VADERLANDSCHE LETTER OEFENINGEN
Reponse générale, bag. 127. &c. o ue MET OPIUM 525 leerd water van Laurierbladen, in de holte van den buik ge- {poten „ honden eerder doet verliezen, dan wanneer het in de maag gegeven wordt (*). Zo toont No. a1.en 23. verge- leken met No. 22, dat het Opium, in de maag en dikke darmen gefpoten van honden, niet zulke snelle of krachtige uitwerkingen doet, als wanneer het in de holte van den buik - wordt ingevoerd. En No. 6. vergeleken met No. 10 „toont, dat gefmolte Opium, op de Spieren van den buik: gegoten, kikvorsch niet zo effectief doodt, als wanneer alle de in- gewanden van het onder-lichaam, aan de werking van het zelve, zijn bloot gelegd. (1) Alhoewel het waarschijnlijk voorkomt, uit No. 22 vergeleken met No. 24, dat gefmolten Opium, in de aderen van honden ingefpoten, hen niet zo snel doodt, als wanneer het in de holte van den buik gevoerd wordt; kan dit, evenwel, met geen zekerheid beantwoord worden, om dat de hond van No. 24 veel ouder, en meer dan tienmaal zwaarder was dan de ander. (2) Het blijkt, dat een smelting van Opium, in de dikke darmen van een hond gefpoten, het benedenste gedeelte van het rugmerg, merkbaar, meer aandoen, dan het bovenste, of de hersenen: want de honden van No. 21 en 22 verloren, niet alleen het vermogen van beweging eerder in hun achterste beenen dan in de voorste, maar zij hadden er ook geen gevoel van pijn in, doch huilden geweldig, wanneer hun ooren geprikt werden. (3) Een smelting van Opium, in de holte van den buik, of het dikke darmte, van honden, ingefpoten, vernietigt het vermogen van gevoel en beweging, van de achterste poten, niet door het verzenden van enige uitvloeivels, naar de Spieren van deze delen; want dan konden deze uitwerkingen niet, zo ogenblikkelijk volgen, (No. 21 en 22.) Daarenboven, nadat het Opium, in de maag en darmen gevoerd, van een kikvorsch, na dat men zijn hart heeft uitgenomen, het gevoel en vermogen van beweging der Spieren, even snel, vernietigt als of het dier geheel waren gebleven (No. 2); is het klaar, dat deze uitwerkingen niet geleid konden worden van de fijne deelen van het Opium, in het bloed opgenomen, en door middel van hetzelfde, naar de verschillende Spieren en werktuigen gevoerd. Ook brengt een smelting van Opium in het dikke gedeelte van de darmen, of de holheid van de buik, in honden, zyn erbitte. Na 5 experimenten kon Whytt constateren dat Opium een smelting van het midden van de darmen, of de holheid van de buik in honden, zyn erbitte. Ook bracht een smelting van Opium een fijn gemengd van uitwerpselen niet voort door een vaste vloeistof, doofde de zenuwen, aan het rugmilt over te zenden; want dan kon de werking niet zo ogenblikkelijk zijn. Het rugmilt, en deszelfs zenuwen, kregen hun werking niet zo snel terug na dat het Opium, door een openende kliefje, ontlaat was. Daar blijft Jan maar over, dat het Opium, door aanvoeding te maken op de uiteinden der zenuwen van de delen waar aan het geappticleerd is, door middel van harne fysiek hang en snelheid, met de hersenen en het rugmilt, de werking van het vermogen, waarvan de beweging in de lichaam van dieren afhangt, door het geheel velenstel van de zenuwen, vernietigt of opschort. (4) Nademaal het Opium, geappliceerd op de buikspieren van een kikvorsch, die van zyne hersenen en rugmerg beroofd is, de beweging van het hart, niet zo snel, vermindert, als wanneer het gegoten wordt op de buikspieren van een kikvorsch, wiens hersenen en rugmerg geheel zijn. Zo volgt, dat de hersenen en het rugmerg, en derhalve, ook de zenuwen welke hier van afstammen, een grooter invloed hebben op de beweging van het hart, dan eenig ander deel van het dierlijk lichaam. (2) Opium vernietigt de beweegkracht der Spieren van dieren, niet alleen door de invloed van de hersenen en het rugmerg te verminderen; maar ook door de Spiervezelen zelf, of het zenuwachtig vermogen, welk in dezelven geplaatst is, tot volvoering van hare werking "onbekwaam te maken": anders zou een smelting van Opium, op de buikspieren of ingewanden, ... Den, van een kikvorsch, gebracht, geen stuiting maken in de beweging van het hert, ceder, of inderdaad even snel, als het afvallen van zijn hoofd en de vernietiging van zijn rugmerg, (No. 4. en 5. vergeleken met No. 8. en 10.) Opium werkt, derhalve, niet alleen, door een beletsel te veroorzaken voor de werking van de hersenen en het rugmerg, maar zijn invloed gaat tot de vezelen der Spieren zelf, of tot de uiteinden der zenuw-draden, welke in dezelven ingeplant worden. Als ik zeg, dat de invloed van het Opium gaat tot de zenuw-draden, welke in de Spier-vezelen eindigen; wil ik niet zeggen, dat enige uitvloeiselen, of fyne delen, van het Opium naar dezelven overgebracht worden, (zie het a boven), naar dat het de vermogens van deze delen vernietigt, door middel van dat medelevend welke zij hebben door de hersenen of het rugmembex met de zenuwen, welke door het Opium onmiddellijk aangerakt worden. MET OPIUM. SITS. (s) Uit de bovengemelde Proeven mogen wij besluiten, dat niet alleen het vermogen van vrijwillige beweging, in de Spieren, maar ook derzelfde irritabiliteit, of vermogen van beweging, als zij geprikt worden, voortkomt van de Zenuwen, of ten minste onmiddellijk afhangt van derzelfde invloed, zodat Opium, ’t welk zijn uitwerkingen alleen doet, door op het zenuwachtige fysiek te maken, deze vermogens, zo schelkig vernietigt. Ik weet, dat een zeer vermaard Schrijver onlangs beweerde, dat de irritabiliteit der Spieren, onafhankelijk was van de Zenuwen, om dat de Spieren van dieren een vermogen van beweging hadden, als zij geprikt werden, eenigen tijd lang, na dat de gemeenschap was afgekneld met de hersenen, door middel van de zenuwen. In dieren, waar aan een ruime maat opium gebruikt is, worden de aderen, voornaamlijk die van de hersenvliezen, zeer gezwollen bevonden; waarom men gedacht heeft, dat het opium zynne uitwerkingen, in de lichaamen der dieren, voortbrengt, ten deel, ten minste, door het bloed uit te zetten, en de hersenen te drukken: maar deze uitzetting, van vaten, schijnt niets meer te zijn, dan een gevolg van de zeer traag beweging van het bloed door het hart, uit hoofd en van de gevoeligheid, waar mee dit werktuig aangetast is. In het opium maakt een scheluwke verslapping, in de bewegingen des longs, van dieren, welken evenwel, in de tijd van slaap, voortgaan met weinig of geen vermindering van kracht; dewyl het dikwijks pijn verlicht, zonder slaap te verwekken; en door plaatselijke werking op het hart, de beweging van dit werktuig vernietigt, na dat alle gemeenschap van hetzelfde, met het beginselfde zenuwen is afgeknapt (No. 12,13,17,18,19, en 20.); zo volgt, dat de uitwerkingen van het opium, niet toegekend moeten worden "gelijk sommigen gedacht hebben, aan het verwekken van slaap: in tegendeel, de slaap welke het veroorzaakt, schijnt alleen een gevolg te zijn van de verzwakking der gevoelbaarheid van het geheel zenuwachtig gestel. De andere uitwerkingen van opium kunnen ook van dezelfde oorzaak afgeleid worden, en in het bijzonder, de opstopping van alle ontstognngen, welke ontstaan zijn van een ongewone prikking der delen van het lichaam; en de geborstene vroem- 'Elay on de vital en zéér invloedvol. Mot. S. IX. en Physicog. Egel. p. 188. &c. In kookwijn, in welker mag en darmen ik gefritst Opium had gegeven, vond ik niet alleen het Oor van het hart, maar ook de grote aders, welken hier toe gaan, zeer opgevuld met bloed. Zie EGEL on Vital mot. p. 371-373. Eindelijk, zou niet het Opium de dieren dood "door derzelver werktuigen, geheel en al, ongevoelig te maken van de prikkelingen, welken door de natuur geschikt zijn, om dezelven tot beweging op te wekken; waar door, niet alleen, een soort van doofheid gemaakt wordt, in de wijze beweging van het gedarmte, en voortvloeiing van de Chyl; maar ook de vloeiten eerst beginnen stil te staan in Kleine, en, naderhand, in de grote vaten; terwijl, met het hart, allengs, minder gevoelig wordende van de aanprikkeling van het bloed, waar mee het opgevuld is, zich langzamer, en met groter terugbehouden, tot dat het eindelijk geheel stil staat. In een kleinen hond, welke Dr. KAASBOERHAAVEN opende, na dat hij hem drie grijnen Opium gegeven had, zag hij, na auwe aanschouwing, enige wurmswijze beweging in de darmen; de maag was zeer uitgezet; de uitgang van dezelve was gefloten, en het brood en de melk, welken de hond had genomen, met het Opium, tien uren te voorde, waren onverteerd. Daar was niets, naar Chylorgaan gelijkende, en den Twaalfvingerigen darm, en geen melkvaten te zien in het darmvel. De waterblaas, en dikke darmen waren zeer opgevuld, en het dier had geen afgang of water geloosd, na het innemen van het Opium. Impedimentum fac, p. 402,403. geleerde Dr. Aalster heeft ook aangemerkt, dat Opium de wurms- of wyze beweging in kikvorschen, en andere dieren, doet stillen. AB. Gotting. Vol. IL. p. 154. Wb. o Dit heeft mijn geachte Amptgenoot Dr. Aalster, met een vergrootglas gezien in kikvorschen, in de maag van welken hij eenige weinige druppels van een smeulding van Opium in water,ingebracht had. Zie Medical Ef. Vol. V. Part. 1. Art. XII. En zeker, de grote zwelling van het hart, en deszelfs Oor, in kikvorschen, die door Opium gedood waren! No. 5. vergeleken met No. 3,6,en 9.) geeft te kennen een meer dan gemeen tegenstand tegen de beweging van het bloed in de aderlagen, zo wel, als een mindere trap van irritabiliteit, in het hart. Verder, hangt niet de traag en volle aderlag, en verdroogde mond, in zulken, die een overmaat van Opium genomen hebben, af, ten dele, van de traag beweging der vaten in de kleine aderlagen en schevaten der kliers? Schoon men moet toelaten, dat de droogte van den mond, in zekere mate onta door de meerderende doorwaafleming, welke door het Opium grootlijk vermeerderd wordt. Woordenboek. Mijn pijn en droom ontdoen van kwaad, geen kwaad oog. Tweede Werk afhandeling van de heer ANTONI STORRK, Gezondheids-Art, over de Cicuta of Doolhof Kervel; waarin door vele Proefnemingen, zo van de Heer STORCK zelf als van andere beroemde Genees- en Heelkundigen bevestigd wordt, dat dit Kruid, niet alleen uitwendig veilig kan gebruikt worden, maar ook een inwendig Geneesmiddel is in vele ongegeneerde ziekten, inzonderheid in verbarstende Kliergezwellen de Kanker. Uit het Latijn vertaald door LAMBERTUS BIKKER, Med. Doctor. Te Rotterdam, bij Reinier Arrenberg. MDCCLXI. in groot Octavo, 218 bladzijden. De Heer van Storck heeft, na de uitgave van zijn eerste werk over de Krachten der Cicuta, niet langer de proeven met dit middel in kankeragtige gezwellen en zweerten, als ook in veel andere ziekten en gebreken te volgen, en geeft in dit werkje bericht van de uitvallen welke hij heeft ondervonden. Zonder ons met de uiterste, twijfelachtige of dubbelzinnige gevallen, hier aangegeven, op te houden, zullen wij onze lezers tegenwoordig alleen enkele van de gunstigste proeven, en de gelukkigste genezingen, door middel van de Cicuta bewerkte, voorstellen, om hen hier naar te laten oordelen, of de schrijver van deze verhandeling goede reden gehad heeft "dit middel zo hoog te roemen. Want dat ligt enkele voorbeelden "met een onzonde oog bekeken "niet zeer bevredigend "van de auteur "uit liefde en hoogachting voor zijn ontdekking, als zeer voldoende worden opgegeven, moet niemand, die de gemeene menselijke gevoelens niet onbekend is, verwonderen. Het zal genoeg zijn de pogingen van de Heer van Storck op hun waarde te stellen, als de meesten, of veelen, ja zelfs enkele van zijn opgegeven proeven, de toets van een onzonde en naauwkeurige navolging, met gelijke uitkomst, kunnen doorstaan. Men moet zich ondertussen verwonderen over de auteur meer toe te schrijven, dan hij zelf doet. "De Cicuta geneest de kanker, zegt de schrijver, "nogtans verzekere ik niet dat zij alle kanker geneest" (a). En hij zelf brengt voorbeelden bij van zulken "die niet genezen zijn (b). Ook wil hij niet dat men zich altijd en alleen op de Cicuta zal verlaten, maar dat er soms andere middelen bijgevoegd moeten worden (c). De twijfelachtige waarnemingen dan nu aan haar plaat te laten, zullen wij het achtste geval in dit tweede deel opmerken; en er eenige anderen van gelijke natuur op laten volgen. Een man van 27 jaar had, ongeveer 6 jaar een knobbelje gedragen in de wortel van zijn tong, waar in, bij poetsen, grote pijn ontstond, en welke de eetking moeilijk maakte; doch (om wat verlangen werd hier geen pijn, in gewaar). Het werd door de tijd groter en pijnlijker, brak eindelijk door, gaf dun, scherp en brandend vocht uit, en ging over in een brede, lelijke zuur. Als een pokkige zuur behandeld, werd het erger, en de pijn door de kwetsbaarheid verkleinde. De zuur had nu bijna de hele wortel van de tong weggevreten, en had fungeerte uitgevallen, kroop voort, verkoosde ook de tanden en amandelen, en maakte een gestappe pijn, waarbij zich ook hoofdpijn voegde. In deze staat begon men de Cicuta te gebruiken. Men spoote in de keet ten aftrekkel van de Cicuta met honing gemengd. Men liet de pijnlijke twee uur een lepeltje gebruiken van dit kruidje. Rec, Extraë. Ejcut, gr. x. i Mucilag. Gummi Tragac. Dr. sem. Syrup. Diacod Unc. 1. Aq. Fior. Samb. Unc. v. en gaf hem voor gewone drank te drinken van melk. Op de derde dag stond de zuur reeds zuiverder. De Extra's van de gisteren in het drankje, wordt met de helft vermeerderd. En de zesde dag was de vordering nog merkbaar meerder. In elfde dag verfchaft de kankervlakte twee na, in plaats van een dun scherp vocht, en van de weers van de keel waren reeds veelen geflooten. Men bleef met dezelfde middelen aanhouden. Den vijfde dag zag men in de omstreken van de wond ook tekenen van genezing. Men gaf hem nu s morgens en ’s avonds acht pilletjes van twee druppels extra, en liet hem veel wei van melk drinken. De ingeprijkt in de keel werden gefadig agtervolgd. Den zesde dag alles nog meer gevorderd zijnde, werden hem agaats twee scrupules van het extra gegeven, en overvloedig wei van melk; de wond werd dikwils op een dag gewaakt met een aftrekzalf van de cicuta. Tussen beide kreeg de lijder enige toevallen, door het overladen van zijn maag; terwijl hij nu weerom met smaak at, en geleidelijk alles kon doordoen; doch deze werden door een braakmiddel, ten eerste weerom weggenomen. De zweet was hier door weerom wat vuil geworden; maar dit werd door de gemelde wassing en inspuitingen weerom beter. Eenige fungeneefjes flappen, hangend uitwaffen, welke mijn oordeelde de heeling van de wond te vertragen, werden zonder pijn, en zonder bloedstorting te maken, weggenomen. Met dezelfde middelen voortgegaan wordend, was de wond, op den acht-en-vijftigste dag, met een litteken overtrokken. De inspuitingen werden nagelaten, maar het extra in de vorige maat, nog 14 dagen, gebruikt. ‘De Lyder was volkomen genezen, en men hoorde, na enige weken, dat hij zich in ’t huwelijk begeven had. Zie hier de XIXde Waarneming. Een Man van 43 jaar, had, voor enkele jaren, de Klieren van den hals knoeftig, en zo groot, dat het lichaam van deze Klieren, aan weerszijden van den hals, een menschenvoet evenaarde. Alle deze Klieren in een klomp samen gegroeid, zaten zeer vast. Onder de Keel waren ook grote Gezwellen, die de beweging der armen zeer pijnlijk en bijna onmogelijk maakten. Uit het voorste gedeelte van de borst strekte zich een knoeftgatige klomp uit van den hals tot aan den rand der ribben. Hier en daar waren zweerven met een dun scherp vocht, welke die knoeftgezwellen doorknaagden. Op andere plaatsen ontstonden er zeer leelijke fungusse. Kreeftgezwellen. Daarenboven ontdekte men onnoemlijke boezems en pypzweeren. Een zeer hevige hoest kwelde den Lyder; het nagtzweet verteerde krachten en vlees; de Ademhaling was berstrokd; de Lucht uitgedoofd; de beenen, armen, het aangezicht en geheele gesteldheid van ’t lichaam, was door een slimme zwelling opgezet. Daar waren klaarblikkelijk tekenen van een ware uitwerking tegenwoordig. Dus verre de staat van den Patient, met de eigen woorden van den Schrijver voorgelegd. Hoe wanhopig het geval scheen, en hoe veel Geneesheeren te vergeefs op deze kwaal gewerkt hadden, men liet niet na de Cicuta ook hier te beproeven. Uitwendig werd op de Gezwellen gelegd een stoving uit de Cicuta; de Boezems en Pypzweeren werden met een flap afgetrokken van de Cicuta, met een weinig Roomsenhonig vermengd, dikwijls daags afgewascht. Ondersteunend werden enkele borstopenende middelen, en die te gelijk de krachten vermeerderen konden, gegeven. Door de stoving alleen werden de zweerven veel zuiverder, en de Gezwellen zagen minder. De Lyder, na enkele dagen, wat in krachten toegenomen zijnde, gaf men hem inwendig meer de Cicuta, en voor gemeenen drank Giste-water, met een vierde gedeelte melk vermengd. Na verloop van 14 dagen kwamen de fluimen zeer vrij voor den dag, en het hele lichaam fonkelde; de Pis ontlaakte zich overvrij oedig; de Avondkoorts en het nagzweet verminderden; de Verhardingen aan den hals, de Boezems en Pypzweeren vond men in veel betere staat. en XXVste Geval levert een Geneesmiddel op voor een oogje Staar of Catara, die bijna een jaar geduurd had. Bij de Cicuta liet men den Arbeider, wiens linkere oog een Staar had, een afkoeling van de Kluizwortel drinken. Alle 14 dagen werd hem een brilpenend Middel gegeven. Gedurende zes weken nam hij dagelijks anderhalve Drachme Extra van de Cicuta; doch de laatste maand twee Drachmes; hierdoor heeft deze Man zijn gezicht volkomen wederontvangen. Wij zullen ook een voorbeeld geeven van de deugd der Cicuta in een verouderde Ziekte, welke ons in het te Geval voorkomt. Een Vrouw van 60 jaar was, tijdens om 20 jaar, door een zeer ernstige Fiebe geplaagd, die zich uitliep. Alle de gewrichten bezet, en Kalkbuilen en Krytgezwellen voortbracht. Nooit was deze Lyderes van de pijn vier gehele weken vrij; en dezelfde was altyd zo groot, dat ze geen hand noch voet verroeren, noch zelfs spuwen aan den mond konde brengen. Men gaf haar de Cicuta, en het aftrekkel van de Piker-bloemen. De vierde week na dat ze deze genots gebruik had, kon ze niet alleen in haar kamer wandelen, maar begaf zich zelfs buiten het huis, en ging anderen bezoeken. Binnen kort hier na waren alle de Kalkbuilen en Gezwellen geheel verdreven. De Handen voordien, door deze Gezwellen, verwacht, waren nu weer zeer tere, zachter, natuurlijker en schoon. De krachten waren toegenomen, en alle de werkingen in ’t lichaam hersteld. De volgende maand bijna verloopt zijnde, wanneer deze waarneming geschreven werd, was deze Vrouw altyd gezond en zon voor pijn geweest. Tot dusverre de Waarnehmungen van den Schryver zelf: Wij zullen er nog enige bijvoegen, welke door andere bekwaamde Mannen, op voorgang van den Heer STORCK gebracht, en aan hem overgeschreven zijn. Dus schrijft de Heer MARTINUS VAN DER BELEN, Hoogleeraar op het Hoog School te Leuven, dat onder zijn behandeling was gevallen een Vryvester van 40 jaar, die, drie jaar geleden, zonder een uitwendige kenmerkelijke oorzaak, van een Knoeftgezwel in de linker Marm was aangetast. In het begin werd hier niets tegen gedaan; doch naderhand werden verschillende middelen aangelegd, en eindelijk werd het Gebrek door een onkundige Heelmeester geopend en open gemaakt; waar door het in kwaadaardigheid was vermeerderd, en soms merkbaar bloedde. En dezen staat nam hij toevlucht tot genoemde Hoogleeraar. Het was nu een afzwevend Kreeftgezwel geworden van een ongemeende grote; zodanig, dat het van het Sleutelbeen tot aan de laatste rib, en van den rand van het Borstbeen tot aan de grootste bocht der ribben en verder zich uitstrekte; zijnde geheel aan de ondergenoemde deelen vastgegroeid. Men zag de uitgespatte aderen op de oppervlakte, zo breed als vingers, en de slagaderlijke vaten waren dermate verwyderd, dat de zeer zware klomp van het Gezwel, aan zichzelf overgelaten zijnde, geheel opgeklapt werd. De Lyderes was Zwak; vermagerd, had een uitgeerende Koorts, hoewel de Stroomden op den tijd, gelijk te voren altijd gehoorzaam was, behoorlijk vloeiden. In deze toestand werd. Over de Cicuta. 338 Hieraan de Cicuta toegeleend, van een kleine gift tot groter, opklimmende, tot 24 pillen van twee grappien dagelijks: twintig werd een pap aangelegd uit verrotting tegenstane middelen, en Cicuta, naar 't gewicht van al de andere. Na verloop van enige weken verstarde de geheele klomp van het gezwel; zodat men dezelfde, door herhaalde snijding, moest wegnemen; 't welk gebeurde, met sparing van de huid, voor zover deze niet aangedaan was. Het onderliggende was gezond, en reeds door etter onderfcheiden, waar in echter nog een reuk van verf was. Men gebruikte er voorts op ettermaakende en verrotting tegenstane middelen, en hieldt aan met de pillen uit de cicuta, schoon met een kleine gift. Hier nevens werd drie drachmen van de cort. Perua dagelijks gegeven. Met dit alles werd de zwer tot zo verre toegeheeld, dat bij het schrijven van deze geschrift een zeer kleine opening overig was, zijnde er, in den geheelen tijd der genezing, geen fungus vlees uitgegroeid, zo dat men zich van de volkomen genezing kon verzekerden. Van den ervaren Heer KOLLER, Heelmeester in Bohemen, ziet men een bericht van het volgende geval. Eene vrouw van 36 jaar had een kankerachtige zwer in de omderste lip, uit een klein knobbeltje, 't welk allengs aangegroeid was, uitstaan. Beide de hoeken van den mond, voornaamlijk de rechter, was ter breedte van een duim vrij diep weggegeten en afgeknaagd; en de lippen der zwer waren overal verkleefd en omgekruld. De worteling werd ondoenlijk geoordeeld, om dat men geen bekwaam Leerlingen kon verwachten na zo veel verlies van zelfstandigheid. De Heer KOLLER besloot daarom tot het gebruik van de Cicuta; en gaf in 't begin een greppel van het Extraël, in een mengsel ontbonden. Uitwendig werd op de wond gelegd Pluksel met het volgende Geneesmiddel bevogtigd. Recipe Extraë. Cicute Drusje er Solve in Agua Calcis prima infusonis lib. 1. En de wond werd op deze wijze verbonden, zodat dikwijls als men merkte, dat de scherpe vocht door het pluksel heen drong; het welke in 't begin ook 's nachts moest gebeuren. Dit zelfde Middel werd van het begin tot het einde der gehechten gebruikt, met het alleen in de laatste maand, wanneer... Welk nog wel tegen de verwachting kan zijn uitgevallen, Oo 2 | 536 A. STORCK VERHANDELING OVER DE CICUTA. neer zich de Zwetser tot de toegeving schikte, zo te verzwakken, dat één Drachme van het Extraat der Cicuta gesmolten werd in een Potten Kalkwater van de tweede opgieting. Na verloop van de eerste maand was de Zwetser reeds in een veel beter staat; en van alle kanten groef gezond vleesch. Toen werd de inwendige gift van het Extraat op 24 graine vermindert, en hier mee nog een geheel maand aangehouden. In de derde en laatste maand werden alleen 12 graine per dag gegeven; en vijfmaal daags het buikzuiverend Middel. Alles werd van een volkomen genezing gevolgd, zo van de Lip, als van het geheele lichaam: want de Lyderes, die door het geleidelijke verlies van speekselen, om dat hij den mond niet kon fluiten, en wegen hevige pijnen, ter voren zeer vermagerd en ongezond uitzag, was nu, na de genezing, vet en gezond geworden. Uit een Brief van den Heer JOANNES VAN DER BELEN, Geneesheer te Brussel, geeft de Heer Storck het volgende. In de Voeteuvel van zeer veelen heb ik zeer gewichtige uitwerkingen gezien. Uitwendig heb ik aangelegd het Kruid Cicuta, in melk gekookt; en inwendig gegeven het Extraët der Cicuta in eenig mengsel ontbonden. Door middel van de Cicuta heb ik zeer vele Schurfdigen genezen; doch de genezing is altijd traag voortgegaan. Het is zelfde ts in koude Zinken gebeurd. Ik heb een Boerenvrouw gehad met een beginnende Staar, welke ik gelukkig genezen heb; doch dit heeft moeite en tijd gekost. Ik ben opgeklommen tot 6 Drachmen Extra van Gicuta, alle 24 uren, met beding, dat zij er-op drinken moest zeer veel aftrek van de Som van Euphorbiaceae, Foeniculum dulcamara en Liquiritia. De Boerenvrouw heeft van den 22 april tot den 3 november 68 Uncen Extra van Cicuta gebruikt. In de Teeling heb ik dikwijls een wonderbare uitwerking van de Cicuta waargenomen; sommigen reeds hopeloos heb ik door 9 Drachmen Extra van de Cicuta hersteld. Doch dit zal genoeg zijn om onze Lezers, in een kort begrip, te doen zien, wat de Heer Storck en andere voorname Mannen in de Genees- en Heelkunde, op zínen voortgang, met de Cicuta, tot genezing van onherstelbare Gebreken, zeggen verricht te hebben. Samen is het, dat onze Hollandse ervaringen hier mee nog zo weinig overeenstemmen. Indien onze Nederlandse Geneeskunde zich voor als nog niet hebben laten afschrikken val, of door dit tweede Stuk over de Cicuta, op nieuw opgericht vóórdaat en hopen dat onze Apotheekers te minder reden hebben om voor schade te vrezen, en zich deswegen te beklaagen over de Chirurgijn VAN DER HAAR, die de Cicuta uit de Lijst der Geneesmiddelen wederom heeft willen uitmokken. Nu elk van hen zijn winkel met een rijkelijker voorraad van het Kruid en het Extraat voorzien hebben. Van een Kolyk uit Mijn-floegen, veroorzaakt door Brood uit bakken in een Oven, welke men met bout van een flakketzel geboekt had. Een Heer had, op zijn buitenplaats, bij Parijs, de flakketzels van zijn tuinen laten verwijderen, om nieuwe in plaats te zetten. De Tuinier, een Oven hanteerende, waarin hij zijn Brood bakte, bediende zich van derg hout, om dezelfven heet te maken. Het hout van het flakketzel was gedekt of geveerd met ceruis; en dit vergif zich door de Oven verbreidende, drong in het Brood, en veroorzaakte zwakke toevallen aan negen personen, die ervan gegeten hadden. De twee eersten, die ervan aangevallen waren, werden belcstreden door een Chirurgijn en stierven, zonder dat men van de toevallen naar behoorden verscheen. De zeven anderen werden overvallen van zeer zware Kolyk-pijnen, welke vermoedden dat er een gemeene oorzaak schuilde van alle deze toevallen. Men deed een Geneesheer roepen, die dezelven aanmerkte als uitwerkingen van een Kolyk uit Mijn-stoffen veroorzaakt, en na zich ondervraagd te hebben van de omstandigheid, welke deze ziekte had kunnen voortbrengen, de Lijders behandeld als hebbende het Kolyk uit Lood-stoffen, en dezelven genezen. Men weet, aan hoe vele kwalen ongelukkige handwerkslieden bloot staan, die veel goudgeitzelt en ceruis moeten verwerken: maar men zou naauwlijks denken, dat het Lood zyne schadelijke uitwerkingen van vergif zou doen werken op zulk een min rechtstreekse en bijzondere wijze, als men in de bovenstaande aanmerking ziet. De Medecine. Afhandeling 1760, pag. 15. Overgenomen uit De Grondlegging tot den ware Godsdienst. Van Joh. Fred., Stapfer, Bedienaar des Heil. Evangeliums in de Gereformeerde Gemeente te Diesbach in het Canton Bern. En in't Nederlands vertaald door Joh. Will. van Haar. Tiende Deel. In ’s-Gravenhage, by Pieter van Cleef en Compagnie. MDCCLXII. in groot octavo, 656 bladzijden. Tiende Deel bevatte uitgebreide en waar doorgetrokken Godgeleerdheid van den Kerkvader Stapfer bestaande uit drie Hoofdstukken: het XXVste. van den Staat der Kerkvereniging; het XXVste van de Kerk of Stad Gods en het XXVste van den openbaren Godsdienst; welke onderwerpen over ’t algemeen met geen minder klaarheid ontvouwd, bondigheid bewijzen en ernstig ter betragting aangedrongen worden, dan omtrend de voorgaande onderwerpen. in dit lezenswaardige Werk plaats heeft. — In doorbladeren van dit geschrift viel ons attention bijzonder op de redeheering des hooggeagten Schrijvers, over de natuur en waarheid van de toekomende gelukzaligheid; welke wij met zo veel genoegen gelezen hebben, dat het ons der moette waardig scheen, een gedeelte daarvan onzen Lezer onder te brengen; en wel bepaaldelijk dat gedeelte, waarin onze Auteur zijn gedachten mededeelt over de volmaaktheid van de verstand der gezaligden. Met den aanvang van zijn redeneering, over de natuur van gelukzaligheid; kortijk getoond heeft hij, dat de gelukzaligheid van een redelijk schepsel bestaat in deszelfs Eenvoud, zo maakt hij hier van de volgende bepaling. Zie deze volmaaktheid bevat hier in, wanneer al wat in den mensch is, alle vermogens des lichaams en der ziel; ja ook alle uitwendige omstandigheden; waar in de mensch zich bevindt, en alle betrokkenheden waar toe hij beschaving heeft, zich daarheen uitstrekt, dat ’s menschen hoogste gelukzaligheid bereikt en bevorderd wordt. Op die rondvat laat hij zich, met betrekking tot het Verstand, uitkijken. De volmaaktheid van het Verstand bevat in de duidelijke begrippen en vertooningen der dingen, welker kenmerk strekt tot verheerlijkung van God, en tot bevordering van God. Van Onze gelukzaligheid. DE VOLMAAKTE VAN HET VERSTAND DER GEZALIGDEN. God had deze zichtbare wereld geschapen, als een spiegel van Zijne Volmaaktheden, Wijheid, Almacht en Goedheid. Doch dit doelwit kon niet bereikt worden, en deze zichtbare wereld kon geen spiegel zijn van Godse Volmaaktheden, zodat dezelfde bewoond werd door redelijke schepselen, die God, uit zijn werken, kenden. De mens is derhalve onder andere daarom geschapen en gescheiden geworden dat een bewoner van deze aarde; hij heeft het vermogen om te denken, en, zo wel zichzelf, als de dingen die buiten hem zijn, aan zich duidelijk te vertegenwoordigen. Daarom ontvangt hij dat hij God, uit de beschouwing der dingen waardig, zou mogen kennen, en, met deze kennis, vergenoegen. Scheppen; nadat alle vergingen en alle gelukzalige heid, welke wij genieten, ontstaat uit de vertegenwoordiging van het goede. Hoe duidelijker nu onze begrijpen zijn, hoe meerder waarheden wij weten, dies te volmaken is ook ons verstand, en dies te meerder wordt beperkt het oogmerk, waarvoor wij dit vermogen ontvangen hebben. Weten wij nu de gewichtigste waarheden, waar aan ons het meeste gelegen is dan strekt het tot ons vermaak, tot onze vreugde en tot onze gelukzaligheid. De volmaaktheid en gelukzaligheid van onvergankelijk zal derhalve in de toekomende wereld, hier in bestaan, dat hetzelfde zodanig zal worden opgehelderd, dat wij den Schepper en Onderhouder aller dingen, den goedgesinden Heiland der Wereld, het eeuwig en oneindig Opperwezen, uit alle zijner daden, naar alle zijne Vollmaaktheden, zoo ver hetzelfde zijn fyne verheerlijking en tot onze gelukzaligheid dient; volkomen leeren kennen. Men zal kennen, zoo vele verbazingende werken van God, die voor ons, in dit leven, deels verborgen zijn gewest en deels vanwege de zwakheid van onzes verstand tegen de Goddelijke Vollmaaktheid te streven. Niemand zal leeren kennen de vaderlijke werelden, als zoo vele verbazingende werken van Gods Wijheid, Almacht en Goedheid, die voor ons, in dit leven, geheel onbekend en onverborgen zijn. De talloze soorten der redelijke wezens van de overige Werelden, waarvan wij, hier beneden, zo weinig weten, zullen dan ook ons bekend worden, ongetwijfeld door vele getuigen der oneindige Majestie en Heiligheid van den grooten Schepper. Het onmogelijke Koninkrijk BABy DE VOLMAAKTING VAN HET > 51 In der hemelse geven, als het voortreffelijkste van alle, het geschaapt, zal aan ons openbaar worden; wij zullen moeten erkennen, dat wij, hier op aarde, gewoon geweest zijn in duisternissen en ellendigheid; daar eerst zullen wij worden vervuld met een waar en hemelse licht. Zoo vele verborgene wegen van Gods Voorzienigheid, die in dit leven verward en donker toefechten, zullen ten aan ons ontdekt worden, zodat wij Gods Wijheid en Goedheid daarom zullen moeten prijzen. Hoe vele dingen zijn voor ons, beide in het Rijk der Natuur en in dat der Genade, verborgen geweest, die de dag van het aanstaande leven klaar maken zal. En tot den hoogsten trap van alle deze kennis zullen wij niet tevens, niet in een ogenblik, geraakten; Neen! dezelfde zal ook in de toekomende wereld vermeerderen en toenemen. 2 men: wy zullen steeds nieuwe werken der Wisheid, Macht en Goedheid van den grooten God ontdekken: wy zullen ons niet geduurig met een en hetzelfde voorwerp bezig houden; Neen! het tooneel van Gods glansrijke werken zal steeds veranderd worden, zodat het oog: zal niet verzaadigen met te zien, noch het oor met te horen, en wy dus geduurig nieuwe genoegen van verwondering en vergenoegen hebben mogen. En hoe meer onze kennis omtrent de werken van God toeneemt, zal, des te meer zullen wy ook God zelf gaan kennen. Hoe vele diepten der oneindige Godheid zijn hier voor ons verborgen; hoe gering zijn onze begrippen van dezelfde; en hoe vele dwaalingen, ten opzichte van God, omringen ons! Hoe menigmaal, meeten wy de Goddelijke Volmaaktheden af, bij die der schepstelen! Ja, gelijk wy God, hier beneden, alleen zien als in eenen spiegel, in het beschouwen zynner werken, en in een duistere redenering, zul je jezelf als dan onmiddellijk openbaren en kennen geven, want wy zullen beginnen zien van aangezicht tot aangezicht, 1. Cor. 13: 12. Wy zullen achtgenommen zien gebeurtenissen, 1. Joh. 3: 2. Het is een zaak om de verheerlijkde gezondenheid der volkswet te maken rechtvaardigen, te kennen, wat grootste en treffelijkste is, in welker kennis alleen te vinden is in een waar en bestendig verheugen, namelijk God zelf, het wonderbaarste, het zaligste, het goedertierenste en een oneindig-Overwezen, welk waardig is, van alle schepsvlees in hemel en op aarde aangebeden, bemind, geprezen en verheerlijkd te worden; en wat geen, wegens de eeuwigheid van zijn gehele uitgestrekteid, in alle eeuwigheid iets nieuw van zich ontdekken en openbaar maken zal. Mensen die hun vreugd en vermaak zoeken in de zinloosheid, in de begeerlijkheid der ogen en des vlees, of in de grootschap der wereld, waar hun Verstand, door de begeerlijkheid der wereld, geheel verduimt is, en die aan God en Godlijke zaken geen aandacht schenken; zullen naauwelijk begrijpen, dat ten grote deel der toekomende gelukzaligheid bestaat in een levende kennis van God; en zullen het naauwelijk begrijpen, dat men hun vermaak en vergenoegen zoeken in de overwegingen van hetgeen, waar aan men hier, zoo lang men in de vat van de natuur leeft, de, nooit zonder verdriet en ongenoegen heeft kunnen denken. Ik zou daarom niets zozeer verdedigen, dan dat ik aan alle onherbarbare en ongekende denkbeelden God zou kunnen tonen, dat Hij zich met de glans zijner Godlijke Majestijd en Heerlijkheid mag openbaren, ten tijde de duistere nevel der zondige begeerlijkheid verdrijven, en het hart vervuilen met de kennis van den grooten God. Ik ben verzekerd, dat hetgeen sommigen hier tot hoog gewaardeerd hebben, zou herinnert aan het toekomende, als verachtelijk en walgelijk toegeven, en zouden verbaasd staan over hun waarschijnlijkheid, dat zij hier toe al hun lust en vergenoegen alleenlijk in de Verdooving der zonde zochten, en hun ogen tot verheffing hebben, boven het aardse, dat zij zier, door de vergiftige damp der begeerlijkheid derzer wereld, hebben laten verblinden. Gelijk hij, die gekomen is, een zekeren ouderdom, waarin men de kindergevoelens ten zijde heeft gelegd, geen genoegen meer vindt in de kinderspeletjes maar dezelfde met verachting afziet en gelijk een man, die gewoon is verstandig te denken, veel dingen, waarin anderen hun vermaak zoeken, als dwaasheid aanmerkt; en gelijk een begenadigde, die fyne gedachten verheft boven het aardse, die synthetische vermaak heeft in de overwegingen der machtigste dingen, en de dwaasheid van begeerlijkheid van deze wereld veracht als zodanig zal het gaan met degene, wiens hart geheel vervuld is met hemelse bezienswaardigheden, wiens gemoed verheven is boven het vluchtige, die gekomen is tot een ware, leevendige en alles doordringende waarschijnlijkheid van het hierboven willekeurig, goedertierenste en zaligheid in de hoorn van God. De volmaking van het Opperwezen; zijn verstand zal daar door geheel ingevuld worden, zodat hij, als kinderachtig, dwaas en zielloos, aanmerkt het geene, waarin hij tot voren genoegen heeft gevonden. Wanneer wij, in het Rijk der verheerlijkte God zien; gelijk hij is; wanneer wij zullen kunnen inzien in de ondoorgrondelijke diepten der Godheid; wanneer wij Hem zullen zien van aangezicht tot aangezicht, en Hem kennen gelijk wij gekend zijn; wanneer wij zullen weten en begrijpen, in de liefde die alle verstand te boven gaat; wanneer wij komen zullen tot fyne onmiddellijke gemeenschap, en ingelaten worden in het binnenste heiligdom van de oneindige God; wanneer wij met onze gedachten als weggezonken zullen zijn in de zaligheid van God, die van eeuwigheid tot eeuwigheid in zichzelf geniet; wanneer wij aanbiddens zullen wat wij kennen zullen; en wanneer wij fyner Wijheid, Almacht, Godheids eenige stralen van fyne eeuwige en waereld te rug zien met verachting; wij zullen het niet begrijpen kunnen, dat onze ziel zoo zeer verduidelijkt, geweefd, dat wij ons, gelijk de kinderen, zoo lang vermaakt hebben met zulke nietige en vergankelijke dingen; wij zullen onze dwaasheid erkennen, en ons voor eeuwig en onuitgeput gelukkig achten, dat wij voor altijd. En dus komt het verstand van de verheerlijkten mensche bevrijd van alle dwaalingen; zo wordt het zelf gebracht tot volmaaktheid; zo wordt bereikt het oogmerk, waar toe de mensch gefaamd was; zo worden Gods heerlijke Volmaaktheden en Werken aan de zedelijke ziel bekend gemaakt, en daar door de grond gelegd tot het vergenoegen en tot de gelukzaligheid; zo wordt de mensch eerst een alleszins redelijk scheppeling, dat hij alle werken van God in derzelver verband en waar oogmerk kennen kan. De jaren van dit leven zijn de jaren van de kindheid, in welke men een zeer onvolkomen kennis heeft van zaken, welke men niet inziet in derzelver verband en oogmerk, maar waarin men altijd en alleen op het tegenwoordige ziet. Maar hier naderhand zullen grijpen de lengte en de breedte, de diepte en de hoogte, de majestueit levendig, en overtuigend de verbaasende werken van de gruwel en de Barmhartigheid, met verheerlijkte oogen des verstands kennen, en ons daarover verwonderen zullen; dan zullen wij in deze jaren van eenen rypen ouderdom, wanneer men de dingen beoordeelen zal, niet lichts naar de uiteinde vorm, naar hetgene in de zinnen valt; maar ook volgens derzelver betrekkingen en verband met de overige werken der Schepping, der Voorzienigheid, en van het grote Verlossings-werk. Daar zal men Gods heerlijke Volmaaktheden, dit men hier, om zo te spreken, alleen bij naam gekend heeft, in derzelver wezen en betrekkingen tegenover elkander kennen; en wie God en zijn Volmaaktheden recht kent, die zal ook, al wat van God komt, kennen, in zijn juiste oorsprong, geloofwaardigheid, orde en doel. Het is duidelijk te zien, door hoeveel vooroordelen hij zich hoger beneden heeft laten verleiden. Veel wijsgeren zullen ontdekken de ongegrondheid van hetgeen hier bij, als onwrikbaar, meenden bewezen te hebben. Zij zullen het ondervinden, hoe zelden wij hier in de duisternissen, de waaronderliggende grond en het verband der waarschijnlijkheden, alsmede de ware oogmerken der dingen, ingezien hebben: dan eenvoudig zal hij leren kennen de natuur der dingen, die hij hier zocht te doorgronden: hij zal verbaasd staan over de onkunde, waarin hij tot hier toe geleefd heeft. “Hoe gelukkig rekent menig Godgeleerde, Wijgeer of Konstenares, bij het uitvinden eener waarheid of zake, die te vooren onbekend was! Hoe groot moet dan het vergenoegen, welk ontstaat, om dat men komt in het Rijk der waarheden, en men ontdekken kan, al wat tot een waar en eeuwig welvaren dient. Met het geene tot hier toe, aangaande de volmaaktheid van ons verstand in het toekomend leven, door de Rede getoond is, stemt de H. Schrift overeen. Ze merkt de volkomen kennis van God aan, als een gedeelte, of veel meer als de fontein van onze gelukzaligheid. Ze zegt: Dit is het eeuwig leven, dat u te kennen, de eenige ware God, en Jezus Christus, die gij gezond hebt, Joh. 17: 3. Deze kennis heeft, op ’s menselijke ziel, zulk een effect, dat dezelfde daar door geheel levendig, verheugd, vergenoegd en gelukzalig gemaakt wordt. Deze zaligende kennis wordt meedogenomen, een aanmoediging van God: Ik zal uw aangezicht in gerechtigheid aanjagen, Ps. 17: 15. Die rein van hart zijn, zullen God zien, Matt. 5: 8. Wij zullen hem zien gelijk bij hem is, 1. Joh. 3: 2. Een wandelen in aanjagening, en niet meer door geloof, 2. Cor. 5: 7. Beschrijving van een zonderling gezwel op het hoofd van een kind, welk het mee ter wereld bracht, door den Heer CHEMIN, Geneesherder te Evaux (*). 