die brief hebben wij geacht om vier maanden tegen den heer van Vyanen, hieren boven zo neemt die heer van Vyanen onze onderzaten goed en maakt hem te schande, die uit den heer van Vyanen onder ons gevaren zijn en nog onder den heer van Vyanen gebleven, en doet die heer van Vyanen met zulke list, dat hem zoen noch vrede baten en mogen, en daar toe zodan en wil hij hem recht noch vonnis doen, daar zij voor mede kriegen mogen, ghelijk die brief inhouden, die wij elkaar daartoe gegeven hebben. Hierop antwoordde de heer van Vyanen, dat die brief, die hij en de andere daar af gegeven hebben, inhouden, dat die onderzaten aan beide zijden wel kunnen varen mogen, of zo willen, maar dat ze zullen betalen wat afbetaald, zoals zij schuldig zijn en de heer zijn bruiken beteren, die zij gebruikt hebben, des te nemen, die uit bemiddeling gevaar is onder de joncheer van Arkel, anders en zeggen dat zulke bruiken, als ze tegelijkertijd de burgerlijkheid gebruikt hebben, en die bruiken heeft hij hem ter goede tijd geyscht en te landrecht daar af geschaamd en ingehouden, der brief, des die joncheer van Arkel ons die bruiken onthoudt, eudt heeft die lude geçoft en hem gebracht dat hij van die bruiken quite houde zal en dat ze daar tegenwoordig schil nog gebraak af hebben en zullen, op dat ze onder hem mitten wonen zitten mogen en die heer van Vyanen en zijn echtgenoot niet van hem dan hebben en hem dat recht over wijs van daar ze ge... die joncheer van Arkel, dat hij die brief daar af ge... , dat niet en is, dat de heer van Vyanen al te vreemd heeft ...... weet, dat ze geen, die de heer van Vyanen ontvaan ...... schuldig waren voor de zoen, daar ze mee mitten ons ... TEN worden, ende dat gij niet gebracht onder dwang, mits en wel rechten, also die zoveer inhielt, die gij, lief goede heer, ende die heer van Holland tusschen hem ende ons gesproken hebt ende des... dat ons aan die joden gebruikt dan viij gulden... hier hem des niet en schaamt te diensten, dat hij die... heeft. En begeert nog niet dan dat hij ons alzulk gezien die uit ons gevallen zin ons onder de zonne schuldig... die viije gulden ende die brief weer geven ende onze... weer nemen. Item zodan heeft die heer van Vyanen ons genomen een kruk en een scepter waarvoor hij in was, hield kruk koste Ixxiiij scampr. gul. Item dat een schip koste tegen Jan Mittaert xlviij scampr. gul. en die punt iii gel. Item dat een ander schip koste tegen Jan Pot lxvij gul. Item een bedele dekens en slaapplakken, die daar toe hoorden, viij gul. Item ij anker, kabel en andere getouwen viij gul., machtig te samen iüjexcixd gul. Hierop antwoordt die heer van Vyanen, dat Wouter Claess. die kruk midden schip en dat daar in was tot Vyanen dede bezetten, en gebracht daar rechts af en sprak daarop met recht, en vroette met alle recht, dat die scepter wijdden dat recht was, en werd daar in gebracht voor alzulk hingelt als die jonge heer van Arkel bem schuldig was, en zowel was die kruk en schip voorzien, en dat daar in was beter was dan daar Wouter voorzien in gebracht was, dat heeft die heer van Vyanen behouden op alzulk schade en gebracht als die jonge heer van Arkel hem aan zenen goede en tienden gedaan heeft. Dits dat die heer van Vyanen en zijn onderzaten ons ouder den vrede voorwaarden en bestandd genomen hebben, doe wij voor Schoonerenorst met vrede, lieve heer, lachen. Item in den eerste van onze tienden, gelegen op Outena, dat wij tegen den heer van Vyanen gevochten hebben, die heeft hier binnen Vyanen doen nemen, die waardevol was lx Holl. gul. 1 Hierop antwoordt de heer van Vyanen, dat die tiende van Outena zijn is en eeuwen jaar en daar en boven hem en zijn ouder geweest hebben en nog is, en bekent hem vooral niet aan. Item Wouter Janszoon, schering onderzaten van Vyanen, heeft ons genomen ijn merghen coerns en binnen Vyanen gevoot en gebruid, die waardig waren xx oude schilde. Hierop antwoordt de heer van Vyanen, dat Wouter jaren zoekt, dat hij hem geen coern genomen en heeft noch binnen Vyanen geboren en heeft, dan dat op zijn zelfs land gelegen was en dat hem zijn ouders aangetroffen hebben. Dit is zulke zaak, gebreken en hinder, alles wat wij Jan, heer van Arkel, en onze onderzetters hebben op de heer van Vyanen en zijn onderzetters, dat zit geschiedenis dat wij elkaar die laatste zoenbrief en verbandbrief gegeven hebben, boven al zulke vrede, voorwaarden en bestand, als gij, lieve heer van Gelre, hebt gedaan maken, en ook met al zulke vrede, voorwaarden en bestand, alle onze beide vrienden gedood hebben, daar ons heer Hendrik, heer van Vyanen, in veertig worden is. En, lieve heer, dit tbüenen wij en klaagden van ene heren des richtinghe, gelijk als wij des aan voolen zijn. En diegene, die hier na bespreken staan, dat zij diegene, die gebreken, schade en hinder over de vrede, voorwaarden en bestand gehad hebben, als zij ons aan gebracht hebben. In de stat van Hagenstein. In de eerste zaak heeft de heer van Vyanen jonge mevrouw Gheertruid, die Herbergen wiif van Malsen was, genomen in de morgen haver genomen, die al gehynt was, daar zij den onraak, die op het land geset was, af betaalt heeft, die waar waardig waren: xxxii Dordrecht guldens. Hierop antwoordt de heer van Vyanen, dat hij Gheertruid geen zorg gevoeld heeft, maar de schout van Vyanen bezette ... land van waar zij was, des die rechter dat zorg deden ... op het land en daar op gebleven is en wij ons daar ... dan hem beiden daar af recht te doen. Item heeft de heer gehouden dat, clauout dat... bestrooien was, dat waardevol was, 40 Dordrecht guldens genomen. De man was schuldig aan 100 guldens, die niet genomen noch hem toegewezen zijn. De heer van Vyanen heeft onze kerkteinder van Hagenstein binnen Vyanen geleend, die hij 10 jaar lang gebruikt had, ongekroond van jemen, die waardevol was, 40 Dordrecht guldens. Hierop antwoordt de heer van Vyanen, dat de heer Jan van Echten, de kerkteinder van Gasperde en van Vyanen, die tiende heeft binnen Vyanen, die zin is, want die kerk van Gasperde zin is en waar 30 jaar lang geweest heeft, en des goede bullen daarvan heeft, van de enige paus van Rome, en daarbij en boven zo houdt de jonge heer van Arkel met macht en onrecht een andere paus in de kerk, en in de goede, daar de heer Jan altijd om gekroond heeft en nog kroont, en de jonge heer heeft, de heer Jan buiten de kerk met onrecht en met macht gehouden dan 15 jaar lang, daar hij hem zelf afgenomen heeft en geschaakt met die paus meer dan 100 guldens, en bidt u, lieve heer, daar u hier af bevelent de heer Jan zijn recht, zijn bullen en zijn brief wilt doen zien. Item heeft de heer van Vyanen een man op Jans land van Gherderen gehouden zitten met geweld, die hem schade en hinder gedaan heeft en nog doet. Hierop antwoordt de heer van Vyanen, dat hij dat niet gedaan noch hem bewogen heeft. Item heeft die heer van Vyanen jonkheer Geertruud van Malsen voorzien, hoer koern af doen vuren en onbruik gemaakt. Hierop antwoordt de heer van Vyanen, dat hij dat niet gedaan en heeft enz. Panier, welke bij een verbond tussen de graaf van Holland en de hertog van Gelre nog behoorden geregeld te worden: "Dat mijnheer van Holland, ook wel mijn heer van Holland mochten noemen, zou dat steden, sloten, noch landen mijnen heer van Holland niet bruiken en zouden, gelijk dat Broen en Wouters zoon, die gebroeder van Herlaer en heer Johan Gardijn niet komen en zouden in enigen van mijnheer steden, sloten en landen van Gelre. En desstufe sake dat die van Gorinchem of van den lande daar toe behorende in den steden, sloten, landen noch palen mijnheer van Holland van Gorinchem nederwaert, zo moet toch verclaart zijn dat zij alle samen hoere erfenissen, leenen en goederen gebruiken mogen, waar dat zij gelegen zijn, gelijk anderen mijnheer ondersaten van Gelre of dat van hoen en acht van de anderen, die mijn heer van Gelre voor ballingen hield en van hoeren goederen onder mijn heer gelegen als zulkten middelen en goederen gevonden worden, daar men deze redelijk mee doe moegen te beiden zijden etc." Item dat mijn heer van Hollandengeenhandel heerlijkheid nog renten van den schepenname en land van Arkel bevat en zal, maar dat mijnheer van Gelre die al het volgen en blijven zullen, gelijk datzelfde land en schepenname met de staat van Gorinchem aan denzelfde mijnheer van Gelre beveiligd zal zijn etc. Item dat die vrede na de dood van mijnheer van Gelre, of hier binnen afzliep zou worden zonder geboorte etc., dat God verhinder, nog dan stond en duren zal twee maanden lang etc. Item dat in de beide punten van onser heer met hoorsel itself liefhebber of hoorende raiden en vrienden in te rijden, om zulk soort schade en gebrek, als in de vrede zou kunnen vallen, etc., dat geclarificeerd wordt, dat zij dan niet verdere beheer behoort en zullen zijn dan voor zulk soort dingen, dat zij ingemaakt worden naar de wijze van de vrede etc. Item van de muren en vestingen binnen de stads tot Gorinchem etc. Item van de palen op te trekken etc. Item van de heer van Culemborch etc. Item van Johan van Gelre etc. Item dat de heer en joncheer van Arkel en hoere hulpers noch niemand anders schade doen en zal daarvoor mijnheer van Gelre etc. en van de gevangenen te sluiten etc. Item van het inrijden der heren tot Utrecht, tot Amersfoort, of ten Bosch. Item van alle aanspraken te beiden zijden op te zetten. Dit zijn de gebreken en punten, die de van Gorinchem hebben, die hem boven de vrede geschoten zijn, gelijk als hier naar is beschreven. In de eerste, dat Frank van Maesschen gevangen en gehangen is in mijnheer van Gelre's land en tot Gorinchem gehangen. Item is eyn man van Schalven, geheten Werembout, en sijn soen bij nacht gehaald uit mijns heren land en die into Hagge gevoerd en hem genomen sijn beesten en hagen, en dit heft doen doen die balie van Zuidhollant. Item en mogen die van Gorinchem niet varen voorbij Woudrichem met hoeren gooi, deswegen dat palen geslagen zijn in een gat in Dalem bij 't lochhuys, daar die van Hoenkman en die van Lederdam door plagen te varen, dat zij niet doen en mogen, en die van Woudrichem zeggen, wat gedacht, dat zij hem dan niet hadden te bekronen, en wij menen dat wij ook wel palen daar in mogen slaan als dat wij die kenden. Item zijn mijn heren luiden gedreigd, die in de schependon van Gorinchem op den land wonen, dat men ze vast zal houden, als Franken en Werembout gedaan is, en daarom en daarom ook die luiden in het land niet blijven en zeggen hem van daar, en ook soen en daarom ook andere luiden daarom in het land niet komen wonen. Item zijn die van Gorinchem tot Genepe verteld dat zij zeggen dat niet meer kunnen, solde, want al mijn heren luiden van steden en dorp daar genen tolle en geven. Item zijn die van Gorinchem tot Hoesden verteld in .. boven haar rechten en vrijheden. Item is een stuk moer als van de stad nedergevallen en ander... dat ongemacht blijft, om dat de stad arm is en des niet weten en kan, daar wij af beducht zijn dat ongelukken en ongevallen komen mogen. Item, en zijn wij tot Gorinchem niet zwaar van gasten en die porteren … uit van armen, om hem die beter te generen, zodat ons ... serie krank is, en dat daarom ons lieve genadige heer te ... gasten binnen Gorinchem te sturen en te verzuren wil. Item, dat ons lieve heer een of twee van zijn raad hebben zenden willen binnen Gorinchem en daarom daar oever zijn alhier handen gebroken, die men niet al en kan geschreven, want grote nooit is. Item, zo is dat land zeer ongerecht van dijken, van sluizen en van wateringen, en dat moet gerecht worden, zal mijn heer en zijn lieden van het land krijgen, en die schouwe leeg weer op de Hoetdijk en van het land en kan men niet krijgen, dat is het compte van de onwilleigen, die buiten het land wonen, daarom dat mijn heer op die onwilleigen uitlegt en neemt dat weer, als recht is, anders zal het land ongerecht blijven en men zal niet af krijgen. Item, te denken, dat die stad de oude burgermeester schuldig is. Item, de schatting op die poorten van Gorinchem, daar dat niet zijn en zal naar inhoud hoore rechten en handfesten, en dat daarom ons lieve genadige heer bestellen wil, dat zij van de schatting voorzien verdragen worden. Dit zijn diegenen die gegaan zijn in Holland en geverfd en onderzaten zijn en porterijen tot Gorinchem binnen het gebied van Gorinchem ons liefste genadigheids heren van Gelre. Item, binnen het eerste Jan van Blanckevoort, des heeft de hooggeboren vorst, de hertog van Holland, een brief heeft die discreteschap in Alblasertussen Lek en Merwede daarop staan, als die brief begrijpen, om ongeveer 20 pond Hollands. Noch een anderen brief vanden hoogheboren vorst voers. van goede, die mijn heer van Hollant verkoft of en wech gegeven heet, inhoudende xvj min heren schild. Noch Jan van Blankenburg in Alblaserecht geeert tot Albas die twee nessens, die houden omtrent lxxij meerden, daar die meerden af plag te gelden voorde veden een Engels nobel samen. Noch Jan tot Nyementsvriend dat ambacht mitten veer ende met Ixxij meerden land, daar die meerden af plag te gelden voorde veden. Item nog Jan in Nyleckerland, dat Schoenenborch heet, lij meerden, daar die meerden af plag te gelden voorde veden voor een Kroen. [n Berchambacht viij meerden lauts, die meerden iij Holl. gulden. Noch Jan iij pont ts. gelegd tot Alblas, die de Lombaardse plagen te hebben. Op Herdevelt v mer- gen, die plag de meerden te gelden voorde veden een Engels nobel. Item Jan van Bueren ende Gherit die Hoog op Herdedijk xij meerden, die meerden ts. een nobel en ix meerden groen-ding, die ook goed zin als land en die totten lande hoeren. Noch Jan ende Gherit voorsein in Ottenland x merghen land en ij 88 ts.. die meerden een kroon. Noch deze twee voorsein op Blocland, dat den Vuylendam heet, iij meerden, in Giyveland x meerden, in Brantwijk ixj meerden, daar die meerden af plag te gelden een kroon ts. over hout. Item Heyn Volkyer in Poederschout ambacht xiiij} meerden, in Grauveland vi merghen, daar die meerden ts. af plag te gelden een kroon. Item Albert van Kuypen aan de Ghiessen voorbij vijf meren lanis, de morgen 3 Hollandse gouden samen. Soot Comans Aernts in Moest- broek zesien meren, samen 1 kroon. Jacop die Waal op Her- dicvelt elf meren, samen voor de velden 1 nobel. Mechteld Cansen aan de Oude Ghiessen zeventien meren, 2 Dordrechtse gouden. Goedelt Corbeels met hoeren kinderen tot Ghiesscherk dertig meren, 2 Dordrechtse gouden. Alaert Rutghersoen twaalf hondjes onder Dire van Slingeland 1 kroon. Peter van Becker met hem anderen aan de Nijkerkert vroor schuldig tot niet, niet Peter alleen dertien nobelen en 2 Dordrechtse gouden aan de Nijkerkert. Item mijn vrouw van Remmerswaal en haar kinderen als zulc ghelt en goede, als hier Willem van Remmerswaal over de bezittingen van Rijnlant staande had, des dat mijn heren zegelen en brief heeft. Voert ander goed en erve, als hier Willem van Remmerswaal in Holland en in Zeland achtergelaten heeft. Item Lam Bernyer } hoeve land geschreven in de Lange Weyde, die tot plaats te gelden tegen vijf nobelen. Item nog Lam 843 twaalf meren pacht goed aan de Lienschoten buiten Oudewater, daar hiervoor de bezitting vijf nobelen, nog gebreken hem drie kronen, die mijn heer van Holland hem met onrecht genomen heeft en daar hiervoor zijn vijand om geworden was. 