Seder ha-inot le-tishah be-Av :bim kol ha-tefilot eha-minhagim le-yom zeh ke-minhag Ashkenaz : Ivrit e-Hollandit = Gebeden en Klaagliederen voor den Treurdag von Ab : naar den Nederl. Israël. Ritus : Hebreeuwsch en Nederduitsch : met eene historische inleiding
Hij wreekte aan ons de zonden van Nob en Gibon, en uit Zijne woning wankelde de priesterwacht van Maon. Treurend en als ouderloos zitten wij thans, zwaar ter nedergedrukt door hetjuk der zonden; verstomd was thans het snaren- en luitspel, slechts klaagliederen stemde de wacht van Jesebab over mij aan. De Heer vertrapte mijne sterken, mijne leeraars alle, niet gedachtig aan de offerande (van Izak) op Moria, Wegens mijnen weder- spannigen afval werd Moarja's wacht naakt en bloot ter neêr- gesteld; op mijnon rug ploegden de vijanden en trokken diei>e voren, zij trokken zwaard en spies tegen mij; mijne vast- en jammerdagen vermeerderden zich, sedert Jewanits priesters uit het kunstgebouw (den tempel) moesten vertrekken. Zij wront^en de handen, doch niemand bood hun liefderijk de hand, want zij hadden niet geloofd de dagelijks hen vermanende profeten. Op- gelost werd het vaste verhond, weggenomen de fijne olie van de hoofden der priesters van Mamlach. Geregt is Hij, de Eeuwige, zij waren Hem ongehoorzaam, daarom werden zij verwoest en tot op den grond vernield ; in stede van de voormalio-e zeo-e- liederen werden klagten opgeteekend, naar alle einden der aarde werd Kizraths wacht verstrooid. Ik riep mijnen Schepper aan, doch Hij hoorde niet naar mijn gebed; in Arabiens wouden 117 •);;:j^ö3 •nöDiniiiü:') 1353 nii3i -nön nc^j^n löx miöm : T : T : • t : ' : • •• : t • t v ••. : • in'! ^V?'^ '^"""il ^i^*? ' ''^^ ^^ R^ ^"i^^, •^^'i^i. ' ^^"'^^. S^SxS niösi nsrn ^<::^ : inS*;; *:n3 * isySm i:;pni ■ vi V T : T : • T : T. : •• : •• •• -: , t : t :. I: •. T : V •• T T : ■-, • T : - - : - : t • : : : - p3:3 i::Dn S^^n om :nü'^£3D (.DnnjmD'iro * nijc^an j - . . . -: T T •• •■ : - T •• : - • t •.•■.•:• t t : •.. ^y\ ' )^r}!2 b^pr\) ^nr]\ * ib^riis >'^p:3 'p^pni * i^n^ te2D *Dn^ 'mbn ü''yv^r2 vn-nS nn;;> jn3 -iVnüb teD3 * an'pDi D\"DD ixDvi 1:3;;^ * Dnb» d;^"^'? d'iïj N':'n : •-. : •.■•.■■ ... : T : — . t : , v v ^ • t t _ t -: ' nsnj t]p33 DIS nnn s*^*;»') : onS n^ptp * Dn^n \nD* vallen, om niet meer op te staan; vervolg heu verdelgend met Uwen toorn, want bestendig pijnigen en drukken zij ous; doch desniettegenstaande verlaten wij Uwe leer niet. Voer ons daarom, o Heer, weder tot U terug, en leer ons Uwe wetten! Ach, hoe verlaten zit Sarons lelie l Verstomd is het gezang van de dragers der heilige arke (Leviten), weggescheurd van hunne posten zijn de priesters, de zonen van Ahai'on, de tempel is prijs gegeven aan de wederspannigenl In tranen versmolt de in vijf boeken verdeelde leei', toen op den Verzoendag de priester-profeet (Zecharja) vermoord werd 1). Wegens zijn bloed werden de jonge priesters als geitenbokken geslagt, werden de priesters van Zipporim als vogels uit hun nest verjaagd. De getooide bruid (Israël) werd uit haar land verdreven, dewijl zij het gebod der tienden en der vrijjaren had overtreden i met viervoudige strafgerigten werden zij gerigt, en Clierims priester- wacht van liaren tooi ontdaan. Des tempels zangwijzen zwijgen, zijne wanden zijn doorgebroken, de snoeren van den priester- mantel verscheurd, ter nedergestort is de heerlijke bouw; de priesters van Ajala2) zijn van hunne standplaats verjaagd ; omdat zij de beoefenaars der goddelijke leer hoonden, wijl zij den armen het stuk brood ontzeiden, werden zij met honger en dorst gestraft, daarom ontbrak water eu brood, nadat de beide toonbrooden in den tempel hadden opgehouden. Alle pracht der eenmaal in zilver schitterende natie verdween, in de plaats 1) II. Kron. 24., 21. 2) Jes. 10, 2S. lis • 7 -:. T T • -: • • •• : •;-••• t -: t : - •.:•.••:-: t t t : t -. • t > - ': t • t t:*: -:-I t TT TT':" t t't tt-: wDi:^ : riNT d: tisi * n'in^ yc^'ü^ r\m:T^ na: • mm :t -)-: t; _• t-:-t:- - T T : V T : - T TT" T T I V v : T T • : • • : I -. •• : • T : : t t v •• : t • - t • -: ; t : - ^ V V : \ TT T • • 'T • • T : V : - Ir * ü'y^^ ü^"?'^ übi:; ):y:yr\ : nü^^n DnD^pi Dn^*^ * ncDO ■ T • •• T .. -. ^. y ^ |. T : • T - Dnb D^i^n * '?iON* rjnisi Vn inyD' on * b^r2\> ^3^d nvi^^n •■■ T 'T T I : • :. • - : T - t - - : t b'i^sb hbi); ^'t^sn^i • 373 di?23 dv rtpyn x'ipn : ^io;i jididV*:» DSipn mS^n on : 3bn3:iD orh ïnn * 3*?» •• : T ; / T I: 't • ; - - •• - ■ : v t • •• • •• • versmacht! Ik smeek U, neem regtend U mijner aan! 21ie, Heer! welke gvoote verschrikking mij getroffen heeft, mijne ge- heele gemeente liet Gij verwoesten; zie toch, Heer! hoe gekrenkt ik ben geworden! Alle moed is mij ontzonken, wegens de groote vrees voor de vijanden; levend willen zij niij verslinden in hunne woede! Gij, Heer! ziet hunne groote wraakzucht — waarom staat Gij van verre, daar zij U toch zoo lasteren? Gij toch hebt gezegd: //Al mogt gij nog zoo lijden, dan nog zal Ik een- maal de verwoeste stad (Jeruzalem) muurloos (d. i. zonder vrees voor overvallen of aanrandingen van vijanden) weder bevolken", l^iet zoodra hoorden mijne vijanden, hoe ik in hunne netten ge- vangen was, of zij overvielen mij als sprinkhanen, en Gij, Heer, hoordet hunne lasteringen aan! Door het vele lijden lagen mijne kinderen krachteloos uitgestrekt ter neder; die hun gevangen wegvoerden, M'aren gruwzaam, overmoedig en hunne gesprekken even als hunne gedachten niets dan hoogmoed, de roovers ver- blijden zich met mijne vernedering, met mijnen diepen val. Zie toch. Hij besloot mijn ondergang — in enge kerkers vernietigden ze mij. Mijne sclireden werden bespied, daar de goddelijke be- schutting verdwenen was; gelijk de bruisende zee vielen de vijanden over mij eu verdreven mij, de baren sloegen boven mijn hoofd ineen. Op Zions berg verzamelden zij zich, om mij ganschelijk te verdelgen; maar de Heer zeide: //Ik wil de rest sparen, Ik wil mijn verbond gedenken!" Ik roep: Hoor toch. Heer! hoe mijne martelaars mij honen, hoe onbarmhartig zij mijne kinderen slaan. Ik roe]) Uwen naam, o Eeuwige, aan. Maak u op, en roep Hem aan. Hij zal u niet onverhoord laten, Hij zal zich niet onttrekken aan de stem van ons smeeken ; in volle mate zal Hij de tirannen vergelden. Het ligtzinnige volk (de Chaldeërs) heeft ons te gronde gerigt, en Gij, o Heer, hebt Ü\v aangezigt voor ons verborgen. Zendt toch Uwen schrik over deze volken; wees ons nabij als wij U in onzen nood roepen, o Eeuwige! houd de verlossingstijd niet langer meer terug! Hoe lang nog zullen vvij als eene woestijn verlaten zijn? Hoe lang nog zal ons land verlaten blijven? Aanschouw, Eeuwjge, mijn ongemak, mijne steeds etterende wonde, en hoe ik in vergetelheid U5 br^iD^ p:n3 * li^D'c^KD ri'^ xdu mo : lyjn nnbD V : - - 1 •• T ■ : ...... ,. .. ^ I T T V T - * DnnVirp m^c^ ''c^im r\yy :  • v ^: t nin D.^p ^:b3 • '^v^ D^pn) Vopn * '':i;;p nön ixa *iö T • • T : T : • : t : r •■ : - •■• -. t : t • ^' : TT ••. • T : T T : •• t -: •■• - : • : I - T : V •.:■.•- r : ■■• t t t : • • •• ttt I - r v : t : anden overhoop en maakten hen tot spotlied onder de volken, naar de toezegging: gij zult onder de volken verloren gaan. Die het heilige reukwerk bragten stak de vijand ter neder. Van smart hijgde ik naar lucht, want in toorn hebt Gij, o Heer! U gehuld. Dat krenkt mij diep, dat mijne vijanden nog honende in de handen klappen, ik schrei over de gewelddadigheid en klage, maar Gij omhult U in de wolken. Voort, onreinen, roepen ons de verdrukkers toe. Zoo laat ons de Heer tot weerzm en afschuw zijn, daar Hij ons den hemel als ijzer maakt. Verdwenen is de blijdschap, weg de vreugde mijner zangers! Mijne ver- volgers waren vlugger dan de arenden en verdelgden het over- schot tot het laatste toe. Ach, honend onderdrukten zij mij. Hunnen muil sperden zij wijder open dan de hel, om mij te verslinden, en met tuchtigingen, beangstiging en verderf versloten zij mij eiken uitweg. Mijn schoone, prachtige tempel liet de Heer omverhalen, liet mijn folteraar zich in de hoogte hetFen; ach, deswege versmelt mijn oog van tranen. Onze kroon en heerlijkheid, onze steun is verdwenen, door den verdrukker zevenvoudig gepijnigd, bekennen wij thans onze zonden. Jn de handen des vijands overgegeven, roept Zion handenwringend: wee!" in plaats van de vroegere pracht omgordt zij tlians hare lendenen met zakken en traant haar oog. De Heer was zeer vertoornd en keerde zich van ons af. Hij wekte den haat tegen ons op, en zoo lijden wij, tot dat Hij weder eenmaal genadig op ons nederziet. Nog zijn wij verlaten, want Gods majcpteit trok 15 KiNoifl. 112 DniD^ Dn'c^ : i^ns D"is: m^^ * "i^'^n x^vin "i^na "i^x riT rt: * ^m n:m a^yp • ^nm Dnn nb:i?3 on^!: - T ■■■ • • T V V T • 1 • • V : - T T • : T • - : T : •• T •• : • t •. : )■■■-: r • :• ' "ipr^:: vnxn ü'\s* ib::^^! * d^i^d nSi^n nioc^i * nnnS T • : • )•• : 'T : - T : - •■ : - : ... • t : verdraaid hadden. De Heer gaf de belofte, Zijn geliefd volk niet te verdelgen, toen zij echter het regt des naasten verkortten, trok Hij het zwaard uit de scheede. De vijand voerde de vor- sten gekluisterd uit de stad en handelde met hen ais bedorven vijgen; daarna hield hij eene nalezing onder de teruggeblevenen. Van den heuiel af werd eene treurrol gezonden, beschreven met jammerklagten, ach en weel). De Eeuwige zeide het — het ge- beurde. Wat kan ik u tot troost aanbieden? Gij zijt van alle genade uitgesloten, gij zijt aan gruwzame vijanden prijs gegeven; doch gij zelf hebt schuld aan uwe ellende, uit den mond des Heeren ging het niet uit. Wegens de zonden der valsche ver- leiders, die mij in het ongeluk stortten, klaag ik, en mijn God talmt mij te troosten. Hoe kan ik mij ook beklagen, daar de zonde toch aan mij kleel"t? De jonge krijgers wankelden; de Heer onttrok Zijne heerlijkheid uit hun midden, en liet heu steeds meer struikelen, zoodat zij, voor het zwaard vlugtend, de een over den ander stortten. Zwaar drukt het juk mijner pij- nigers op mij, sedert de Heer de offers mijner priesters ver-" smaadde. Laat ons daarom onzen wandel onderzoeken. De valsche profeten vertoornden zoo den Eeuwige door hunne valsche redenen, dat Hij Zijne langmoeiligheid met oabarmliartigheid ver- wisselde. Laat ons daarom met hart en handen tot Hem om vergilïenis smeeken! — Allen, zelfs de booswichten, die mij in het net stortten, verbaasden zich en schudden het hoofd over mijnen val. Ach, wij hebben misdadig gehandeld en gedwaald! Grijzen met hunne kinderen te gader iu menigte staken de vij- 1) Ezecb2, 10. lil - T •• T • •• •• -: - T • : : •• • : tt • : - Ir : • : t - : ••; • t t v I •• • •• - : pi<n n>nn tij * pxp ia?p'c^ li^i^i i6 *5 * D •':] iDn vninn»s nnn * Dbnn i:-is*n "1133 Sn T ■-. V V T : : T : T ••■»: t : t TTT -: -:•■ • -:• t t : -:• T-T ••: T. t:- •:- tt: tt t: t- - - •• - : T - • v: V T T '^- T • •• -: V •• -J V I V ■• : T • T • I - - ••••••• TT •• : T • : t : • De Heer slingerde vuur op mij neder als op Sedom, en tergend riep de dochter Edoms mij tegemoet: «zie, hoe zwijgend en ge- laten hij zit!" Kinderen, zet u treurend neder en beweent den tempel. Ach, Zijn toorn ligt nog zwaar op ons ! In het stof met het aan<>ezigt nedergeworpen smeekt Hem, om hulp! Mijne vijanden riglten hunne muurbrekers tegen mijne stad: gehoorzamen moest ik den verdrukker, die mij gebood: //buk u, reik den kaslijder de wang!" Onze huid is in den strijd kleurloos geworden als een scherf, onzen rug moesten wij als een grond maken (d. i. de vijanden traden over ons ligchaam. Zoo kan nu het land zijn rustjaar houden. Al onze waarde en schoonheid is met smaad bedekt; doch genadevol zijn des Scheppers Avegen, en niet op eeuwig zal Hij ons verstoeten. Weinig ontbrak eraan, en wij gingen geheel te gronde, daar de Eeuwige tegen ons was; doch Hij bedacht zich weder over het onheil, want ook straffend is Hij toch vol erbarmen. Zijn toorn onllastle de Heer, liet de vlam opschieten en verdoofde mijn glans; doch eerst na verloop van de zes bestemde jaren, want niet uit welgevallen straft de Heer. Zoo zitten wij thans sedert den langen tijd der verwoesting, gelijk wanhopige vrouwen, die eenzaam zitten en bestendig hare schuld gedenken. U allen, die Gods evenbeeld zoeken te onderdrukken, gewerd nog zoo geen zware straf. Alle ongeluksbronnen stortte God over Zijne uitverkorenen, vertrapte hen onder Zijne voeten. Kinderen, van honger versmaciitende, smeekten hunne moeders om sjiijze, tot straf, omdat zij in hunne boosheid als een open graf vreemd goed verslonden en elk regt 110 • - T : T - • "TT- T : T • • T : I -:t •• -s : : T : • I T : •. t : •■ r : t •• t 'ipnp':' ^D^nin Dü^n ; ij^n nS *d '' non * ijidho rvnv2 I- :l- : • : - t : t • ».• •• : - : t : • I : • : • : - T : T ■•: I' : V ..... •• • ; 1- -lx • pn3 ]*3 ni'^ij ninDini * p3 nn^??? liiODn dhd;; T : iT T T : T : T t t : •.. I •.• t t v ■ -! ■ • -j~ ^Di * Dö-i ni* ^£31 »niTu Vj^^u : iip^ '* Diü • lip!: nn^ t: TT-- - ■:t tI:-': tI- t ^b^: D^ö'j D^Diü : D?2i-n b^m diu • dd*i:^i p^ic^. 'b:; nniir *5, ^2jb 3iü • bi^i)'? *3 nnn ^b^:;ö3') * bix^D^ »£)^pin3 over de voorspelling van den kondschapper — zij moesten in de woestijn versmachten. Vast besloten had mijn verdrukker, de verkoren muren tot op den grond te verwoesten. Bitter weenden zelfs de hemel- scharen, toen zij mijnen val aanschouwden. Voorspelling en offer hebben opgehouden, en ik tast als een blinde langs de wanden, en toch zeg ik: //mijne hoop is de Eeuwige!" Knechten versperden mij den weg, lieten mij van mijne nederlaag niet tot verhaal komen; als eene harde tuchtiging vervulde zich des Eeuwigen bedreiging: //Ik zal uw land verwoesten!" De ondeugd nam aanhoudend toe, en de Heer trok de snoer tol verderf; doch niet geheel ontrok Hij zich aan de op Hem vertrouwenden, want genadig is Hij voor allen, die op Hem hopen. In het stof gezonken zijn al mijne ka^teelen, zoodat zelfs des vijands mond daarover verwonderd zwijgt, en ieder, die voorbij trekt, verbaasd is en ontzet. Maar ik hoop in berusting op de Goddelijke hulp. De menigte mijner zonden maaide onschuldige kinderen weg, mijne misdaden wekten Gods toorn tegen mij op; doch heil den man, die zijn juk geduldig draagt. JNIet levensgevaar moeten wij thans ons brood verteren, daar de Eeuwige heeft gesproken : //als met een zeeft en slinger verstrooi Ik u in alle landen!" 10'.) • T. ^. T -tv: • • : - • - : I •• tt dV^sh 'ü'^üü V^3 hdö i^'ipn D^bDiN*n : *d^ ^^d*? pn:^ T • v: V ■ ■-. ■ •■ : " ■•" •• 1 : - • : t ■ - t : I : ... .. ^ - ^. ....... -: •• T I T T : * ♦ty^ö'in DinnV nDiipi * 't^^'ö^n'? *n^p '^jfri didh^, : j^ïnn TT -l'^nr: •:•!-- -t: -;•- •:- T' -:•- d:dl:ö*v:^si * ü^ym n^ ü^y onvD : ^n:;: i2h ^m^ * ^ni^ V : T : V : ■.-;•-: t : • - : • • : • - t - t 't: dSi biDT TOT : n1'^D^ **i); n^r * nn niD30 rö n'?2'7i • •:- : -t • : ' i t t: •: t-|t t": t: :• t --t • :-:•: -•(:• :':ib Ss* y'c;i^ n^r-/ ''a^ni pö r^D *3 * «o^< d^j^öi ^Jpr • T • • : I - t 1 •• : • • T T -: t - !•• : verdrijver en mijn krenker liet mij mijn eigen bloed als wijn drinken, gaf mij ten spot aan volken i'rijs. Zij, gewoon het heilige Paafrchlam in den nacht der bewaring te genieten, dreef de honger, ezelskoppen te verteren; zoo verzadigde mij de Heer met bitterheid. Het juk legde God op onzen hals. Hij drukte onzen hoogmoed ter neder en zeide: //wreeken wil Ik uwe mis- daden, gij zult het vleesch uwer kinderen nog moeten verteren!" Hij toog terug, maakte mij den schedel kaal, en verpletterde mij, trok mijne kluisters al vaster en vaster, omdat ik Hem bespot had. Met keisteenen maakte Hij mijne tanden stomp, Hij ontscheurde en onttrok mij elk sieraad. Hij boog mij diep ter neer. Van mijne hoogte stortte Hij mij in den afgrond neder en mijne ziel vertwijfelt aan vrede. Groot en hevig was het gejammer mijner verslagenen, hun angsigeschrei steeg over mijn hoofd, toen zeide ik: mijne hoop is voor altijd verdwenen! //Kaar Egypte en Cus", riep de Heer, //Voer Hi u terug, Ik rigt uwe schanddaden en verdelg al uwe hoogten". Steeds blijft het in mijne gedachte, hoe spoedig mijn Nardus zijn geur verloor (d. i. mijne heerlijkheid verdween) en Hij, de Heer, tot Zijn geliefd volk zeide: //leg uwen tooi af!" Deze pijn, dezen jammer, blijf ik steeds gedaclitig. Hij gaf Zijn woonzetel op, wendde Zijn hart af en was vertoornd op den gezall'de (.losia); dit ge- denkt mijne ziel en zij is ter neer gebogen. Mijne voorgangers waren rein; lireug ik mij liuune goede daden in de gedaciiten terug, o, dan moet ik mij zelf bekennen, dat de Eeuwige geregt was, toeu Hij mijne wegen verstoorde. Onze voorouders schreiden 108 : Dn^ nü)p dd7 nD*ja * onns n^i d™ ^i:i * nn;>nn3 r\^byb nijn^ • n;; mr^S nvin^ nnS:i -T •:-:■: t : t •.. •• - : t : t : t tIt ••■: - T 'tI: -t •-:- T : -..-:•• ■ : • : - t : -t - --: - t : riNvs Dsi "i'::x'i * nxr ^dd 1ö^< : ■ : " T : t : ♦*?ir * in-^-in *:"ivi p^n p3T : nniD o-n * n"l^^^ *D33 - T : ■ : • - T : I •• I - t •• - t : •• t -: •.-;•-: T : - t .... : I- ( - t : --: - : • liet mij in duisteren afgrond nederzinken. Ons erf werd aan de hand des vijands overgegeven; deHeerzeide: //Ik verschoon niet, Ik heb geen erbarmen, den broodstaf verbreek Ik u!" Verdreven werd de schoone, van haren tooi beroofd, van den trouwhemel in ellende gejaagd, is elke weg mij thans vers])erd. Den trots der vorsten en edelen verbrak de Heer, Hij trok Zijne hand terug en hielp mij niet, ofschoon ik jammerde en smeekte, ulijnen pijnigers gaf Hij de magt over mij, versloot den hemel voor mijn smeeken en versperde mij alle wegen, üelijk weezen werden wij uit ons eigendom verdreven, bij dit alles liet de toorn des Eeuwigen niet af, want Hij zeide: //Gij gehoorzaamt desniettemin niet!" De bekoorlijke straten vernietigde de Heer en verwoestte ze. Thans zit ik ter aarde neder en roep klagend: //ach, hoe verlaten is de lelie van Saron (Israël)!" Ach, zijn koker is geopend als het graf, in Zijnen toorn ver- leende hij mijne vijanden vleugelen, o ik ongelukkige! Wee! //Ik verdraag niet meer den last hunner zonden!" zoo sprak de Heer, en gesloten werd mijn mond, welks smeeken niet wordt verhoord. De vijand dreef mij voort. Ach, hoe zwaar trof mij de toorn des Heeren, daar Hij sprak: //Ik houd het niet meer uit, Ik moet hen straffen !" en voortdurend zwaaide de vijand zijn geescl tegen mijl Gedaclitig aan mijne verkeerdlieid in de zandwoestijn, sprak de Heer, toen zich de avondschaduwen legden: //thans is de tijd gekomen, waarop ik het zwaard op hen zal brengen !" — Ween ! Ween! ik heb alles verloren, ik werd hard getuclitigd, dewijl ik het pad der deugd had verlaten, — verscheurd werd mijn vleescli en mijne huid. Hij verwoestte den hoogverheven tem- pel, zijne edelen hieuw het ijzer neder, en mij kerkerde de vijand in vaste muren in. Door den honger verteerde ik mijne eigene lijfsvrucht, zoo als de Heer mij dit voorlang bedreigd heeft. Hij liet mij steeds achteruit wijken voor de verdrukkers, lOG T : - : I. - T I : ■.-,•:- t : t : - t •• •• I nv 'yc; yivü ^j^Sd") • pn>rD »?;; n^dh ns*:! niDD * pnn T •• • T ■• -: - : I • -: - - t • •• • _ I • •• b'X 7*1^^ *p£)i *Qip : pnj? Drn dx:3 'hd hSdt ' pn."]n * 'ü'in] ':ppr^ ü'n 'D * *D"ij ^Sip ps*!: dino 'jm * \pT D'c^in nns S"ii: n^i•^ : *D:r -.DSn-DSi dn*J2 oi'pn -lü^m nn:3 rh'):^ * nn,::"T \n"n ^did nsp':?'! * n*»;^^ (a^i^^S) - : T - : ■ • T T : ■ - 1 : • : - • : ) • : : T - - •■• T ■:-:•:: T : - : t : * rh)'^ N*3n^ ps*i n^: o*sS,pn * n'pn px"| n'23'p xin^ Hij nieuwe ellende bij mijnen jammer, sedert Hij vertoornend heeft gesproken: «Ik zal der overmoedigen trots verbrijzelen! Hij liet den vijand zijn moordgesclirei verheffen en zijn pijlko- ker tegen mij ledigen. Van alle zijden bragt Hij de vervolgers tegen mij aan, deed den verdrukker honend en spottend de Jan- den tegen mij knarsen, en aan mijne magt maakte Hij een einde, door Zijn woord: «gij zult te vergeefs uwe kracht verspillen!" Op, klop aan tot gebed, smeek onophoudelijk, laat als dooden- bezweerders uit de aarde zacht uwe stem tuonen ! Want met bitteren drank heeft de Heer mij beschonken en mij vernietigd. Verduisterd werd mijn weg, toen God vervulde: ;,Gij wandelt hardnekkig voor Mij, Jk buig dezen uwen wandel!" Zie, o God I mijn erf, dat Gij U eenmaal tot verblijf hebt verkozen, is tot een steenhoop geworden en ik gelijk den pelikaan der woestijn, word overal als verbannen beschouwd en als een verstootene niet geacht, o Overal vind ik bevestigd: «Ik zend het wild onder u!" Onmagtig liggen wij als een met een net omstrikt wild dier, niemand rigt ons op, wij zijn vervuld van den toorn des Eeuwigen geene reddina; wil ons geworden; vele jaren zijn verdwenen sedert de vijand ons verbrijzeld en verscheurd heeft, en no? altijd lijden wij onder de toezegging: «ook daarmede zijt f^ij nog liiet geheel getuchtigd!" Roep over onze vijanden' hun ongeluksdag naderbij, waarop ook geen enkele nalezing bij hen overblijft; stort hen neder en vernietig hen in zevenvoudio-e maat, zoo als zij mij verdrukten. Uwe donderstem, uit Uwen woon- zetel uitgaande, verdoove mijne verdrukkers. Werd toch ook ik verdoofd, daar Gij rigtend riept: //Ik zal streng met u handelen !" .... .. .. --. ^ ^ ^. ^. V •■ -: :. .. ;. T I •• "np^i^] ' '"^'ifl^ i^''^r^ ^"'^!??i D*n\nö * n*svb ^x \nv3i ryhüb ü':p2r2 * "JID ipniy ipnn ipSD : hnt n;:^;;.« ^is* c]S ^nn'ir") av * rbnr\ 'ü '^th dht n'ö : ^iö ^nnii Di hdiu^ n*'?i ^- V - : • .. ;. ... f TT ■ - T : T T : : ^ItI- tt: TT t: I T' ••: .-•;• -t: Uw God!" Kinderen smeekten hunne moeders te vergeefs om spijze, de Heer riep Zijne engelen toe: «laat af van Mij en neemt dit volk niet weder in bescherming! «Heb ik hun niet «in een land, bloeijend als een tuin gebragt, waar zij alle ver- «kwikkingen vonden? en zij haatten den vermauer, die hun hunne «zonden voorhield? Wie zal Ik u tot getuigen tegenoverstellen? «Weggetnaaid zijn uwe grijsaards en uwe jongelingen, die zeiden : «wij willen op rossen vlieden! Zij moesten vlieden. Ik verdraag «niet langer uwe zonden, die tut een last waren aangegroeid, en «moest u tuchtigen, naar Mijne bedreiging: «wanneer gij Mijne «instellingen versmaadt! Uwe profeten voerden op een doolweg, «voorspelden bedrog en logen. Gaarne had Ik vergeven, maar «hoe kan Ik dit, daar zij, toen Ik hen tot verbetering wilde «overreden, Mij nog vermetel antwoord gaven. 104 ■ : TT-.: T T : t • ' tv:": t : •.. t t t * firvis^^ üpS ais* ^:i:^ D'irn : oy'iH ^n^^ai na»^ "10:11 Ij - I - ■.. : - T V ••-:•■ T. V. - T : 't:-- t -: TT-.. I • Ir- t t v t ...•••• "iiD' rh: ü'yc/ na^ nn * -^inDD 'pLip:^ non «on * ^jdit. .^. ^ ... .... • -:- : - I: • : t -i •• : • t pN*i!: D^3DD iDi:^' 1 ':yc^ï2 \inii noN* *:)inD ;;di * *iiDD I -- • • - : : •. T : • , • - t: • ■ "^ r : • : rr-m Di^m 3nn * DD^no Van nin^D i^^nxn * dd^dd T- : t t: vv •.■■•: • • • - : - : •-• •• ••. .. |. .. ... .. .. : : • V t V -x: t '^- v : T ■ : V •• v: »:•-:-• v : t T : ••• •• t : - Hij de geheime kamers vol afgoden vond. Versmaad werd zij nu van hare vroegere vereerders even als een onreine, en de toezegging wisselde: w vijf uwer zullen honderd op de vlugt jagen!" 1) De Aller- lioogste verliet de stad uwer zamenkomsten en verwoestte de poorten van den tempelhof, alwaar gij u verzameld hadt. //Wie verlangt het van u, zondebeladenen, Mijnen voorhof te betreden?" zeide de Heer en verdreef u, eindigende het genadewoord: //Ik zal Mij tot u wen- den!" De natie, die zich de Heer als eene roos uit de doornen las, zij werd Hem tot overlast, gehaat, van het vet harer eigene kinderen liet Hij haar teren en haren tempel in vlammen verteren als een kalkoven; toen vroegen zij: //waar vinden wij spijze," terwijl het vroeger luidde: //Gij zult steeds overvloed van vorige jaren ge- nieten." De Levieten, de koorbetreders des tempels verdwenen — zij werden geslagt, in het dal Chamath werden mijne priesters gedood 2). 103 iDHD Tnpn D^iöi * Dniv ni^i^Q^ ^üöi-^:^ );^3 : (dsS ant *nn:i nbn * Dn^;rnnb ü^uf2 paxS' novi * onnir "1-1:^3 • - T : Iv •• T • : - : t : • • t t : - - ^ t t*^ t : • • : : • Ir : r t t •• : • •• •.■ ..*> : b^^_ bnsD} * pn^ n^pT ini:^p tji'i : y^i^ nx i^^n ddS tD'hf ''r\m nnn * pö n^y^ ^b'c^ '>m^ * p:; ^dc^ Dn^TiT nosS ^önn * Dpprtrpi DpTj;o'i Dpii:; n;n : pï<3 nnüpn n^sT * Dppi;n DDpii^in Dppni Dp-ivi^ri * Dp3 n^ni^pirDD ^p * nxi?p pn;; n^p bon;»! ; Dp^p\s* ns* Dnönni als straf voor mij, dewijl ik het verbond ontwijdde, aan welks in- standhouding mijne profeten mij steeds vermaanden, en zoo als God heeft gesproken; wzult gij naar Mijne geboden Avandelen — dan wil Ik u nooit verlaten." [God antwoord:] //waarom twist Gij met Mij — Uwe redenen zijn Mij te last ! door uw eigen gedrag is u dit alles wedervaren!" Hij verdelgde mijne regters, weldoordacht verdierf Hij hen. Zijn aangezigt wendde Hij van hen af, daar Hij hunne verkeerdheid zag. Vreeselij k werden zij gestraft, de regen werd hun in stof veranderd en omgekeerd werd de toezegging: //Ik zal u den regen ten bestemden tijd geven." Heeft ook God mij tot afschuw en weerzin gemaakt en Zijn toorn als een vijand tegen mij ontlast, zoo zullen Zijne vertroos- tingen mij weldra weder verheugen. Hunne trotsche horen verbrak de Heer, en verkortte hunne jeugdelijke jaren, met bliksemende zwaarden liet Hij hunne steden bestormen en hen in den oogst- tijd van den honger sterven, in stede dat Hij beloofd had: //de dorschtijd zal tot den wijnoogst reiken." Hij spande den boog om ons te verderven en te vernietigen, verstaalde den hemel als ijzer, Hij liet mijn heiligdom dertien maal verbrijzelen i), in stede van den aangekondigden vrede in het land. Hij, die uw rots, uw steun en verheffing was, is u tot onbarmhartige tegenstan- der geworden; Hij, die u vroeger hoedde, heeft u thans van Zich verwijderd, die u beminde, schaamde Zich u! Waar is nu de verze- kering: //Gij zult uwe vijanden vervolgen?" Hij haalde alle grondzuilen der voormaals heerlijke deugdenstad ter neer, dewijl 1) 'A rjcn 3'D n'7n. 102 T • T • T : ■ •• : I: • It - t V T — : - T : V : t t •/ t : - : • : - - •• t: t - v : niD nsT ü"?) n;n; nD;i ^p nn:x * n^ü) D^rnrjn ns* b'S'^i;^ TT T : 'T-: f "■ ' ■ : * ■ t. ■■■ : • tv: ï]2n^ \'p pDs* * ''b'ina ♦T^^p yp^ ^Tr*?^ * ^'PO'? "^"'O"? n1^r]'' ni:isV V^s* * '^xns npi^v n^ir^-i "p^v? : >*? hï^d T : •.•:•.• .t •• .. . -: I- -:- - : • - • t : ji^VP [n; *p n'::^? * t'.si npo Tits* [xriT ^öVi^j * bt^'iu'] '>:^yj; ' i^Sn nS ^onnn n;^D ^sii:^» ; ^rc;' r\vw' . t'-s t t - t : • '^■■" ■• T : • •• t : • ^- : ...... • : - T t •.:■.■ V •• - t • -."-T t •.. : • ■.-^-■,- : 127'^n ^nic^snp ^nnxan r\y^ . laSn 'npna os ncTon o'p'35? Ktii^ ots? dS:^ Ti33n ^D3 njiDi * irj^S'^^^n ^nrirxiD ♦niN*5n nD*j< de regen, — Het staande koren oogstte de vijand, hij houdt de nalezing der druiven op den wijnberg en ik jammer : wie voert mij naar de bevestigde stad terug? In de schaduw des doods sla ik mijne tent op, spoed mij tot de gravers, om ginds rust te vinden; voeg mij bij hen, die den dood verbeiden en klao-e; waar leeft de man die den dood niet ziet? Steeds verbeid ik de almagt Gods, dat deze mij te huipe spoede; besteiidio- zeo-t mijn volk: dit jaar zal het geschieden! Iedereen zal ik dan Gods grootheid verkondigen, eens zal zij wereldberoemd worden, als Zijne hand mij zal helpen. Het hoofd buig ik voor U, mijn Beschermer, en smeek U op de knieën, mijne wonden te genezen. Met liederen en luiten zal ik Uwe heerlijkheid doen prijzen en zeggen: Gij zijt weder mijn vriend! o Vergeet niet den jammer der tempelstad, geef haar weder aan Juda en Israël, die vele dui- zenden, die Gij o Heer, hunne vijanden hebt prijs ge2:even en •welke zeggen: //moge toch van Zion uit het heil van Israël weder komen!" Omdat Israël niet in Mijne wegen wandelde en Mij ver- laten heeft, daarom heb Ik het verlaten en Mijn aangeziut van hem afgewend. Bitter klaag ik en roep weenend uit: ach, zij hebben de kroon Mijner heerlijkheid mij van het hoofd geworpen. Ach, zij hebben mij de kroon van het hoofd geworpen; daar waar de Godheid troonde, afgodsbeelden geplaatst. Het geschieddo 101 - • • ••■--: T : • ■ T : • t -: : v t : • * nn fp::2 bp^i<) v^^^ ' ^^^.^^ ''^}J^\ V ^^P^ * ^^^J? vbü nvi« • ^n^Dn^ d"? Sds nins* : n^D^i "i^üe^ 'j^n^ ^d 1 • • T : •• •• : - : •• t :. v : v • t t • t • •■ : • • T •.•:•.• - ■ .: • T : t : - : v : t : t •■ , •• t : v : ]n^ ^p nji3« * 7'i;ü ^:;"i[^3 nntp )\ht2^ii * ^'^^.^üi *;;v?rï T T •■. : ••Tl' T : ; ■-• t • -: t. t t : t: t. • -.•• * "iii*j;) t]{53 d;d ^"p:! inx * "iiï S^t fi; nnpp i^^s^: m tweemaal verwoesting aanbragt. Jammerend zeg ik: ach, ware mijn hoofd een tranenbron! Deze nacht werd eenmaal in de woestijn weenend doorgebragt, ik overdenk dit thans en het magtige onder- scheid tusschen genen 1) en dezen nacht, gene -) en deze woestijn (ge- vangenschap); weent met mij, gij verlatenen allen; luid jammer ik: woonde ik slechts in eene woestenij ! Wegkwijnend versmacht ik, verwelkend als geplukte olijven, roep ik de onsterl'elijkenoni hulp aan, rust niet, tot dat de Heer der wereld uitspraak doet: ik neem het op met alle doornen en distelen l Ach hoe beklemd is mijn bedroefd hart! Vele gronden bieden zich mij aan, mijn vertrouwen te verster- ken, maar, o kommer! te vergeefs zocht ik den Alvader op, roep wee- moedig uit: o wist ik Hem slechts te vinden! Velerlei wendingen kies ik, om de woorden sierlijk te voegen, zoek de kracht der uit- drukking, om mijn bitter lijden te schetsen. Helaas, zon en maan lichten mij niet meer, daarom jammer ik: werden mijne klagten op eeuwige tijden ter neder geschreven! Dat de eerstelingen, onder de vijgen verborgen, moesten worden ten oÜer gebragt 3), ik beken het, mijne zelfzucht en roofzucht hadden schuld daaraan. ion • T I •• : I V T -: - T : - ■ v -: • t -: • -: : uS HM na ^"^ 1131 T : - T : I ••• T : • • r - : ■• - : I : : ■ : t : - t •• : - T I •• : I V •• : t • t v -: ■ - • v v v v : 13S n^^ na ^^ -11:1 nnDT k'?*) * n*^^^ D^^briT y^ niV^:^^ ^öxc^3 nt)S*iy ^D*^< T : - T : !•.••■: • -: - : - : I t -: t : t : - t t •• : i:"? nM na " iidi .rt ouiTrt Dbr'p rsioj • D^ara irar'j n?. ai'^a na S5 * a^as "^isr'f ij^xn : D^aü' jin ny niNw nni;i tijjt * o'Sb'itd mSra n^KT 'nvni nD* •TT - V - -: T - : ■ : - T • - t • t : - : v v • : • 'ir onprc iSb6 ,r»3 i)3 0PD3 p"i::ri 'ci ,i.uo3 ':;'3 ri".N' D'r»i /l» 7u ri73 cii;n 3"s d"ö .■•!3 rin irin.ic sipi? iK'i bv oTjT '"V3 bj) ,'s n^ iJio bii ri7 isS kroon, die eens Uwe getrouwen tooide. Daarom klagen wij dus luid : gedenk o Eeuwige, wat ons is geschied! Vreeseiijk vergramd was Uw raadsbesluit, om door tirannen te verpletteren hen, wien Gij eertijds Uwe wonderen hebt getoond, zonder te denken aan de vreugde der liefderijke deugdenstad, voor uwe heilige heiren bewaard, daarom galmen wij een jammergeschrei; gedenk o Eeuwige, wat ons is geschied ! Onherroepelijk hebt Gij besloten, uw volk aan zijne tegenstanders te overleveren en hebt vergetende verzamelde miria- den heilige engelen, in wier midden Uwen gunstelingen welwillend- heid werd verkondigd. Zoo jammeren wij: gedenk o Eeuwige, wat ons is geschied! Verderf hebt Gij uitgeroepen en door roovers werden de vreedzamen (Israël) geplunderd. Ach, toen werd de liefelijke gestalte vergeten, den vromen eertijds door U verleend; daarom jammeren wij: Gedenk o Eeuwige, wat ons is geschied! Iq jammer versmelt ons het hart wegens het tweevoudig verderf, dat op dezen dag over ons losbrak i). 99 : i:S n\i no ^^ lu : uS HM HD " 11DI niDT nSi * '1'ihu D^xüu n^3 tiHüb ^^üd nmt: nD*i< T : - T : I V T : • •• : - : I : • I -: : t : t : - t t •• : ijS hm HD ^^ 1131 : th HM na ^^ "iDt T : - T : ( V : - :. • - ; : • I : t t : t : - • t " * ij^ni pDi * '^*^«^■::^i7 mm y^i< ^im mu ni^'m • T 1" : f •■■ : • T T T V -: v v - - • : geven, o En nog verscheen niet die wondervolle tijd, door Vvre profeten bestemd. Daarom jammeren wij: gedenk o Eeuwige, wat ons is geschied! Vertoornd verliet Gij Uwen zetel, Uw verblijf, dat onreinen dien ontwijdden! Gij dacht niet aan de liefdevolle wetgeving te Choreb, die voormaals Uwen lievelingen verkondigd werd; daarom klagen wij luid: gedenk o Eeuwige, wat ons is geschied! Onze veelvoudige misdaden moede, gaaft Gij de zwakke lammeren aan verscheurende monsters over en hebt vergeten den waardigen godsdienst der liefde, Uwen uitverkorenen eenmaal ver- leend, zoo zucliten wij jammerend: gedenk, o Eeuwige, wat ons is geschied! In Uwen toorn hebt Gij besloten, door barbaren Uwen wijnberg te verwoesten en vergeten werd het troostend woord: //de Heer verlaat niet voor eeuwig!" dat eenmaal aan Uwe leer- lingen verkondigd werd; daarom heffen wij een jammergeschrei aan: gedenk o Eeuwige! wat ons is geschied. In regtvaardig misnoegen hebt Gij besloten, door duizenden vijanden de eens beroemden te vernietigen, zonder te denken aan die gelukkige tijden, waarop zij (Israël; als op arendsvleugelen werden vuorlgevoerd, zoo jammeren wij: gedenk o Eeuwige, wat ons is geschied ! Ach, hoe stormend, hoe vergramd hebt Gij het oordeel uitgesproken, door lien, die Uwe eenheid verkondigen aan verraderlijke boos- wichten over te leveren! En Gij hebt niet gedacht aan de sierlijke 98 • ^'y}p ^vnia DHDrib» jnn * ^^iiöï hy :;'^ ^v;;i» jidSv'? nir * 'ü':'n3 r\*2n2 n'zn ^<u::S* * i:'?^ yji< n^* Vj^ j^dh < X -: • T •• : T -: : • t • v -: tv t LD^n Dl * i:^33 nSin^i mn^i pf * ij'^jn ni3ni nbn^ ... Laat al hunne misdaden toch voor U verschijnen! Beschik onge- luk op den gruwzamen vijand, die ons te gronde rigtte, die, iu woedende gramschap ons naar Chamath 1) voortdreef; ach, ver ia den vreemde tot Lachlach en Chabor 2) joeg hij ons, smeedde in ketenen zoo grijsaard, als jongeling, en maagd. Verhevene boven alle wezens ! zie neder, wij zijn toch üw volk, bedenk, o Eeuwige, wat ons geschied is ! Ach, hoe spoedig werdt Gij vertoornd, en gaaft Uwe getrou- wen den Edomim te prijs, en Gij hebt niet gedacht aan het verbond der offerstukken, dat Gij voormaals Uwen beproefden hebt bekend gemaakt, daarom jammeren wij, vol wanhoop: gedenk o Eeuwige, wat ons is geschied! Vreeselijk hebt Gij Uwe be- dreigingen aan ons vervuld, en de bevorens reeds door U verlosten togen in ellende heen, door overmoedige vijanden gevangen, en vergeten was, ach, de snel volbragte reis, toen Israëls banier door U werd geleid; daarom roepen wij klagend: gedenk o Eeuwige, wat ons is geschied ! Hoe vreeselijk was Uwe uitspraak. God, Uw volk aan dwaze dwingelanden prija te 1) Amos 6, 14. 2) II Kon. 17, 6. 97 i'^i^^n pnv "^n p ^0^3 ^dj; pi^.H **^.T? ^'^^^^. ^^'^^ ^'^^ Dn d; pj^d; ^d*^vS *nsnp * '.^i^^n^n nn^j^^^Du'n^^S'ip "iiinD ^5 nri\s*-i * nü'kj'* nat:^ ir£5N* m n,p^ : ^iiö-i hdh nsn • 1TJ^i ^1:1^ d-i^hdji nsn * iid id3 Dip:*? ^s*p?n* •• : TT • •••:-: •• : t : I : • !•• : v : npn Dn ^d : ^^s* nnjs*: *3 i;^d"i:^ * *Jsn:3nS rvn n:n T I : - T • 'T T T v: V 1 • ^ : T •-•;-; I t t t : t]nnn * ^iö nvn tx;) Sid;i anb D^-irn * "q^jsix Qp2 herinnering kwamen. Gij, Eeuwige, zocht de misdaden bijeen, om strafgerigt over ons te vellen en in Ben Dinai's 1) ongelukkige dageu, riep het volk vol vertwijfeling: wde Eeuwige is algeregt! Laag gespuis hebt Gij, o God verheven, dat mij van mijnen troon beroofde. Gij zelf hebt hen tegen mij aangevoerd, en ach, ik werd te gronde gerigt. Gibeons bewoners riep ik te hulpe aan, deze voleinden mijnen val, en smeekend wendde ik mij tot Arabië, daar hoorde men mij en riep men mij spottend toe: //op, pak u voort! Zoo beschimpten mij al mijne vrienden, die ik om bijstand smeekte. Waarom werd hij, aan wien ons leven hing, als door tluipmoor- denaars beloerd? U, Eeuwige, is het bekend, dat onze huid als een gloeijende oven verhit wordt. Gij aanschouwdet wel de misdaad, die zij aan Uwen geliefden tempel oefenden, en rigtend verkondigt Gij door Jechezkel, al hunne misdaden te wreken. Zie, nu roepen zij allen; /AVelaan,wij willen hen onder de volken verdelgen! zie. Eeu- wige hoe wee het mij is, mijne ingewanden vergaan van weedom, o Voer ons weder tot U terug, verkondig ons vreugde, zoo als Gij den volke deedt, dat ons in ellende stortte ! Ach, booswichten beraad- slaagden, in des tempels voorhof door te dringen, vernietiging ons te bereiden ; injiet allerheiligste verstomde — o jammer! — de liefelijke stem des zangers, en Gij, o God, lioordet des vijands lasteringen, die lot onzen ondergang aanrukte. Harde keisteenen waren de spijze des \ermoeiden wandelaars, toen zij afgemat ter neer zonken en luide zucliten galmden uit de beklemde horsl. (Jij, o God, die aan den troon Uwer ofaiiim het beeld des vromen (Jakob) geteekend hebt, vergeldt den tiran gewis nog, gelijk voorniaals, toen Uwc heerlijkheid zich l) 'Lic Jos. Oudh. B. XX cu o;;h viJicr par -jt o't;? v:;. 13 Ki.Noxii. 9i'. D^«3 njrirnS nirp W5nr" '^'icp 6«rc'Db/iS ri63 rbpnn «rcoj r.'m'rpj tS^h iirS.v '■» to'c pftn rs'p? ,P3'|S qiD3D o'p'pcrrjïns» rjic^nri rs'PP ^^t^ rift i^i o'7prc fii6 ^'03 pn^on? .rs'iSic r:)r6T 3"!i;D o'jnrft 'p'^^ rjincn rpi^ pinnj on^n „ip ^j, nn:^n '^"^^^'^r? öixqi to * n^i;? *:ii.*ö*k^ ^5d mo n^'^y t:t t'- t t-; -t" -:t I"I:t -• Tj; * n'D"a n ri:n^ nn^n ^yp * n*:3-T ^iï3 i:in:; T : •■ : - T • • -: v ■• - t : t • : - t1 : •- - ■ : nt^yo IV0 * nn^pn n^x nj;_» nnn i!;ö * nniD f)pn riV*^ - •• -: - : : T .... T ^ . . . , Treurgebeden voor den vastendag van Ab. Verdwenen, verdwenen is thans alles! //Voort, voort!" donde- ren mijne vijanden mij te gemoet, zij maken mij tot afgrijzen, tot afschuw onder de volken; in Uwe woning Eeuwige, omhul- det Gij u, Gij zaagt niet neder op het verwoeste heiligdofti. Gij hebt Uw gelaat voor ons verborgen en al mijne helden werden overwonnen. Verbaasd sloeg elk de handen zamen, mijne leden wankelden, toen mijne sterke manschappen werden ter neerge- worpen. Onze sieraden, ach, zijn in een diepen moeras weggezonken, troostend voorspelde Berachja's zoon, en zienend verbeiden wij de vervulling te gemoet, die tot vernieuwing des wonders te Gilgal een geheim blijft. Tranen vergiet mijn droevig oog om de wonden die de Grieken mij geslagen hebben; de volbragte daad over- denkende, verkondigde de Eeuwige jammer, brak in klaagtoonen uit. Aan de oevers van de Euphrath, ach, werden de vromen allen ter neer geveld en het aandenken der deeling van Suf (Schelf- zee) toen zigtbaar werd des afgronds diepte, weergalmde in wee- moedsvolle toonen. Vreeselijk werd de boosheid te Silo gestraft, doch zij namen zich dat niet ter harte, en niagtig voerde de vijand het boosaardig raadsbesluit uit. Spottend riep het Grieksche heir: //waar is thans hare deugd? Ziet hier die Bcbandelijke, die afschuwelijke beeltenis!" en jammerend wrong Zion de handen. Op Zions berg loerde het heir mijner tegenstan- ders, de woedende stroom des lijdens sloeg over mijn hoofd zamen, toen de vijand zich te Nob verzamelde, en overoude zonden in r 96 vim'ih ^i^K D^y-iii D^öD v: ' iB^np Dipös Dip» ♦di *» : T IV I — .- I IV -r •• 1 : - : t : v "^ : • •• v: •• -»p : ni32n '^*7Q t^i^n d'^i;; tos ^^'^i'^) o?T^*! D'I^Jï?^. • T : : T T : • • ■': • : • ■»: t - ) v iv j?ü nT sin *p : ni3^n tj^o kd;i D^ijr *nnö iï^e^i dd^^xt : nbo TiD^n "iSq «in nis^:; »* niD^n T IV T - ) V IV T : •»: T - T]nniipb \' ryo^^) : '^xi'c^' *|3S^? ni:ï3i ^^; njic^ ^üt^» n'mDi : i:i3T '?]n;pn"i pirvir^Db^ ^\:ri:i : ^ly I1")^;l nnNi. ,- X I- IV • liv • : •• : •• T - I IV : - • t -: - v; ,...-. Bij het wegzetten der wetsrol in de arke, zegt men : En als [de arkej rustte, zeide [Mozes]: rust nu Eeuwige! [onder] de tien duizenden der duizenden van Israël. — Trek, o Eeuwige! naar Uwe rustplaats, Gij en de arke Uwer heerlijkheid. Dat Uwe priesters zich met de deugd bekleeden, dat Uwe vromen vrolijk zingen! Om Uwen knecht David, weiger niet wat Uw gezalfde begeert. Want ik verschaf u goede leering, verlaat dus mijn onderrigt niet. Zij is een boom des levens voor hen, die haar aanvatten; die zich aan haar vasthouden zijn welgeluk- zalig. Hare wegen zijn wegen der liefelijkheid, al hare paden tevredenheid. Breng ons, ó Eeuwige! weder tot U, dan zullen wij wederkeeren; vernieuw onze welvaart als van ouds. Men zet zich op den grond neder en leest de volgende treurgebeden. I I 94 It •.•;•.• I V IV ■ Ir •• T T I ivT : • tv t t; TT : T : iT v: V - •• t »: t - | t t it t IV T ; I • - I" - : t; t - ) T I" T : ni du^^-nS 1^«D^■*7ir ijs'? Sri ^^n^ mnD3 ^n^u'D T V 1" : • '^- !•• • -T : T T •• : • I iv • :. 