Natuurkundig tijdschrift voor Nederlandsch?Indie / uitgegeven door de Koninklijke Natuurkundige Vereeniging in Nederl.?Indie.
dd. 22 Nov. 1885 no. 23912 ter begeleiding van miss. van den Resident van Amboina dd. 50 Oct. 1885 по. 4096. dd. 24 Nov. 1885 no. 22048 ter begeleiding van miss. van ` den Resident van Amboina dd. 50 Oct. 1885 по. 4091. = dd. 5 Dec. 1885 no. 25551 ter begeleiding van miss. van den Resident van Palembang dd. 17 Хоу. 1885 по. 5680/5. dd. 15 Dec. 1885 no. 24126 ter begeleiding van miss. van den Resident van Bantam dd. 8 Dee. 1885 no. 9228/52. dd. 15 Dec. 1885 no. 24512 ter begeleiding van ый уап dd. 15 Dec. 1885 по. 24515 ter begeleiding van miss. van den Resident van Bantam dd. 11 Dec. 1885 no. 951822. dd. 20 Dec. 1885 по. 24644 ter begeleiding van telegram van den Resident van Palembang dd. 14 Dee. 1885 no. 280. d. 24 Dec. 1885 no. 24854 ter begeleiding van miss. van den Resident van Amboina dd. 27 Nov. 1885 no. 4588. ` 4d. 24 Dec. 1885 no. 24885 ter begeleiding van miss. van den Resident van Amboina dd. 4 Dec. 1885 no. 4405. dd. 24 Dec. 1885 no. 24886 ter begeleiding van miss. van den Resident van Amboina dd. 7 Dec. 1885 no. 4492. _ 44. 24 Dec. 1885 no. Kë ter begeleiding van miss. van den Resident van Amboine dd. 11 Dec. 1885 по. 4568. 506 dd. 24 Dec. 1885 по. 24888 (ег begeleiding van miss. van den Resident van Menado dd. 20 Nov. 1885 no. 2587. dd. 27 Dec. 1885 no. 24646 ter begeleiding van telegram van den Resident van Timor dd. 5 Dec. 1885 no. 14. dd. 24 Dec. 1885 no. 24889 ter begeleiding van miss. van den Gouverneur van Celebes enz. dd. 14 Dec. 1885 по. 4797/1: dd. 8 Dec. 1885 no. 25199 ter begeleiding van miss. van den Gouverneur van Sumatras Westkust dd. 12 Dec. 1885 no. 9177, dd. 29 Dec. 1885 no. 25505 ter begeleiding van miss. van den Resident van Вай еп Lombok dd. 20 Dec. 1885 по. 20401. dd. 4 Jan. 1884 no. 101 ter begeleiding van miss. van den Resident van Pasoeroean dd. 27 Dec. 1885 no. 6894/1. dd. 4 Jan. 1885 no. 102 ter begeleiding van miss. van den Resident van Sumatra’s Oostkust dd. 25 Dec. 1885 no. 2945. dd. 7 Jan. 1884 no. 509 ter begeleiding van telegram van den Resident van Probolingo dd. 6 Jan. no. 1884. dd. 15 Jan. 1884 no. 725 ter begeleiding van miss. van den Resident van Amboina dd. 28 Dec. 1885 no. 4817. dd. 18 Jan. 1884 no. 847 ter begeleiding vau telegram van den Resident van Probolingo dd. 11 Jan. 1884. dd. 25 Jan: 1884 по. 1482 ter begeleiding van miss. van den Gouverneur van Celebes enz. dd. 11 Jan. 1884 по. 105/1. dd. 25 Jan. 1814 no. 1615 ter begeleiding van miss. van den Resident van Menado dd. 22 Dec. 1885 no. 2712. dd. 28 Jan. 1884 no. 1784 ter begeleiding van miss. van den Gouverneur van Sumatras Westkust dd. 10 Jan. 1884 no. 282. dd. 5 Febr. 1884 no. 2558 ter begeleiding van miss. van den Gouverneur van Sumatra's Westkust dd. 25 Jan. 1884 no. 714. allen handelende over in deze gewesten waargenomen na- tuurverschijnselen. Gesteld in handen van deu heer v. Dux. X. Renvooi v/d. Directeur van 0. E. en N. dd. 4 Febr. 1884 no. 28086 ter begeleiding van een telegram van den Resident van Palembang dd. 14 Dec. 1885 no. 2806 handelende over in de onder-afdeeling Redjang waargenomen aardschokken. SUR T 507 Gesteld in handen van den heer var Disk. ХІ. Drie stopflesschen met zeedieren zijn ontvangen van den heer J. А. H. BRESSLER. Besloten dien heer daarvoor te bedanken en de naturaliën in _ handen te stellen van den Directeur van het museum. XI. De heer Оххх bedankt voor de betrekking van The- saurier. Bij de daarop gevolgde stemming wordt met algemeene _ stemmen de heer G. W. ten Brummerer verkozen. ХШ. De President herinnert aan de mededeeling in de -dagbladen van het overlijden van den verdienstelijken Directeur van het museum voor de natuurlijke historie te Leijden, den heer Dr. Н. Senger, in leven correspondeerend lid onzer vereeniging. Van de ledenlijst worden gevoerd de heeren Н. E. DonnEPAAL en L. R. A. J. Н. T. F. LvrTMANN. Tot leden worden benoemd de heeren W. J. L. van DissEL, mil. Apotheker te Weltevreden en J. J. Poortman, Luit. Uz. belast met de leiding der werkzaamheden van het magnetisch . eu meteorologisch observatorium te Batavia. Daarna wordt de vergadering gesloten. Gelezen en goedgekeurd in de vergadering van den 20 Maart 1884. v. p. Bure, President. Jop. Herca, Secretaris. Vergadering der Directie, gehouden op 20 Maart 1884. Tegenwoordig zijn de heeren Dn. vax рев Buro, Dr. SLUITER, Dr. ONNEN, TEN BRUMMELER , Mn. PIEPERS, VORDERMAN en HERINGA terwijl de heer van Disk bij monde van den heer PIEPERS mededeelen, dat hij door ongesteldheid verhinderd was de ergadering bij te wonen. De notulen der vorige vergadering worden gelezen en na eene kleine wijziging goedgekeurd en geteekend. De President, die sedert de vorige vergadering kennis heeft bekomen, dat het finantieel beheer der vereeniging in handen van den nieuw benoemden thesaurier is overgegaan, bedankt den heer Dr. ONNEN voor de gevoerde nauwkeurige en zuinige administratie. Te behandelen is: L Een brief dd. 10 Maart 1884 van de directie van de Nederlandsch-Indische Maatschappij van Nijverheid en Landbouw , waarin het volgens besluit der laatste vergadering gedane voorstel voor verhuur van een deel van het gemeenschappelijk met Ше maatschappij bezeten gebouw, aan de Indische afdeeling van het koninklijk Instituut van Ingenieurs, wordt goedgekeurd. De president voegt daaraan de mededeeling toe, dat reeds de voorwaarden van verhuur aan genoemde afdeeling zijn bekend gemaakt, doch nog geen antwoord is bekomen. H. Een schrijven van den heer H. В. pe Vrres om voor het hoofd-bureau van het wapen der genie eene aflevering van het in 1865 aangevangen deel van het tijdschrift der vereeniging te mogen ontvangen , waarop reeds het gevraagde is toegezonden, hetgeen wordt goedgekeurd. HI. Een brief van den heer J. 4 Роовтмах, waarbij het door hem ter wijziging terug gevraagde verslag van het inslaan van den bliksem ор het erf van het meteorologisch observato- rium, weder wordt aangeboden vergezeld van afdrukken van de photograpiën der magnetograaf. Wordt besloten deze teekening bij het stuk te laten afdrukken. IV. De President meldt, dat Mr. G. J. Kerzer nog eens voor een avond de beschikking over de vergaderzaal van het gebouw der vereeniging voor de opgerichte juristen-vereeniging heeft verzocht; daartegen zijn geene bewaren, mits ook de toestemming van het bestuur der Maatschappij van N. en L. worde gevraagd, hetgeen de President op zich neemt genoemden heer bekend te maken. ее ым Қатша. x er ZS (ug - EEE ZE 0000 509 V. De nieuw opgetreden thesaurier stelt voor nog een 500tal briefkaarten te laten drukken ter uitnoodiging tot het lidmaatschap der vereeniging, wat wordt goedgekeurd. ҮІ. Missive van de directie van het Bataviaasch Genootschap van К. еп W. dd. 15 Maart 1884, waarin wordt medegedeeld , dat Da. B. Насех van zijne reis naar het Tobameer o. a. eene verzameling Lepidopteren, Goleopteren en Slangen heeft medege- bracht, welke ter beschikking van de regeering komen. De vraag wordt daarbij gedaan of de vereeniging die weuscht te ontvangen onder voorwaarde van aan de regeering een syste- matischen catalogus in te dienen of dat het nuttiger wordt geoordeeld de verzameling naar Europa te zenden. Wordt beslotem te antwoorden, dat naar het oordeel van het bestuur der natuurkundige vereeniging in N. I de verza- meling hare beste plaats in het museum voor natuurlijke historie te Leiden zoude erlangen. ҮП. Gouvernements-renvooien dd. 21 Febr. 1884 no. 5526 ter begeleiding van miss. van den Gouverneur van Celebes enz. dd. 9 Febr. 1884 no. 6141; dd. 26 Febr. 1884 no. 5655 ter begeleiding van miss. van den Resident van Amboma dd. 6 Febr. 1884 no. 572: dd. 26 Febr. 1884 no. 5656 ter begeleiding van miss. van den Resident van Amboina dd. 4 Jan. 1884 по. 50: dd. 26 Febr. 1884 no. 5657 ter begeleiding van miss. van den Resident van Amboina dd. 24 Jan. 1884 no. 264: dd. 26 Febr. 1884 no. 5658 ler begeleiding van miss. van den Resident van Menado dd. 12 Jan. 1884 no. 125: dd. 26 Febr. 1884 no: 5659 ter begeleiding van telegram van den Resident van Benkoelen dd. 21 Febr. 1884: allen handelende over in die gewesten voorgekomen aard- bevingen. Gesteld in handen van den heer P. van Dux. Dr. v. p. Bure deelt mede, dat hij van het lid den heer Tngus had vernomen, dat hij. als er belang in werd gesteld, wel genegen was eenige mededeelingen te doen in 22 510 eene der eerstvolgende vergaderingen omtrent botanische on- - derzoekingen. Wordt besloten den heer Тввов tot die mededeelingen uit te noodigen en in overweging te geven om daarvan ook aan de gewone leden kennis te geven. De heer тех Ввоммеьев geeft een overzicht van het systeem Rijsselberghe voor het gelijktijdig telephoneeren en telegrapheeren op dezelfde lijn, hetwelk in een pas uitgekomen nummer in het tijdschrift van. het Koninklijk Instituut van Ingenieurs door Aus. CorrgrrE behandeld is. Daarna wordt ook het leggen van den onlangs vernieuwden onderzeeschen tele- graafkabel tusschen Java en Sumatra besproken , waarbij een monster van dien kabel wordt vertoond 2 waaraan de zeven verschillende lagen, waaruit de kabel bestaat ook in de lengte richting te zien zijn. Hierbij wordt een overzicht gegeven van de wijze, waarop de deugdelijkheid van den kabel beproefd is, hoofdzakelijk betreffende de mate van isoleering, waaruit bleek, dat de kabel de nauwkeurige beproeving zeer goed had doorstaan. X. De heer Vorperman heeft vernomen, dat reeds eenigen tijd geleden op den Poerbaktie eene kleine eruptie heeft plaats gehad, en stelt voor te trachten bij den heer Мохрт op Parakan Salak daarover berichten in te winnen. Dienovereenkomstig wordt besloten. Van de ledenlijst wordeu gevoerd de heeren J. Hennis , L. H. N. Vriesman, H. S. А. А. VAN STEENBERGEN en F. C. J. KROESEN. Daarop wordt de vergadering gesloten. Gelezen еп goedgekeurd in de vergadering van den 25 April 1884. v. p. Bure, President. Jon. HERINGA, Secretaris. Т | | $ 7 % 1 i EN 547 Vergadering der Directie, gehouden op den 25 April 1884. ` Van deze vergadering, die op verzoek van het lid Dr. M. Tagus te Buitenzorg acht dagen was uitgesteld, was door middel van de nieuwsbladen aan de leden kennis gegeven onder vermelding, dat Dr. Таков daarop eene voordracht zoude houden over eene tot nog toe bijna onbekende phase uit de ontwikkeling van een belangrijk plantengeslacht. Behalve de dirigeerende leden Dn. v. р. BURG, тех BRUMMELER , Mr. Piepers, VorDeERMAN, Dr. Sruirgn , Dn. Светка, Dn. Оххех en Herisea waren ook nog een twaalftal gewone leden tegenwoordig. Na opening der vergadering worden de notulen der vorige bijeenkomst gelezen’, goedgekeurd en geteekend. Ter tafel komt: 1. Een “brief van den heer v. EgpgN. directeur van het koloniaal museum te Haarlem, handelende over het verzamelen van de feiten, die zich bij de vulkanische werking van het eiland Krakatau in het vorige jaar hebben voorgedaan in verband met het werkzaam optreden in dezen van de Roval Society te Londen. De president deelt mede, dat ter spoedige afdoening hierop is geantwoord, dat de Koninklijke Natuurkuudige Vereeniging van den aanvang af zieh met dit belangrijk verschijnsel heeft bemoeid en dat door de regeering de mijn-ingenieur D. М. Укввевк met het bijzonder onderzoek hiervan is belast, wiens onlangs verschenen voorloopig verslag den heer у. Erpex daarbij is toegezonden. H. Een brief dd. 1 Maart 1884 van het buitenlandsch eorrespondeerend lid Dn. Отто Ғіхвен te Bremen verzoekende zijne gipsafgietsels van koppen van verschillende volkenrasseu aan te bevelen. Те gelijk daarmede is door den schrijver een geillustreerde beschrijvende catalogus van die belangrijke ver- zameling toegezonden met eene prijscourant. Hieruit blijkt, dat de verzameling volgens dien catalogus zeer belangrijk mag 512 geacht worden еп wordt besloten de aandacht van het bestuur van het Bataviaasch Genootschap daarop te vestigen HI. Gouvernementsbesluit dd. 28 Maart 1884 no. 4, waarbij bepaald wordt, dat voortaan kosteloos aan de Konink- lijke Natuurkundige Vereeniging in Nederlandsch-Indië zullen verstrekt worden de gedrukte Verslagen der regenwaarnemingen in ` Nederlandsch-Indié en de Annales du Jardin botanique de Buitenzorg. IV. Gouvernementsbesluit dd. 14 April 1884 no. 21 waarbij het verslag van den Mijn-ingenieur 1° kl. R. D. M. VEBBEEK van zijn onderzoek van den vulkaan Merapi in Dec. 1885 met het daarbij behoorende kaartje aan de Koninklijke Natuurkundige Vereeniging ter opneming in haar tijdschrift wordt afgestaan. Wordt besloten na ontvangst dit stuk met het kaartje in het tijdschrift te plaatsen. | У. Een afdruk uit het Album der Natuur van den schrijver J. J. Bnumswa: »Üver een abnormaal gekleurd kievitsei door bemiddeling van den heer G. van рех Bere toegezonden. | VI. Vau de regeering: Kort verslag over de uitbarsting van Krakatau ор 26, 27 en 28 Augustus 1885, door В. D. M. VERBEEK, mijningenieur. Besloten dit en het vorige te plaatsen in de bibliotheek. ҮП, Gedrukte brief vermeldende het overlijden van den President der R. Accademia dei Lincei te Rome, den heer Quintino SELLA. Met deelneming vernomen. УШ. Gouvernements-renvooien : dd. 10 Maart 1884 no. 4772 ter begeleiding van telegram van den Resident van Benkoelen dd. 7 Maart 1884: dd. 15 Maart 1884 no. 5040 ter begeleiding van miss. van den Resident der Z. en 0. Afd. van Borneo dd. 2 Maart 1884 no. 969/10; кай N 515 dd. 17 Maart 1884 no. 5255 ter begeleiding van miss. van den Resident van Sumatra 's Westkust dd. 10 Maart 1884 по. 1947; dd. 20 Maart 1884 no. 5254 ter begeleiding van telegram van den Resident van Timor dd. 15 Maart 1884: dd. 25 Maart 1884 no. 5856 ter begeleiding van miss. van den Gouverneur van Celebes en onderhoorigheden dd. 12 Maart 1884 no. 10571; dd. 28 Maart 1884 no. 6089 ter begeleiding van miss. van den Resident van Menado dd. dd. 1 Maart 1884 no. 548: dd. 28 Maart 1884 no. 6095 ter begeleiding van miss. van den Resident van Menado dd. 14 Februari 1884 no. 447; dd. 8 April 1884 no. 6577 ter begeleiding van miss. van den Resident van Cheribon dd. 27 Maart 1884 no. 2485/62: dd. 5t Maart 1884 no. 6256 aan den Directeur van O. E. еп N. ter begeleiding van missive van den Resident van Madioen dd. 24 Maart 1884 no. 185625 en van den Directeur voor- noemd bij renvooi dd. 9 April 1884 по. 8211 bijl. 2 aan de Kon. Nat. Vereen. in N. 1.; allen handelende over in deze gewesten waargenomen natuur- verschijnselen. In handen van den heer van Dijk. IX. De heer Sturrer deelt mede, dat hij drie boekenkasten lot een bedrag van f 110 heeft aangekocht, wat wordt goedgekeurd. X. Dezelfde vermeldt, dat van den boekhandelaar Knoow te Batavia Bnockmaus Encyelopädie ten geschenke is ontvangen. Besloten voor dit belangrijk geschenk den dank der vereeniging te betuigen. XL Пе bibliothecaris bericht, dat voor / 50 een tot 1882 compleet gebonden exemplaar van het Album der natuur gekocht kan worden. Wordt besloten dit te koopen, het werk voort te zetten en ` ook het uit te geven register te bestellen. De heer Pıerers laat zien den vlinder Charaxes schreiberi борАнр, gekomen uit de op eene vorige vergadering om zijne mimierie vertoonde rups. De vlinder is op Batavia zeldzaam. VE Салы CES 514 Nadat van de ledenlijst zijn gevoerd de heeren А. J. Snouck Hurcronse, 1. С. D. J. vas Deux, №. J. М А. Lion, W. W. €. Suniscan, А. G. G. Pertzer, J. K. van HAASTERT еп J. А. HuGuENIN en tot lid benoemd zijn de heeren H. W. Backnaus, secretaris Z. еп 0. Afd van Borneo te Banjermasin, J. S. Reverer, Luit. der Genie te Fort de Kock, J. G. H. van per Dussen, kapt. der Infanterie te Batavia en С. Е. Jus. 2° Luit. kwartiermeester te Batavia, geeft de President het woord aan Dr. Treur. Spreker herinnert in 71 kort aan de voortplanting der varens, waar de bevruchting eerst plaats heeft op het prothallium , dat voortkomt uit de sporen, die door de planten, welke wij als varen kennen, worden gedragen. Hoewel nu deze wijze van geslachtelijke vermenigvuldiging in hoofdzaak voor alle vaat- ervptogamen als waarheid wordt aangenomen, was ze toch voor de Lvcopodiaceén nog niet waargenomen , niettegenstaande het ijverig zoeken naar dat prothallium gedurende de laatste vijftig jaren. Zoo had in 1854 de Duitsche botanist рк Влвку de sporen van Lycopodium uitgezaaid maar niets meer kunnen krijgen dan lichaampjes van 5 à 11 cellen. In 1875 had een Zwitsersch student Vraneknausen kleine knobbeltjes aan eene Lycopodium- soort waargenomen, die hij voor geslachtelijke deelen hield. doch zijne beschrijving was te onvolledig om der wetenschap veel te haten en eene laatste poging door den Oostenrijkschen plantkundige Beck іп 1880 in het werk gesteld leverde al niet meer bij uitzaaiing van het pollen dan һе Bary had bekomen. Spreker had ook te Leiden vergeefsche pogingen gedaan met Buitenzorgsche Lyeopodiumsoorten en later hier van Lycopo- dium flegmaria op boomschors het pollen uitgezaaid, waarvan hij in December 1885, anderhalf jaar na de uitzaaiing een soort mycelium zag ontstaan met knopvormige aanzwellingen, welke schors hij uit het bosch mede nam en waaruit hij langzamerhand het zeer kleine prothallium, waaraan zich >15 antheridiën en archegoniön vertoonden, meer en meer zag ontwikkelen. De verschillende ontwikkelingsstadia werden nagegaan en afbeeldingen vertoond, waaruit bleek, dat werkelijk, zooals men vermoedde de geslachtelijke voortplanting bij de Lycopo- diums in hoofdzaak met die van de varens overeenkomt. Nu eenmaal het eerste geval was waargenomen werd het prothallium ook bij andere Lveopodia, zoo als de zeer gewone L. cernuum gevonden: bij welke soort echter geen mycelium werd waargenomen. Spreker wees er op hoe dit voorbeeld de stelling bevestigde, dat ook voor algemeen wetenschappelijke vraagstukken de tropen soms betere gelegenheid tot oplossing leverden. Dat men zoo lang te vergeefs gezocht had mocht voor een deel ook daaraan geweten worden. dat het prothallium bij deze planten zoo uiterst klein is. De ontwikkeling van zulk een prothallium werd door afbeel- dingen duidelijk gemaakt en aan het einde werd medegedeeld . dat de uitvoerige beschrijving van de gedane waarnemingen geplaatst zoude worden in de Annales du Jardin de Buitenzorg. De President maakte zich tot tolk der toehoorders door den spreker dank te zeggen voor zijne belangrijke mededeelingen , waarvan de groote waarde voor de wetenschap duidelijk in het oog viel en verzekerde, dat de leden der vereeniging er grooten prijs op stelden het eerste bericht der ontdekking uit sprekers mond te hebben mogen vernemen nog voor dit door den drak verspreid was. Hierop werd de vergadering Sides. Gelezen еп goedgekeurd in de vergadering van den 15 Mei 1884. v. р. Bure, President. Jop. Herisca, Secretaris. 516 Vergadering der Directie, gehouden op 15 Mei 1884. Tegenwoordig zijn de heeren Dr. van per BURG , van Duk , TEN BnuwwELER, Mr. Piepers, VorDERMAN, Dr. Оххех еп HERINGA. De President deelt mede, dat de heer SLurrer hem verzocht heeft te melden verhinderd te zijn deze vergadering bij te wonen. De notulen der vorige bijeenkomst worden daarop gelezen en goedgekeurd. Ter tafel komt: L Schrijven van den Directeur van Onderwijs, Eeredienst en Nijverheid dd. 26 April 1884 no. 5555 bijl. twee, waarbij van het onderzoek van den Merapi door den mijningenieur der 1° klasse B. D. М. Verrek met kaartje, wordt aangeboden. Daar dit verslag naar aanleiding van het reeds in de vorige vergadering binnengekomen Gouvernementsbesluit van 14 April jl. no. 21 bestemd was voor het tijdschrift, deelt de secretaris mede, dat hij het reeds aan den redacteur van het tijdschrift heeft gezonden. H. Gouvernementsrenvooien. dd: 9 Oct. 1885 по. 19225 ter begeleiding van miss. van den Resident van Amhoina dd. 5 Sept. 1885 no. 5578 bijl. 2. dd. 18 April 1884 no. 7478 ter begeleiding van miss. van den Resident van Amboina dd. 27 Maart 1884 no. 1092. dd. 18 April 1884 no. 7479 ter begeleiding van miss. van den Resident van Amboina dd. 25 Maart 1884 no. 1066. dd. 25 April 1884 no. 7925 ter begeleiding van miss. van den Gouverneur van Celebes en onderhoorigheden dd. 9 April 1884 no. 14571: allen handelende over in deze gewesten waargenomen buiten- gewone natuurverschijnselen en daarom gesteld in handen van den heer P. van Dux. II. Een schrijven van het lid den heer Epwarps van Murs te Padang over daar waargenomen bijzonder lagen barometer- stand en temperatuur in verband met schokken van aardbeving die daar plaats vonden. 317 | Wordt besloten den schrijver nog eenige inlichting te vragen. IV. De heer Оххех deelt mede, dat hij, na daarover het oordeel van heer v. Disk te hebben ingewonnen, in het eerst uitkomende tijdschriftnummer nog een stuk уап den heer Posrwirz heeft opgenomen: Geologische Notizen aus Central- Borneo en dat de heer VonpERMAN nog een naschrift over den Sondarie-worm heeft geleverd. | V. De heer Pırrers vertoont het bekende wijdmazige spinsel . уап rupsen van Bizone puella Druri, die hij te Toeban, Kediri, | = Sindanglaija en Batavia vond, doch steeds op muren en nimmer op eene plant, zoodat de plant, waarmede het dier zich voedt, hem nog onbekend bleef. Spreker wijst daarbij op de bijzonderheid, dat deze rups de E. afgestroopte huid door eene in het spinsel gelaten opening daar buiten laat vallen, iets wat hem van geene andere rups bekend is. Tot Dirigeerend lid wordt met algemeene stemmen benoemd de heer J. J. Роовтмах. Van de ledenlijst worden gevoerd de heeren W. Buurman, U: Our en Dr. б. B. P. ре Ruuren. ` Tot leden worden benoemd de heeren: W. P. GmorexEvELDT, Secretaris van het Departement v. 0. E. en N. en J. W. H. Cornes, Inspecteur van het boschwezen, beiden te Batavia. Niets meer te behandelen zijnde wordt de vergadering gesloten. Gelezenen goedgekeurd in de vergadering van den 19 Juni 1884. v. p. Bure, President. Jop. Herinca, Secretaris. Vergadering der Directie, gehouden op 19 Juni 1884, Tegenwoordig zijn de heeren Dm. van per Bure, van Duk, Da. SLUITER, теу BRUMMELER , Мк. PIEPERS, PooRTMAN en HERINGA. 518 De notulen der vorige vergadering worden gelezen, goedge- keurd en geteekend. Daarna verwelkomt de President den heer Poortman, die voor het eerst als Dirigeerend lid de vergadering bijwoont. Ter tafel komt: I. Een schrijven van den heer J. J. Poortman, dd. 10 Juni 1884, die bericht, dat hij zijne benoeming tot dirigeerend lid der vereeniging aanneemt. H. Schrijven van de directie van het Bataviaasch- Genootschap van K. еп W. dd. 15 Juni 1884 no. 104, dank betuigende voor de kennisname van den NN van Kengert van Dr. О. Frissen. Ш. Een brief dd. 18 Mei 1894 van het lid, den Heer P. J. vas Houten, daarbij aanbiedende twee exemplaren van eene bijzondere kikvorsch en eene zeer groote soort van aardworm (Mal. Ollak siallah) wit Angkola (Sumatra's Westkust, met verzoek die nader te determineeren en het aanbod om zoo noodig nog meerdere exemplaren te leveren. IV. Gouvernements-renvooien : dd. 6 Mei 1884 no. 8715 ter begeleiding van miss. van den Resident van Bantam dd. 2 Mei 1884 no. 5518/52; dd. 20 Mei 1884 no. 9694 ter begeleiding van miss. van den Resident van Pasoeroean dd. 10 Mei 1884 no. 2592/1: dd. 24 Mei 1884 no. 9924 ter begeleiding van telegram van den Resident van Timor dd. 5 Mei 1884. dd. 28 Mei 1884 no. 10145 ter begeleiding van miss. van den Gouverneur van Sumatra's Westkust dd. 17 Mei 1884 no. 5866: dd. 28 Mei 1884 no. 10242 ter begeleiding van miss. van den Resident van Menado dd. 11 April 1884 no. 2946/55: dd. 28 Mei. 1884 no. 10245 ter begeleiding van miss. van den Resident van Menado dd. 25 April 1884 no. 201655: dd. 50 Mei 1884 no. 10576 ter begeleiding van miss. van deu Gouverneur van Celehes en onderhoorigheden dd. 21 Mei 1884 no. 20051: allen handelende over in de gewesten waargenomen н 519 aardbevingen en daarom in handen gesteld van den heer ұлу Dux. De directeur van het gebouw deelt mede, dat de voorste kamer in den rechter vleugel van af 1 April Il, onder de in de vergadering van den 21% Februari jl. gestelde voorwaarden, aan de Indische afdeeling van het koninklijk Instituut van Ingenieurs is verhuurd. УІ. Eene vraag van den secretaris of de Annales des sciences naturelles, die van af 1866 ontbreken in de bibliotheek , zullen voortgezet worden, wordt door den bibliothecaris beantwoord met de meening . dat daarop nog niet beslist moet worden, daar misschien enkele duplicaten van jaargangen kunnen geruild worden met Buitenzorg tegen ontbrekende en dan de kosten der aanvulling zullen moeten in aanmerking worden genomen en tevens, dat er tegenwoordig meer belangrijke tijdschriften in Duitschland op hetzelfde gebied verschijnen. De secretaris vraagt of al in ruil tijdschriften van Dorpat ontvangen worden en of de belangrijke dissertatie’s over phytochemische onderzoekingen daaronder ook voorkomen. De bibliothecaris antwoordt, dat wel tijdschriften uit Dorpat worden ontvangen, doch de bedoelde proefschriften daar geen deel van uitmaken ofschoon die zeker wel te verkrijgen zullen zijn, waartoe hij de noodige stappen zal doen. VII. De secretaris wijst op het belangrijke rapport van den heer Dr. W. Borek, Adjunet-Directeur уап ’slands Plantentuin omtrent een onderzoek naar de Getah-pertja pro- duceerende boomsoorten in de Padangsche bovenlanden ingevolge Gouvernements Besluit dd. 51° Juli 1885 no. 41 en stelt voor, daar het als extra-bijvoegsel der Javasche Courant van 16 Mei Й. weinig schijnt gelezen te zijn, het in zijn geheel in het tijdschrift af te drukken. Spreker brengt daarbij ter tafel de afbeelding van Isonandra ша Hooker in Mos flora van Nederlandsch-Indië en de monsters houtsoorten van Balam tembaga, waarvan de beste getah-pertja wordt verkregen. Wordt besloten genoemd rapport in het tijdschrift der vereeniging af te drukken. 520 IX. De heer vas Dux deelt op navraag mede, dat hem omtrent het gebruik, dat van de ploegen gemaakt is, die door tusschenkomst van den heer Амевзгоовот door de firma Ransomes , Head en Jefferies te Ipswich voor de bevolking in Bantam ten geschenke werden gegeven, niets bekend is. X. De secretaris herinnert, dat sedert de laatste vergadering. te Parijs in hoogen ouderdom is overleden be beroemd schei- kundige J. P. Dumas, correspondeerend lid onzer vereeniging. ХІ. De heer van Disk deelt mede, dat het oordeel іп Nederland uitgesproken over de steenen, die in Demak verzameld waren na het uiteenspatten van eenen vuurbol op 5 October 1885, geheel met zijne meening overeenkwam, (zie notulen van 15 November 1885) | XH. De bibliothecaris deelt mede, dat de vereeniging voor haar tijdschrift in ruil is gekomen met Steyermark’s natur- wissenschaftliches Verein hetgeen met belangstelling wordt vernomen. ХШ. De heer vas Dik doet de vraag, wat de vereeniging zal doen om nauwkeuriger waarneming van aardbevingen in Nederlandsch-Indië te bevorderen en geeft een overzicht van de voornaamste hulpmiddelen daarvoor. Eene uitnoodiging van den voorzitter aan heeren van Duk en PoonrMAN, om in eene volgende vergadering hieromtrent voorstellen te doen, wordt aangenomen. XIV. De heer Poortman deelt mede, dat hij een schrijven heeft ontvangen van Dr. v. р. Ѕток, dat hij zich niet kon vereenigen met de methode van generaal Sagne, tot nu toe gevolgd bij het bewerken der zoogenaamde magnetische lijnen, welke in een zelfregistreerend instrument (magnetograaf) worden geproduceerd en welke de variatie's aangeven van de declimatie, de horizontale en de vertikale kracht van het aardmagnetisme. Dien ten gevolge heeft de heer v. р. Srok eene andere methode gezocht en gevonden, naar aanleiding daarvan eene nota opgemaakt en deze mede gegeven met Dn. Serra , afgevaardigd uit Nederland naar de in April jl. plaats gehad hebbende 521 vergadering van de internationale poolcommissie, waarop het plan van bewerking der observaties, gedaan op de verschillende stations in het noorden en te gelijkertijd op magnetische en meteorologische stations over den geheelen aardbodem, zoude worden vastgesteld. De methode, hoewel niet aangenomen om algemeen te worden gebruikt, heeft de aandacht getrokken van en is zeer gunstig beoordeeld geworden door Dn. Neumeuen, Directeur van de Seewarte in Hamburg, van Prof. Lxwz in Petersburg, van Dr. Wykawpen in Goffemburg en van Prof. Mascanr in Parijs: Dn. Neumauer en Dr. Wykanper zullen de methode op hunne berekeningen toepassen. De heer PoorTMAN stelt zich voor over eenigen tijd nadere mededeelingen over dit onderwerp te kunnen doen. XV. De heer Piepers vertoont den vlinder van de in de vorige vergadering ter sprake gebrachte rups van Bizone puella Druri. Als buitenlandsch correspondeerend lid wordt afgevoerd wijlen J. P. Dumas. Tot gewoon lid wordt benoemd de heer E. Н. HguxiNc te Batavia. Als gewone leden worden afgevoerd de heeren С. M. б. A. Ecoma Уквзтеск en D. Pres, terwijl wordt aangeteekend . dat Mejuffrouw Евер. Jacoss met het einde van het jaar wenscht op te houden lid te zijn. Hierop wordt de vergadering gesloten. Gelezen en goedgekeurd in de vergadering van den 17 Juli 1884. v. p. Bure, President. Jon. Hermea, Secretaris. Vergadering der Directie, gehouden op 17 Juli 1884. Tegenwoordig zijn de heeren Dr. van per Bure , Dn. SLUYTER , Poortman, VoRpERMAN, Mr. Piepers, Dn. Оххех еп Herea. De heeren TEN BRUMMELER еп уау Duk hebben laten weten verhinderd te zijn de vergadering bij te wonen. 522 De notulen der vorige vergadering worden na lezing goed- gekeurd en geteekend. Ter tafel komt: | Eene gedrukte uitnoodiging van de American Association for the Advancement of Science tot bijwoning der jaarlijksche vergadering in September aanstaande. П. De rekening voor het drukken van «den catalogus van de firma Enssr & Со. tot een bedrag van f 2255 voor 1200 exemplaren. Besloten deze rekening aan den thesaurier te zenden. IL. Eene mededeeling van den heer J. D. vax Dorr, dat het adres van het lid P. J. van Ноптех is: Poste Restante te Rotterdam. IV. Gouvernements-renvooien. dd. 6 Juni 1884 No. 11020 ter begeleiding van telegram van den Resident van Benkoelen dd. 5 Juni 1884: dd. 16 Juni 1884 No. 11680 ter begeleiding van missive van den Resident van Menado dd. 29 Mei 1884 No. 2806/55: dd. 17 Juni 1884 No. 11752 ter begeleiding van missive van den Gouverneur van Celebes en onderhoorigheden dd. 4 Juni 1884 No. 2226/11: dd. 24 Juni 1884 No. 12574 ter begeleiding van twee tele- grammen van den Resident van Benkoelen dd. 21 Juni 1884. dd. 24 Juni 1884 No. 12590 ter begeleiding van een telegram van den Resident van Probolingo dd. 25 Juni 1884. dd. 27 Juni 1884 No. 12509 ter begeleiding van Missive van den Gouverneur van Sumatras Westkust dd. 20 Juni 1884 No. 4755. dd. 5 Juli 1884 No. 15045 ter begeleiding van missive van den Resident van Palembang dd. 20 Juni 1884 No. 2991/5: dd. 8 Juli 1884 No. 15274 ter begeleiding van missive van den Resident van Benkoelen dd. 50 Juni 1884 No. 2092/20: allen handelende over vulkanische werkingen, welke in die „gewesten werden waargenomen. 525 ` . Besloten deze stukken te stellen in handen van den heer Р. van Dux. V. Daar het verslag van den Adjunet-Direeteur van ’s lands plantentuin te Buitenzorg omtrent een onderzoek naar de Gelah-pertja produceerende boomsoorten in de Padangsche bovenlanden sedert de vorige vergadering in octaafformaat _ 400г de zorg der Regeering afzonderlijk is uitgekomen en de heer Dr. W. Bunck de verspreiding door middel van het tijdschrift der vereeniging ook minder noodig acht, wordt het besluit, daartoe in de vorige vergadering genomen , ingetrokken. VI Daar de heer H. J. Накремах, die als lid der vereeni- ging wegens vertrek naar Europa ontslag had genomen , weder lid wenscht te zijn, wordt besloten hem het Dirigeerend lidmaatschap weder aan te bieden. ҮП. Wordt besloten voor de bibliotheek aan te koopen ворог» vox Bucu, Gesammelte Schriften: Gruss, Wurme und anwerwandte Thierforme: Crank Maxwert, Eleetrieität und Magnetismus, Hoogduitsche Warrace , Indische Papillioniden. ҮШ. Een stuk over Rafflesia Patma Br. ter plaatsing in het tijdschrift aangeboden, wordt tot de volgende vergadering ler beoordeeling aangehouden, IX. De heer Өххкх deelt mede, dat van de ploegen indertijd door tusschenkomst van den heer AwEnsroonpT, па de eruptie . Wan Krakatau uitgezonden, twee naar Bantam zijn gezonden 4 еп eene naar de Lampongsche Districten en dat die goed voldaan _ hebben. Naar den prijs wordt een onderzoek ingesteld. A De heer Рооктмау deelt mede, dat aan geleerden in het E buitenland en aan de firma Kipp te Delft geschreven is om Ç de beste en goedkoopste middelen tot nauwkeurige waarneming Vau aardbevingen. Hij stelt voor door circulaire of advertentie . le onderzoeken, wie geneigd zijn deze waarnemingen in Indie le doen. _ Wordt besloten daartoe circulaires te laten drukken, terwijl < $ с e / = = = аз 524 | de heer Poortman ор v neemt voor de verspreiding zorg te dragen. ХІ. De heer Pırrers vertoont als curiositeit twee bijzonder kleine kippeneijeren. ХП. De heer Stuiter heeft келеси eene aanzienlijke verzameling van lagere zeedieren, door hem onlangs op een uit- stapje naar het eiland Edam gevangen. Spreker hoopt later, na determinatie, daarvan meer bijzonderheden te kunnen mededeelen. . Tot leden der vereeniging worden benoemd de heer: D. A. Hooner, boekhandelaar te Batavia: Н. Faser, militair Apotheker te Batavia: J. A. Scuvun MAN, Thzn., mijningenieur te Batavia: Mr. W. pr GrrprR, Vice-President van het Hooggerechtshof te Batavia; j J. А. ре берек, lid van den Raad van Indië te Batavia: Jun. Ma. H. L. Wieners, griffier van den Raad van Justitie te Batavia : Р. J. А. Spaan, Resident van Cheribon. Van de ledenlijst worden gevoerd de heeren: S. J. LAGERWEI , Dr. G. H. A. Westuorr, M. J. Scuram еп Dr №. J. Hoorwee. Hierop wordt de vergadering gesloten. Gelezen en goedgekeurd in de vergadering van den Т Augustus 1884. v. D. Burc, President. Jon. Hrerinea, Secretaris. Buitengewone Vergadering der Directie, gehouden op 7 Augustus 1884. Aanwezig zijn de heeren bestuursleden: Dr. van per Bum, VAN Dux, Dn. SrurrER, Poortman, Mm. Piepers, Dn. ONNEN, ЕС P rde! RSE de T a т АЕ Е E ұтыла РЫУ УА ДАУ etm ЕЗИ О ee, EE EE ad AE in AT ET Tr КАЛ К ЛАР" 525 ТЕХ Brummerer en Herınsa. De heer Уовревмлх heeft kennis gegeven verhinderd te zijn de Vergadering bij te wonen. Na opening der Vergadering door den President, worden de notulen gelezen en goedgekeurd. Ter tafel komt het navolgende: 1. Een schrijven van den Direkteur van ’s lands plantentuin, waarin bedankt wordt voor de toezending van twee exemplaren van den catalogus der Bibliotheek van de Vereeniging. Il. Een brief van het lid der Vereeniging Dn. H. BREITENSTEIN , met opgaaf van adres in Europa. Ш. Eene missive van de Maatschappij van Nijverheid en Landbouw, waarin wordt medegedeeld dat den Directeur van Binnenlandsch Bestuur is verzocht geworden de ingekomen rapporten omtrent de ploegen van Ransomes, Head and Jefferies te Ipswich aan de Maatschappij af te staan ter publicatie in haar tijdschrift. Voorts meent zij zich te moeten onthouden van alle verdere inmenging in deze aangelegenheid. Wordt voor kennisgave aangenomen. IV. Gouvernementsrenvooien : dd. 25 Juli 1884 no. 14515 ter begeleiding van de missive van den Resident van Benkoelen 15 Juli 1884 no. 2258/20; dd. 25 Juli 1884 no. 14291 ter begeleiding.van het telegran van den Gouverneur van Atjeh 79 Juli 1884: dd. 10 Juli 1884 no. 13495 ter begeleiding van de missive van den Gouverneur van Sumatra's Westkust 4 Juli 1884 no. 5052: allen handelende over schokken van den bodem , waargenomen te Benkoelen en Atjeh. Besloten deze stukken te stellen in handen van den heer Р. van Dux. У. Wordt besloten het handschrift over На/Лема Palma voorloopig niet te plaatsen in het Tijdschrift der Vereeniging, maar ter verdere bewerking aan den schrijver terug te zenden. ‚У. Wordt overgegaan tot het benoemen van een secretaris in plaats van den heer Нввтхса, die naar Atjeh is overgeplaatst. . Ше president vraagt namens het Bestuur het jongste lid, den | . 23 526 heer Роовтмах die betrekking op zich te willen nemen, welke vraag toestemmend wordt beantwoord. De president bedankt vervolgens met een hartelijk woord den heer Herca, namens de Vereeniging, voor de vele goede diensten, door hem als secretaris bewezen. VII. De vice-president leest het Verslag over de werkzaam- heden en den toestand der Kon. Natuurk. Vereeniging in N. 1. over het jaar, 1885 voor en wordt door den president voor het opmaken daarvan bedankt. ҮШ. De heer vas Disk brengt ter tafel eene bijdrage tot de geologische kennis. van het eiland Banka door Dr. Е. А. К Posgwirz en verzoekt daarvoor plaatsing in het tijdschrift der Vereeniging. Wordt besloten het stuk op te nemen in het tijdschrift. IX. Door hetzelfde lid wordt een opstel overgelegd van den mijningenieur Sroor, handelende over waarnemingen van den vulkaan Merapi op Java, ten einde daarover het oordeel van het Bestuur te vernemen. De president verzoekt de heeren Dr. Srurter en Dr. ONNEN het stuk te willen lezen, waartoe beiden zich welwillend bereid verklaren. , X. De heer van Disk brengt verder ter kennis dat een der officieren van het Spaansche oorlogschip Gravina, hetwelk in het begin van dit jaar ter reede Batavia ‘vertoefde een instrument voor het waarnemen van aardbevingen heeft uitgedacht , berus- tende op de eigenschap van graphiet, dat het minder weerstand biedt aan een galvanischen stroom, naarmate het meer wordt samengeperst. De mededeeling hiervan is te danken aan den heer H. van Meerten, scheepsbouwkundig ingenieur bij het marinê-etablis- sement op het eiland Onrust. XI. Hetzelfde bestuurslid deelt vervolgens mede, dat eene eireulaire is samengesteld ‚ ten einde de medewerking in te roepen van de ingezetenen van N. L tot het doen van aardbevings- waarnemingen. Die circulaire wordt gelezen en goedgekeurd. DET ej e u Sr e А Ата k т < Wordt goedgevonden daarvan 1000 exemplaren te laten drukken en verspreiden. De president verzoekt het lid Роовтмам daarvoor zorg te dragen. Van de ledenlijst worden gevoerd de Wiesen В. C. VAN DER Parm en C. Drerrrcu. Op voorstel van den president wordt besloten deze buitenge- wone vergadering te beschouwen als de gewone maandelijksche. De vergadering wordt vervolgens gesloten. Gelezen en goedgekeurd тп de vergadering van 18 September 1884. VAN DER Bure, President. J. J. PoorTMAN, Secretaris. Vergadering der Directie, gehouden op 18 September 1884, ана zijn de bestuursleden: ‚Dr. van per Bure, VAN Dik, Dr. ©талткЕв, Dr. Свкттев, VORDERMAN, Mr. PIEPERS, Dr. Оххех, Poortman en wordt ter vergadering toegelaten: de heer Dr. S. Расе. Na opening der vergadering door den President worden de notulen gelezen en goedgekeurd. | Ter tafel komt het navolgende. L Een schrijven van den Directeur van Onderwijs , Eeredienst en Nijverheid,- waarin met eenigen spoed mededeeling wordt vorzocht of de gewone Gouvernements-subsidie voor het jaar 1886 al dan niet kan worden ontbeerd. | Den Secretaris wordt opgedragen den Directeur bovengenoemd kennis te geven, dat de subsidie niet kan worden ontbeerd. П. Eene circulaire van den Chef van de afdeeling Statistiek ter Algemeene Secretarie , waarbij verzocht wordt de jaarlijksche opgaven voor den Regeerings-Almanak voortaan vóór den 10% November te willen indienen. Wordt aan den secretaris verzocht voor de tijdige inzending = der opgaven te willen zorg dragen. 528 HI. Gouvernementsrenvooien : dd. 1 Augustus 1884 no. 15054 ter begeleiding van de missive van den Gouv. van Sumatra’s Westkust 21 Juli 1884 no. 5527: dd. 5 Augustus 1884 no. 15514 ter begeleiding van de missive van den resident van Benkoelen 28 Juli 1884 no. 2419/20; dd. 15 Augustus 1884 no. 15808 ter begeleiding van de missive van den resident van Pasoeroean 2 Augustus 1884 no. 4571/1: dd. 19 Augustus 1884 no. 16290 ter begeleiding van de missive van den resident van Bali en Lombok 8 Augustus 1884 no. 1041; dd. 26 Augustus 1884 no. 16926 ter begeleiding van de missive .van den Gouverneur van Celebes en ic MG 11 Augus- tus 1884 no. 5167/1: dd. 29 Augustus 1884 no, 17001 ter begeleiding van de missive van den resident van Amboina 12 Augustus 1884 no. 2828: dd. 2 September 1884 no. 17527 ter begeleiding van de missive van den resident van Palembang 25 Augustus 1884 no. 4078/5 ; dd. 5 September 1884 no. 17579 ter begeleiding van de missive van den resident van Вай en Lombok 25 Augustus 1884 no. 1220; allen inhoudende berichten van aardbevingen, waargenomen te Kota Nopan, Benkoelen , Manna, Pasoeroean, Malang, Boeleleng, Bima, Kajeli, Moeara Doea, Ampenan. Worden in handen gesteld van den heer van Dux. IV. Een schrijven van de N. 1. Juristen-Vereeniging , waarbij verzocht wordt tegen vergoeding van onkosten voor verlichting le mogen gebruik maken van de vergaderzaal der Vereeniging op Vrijdag 26 September a. s. Wordt besloten het lokaal voor dien avond ter beschikking te stellen van de N. I. Juristen-Vereeniging. ` V. Door den'secretaris wordt een brief gelezen aan den Heer Epw. van Muuzw te Padang geschreven in antwoord op twee missiven, gedateerd 8 Mei en 21 Juli 1884, met opgaaf vau eenige lage barometerstanden , waargenomen tijdens aardbe- vingen en met de vraag of er verband bestaan kan tusschen den waargenomen luchtdruk en de bewegingen van den bodem. УІ. Door hetzelfde bestuurslid wordt voorlezing gedaan E: | қ 529 van een schrijven van Prof. Jour Миле te Tokio (Japan) in antwoord op een dezerzijdsch verzoek om inlichtingen nopens de ondervinding, opgedaan bij het waarnemen van aardbevingen in Japan. Daarbij wordt tevens de verklaring gegeven van een in de missive genoemden seismograaf en van de in Japan gevolgde manier om aardbevingen waar te nemen, beperkt tot een klein oppervlak van den bodem. УП. De heer РооктмАх deelt verder mede, dat eerstdaags een instrumentje voor het waarnemen der horizontale schokken van aardbevingen aan het Observatorium alhier zal worden toege- zonden door den instrumentmaker Orrawp in Utrecht, welke dit werktuigje heeft uitgedacht. Het beginsel, waarop deze seismoscoop berust, wordt daarbij verklaard. De prijs in Nederland is f 25.00. Bij aankoop van bijv. 100 stuks zou die op ,/ 18.00 kunnen gesteld worden. ҮШ. Verder wordt door hetzelfde lid kennis gegeven, dat de 1000 exemplaren, vastgesteld voor de circulaire over het waarnemen van aardbevingen, zijn gebleken bij verre na niet voldoende te zijn ter verspreiding , waarom nog 1500 exemplaren zijn besteld, waarvoor de goedkeuring der vergadering wordt verzocht. e De gevraagde approbatie wardi verleend. IX. De heer van Dux leest eene beschrijving voor van een toestel door hem uitgevonden voor het waarnemen van aard- bevingen. De daarbij behoorende teekening wordt vervolgens door hem nader verklaard en besproken. Wordt besloten teekening en beschrijving op te nemen in het natuurkundig tijdschrift van N. I. en informatie in te winnen naar kosten van aanmaak in Nederland en verzending naar Indie, X. De bibliothecaris doet het voorstel het tijdschrift »la Lumière Electrique” af ле schaffen, waarvan de prijs hoog is en dat als van zuiver technischen aard weinig ter lezing wordt gevraagd. Bovendien ontvangt de Vereeniging de tijdschriften »l’Electricite” en »l’Electricien”, welke een voldoend overzicht EEE DE жыла Er nad масы ұл асы ааа le oe Eegen бірак NA Ae, E S а EE EN У асы тыла ы аз елігі ды, Я Hr SE % DE UE $ Sa SH E дары yc КЫЧ ЕТ A EG EE EE ГО SS $ - + 550 сеуеп van wat op het gebied der electriciteit voorvalt. Tevens wordt de vraag gedaan of de nieuwe uitgaaf van К. W. van Gorkum, 0. I. Cultures, kan worden aangekocht. Na omvraag wordt besloten la Lumière Electrique af te schaffen en over te gaan tot den aankoop van de uitgaaf van de 0. Г. Cultures door К. W. van Gorkum. XI. De heer Srurrer deelt verder mede, dat, naar aanleiding van eene vraag, in een der laatste vergaderingen door het lid Piepers gesteld, informaties door hem zijn ingewonnen naar den naam door inlanders gegeven aan den haas, welke in enkele gedeelten van Java voorkomt Het woord »terwoeloe” of »kaweloe” is van portugeeschen oorsprong (kowello) terwijl hoogstwaarschijnlijk het woord »klientjie" eene verbastering is уап het Nederlandsche »konijntje” Het lid Vorverman herinnert zich in een oud boek over onze 0. I. bezittingen gelezen te hebben, dat de haas uit Ceijlon was aangevoerd, terwijl ook de heer Ртеревз verklaart, dat hij ergens gevonden heeft, dat de haas uit Bretsch-Indië naar Java is overgebracht. In verband met de omstandigheid , dat het dier slechts in enkele streken van Java voorkomt en in klein getal, is naar alle waarschijnlijkheid uit het aangevoerde af te leiden, dat de haas in /ndiö niet inheemsch is doch uit Britsch- Indië ingevoerd. ХП. De Heer Cngrigm doet de volgende mededeeling. Door den Heer G. ре Heer, Controleur bij het Binnenlandsch bestuur in de onderafdeeling Ogan Oeloe , Residentie Palembang, werden eenige monsters water en eenige mineralen in zijne afdeeling verzameld en den Resident aangeboden. Ik werd in de gelegenheid gesteld een en ander te onderzoeken en verkreeg de volgende uitkomsten. 1. »Water afkomstig van de warme zwavelhoudende bronnen зіп de doessoen Silap een paar palen boven de doessoen Goenoeng »liga, marga Semikrian, in het stroombed van de rivier Ogan. »Bij hoog water zijn al deze bronnen overstroomd.” Het water riekt sterk naar petroleum, filtreert langzaam en Icd Abr UA = sf au EE Ms: Ce š АЕ 3 жш сд. 2 ыы Se z cq TUR EXCEPT A eni: Qa Ae Ie S aM SUE о сан асыны а ter ll iin tin S I eon enn А 551 troebel en laat op "1 filter een zwart residu van organi- schen aard achter. : Bij uitdamping en droging bij 150° С blijven niet minder dan 10.54 gr. per liter over. Reactie neutraal. Kwalitatief werden aangetoond: Calcium, IJzer (spoor), Kalium , Natrium en Chloor. Jodium, Zwavelzuur en Magnesia ontbreken. Door titrage met decime-normaal Zilver en Chroomzure Kali werden 6.125 gr. Chloor gevonden. Het neerslag met Zuringzure Ammonia wees 0.409 gr. Calcium aan, terwijl het Kalium, als Kalium-platina-chlorid bepaald , 0.405 gr. Chloorkalium p. Liter aanwees (0.269 Pt uit een halven liter.) De samenstelling wordt dan aldus: Chloorcalcium......... 1.110. gr. Chloorkalium. . "EST Chloornatrium... KEE? 8.602. О gr. 2. »Geel gekleurd hout van dezelfde vindplaats”. Het hooggele hout bevat gipskristallen; het gele aanslag is Zwavelarsenik , vermoedelijk uit verweerd Arsenikkies af komstig. De asch bevat namelijk veel IJzeroxyd. 5. »Water van de kokende intermitteerende springbron Gemoe- "rak kamaloean , eenige palen stroomopwaarts van de doessoen »Goenoeng tiga , marga Semikrian” (Opmerkingen over het ëch bed der Ogan als boven). »De Inlanders gebruiken het zout.’ Residu p. L. 9.690 (146° С). Gloeiverlies 0.180 Zouten 9.510. Chloor . ...... 5.609 gr. Zwavelzuur. —— Vermoedelijke combinatie. Kiezelzuur.. 0.107 Kiezelsuur sne 0.107. gr. Caleium...... 0.560 Chloorcalcium........ 0.999. ° Kaluim ...... 0.454 Chloorkalium ......... 0.829. Natrium.... 2.975 Chloornatrium....... 7.562. о 552 4. »Water en een fleschje uit dat water afgescheiden zwavel »van de Gemoerak Baleirang, in de Semendo ongeveer twee »palen boven de doessoen Tangaressa. Er bevindt zich daar »ééne groote en verscheidene kleinere niet intermitteerende »springbronnen, waarvan de dampen op palen afstands te „zien zijn. Het water welt kokend ор en de zwavel wordt „door de inlanders benut.” De »zwavel" houdt: à i E Ë Water bij 200° С 40.96 7, Zwavel door oxydatie. en weging van BaS0* 4.90 Vuurvast residu . ......... 55.9 Gebonden water 0.94 Ө de Het water, dat zeer veel organische stof bevat, levert: Residu р. L. (150° С) 0.906 Glociverlies … … … Së eg 0.180 0.726 Zwavelzuur … … … 0.288 gr. б ER S o 0.056 EDS Chloor _ 0.044 Zwavelwaterstof.... 0.052 Kiezelzuur.......... 0.160 Kiezelzuur 0.160 Wzeroxydul....... . 0.025 Zwavelzure Kalk... 0.156 222. 0.180 » Soda.. 0.525 Kali .... sporen Ferrosulfaat....... 0.048 Zwavelwaterstof... 0.032 Chloornatrium .... 0.072 0.785 gr. .— 0.773 gr. Zuurstofequivalent van Chloor .. 0.010 D 0.795 gr. о. A 555 5. »Water en een fleschje in dat water vervatte aluin van »Gemoerak Tawas, een paal boven de Gemoerak Baleirang. De »beschrijving van deze geldt ook voor de Gemoerak Tawas maar alles is hier op kleinere. schaal.” De aluin bevatte: Maler. ое сы: ЗВ Onoplosbaar residu. 15.66 Aluinaarde......... 14.05 Zwavelzuur......... 9.06 ? Door uittrekken met water en toevoeging van Kaliumsulfaat werden aluinkristallen verkregen. Uittrekking met Zwavel- zuur vermeerdert de hoeveelheid Aluminiumsulfaat , maar de . verontreiniging met ijzer wordt veel belangrijker. De gevonden hoeveelheden zwavelzuur en aluinaarde corres- pondeeren niet met een neutraal sulfaat. Nader onderzoek van nieuw materiaal zou gewenscht zijn. Het water levert per liter 5.566 gr. vuurvast residu Пе gevonden bestanddeelen in het zure „water zijn: Chloor....... 1.742 gr. p. Liter Zwavelzuur.. 1.445 Kiezelzuur.... 0.086 NE Sue. 0.045 Aluinaarde... 0.528 IJzeroxydul.. 0.029 Het water is sterk bedeeld met organische stof. Het residu . Wordt reeds bij het uitdrogen verkoold. Door behandeling met Kalk en litreeren met normaalzuur Werden 0.775 gr. Soda dan wel 1.175 gr. Kali per liter gevonden. Het zoutzuur is dus ten deele in vrijen toestand _ Aanwezig. Jammer dat bij gebrek van meer water de aard d van het alkali niet kon worden bepaald. 554 Ik acht het door den Controleur 1° klasse De Heer ingezondene in de hoogste mate interessant en het ware te wenschen dat meerdere ambtenaren op de Buiten-bezittingen zijn voor- beeld volgden : eene tweede bezending van dezelfde soort door den heer De Heer zou kunnen dienen om hetgeen nu minder volledig is nagegaan op te helderen en bovendien het wetenschappelijk vermoeden omtrent de aanwezigheid van Boriumzuur te beves- tigen of te ontkennen. ХШ. De heer Vorperman geeft ten geschenke voor de biblio- theek der Vereeniging de beide door hem geschreven boekwerken: Naar de Lampongs (afdruk uit het tijdschrift Eigen Haard) en Beschrijvende Catalogus van Chineesche en Inlandsche voedings- middelen te Batavia. De president bedankt den heer VorperMan voor dit geschenk. Tot leden der Vereeniging worden benoemd de Heeren: А. van ver бох Метзенев, resident van Tegal; °С. Е. E. Praetorius, resident van Tapanolie té Padang | Sidempoean ; Da. S. Fıcer, onderdirecteur van het magn. en meteorol. Observatorium te Batavia. Van de ledenlijst worden gevoerd de Heeren H. A. P. H. RAVENSWAAU еп б. PLANTEMA. De vergadering wordt hierop gesloten. Gelezen еп goedgekeurd in de vergadering van den 16 October 1884. 