Biblia Sacra, dat is de geheele Heilige Schriftuer bedeeld in het Oude en Nieuwe Testament; deze uitgaef vervat alle de boeken van het Oude Testament die in den Hebreeuwschen tekst zyn
21 De knecht wederom gekomen zynde, zeide dit alles aen zynen meester. Dan wierd de vader des huisgezins vertoornd, en zeide tot zynen knecht : Gaet straks naer de merkten en straten van de stad, en brengt hier binnen de armen, gebrekkelyken, kreu- pelen, en blinden. 22 De knecht zeide hem : Heere ! het is volbragt, gelyk gy geboden hebt, en daer is nog plaets. 23 De heer zeide tot den knecht : Gaet naer de wTegen en hagen, en dwingt ze binnen te komen, opdat myn huis vervuld worde. * 24 Want ik zeg u, dat niemand van die mannen, die genood waren, myn avondmael zal smaken. 25 Als er eens eene groote menigte volk met hem gingen, zich omkeerende, zeide hy tot hen : 26 Is het dat iemand tot my komt, en niet haet zynen vader , en moeder , en vrouwe , en kinderen, en broeders, en zusters ; ja, ook zyn eigen zeiven, die kan myn discipel niet zyn. 27 En die zyn kruis niet draegt, en my na- volgt, kan myn discipel niet zyn. 28 Want wie is eronder u, die alshyeenen toren wilt bouwen, niet eerst zittende en rekent de kosten die er toe noodig zyn, of hy genoeg heeft om denzelven te voltrekken? 29 Uit vreeze dat, hy het niet kunnende ten einde brengen, na dat hy de fondamen- ten gglegd heeft, allen, die het zien, hem beginnen uit te lagchen. 30 Zeggende: Deze mensen heeft begonnen te bouwen, maer hy heeft het niet kunnen ten einde brengen. 31 Of wat koning is er, die gaende om slag te leveren tegen eenen anderen koning, niet eerst neder zit, en by zich zelvcn over- legt, of hy met tien duizend mannen kan optrekken tegen dien, dewelke met twintig duizend tegen hem komt? 32 Anderszins, terwyl hy nog ver van daer is, zendt hy gezanten naer hem, om hem voorslag van vrede te doen. 33 Zoo ook, al die onder u niet verzaekt aen al dat hy bezit, die kan myn discipel niet zyn. 34 Het zout is goed ; maer indien het zout zyne kracht verliest, waermede zal men het zouten? 35 Het is noch tot het land , noch tot den mesthoop bekwaem ; maer het wordt weg- geworpen. Die ooren heeft om te hooren, dat hy hoore. KAPITTEL XV. GELYK de publicanen en zondaers by Jezus kwamen, om hem te hooren, 2 Zoo murmureerden de phariseën en schriftgeleerden hierover , zeggende : Deze ontvangt de zondaers, en eet met hen. 3Doch hy stelde hun deze gelykenisse voor : 4 Wie is er onder u, die honderd schapen heeft, en een van dezelve verloren hebbende, de negen-en-negentig niet laet in de wil- dernis, en gaet zoeken hetgene , dat verlo- ren was, tot dat hy het vinde ? ■ 5 En als hy het gevonden heeft, legt hy het niet met blydschap op zyne schouderen? 6 En te huis komende, roept hy niet zyne vrienden en geburen byeen, tot hen zeg- gende : Verblydt u met my; want ik heb gevonden myn schaepken, hetwelk verloren was? 7 lk zeg u ook zoo, dat er in den hemel meerder "blydschap zal zyn om eenen zon- daer, die penitentie doet, als om negen-en- negentig regtveerdigen, die geene penitentie van noode hebben. 8 Of wat vrouw is er, die tien dragmen heeft, en eene van dezelve verloren heb- bende, de keers niet ontsteekt, haer huis uitvaegt, en zoekt tot dat zy ze vindt? 9 En als zy ze gevonden heeft, roept zy niet hare vriendinnen en gebuervrouwen byeen, en zegt ze haer niet : Verblydt u met my; want ik heb gevonden de dragme, die ik verloren had ? 10 Zoo ook, zeg ik u, zal er blydschap zyn onder de engelen Gods, om eenen zondaer, die penitentie doet. 11 Hy zeide ook : Zeker man had twee zonen ; 12 Wacrvan de jongste tot zynen vader zeide : Vader! geeft my het deel van het goed dat my toekomt. En de vader verdeelde hun het goed. 13 Weinige dagen dacrna, de jongste heb- bende alles byeen vergaderd, is naer een ver gelegen land henen gereisd, alwaer hy al zyn goed in een ontuchtig leven heeft verkwist. 884 LUCAS 14 En na dal hy alles verteerd had, ont- stond er een groote hongersnood in dal land, en hy begon gebrek te lyden. 15 Hy ging dan henen, en begaf zich in den dienst van eenen inwooner van dat land, die hem naer zyne hoeve zond, om de verkens te hoeden. 16Aldaer wenschte hy zynen buik te vullen met de schellen, die de verkens aten; en niemand gaf ze hem. 17 Doch, tot zich zeiven komende, zeide hy : Hoe vele huerlingen zyn er niet in myns vaders huis, die brood hebben in overvloed, en ik verga bier van honger? 18 Ik zal opstaen, en naer mynen vader gaen, en hem zeggen : Vader! ik heb ge- zondigd tegen den hemel en tegen u ; 19 Ik ben niet meer weerdig uw zoon ge- noemd te worden; handelt my gelyk eenen van uwe huerlingen. 20 Hy stond dan op, en kwam tot zynen vader. Terwyl hy nog ver afwas, zag hem zyn vader, en wierd bewogen tot medely- den; en toeloopende, viel hy hem om den hals, en kuste hem. 21 De zoon zeide hem : Vader ! ik heb ge- zondigd tegen den hemel en tegen u ; ik ben niet weerdig uw zoon genoemd te worden. 22 Doch de vader zeide tot zyne knechten : Brengt hier ras den eersten tabbaerd, en doet hem dien aen; steekt hem den ring aen de hand, en doet hem schoenen aen de voeten. 23 Brengt het gemeste kalf, en doodt het; laet ons eten, en vrolyk zyn : 24 Want deze myn zoon was dood, en hy is verrezen; hy was verloren, en hy is ge- vonden. Zy begonnen dan vrolyk te zyn. 25 Ondertusschen was zyn oudste zoon op het veld ; als hy nu wederkeerde, en aen het huis naderde, hoorde hy het zingen en dansen. 26 Hy eenen van de knechten geroepen hebbende, vraegde hem, wat dit te zeggen was ? 27 De knecht zeide hem : Uw broeder is gekomen, en uw vader heeft het gemeste kalf gedood, omdat hy hem in goede ge- zondheid heeft wederom gekregen. 28 Hy nam dit zeer kwalyk, en hy wilde niet binnengaen. Zyn vader kwam dan uit, en begon het hem te verzoeken. 29 Maer hy antwoordende, zeide tot zynen vader : Ik heb u nu zoo lang gediend, ik heb uw gebod nooit overtreden; en gy hebt nooit een geitje gegeven, om met myne vrienden vrolyk te zyn. 30 Maer zoo haest als deze uw zoon, die al zyn goed met de hoeren verkwist heeft, gekomen is, hebt gy het gemeste kalf voor hem dood gedaen. , XVI. 31 De vader zeide hem : Zone ! gy zyl altyd by my, en al dat ik heb, is het uwe. 32 Maer wy moesten vrolyk en blyde zyn, omdat deze uw broeder dood was, en ver- rezen is; verloren was, en gevonden is. KAPITTEL XVI. JEZUS zeide ook tot zyne discipelen : Zeker man, die zeer ryk was, had eenen hofmeester, en deze wierd by hem beschul- digd, als of hy zyn goed verkwist had. 2 Hy riep hem dan, en zeide hem : Wat hoor ik van u? Doet rekening van uw hof- meesterschap ; want gy zult voortaen myn hofmeester niet meer mogen wezen. 3 De hofmeester zeide by zich zeiven : WTal zal ik doen, want myn heer gact my het hofmeesterschap afnemen' Graven kan ik niet; te bedelen schaem ik my. 4 Ik weet wal ik doen zal, opdat zy my in hunne huizen ontvangen, als ik van het hofmeesterschap zal afgezet zyn. 5 En de schuldenaers van zynen meester een voor een by zich roepende, zeide hy tot den eersten : Hoe veel zyt gy mynen heer schuldig? 6 Deze antwoordde : Honderd vaten olie. De hofmeester zeide hem : Neemt, daer is uw handschrift; zit met er haeste neder, en schryft vyftig. 7 Daerna zeide hy tot eenen atideren : En gy, hoe veel zyt gy schuldig? Deze ant- woordde : Honderd mudden tarwe. Neemt, zeide hy, uwen brief, en schryft tachtig. 8 En 'de meester prees dezen ontrouwen hofmeester, omdat hy voorzigtig gedaen had; want de kinderen van deze wereld zyn voorzigtiger in hunnen handel, als de kinderen des lichts. 9 Ik zeg u dan ook : Maekt u vrienden van de onregtveerdige rykdommen ; opdat, als gy te kort zult komen, zy u ontvangen in de eeuwige woonplaetsen. 10 Die in kleine dingen getrouw is, zal in groote dingen ook getrouw zyn; en die in kleine dingen ongetrouw is, die zal in groote dingen ook ongetrouw zyn. 11 Is het dat'gy dan niet getrouw zyt ge- weest in de onregtveerdige rykdommen, wie zal u de waerachtige betrouwen? 12 En is het dat gy niet getrouw zyt ge- weest in eens anders goed, wie zal u geven hetgene uw eigen is? 13 Geen knecht kan twee heeren dienen : want, of hy zal den eenen haten en den an- deren liefhebben, of hy zal den eenen aen- hangen, en den anderen verachten. Gy knul God en het geld niet te samen dienen. 14 De phanseën, die gierig waren, hoorden dit al «aen, en lachten hem uil. 15 En hy zeide hun : Gy zyt die, dewelke LUCAS, XVII. 885 u voor de menschen regtveerdig maekt; maer God kent uwe herten ; want hetgene, dat groot is in de oogen der menschen, is voor God een grouwel. 46 De wet en de propheten hebben ge- duerd tot Joannes toe; van dien tyd af wordt het ryk Gods verkondigd, en een ieder doet er geweld op. 17 Doch ligter zal hemel en aerde vergaen, als dat er een stipken van de wet zoude ver- vallen. 18 Al die zich van zyne huisvrouw scheidt, en eene andere trouwt, doet overspel; en die eene vrouw trouwt, die van haren man gescheiden is, doet overspel. 19 Daer was een ryk man, die in purper en fyn lynwaed gekleed ging, en die alle dagen prachtelyke maeltyd hield. 20 Daer was ook een bedelaer, met name Lazarus, die vol zweeren aen zyne deure lag. 21 Deze wenschte verzaed te worden met de brokskens, die van de tafel van den ryken vielen; en niemand gaf ze hem ; en de hon- den kwamen zelfs zyne zweeren lekken. 22 Ondertusschen het gebeurde dat de be- delaer stierf, en van de engelen gedragen wierd in den schoot van Abraham. Doch de rvke stierf ook, en wierd begraven in de helle. 23 Terwyl hy in de pynen was, hief hy zyne oogen op, zag Abraham van verre, en La- zarus in zynen schoot. 24 Hy riep dan, en zeide : Vader Abraham ! ontfermt u myner, en zendt Lazarus, opdat hy het uiterste van zynen vinger in het water steke, om myne tonge te verkoelen ; want ik worde gepynigd in deze vlamme. 25 Abraham zeide tol hem : Zone ! gedenkt, dat gy het in uw leven goed gehad hebt, en Lazarus integendeel kwaed; nu wordt hy getroost, en gy wordt gepynigd. ' 26 En boven al dit, is er tusschen ons en ulieden eene groote afscheiding, zoo dat degenen die van hier naer u zouden willen over gaen, niet kunnen ; gelyk men ook van u, naer ons niet kan overkomen. 27 Hy zeide : Ik bid u dan, vader! dat gy hem zenden wilt naer myns vaders huis ; 28 Opdat hy myne vyf broeders, die ik nog heb, wacrschouwe, opdat zy Ook in deze pluetse der pynen niet komen. 29 Abraham antwoordde hem : Zy hebben Moyses en de propheten ; dat zy naer hen h oo ren. 30 Neen, vader Abraham! maer indien iemand van de dooden tot hen ging, zy zou- den penitentie doen. 3.4 Hierop antwoordde hy : Is het dal zy naer Moyses en de propheten niet hooren, zoo zullen zy ook niet gelooven, zelfs, al ware het dat er iemand van de dood ver- rees. KAPITTEL XVII. EN hy zeide tot zyne discipelen : Het is onmogelyk, dat er geene verergernissen komen; maer wee dengenen, door wien zy komen ! 2 Het ware hem beter, dat hy met eenen meulensteen aen den hals gehangen, in de zee geworpen wierd, als dat hy eene van deze kleinen verergere. 3 Ziet wel voor u. Is het dat uw broeder tegen u zondigt, berispt hem; en indien het hem leed is, vergeeft het hem. 4 Zelfs is het dat hy zevenmael daegs tegen u zondigt, en dat hy zich zevenmael daegs weder tot u keert, en zegt : Het is my leed ; vergeeft het hem. 5 De apostelen zeiden eens tot den Heere : Vermeerdert ons geloove. 6 En de Heere zeide hun : Ware het dat gy een geloof hadt gelyk een mostaerdzaed, gy zoudt aen dien moerbezienboom zeggen : Ontwortelt u, en verplant u in de zee ! en hy zou u gehoorzamen. 7 Wie is er onder u, die eenen knecht hebbende, om zyn land te akkeren, of beesten te weiden, hem zoo haest, als hy van het veld wederkeert, zeggen zal : Gaet henen en zit aen tafel? 8 Zal hy hem niet zeggen : Maekt my hel avondmael gereed, schorst u op, en dient my, tot dat ïk geëten en gedronken heb, en daerna zult gy eten en drinken ? 9 Of zal hy hem verpligt zyn, omdat hy gedaen heeft hetgene hy hem geboden had? 'lO lk meene het niet : zoo ook, gylieden, als gy gedaen zult hebben alles wat u gebo- den is, zegt : Wy zyn onnutte knechten; wy hebben gedaen 'hetgene wy moesten doen. 11 Het gebeurde, als hy naer Jerusalem ging, dat'hy zynen weg nam door het mid- den van Samarien en Galileën. v 12 En hy kwam in zeker dorp, alwaer hem tien melaetschen tegenkwamen , die van verre bleven staen, 13 En hunne stemmen verhieven, zeggende : ' Jezus, Meester, ontfermt u onzer ! 14 Zoo haest Jezus hen zag, zeide hy lot hen : Gaet, vertoont u aen de priesters. En het gebeurde, terwyl zy er naerloe gingen, dat zy allen wierden gezuiverd. 15 Een van die, gelyk hy zag dat hy gezui- verd was, keerde weder, met luider stemme God lovende. 16 En hy viel op zyn aenzigt voor zyne voe- ten, hem bedankende : en deze was een Sa- maritaen. 17 Jezus zeide : Zyn ze niet alle tien ge- 886 LUCAS, XVIII zuiverd? waer zyn dan de andere negen? 18 Doch daer is niemand gevonden, die wederom kwam om God glorie le geven, als deze vreemdeling. 19 En hy zeide tot hem : Staet op, en gaet henen; uw geloof heeft u gezond ge- maekt. 20 Alzoo hem van de phariseën gevraegd wierd, wanneer het ryk Gods komen zoude, antwoordde hy hun : Het ryk Gods zal niet komen met uiterlyke aenmerkelykheid. 21 En men zal niet zeggen : Ziet, het is hier, of het is daer : want ziet, het ryk Gods is binnen in u. 22 Hy zeide ook tot zyne discipelen : De tyd zal komen, dat gy zult wenschen te zien eenen dag van den Zone des menschen; maer gy zult hem niet zien. 23 En zy zullen u zeggen : Ziet, hy is hier, ziet hy is daer; doch gaet er niet naertoe, noch volgt ze niet na. 24 Want gelyk de bliksem schittert van den eenen kant van den hemel tot den anderen, alzoo zal ook de Zoon des menschen zyn als zyn dag daer zyn zal. 25 Maer eerst zal hy veel moeten lyden, en van dit volk verstooten worden. 26 Gelyk het gebeurde ten tyde van Noë, zoo zal het ook gebeuren ten tyde van den Zone des menschen. 27 Zy aten, en dronken; zy trouwden, en wierden ten houwelyk gegeven, tot op den dag toe, dat Noë in de arke ging ; en de watervloed kwam, die hen allen deed ver- gaen. 28 Gelyk het ook gebeurde ten tyde van Loth. Zy aten, en dronken ; zy kochten, en verkochten; zy plantten en bouwden; 29 Maer op den dag als Loth uit Sodoma vertrok, viel er een regen van vuer en solfer uit den hemel, die hen allen ver- nielde. 30 Alzoo zal het zyn op den dag, op wei- ken de Zoon des menschen veropenbaerd zal worden. 31 Is het dat iemand alsdan op zyn dak is, en zyn huisraed in zyn huis, dat hy niet af kome, om denzelven te halen; en die op het veld is, dat hy ook niet wederkeere. 32 Gedenkt op de vrouwe van Loth. 33 Zoo wie zyn leven zoekt te behouden, die zal het verliezen; en zoo wie het ver- liest, die zal het behouden. 34 Ik zeg u, dat er in dien nacht, van twee, die op een bedde zullen zyn, de eene mede- genomen zal worden, en de andere daerge- laten. 35 Van twee, die te samen zullen malen, de eene zal medegenomen worden, en de andere daergelaten ; van twee, die op eenen akker zullen zvn, de eene zal medege- nomen en de andere daergelaten worden. 36 Zy zeiden hem hierop : Waer naertoe, Heere? 37 Hy antwoordde hun : Alwaer het lig- chaem zyn zal, daer zullen zich de arenden vergaderen. KAPITTEL XVIII. HY toonde hun ook in eene gelykenisse, hoe dat men altyd bidden moet, zon- der te verflauwen, 2 Zeggende : Daer was in zekere stad een regter, die noch God vreesde, noch de men- schen ontzag. 3 In dezelfde stad was ook eene weduwe, dewelke tot hem kwam, zeggende : Doet my regt tegen myne wederpartye. 4 En hy wilde het in langen tyd niet doen. Maer daerna zeide hy tot zyn eigen zeiven : Alhoewel ik God niet vreeze, noch de men- schen ontzie ; 5 Nogtans, omdat deze weduwe my moeije- lyk valt, zal ik haer regt doen : opdat zy eindelyk komende, my niet uit make. 6 Hoort, zeide de Heer, wat die onregt- veerdige regter zegt. 7 En God dan, zal hy geen regt doen aen zyne uitverkorenen, die dag en nacht tot hem roepen ; en zal hy over hen nog uitstel nemen? 8 lk zeg u, dat hy hun haest zal regt doen; maer meent gy dat de Zoon des menschen nog geloof zal vinden, als hy op de wereld zal komen? 9 Hy zeide ook deze gelykenisse aen som- migen, die van zich zeiven een goed betrou- wen hadden, als of zy regtveerdig waren, en die de anderen verachtten. 10 Daer gingen twee menschen op naer den tempel, om te bidden; de eene was een phariseër, en de andere een publicaen. 11 De phariseër regt staende, bad aldus by zich zeiven : Ik bedank u, God! dat ik niet ben gelyk de andere menschen, die roovers, onregtveerdigen, en overspelers zyn, zelfs ook niet gelyk deze publicaen. 12 lk vaste tweemael ter weke, ik geve tienden van alles dat ik bezit. 13 Doch de publicaen van verre staende, wilde zelfs de oogen naer den hemel niet opheffen, maer sloeg op zyne borst, zeg- gende : O God ! weest my zondig mensen genadig ! 14 Ik zeg u, dat deze geregtveerdigd naer zyn huis gegaen is, en niet de andere : want al die zich verheft, zal vernederd worden, en al die zich vernedert, zal verheven wor- den. 15 Zy bragten ook tot hem eenige kleine kinderen, opdat hy die zoude aenraken ; doch de discipelen dit ziende, bestraften hen. LUCAS, XIX. 887 16 Maer Jezus, hen byeenroepende, zeide : Laet de kinderkens by my komen, en belet ze niet : want voor zoodanigen is het ryk Gods. 17 Ik zeg u voorwaer : zoo wie het ryk Gods niet aenneemt gelyk een klein kind, die zal er niet ingaen. 18 Dan stelde hem zeker overste dezevraeg voor : Goede Meester! wat moet ik doen om het eeuwig leven te beërven? 19 Jezus zeide hem : Waerom noemt gy my goed? niemand is er goed als God alleen. 20 Gy weet de geboden : Gy zult niet dood slaen ; gy zult geen overspel doen ; gy zult niet stelen; gy zult geene valsche getuige- nisse geven ; eert uwen vader en uwe moe- der. (Exodus xx, 13.) 21 Hy zeide : Ik heb dit alles onderhou- den van myne jeugd af. 22 Jezus dit hoorende, zeide hem : Daer ontbreekt u nog eene zake; verkoopt alles dat gy hebt, en geeft het den armen, en gy zult eenen schat in den hemel hebben ; en komt, volgt my na. 23 Als hy dit hoorde, wierd hy bedroefd : want hy was zeer ryk. 24 En Jezus ziende, dat hy bedroefd ge- worden was, zeide : Hoe moeijelyk zal het zyn aen degenen, die rykdommen hebben, in het ryk Gods te komen ! 25 Want het is ligter, dat een kemel door de ooge van eene naelde ga, als dat een ryk mensch in het ryk Gods kome. 26 Die het hoorden, zeiden : Wie kan er dan zalig worden? 27 Hy zeide hun : Hetgene onmogelyk is by de menschen, is mogelyk by God. 28 Dan zeide Petrus : Ziet, wy hebben alles verlaten, en zyn u gevolgd. 29 Hy zeide hun : Voorwaer ik zeg ulie- den : daer is niemand, die om het ryk Gods verlaet zyn huis, of ouders, of broeders, of vrouwe, of kinderen; 30 Die niet veel meer wederom zal ontvan- gen in dezen tyd, en in de toekomende eeuwe het eeuwig leven. 31 Doch Jezus nam de twaelf by zich, en zeide hun : Ziet, wy gaen opwaerts naer Jerusalem, en alles zal volbragt worden, dat wegens den Zoon des menschen geschre- ven is door de propheten. 32 Want hy zal overgeleverd worden aen de heidenen, en hy zal bespot, en gegecseld, en bespogen worden. 33 En na dat zy hem zullen gegecseld heb- ben, zullen zy hem dooden ; en den derden dag zal hy verryzen. 34 Maer zy verstonden hiervan niet het minste ; en deze za'ek was voor hen verbor- gen, noch zy begrepen niet hetgene er ge- zeid wierd. 35 Als hy omtrent Jericho kwam, zat er een blinde by den weg en bedelde. 36 En hoorende het volk met menigte voor- bygaen, vraegde hy wat er te doen was. 37 Zy zeiden hem, dat Jezus van Nazareth daer voorbyging. 38 En hy riep, zeggendé : Jezus, Davids Zone, ontfermt u myner! 39 Die voren gingen, berispten hem, opdat hy zwygen zoude ; maer hy riep nog veel meer : Davids Zone, ontfermt u myner! 40 Jezus bleef dan staen, en gebood dat men denzelven by hem zoude brengen. En als hy bygekomen was, vroeg hy hem, 41 Zeggende : Wat wilt gy, dat ik u doe? Hy antwoordde : Heere ! dat ik zien mag. 42 Jezus zeide hem : Wordt ziende : uw geloof heeft u genezen. 43 Terstond wierd hy ziende, en volgde hem, God verheffende. En al het volk, als zy dit zagen, loofden God. KAPITTEL XIX. EN binnenkomende, wandelde hy door Je- richo. 2 En ziet, daer was een man, genoemd Za- cheus; deze was een opper-publicaen, die ryk was. 3 En hy zocht te zien, wie Jezus was ; maer hy konde niet om de menigte des volks, mits dat hy klein van persoon was. 4 Hy liep dan vooruit, en klom op eenen wilden vygenboom, om hem te zien; want hy aldaer moest voorbykomen. 5 En als Jezus op dieplaets gekomen was, zag hy op, en hem ziende, zeide hy tot hem : Zacheus ! haest u, komt af; want ik moet van daeg in uw huis verblyven. 6 Hy kwam haestig af, en ontving hem met blydschap. 7 Allen, die dit zagen, murmureerden, zeggende : Hy is by eenen ondeugenden mensch gaen herbergen. 8 Maer Zacheus, voor den Heere staende, zeide : Ziet, Heere ! ik geve de helft van al myn goed aen den armen, en indien ik iemand ergens in te kort gedaen heb, ik geve het vier dubbel wederom. 9 Jezus zeide tot hem : Heden is de zalig- heid over dit huis gekomen, omdat deze ook een kind van Abraham is. 10 Want de Zoon des menschen is geko- men, om te zoeken en zalig te maken, het- gene verloren was. 11 Terwyl zy hier naer luisterden, voegde hy er nog by deze gelykenisse, omdat hy niet verre van Jerusalem was, en dat zy meenden, dat het ryk Gods zoo ten eerste verschynen zoude. 12 Hy zeide dan : Zeker man van groole afkomste is gegaen naer een vergelegen LUCAS, XIX. 888 land, om beziltinge van een koningryk te nemen, en daerna weder te komen. 13 Na dat hy dan zyne tien knechten had byeengeroepen, gafhy hun tien ponden, en zeide hun : Dryft er koophandel mede, tot dat ik kome. 14 Maer zyne bflrgers hem hatende, zonden hem gezanten achterna, zeggende : Wy willen zoodanigen koning over ons niet hebben. 15 Hy is dan wederom gekomen, na dat hy bezit vanzyn ryk genomen had, en deed zyne knechten, aen dewelke hy geld gegeven had, byeenroepen, om te weten wat elk door zynen koophandel gewonnen had. 16 De eerste kwam dan, en zeide : Heere! uw pond heeft er nog tien andere gewonnen. 17 Hy antwoordde hem : Welaen, goede knecht ! omdat gy getrouw zyt geweest in weinig, zult gy bevel hebben over tien steden. 18 De andere kwam ook, en zeide : Heere ! » uw pond heeft er vyf andere gewonnen. 19 Hy zeide tot dezen ook : En gy zult over vyf steden bevel hebben. 20 Een andere kwam, en zeide : Heere ! ziet hier is uw pond, hetwelk ik gebonden heb in mynen neusdoek : 21 Want ik vreesde u, omdat gy een stuer mensch zyt; gy neemt weg, hetgene gyniet gegeven hebt, en gy maeit, daer gy niet gezaeid hebt. 22 Hy antwoordde : ik oordeele u uit uwen eigen mond, gy booze knecht ! gy wist dat ik een stuer mensch was, die wegneme, hetgene ik niet gegeven heb, en maeije, daer ik niet gezaeid heb. 23 Waerom hebt gy dan myn geld niet gegeven in de wisselbank? dan had ik het na myne komste met winste kunnen we- derom eischen. 24 En hy zeide tot de omstaenders : Neemt hem zyn pond af, en geeft het aen denge- nen, die tien ponden heeft. 25 Zy zeiden hem : Heere! hy heeft tien ponden. 26 Daerom, zeg ik u, dat aen al die heeft, nog zal gegeven worden, en hy zal over- vloed hebben; doch van degenen, die niet heeft, zal ook het weinige dat hy heeft af- genomen worden. 27 Nu, wat aengaet myne vyanden, die my voor hunnen koning niet gewild heb- ben, brengt ze hier, en doodt ze in myne tegenwoordigheid. 28 Dit gezeid hebbende, ging hy vooruit, optrekkende naer Jerusalem. 29 En als hy kwam omtrent Betphage en Bethanien , aen den berg, die genoemd wordt den berg van Oliveten, zond hy twee van zyne discipelen, 30 Zeggende : Gaet naer dat dorp, dat daer voor u ligt, en daerin komende, zult gy een ezelinne-veulen gebonden vinden, daer nooit mensch opgezeten heeft ; maekt het los, en brengt het hier. 31 En is het dat u iemand vraegt, waerom gy het losmaekt, zegt : Omdat het de Heer van noode heeft. 32 Zy gingen dan henen die hy gezonden had, en zy vonden het veulen staen, gelyk hy hun gezeid had. 33 Doch terwyl zy het losmaekten, de- gene, dien het veulen toebehoorde, zeide tot hen : Waerom maekt gy het veulen los? 34 Zy antwoordden : Omdat het de Heer van noode heeft. 35 Zy bragten het dan by Jezus, en hunne kleederen op het veulen werpende, zetle- den zy Jezus daerop. 36 Terwyl hy voortging , spreidden zy hunne kleederen langs den weg. 37 En gelyk hy naderde aen het afgaen van den berg van Oliveten, begon geheel de bende der discipelen van blydschap God met luider stemme te loven, over al de wonderheden, die zy gezien hadden ; 38 Zeggende : Gebenedyd is de Koning, die komt in den naem des Heeren ! Vrede zy in den hemel, en glorie in het aller- hoogste ? 39 Eenigen van de phariseën, die onder het volk waren, zeiden tot hem : Meester! berispt uwe discipelen. 40 Hy antwoordde hun : Ik zeg u, dat zoo deze zwygen, de steenen zelfs zullen roepen. 41 En gelyk hy naderde, en de stad zag, weende hy over haer, zeggende : 42 Och of gy erkendet, zelfs nog op dezen uwen dag, hetgene u tot vrede dient! Maer nu is hel voor uwe oogen verborgen. 43 Want de dagen zullen over u komen, dat uwe vyanden met eenen wal u zullen omringen, u zullen insluiten, en van alle kanten benauwen. 44 Dalzyu, met uwe kinderen die binnen u zyn, ten gronde zullen verderven, en den eenen steen op den anderen in u niet laten ; omdat gy den tyd van uwe bezoekinge niet gekend hebt 45 En in den tempel gekomen zynde, be- gon hy er degenen, die daer kochten en verkochten, uit te dryven; 46 Hun zeggende : Daer staet geschreven. Myn huis is een huis des gebeds; doch gy hebt er eenen kuil van roovers afgemaekt. (Isaias lvi, 7.) 47 En hy leerde dagelyks in den tempel. Maer de prinsen der priesteren, de schrift- geleerden, en de voornaemsten des volks zochten hem van kant te helpen. LUCAS, XX. 889 48 Maer zy vonden geenen middel, om iets tegen hem te doen : Want al het volk hoorde hem aen met de uiterste verwon- dering. KAPITTEL XX. OP eenen van deze dagen, als hy bezig was met het volk in den tempel te leeren, en het evangelie te prediken, zyn de opper-priesters, en schriftgeleerden, met de ouderlingen byeengekomen, 2 En hebben hem gezeid : Zegt ons, door wat magt gy deze dingen doet, of wie is het, die u deze magt gegeven heeft? 3 Jezus antwoordde hun : Ik zal u ook eene vraeg voorstellen; antwoordt my eens: 4 Het doopsel van Joannes was dat van den hemel, of van de menschen? 5 Doch zy dachten en zeiden in zich zei- ven : Indien wy zeggen : Van den hemel ; zoo zal hy antwoorden : Waerom hebt gy hem dan niet geloofd ? 6 En indien wy zeggen : Van de men- schen; al het volk zal ons steenigen, want zy zyn verzekerd, dat Joannes een propheet was. 7 Zy antwoordden dan, dat zy niet wisten, van waer het was. 8 Jezus zeide hun : Ik zeg u dan ook niet, door wat magt ik deze dingen doe. 9 Dan begon hy het volk deze gelykenisse te zeggen : Iemand had eenen wyngaerd geplant, en besteedde hem aen eenige lands- lieden, en ging voor langen tyd uit reizen. 10 Als het nu tyd was, zond hy eenen knecht tot de landslieden, opdat zy hem vruchten zouden geven van zynen wyn- gaerd; maer de landslieden sloegen hem, en zonden hem zonder vruchten henen. 1 1 Hy zond hun dan eenen tweeden knecht ; maer zy sloegen dezen ook, en na dat zy hem groote versmaedheid aengedaen had- den, zonden hem van des gelyken zonder vruchten henen. 12 Hy zond dan eenen derden, dien zy almede kwetsten, en wegjoegen. 13 Dan zeide de heer des wyngaerds : Wat zal ik doen ! Ik zal mynen liefsten zone zen- den; misschien zullen zy ontzag hebben, als zy hem zullen zien. 14 Maer zoo haest de landslieden hem zagen, dachten zy en zeiden onder malkan- deren : Deze is de erfgenaem ; komt, laet ons hem dooden, opdat de erfenis aen onszy. 15 Zy hebben hem dan buiten den wyn- gaerd gestootcn, en dood geslagen. Wal zal «la iï de heer van dien wyngaerd hun doen? 16 Hy zal komen en die landslieden ver- nielen, en zynen wyngaerd aen anderen besteden. Als zy dit hooiden, zeiden zy : Verre zy dat van ons ! 17 Hy hen aenziende, zeide : Wat is dit dan te zeggen, dat er geschreven staet : De steen, dien de bouwmeesters verworpen hebben, is geworden tot eenen hoeksteen ! (Psalm cxvii, 22.) 18 Al die over dezen steen zal vallen, zal verbryzeld worden; en op dien hy vallen zal, zal hy vermorzelen. 19 De prinsen der priesleren,en de schrift- geleerden meenden de handen aen hem te slaen ; want zy wierden gewaer, dat hy die gelykenisse op hen gezeid had ; maer zy vreesden het volk. 20 Zy namen hem dan waer, en zonden bespieders uit, die zich voor regtzinnigen zouden uitgeven, om hem te vatten in zyne woorden; opdat zy hem aen de overheid, en aen de magt van den stadhouder zouden kunnen overleveren. 21 En zy stelden hem deze vrage voor : Meester ! wy weten, dat gy opregt spreekt en leert, en dat gy niemand aenziet, maer den weg Gods volgens de waerheid leert; 22 Is het geoorloofd den cyns aen den keizer te geven, of niet? 23 Hy hunne listigheid bemerkende, ant- woordde hun : Wat kwelt gy my? 24 Toont my eenen denaris. Wiens beeld en opschrift staet er op? Zy antwoordden, en zeiden hem : Des keizers. 25 Hy zeide hun : Geeft dan aen den keizer dat den keizer toekomt, en aen God dat God toekomt. 26 En zy konden zyne woorden voor hel volk niet berispen ; en over zyn antwoord verwonderd zynde, zwegen zy stil. 27 Daer kwamen ook by hem eenigen van de sadduceèn, dewelke zeggen dat er geene verryzenisse, is, en zy ondervraeg- den hem, 28 En zeiden : Meester ! Moyses heeft ons geschreven : Indien iemands broeder ge- trouwd zynde, sterft, en geene kinderen achter laet, dat zyn broeder zyne huis- vrouwe trouwen moet, om aen zynen broe- der eenen nakomeling te verwekken. (Deu- teron, xxv, 5.) 29 Daer waren dan zeven broeders ; de eerste heeft eene vrouw getrouwd, en is ge- storven zonder kinderen achter te laten. 30 De volgende heeft haer ook getrouwd, en is ook gestorven zonder kinderen. 31 De derde heeft haer ook getrouwd ; en desgelyks alle zeven, en zy zyn allen ge- storven zonder nakomeling achter te lalen. 32 Eindelyk na hen allegader is de vrouw ook geslorven. 33 Wiens vrouw van hen allen zal zy zyn inde verryzenisse; want zy hebben ze alle zeven voor huisvrouw gehad ? 34 Jezus zeide lot hen : De kinderen dezer 38 890 LUCAS, eeuwe trouwen, en worden ten houwelyk gegeven ; 35 Maer die dewelke zullen weerdig ge- vonden worden deelachtig te zyn aen de toekomende eeuwe, en aen de verryzenisse van der dood, die zullen noch trouwen, noch getrouwd worden. 36 Noch zy zullen niet meer kunnen ster- ven, omdat zy gelyk zullen zyn aen de en- gelen, en dat zy zullen kinderen Gods zyn, dewyl zy kinderen van de verryzenisse zul- len wezen. 37 Nu, dat de dooden verryzen zullen, heeft Moyses zelf genoeg bewezen, als hy by den braembosch zynde, zeide, dat God is de God van Abraham, en de God van Isaac, en de God van Jacob. (Exodus iii, 6.) 38 God is immers geen God van dooden, maer van levenden; want zy leven alle- gader voor hem. 39 Eenigen van de schriftgeleerden het woord opnemende, zeiden tot hem : Meester! gy hebt wel gezeid. 40 En niemand durfde hem verders iets meer vragen. 41 Maer hy zeide tot hen : Hoe zeggen zy, dat de Christus de zoon van David is? 42 En nogtans zegt David zelf in het boek der psalmen : De Heer heeft tot mynen Heer gezeid : Zit aen myne regter hand, 43 Tot dat ik uwe vyanden stelle tot eene voetbank uwer voeten. (Psalm cix, 4.) 44 Hoe is hy dan de zoon van David, aen- gezien hem David Heere noemt? 45 Hy zeide dan tot zyne discipelen, daer al het volk het hoorde : 46 Wacht u van de schriftgeleerden, die geerne met lange tabbaerden wandelen, die zoeken gegroet te worden op de merkten, die in de synagogen de eerste zetels, en in de maeltyden de eerste plaetsen beminnen ; 47 Die onder schyn van lang te bidden, inslokken de huisgezinnen der weduwen. Dezen zullen een zwaerder oordeel ont- vangen. KAPITTEL XXI. EN aenziende hoe de ryken hunne giften in de offerkiste wierpen; 2 Zag hy ook eene arme weduwe twee kleine penningskens daer in werpen. 3 En hy zeide : Ik zeg u voorwaer, dat deze arme weduwe meer als al de anderen daer heeft ingeworpen ; 4 Want al de anderen hebben aen God geofferd van hetgene hun overschoot; maer deze heeft uit hare armoede gegeven, al wat zy had tot haren nooddruft. 5 En alzoo eenigen zeiden van den tempel, dat hy van schoonen steen gemaekt en van giften treffelyk voorzien was, antwoordde hy : XXI. 6 De tyd zal komen, dat al hetgene gy hier ziet, zoo verwoest zal worden, dat er niet een steen op den anderen zal blyven. 7 Zy vraegden hem , en zeiden : Meester ! wanneer zal dat zyn, en aen wratteeken zal men zien kunnen, dat het haest gebeuren zal? 8 Hy zeide : Ziet toe, dat gy niet verleid wordt; want velen zullen komen in mynen naem, zeggende : lk ben de Christus; en die tyd is al naby; daerom wilt ze niet volgen. 9 En als gy zult hooren van oorlogen en van oproerten, ontstelt u niet : want deze dingen moeten eerst geschieden , maer nog zal het niet terstond het einde zyn. 10 Alsdan, zeide hyhun, zal het eene volk tegen het andere opstaen, en het eene ko- ningryk tegen hel andere ; 11 En op verscheidene plaetsen zullen groote aerdbevingen zyn, en peste, en hon- gersnood, en daer zullen schrikkelyke din- gen en wondere teekenen in den hemel gezien worden. 12 Maer voor dit alles, zullen zy de handen op u slaen, en u vervolgen, u leidende in de synagogen en de gevangenissen ; en zy zullen u brengen voor koningen en stad- houders, om mynen naem. 13 En dat zal u dienen, om voor hen ge- tuigenisse te geven van de waerheid. 14 Daerom stelt vast in uwe herten, van niet te overdenken, hoe dat gy u zult ver- antwoorden. 15 Want ik zelf zal u eenen mond en eene wysheid geven, aen dewelke al uwe vyanden niet zullen kunnen tegenspreken, noch we- derstaen. 16 Doch gy zult van uwe ouders zelfs, en broeders, en maegschap, en vrienden ver- raden worden; en zy zullen er verscheide- nen van u ter dood brengen. 17Engy zult van alle mensehen gehaet worden om mynen naem. 18 Maer daer zal nogtans niet een liair van uw hoofd verloren gaen. 19 Door uwe lydzaemheid zult gy uwe zielen bezitten. 20 Doch als gy zien zult dat Jerusalem door een leger wordt omringeld, weet zeker dat hare verwoesting dan aenstaende is. 21 Die alsdan in Judeèn zyn, dat ze uaei de bergen vlugten ; en die 'binnen de stad zyn, dat ze zich vertrekken, en die buiten op het land zyn, dat ze niet binnen komen. 22 Want dat zyn dagen van wrake , opdat alles, dat er geschreven staet, volbragi worde. 23 Doch wee die bevrucht zullen zyn, en kinderen zuigen in die dagen ! want daei zal over dat land groote verwoesting, en LUCAS, XXII. 894 over dit volk grooie gramschap komen. 24 En zy zullen door het scherp des zweerds nedergeslagen, en naer alle volke- ren gevangen geleid worden ; en Jerusalem zal van de heidenen onder de voeten ge- treden worden, tot dat de tyd der heidenen vervuld is. 25 En daer zullen teekenen in de zonne zyn, en in de mane, en in de sterren, en op de aerde benauwdheid onder de volkeren , uit verbaesdheid van het gedruisch der baren van de zee; 26 Zoo dat de menschen van vreeze be- zwyken zullen door het aenkomen van die dingen, die de heele wereld zullen over- komen : want de krachten der hemelen zullen beroerd worden. 27 En alsdan zullen zy den Zone des men- schen zien komen op eene wolke, met groote magt en glorie. 28 Als deze dingen beginnen te geschie- den, ziet opwaerts, en heft uwe hoofden op : want uwe verlossing naby is. 29 Hy zeide hun ook eene gelykenisse : Aenmerktden vygenboom, en al de hoornen. 30 Als gy ze ziet uitbotten , zoo weet gy dat' de zomer aenstaende is. 31 Zoo ook, als gy al deze dingen zult zien geschieden , weet' dat het ryk Gods aen- staende is. 32 lk zeg u voorwaer, dat dit geslacht niet zal voorbygaen , lot dat al deze dingen ge- schieden. 33 Hemel en aerde zullen voorbygaen; maer myne woorden zullen niet voorbv- gaen. 34 Let dan op u zeiven, opdat uwe herten door dronkenschap, of brasseryen, of tyde- lyke bekommernissen niet bezwaerd wor- den ; en dat die dag u niet onvoorziens ovcrvalle. 35 Want hy zal gelyk een strik overkomen over allen, die op den ganschen aerdbodem zyn. 36 Daerom waekt, en bidt altyd, opdat gy weerdig moogt gevonden worden te ont- vlugten al deze dingen, die gebeuren zullen, en opdat gy moogt staen voor den Zone des menschen. 37 Voorts leerde hy des daegs in den tem- pel , en des nachts buiten gaende, verbleef hy op den berg, genoemd Oliveten. 38 En al het volk kwam des morgens vroeg in den tempel, om hem te hooren. KAPITTEL XXII. OINDEKTUSSCIIEN naderde de feestdag der ongedeesemde brooden, die men pa- schen noemt. 2 En de opper-prieslers met de schriftge- leerden zochten eenen middel , hoe zy hem ter dood zouden brengen; want zy vreesden het volk. 3 Doch Satan voer in Judas, genoemd Iscariotes, een van de twraelf. 4 Hy ging dan henen, en sprak met de opper-priesters en hoofdmannen, op wat maniere hy hem leveren zoude. 5 Zy waren hierover verblyd, en kwamen met hem overeen, van hem eene zekere somme geld te geven. 6 En hy zeide'het hun toe; hy zocht dan de gelegenheid om hem zonder oproer te leveren. 7 Ondertusschen de dag der ongedeesemde brooden kwam aen , op denwelken het paeschlam moest gedood worden. 8 En hy zond Petrus en Joannes af, hun zeggende : Gaet en maekt ons het paesch- mael bereid, opdat wy het eten. 9 Zy zeiden hem : Waer wilt gy, dat wy het bereiden? 40 Hy zeide tot hen : Zoo haest gy in de stad zult komen, zal u een man ontmoeten, dragende eene kruike water; volgt hem in het huis daer hy ingaet; 44 En zegt aen den vader des huisgezins van dat huis : De Meester vraegt u : Waer is deeetzael, daer ik het paeschmael met myne discipelen mag eten? 42 En hy zal u eene groote eetzale toonen, die al gespreid is ; bereidt het aldaer. 43 Zy gingen, en vonden het gelyk hy ge- zeid had, en zy bereidden het paeschmael. 44 Als nu de uer gekomen was, ging hy ter tafel zitten , en de twaelf apostelen met hem. 45 En hy zeide hun : Ik heb zeer verlangd dit paeschmael met u te eten, eer ik ga lyden : 16 Want ik zeg u, dat ik er voortaen niet van eten zal, tot dat het volbragl zal zyn in het ryk Gods. 47 En eenen beker genomen hebbende, dankte hy, en zeide : Neemt, en deelt hem onder u. 48 Want ik zeg u, dat ik van het gewas des wyngaerds niet drinken zal, tot dat het ryk Gods zal gekomen zyn. 49 Daerna nam hy het brood, en eene dankzegginge gesproken hebbende, brak hy het, en gaf het hun, zeggende : Dit is invn ligchaem, hetwelk voor u gegeven wordt; doet dit tot myner gedachtenisse. 20 Insgelyks nam hy ook den beker, na dat hy het avondmael gehouden had, zeg- gende : Deze beker is liet nieuw verbond m mvn bloed, hetwelk voor u vergoten zal worden. 21 Niettemin, ziet, de hand van muien verrader is met my aen tafel. 22 Het is waer, de Zoon des menselien 892 LUCAS, XXII. gaet henen, gelyk het vast besloten is; nog- tans wee dien mensen, door wien hy zal verraden worden! 23 En zy begonnen malkanderen te onder- zoeken, wie het van hen mogt wezen, die dat doen zoude. 24 Daer ontstond ook een geschil onder hen, wie van hen de meeste scheen te wezen. 25 Maer hy zeide hun : De koningen der volkeren voeren heerschappye over hen, en die magt over hen hebben, worden gena- digen genoemd. 26 Zoo mag het onder u niet gaen; maer die de meeste is onder u, dat hy gelyk de minste worde, en die de overste is, gelyk een dienaer. 27 Want wie is er meerder, die aen tafel zit, of die dient? Is het niet dengene die aen tafel zit? En ondertusschen ik ben in het midden van u, gelyk een die dient. 28 Doch gy zyl het, die met my stand- vastig gebleven zyt in myne kwellingen. 29 En ik bereide voor u ook een ryk, ge- lyk myn Vader voor my bereid heeft ; 30 Opdat gy in myn ryk eet en drinkt aen myne tafel, en zit op troonen, om te oordee- len de twaelf geslachten van Israël. 31 De Heer zeide ook : Simon, Simon ! ziet, Satan heeft verzocht om u te mogen ziften, gelyk de tarwe ; 32 Maer ik heb voor u gebeden, opdat uw geloof niet bezwyke : en gy, eens bekeerd zynde, versterkt uwe broeders. 33 Petrus antwoordde hem : Heere ! ik ben bereid met u in den kerker, en tot der dood toe te gaen. 34 Maer Jezus zeide : lk zeg u, Petrus ! de haen zal van daeg niet gekraeid hebben, of gy zult al dry mael geloochend hebben, dat gy my kent. 35 Verders zeide hyhun : Als ik u uitzond zonder borze, of reiszak, of schoenen, heeft u wel iets ontbroken? 36 Niets, zeiden zy. Hy zeide hun dan : Maer die nu eene borze heeft, dat hy ze op- neme, van des gelyken die eenen reiszak heeft ; en die er geenen heeft, dat hy zyn kleed verkoope, en een zweerd koope. 37 Want ik zeg u, dat in my dit ook nog moet volbragt worden, dat er geschreven staet : Men heeft hem gesteld onder de booswichten (Isaias liii, 12) : want hetgene van my voorzeid is, gaet een einde nemen. 38 Zy zeiden : Heere ! ziet hier zyn twee zweerden. Hy zeide hun : Het is genoeg. 39 En uitgaende, vertrok hy zich volgens zyne gewoonte naer den berg van Oliveten, en zyne discipelen volgden hem. 40 Als hy ter plaetse gekomen was, zeide hy tot hen : Bidt, dat gy niet valt in beko- ringe. 41 En hy is de verte van eenen steenworp van hen afgeweken, en op zyne knien val- lende, begon hy te bidden, 42 Zeggende : Vader! indien gy wilt, neemt dezen kelk van my weg ! maer nog- tans dat myn wil niet geschiede, maer de uwe. 43 Doch hem verscheen een engel van den hemel, die hem versterkte. En als hy in eenen zeer benauwden stryd gekomen was, bad hy des te vuriger. 44 En zyn zweet wierd als droppelen bloed, die op de aerde afliepen. 45 Als hy opstond van zyn gebed, en by zyne discipelen kwam, vond "hy ze slapen van droefheid. 46 En hy zeide tot hen : Wat slaept gy; staet op en bidt, opdat gy niet valt in be- koringe. 47 Terwyl hy nog sprak, ziet, daer kwam een hoop volk aen, en een van de twaelf, genoemd Judas, ging hen voor, en naderde tot Jezus om hem te kussen. 48 Jezus zeide tot hem : Hoe, Judas! ver- raedt gy den Zoon des menschen met eenen kus? 49 Die by hem waren, ziende wat er aen- staende was, zeiden hem : Heere ! willen wy met het zweerd slaen? 50 En daer sloeg een van hen op eenen knecht van den hoogen priester, en kapte hem de regter oore af. 51 Doch Jezus zeide hun : Houdt daervan op. En zyne oore geraekt hebbende, genas hy hem. 52 Jezus zeide dan tot de opper-priesters, en oversten des tempels, en de ouderlingen, die om hem gekomen waren : Gy komt hier met zweerden en stokken, gelyk lot eenen moordenaer. 53 Als ik dagelyks by u in den tempel was, hebt gy de hand aen my niet geslagen : maer dit is uwe uer, en de magt der duis- ternissen. 54 Zy hem dan vastnemende, bragten hem in het huis van den oppersten priester ; doch Petrus volgde van verre. 55 En als zy nu vuer ontstoken hadden in het midden van het voorhof, en te samen nederzaten, zat Petrus ook onder hen. 56 Doch eene dienstmaegd hem ziende by het licht zilten, en hem bezien hebbende, zeide : Deze was ook met hem. 57 Maer hy loochende hem, zeggende : Vrouw! ik ken hem niet. 58 Een weinig daerna zag hem een ander, en zeide : Gy zyl ook van dat volk. Maer Petrus zeide: O mensen! ik ben er mei van. 