Bijdragen tot de taal-, land- en volkenkunde
Alwaar men nu verschilde jaren aan oordeel den handel met in de profijten heeft vervolgd, en niettemin (door verkeerd oordeel) de toe de penningen meerendeels in Soratte aan disposition gebrach, kunnen we zien dat op 850 na den gewonnen land dat de rest beenen beteld waren. Evenzo blijkt mede in kande dat eenige jaren op. BALSOHA (BASRA) gedreven hebbende dit den naam, dat de profijten der compagnie (ko 't vervolch wel meriteert; maar als men aanschouwt, hoe dan wel we de Mooren geen voet aan het houden, zullen deze geimagineerde winsten alle in rook consumeren. De redenen daervan te zijnen plaatje aanwezig, zal ik voortgaan tot de belangrijke dictee Tan SUB ATTB «B de onbekomelijkheid comptoiren, daarin Hodia en Balboa ordinarie met RAPPORT VAN TAN GOBIS (1655). 147 faipcapa werd, en deweg het mijn Heeren den Quaetermeer-Gecommitte tot India gebracht hebben, na mede tot de Visita in die directie te committeren, toe heb ik van mijn verdiensten aangebracht rapport uitgebracht, dat UEd. hierbij heeft bijgevoegd B. L. en na mede ten de provinciale Collen in Amsterdam en Middelburg toegezonden werd, daar men in ten gewijde eerbiedig gedragen, zijnde UEd., voornamelijk de geheele constitutie Soratte, Mocha, Balboa, Chinde, Amadabath, Broechia, Brodfat en Agra, pertinent blacken bij de moreel in sommige Tan intuïetie ter z en de o £. pilubom gegeven, staande in tot gebonden dabsniprtor, op fol. • • • tot Amsterdam en fol. • • >% tot Middelburg te hebben, waarin alle man doen en zetten goed gedrukt in niet gedrukt daarbij elke verboeping uitgebracht. Goede ge noes daaraan toe te leggen, waarop na de voltooiing berekend werd, tot allen die na die tijden te geven, zodanig rapport in de penning modus gebleven is, of lezen de prijzen af te ordenen. De bandel in Perzië was redelijk, en was dat concept met betaling van de Grieken en de Turken wederc met tamme kapital. Immensen aandacht tot betaling van de vorderingen, Tersien. De meeste transacties waren afgeleverd, dat doch inderdaad meer dan 49 stukk was, gelijk aan de heren den Gouverneur-Generaal en de Kadetten van India, hadden de redactie der Memonidia van 8 tot voortaan op 7 tegen te rekenen, vandaar de Perzische zijde rugzijde 13 procent beter voor hen te maken; het was van de compagnie van Perzië iedereen 9 tonnen tegen 1 maart. Sarajevo, het bestaan van het kapitaal, de Turken aan de grens, het was drie maanden te voren dat men de baarden moest met 400 beelden te gaan Torontaal. Voor de volgende, dat een zeer gelijkwaarige lakei was tot dien, om India van buiten kapitaal met computant te rekenen, en in profitabele compagnieën te betalen, maar was te verliezen voor een ongeregelde Sekte; oorkussen weinig faillieten dan den Sabaader op Kamchatka en Cimaleiren, maar niet te vergelijken aanhankelijke 't overig dat d' Engelse Vloote en andere gadaan vertrokken. De Spaanse schepen waren gepresenteerd, 12000 gl. voor de tol van Ormuz, hebben 'tzelfde geweigd te ontvangen, doch de Portugezen waren den tol van Congo geheel ontzet, gelijk al alles breder bij haer B. E. Uid. geschreven werd, en nog wijzigender in de papieren van Pens. Hoedenwijk op het comptoir Wingurla (door veel ideeën concepten en ongelegenheid huishoudingen) tot 's Compagnie schade en disparateie was in vallende, 18e eeuw voor dato geblokkeerd en inzelve wat recht door mijn na de ordre van haar E.E. op dat Comptoir gedaan was; hoedaniab s da zelf door Godes zegen gehad heeft, is door mijn Heren de Gouverneur-Generaal en de Raden van India vooraf met de saiden Muiden en Weesp aange schreven, gelijk nog wij tloopiger bij mijn gelaten instructie aan de rolmenten, in 't gedaan rapport volgt... kunnen bladwijzers. Zedert 't vertrek van gen. 2 jachten, heb ik op Batavia niet sereere tijding ontvangen, dat de Mooren Goa geblokkeerd hadden, alleen op de inbedding van haar geloofden nederlaag van de 6 galioens, en op 't vertrouwen dat we onze victorie zouden vervolgen, als UEd. 't verhaal van Wingurlas brieven en nog wijloopiger door de brieven zelf zal kunnen blijken, inzelve in wat Verslagenheid dat Marrakech geoppen alom door gants India geset was, zulks het te bedagen ega, dat wij ons voordeel niet met vigeur zullen kunnen vervolgen. MALABAAR. De handel op Malabar is na enige jaren met weinig voordeel verbeterd, eensdeels door manquantie van schepen en anderdeels door gebrek aan winst. De schuldvorderingen waren meestal van deze jaar op Cannor ingekomen. doch restende nog al enige desperate sohulden op Calicut, Calicut etc., waar bij de cooplieden dibek schoorl en van den bbobck gemaakt, die nog niet apparent waren in to komen. Mijn oordeel behoort men aldaar de negotie nog al aan to houden, om op den handel BAPPORT VAN VERS GOLDS (1655). 149 Hieraan te laten, en om dat din cardinaal in Penu goede taal spreekt, te meer omdat hun handel klaar tonderneming gedreven werd, en die plaatsen Ceylon nog voordeel qualtiteiten rest toedragen, zoodanig goedkoop als elders langt de eentje bij den tijd le boom in beeld; maar voortaan hierdoor opmerkende iiido toehoren. "Voorplagen gebieden zou word ca, omdat bet een seer bedriegelijk lied." CEYLON. Hoedinich d'onze op Ceylon na 8 jaar aan den anderen baas aanstaande Met Batavia gezien, is Uitgevoerd bij onze leveren aan den Governor-Generaal en de Raad van India gebleken, in geval van appelleren dat gevaar zit bij Colombo te Trouwen, zo d' K. Comp. die daar toe Tereijtude, kunnen bijbrengen. Daarbovenop zijn vijanden murmureren onder de militaire ontwerpen, omdat niet hebben kunnen verstaan worden na de expiratie van baar tijd; te beklagen tijnde de expiratie van de K. Comp., niet zijn kunnen geven om den Portugeesrand van Ceylon te verdryven; dagelijks de dood vieren onderlinge oude profiteert, om die landen voortaan naar ons concept met minder oefeningen meer troepen te mogen bezitten. De apparatie is nu even goed, want of wel de Portugezen ordinair secundair uit Portugal moeten, waar zelf hun geloofsbereiking en verlies snel kunnen zinken, ten ware baar ontwerp extraordinair waren, en is 't bijna twijfel, dat al hun naar denzen wel aulen bedenken weer eenige gezonden naar Ceylon te zenden, zodat ik met Goddans hulp ontmoet kan, dat den Portugees in 9 jaren daar aan te zien is, zodan men meer soldaten buiten de aanwezige militie alleen tot dat progressieve resultaat wil gedaan hebben, of tegen de tijd te Tren, dat binnen die tijd goedie soldaten van Portugal mochten terichten. Onze geheele macht is aan mij jongen, in dit jaar anno 1674, geboden te weten, 1174 coppen, dat is onder andere over den VOC Javaanse randen waar den vyand niet meer mee aftelt, maar arm, gewapen met rust, gij kunt bij de Gouverneur-Generaal in de Rade van India aanhaken. En nadat bij rapport baar Ed. door rat Terheer won. Hoedenrijk Gormandel, nu henzedert eenige jaren is gedenkt en den eledenhandel aangenomen heeft, is uit de brievens van India gebleken, die ook de onverdraaglijkheid van ons aldaar door de Mooren van tijd tot tijd aangedaan, voornamelijk door den Nabob ofte 's Konink Veltheer Misbruik om welke naieve vermogen te ontgaan en de beste hoop lijnwaar te bewogen, dat onse een enige jaren den handel om de Zuid gezocht hebben, op Carcal, Tegenapatnam, enz., alwaar present blijkt, dat de Taijouwet en Gouverneur en Landschappers ons niet min beïnvloeden, ons soms de tellen op afkorting van aankomende tafels ontweldigende, welke niet niet schuldig zijn, gelijk tot die eindelijk de Zeevaart vrijloos zonder lading van Carcal naar Paliacatta moest keeren, die noch-tans tot die eindelijk de raadrs gesonden was. De Gouverneur aldaar het gezag hebbende, heeft alle de Mooren en Gentijefse compagnieën nog gemoveerd en schepen met degenen en slaven van daar naar Atchin te zenden, zonder onze passen, en de eigenaars bij geschrift doen verzoeken, haar schade te vergoeden, zo hun schepen van de onze op of elders vorderd of genomen werden; welke schepen naar Negapatnam behouden gearriveerd zijnde, werden aldaar nog een Portugees jacht bijgevoerd, met intentie deze reis te hervatten, en de Gouverneur heeft door express gekozen over deze geweldheid gehandeld, doen protesteren, en uiten, dat men deze gerequipeerde schepen zal doen onthooien, is daarop weinig gevolden, als dat onze leden gerustgesteld zijn, en dorst men stoutelijk voorgeven, zo de onze haar schepen aansloegen, dat zij hun garantie op de onze welgekomen zouden. Wat instantie aldaar gedaan is, om de Deenen bij provisie 't fort Dania burch te doen mimen, is UEd. bekent, hebbende die vreemden verantwoordelijk saks onvermogens te zijn, hoewel toegestaan dat onze Compagnie daar te verzekeren, mits betalend 1 pr. Cento; maar ongeacht dese vloot op UEd. schip de Perd over zekerden Deense schippers JBURGERS HANSz, om as de Maj. van Denemarken order te halen of le lUPPOET VAN VAN HOEDEN (1655). 151 om hem tot nu uit te richten en ons dan vast dwars in dat concept tot stand te brengen. Op Tegenkomst aanvallen onlangs good en hittig van cabourg terugkomende, dat niet tot Danstonden is, als ook cause hebben, aan Vrijdag aan ondernemen Dan dan Vrijdag Commissie klaar zijn aandelen te gebruiken, hart wil aan expressie laten, hem niet wil tot Dan ondanks aan welgevallen muren in dat landen aan de aarde gaat, als dan Morgenroom tag heet. Commissie tot Golvenwind in aan de andere zijde gaat doen, dat ook is, dat in landavend Tantje; aan 't Dan dat als onbekend onbemand een watje binnen gaat dan kan aan de kant van de grote haven, dan ga ik naar de grote haven, gaan grofweg om uit te zien of het wel waarom; dan ga ik doen of ik helaas haar contract voor een tijd. De juiste (komt de directeur van de Compagnie in naar aanleiding van het aanbod van Tin Janwari Fijn als het vandaag Tin poort een aanleg kanaal, koop ik dan kan ik; koop ik dan kan ik laat staan de kaarten en ontwikkelingen van die goederen (die ik door het recht tot logica kan geloven) aan een zetel bestaan dan gaan de grote vlooteen patronen; verlengd wordt ons boegmoedigheid, ga ik met geen plichten voorbij, om te weten dat het vandaag bij de vrije wil van de Deen dat het aanvaarden van alle wil onze gezag, en dat geen garantie aan ons wel in voldoende; 't welke voorraad alle die wil TBernsdorf voor ons gezien, en dat geen garantie aan ons wel in voldoende; 't welke voorraad alle die wil TBernsdorf voor ons gezien, en dat niet kan Morgenroom Tegen ons gebracht, en dat geen garantie aan ons wel in voldoende; 't welke voorraad alle die wil TBernsdorf voor ons gezien, en dat niet kan Morgenroom Tegen ons gebracht, en dat niet kan Morgenroom Tegen ons gebracht. boon en gevoelige schande en smaad aan te doen, die nu alleen simuleerend, haar van a tot a nog moediger maken. Saal, gemoed de ervaring het nu lang genoeg geleert heeft. Het verhoor haak op Wingurla, die hoewel daartoe al wat voorzien gelegenheid heeft, is mede een notoir geweld geweest, en wie weet hoe de zaken in Suratte nog staan of stroomlopen, wegens het destijderen van de 40 gaten, daarvan de Mooren zoo stoutelijk pretentie geëerbiedigd hebben, de schade die de achtervolgende des grooten Mogools onderdanen daarbij gevoeld hebben, daar het immer meer notoir als den dag aan, dat het Portugees onderdanen en meest Christenen van Goa, Chaul, Diu, Daman, etc., bewaard dat zij alle onder Portugeesche bescherming zijn, niet en aangevallen zyn, haer tegen ons niet hebbende verdedigd, maar in de nacht zelfs eerst met alle haar macht offensief aangevallen, niet wetende dat wij met soo grooten jacht aanwzig omringd waren, welke jacht anders licht sondes in de diepte komen. Alle deze redenen bijgebracht zynde, derven de onbeschroomde Mooren ons echter afwijken, 200,000 gulden voor de schade die aan de Koning onderdanen gedaan hebben, buiten alle twijfel door indicatie der Portugezen, die zy om haar gewin, aan ons schadeloos schade soo goed onrechtvaardig gehoort geven, buiten andere quellingen meer, die onze zo lang en meermalen aangedaan; zodat het hoog tijd is, dat haar hoogmoed wat ingetoomd wordt, ofwel wij zullen geheel door ganz India niet alleen in aansicht en respect afvallen, (gelijk God beter niet als te veel leed gedeeden zyn), maar daarenboven is te vrezen, dat zij ons met het wel een merkelijke Toordel in elders mochten opsiesen, alsof het de Comp. "acn geen vertraders en heimelijk contraminers gebreekt. Hoewel het 's Comp. gelegenheden toelaat het alom met oorlog te vertellen is met onbekend, en is Godd mijn getuge, dat ik nu daarvoor aanleiding wilde raepen als bij nood en dat men 't niet zou bij moeten mogen, achter den oorlog een onrechtvaardige executie en den vroomen als teken van Gods gramschap over het menschelijk geslacht, die de een door de andere slaat en vermoedt na zijn behagen; maar na mijn verstand de presenten zwier van de Comp. staat inziende, in hoeverre de zaken terugkeren zijn, des ik vast houwen, dat UEd. niet als oudouden allen aanflits zullen. RAPPORT VAN VAN GOINGS (1655) In hoedewel Koerier een voorbeeld gelden, om met verhalen leiding te geven, iemand iets nader maken, zullen ze in stand houden, om met de schuld te verzoenen, des niet die met het tweeërde van het verbergen. In mijn lange gedachten komt nog iets aan het licht. God heeft u door opgezet. Bedoelde te disproportioneren, of tot oorlog te wapenen als rechtvaardig gaan, zal ik mij niet verlaat maken. Tot min of tot de Comp. conscientie toegewijd, UEd. deel dat beter dan ik bekend ben, maar dat ik een reden te genieten, dat alleen andere mensen werkelijk zijn gevangen, dat het de E. Comp. dus niet langer aan ga geven hoe die Mooren mogen varen op Anthamys, Meca, At-Verdh, Qudah, en verder naar BCalaoca naar Patan, Sangor, Liewam, etc., dat is ongekwalificeerd handel, en weet ik dan nog wel de informaties van duizend kwetsende en verachtende daden. UEd. Het is hier apparent, waar men dan een voorbeeld aanmoedigde. Ik heb het gevoelen dat ik u, als een gebiedende heer en meester, ben, dat mij het moreel recht geeft, duidelijk te tonen. In Mesopotamië, die niet aan mij behoort, en u alleen competitie toekomt om te oordelen, doch gemakkelijk is in dit verhaal te spelen, om aan mijn voorzien goeden reden aan te tonen, als ik in materiaal penitten bij Coronandel, daar veel geruchten bestaan, ongeacht tijden, en van de meest contrastende tegenstrijdheden, die zich bovendien meer afwijkend en de minste contens hebben, ja ook niet vaste representaties van de feiten hebben, lange tijd langs de hele reis door India, en daarbij hebben ook prachtig ingelegd in de nego ciaan. Dan met aanklachten niet genoeg aangebracht (onder uw connectie) door redenen daar af hier ten toneel gesteld. Groot genoeg dat wij daar het meest recht toe behoeden, beïrdt meerendeel verreden rede in het geniet en apartelijk dat als de strateeg van de Koning die Goleonda als een contract tot een onderhoud van de nego ciaan, aan hebben en aanvatten. Temistigens en tegenstrijdigheden; gment mocht hierop suggeren, wat rij behoed dat niemand van de leon onder ontmoediging mag worden. Taalspreken en contracten; hierop dienst, dat de Postume Kn. Surrey noch staan loopen, wegens het destinerde van de 40 legermachten, daar van de Mooren zoo stoutelijk restitutie begeeren, wegens de schade die ongeacht des grooten Mogola onderdanen daarbij gedekt hebben, daar het immer meer nootzakelijk als den dag zy, dat het Portugees onderdanen en meest Christenen van Goa, Ghaul, Diu, Danuoi, etc., behalven dat zij alle onder Portugeesche bescherming willen en aangevraagd zyn, hebben ten ons niet hebbende gedefenceerd, maar in de nacht zelfs eerst met alle hare macht ontvankelijk opgejaagd da Oabeljaen aangevraagd, niet wetende dat wij met zoo grooten vloot daaromtrent waren, wal het jacht anders licht zonde in de dageomene aan. Alle deze redenen bijgebracht zijnde, verdienen de onbeschroomde Moren ons echter afzijdig 200,000 gl. voor de schade die de Koning onderdanen geleden hebben, buiten alle twijfel door inductie der Portugezen, die zy om haar gewin, ons schade zoo goedaardig onrechtvaardig gehoor geven, buiten andere quellingen meer, de onse zoo lange en meermalen aangedane; zo dat het hoog tijds zy, dat hare hoostrwet, wel ingetrokken wordt, ofwel wij zullen geheel door ganz India niet alleen in aansicht en respect afzien en respect afzien (gelyk God beter niet als te veel recht gedeeden zyn), maar daarboven is te vrezen, dat zij ons metier tyt wel een merkelijke Toordsel elders mochten opofferen, alsof het de Compagnie. Ach, geen verladers en heimelijke ontremmelingen gebroken. Hoewel het 's Comp. gelegenheid toelaat, het alom met oorlof te Teratani is, mijn met onbekend, en is God getuige, dat ik nu daartoe geen zonde wilde richten als bij nood, en dat men het niet voorbij mocht, want als oorlog een onrechtvaardige excursie en den vroemheids kenteken van God over het menselijk geslacht, die de een door de ander slaat en denkt na zijn behagen; maar naar mijn verstand denkt de presenteerde zwaar van 's Comp. stat insiende, in hoeverre de zaken nu zijn, dat ik vast stel, dat UEd. niet aanleiding zouden hebben om te zweren, zoals ik liever een exemplaar aanduidde, om onvervalt rolle leiden, immens eenige nader aan te vagen om te achten, des niet die met het tweeertoe executievoordeel. Die Machtige God regeert en nog is nodig om daarop gejokt te worden, UEd. alhier toe te diapatoeren, of toe wapenen al rechtvaardig geacht, als ik nu aandacht formeer, vermoedelijk 's Comp. niet toegangelopen, UEd. dat aan te trekken beter dan ik bekend is, maar dit stel ik uit, dat toen de andere maximen waren aangedragen, dat de E. Comp. die niet langer aan kunnen gaan, omdat de vijand mogen vaeren op Bombay, Macau, Pattani, Sangar, Lijp, et cetera, als het een hand in het, en weet dat dan nog veel meer via aankeek affronten en quellengrachten voelden. UEd. Al snel was het duidelijk, want men dan tonde exemplaristisch standerij. Ik op 't recept dat ik volgens als man gebiedende Herver en Meester dat raad ik met waarlijk dienst, maar mijn optreden die mij niet aangaat, en U met al mijn compromissen te oordelen, doch gemerkt ik mij in dit terrein toe terre heb ik, om te mij voor gericht gaan redeneren aan toe wijzen, met ik in een dure materie verstrikt wordt gecommandeerd, daar mijn graventje rechter aan ontzien en van de minste consequentie is, dan vervolgens al het liggende met de minste zwijgzucht en de minste regeling niet toegeven, en eenmaal geregd worden niet toe te zien, en eenmaal geregd worden onder lange tijd aan India, en daarnaast nogal iets dat in de negwerkeel is, dan met mijn onderdanigheid niet genoeg dande, al ik onder uw correctie de redenen daar af hier tot stand zet. Aan deze grof, maar daarmee het recht toe te hebben, bestaat meerdeels in de geassocieerde redeneringen in het algemeen en speciaal dat ik de firma BMA, ondanks de contant gelden die aankomen, tot een oordeel in de negwerkeel te handhaven en de negwerkeel tegen te dringen en tegenwerken; hierbij moet bij opgemerkt worden dat niemand van de Mooren de gewoonte heeft om veel te praten, maar dat de Nederlandse raden de natuurlijke troef zijn, hierop dient dit, dat de vroegere firma voor mijn firma. bon ende gevoelige schande en smaak aan te doen, die was nu langer gimmeerende, haar van jaar tot jaar nog moediger maken, alles gezien de ervaringheids nu lang genoeg geleert heeft. Het verhoor van BAOHABACH op Wologuela, die hoewel daartoe al wat oorzaak gegeven heeft, is mede een notoir geweld geweest, en wie weet hoe de zaken in Suratte nog staan of stukloopen, wegens het verwoesten van de 40 tempels, daarvan de Mooren zoo stuitend rechtstelling begeeren, wegens de schade die quaternion des grooten Mogols onderdanen daarbij geleden hebben, daar het immer beroemde notoir als den dag zy, dat het Portugese onderdanen en meest Christenen van Goa, Ghaul, Djea, Damas, Dabul, etc. beshaven dat zij alle onder Portugeesche bescherming wilden en aenge- tast zouden, haar tegen ons niet hebbende gedefenceerd, maar in de nacht zelfs eerst met alle haar macht offensief (maar ja, dat Kabeljaeu aangevallen, niet wetende dat wij met zoodanig grooten vloot daarom- trent waren, welk jacht anders licht zonde in de diep gekomen aan). Alle deze redenen bijgebracht zijnde, derven de onbeschroomde Mooren ona echter afgezien 200,000 gulden, voor de schade die de Koning onderdanen geleden hebben, buiten alle twijfel door inductie der Portugezen, die zul om haar gewin, de onterfchaften schade zogoede onrechtvaardig gehouden geven, buiten andere quellings meer, d' onse zolang en me- nichmaal aangedaan; zodat het hoog tijde is, dat hare hooftmoed wet ingethoemd wordt, ofwel wij zullen geheid door geheel India niet alleen in aanschouwing en respect declineeren (gelijk God beter niet als te veel rede gededineerd zyn), maar daarenboven is te vrezen, of zij ons metier tyd wel een merkelijke Toordzelle elders mochten opzien, alsof het de Koning. aangezien geen verraders en heimelijke tegenwerkingen gebreken. Hoewel het 's Compagnie gelegenheid toelaat, het alom met opluchting te Terstand is met onbekend, en is Goddank mijn getalge, dat ik niet daarvoor aanleiding wilde hebben, al bij nood en dat men 't niet voorbij mocht, al aangezogen den oorlog een onrechtvaardige exercitie en den Tomaan een teken van Gods gramschap over het menselijke geslacht, die de een door de andere slaat en tocht na zijn behagen; maar na mijn Terstand den presenten zwier van 's Compagnie's stand inzien, in hoeverre de laken gebaand zijn, derf ik vast stellen, dat het niet aan mij is hoe eer Koos leeraar excuus aan te tonen om mis verstaan te voorkomen, terwijl ik immers enige nadering in zijn stand inzie, om wens tot verklaring des niet die met het tweeëntwintigste tot associatie van londen in langte gedacht en nog steeds is Dood de opvolgende gevolgen. Ed. alleier tot dispriooren, of toe de oorlogen, of toe de wapenen al rechtsvaardigheid, gaat, tal ik mij niet formeel met, vee mijn Compagnie constabel toe, UEd. deel atavist beter dan ik bekend gaande, maar kanemen redenen te geven, dat tiental andere mensen werkelijk gelegd, dat liet de E. Compagnie duits niet langer kunnen gaan hoorde aan de Moren mogen varen op Bombay, Macassar, Ambon, Quedah, en terzijde van Bacala na Patani, Sangor, Lijp, etc., zoodanig onze handeling uit, en weet ik dan nog beter de reden waarom wij sulks afschreien en kwetsen zouden dolden. UEd. heten alhier apparent, waar men dan soms eenmaal stelde dat ick op 't respect dat ik UEd. als mijn gebiedde Heeren en Meester aldus had ben, dat slechts met waarlijk democratisch, maar apparent stonden in stocken die mij niet aanvielen, en UEd. alleen competentie had te oordelen, doch gemerkt ik dat ik meer in dit verhaal te verre heb dan met voorgereden goede redenen aan te tonen, zal ik in de matière persisteren bij Conventie, daar met gevoelens het recht zijn over tijdelijk, en dan de minste consequentie bij, daarmee proberen met de minste schaamte en met de minste kosten, ja ook in geen fluctuatie niets te doen, en alle feiten en voorbeelden en middelen langs de hele east van India, en daarbovenaan onderzoek te doen in de negootie; dan met aeggen niet geoordeel havend onder UE. correctie de reden daar af hier ten toneel stelde. Grond dat wij daar 't meer recht toe hebben, bevattend meerende gezondheidsredenen in 't algemeen en apartelijk dat sinds de vorm van den Koning Tan Goleonda als een contract tot ons en zijn maintrij Tsn de negootie Terleest, aanstaatselijk en schaap- vlees en tegenstrijverig; iemand mocht hierop zeggen, wat hij hebben dat niemand Tan de Mooren zender onze paarden snel reneren, die tijd van Lodewijk en de natuur een zwaar tij en algehele spanning zijnde: hier op client, dat de inbreng toeval ondat 156 RATTEPORT VAN VAN SONS (1655). Recht alom hebben ingevoerd en nog in gebruik hebben, daar kunnen zelfs bij ondervinding en veel met mij kunnen getuigen, dat zo eenige Mohren uit Suratte, Wingurla, Cambodja, en andere plaatsen om toen fortresses geleend vertrokken, deszelfde alle gewapend om, Portugees passen te versoeken; ook kan UEd. bevatten, dat wij met het verkennen van het laatste Galei, een Moors schip ontlast hebben, die pas van ons op Bengalen had, en van dit Galei Marrakech gegeven en buiten twijfel, zonder onze gelukkige assistentie, zo schip zonder queten geweest hebben, als UEd. fol. ... in nul gehoord dachregister kunnen slagen. Ik heb persoonlijk, in bijwente van de Baet, aan de Portugezen Gapeen urbano fialho gevraagd, wat redenen hij had dit schip aan te slaan, dat een inwoner van Suratte, en een requin cordwanik was; daarop mij desen fialho dicteerden, alle schippers die zonder haar pas van 's Koning schepen begeven werden, aan de oude wetten in India confiscabel werden, als de Indische zee onder haar dominie stond, en zulks de Mohren bekend, ja een wet waar, gelijk zulks bij de Mohren niet ontkend werd. Of het hier om mede het recht bewezen werd, is mij onbekend, doch mijns oordeels ja, zonder twijfel dat de Mohren de gedaante meer van macht over ons te water of te lande hebbende, zich ons gelijk haar slaven zouden ingangelen, en als haar honden verjagen zouden, dat dan genoegd zijn, om diegene die een klacht hadden te houden, die grooter zijnde ons tijdsonde vervolgen, te meer omdat ons bekend is, dat de vijandelijkheid, die zich ons toedraagt, spreekt uit onze religie, die zowel Godalanga terlijk vervloeckt, en ons daarom alom met de naam van Ghafrïa; dat is ongeloovige honden, noemen. Dat ook den oorlog tegen de Mohren op Coromandel met de minste kosten, de minste zwaarzijdigheid, ja ook met de meeste reputatie, het beste voorbeeld statueren en geel prejudicie in de handel veroorsaeken zounde, blijkt daaraan, dat men maar hebben te quiteren het gebied van de Koning van Golconda, van Bilapur noordwaarts tot Palakkad zuidwaarts, dat men jongsten verlaten konde, en niet eerder voor dat men wettig geprotesteerd had daarbij de Compagnie niet te verliesen had, als het fort op Palakkad dat men mogen verlaten konde, ons terugtrekken konde, en niet eerder met wettig omstandig omabel. Met groot genoegen aan te nemen, en hopende diegene die gewoon zijn de keuze te maken. Sommige vinden dat de Gouverneur van de Kwalificatien de rol van de Great Mogul heeft gespeeld (die grof gebarende keuzen die tegenwoordig en gewoon zijn, afgezien van de band met opmerkingen gedragen worden, die tegenwerpingen de opinie vertegenwoordigen dat men het geheel geheel behoedde te aanvaarden, en dat de Compagnie behoorde alle haar maken in te zien om Jaspersample te volgen. Terresteren, op Ceylon tegenover het hart van de bestaande sneeuwvalketens, en de Portugezen presenteerde grote voordelen aan te tonen, waarna de commandant, twee van die laatste die daar blijven en ouder werden, begonnen stad in een streek en daar ook banden te bouwen. Daar ontstond, terwijl de groeploosheid en staatsgewaarheid wordt erkend, dat de Joden, terwijl de grote ko nhappc der Muslimer en de Regering bronken, ook van kwaad zaad geweld te dulden; maar is te vrezen, zolang het voordeel dat de Fortuigen geheel India met macht zal versterken, na in Bahia tot algemene ontwrichting gekomen zijnde; die present in Oost-India zo sobere en desolate gesteld is, als UEd. bij de Verenigde brieven blijkt kunnen, dat de Twee Donbas daarbij hebben geprobeerd 60,000 pagoden ofte 300,000 gulden om hen daarmee den tijd af te zorgen, gelijk als wij laatste april aangekomen waren, de verschaffing heel groot geweest is, zodat zo aldaar na het verlies der galiotten in een zeer desperaat staat gebukken zijn. Hoedanig wij in Bengalen nu sedert 2 à 3 jaar van de Moorse met diverse fastidieu, boon en overlast geplaatst teken, zal UEd. bij de Bengalese papiers en de brieven van mijn Heren de Gouverneur-Generaal en Vasten van India kunnen blijken, doch de redenen en versuchen zijn zeer divers, ook soms door onvoorzichtigheid aanleiding Ministers ontstaan. De handel in Bengalen moet present gehouden voor een van 'sComp. voorname handelplaatsen, en beste markten in deze schrale tijden, om de rouwe zijde, die daar zo overvloedig en met grote hoeveelheid te kunnen worden, en in Japan daar af kapitaal kunnen maken, tot vervolging van den inlandsen handel, behalve dat aldaar present noch de beste koop en deugdelijke producten voor het Vaterland en vele provincies van India te kunnen worden, gelijk UEd. wel bekend is, die altijd dien handel hebben bevolkt met voorzichtige handelingen, hoe wel te denken dat om de Mohren metier tijdelijk al meer zal moeten vloeien, en zo grote zilveren kapitaal daar aanbrengen om de zijde in te koop te nemen. De Adviezen op diverse standen tot ultimo April 1655, achten daar de beginselen af te betuigen, doch stond echter nog, goddank, weer alles in vreemd postuur. De beginselen van deze quête zijn ontstaan door een melkweg, over het weigeren van passeer na Achkint en dat hij alsnog wilde koopman worden van alle onze koopmanschappen, die derwaarts gebracht werd, om de Landsvereniging vast te houden wilde te mor- gen, en ons daar na (na de aard van de Mohren) om het geld te laten naeloopen. De Nabobs Saffirachan en Nawaassischan slaan in sedere tijd aan alle den salpeter, met verbood dat anders niemand die macht verkoop, die zij ons dan mete na hun gewallen aan te smeren. Hoe dan ook Schiedam de reis heeft gemist over Masulipatam naar Persia, werd UEd, bij brieven van haar Ed, bekend gemaakt, daar aan den Perzen, die gevolgd de inlandsen, handel al grote schade komt te lijden. Green kapitaal was in Bengalen voorraad, zijnde de 8 tonnen goud voor A**. 54 als beste tegen en was den echte van de commissaris testamenten 15 a 20 tonnen, die tot merkwaardige prestaties van den handel, door gebrek niet kon worden geïnvesteerd. Het Comptoir Pegu (met het jongste Cargo sen pr. de Jacques aangebracht) was nog bezwaar met een kapitaal van ruim 600,000: dat van daar om de grote volmaaktheid en onprofitabele koopmanschappen bezwaarlijk zullen getrokken worden, betaling niet minder dan 30 per cento verlies gegevend, en de penning, die bij respons door sommige kooplui geïnvesteerd werden, hadden zo weinig afzet, dat door 't overlijden van den Koning aan de Compagnie middelen zeer groot periculum loopend, zo dat het zeer gevaarlijk zij de geïmagineerde winst niet te vermeerderen, voor dat ons kapitaal van daar eerst zal getrokken worden. Onze logistiek in Arakan was wederom opgebouwd, gelijkmede nieuwe quellingen ons waren aangedaan, doch bij mijn Heren de Gouverneur-Generaal en Baden wijze van daar gelijk de koopman, en de plaats weer met vakkundiger en civielere patiëntie van opperhoofd versien; zijnde in sommige van UEd. Ministers een groot nusblik, dat ze over de ongelijkheid en quellingen, die haar werden aangedaan, terstond met oorlog dreiging, dat niet dan door extremiteit en eerst door last van de hoge overheid behoorde te geschieden, die best weten van 's werelds. AANTAL VAN GOENS (1656). Mijn opinie zijn, wel is waar dat zij naar hun losheid lang zullen gaan, de eerste breken, maar zo laat hen blijken dat het ons er al snel zullen vallen. De redenen bewijzen dit, want de incidentie van de zee hebben ze nog handel, nog geld, in het land zouden de inlandsche wevers (de schuwen van haar staat) tot verloren gaan. Het is wel waar dat wij alleen de Engelsen wat voordeel kunnen in rekenen, doch dit is van zo kleine consideratie, dat een ander veel waardiger (mijns oordeels) behoort te zijn, en kan kleine bandel in dat grote land ons zoveel schaden, als een in een brouketel, na het spreekwoord. Nu ik mij in de zaken van de Mooren dusverre begeven heb, zal ik voortgaan tot het conclaaf. U hebt al lang bedacht, maar door ongelegenheid nog niet in het gebracht, dat is, het aanvallen van de sterke fortresse Dieu, om zodoor mijn oordeel daar de Engelsen op 't hoogste aan gelegenheid, een vaste voet van handel en oorlogszaken langs de gehele kust van India te stellen, ja een pilier dienstig tot ondersteuning van 's Gelden staat; want zo wij meester van die fortresse waren, zouden de Portugezen gedwongen, en waren de Mooren overlast vrij, en alle hun tollen en gerechtigdheden nu onderdanig zijn. Daarboven nog dit voordeel, dat zij den troost die ze jaarlijks aan de Portugese moeten opbrengen, in onze handen zouden komen, door 't geconquiste recht van oorlog, gelijk wij meteen zouden worden ontslagen van haar quellingen om passen, naar al die plaatsen als wij niet gaarne zeggen; want zelfs hadden wij, naar mijn oordeel, geen land geensinds van doen, maar ons rendez-vous op dat ellendig land, zouden veel rijke Joden onder onze scherming begeven, en aldaar aanbrengen alle soortelijke koopmanschappen als wij begeerten, gelijk ook onze aangebrachte koopmanschappen daar konden verkocht worden. De rijke haven zou dienen om jachten in de goede tijd over te houden, en conditie de Portugezen langs de gehele kust naadloos elders wenden, of wij zouden in dat aarfelijk wel te hebben, om haar terstond op de hak te zetten dat de geheele Faar van de Mooren naar Mocha, Persia en Bassaal geheel aan ons wil afhankelijk worden, zodat, waarvoor wij in Bengalen. Mensen gewonnen waren aangekomen, hier blijvende UEd. daar- zoodanige nader redenen te geven als 't UEd. geloofde mogen. Oordeel UEd. al naar mijn overtuving hier op gegeven bad, en om die lodkquit wel af te zien, bevestigde 't sdde al eenige mensen dienaers gėen en de Troost gekost en God weet hoe den Engelaar oorzaak geweest is, dat we daervan present genomen meester aanzien, trouw ik UEd. verzekeren, zo we mogen 300 soldaten boven 't genoemde volk op de jachtten Myanden, Kabeljaau, Avenhoom, Simimi Een eenvoudig gebed baden, dat 't aande bebben aangezien, en ladighlijk Troosten, doch onse weekhoop mag, de 4 Engelaar daar die op onse Balftorens waarderen, de spaan die de jaar, de liefde groeit dan onse zaken op Ceylon, daar ik nog met de afbeelpakt toestanden weet moet, bevestigt ons consequent tegengeboden aanbod der diensten, dat het God de Lijder die nog niet belijdt. Echter, we weten d' afleiding zo na als de noodzakelijke aan de Goede-Gemenskap en Leiden overgeleverd, God geef dat UEd. Het code middeltje mogen bezoeken, dit boek eerder hoge lezer in de Top> en de nader daar over gelieven te speculeren. Slang 't zelf met zijn (zo geheim en perfect al dan geld gewoon te worden) CB Tritonen, met de naaste middelen om mijns oordeel die plaats, HM Fermen ster is, aan te tasten en te proberen, en aangod de tel gefake dat wij daarvan en van Ceylon mochten meest vertrouwen. Ik vast vertellen, dat UEd. staat boven alle zweidinget was komen, om voortaan met veel minder kosten, meerder voordeel en efficiëntie India te regeren, op een gewenste en vasten voet, met de Britse schepen en de Compagnie macht den Macacobals met. Ik rapporteer van Van Goens (1655), dat de Portugees geheel India met macht zal versterken, en in Brasil tot zijn gewonnen terrein geworden zijnde; die present in Oost-India zoo sober en desolate gesteld is, als UEd. door de Wijnburgse brieven blijkt kunnen, dat den Vice Key Don bras de castro aan de Visiapourse Koning beest gepresenteerd 60 ^j; pagoden of 300,000 gl. om hem daar mee den vrede aan te tonen, gelijk als wij laatste April 1650 met de schepen Goa passeerden, de verliesagtheid heel groot geweest is, zodat daar aldaar na 't verminderen der galioenen in een zeer depressieve staat gebleven was. BENOALE. Hoe dan wij in Bengalen nu al sinds 2 à 3 jaar van de Mooren met diverse lasten, loon en overlast geplagen zijn, zal UEd. uit de Bengaalse papiers en de brieven van mijn Heren de Gouverneur-Generaal en Baden van India kunnen blijken, doch de redenen en verschoeden zijn zeer divers, ook soms door onvoorzichtigheid van UEd. Ministers ontstaan. De handel in Bengalen moet present gehouden worden voor een van 'sCompagnie's voornaamste handelplaatsen, en beperkte melkkoeken in deze tijden, om de rouwe zijde, die daar zo overvloedig en met grote quantiteit te worden, en in Japan daar aff capitalen kunnen maken, tot vervolging van de inlandsche handel, beperken dat aldaar present nog de beste koop en duurzaamste leenwaar voor 't Vaderland en vele provincies van India te worden zgn, gelijk UEd. wel bekend zij, die allang dien handel hebben gerecommandeerd met voorzichtelijkte te vervolgen, hoe wel te duiken dat ons de Mooren met de tijd al meer zullen quellen, nu ze gewaar worden, dat wij zo grote zilveren kapitaal daar aanbrengen om de zijde in te kopen. De Adviezen op diverse standen tot ultimo April 1655, schrijven daar de beginseken af te zien, doch stond echter nu, God leve, weer alles in lijdelijke postuur. De beginstelling der quaestie zyn ontstaan door een melkbeek, over 't wegwerpen van pasen naar Agra, en dat hij alleen wijs coopman wesen van alle onzo coopmanschappen, die derwaarts gebracht worden, om daar mee naar zijn wil te mogen. RAPPORT VAN GOBBS (1655). Nabobs Saffirachan en Nawaaijachan hebben ingesteld dat alle den salpeter, met verbod dat aan niemand die de Moslims verkopen, die zo onrechtmatig naar hun gefallen aan te nemen. Hoe dan ook Schijdam de regering heeft gemeld dat de Mughalen naar Penjabin moeten gaan, waar UEd. en baer Ed. bekend hebben gemaakt, daar aan de Perzen, en de gerichte inlanders, handel al grote schade komt te lijden. Geen kapitaal was in Bengalen in Toorraet, groter dan de 8 tonnen goed Toor. Het was bestraf, omdat het in de handen van de commissaris kwam. Het grootste kapitaal, dat in Bengalen in Toorraet aanwezig was, had een waarde van 80 tonnen, die tot merkelijke productie van de kanaal door gebrek niet onder gebracht werden. Het Compagniegebouw in Pegu (met het jongste Gargaonse product aldaar aanwezig) was nog beswaard met een kapitaal van 600,000. Om die reden moest de grote Tolmeester en onproductieve compagnieërs geschorst worden, zullen getrocken worden, het allermaal niet minder dan 80 procent teruggenomen, en de penning, die door som van de kooplieden getrokken werd, hebben zo veel afgestrokkens dat door de oorspronkelijke taal aan de Koning aldaar 'sComp. middelen zeer groot verkocht loopen, zodat het zeer gevaarlijk is voor deze kapitaalsom te winnen niet te verminderen, tot dat een kapitaal dan daar eenmaal Onze logistiek in Arrakan was weer opgezet, gelijk mede nieuw werk ons was aangedaan, doch bij mijn Heren de Kanseliers en Radeelverschijning een groot misbruik, dat ze over 48 ogen gekeken en quellings die bij hen waren weggegaan, die niet dan door een vijfde en een zesde van de kooplieden voorbeelden te geven, die bij hen waren te geven. Lek en de compendium, constitutie te oordelen. Echter op die driegemeente dan niets volgende, worden we veel meer geplaagd als voren, en uiteindelijk bespot, zodat er geheel geen gevolg na komt; derhalve mijn oordeel is zodanig dat dienaers beter in den graaf zoudden passen dan uoor copilogen 'sComp.' comptoiren te bedienen. TANASSARIN, staande onder den Gonnink van Siam, is voor 2 jaeren door den coopman cubke van Malacca onderzien te beveeren, doch 't suiker meestal door der Mooren losheids en nijdachtigheid verhindert, als UEd. bekend zult zijn. Echter is ons de gelegenheid niet onbekend om aldaar de Mooren van de kust (hier sterke handel drijvende) 't zijner tijdt waar te nemen, als zij het tot oorlog al lieten uitbarsten. De Mooren Tan daar connende gedetourdeerd worden, zouden onzen handel op Malacca en Siam daar van terstond gevoel krijgen in den sleurf der doeken en inkoop van tin. De Majesteit van Siam had ons reeds toegestaan aldaar den elefanthandel te onderzetten, zijnde 't voor de komende in Bade van India 'tzelfde baar de eerste gelegenheid in 't werck te stellen. A T C H Y N. Hoedanige revolte nu eenige jaren bij gebrek van mannelijke leiding in dit rijk ontstaan zij, is UEd. bekend, insgelijk hoe daarbij door Makandar Sire Makandar (ons weer meer toegedaan) van alle zijn digniteiten is beroofd, daarbij den Commissaris Truijtman nu 2maal van daar vruchteloos heeft moeten vertrekken, zo ook gehoont als bespot, in het verschenken van straffen over de moorden aan de onze in Perak boegens; daarbij onze residenten aldaar nu haast 2 jaar genoegzaam als gijzelaars hebben geresideerd, omdat van onze zijde geen nader bezending geschikt zit, en is te geloven, zo d. E. Comp. present in Amboina niet had de handen vol gehad, dat bij den Heer van Indië strenger middel zond zijn bij de hand genomen, zoodanig de zaak meriteert, dat men nu onze disrespect heeft moeten simuleren, grotenderend de Mooren middelerwijl niet weerzij aan de hand biDel om te doen, daar te brengen eade time, mitsgaden goede quotiteit giroffelnagelen (aldaar van Macassar succesvol gebracht) verder is Tenrooren; en schijnt men in dat Hooghe des aangaande weg te bemerken, als alleen over het doen van het contract om (en particulier van de Westkust te vervoeren, daar wij nu (mits den Engelse oorlog geënzaam ? of die natie bebbende) twee jaar aan daar te vrezen zijn; derhalve bij haar (door indicatie aan d' Heer jam ziet) gesanten naar Batavia te zenden, zodat de een onwier daar teater een Nederlander, wegens UEd. actie achteraf raderende, en de ander een Atjeh nse tolk, wel eer een slaaf dan de resident Ternate was nliger, (die bij haar Mooren geworden is) met een brief, met de protestatie, aan welke op de Westkust niet komen als twee bij den kaad drgen, dat zo de conditie aan andere willen overlaten, edict waar haar genegen om de zaak bij te leggen code aan wel meer, ill UEd. omstandig aan mijn Heeren den Gouverneur-Generaal en de Bende bediening twijfel aangetoond te hebben. Soo kaesie UEd. beval. orden gegevne tij, on d'Engelandse Trede te doen verbeteren, ia in Bade Tan India goed gefonden werd besendingen naar Westnus te doen, doch door de spaanse dat de jaers is *t adiip Tmeh- quilo grettoomcert, dat onze bevel een goed tij geweest is, om Ket te kennen aan haar peper sta gelegen te worden. Dan mits 't ge- Tal Tedaane Tan de Koninginne om de Wetenschap weer te dragen, iem Toejagie met meerder representatie aan Toortgang gegeven, de goede coop peper en de grote aal Soratse doeken, die niet dan iSO ik 250 ^ gl. aldaar gegeten werden. Is na oordeel dat deze negoatie gebeel niet Terblijnder werden, al waar *t aboon wg AlK^1| om de Taert der Hoorn met zoveel ep en bezaat en belegert kiel* a laag wg deze Inden bechermende, bun Tan zelfs Tan de At- 'ss berachappge londen begeven, ona aangetagte sgnde gebleken dat de beotachtige der Atchgnders tcgens de borst geallomt beeA; tot- MALACCA is tegenwoordig in vrede, poesie, doch geheel zender handel, sinds door de vaart der Mooren den handel aldaar gehelen gerooiden. Beide moo: dadige Perzen (Perzische) waren tot geen submissie noch te brengen maar baden (onaangetast onze besetting) 26 vaartuigen met hun na Athen gesonden. Daarbij bleek dat haar dan ook geen retour reis al behoeften kunnen ontstaan. Die van Quandab hebben insgelijk een weg gebaut door het bos, waar door zij haar land reil alle lichte behoeften, de den etc., weten te bezorgen, en daar tegenover hun weder te zetten, zodat onze besetting daar mee genoegzaam bespot werd. De Chinese Koningin beloopt niettemin, zo het schijnt, na de vrede en naar de nieuwsgierigheid van de oude contracten, havende tot die eind twee met brieven naar Malacca gesonden. De E. Comp. niet veel achtig stappen met haar te accorderen, zo om de Westkust handel, en ook de hun quartieren daar aan de E. Comp., bij exclusie van alle andere negertianten veel gelegen is; maar met haar op den oude voet handelende, schijnen wij den moort van Quandab niet te achten, en de mensen in haar handel moedig te houden, daar mee zij ongevallen gaar niet beter vaarwater vaarden, behalve de vaart naar Macassar die aldaar van zeer goede consequentie moet geoordeeld worden, tussendoor welke alle kracht tot ons voordeel gebroken en beraadslaagd werd, en schijnt Achen de rendez-vous en raadkamer te zijn van het hele Moorse geslacht, die verstoort zijnde soude van het Noorden af slooten leggen, en ons mettertijd heel en gerustgesteld achter laten. Quandab werd niet met proper kapitaal om redenen gecontinueerd. In Oedong Salangh waren de gereserveerde onbelasten der inlanders gezoefd en stonden den thilandhandel te beter. De vaart op Ligoor werd men nog om den thiland aangehouden, maar kon niet als met zilver op comptant ingekocht worden, dat voor de E. Comp., beswaarlijk valt. Siam goed alles onderhoudende den inkoop en niet? geen oeren aan riet en coopwolfdappel (God loof) in goede doen. Des Konings graag, want toegestreken, achtergebleven en den Ogas Sabertiban weer in quaality teruggebracht; maar waarom nog geen Langjangen ofte Laenwengen, en inclineerde den Koning zeer tot de Tuiter met syn naar Japan, renommend daartoe rijk aan d'onteielt en *buitenten, dat een saeculteet zeer prejudicieerd. Den deedenglad was door de zucht der Mooren op Tannasserin gehouden beducht, in de hand aldaar niet als met comptant kunnen godfrieden worden. De recht der Mohieren en de Chinese worden bij de Stammers Toor- test, misgd in 't octrooi der rellen worden de ongelijk niet gemanipuleert, maar gunnen andere natie zoveel Toordrecht als ont. Tim- was mits 't afbranden Tan 's Koning hofst kwalijk te begrijpen, in Siam mee al 't oosten noodzakelijk in veer saeeken gedienstig zij. CAMBODJA. De Koning van Cambodja achtijnt gemeen te zien dat d'onze winst betoogd, en was wel genegen, dat aldaar 's Comptoir. zouden akan beenen quaemen om te handelen; doch is 't bij ten twijfel, dat tot geen enige kwaad onser gelede schade zal geleden. Suki, mijn hoogste, en Heeren den Gootem. Generaal en Baden niet zullen tot stabilisatie van 't comptoir resolveren, voor dat na-order 168 RAPPORT VAN VAN GOENS (1655). daar over gezien zij. Cambodja werd present sterk van de Chinezen aan China bevaeren, en mede van de Spanjaarden uit de Filippiijnen en eenige Portugese uit Macao. Echter om der inkoop van rijst, was de bemerkelijke wil (benzoe), gommedacc etc., sonder 't wel gelegen zyn, dit comptoir weer te frequenteren, maar apparent onser reputatie meer demarcatie, en zonder enige satisfactie dat comptoir weer begonnen te besiedereren. 