Reis door Noord Amerika
*c gewcmue vernield Ook doerdar ot^dierte dipniiittni nog-otècr half ryp, afindlen. De eikenbomen zyn ver m zo goed nån ia t ge- bruik als de Eurtpifebin. • De hein^igen botsen *t ntec tangér dan ■gttkn jaac vk. - De htKzea ftaan niet hi^. De wcikadea x^ilegt, en het hå deagf: niet veel.. Jdd de boflchen rooechet ?ee t^ krat- den azssa dk liet nier dm in deaiihoogfteti nood ad aaorosttn.. Dtli^ wjis kab -men in^ gros bbflcben^ dsar de bomen var uit flttlktnöer ftsüd, nauwïyks. eevgrüfcheuiie' saUreilen.. Dtu worJt tiCt vee ge- noodzaakt den gehelen vtiiter en-ielfs al ver ia den zomer z^ rast jonge fcbeuten en ' takken van bonNn k behelpen ;, daar fomtyds geen blad aan zit.. Dit maakt cbi ber vee zo wehi% mrik geeft, en jaar- lyks ia groone meer en meer afbeemc. . De buizen deugm in den wincer niet veel.. DUcwyk cMitilqan : *er ft(»mai'ett OFkanea, £e ene menigoe - boineh tttr' denigroad rukken, buizen en' daken omwerpen, en vele andere fchade doen.. Ëni|^n van de» nadeten zoude men door. de konft kunnen vborkotnön , . dc^ veteb kraifläi Itl 'tgebeetniet, of ten minften niét zonder wie moelH , vËrhtJlpen ' worden. Zó heeft elk land zjme voc^delen>ai;2yiK oi^nufeköa.. Gelukkig hjF die inetbec. zyne hän tevreden zyn 1 - Dt Rogge ftoftd nKwft zeer duwen fl^t v Krt weïk grotefidórfs van de onagtiaffle «ys^ van boBwen, én van demagerbeidder akkers, ^e^zét- den of noic gemlft: werden:, kont. Als' men em ftdt \anta, dtt enige honderderi van jaren ««n' woud gewe^A^^ ea åia ook geméenlyk ene dikke. luimttirde legt ^ om te bd)ouwen genomen heefr, zo g«ac men daarmede- voon zo tang- het ieis dragen wil, .en als het ophoudt iets voort- tebrct^^eti laftt men "bef onbebouwd leg^n, en rteemc eén ander {hik wo^ tand, waar <^' nog ene vrugtbare aüde i%.. Zulk: ene wys van ÏBidbouw y^st maar ■ enig^ tyd gjeoefièhd worden f en «y moei voor bet toekomende zeer kwade gevdgen na zig flepeni die een ieder Hge voor-' zien kan. Dog enige weinigen giogen wat beter met hun landom. De Engel/(tfn hmxn het iadén landbouw, verdar<^ enig ander volk ge- hragt. D(^ de vrugtbare bovenkorft, (Se zy, by hunne aankomft hier. te Ittide, op enen grond <fie altyd met zwaar geboomte was bedekt ge- weeft vonden , beeft beo toe onagtzame akkerlieden gema^r. Het is takend dat de ff^ktim Va» «ibeuglyke tyden af £t land bewoond heb- benvéndat zy 'byna geen land bebouwdcnj dog alleen van de jagt en irifthwngft ieeaen. 'T Ï9 waar, zy plantten IMfais, (ömmige foorcen van bonen en' kawocrdea ; dc^ al het latid dat een enkêtd buisgesin to«n be- poona was nauwlyks zo ved «Is na een Boct om kool en rapen voor zyn geïte fc tdea neemt. Dus konden zy nauwlyks ene maand van hunnen Jmd- m tidnbouw feeftaan. Gémeenlyk zyn ook de kleine dorpen 4ff ff^&^ nvBB.ofdtle.ZwMf^e mylen van maUumder jtf gelegen. Mer- ci by G oog Ie R A K o o N. 1749. »7 fïieraic kan taxa opmaken boe weiwg ffoaås zy Totvfaeen bebonvd heb- ■b&x. Al het ovoige Ijeien zy m ruft, ai met geboooxe. ovenr^Kn. &i «1 mmen zy na bn tnqnmen vim bet ene kkine ftuk lai^ eeti oimw, zo wUde dü in reigdyking nn de byltere nügcfledctbeid des lands niets z^m. Dos kon z)gdevn^;d)ue«rdedoorfaet jaarijtichafvaHenvan bet t^ zeer QeA vmneerderen. Dk waa oonaak dat de Europas ■liier enen zo fchonen en vn^baren grond vttmdén, die in vde euwenm»: -was ulteemeigeld geworden, en de as-de mfltiieii 't geboontee was zo iogdg als de beft bearbeide tuinasnie. Zy badden nnar 4e bomen om te iiakken, ze op malkanderen te le^en, en enigennate bec afgerallene Idad wegabeiten , om ten eerflen bet land zonder grote moeite omte- ploegen en te bezayen , waarop een tütanntde oogft volgde. J^ze ge- makkelyke wys van landbouwen heeft de EÊTtfers bekoord om den land- bouw der ft^ildem natevolgen, namdyk van een jand zo lang bet zonder .. bemiftiging enigfins vnigtban blyfi ie gebmiken, envraoneer bet tütg»> merg^ is bet woeft te laten le^en, en een röenw Huk lands te onzin- nen. Dit maakt hier den hndbonw en de kettóls vn denzelven zo ge- råig, dat men van de Engtlfcbm, de Ziaedtn^ de Didtfcèirs ^ olåe Holkmitrs hm te bnde'in äk op^ inets mdecs leren kin, dan teo bunnen Icofte dt hmme zo^ooateid ba nadeel «n deaslve ^ptenaken. fo een woord, «sa koomlanden, en weilsDdeiD, en boutgewas, en vee- teelt, alles Wdt bier ewa onE^tzamelyk beåandeU, zo dat men bier de in dit ihik der Hnishondii^ zo beroemde Enge^ebtm niet vinden zou- de. Naowlyks kuonra wy in Z-wtétn en FiaUmd mee bet hout onver- Itandiger handelen dan aben hier doet. Alen ziec maar op de tegetiw{)or- dige nrinft, 'cn dêtikt niet om bet. toviamende. Het vee wonlc dagelyks met werb» «f^mat, en nsemt vati wege gebrek a^ viteder gedurig in grootte a£ Ik beb vetfiteUen* kioidai (^ myne reiien WKO^enomen die depaaaxfencnoflènbovenalleandeMiikozen, wélkcnniet^Ieenin'twUd wielbi, maar ook op zeer nagsre pb«tlèn aeer wel vDordnramen. Dog de IngeseKoen wiflendezehrniBiettenhuaDen nutte aanoewendeo, zyn- ■de zeer oidnmd^ in de Natuuiï^ Hiftorie, wdke otïk. bier et lande, gelyk in vele andere gewcAen, van velen voor een nuoeloos tydverdryf wordt aaagszten. Ik ben door de onderyiodag i«zeknd, duik d<Mf nnddel ^aa wetniüdap bkinen ^veklig jaren in'ftiat ooude zyn den. ma* gerllen en dorften grond, waar ene koe ncnwiyksdèn koft zinide kan- nen vfaiden, ki de veiAeen be(te weiden te veriBnen, ånr grote knddeil een genoqpaam voeder vinden en vee geweid.'zinidea komen wor- den. Ik Ba toe, dtt deae voordelige gewafièn niet ovenl, nog op het land von dk , gevonden wierden , nav ieder , die dega enig inztgt in de kemis der Notuor heeft, axnide detetKn gemaldwlyk vn ^ plattfel dur zy vBlko kuRO»! balen. IkwatvampiKteidaisikds D 9 Bofr- y Google a8 N E W J R R S E: r. Boerea owr de flegiheid der wetdn hoorde klagen ; dog 3c merkte te- , gelyk op hoe hii en odang zy waren, eiï wat voorcreffêlyke kruiden dUü- wyls op den eigenen grond van deze lieden wieflën, die flegts eenwanig hulp van zó enen onverfchilllgen, Heer vorderden. Ik vcHld overal de w^eid en goedheid van den groten Schepper, dog niet de kennis en ^ luft om die behoorlyk aantewendeo. Hoe gelukkig is de Landman, nier die zyne voordelen kent! Tot ^ze uitweiding heeft myde htertelande zoizeerveroo^zaam^ de landbouw gebr^ Ik heb ook gedeelcel>k de oorzaak willen aao- wyzen, waarom men ia deze Reisfaefchryviog zo weinig zaken aantreft die- tot volmaking der Hui^ouding betrekkelyk zyn. Egter (mtken ik. niet dacikhieren daar enen enkeldëa.bekwajoen Huishouder. hebyaai^;^ txofièn ; dog zy waren dun gezaid* Roolvch Roofvogels, die opiioettfcrsctiflndergeTOgeiieazen,vimfcraenBierin gL-ls* menigte , en byna nog meec dati nt Zweden, Zy genieten hier ene grote vryheid, kunnende uk de zware boflcben den hoenders (mverwagt op 't lyf vallen. Desnagis is het makke gevogelte niet buiten gevaai voordQ- Nagtuilen, waarvan/er hier «elen zyn. Zy onttiouden zig merendeels in de moeraflèn, maken des nagts eetb akelig gduid, en. overvallen van daar de boendets , die gemewüyk in de Appel- en Perenbomen. -zitien te fltpen. Maar federt men hier de hoSRAtenzo fletk afbouwt» wordt den> Roofvogels hunne vijrheid niet weinig besomsn. Henen. m^n vindt hier tade zware. bofTchen vt\^ Herten. Zy fchynen van het zelve foon te zyn ab onze Eufopifieben. Een Ei^elfchman hftd 'er een dat tam was. Htt is q>merkel^ dot zo wild' deze die- reD ook ia de boQcben zyn, daar. zy. zig. voomame^k ia. de Ceder< ^ moeraflèn opboudeo^zy* als nw» ^ jo»? ^&t ïo mak word», du zy zelË by oiü>ekeDde menlchen komen. De makke hinde die ik z^ was donker bruin, uitgenomen vtu onder op dén buik en op- 't onderde van den fbart, dür zy wit was. De oren waren grauw. Dfr fhoet was fmal. Vo<»r 't overige was het.gebde'Bchaambeval- 1^. De hairen. warea digt dog ken. De. fhart kwam omtrent tot het gewrigt van de knie. Aan. het gewrigt der beide agtervoeten zat bkmenwaards een knobbel. Zy had. een fcbellecje om den bals, op dat men ze in de boHchen voor ene maldce kennen en.niet fchie- ten zoude. Zy liep overal been. waar zy wUdfr, en kon over de hoogfte heiningen, fpringen , s> dat men haar niet wel zou heb- ben kunnen c^mten; Somtyds liep zy ver hei bofch in, en bleef wel enen nagt cS twee uit, dog kwam nadeohand weder, gelyk aodcs ' vee, te htiis. Ab zy uit het bofch wedér kwam.wierd^ fomwylen van wilde benen veraszeld, vooral in den bronSyd; zadat de-eigenaar door lutf geli^eabeä fcre^ vaa djgc by zyn bt^ veifèbeidea wihl* bokr yGoogle R A K o o PT. 1749. »9 tnenen te fchieten. Nu was zy met joi^. Zy had enen fterken reuk^ bokken zsg baar dikwyts den kop om hoog in den wind houden en naarden kant keren van waarde windkyram^ fehoon mennogniemancc^denwegr vemamrendemenfcheneerfteenuurlatertevoorfcfaynkwamen. Zodra^ wilde Henen menfcbffl nüken^gaan zy aan 't lopen, ki.den winter witfd zy oiet hoi en koongevoed; d<^ des zomers gii^zy inbecbofch deQk<rflzoeketi„enatgrasenaQderekruiden. Demon^ wien zy toekwanw en die 'er m^ider mak gemaakt bad, edåe daz hy de bmden te Pbila* ieïpbi» verkofi , van waar zy als iets zeldzaams naar andere ^plaatfeit veraenden werden^ t]y had voer bet fhik vyfèntwintig, derdg, tot veen^ ïcbellingen. toe, naar dat hy enen koper vond, gekr^en. Ds wQde Heiwn- aiea des «omers. grassen videre knüden> dog des^ winters, ak zulks nieC'te vindenis» de .a^>eo der takken. . RJeeds heb ik aanger merkt dat zy zwtdeT' gevaar van den Leptlb«m&gxx kunnen.: In den Ibogjan enha^en vtrinter, die van' den 19. December 1740. tot den 13. IVIüin 1741. O. S. duurde , waarin ook zeer veel fiieuw viel, vond men op vele plaaden de Herten in de. fneuw dood leggen , vooral mees tmnenbnds. waar de fiieuw dieper lag. Of dit nu. kwam om dat zy tiiet uit de diepe feeuw baddea weten te komen, of van^de houde, of by gebrek van voeder, weet mra niet. Zo yeihaieii ook oudejieden, dat,. men hier m *t jaar 17015. die zware en bukengewone fiieaw viel. die in de Almanakken van dit Land als iets zonderlii^s-aangetekend ftaat-, en die meer dan anderhalve Zweed/ebt eldiep lig,, ei ene zeerigrote menigte Uenen werden dood gevonden , dewyl vj door de diepe iheuw niet door koa-t den. Ook vond men toen véle vogels dood le^en. Te Matfong kwata^ een Hert hy hec vee in den ftaly ac mede van het hoi, en was zo.do(» den hoi^er benauwd,' dat bet tam wierd en niet weder weg liq;, Hec bleef feden , even als een huisdier, by het buis. Alle bejaarde lier den getuigden dat 'er in hunne kindfchheid hier veel meer Herten dan nu voor handenwaren. Het was toen niet zeldzaam 'er dertig of' veertig by malkander, te. zien. De reden' van deze vermindering is- de. groter bevolkte^ vtn. het Landi. Dog verder landwaaods in, waas nog zware boflchen en wodlenyenzyn,. vindt men *émog veel. On-i derde vyanden der Henen zyn de Lynxe»y(^~) die menbiervindt, ende zelven zyn als de. ZvHtifibt Wolfljuxtn, Dezen klouteren op enen D 3 boom (.*! WargJo; FtKs LynXfXnm. De Zweden maken gewag van twee foor- - ten va» Ljnxtn, het ene iVarglo of de Wolflynx , en het ander Ktatlo of de Xatlynx genaamd. De Duitfchers maken het zelve onderfcheld, en noemen het eejiieWolf'lucbs., en het andere Katz-Utcls. Het eerfte foon is het zwaaf- fte , bmimood , gemengd met wit en grauw oi> den iw , en wit naar den buik tfte aan met bruine ^kkeir. Het^tue lboaJ3ikteimier,zyu buid.iswat.wit- agdger cnmeci gefpfkkeld. F.. yGoogle r^ -N E W. J E R S E Y. boom, «o åls 'er een Hen onder heen fcoir«:,fFanngsn«y Vr op, Ihm* den rig 'er wel op vaft, byten het eeo gat in *t lyf, zuigen 'er het bloeÜ iBt, en .veritteD bet met voor dac zy het on^i^ngt hebben. Cïatcn Mem zag verfcheiden,* holen m den grond- , zo wel op boogtent iii ucii als op vekten en biaaklandwi. Zy waren rond, en mwendeds zo giwx ^.Qivx. jjgj jjjijjj .gj. ggjj vinger of den duim fei fteken bon. Zy liepen meeft loodregt in de aaxle, en waren ten dele van Mlftkevers, len dele ^■an groce Aanlwormeo. Dam- de paanten hunne mlft hadden laten •caUen, al was ba zetfó op men iardm grond, hadden de NRllke* vers daar ondo- di^ gciRii genmakt, zo dat 'et- een grote hoop aarde :oevens h^. Van cteze gi«n bedienden zig naderhand andere Inmeten, :sls Icrekeb en mderrai, wMt, als men en^i <ntn deze holen opgroef^ vond men Vir gemeen^ een of laeenier- jongen vHa deze iDfekrea to« die DOg niet vtdkomen Inmie cegtsgeftklte bekomen hadden. ■\'crtrek ^^'^^ *9* ^^ ^ (öopgaw verliet ik R^thieny om myne reis nocmi- van Ra- waatds «e vervolgen. \a \ eeift was m^ oogmerk ^ in April op reis ic kuon. gaan, dog ik.voad dac oraineer dan ene redan enraadzaun. 'Daarwarea toen nog gene Uaderen aan de bomen , en nauwlyks vertoonden zig eni* •ge bloeifeoK. Ik w^ niet wat gewaflêa hier m de lente voonkwainen^ 'Wmdle planten welken in den herfll ^ vertcnen nyn gebed londerfchel^ den van die de lente opleverc Vsn de Zvttdtn had it dezen wfftcer-wel het gebruik, zo ia het Hufebouden als In de Oeneeskonft, van vele plan- ten vemomen, welken zy onbekende mmäi gaven, dog zy konden ze my niet wyzen, alzo zy nog iriec voongekomen waren. En uit hunne gdsrekkelyke befchryvingen kon ik zelfs niet raden welke planten en krui- ~ 'den zy meenden. Indiai ik dan zo vroeg venrokken was, zoude ik van dat alles niets behoorlyk geweten hebben. Om deze reden agtte ik het ibeter myn venrek wat ulnefteüen, te meer dewyl ik tydsgwioeghad ,on myne reis naar t Noorden aontenemen. .Zwarte Nïvkks den w^ hg ene van die Slangoi welken Zwttrte SUngen gehe- Slangen, (en worden. (*) Wy öoegen ze dood, en vonden ze drie Zweedfcbe el- len lang. Dit is de gemene groooe der volwaflènen-; dog zy zyn zeer dtm. De dildle dit ^ gezien heb was op de diktle piaats v«n haar li- clutun nauwlyks drie duimen, Oe ftuig is van) boven zware , waar- om zy Zv/arte Slung geheten wordt, gkd en glkilleraid; de buik is wiöigrig trekkende naar het blauwe, insgelyksglinfterendenglad. Onderde kin is de Shng wit en ook glad. Daar kumen wel verfchddenheden van zyn- Enè , zynde negentien duim lang , had hondsrdzesentagngbuik- (f) en twee- ^ei^egendg halve ftaartfcbilden. (g^ Ene andere van negenden duim had hott- (•) At^*Ut niger. Zie Catesby's Nat. Hift. of Cnrol, vol. a. p. 4&. itab. 46. Ct) Sj^ut^ >l"lo RiiDalia. (§} Sqama^fitbtaaät^. yGoogle N E W J E R S E Y. 174S/. 31' ikn)defdvia«nBiffcig fdülden tip den bulk , en tmar viemueftig halve fchüden opdai flaan. rMf£dii«i is deze vooiheen wel eea deel van den fban fcwyt geraakt, en bet eind weder geheeld. (*). - Het Land is tuer vol van deze Zwarte Slangen. Zy behoren tot dat Taln-k- fèort 'i welk in de lente te voorichjm komt, en z^ al vroeg "vertoont 'i'^''^- tls hei warm viordt: üog als 'er- ém ene koude invalt zo bevriföen zf. sidanig ^t zy geheel ttyf worden, en zo c^ dé barde, en fomcyds wd op het ys, te^n blyven. Men heeft ze in dezen llant \vel voor het vuur. gelegd daar xy dan na emgen tyd weder bykwamen. Het is wel gldieurd du zy om nieuwe jaar, als men dan enige warme di^n had, - tti TOorfcbyn, kwamen, dog gemeenlyfc is haar dit noo^oidg. Dé gewo-- ue lyd van hare verfchyrung isbet einde v»i Maan. - Dsz&.Slai^ is de gexwsidfte vut -allen' die men hier viAdt, want zy' Gè-- loopt zo fcfaüÉlyk voort dat een- bond- zfe nauwlyks kan inhalen. Dus is P??'''* ' bet een' menfidi , dat -ay verrtJgt^ ortmt^yk haar té önckomen. ïh>g ■ ' •en geluk is het datilare beernog vergiftig tk^ gevaarlyk is. Vele mcn- fchen zyn van. haar- gebeten geworden, die er geen zwaarder ongemak van gel^ hcUien dÄi indien zy zig met een mes hadden gekwetft. De wonde blyft maar enigen tyd pynlyk. - Zy doet geen kwaad dan in de len- ■ K, wanneer ly-paan.^ Als men ze dan enigfins verfiinden, wordt zy aósii^i eii ver/tågt de raenfchen ait altehere kragtetr. ' Ontmoet zy' dan iemant die bOTg voor baar is, zo brei^ zy hem in grótfe Veriegen- - beid. Ik heb 'er gekend die by znlk ene gelegenheid zig geheel ' baken adem gelopen hadden^ alzo de Slang hen, gclyk een pyl,< bad imgezet. Dog heeft men moeds genoeg zig met enen fïok - te weCT te ilellen, zo zal zy zelve ligt devlugt nemen. Somv^len ^- ter is~^ zo ftour dat zyt^ een menfch aanvalt en niet eerder wj'kt voor ' dtt zf enen goeden I^ gekregen heeft. y Google ga N E W J E tl S E V. weg vervolgt- Ik sd hier twee verteUingea invoegen die die beveffi- gen. Dr. Colden berigtte my, toen ik te New Terk -was, d&t f^ in de lente van 1748. op zyn Landgoed verfcheiden arbeidslied» gehad had, waaronder een was die oi^ngs uic Europa was over^ komen, ^ dus niet veel van de eigenfchi^pen dezer Slang wift. De anderen, eae grote Zwarte Slai^ beag ziende met te.paren, baddea den nieuwelii^ -overgehaald om 'er naartoe te gaan en ce te dodau Deze witde dit ook deen^ dc^ zodra hy by de Slangen kwam, za- gen zy hem, en bet mannetje, vertoornd van in zyn vermaak ge- uoord te worden, vloog als een pyl op den man aan. Deze, niee* minder dan zulk ene moedigbeid van -de Slang verwagiende, ver- fchrikte zodanig dat hy den llok wegfineet , en uJt al zyn magc het op den loop zet». De Slang vervolgde hem, haidde hem in, wond z^ om zyne benen, -zo 'dat de man ter aarde viel, en byna van fchiik Kyn vedland vedoor. Hy geraakte niec eerder van de Slang los, voor dat hy ten laacflm bet befluit genomen had van zyn mas te nemen , en ze op twee of drie [daatlèn doortefnyden. De anderen zagen dk fpel al laccbende aan, zonder bem te hulp te kometL Te^ibmy iviérd my van verfcheiden üeden een voorval verhaald, dat ener jon- ge Ju&ouw gebeurd was, die des zomers met en^ -andere meisjes buiten de Stad ^ng wandelso, en enen zwarten ilaaf by xg had. Zy was wat op ,den .grond gaan ziitsn , terwyl de anderen heromiiepen , toen 'er ene Zwane Skóg , in hare liefkozingen gedoord, «p baar afkwam, haar onder -de sokken kroop, zig om haarlyf floeg, zodac zy^ en mt fchiïk en door .het klemmen van de Slang 'om haar lichaam, ter aarde viel en buiten wellw geraakte. De flaof loopt toe, en haar indien tceftand ziende, 20 ligt hy,-niiflchia) vermoedende-wat Wgebeurd was, of nülTchienomeenffiiddeltegebnjiken, iiet welk fonnnigcn aanwen- den ten einde een menfch dat inonmagtlegtwedertotzigte brengen, hare' lokkenop, en vonddaarene Slang, dieztgom bet lyfzynerJuSrouwzo digt als mogelyk was gefllngerdhad. Hy wasnietMiftaatdeSlüiglostekrygeK ïtmder ze doonefiiyden, waarop hec meisje weer by zig zelve kwam. Dog dewyl de Haaf haar by ^e gelegenheid van zo naby bekeken had, konde zy hem in *t vervo^ niet meer voor hare t^n dulden , en ver- vid in ene uineraide ziekte, waaraan zy overieed. C^ andere tyden van het jaar is de Slang meer geneigd om weg te lopen dan om op de menfchen los te pan. Dog egter zeiden velen dat zy ook nog diep in den zomer, en aS zy niet meer in haren tyd is om e paren, menfchoi en vooral kinderen die bang zyn, en die zy ^et dat voor haar gaan lo- pen , zal nazetten. ZelË zeiden velen ondervonden te hebben , dat men ze bewegen kaa om iemant natelopen, met oamclyk haar te goy- yGoogle N . E -AV J E R S Ê V. 1749. 33 ^oyetv, ea 't dan op een lopen te zetten. Ik kan dit niet wei in vHySä. trd^ken, dasr 20 vde geloofwaardige lieden hec my getuigden; deg my keèft l>et nok willen gelukken « fchoon ik bet alryd, als ik *et gelegen- heid ct>e bad, beproeid Iieb. Ofzy my voor enen ai^lift^en bedrieger aangeden bedt, of wat 'anders hiervan de oorzaak geweeft is, weetik niet. Maar zy gii^ altyd voor my mec^e magt, gelyk een pyl, op de viaffu Men fchieef hier te lande dezer Slaage in 't algemeen het vennepen toe Tuver- van vc^ek en eekhoorns ts Iietoveren, gelyk ik reeds aångetneÄt heb. ^'^S^- Ik w^ met wac ik hiecran denkfcn 2äl. Zelf lub ik het noit gezien, dog ik <heb meer dan twintig mefifchen , en onder dezen zeer geloofwaar- d^ liedea, de zaak als uii enen mond, fchoon zy zelä op ver van mal- kander gelegen plaadèa woonagtig waren^ hcM-en geniigók Zyverze- kecd«i my op hunne eer dat zy het met eigen ogen gezien Ittdden, en ibromigen was dit-zells meer dan eem gebeurd» Maar men moei aan- merken dat *er ene gro» menigte vogels en eekhoorns z% in de boflchen ontbonden waarde Stangen zyn,dushet dezen niet bezwaarlyk valt enen van dezelven enen dodelyken hap te geven, waarvan zy niet ten eerften flerven, en dat de Slang onder den boom, waarop het diertje zyne toe- vit^ 'génonien heeft, blyft wagten , tot dat het of van tiet ver^ oi van de pyoen door de beet veroorzaakt gedwongen worde nader by haat K kómen. Het lienauwde gefchrenw , dat de vogel of de eekhoorn maakt, kan door het vergift (^ de pyn veroorzaakt worden. Dc^-hier- ttgea zoude men kunnen inbrengen, dat de tfeet der Zwarte Sla^ niet ve^^ftjg is, en dat ais de Slang zo ver gekomen was Van een dier te by- ten zy bet Ugt zou bumen vaftfaouden zonder het op enen boom te la- ten ontkomen, of-anders ^ou zy volgens hare gewoonte zig fchielyk om het zelve kunnen flingeren, en het, gelyk zy fomtyd« wel met de htxa-. ders leeft, dooddrukken of verftikken. Dc^ het voömaafflfte dat tegen de zo even of^egevene veriüaring wordt ingebragt is, dat die geloof- waardige lieden , van de weiken ik dit verhaal ontvangen heb, alloi hei- lig verklaarden, dat wanneo'tnen, zoalsdearmevogelofeekhoomophet punt ftood van zig in den mond zyns vyands te moeten fmyten, de Slang onverwagt dood lloeg, met een het nare gejammer van het betoverde diertje <^hield, en de vx^l, ids ware hy uit een netontfh^t, weg vloog. Etiigen zeiden, dü wanneer de Slangmatireenogenbl& genood- zaakt wordt hare ogen van den vogel of den edchoom afïekeren, het dier in vryheid geraakt , en weg vlugt. Waarom doen zy die nu op dat i^dftip en niet eerder? Waren zy reeds van te voren door de Slang ver* sftigd of gewond, hoe konde het doden d^* Slang zelf ben van bet ver- J/ Dtel. E sifc yGoogle 34 N E W J E B. S E V. raft of de gekreg^? vn»^ Teridl«a.?.<Y) Het fi^ynt åan dat d&oplietE dier geveftigde ogea dar Sl^ag. bet als becoverd <rf'geUiiiftenl houdeik. Pog het «ie en andere mqec Qngerys9^ eji onbc^ypetyk fct^neo * fcboea het van vele «er geloof^rspc^jg^ lieden beveiligd , en bier te knde zoal- gemeet) g^oofd wordt, dat men zig zoude doen tjitlac(;hea in^en tneQ> !er enigen twyfiel omoetV coneti wiljé^ Ik late sEnd^Eäa deze zoaknmw. keuriger mtpluizen. £)£ Slang byt de kleioe vedelen 4oQd|cenver{&idt zv. Wanneer zy vo- geleyeren vindt, maakt zy 'er een ^in, enzuigtdie uu. Als de ben-'- nen op de eyeren zitten, en zy in 't nefl bonu, windt zy zig om deizd- ver lyf, en ^kt ze dood, waanu xy de eyeren ledigt. De Heer Barm tram had dexe Slang z^t dikwyls op de booglle bomen zien kniipoi ^ om naar eyeren te zoek^, en als zy weder i« den boom afkwvn ging: zy altyd met dea kop, voot aan mac beneden. Era Zvietd veriiülde my dat hy «ais ene de^pr Slangen gezien had, 'die den kop van éne kip^ geheel in haren bek genomen en zig ki een ogenblik om baar lyf geflin- gerd bad, zo dat ^ ze zoude dood gedoikt hebben , wasby de hoi niet- ^ hulpe gekomea. met <k Sl^ t£ äodeiu. Hst boen was naderbandE weder volkomen fHTcb en gezond» Vaai melk houdt d^ze flang ze^ved, zo dät, al»- zy eens dèn w^: n^ar epen melkkelder gevonden beeft, bet bezmaiiyk is ze daaruit te. y/ei^fa. Mep had gNiec, gely!^ verhaald nierd, dat zy met.de kinde-- teq de melk .uic hec z^ye kMomeije g^essn had, zQÉdN de kindeieu DB bynen» f<^0(W die ht&f mee de lq« op^den k(^ flo^^enolszy tegql* üg w^ Ik heb ze noit boren piepen.. Zy weet zig meer süs op de helft ■wa hear Uchaam om hot^ opteT^;ten, om herom te zien. Zy verwi0èlt jajirlyks van. vel, bet welk men voor zeer goed t^^ dekramp houdt, als BKn bet altyd aan bet lyf dcaagc.. ' Db Ri^e bigOD thans te bloe^. ^y^' Ik heb dikwjfls op myne reis met verwondèriftg gezien welk eeirönr Ï^J^j'-^deifcheid Vis tuilchen de plamen.en de aarde van de ene zydeeaerbeek scwasTen «n ^ welken (^ de andere zyde derzetver^beek gevoaden worden, fom- opkteine tyds seSs «1. is die beek niet ^ot^ dan dat men 'erover huppelen amanden ian. Dk d«ed my tiäksm als ik ene wat grote beek of rivier {»tmoetie van mal- veiwagcen nieuwe fdantm te zien. De zaden kunnen met den flroom ^^n V* ^'^"* ^ ^^ nederi^oecd. Ook was zelfs de aarde niet zelden van «aide. ctK gehf^ andere nuuur dan aan de over^de enerbeek ,. zo dat ^ C*) Deze MnmerkinKn werpen ook ene ffote zwarigheid op de uitle^jng ^zer zaak, faicr boven l.D.bl. 137. in (»ie juntekenine door den HeecToR- «ISB. gegeven, wlke uide^sing and^ niet onaaoncoi^^ fcheen*. yGoogle PENSYLVANIE. PHlLADÈLPHtA. 1749. 35 UQ de eiè zyde dlkwyb zeer vet en Ttagth^, ta aan cle aiïdere dór «n maga is. Ene rivier kan een nog gtoter onderfcheid maken. Zo aåen wy wat een onderiyidd 'er is tuflchen New Jerftym Penfjlvantt^ twee kBdTchkppen ^een maar door de Dellaware van malkander gö- fcheideo. In Ptnfyhanit beftaat As grönJ uit ene Idfft aaide, met sand en klei veraeogd, die zeer vn^;tbai[r is; in ^tw Jerfty vinåi men meen enen drogen, zandigen, en, enige plaadênalleeidykaii^iTomea, onvnigtböen grond. Zelden treft men daar fteneo , veel Tfiintieï n(^ be^en aan. In Penfjhante ziet men zelden enen Dennenboom ; ib Ntvi Jtrfit vindt men 'er gantfche boflchen van. Des avonds kwam ik te Pbiladelphta aan. Pbüadet- Dat 83. IVUl begwinen de by de Engelfchen 2o gefiaafflde LoaiSs, pna. ten toon van Krekels , voor den dag' te komen. Zodra hunne vfea- Krekela. gels droog waren vingen zy bim gezang aan , zo dat men In de boflïJiea meende zyn gehoor te zuHen vemezen. Dit jaar wäs 'er ene fchr&ke- lyke menigte van^ In de verhandelingen der Ko'ti. Zweedfcbe Maat- fibapfy voor hcc jaar \j^6> heb ik een omftandïg narigt van hunne ei- gei)fctnppen en levenswys gegeven « werwaards ik den Lezer wyze. ïizTulfinieem ftond den &5.)VkiIn vofienblcRl. Hefwas «esraange- ^ Tul- naimbomen zozwaar alstmzeEikenmetbloemen bedekt tezlen dieon-P™' zen Tldpen zeer veel gelekäi , fcfaoon de reuk niet zeer lieflyk was. Eei» hoomloze olyfKleurige Kever, hebbende de Hindert en de na- Kevers. den der deklèl» van de vleugels zwian, en het lyf bruin , zat op de bloemen van den 1 het zaadmeel der ' wven. Dïepet- in dezen Kever diept zy om W efyeten b vuldig op de blade Db AêHhezien /rugten. de Karflèn al volko •dg. Hlerüiï kan r Dui 36. Md h: Een lyk genoemd. D« OacaA. kwuQ 'a uit het Anders werd 'et gi vui deze wolk uit 1 bet welk hoe luige zy by ons kwam I waarin hy voor^ w^ met zig voei de een tamdyk 11 E a wc* y Google S6 P E N S y L V A N I E. wedet ftil vrierd. ZuUce Travaiii komen hier dlkwyls des zomers^ ea bi:engen dit voordeeL aaa dat zy de lugc zeer bekoelen. Oc^ ^ ter doen zy ook grote fcbade. Merendeels woiden zyvaa zwaren don- der, en blixem vergezeld. Zodra 9\i bet mweder voorby is wordt de lugt weder zo beloer als Tan te voren. ■ . ' ■ ■Qf. DÉ Magtuïia glauca flond den a8.. Aki in vollen bloeit De bloe- licvtr- men gaven enen Ueflyken geur van ag, die des avonds vooral in de bo*- buom. fchen den reiziger of wandelaar zeer verkwikte. Toen wat later de wil» de wyngaarden bloeiden was deizelver reuk niet minder, aangenaam. Ne^ waren "er verfcheiden' andeie bloemen -die de. lugt met hare li^ lyke uitwaaflèmingen vervuldetL De Kal- De Smalbiaderige Kalmia bloeide thans meeil overaT. Zy waft ge- m/a. meodyk op zand^ heiden ,. of andere magere gronden, waar weinig gewHÜèn voon wjllen. In Penjylvanie, maar nog njeer jn JV/TO ^er- fey en in New i ark ^ is 'zy lamelyk gemeen , d(^ minder, in. Äa»«(Aj, Zy blyft den wmer'over poen. Zy verfien ^ zy m bloei ftaat hec kreupelbofch niet weinig. De bloonenzyn van een fchoon purper,. ;r puiper, en binnen in.- len zitten in bosjes ron- fteel als «ie oj^fchik'- leze yhnt.Dwarf:L<ni-' •igt KalmiëyVooi fcha- Toq» vee ook .zo nade^ : dat hare. bloemen den. lut toe.- men beften ïuifter-,.en «nheid. D<^ gene van. lieQyketv geur.,r.dien zy id £n zulk een overleg leen wezen ontvangt al- jTêrn- f "it Europa te New. butlers^ inders niet zig.-.'biHgten. mds en^en van bug uic' . twee: bekeerden uit de Surinamt gekomen wa* bekeerde Htmbuften had , gene gelegenheid zb te aèn \ dog zulkën die ze geziea hadden meeDdeB- zeer du:-^ delyk opgemeritt te 'hebben , dat deK drie on^rfcheiden' volken, uic h&c vCTre van malkander gelegen* oorden zy, ook gekomen waren y nógthajis ia WezeDsiieli;Ken. en g^iUlte zeer. veel oaai mtUaodei gde- '■'■'''" keoi y Google P H- r L A D E L P H I A. 37 ien alleen waren de Groenlaiiders wat kleinder. En hieruit wüasa ay opmaken, dat deze drie volken van den «elven Itamvader oit Ntaib'i gellagt ïoon^komen waten. Hoe ver hunne mening gegrond was kan.ik "^Den 30. Mai woren derype Karlfcn al vry gemeen en goedkoop,- '^J'- Jams is de naam van een foort van. wortelen, die men in de warrafte delen van jtinirikt ilerk teelt om. ze te eten, gelyk men hier met de PttaM! doet. Ik proefde ze dien. dag het eetft aan het huis van den Heer FratAlin. Men had nog niet beproefd ze hier te planten, dog zy waren uit de tVep Mie» gekomen , en dus zyn zy hier iets zeld' zaams. Zy zyn wit,, en fmaken byna als de Pataloes , dog kwalyk zo wel, zo dat ik hel der moeite niet wMidig agten zoude, ze hier te, poe ten, als zy atwiWen voortkomen. Dit is de. JJiofcorta-ala/a^ Men maakt hisr veel A:«r,dog zo goed nietals in' £«gri<*/, hoewel Kaas^ - fommigen van oordeel, zyn dat de Pen/jlvanifite Kaas oud geworden lynde de Engillibt niet wyken zoude. Ook kwam het my voor dat vetfcheiden' foortcn van Kaas hier te lande gemaakt al zo goed als da Engelfcbin waren.. Een man van Bofton in Nietm Enieland berigtte dat fomrtiigen daar uitmuntende Kaas wiften te maken, en dat hun ge^ heim- daarin beftond van zorg te dragpn-dat. de koeyeaopgene landeik weiden waar het wat» brak is, want «1 dat geval zou de kaas zo goed Biet zyn. Dog dit vereifcht nader onderzoek, Den 31. omtrent den middag nam ik de reis van PiiUilfhia in ^™"j:. een- klein Jagt aan , dat geihdlg als de DtUamri open is nilTchen J^/'- FUlediIpbin en Tnntm heen en weder vaart. Wy zeilden den Itroom- jjj^ met fchoon weder en goeden wind op. Wy zagen enige Steuren van rad tot. tyd wel enen vadem hoog uit het water opfpringen. Dit duur- de tot dat wy digt by TreiitomviBren , d^ wy, de Diilawdr* verlie- ten Het landwasaan de zydevan PnfyiiMtiii laag„dbgop die van iV/to. tèrfil was het wat verhevener, zynd« de zandige oever fteü dog niet- aeer hoog. Aan beide de zyden zag mfn hoog geboomte, welks bla- den's winters alvallen. ,,.,,-, u^„ Hct weder was gedurende de gantfche maand vanMai„als, hetnjet Het-we* leeende, zogefteld, dat h« des.voormiddags Uil- was,,en.■soamidd»gs.''"• em weimg, eafomtyds wacnerker,.begontewayen. Ook was het des^ voonnidd^ helder, dog na den middag beirofc da lugi gsmeenlyk, een. wekiig dog zonder lege».- ^ , , . „. , _ " , De oever der Rivier wasnn-hoóg dan la^.' Hier en daar zag men ^Di oe*- !n de boBchen enige kleine huizen, en nu dan een enkcldmat^ Ibnenversi huis. De Rivier- werd hoe langer hoe fmalder-. Om dóe uten na den. mWdag zeilden wy iJw-Z/w^W" voorby.- BuBUKOioii, de Ho<ifdftid«i-dc verbly§>laa3 val dén Coovemeurfjr""S- E s van y Google 38 N E W J E R S E y. ■vm New Jtrfty^ is ene kïeifie phats, twindg £«j. mylen van Vhfüh delpbia op den oofter oever der Della-w»rt. De huizen waren meren- deels vsn fleen, dog ftondoi ver vxi malkander. De Stad heeft ene voordeBge le^ng, dewyl 'er Schepen van ene vry äanzienlyke grooc- te komen kunnoi. Dog Pbilädelpbia is haar een hlnderpräl om ha- ren bandet ujttebreiden, want de eigenaars dier plaats hebben hair zeer grote voorregten gefchonken v?aardoor zy zo zeer to^enomen is dac zy die andere Steden den handel onttrekt. Het huis van den Gouverneur ig niet groot dog van fteen, en ftaat digt by de Rivier. Het is het eerfté gebouw in de Stad dat men van PbüadelpbM komende in 't oog krygc Omtrent het vloeden en ebben der Dellaware , bet welk men tot by Trenten gewsar wordt, ia aan te merken, dac als by volle maan hst ■water by Kaap Hhiïofen , by voorbeeld , ten negen uren voor den middag het hoo^ is, men het hoogfte water op de Rivier by Cbtfier ■om een uur en tien minuten na döi middag heeft , en te Pbiiëdth pbia om twee uur en den minuten. Deze waamemii^ea heb ik vas den He^ Evans. McvcM. De Oevers aan den Tcant van Nno Jerfy waren merendeels hoog eft ■ fteil, en beftonden tnt een fteenkleui^ zand, d<^ aan de overzyde was ■Aè grondene zwanagdge vette aarde met f'fnvnfr- vermengd. Op dd , zyde van New Jerfey zag men nu en dan enen DennenboC»n,dog zd« den Qip de andere, nitgenomen op enige weinige plaadèn, daar zy tofr- Tallig lüt New Jtrfey waren overgebragi. Teoens den avond, als het omtrent een mtr geSbt liad , en het zeer ■ffil vras, konden wy het niet verder Iwei^en, en moeden 't anker om- trent zeven Eng. mylen beneden Trenton vallen laten. Hier lagen wf den ganifchen nagt. De boflchen waren vol van ligt gevende vliegen, die in men^ g^k vonken tidichen de bomen, en fomtyds dwar» over de Rivier vlogen. In de poelen maakten de Balkikkers een ver- fchrikkelyk geweld, en fomtyds fchenen *er meer dan honderd te ge- !yk hét (^ eea brullen te zetten. Ook hoorde men deft ^bipptrmiU overal. Voort- jjgj, j jjj^ «ttedenwy onze rds voorti De DfiJaware was hier zeer "'^* fmal,en de oeveravrarenvandezelvegefteldheidalsdtewydMvoorgaanden dag zagenvoor dat wy5»W*»gfff» bereikten. Des morgens om agt uur kwa^ Jrtnton. meavyteTrentoti aan. Den volenden dag vettrokkHi wy van daar mee den gemenen wagen. Deyeldenwarenmecftmecweit,ro^, maïs, haver, liennip en vlas bezaid. Op verfcheiden' plaatfen vonden wy grote (hik- ken met hennip. Kaflaiqebfflnen vwiden wy in vry grote menigte. Zy wiefioi dStwyls op zeer flegte gronden, die ^cer niet «e droog nog te , nat waren. Men zdde dat 'er vele Tulpenbomen in de bofliAen wa- tcii I dog wy za^ 'er genen op den weg. Den aangenamen genr der y Google NEW JERSEY. 1749: Z9 dèrinde moetaflèn waflèode Mfigfolia's rodcmea reeds van veire, eer men zelfs den boom kon zien. De Pèiex glabtrrima ft(md hier en daar viy talryk io' de boQchen; De^j'kr hare rode bloemai gaven een fcboon aanzien. Zy wies hier in de g^^t^i- aelve gronden als in Europa de Lyebnis vifcaria en de Lycbnü dioica* ^j^*^" De Pblox maeuUta groeit veel op natte plaadèn , eti was vol ^mn bloemen, fehgne» rode,, welruikeode bloemen. Zy fbrnd c^ zulkegronden daar byons de Lyebnii fioj. cueuli aoéit. Als men by deze bloemen de £iirf- ƒ« eweinea^ de Lohelia caraiaalis^ en de Monarda didyma voegt, heeft men de bloemen die ot^twyfeld de rcho<»:lle rode kleuretv nuieQ. De Sallafiasbomen waren overvloed^ d%t by de hriningeo van tui- nen en booingaarden.. De huizen die wy voorby redèiï wai^ meeft van hout. Op ener plaats was men bezig een huis 'te bouwen welks muren alleen van klei^ waren, uit de welke men hier ook de bakoveos maakt. De Boekweit had zig bier op vck plaatfen in *t wild voor^geplant.^Boek-- Wy zagen 'er den jfehelen dag enkelde planrcn van in de boffihoi en^weit. op de velden, dog altyd digt by de wegen; waaruk men kano^m'* kien dat zy hier- uit vetflrgiw zaäefi i& voortgekomen. D^ avonds laat;. knl:^QMn, wy t£.NitMV £rttiiswyt aan. Den 3. Niewas Joni gingen wy ipet een- Jagt nasr Nfw Ter k de Rivier af. Deze °^"P^' had in *t begin tamelyk hoge en lleile oevers van den roden Heen, dien ■> ik al befchreven heb.. HIq: en daar ftond ene Landhoeve,. en wat ver> der zag men digt aan de Riviergrote koomlandói en weiden. Wy moeAen In het äilen de tekens volgen van m éea grcMid geftokene tak- ken met bladeren daanun^ welken den iveg aanwezen dien men houden moed om de caidiepce^s ce vamyden. Ëïndelyk kwamen wy in zee, en zagen zuidwaards heen niets aan dezelve ; dog aan de linkerhand hiel? den vff altyd hetvafl&landia 't gezigt. Aan dCn mond djo:- Rivder geko- men zynde konden wy kiezen of wy buken osahec Staten Eiland hesn, dan tuÓchen het zelve en *t vafle land door zeilen wildoi. ' Wy rigt^i ons naar weer en wind ,- en zeilden buhen om , dewyl het fcboon weder was, daar men by ütxm binnm door zeilt; en Ichoon wy twee uren Ueven vafl zitten , arbeidden wy ons npgtbans weder los, en kwamen des avonds om negen vsea te Neto Tork aan , welke Stad ik al be- ^ ^'"^ fchreven heb.. g^ Den 4. Juni vcmd ik bier in de annen ff^jngaarden^iöemi Europa \vvn. gekomen waren. Zy drogen jaarlyks vele zeer goede druiven. Als gaarden. w winter geftreng is tievriezen zy dikw)is tot aan ^n grond toe, maar net de lente bonen 'er nieuwe fcheuten uiL De Aardbefftn werden nu- dagelyks menigyuld^ te Itoop geveild. Aardbc»- Een'^*^' y Google 40 N E W Y o R K. Een JOTge Engeïfcbman uic J/maiia berigtte dat daar gene Aarabe- zien groeiden. De Slangen zyn zeer op deze vrngt gefteld ; dog zy zyn zo goed niet als die in Zweden en Finland vallen. Elaver. Buiten de Stad was hier en daar op de hoogtensAïaDfirgezaid. Men wüs ten dele bezig met liet aflnayen der velden \ fommigen waren reeds gemaid, en de Uaver lag op hopen om we^voerd te worden. I^rfltn- Aan den weg tuflchen Pbiladelfbi* en Bmnswyk vmdt men vete fcomen. Karfj^bomen op de Landhoeven ; dc^ verder waren zy vry zeldzaam. Maar in New Tork voorby Staten Eiland vond ik ze weder menig- TuliSger. Dog daar waren hier zo vete verfcheidenheden niet van als in PenfyJvanie. Ik zag hier weinig van de zwarrc zoete , dog meeft van de zore rode katiTen. Men moge op reis in de boon^^anten zo vele karilën eten als men wilde, mits men de takken niet aan (tukken brake. Tdlchen Brunswyk en Stattn EÜand vond jnen vele ^ipel- boomgiarden. Tifch. Den 6. Juni Troorde ik verfcheiden liedoi van jaren verzekeren dac de vifch hier federt korren tyd merkelyk was verminderd. Rum, De Rmm, een foort van brandewyn die uit fuikerriet gemaakt wordt i en Her fterkin *c gebruik is, wordt voor gezonder gehouden dan bran- dewyn, (Ue uic koom gello(^ wordt. Om dit te beveftigen zeide men, «lat zy een fhik var{ch vleefch in Rmm en een ander Ihik in brandewyn ^tegd, en in beiden enige maanden gelaten hadden , waarna dat 't wdk in AM» gelegen had 'er zeer wel en ^f , io^ het ander geheel door^ vreten en vol gaten uitgezien had. Dc^ deze proef fchynt my niet van de juifHlen te wezen. De Major Roderforf verhaalde , dat, toen hy op den krygstt^ naar Kanadav/as^ hy bemerkt had dat de Soldaten wanneer' zy enigen tyd lang brandewyn zopen flierven , dog dat de Rum hun geen kwaad gedaan liad, Ichoon t^ ze dagelyks enen hijgen cyd ge- bruikt hadden. O Long Long Island is de naam van een eiland leggende vklt over de Stad iiAinS, New Tork in jxe. Het noordelyker deel is veel vrugtbaarder dan het zuidelyker. Voorheen heeft 'er ene grote men^ van MTlden op ge- woond ; ook vindt men 'er nog etteiyken van, dog zy verminderen jaar^ lyks, vermits zy 't Eiland allengskens verlaten. Het znider deel is wel tiet dorde ; dog de wyze Schepper beeft die onvrugtbaarfieid door ene ver- bazende menigte van oefters , kreefen , krabbe , alterleien vifch, en vete^ (*1 Dat onder de ileHce dranken de Rum de minft fchadelyke is, komt voor- »amelyk van hare balfetnagtige eigenfchap , die zy van de liiiker krygt , welke 4e brandende ktagt « allen fterken dranken eigen , matigt. Moe ouder de Rum is zoo veel te meer wordt deze brandende Eiésnfchap verminderd. Dit is onlangs , volgens de ontwyfblbaarfte gronden der Scheikunde , doordca J^eer Dc^iE , met duidelyke proeven , bewezen. F. 