Het mikroskoop, deszelfs gebruik, geschiedenis en tegenwoordige toestand
nUiermcde vcrvall tevens de grond , waarop in § 111 beweerd wordt , dat , indien een bijziende en cen ver- ziende door hetzelfde enkelvoudige mikroskoop zien , de ccr- sle de voorwerpen werkelijk grooter waarneemt , dan de laatstc. 47G »Eene juisle thcorie der loupe leidt tot andere uitkomslen. Daar ik die nergens behoorlijk ontwikkeld heb gevonden , laat ik ze bier volgen. Ik behoud daarbij de letters der fig. 56 ; o' is bet netvlies , o bet kruisingspunt , It bet optische middelpunt der loupe , c de plaats van bet voorwerp , c" die van bet scliijnbeeld. c" c R 0 c' * J I I I ■ a , Zij verder : d de doormeter van bet voorwerp. d'' >» » » >' schijnbeeld, d' » » » » netvliesbeeldje. a — c'o de duidelijkheidsafstand , afgerekend van bet kruisingspunt. b ZIZ Ro de afsland der loupe van bet kruisingspunt. c c'o o j> van bet kruisingspunt en bet netvlies. p de brandpuntsafstand dei;^ loupe. Dan is d": d ~ c"R : cR. Maar volgens eene bekende formule is p. c"R c''/?+p’ Hierdoor wordt de vorige evenredigbeid d" : d zz — - c"R+p’ of , dewijl c"R — a — Z> is , d" : d — 1 ; waaruit a—b+p a—b+p d" = -.d. P Voorts beeft men, dewijl de rigtingslijuen a'oa'^ b"ob' (fig. 56) , die de grootte van bet netvliesbeeldje bepalen , zicb in o kruisen. d : d" — oc : oc" zz c : a All (lus d’ = c d a a = 1 cd V p— Z)| cd a ^ p » In deze uitdrukking van den doorraeter van het nctvlies- becldje zijn b,c^d,p gegcvene grooUicden , die alleen van de afmelingen van het oog en de plaatsing en brand- puntsafstand van de loupe afhangen , en waarin dus de bij- of verziendheid van het oog niets verandert. Deze hecft alleen invlocd op den duidelijkheidsafsland a. Ora na te gaan , welke deze invlocd zij , zullcn wij drie gevallen ondcrscheiden. 1°. p — b. De brandpuntsafstand der loupe is juist gelijk aan haren afstand van het kruisingspunt. Dan is ; cd f d' — — P De invloed van bij- of verziendheid verdwijnt dan geheel ; het netvlicsbeeldje is voor bij- en verzienden even groot. 2°. p > Z>. De brcuk 1 en dus ook d\ zal des to ^ a ’ grooter zijn , hoe kleiner de noemcr a is. In dit geval is derhalve het nclvliesbeeldje voor den bijzienden grooter dan voor den verzienden. p — b 5°. p ^ b. De breuk wordt nu negalief, dus rf' des (t te kleiner hoe kleiner a is , zoodal nu het netvliesbeeldjo voor den bijzienden kleiner wordt dan voor den verzienden. » Men ziet ligt , dat dit laatsle geval het meest gevvone is, en zelfs het eenigst mogelijke bij sterk vergrooteude loupen , wier brandpuntsafstand p < 10 ram., tcrvvijl Ro of A steeds grooter dan de afstand van het hoornvlies on het kruisings- punt, dus > 10 ram. is. III. SI 478 » Hcl vooibceld in § 112 en 115 berekend , behoort lot dil dci'de geval. Daarin wordt gcsteld (bij dc opgegevene duidelijksafslanden 10 mni. vocgcnde , omdat die van hct boornviies afgcrekeiid zijn) a — 1624-10 zn 172 voor A ~ 5724-10 — 382 voor If b ■= 2-HlO = 12 c = 14 d — 1 p ~ 10 » Hicruit viiidl men voor^ >1 = 1,58J ,oor B d‘= [l- = 1,595 » Hot netvliesbeeldje is dus voor den verzienden B iets grooler dan voor den bijzienden A. Veel aanmerkelijker echter is hel verscliil van dc absolute vvaarde dier netyliesbeeldjcs met die, wclke in § 113 gevonden zijn. Zij zijn meer dan tvveeinaal zoo groot." § 127, bl. 154. De openingshoek van een Icnzcnslelscl kan niet gevonden vvorden op dezelfde vvijze als bij eerie enkele lens , maar daartoe moel de handelwijze vvorden aangewend, die ik later (1. bl. 560 en III. bl, 255) beschre- ven lieb. § 170, bl. 238. Dat het kleine spiegeltjc niet in hct brandpunt , maar nader bij den elliplischen spiegel moot gcplaatsl zijn , is reeds opgemerkt , z. Dl. III. bl. 299 , noot. § 178, bl. 284. De hoeveelbeid teruggekaalst licht,aan de oppervlakte van een onder eenen hoek van 45° geplaalst glasplaalje , is bier te groot gesleld. Indicn men de onder- zoekiugen van Fresnel ten grondslag legt , dan zoude, onder dozen invalsboek, slechts der dc glasoppervlakte Ireffende slralen teruggekaalst vvorden , dc overige y| bet glas binnen dringen. Ik tccken dil bier tc ccr aan, dcvvijl deze dvvaling ook invlocd gebad heeft op mijnc bcscboinvings' 479 \vi)Ee van den reglkceiingstocstel door iniddel van twee pris- mata (§ 184 , bl. 264), welke ik eclilcr later (III. bl. 260), na hot onderzoek van cen aldus ingorigt werktuig, gewijzigd hcb. § 198, bl. 298. Onlangs (iVec/eH. Z-fw/cef 5''” Jaarg. 2‘‘° Scr. bl. 309) beeft Donders de nuUigbeid geroemd van mat gpslepen glasruitea in bet vensler, vvaardoor de spicgel van bet mikroskoop bet licht opvangt. Ik kan zulks ten voile bevesligen, inzonderheid voor bet geval , dat bet. vensler naar de zuidzijde gelegen is, en, bij belderen bemel, de zou derbalve, gedurende een groot gedeelte des dags , in bet vertrek sebijnt. Door den spiegel naar zulk eene van aebteren door de zon be- sebenen glasruit Ic rigten , beeft men eene inderdaad even goede verlicbting met dilTuus liebt , als vvanneer men bet door eene witte wolk teruggekaalste zonlicbt opvangt. Ten einde eebter ook bet voordeel des gebruiks van bet regt- streeksebe zonlicbt te bebouden , is bet raadzaam de mat geslepen ruiten niet blijvend in bet raam te bevestigen. In bet vertrek , waariu ik gewoonlijk arbeid , beb ik bet zoo doen inrigten , dat deze , in afzonderlijke lijsten besloten , langs de andere doorsebijnende venslerruilen op en neer sebuiven , en , door middel van een over eene sebijf en katrol loopend koord , tot de gevorderde boogte opgelrokken of neergelaten kunnen worden. Overigens is bet noodig uit verscbillende mat geslepen platen , eene gepaslc keuze te doen , om redenen , die op bl. 298 en 309 , waar reeds betzelfde middel voor bet diffuus maken van kunstlicht door mij is aangeprezen , nader ontwikkeld zijn. § 20S , bl. 329. In fig. 9S moeten de letters a en a' ver\vis.seld worden. § 213, bl. 332. Moser {Report, d. Phys. V. p. 399) beeft, tot betzelfde bier vcrmelde doel , ecnen kwikzilverdraad in een fijn baarbuisje aaubevolen. Deze voidoet ook wer- kelijk zeer goed , en beeft bet voordeel van gemakkelijk , op een voorwerpplaalje bevestigd en met een dekplaalje bedekt, dat op eenen papicren ring rust, bewaard te kunnen worden, zoodat men bem dadclijk bij de band beeft , wanneer men 31* 480 den aborratictoestand van een inikroskoop wil loctseii. AI- loenlijk zorge men ccnc nilcrst dnnne voor dc glasblazersvlam uilgelrokkcn glazen buis biervoor tc neraen , Ic’. wijl bij do beoordecling ook de diklo van den wand , die bier naluurlijk gebeel denzelfden invioed als een dekplaatje beeft , moot in rekening gebragt worden. § 215, bl. o6i. Het spreekt van zelf, dat bel bier gezegde , aangaande den grootst raogclijkcn openingshoek , allecn enkele planoconvexe lenzen , on geen lenzenslelsels, betreft , daar het Ibans gelukt is (verg. b. v. Di. III. bl. 258) aan dezen eenen merkelijk grooteren openingshoek dan van 90° te geven. II'” D E E L. § 292 , bl. 152. Bebalve van de bier beschreven droppel - lleschjes , kan men zich ook nog met voordeel van anderc bedienen , welkc tegenwoordig bij a!Ie kooplieden in glaswarcn voor scheikundig gebruik to bekomen zijo. Zij boslaan nit een klein cijlindrisch flesebje met eenen naauwen mond , w'aarin het vvijdcre gederdte van dc buis eener pipet is inge- slepen , wclker spits lot nabij den bodem van het flesebje reikt. Op den hals der pipet past con ingeslepen glazen stop. Tot het gebruik vult men een gcdeelte van den bol dcr pipet met het in het lleschje bevatle vocht , helgcen gcschieden ^ kan , hclzij door opzuiging , of door den bol tc verwar- : men , waardoor de luebt gcdeeUelijk uitgedreven wordt , j zoodat , wanneer de pipet vervolgens in het vocht I wordt godompeld , dit er in opstijgt. De bol der pipet ge- \ dcellelijk gevuld zijnde , wordt dan het vocht door de warmto der hand , ten gcvolge der uilzolling van de overgeblevcn lucht , droppelsgewijs uitgedreven. Hot is vooral voor zureu, dat dioppeUleschjes van dezen vorra, zecr aanbevelenswaardig zijn. § 297 , bl. 141. Onder de verhardingsmiddelen van dier- lijke weefsels moet nog genoemd worden dat, hctwclk door J Stilling [Untersuchungen iiber den Ban nnd die Ver- a 481 richtimgen des Gehirns ^ Jena 1846 , p. 16) is aanbevolen , cn welks doelmaligheid , bepaaldelijk tot bet ondcrzoek van bet algcmeene maaksel der hersenen en van hcl ruggemerg , ik lea voile door eigene veelvuldige ondervindiug bevesligen kan. Hot bcslaat daarin , dat men bet deel , helwelk men verbarden wil , eerst plaalst in gewoucn slappen spirilus, na eenigen tijd in iels sterkeren , en eindelijk in den slerkslen zoovcel mogelijk watervrijen alkobol. Dc duur van liet verblijf in ieder vocbt bangt naluuiiijk gebcel af v^an den omvang van bet deel , cn bieromlrent laleii zicb dus geene bepaalde voorscbriften geven. Door deze bandelvvijze wordt de zelf- slandigbcid van bersenen en ruggemerg zoo zcer verbard , dal men er scbier even dunne en doorscbijnende doorsneden van kan vervaardigen als van gedroogde deelen. Ook berust zij vverkelijk voor ecn gedeelle op oeue soorl van drooging, want, bebalve de coagulalie van bet eiwil , die bier plaals grijpt , wordt door den alkobol ook bet in bet wcefscl voorbanden water opgenomen. Docb , lerwijl bij enkele drooging de elemcniaire deelen met elkander in een smellen, en bet weefsel daardoor gclieel vormloos en onkcnbaar wordt , blijven zij bier beboorlijk van elkander geisoleerd , en beeft men de bcsle gelegeubeid om ben in bunne belrekkelijkc plaalsing waar te nemen , ofscboon bet van zelf spreekt , dal zij door de iuwerking van den alkobol , wat bunne fijncre slrucluur betrcft, lets verloren bebben. Ten aanzien van gedroogde dieiiijke weefsels, teeken ik bier nog aan , dal, gelijk Bonders [ISed. S'*" Ser. 4'*“ Jaarg. N°. 7 cn 8 bl. 24) le regt beeft opgemerkt , de doorsneden van sommige , zoo als van bet boornviies, do wanden der aderen en slagaderen , bij opw^eeking in water eene groolere ruimie dan in den verseben locstand innemen, lerwijl zij in slerke zouloplossingen slecbts weiuig opzwellen , en in ccnc slappere van bepaalde slerkte tot bun oorspron- kelijk volumen lerugkeereu. § o13, bl. 181. De albier verraclde blaauwe injecliestof wordt somwijlcn na ecnig lijdsvcrloop in dc vaten ontkleurd. 48^ Hcl is mij gebleken , dal zulks vcroorzaakL wordt door de onzuivcrheid van lict in den handcl voorkoinend beiiijnsch blaauw, Raadzaam is bet daarom 6f bet berlijnscb blaauw zelf le bereiden, door praecipitalie van een ijzcrdeut oxydzout met protocyanuretum potassii et ferri , of lief in den bandel voorkomende eerst te zuiveren , door bet in eene mortior met eene gelijke boeveelbeid geconcentreerd zwaveizuur zamen te wrijven , en bet daarna zoolang met water te vvasscbeu als dit nog sporen van zuur vertoont, Bl. 191. De bandelwijzen , die men met zulk een good gevolg bezigl om den weg zigtbaar te maken , dien bet bleed voIgt bij zijne voorlbeweging door bet dierlijk ligehaam , kunnen op planten niet worden loegepast , omdat bier bet voedingssap zicb in den regel niet vrij in vaten of buizen , maar door endosraotisebe working van cel tot cel beweegt. Wei is waar gelukt bet, belzij door injectie of door capillaire opzuiging , de vaten in doorgesneden plantendeelen met ge- Ideurde vochten te vullen , maar men beeft even weinig regt om bieruit te besluiten , dat zij de natuurlijke sapwegen in de levende plant zijn , als dat de tracbeen der insekten bloed- vaten zouden wezen , omdat deze onder dergelijke omstan- digheden mede voebt opnemen. De eenige wijze om met zckerbeid den weg aan te toonen, welke de sappeu gedurende bet leven volgen , bestaat daarin , dat men de gebeel onge- kwetsle plant , die reeds sedert eenen geruimen tijd in eene bloempot gestaan beeft , zoodat men kan aannemen , dat alle wortelvezelen gaaf en ongesebonden zijn , met een voebt begiet , waarvan de tegenwoordigbeid in de plant later op de eene of andere manier kan worden aangewezen. Planten , die in water groeijen , kunnen naluurlijk onmiddelijk in zulk een voebt worden geplaatst. Inlusscbeu is ook bier de keus uilerst beperkt. Tot biertoe is bet niet gelukt gekleurde voebten onmiddelijk door de wortelen te doen opslijgen, ook niet de zoodanige waar de kleurstof in water is opgelost, gelijk b. v. aftreksels van lakmoes , camp6cbebout enzv. In Jiulke gevallcn ondergaat de kleurstof, indien zij al opgenomen 485 wordl , dadelijk eene onllediiig , daav de vochlcn in de plant even ongekleuvd blijven als vrocgcr. Beler slaagt men door begiefing met veidonde oplossiugea van sominige zoutcn , waarvan de legenwoordigheid in de weefsels dan later door de daarvoor gepaste reaclieven kan worden aangetoond. Uier- onder voldoct bet best protocyanurelum polassii et ferri , bclwelk daarloe vodr cenige jaren door H o n n i n g e r [Bot. Zeit. 1845 p. 200) en laalslelijk door II off maun {Bot. Zeit. 1848 p. 577 , 1850 p. 17) op gezcgde wijze is aan- gewend , en mede door raij bij een aanta! planten met gunslig gevolg beproefd is. Ten einde hierdoor echter lot zekere uitkomsten te geraken , moeten ecnige voorzorgen worden in acht genomen. Voorecrst bezige men , ~ om redeuen, vvelke geene nadere uiteenzelting bchoeven voor ieder , die geen vrecmdeling is in de plautenphysiologie , — ■ alleen eene zcer verdunde oplossing. Die , waarvan ik mij bedien , bevat op 400 deelen water 1 deed van bet genoerade zout. Ten Iweede late men aan de plant den noodigen tijd , om bet voebt op le nemen. Doorgaans zijn 4 — 6 dagen daaitoe voldocude. Het leerzaamst zijn dan die gedeelten , vvaar bet vocht nog weiuig is doorgedrongen , omdat men daariu het best kan waarncmen , vvelke de wegen zijn , die bet sap bij voorkeur volgt. In de derde plaals zal men bevinden , dal geenszins door alle planten dit zout onveranderd wordt opgeuomen, zoodat bet later door ijzerdeutoxydzouten daarin kan worden onldekt , en zulks in weerwii dat men , uit de bruinc vlekken op de bladeren en andere ziekelijke ver- scbijnselen, vcilig mag allcidcn , dat het werkelijk in de weefsels is doorgedrongen, en daar chemische omzeltingen heeft le voorschiju geroepen, Dit verdient opmerking, omdat hot tot het besluit leidt , dat , indien men in cenige plant of in cenig planlendeel de blaauwc reaclie niel ziet onlslaan, men daaruil alleen mag afleiden , dat , 6f het zout er nict is doorgedrongen , of dat het , doorgedrongen zijnde , ccnc 48t scliciliundige verandering hecft ondergaan , waardoor heton- gcschikt is geworden , om met ijzcrdeuloxydzoutcn bcrlijnsch blaauvv te vormen. Ik zoude voor de gegrondheid biervan nog vorscheidcncbcwijzen kunnen aanvocren, welkc ik echlerbier voorbijga , ten cinde niel in le vcle bijzondcrhedcn te Ircden. Wat in de vierde plaals dc wijze aanbelangt, om detegen- woordigheid van bet protocyanurclmn ferri et polassii door de opiossing van een ijzcrdeutoxydzout (sulphas deuloxidi ferri of deulochloniretum ferri) aan te tooiien , zoo beeft men tweederlei middclen , die beide liunne voor- en nadcclen hebben. Men kan naraelijk of vooraf gemaakte doorsneden daarmede bevocbligen , of bet plantendeel plaalsen in eene verdundc opiossing van bet ijzerzout , cn deze capillair door de vaten doen opzuigen , daar bet , gelijk van zelf spreekt , nict gelukt bet in de ongekwetste plant door de worlelen te doen opnemen. Bij de eerste bchandelingswijze zij men bedacht op bet voebt , dat , uit de versche snede vloeijend, ook in ruimten kan doovdringen , waar zicb , indennaluur- lijken toesland der plantenweefsels , doorgaans geen sap be- vindt, dan alleen in bepaalde gevallen , zoo als in de inter- cellulaire bolten en in de vaten. Bij de tweedc bandelwijze dringt de ijzcrzoutoplossing van uit de vaten allengs in de aangrenzende cellen , maar dit vereisebt natuurlijk eenigen tijd , zoodat bij eene niet lang voortgezette indompeling zich alleen de inboud van die boutccllen , vvelke de vaten onmiddclijk begrenzeu , gekleurd zai vertoonen , terwijl bovendien ook bet voebt in vele vaten blaamv gekleurd zal zijn , omdat bet sap van uit de boutcellen hierin is ovevgegaan. Neemt men eebter ovcrlangscbe doorsueden ter plaalse, waar bet ijzerzout bet laatst is doorgedrongen , dan ziet men de vaten met de geelgekleurde opiossing biervan gcvuld cn dc na- burige cellen blaauw. Het zal voldocnde zijn liier dc aan- daebt te bebben gevestigd op de vcrscbillende oorzaken van dwaling; de toepassing op de bijzonderc gevallen mag vei- lig aan den lezer worden overgelaten. Er is er cebter nog eene, welke ik bier nict met stiizwijgcn m rang voorbijgaan , narnclijk de tcgenwoordigheid van hel ijzcr blaauw- of zwarlkleurcnd looizuur en van galnoolenzuur. Bij vele planfcn hccft dc kleur , welkc deze met ijzerzoutcn aannemen , vooral bij doorvallend licht , eene groole over- eenkomst met die van bet beilijnsch blaauw. Men kan zich hieromtrent echter dadelijk zekerbeid verscbalfen , door bet praeparaat met een ziiur te behandelen ; salpelerzuur cn oxalzuur zijn daarloe de gescbikstc. Looizuur en galrioofen- zuur ijzeroxyd verliezen daardoor aanstonds hunnc kleur ; berlijnscb blaauw niet. Wat eindelijk de wijze van bewaring van zulke gekleurde planlenpraeparaten belreft , zoo gcscbiedt zulks bet best door voorzigtige drooging , bet gedroogde voocwerp daarop met alkohol te behandelen , ten cinde de lucht le verwijderen , en bet vervolgens in canadabalsem te brengen. § 521 , bl. 198, Dc laars van Rasp ail was eigenlijk eene van onderen toegeblazcn glazen buis; verg. Dl. 111. bl. 448. § 521 , bl. 199. Bij de verbranding van zeer geringc hocveelheden eencr organisclie slof, is bet raadzaam een dun glasplaalje te bezigen , gclijk men gewoonlijk tot dekplaaljes gebruikt , en dit op een platinablikje te leggen , waardoor bet voor doorbuigcn bewaard wordt. § 522 , bl. 200. Bij de aldaar verinelde melhoden lot bepaling van den brekingsindex , door middel van bet raikros- koop , moelen nog de reeds vroeger door Moser en de later door Berlin bckend gemaakte gevoegd wordeii. Moser {Repertorium der Physilc. V, p. 595) bevesligt een objeclief van verron brandpuntsafstand (bij bezigt daartoe dat van een gewoon tot aflezen beslemd mikroskoop) aan eene buis van 14 duimen of nog groolere lengle , en plaatst aan haar andere einde bet oculair. Men vindt alsdan den brekingsindex van eene doorschijnendc plaat met evenwijdige oppervlakten , of van eene vocbtlaag , door de forraule waarin x den afsland beleckcnt , welke de buis moel ver- schoven worden , oin eenig vootwerp , zonder eu met be- dekking door de onderzochte zell'slandighcid, achtereenvolgens scherp te zieo , r de dikte der doorschijocnde plaat of laag, en n den brckingsindex. De bandelwijze van Berlin werd nil zijnen naam mede- gedeeld door R e g n a u 1 1 aan de fransche academic in hare ziuing van den 2, April 1849. Tot hel bepalen van den brekingsindex eener glasplaat , gaat hij op de volgende wijze le werk- Hel objeclief vasl slaaude en hel oculair bevveeg- lijk zijnde , meet hij de clrie vergroolingen G , y , ^ , van eenen mikrometer , eersl gelegd op de glasplaat, vervolgens onder deze , en eindelijk na wegneming der glasplaat. De brekingsindex n wordt dan gevonden door de formule (j G -7 Is de plaat zeer dik , dan doet men beter haar te ver- gelijken bij cene andere , waarvan de brekingsindex bekend is : men heeft dan : Deze melhode is ook toepasselijk op vochten. De raogelijke font zoude ten hoogste eenc eenheid op de honderste deelen bedragen. Overigens heeft Berlin zelf later, in de Ann. de Chim. et de Phys. 1849 XXVI p. 288, een uitvoerig verslag van zijne bandelwijze gegeven , waarnaar ik den lezer voor meerdere bijzonderheden vervvijs. § 555 , bl. 246. Er zijn in den laalsten lijd nog twee herkenningsmiddelen voor prolcinestolfen aangegeven. Het eene door Mil Ion {Compt. rend. XXVIII p. 40) ontdekte , beslaat nit eene oplossing van kwikzilver in ecn gelijk gcwigt salpelcrzuur , dat vier en ecn half aequivalenlen water bevat. Proleinesloffcn , bclzij in opgcslolcn of in vasteu toesland , 487 nemen daarmedc ccnr roode kicur aan , vooral bij vcrwar- raing tot 60°— 100'’. Ik kan zuiks uit eigen eivaring be- vestigen , doch bcb tevcus bcvondcn , dal verwarming in de meeste gevallen een noodwendig vereiscbte is, Itolgeen dit herkenningsmiddel bij mikrocliemische ondcrzoekiiigcn cenig- zins laslig raaakt , tervviji bet mij iiict gcbleken is , dat liet in gevoeligheid bet salpeterzuur veel overtrcft. In deze opzigtcn voldoet bet Iwcede der bedoelde rcaclio' yen, helwelk door Scbultze [Ann. d. Chemie u. Pharm. LXXI p. 266) is aanbevolen , beter. Hij bevond , dal , yvanneer men bij eene proteinestof eene suikeroplossing en vervolgens geconcenlreerd zwavclvuur voegl , cr dan eene donkerroode kieur onlslaat ., op gelijke wijze als zuiks van gal reeds bekend was. Scbultze schijnl echler niel gewelen te hebben, dal reeds voor vele jaren deze zelfde kleuring door Raspail [Nouveau Sysidme de Chimie organique 1853 p. 289) was opgemerkl , en ter bci kenning zoovvcl van suiker als van eiwil aangeprezen , waarvan dan ook tc zijncr plaatse (II. bl. 258) door mij gewag is gemaakl. Ook de door Scbultze vermelde gebeel gelijke kleuring van elaiiie bou- dende velten en olieen , onder de tegeuwoordigheid van eiwit en zwavelzuur , was reeds aan Raspail bekend. Uit bet gezegde blijkt reeds, dal dit reaclief niel tot diegcne beboort, waarop men zich met de meeste zekerbeid verlaten kan , vooral indien men hierbij bedenkt , dat er , bebalve de ge- noemde sloffen , waarschijnlijk nog vvel andere zijn , die , na de inwerking van een zoo hevig reagens als zwavelzuur ^ eene gelijke of allhans overeenkomslige kieur aanuemen. Van de salicine b. v. weet men zuiks reeds sedert lang. Intusschen is dit herkenningsmiddel bij mikrochemiscbe onderzoekingen toch niet gebeel verwerpelijk , vooral in die gevallen , waar de hoeveelbeid proteinestolTen zeer gering , en de zwakkere kieur van bet xanthoproteinezuur uit dien boofde weinig merkbaar is. Het best bcvocbligt men bet voorwerp met ecncu droppel eerier lamelijk slerke suikeroplossing , bcdckt bet vervolgens met een dekplaaljc , en plaatsl nu 488 eenen droppel geconcenlrcerd zwavelzuur aan den rand , zoodat dit alicngs onder Iict dekplaatjc doordringl. 555 § , bl. 254. Bij dc vele roaclievcn op suiker hceft Maumcnc {Cornpi. rendus 1850 XXX. p. 514) onlangs wcder een nicuw gcvoegd , namclijk hel chloruretmn stanni. Ilij bczigt dil, door slrooken merinos met dc oplossing te door- Irckkcn cn vorvolgons Ic droogcn; deze in een suikcrboudend vociit gcdompcld , eu dan lot 150° — 150° verwarind, nemen daardoor ccne donkcrbruine kicur aan. Volgcns hem zouden lien droppcis van diabctische urine , vcrdund met liouderd kubiek cenlimeters vvalcr , zulkc slrooken bij vcrwarming zwarlbruin kleuren , Icrwijl gewone urine, urcum cn urinzuur doze verkicnring nict le weeg brengen. Alle stoffen , die tot de amylumreeks behoorcn , zooals amylum , gom , cellulose , enzv. , bczitlcn ccbler doze eigenschap evenzeer , zoodat dit reactief, even weinig als de reeds in de paragraaf vcrmelde , bij bet onderzoek van planteuwcefsels op een suikergehalte kan gebruikt wordcn. Inderdaad ontbreekt een biervoor gepast berkenningsraiddel gebeel en al. Alleen vvanneer men over ecne tamelijk groo'c boe- veelbcid planlaardige s!of kan bescbikken , zoodat men de welligt daarin aanwezige suiker door alkobol kan uitlrekken, kan men berkennen of dczc rietsuiker is aan den vorm der krislallen , gebeel overcenkomende met die der kandijklonijcs , welke uit eenen droppel der alkoboliscbe oplossing op een glasplaalje aanscbielcn. Docb bet is mij geblekcn , dat dil alleen ge- scbiedt , indien de opgeloste rietsuiker nagenoeg zuiver is , terwijl de tegenwoordigbcid van glucose , klcurstoffen enzv., de krislalvorming zeer belemmeren. § 555 , bl. 262. Dujardin {Compt. rend. 1850 XXX p. 172) beeft opmerkzaam gemaakt op eene eigenscbap van was , waardoor men deze zelfslandigbeid , in voorkoinende gevallen , van bar.sen kan onderscbeiden. Gcsmoltcu of uit velte of clberiscbe olieeu afgezet , verloont zicb was namclijk onder den vorm van zeer doorscbijncnde uaaldjes , die bet licbt depolariseren , bcigecu vooral duidelijk wordt, indien 489 men er ecn dun gipsplaatje op Icgt.. Ik kan dit bovestigen , raaar vocg er allecii bij , dat ook do kristallinisclic velleii en vetzuren bet !icht dopolarisercn , waarop men bedacbt moot zijn , vooral bij de margarine en bet margarinzuur , welke mede in naaldjes krislalliscren. § o3o , bl 2G9. Alicea bij overmaat van potasch onlstaat met hippuurzuur in eene oplossing van deutochlorurctiim ferri een oranjckleurig praecipilaat, daar dan tcvens ijzeroxyd gepraecipiteerd wordt. Onzijdige hippuurzurc potasch , of met overmaat van zuur , geeft een licht bruin praecipitaat van hippuurzuur ijzeroxyd. § 555 , bl. 270, Behalve de kristallcn van bet melkzure zinkoxyd beeft Lehmann, in de Iwecde uitgave van zijn Lehrbuch dor phijsiolofjischen Cheniie I. 1850, p. 96, nog op die van den melkzuren kalk en van bet melkzuur koperoxyd gewezen , ter herkenning en vaslslelling dor tegen- woordiglieid van bet melkzuur. De melkzure kalk vormt volgens hem , bij do kristaischieling onder bet mikroskoop , bundels van fijne naalden , waarvan telkens twee zoo aan elkander gelegen zijn, dat zij , met de kortc slcelljcs in elkander overgaande , bezems of pensoelen gclijken,- bun vorm is tainelijk karakteristick , en b. v. met die van den boterzuren kalk volstrekt niet le verwarreu. De vorm dor kristallcn van bet melkzure koperoxyd wordt door Lebmann niet nader besebreven ^ bij zegt allecn (p. 92) dat die van bet b melkzuur koperoxyd doukcrblaauw of groen en vecl grooler zijn dan die van bet a melkzuur koperoxyd , bctwelk in bardc , bemelsblaauwe wraljes kristallisccrt. Wat overigens den gang van bet onderzoek betreft , waarbij opvolgend doze verscbillende zouien w'ordeu gevormd en mikioskopiscb on- derzoebt , zoo verwijs ik den Iczer naar de reeds aangcbaalde plaats. § 555 , bl. 276, Ilet bier gezegde , dat namclijk de tar- traten , met uitzondering van die van potasch envanammo- niak , amorph zijn , vordert eene verbeteriug ten aau- zien van den wijnsteenzuren kalk , verkregen door wijnslecn- 490 zmir tc voegcri bij kalkwaler. In dit geval is de wijn- sleeuzuio kalk kristalliriiscb. De kristallen zijn gedeeltelijk rliombcn - octaeders , gedeellelijk rhoinbische prismata met verscbillende oulkaulingeri en orilhoekingen. Bij eenige oefe- ning is bet ecbler uiet moeijelijk hen van die van zuren wijiisteenzuren potascb te onderkennen. § 555 , bl, 549. Ter vervvijdering der lucbt , die in vele ’evallen , vooral bij plantaardige voorwerpen, zeer binderlijk s , is eene voorafgaande bevochligiug met alkohol een zeer 'eschikt middel ; de luchibelleu verdwijnen daardoor , eu, na gedeellelijke verdamping van den alkohol , spoelt men het overig geblevcne er met water uit. Bl. 9 regel 2 van onderen , staat geene , lees gene. § 578 , bl. 50. Bij de velen in deze paragraaf genoemden, die gesmolten glasbolletjes hebben vervaardigd ter vervanging der lenzen , moet nog Gaud in worden gevoegd , die, blijkens eene onlangs door hem gedane raededeeling [Compt. rendus 1850 XXX p. 141), reeds voor tien jaren aan de Fransche academie door hem vervaardigde holletjes van crown- glas en van bergkrLstal van eene 50- tot 400malige ver- grooting heeft aangebodcn , terwijl hij er thans eene fabriek van heeft opgezet. Ilij geeft aan hergkristal de voorkeur wegens zijne gladdere oppervlakte , hoewel er dikwijls lucht- belletjes in voorkomen. Hoe hij bolieljcs van deze moeijelijk smellbare zelfslandigheid vervaardigt , wordt uiet door hem gezegd. Bl. 149 rcgel 14 van boven , staat leggen , lees liggen. — 202 )) 9 » onderen, » 5 , » 5. 111“” DEEL. — 1 0 » 7 « u — 44 » 2 » boven » waren , o was. » sterkte » sterkste. f 2G » 9 § 41‘i, bl. 903. Bij een onlangs door mijnen ambtgeuoot D 0 nd e r s ontvangen inikroskoop van A ni i c i, hetvvclk overigens, wat de werktuiglijke eu oplischo zaaienslelling betreft, groolen- deels overeenstemt met dal, hetwclk in de paragraaf beschreven is , behoort nog een objecliefstelsel , dat op eene merkwaar- dige wijze den invloed aantoont van de bedekkende inidden- stofFen , waardoor been men de voorwerpen beschouwt. Dit stelsel is namelijk bepaaldelijk ingerigt , om bij bet gebruik in water te worden gedompeld , hetzij onmiddelijk in datgene, waarmede men bet voorvverp bevocbtigd beeft , of in eenen waterdroppel geplaatst op een dekj)laalje, dat op bet voorwerp gelegd is. Alleen bij bet in acbt nemen van deze voorzorg, verloont bet stelsel zijne voile kracbt ; bescbouwt men daar- door een onbedekt voorwerp of zulk een , waarop alleen een dun glazen dekplaalje is gelegd , dan zijn de beelden veel minder scberp. Het beeft eenen brandpunlsafstand van 2,14 millim. , derbalve nog iets geringer dan die van bet sterksle stelsel , betwelk in de paragraaf door mij vermeld is. In- tusschen is bet ons niet gekikt daardoor de 10''° groep van bet door mij gebezigde proefplaalje van Nobert opgelost te zien. Zelfs vertoonde zich , in weerwil van alle genomen zorg , de O'*' groep daarmede iels minder duidelijk dan met het onmiddelijk in sterkte voorafgaand stelsel van 2,71 millim. brandpunlsafstand , waarmede deze groep op de volkomensle wijze wordt opgelost. De oorzaak hiervan moet waarschijnlijk gezocbt worden in den geringeren openingsboek , welke bij dit sterkste objecliefstelsel 81° bcdraagt , en bij het zoo even gcnoeinde 87° , lerwiji een daarmede in brandpunlsafstand nagenoeg overeeustemmend stelsel , behoorende bij het vodr twee jaren van Amici ontvangen inikroskoop, eenen openings- boek van 94® beeft. Bl. 208 , noot 2, regcl 3 van onderen, beteekend, lees beteekent. § 418, bl. 267. Nacbet beeft, op raijn voorstel , zijne zamengeslelde mikroskopen reeds zoo ingerigt , dat zij , des verkiezende, reglkecrend kunnen gemaakt worden , door middel 499 van cen afzondcrlijk daarbij gevoegd objecticfstelsel , hetwelk dan aan dc binncnsle buis wordt gcschrocfd , op de wijze, die in de paragraaf bescbrevcn is. § 4bl , bl 555. Ik hcb onlangs aan Nachct eene tcckcning gczondon der werkluiglijkc iurigling van eenen ver- lichtingslocstel , overecnkomslig de vroeger (1)1. 1. bl. 285) door mij onlwikkclde grondbcginselen. Ilij bceft op zich genoraen dezen bij zijne grootc inikroskopen te voegen , en daai'toe aan bun gcsle! de noodige wijzigingen aan te bren- gen. Ik onthoud inij bier ccblcr van eene uilvoerige be- schrijving, welke zondcr afbeeldiug loch nioeijelijk verstaan . zoude woi den. Allecnlijk zij bier aangeslipt , dal deze toe- stel zoo is ingerigt , dal bet voorwcrp niet alleen bij centrische rnaar ook bij excenlriscbe sidling dcs spiegels , belzij door gewoon paralel licbt , of door gcconcentreerd paralel licbt , of door divergerend licbt > of cindelijk door convergerend licbt, naar \villekeur ondcr allerlei bocken van inval, kan getroffen worden. Daartoe is de spiegel, welke aan de eene zijde vlak, aan de andere bol met korte brandpunlsafsland is, opgebangen aan eenen arm met twee geledingen , zoodat bij naar voren buiten de mikroskoopas kan gcbragt worden , lerwijl eene aan eenen dergclijken docb korleren arm bevestigde aebromatisebe verlicblingslens booger en lager kan gesteld worden , en wcl telkens zoo dat bare as met die van den spiegel zamenvalt. Op den korlen slam , die den vroegeren trommel op bet voelstuk vervangt , wordt eene in millimeters vefdeclde schaal gesneden , dicnende , om een tafeltje te onlwerpen , waarin men eens en voor allijd de betrekkelijke afslanden lusseben spiegel en lens opleekent , welke beant- woorden aan eene bepaalde soort van verlicbling. Eindelijk bevindt zicb vlak onder de voorwerplafcl cen draaijend dia- pbragma met lien openingen , van 1 tot 10 millim. in door- meter, Ik meen mij overtuigd te mogen bouden , dat deze verlicbtingsloestel van alle, welke bekend zijn, dc mecslc goede eigensebappen in zicb zal vereenigen. § 458 , bl. 5G9. Bij iict zoo even (bl. 491) vermeldo iiieuwe Amici sclic mikroskoo|> , is ook een polarisatietoestel gevoegd. Dc polarisateur bccft ccne cigendommelijke zamea- slelling, en bestaat uit cencn buiidel glasplaatjes, onder cenen gepasten iioek gesteld, ea beslotcn in eenc vicrboekige ractalen bus, met een daarboveu geplaatst regthoekig glazen prisma, waarvan de beide kathetenvlakten builenvvaarts gckeerd zijn. Deze polarisateur wordt, door middel eencr schroef, gaande door eenen met de bus verbonden arm , bevestigd op bet uit- einde vau de naar voren gekeerde klaauw des drievoets. Alsdaa wordt bet licbt , dat van den bemel op de voorste opper- vlakle van bet prisma valt , daarin gebroken , en , na doorlogt van bet prisma en van den bundel glasplaten , door totale reflectie , als gepolariseerd licbt, in bet gezigtsvcld geworpen, waarbij men derbalve tot de verlicbting geen gebruik maakt van den spiogel. Als analijsateur dient een tourmalijnplaaljc geplaatst aan den top van een kort buisje, dat over bet oculair w’ordt gescboven. Hocwel bulde doende aan dc vernuflige inrig - ting van den polarisateur , lerwijl bet tourmalijnplaatje bet voordeel beeft van bet veld volslrekt niet te verkleinen , en bet bier gebezigde bovendieu zoo weinig gekleurd is , dat bet volstrekt niet scbaadt aan de duidelijkbeid van bet beeld , zoo moeten wij tocb erkcnnen , dat deze polarisatietoestel door zulk eenen, waarin twee Nicolscbe prismata gebruikt worden , merkelijk overlroffen wordt , lerwijl bet onderscheid ook dan nog zeer in bet oog vallend is, indien, belzij de polari.^ sateur of bet tourmalijnplaatje, ieder voor zich , afzonderlijk door zulk een prisma vervaugen worden. § 472, bl. 417. Reeds beb ik bier doen zien , dat de gelijknamige groepen op de proefplaatjes , welke door N o b e r t op verscbillende lijden vervaardigd zijn, geenszins onderling in de fijnbeid der verdeeling overeenstemmen. Een later nog sprekender bewijs is biervoor geleverd door bet verslag onlangs door Unger {Poggend. Ann. 1850 LXXIX p 521)gegeven van een dergelijk procfplaaljc met 15 groepen. Elk dier groepen beeft eene breedte van 0,0005 Par. duim, of III- 33 494 I 0,013335 raillim. De cersle groep beslaat uil 7, de Iweede uil 8 lijnen , enzv. telkcns eene lijn mecr , zoodat er in do 1S‘‘* groep 21 bevat zijn. Unger zegt, dat de afstanden der lijnen in de eerste groep 0,0008"' millim.) bedragcn. Dit is echler blijkbaar onjuist. Daar namclijk hct gelal der lus- schenruimten in de verschillende groepen lelkens een minder dan dat der lijnen is, zoo vindt men voor hunnen onderlingen afstand in de eerste groep juist 0,001"' millim.) Deze eerste groep is derlialve eveneens verdeeld , als die op de beide in de paragraaf beschreven proefplaatjes. Maar daarenlegen wijken de volgende groepen daarvan zeer af, gelijk blijkt door vergelijking met de onderslaande cijfcrs : Gelal lijnen in een millimeter. Gelal lijnen in een raillimeler. Gelal lijnen in een millimeler. N“. 1 445 N". 6 812 IV“. 11 1182. » 2 317 » 7 886 M 12 1236. » 5 391 » 8 961 15 1550. » 4 663 .. 9 1034 k> 14 1403. .. 3 759 .. 10 1109 l> 13 1478. Unger deelt mede , dat met een nieuw mikroskoop van Plossl, hctwelk voorzicn is van eene inrigting voor schuins invallend licht, bij eene ISOmalige vcrgrooting 10 groepen, bij eene 210malige vergrooting met bet aplanatische oculair 12 groepen, en, bij eene 560 tot 575malige vergrooting, allc lo groepen opgelost worden gezien, De 15''" groep van dit plaatje is echter nog iets minder tijn verdeeld dan de O'*" van Nobert’s eerste proefplaatjes, terwijl in de IS"** groep van bet op bl. 41 S vermelde plaalje de onderlinge afstand der lijnen millim.) de belft minder bedraagt dan in de 13''" groep van dat, betwelk door Unger gebruikt is. Men ziet bieruit genoegzaam, dat de Nobertscbe proefplaatjes belaas aan betzclfde euvel mank gaan als de organiscbe proefvoorvverpen , namelijk dat de daarmede ver- kregen uitkomsten volstrekt nict ondeiTmg vergelijkbaar zijn , iets dat inderdaad zeer te bejammeren is , to meer daar dit gebrek van vergelijkbaarbeid allcen aan den vervaardiger kan 495 geweten worden. Het is te hopen , dat N o b e r t er einde- lijk toe komea 2al , om eens en voor altijd eenen vasten raaatstaf aan te nemen , daar het te vreezen staat, dat zijne proefplaatjes , hoe voortreffelijk ook uitgevoerd , hoe bewoa- derlngswaardig de daarin aan den dag gelegde kunst ook wezen moge , anders eene bron van aanhoudende verwarring znllen opieveren , in stede van eenheid en gelijkmatigheid te brengen in de beoordeeling van het optisch vermogen der mikroskopen. 81* ALPUiBETISCn NAAMREGISTER. (’*) A. AbUtrecht Dresselhuys III. 33. Adams III. 52, 66, 68, 119, 149, 321 , 351 , 408 , 418 , 457. d'Alton III 438. Aeplnus III. 167, 321, 322, 324. A lhazen III. 12. AH Cohen III. 35. Amici, I. 238, 257, 400; II. 85, 98; III. 176, 181, 205, 238, 255, 287, 275, 299, 349, 351 > 353, 359, 365, 369, 491 , 493. Anian III. 125. Arago III. 8. Archimedes III. 11. Aristophanes III. 6. Arma ti III. 19. B. Bacon III. 12. Bailey III. 255. Baker III. 42, 44, 53 , 61 , 142, 313 , 319 , 410. Balthasaris III. 406. Barba III. 53, 68. Bar fuss III. 283. Barker III. 295. Barlow III. 237, 339. Barton III. 411, 417. Barnabita III. 308. Beck III 100, 111, 247, 351 , 382. Becker III. 338. T. Seek II. 167. Beeldsnijder III. 168. Bergmann II. 243. Berres II. 191 , 334. Berthelen II. 284. Berlin III. 485. Berzelius II. 264. Beseke III. 159. B eu d a n t II. 193. Beudeker III. 52. Bion III. 84, 126, 295. Birkbeck III. 336. Bisschoff III. 391. Blackie III. 70, 88, 93. Boerhaave III. 46 , 453 , 464. Bojung Scato Georg III. 228. Bonannus III. 22, 51, 52, 125 > 134 , 348 , 372 , 393. Bond III. 468. Boreel III. 26. 84, 119,345,462. Borellus III. 26, 319. Bouguer III. 429. Bouquet III. 186. Bournon II. 232. Bowmann II. 285. Brander III. 151 , 192, 320, 323, 409, 417, 418. Breschet II. 176. (*) I)e romeinsche cyfera duiden het deel, de arabJsche de bladzijde Ban. ALPHAUETISCH NAAMUEGIStER. •i97 • t Brewster I. 146, 232, 239, 290, 323, 386; II. 200 , 202; III, 69, 70, 85, 86, 87, 89, 93, 175, 294, 297, 304, 305 , 324 , 325 , 328 , 352 , 354 , 356 , 367 , 424 , 427 , 428 , 441. van den Broek II. 255, 256, 265. v'an den Broek (J. B.) III. 334. Brown III. 178, 216. Bruin sma III. 298. Brunner III. 199, 353, 361, 394, 401 , 423 , 444. Bunsen III. 342. Burueker III. 151 , 320. , Butterfield III. 51. c. Caignard la Toor II. 170. Callicra tes III. 8. Campana III. 134. Campani I. 202. III. 123. Capanema III. 460. V. Capelle III. 25. Carpenter I. 217, 295, III. 334. Carry III. HI , 337. 339. CavalleriJIII. 307. Cavallo III. 411. Cazalat HI. 339. Cell III. 134. Charles III. 169. Chance III. 448. Chauliac III. 20. de Chaulnes III. 151 , 395, 410, 418. Cherubinus III. 124. Chester More Hall III. 164. Chevalier I. 251. 297, 315, 388. II. 198, 293. Ill; 79,80,82,88, 91, 102, 119, 169, 174, 179, 180 , 182 , 186 , 223 , 259 , 262 , 300 , 325 , 328 , 330 , 338 , 340 , 342 , 350 , 361 , 365 ,r| 368 , 394 , 412, 417, 437, 442, 450. Children III. 340. Clifford III. 317. Coddington III. 69, 95, 178, 325. Cohen III. 35. Collins III. 310. , , ,,,T Conradi III. 127. Cooper III.337, 468. Couerbe II. 245. ^. Coventry III. 411. Crooke III. 54. Cuff III. 67, 142, 313, 318, 393. C u m m i n g III. 457. Culpeper III. 141 , 348 , 374 , 393. Cuno III. 46, 373. C u s ta n c e III. 457 , 466. Cuthberti I. 245; III. 301. :o i. D. jt- Dakin III. 440. Dancer III. 251. Daniel III. 342. , Darker III. 378. Darwin I. 91. Davy III. 342. Dechales III. 128, 316. Descartes III. 36, 130. Decaisne II. 258. Deleuil III. 102. Della Torre 111.53. Dellebarre lU. 154, 166,274, 351 , 393. , D e r b e y III. 438. v. Deyl III. 160, 165, 168, 170, 179, 351. Divini III. 73, 122, 125. Doellinger III. 174, 216. v. Doyere II. il79 ;] III. 437. Dollond II. 86 , : 293 ,r 308 ; III. 78, 81, 111, 148.V,150, 165, 176, 325, 363, 417. * D o me t III. 176. Bonders I. 115 ;J‘II. 283 , 286; III. 479,;i81, 491.' ■498 ALPMAUETISCH 5AAMRE61STEK. Donnd III. 204, 334, 342, 344, Doppler I. 240; II. 167,170; III. 309. Drebbcl III. 25 , 30 , 121, 462. Dresselhuys III. 33. Drummond III. 336. Dujardin I. 280, 290; III. 350, 358 , 389 , 488. Dumas III. 344. E. Edwards (Milne) III. 437. Ehrenberg III. 223, 254, 385, 466. Elkner III. 159. Ellis 67. Elsholt III. 46: Engelhard! II. 242. Euler I. 143; iH* > 152, 165, 166, 181, 322, 324. F. Fahrenheit III. 317. Faraday II. 169; III. 238. Fechner II. 8. Fenzl III. 264. Fick III. 392. Fischer de Waldheim III. 262. Fizeau I. 167 , 342. Folkes III, 41, 410, 464. Fontana 111. 23, 24, 121. Fontana (F) III. 81 , 423. Foucault III. 334 , 342 , 344. Franklin II. 108. Frauenhofer I. 49, 367, 369; II. 98; III. 96, 174, 192, 216, 396, 411, 414, 418, 421, 435. Fremy II. 245 , 277. Fresnel III. 179 , 371 , 478, Fuss III. 166. G. Galilaeus III. 24, 28, 121. Galy Cazalat III. 339. Gascoigne III. 405. Gauhius III. 453. Gaudin III 490. Gelder III. 298. Gerher II. 112,145. G ilman III. 255. V. Gleichen, III. 61, 144, 320. Gmelin II. 264. G 0 e z e III. 153 , 385. Golding Bird II. 236. Goring I. 130 , 230 , 245 , 246, 248 , 300 , 323 , 325 , 343 , 352 , 355, 361, 374, 385, 388, 392, 400, 401, 402; III. 37, 88, 91. 176, 229, 230, 235, 254, 259, 301 , 303 , 304 , 327 , 328 , 349 , 350 , 355 , 357 , 361 , 374 , 424 , 432, 449. Gould III. 81. Gray III. 53, 84, 291. Grateloup III. 180. Gregory II. 268; III. 130. Grew III. 36. Griffith I. 303; III. 468. Grindl von Ach III. 73, 127, 132, 154, 315. Grove III. 342. Guido de Chauliac III. 20. Guthrie III. 306. H. V. naastert III. 41, 43. Hall III. 164. Ham III. 51. Hannover II. 142. Harris I. 82. Hartsoeker III. 47, 51, 13S r 349 , 373 , 392. Hdseler III. 322. Hauy II. 232. il-PHADET!8CH NAAMttF.OlSTEB. 499 II ed w ig III. 160. Heller II. 240, 257., Hen III. 161, 323, 326, 381. Herschel (J.) I. 157, 217! III. 74 . 96. Herschel (W.) I. 92, 156, 246, 343. Hcrtel III. 53, 139,395.400,406. Hevelius III. 38, 130, 131. Hill III. 88. Hirschmann III. 224. Hoefle II. 256. Hoefnagel III. 23. Hoffmann III. 158, 411. Holland III. 80, 469. Hollmann III. 410. Hommema III. 297. Hooke III. 50, 121, 131, 132, 364, 385, 402. Horkel III. 35. Horner I. 110. Hos ti us III. 11. Hudde III. 52, 348. Hueck I 80, 82, 90. V. Humbold t I. 91. Huygens I. 202, 344; III. 23, 51, 77, 130, 131, 372. J. Jacobi II. 142. Jackson III. 240. Jacquin I. 385, III. 174. Jansen I. 115, Janssen (Hans en Zacharias) III. 26 , 30 , 119 , 345 , 462. Joblot III. 40, 62, 73, 137, 376. 