VADERLANDSCHE LETTER OEFENINGEN
van viyt ен. wakkerheid « hebben. nawelyke tyd: сог sch van het- рейд te verzotgen у еп althansrgeene om ek kander tp beminBen:: Zodanig: is het. Jor aller Vogelen’ die vaa de jagt leeveer: mitg eehige. bloMkartigen A die op een dood kreng. ентп, еп veeleer іптепіракї- пев ы oovers 3 dan dch vereshigen als Vrienden , leor ven ale de andre естіп, ck gickwelven:… 7 ' 2 Ens onder alie Vogeleh, dhot Не Мамит befkenid owe: vaa de groote ОЁ kleine- jagt te leeven, is "er geëh, die een werksdmmer' en. moeielykdr leevenswyze й opgelegd den de Specht hy, із det den arbeid , ven ‚nom: 20. té fpssekan ; tot een asfnhoudenden. 4а сһей arbeid verwees den, waar їп moed eh beleid te. komen ; is den Specht deng- meeilyke taak o 3 Ву Aen zyn:goetirel Van het hont der bide waar” onder het Bedekt de 4 rt ' d ' y а .` "et, {@ 14 .. - ... NATUUALYKE HISTORIE ` te doorbooren : zouder tusfchenpoozen bezig aan deezert noodzaäklykèn arbeid, Kent hy geen rust ; dikwyls zelfs flaapt hy, en brengt den mer door in: de gedwonga houding van den arbeid des daags 5 by deelt. піег іп de adngenaame verlustigingen der andere Lugtbewoonderen - ‚ in verrukkende :zangchooren „welke zy aanheffen; hy Лаас geen ander dan een wild geluid , welks klaagende ton , üe (lte der’ bosfchen ‘afbtéekëtide:,- getuigenis fahyot te draagen van zyue verdrietlykheden:: zyne be- weegingen zyn hortende; zyne houding duidt-onrust aan 2 zyne gelaatstrekken woest- еп wildheid 5 hy. fchuwt alle zämenleeving, zelfs die met zyne Geflachtgenooten 5 en, wanneer de natuurlyke. behoeften der Liefde hem nood- zakt eene: Gade te zoeken, gefchiedt 208. zonder de bevalligheden, met welke deeze aandoening de Бетееріп- gen bezielt van alle weezens, die dezelve ‘met een ge- voelig hart ontwaar worden, ' En Е ‚ Zodanig: is het bekrompen еп ruw Inftin& eens Vo- Is, gefchikt. tot :een droevig еп armoedig ‘leeven. Hy eeft van. dè hy den fchors doorhoort, en diep: in °t hout der boo- men dringt, waar de Infeéten de eitjes gelegd hebben ; deeze lek, van: eene harde en vaste zelfftandigheid , zit aan een diki bekkeneel, fterke fpieren in den dikken hals , onderlfeumen en rigten de herhaalde flager , welke de Specht onophoudelyk doet.om door Tt hout heen te ko- men „en zich een weg tot in het hart der boomen te baa- пеп; hy: fteekt een lange dunne ronde tong uit, niet onge- lyk aan een Aardworm, gewapend met eene harde been- agtige punt, als een angel, met welke ћу. de Wormen ophaalt., die zyn voornsamfte voedzel uitmaaken ; zyn Staart, betaande uit tien pennen , binnenwaards omgeboo= gen, en aan de tippen geknot, voorzien van ruwe vee- | теп, DER SPECHTEN IN °T ALGEMEEN. 11$ теп, dient hem ten Dem іп де dikmaals omgekeerde rig- ting, welke hy moet aanneemen, om, ten meesten voor- deele, te kruipen en te kloppen. Dé Specht nestelt in boomgaaten , welke hy zelve voor een gedeelte aakt heeft; en °t is uit het holle geboomte, dat dit Geflacht voortkomt ‚ Tt welk, fehoon gevleugeld, niet te min vere weezen is ‚ rondsom dezelve te kruipen , ‘er op nieuw weder in te gaan om voort te teelen , en ier zich nooit van af te fcheiden. Her Geflacht der Spechten is zeef talryk in foorten „ die in kleur en grootte verfchillen : de grootfte Spechten zyn van geftalte als een Raaye, de kleinfte als een Mees ; doch elke foort: fclrynt niet talryk op zichzelve, °t geen het geval moet weezen van alle Schepzelen, wier ongee maklyke leevenswyze de vermenigvuldiging verhindert, Ondertusfchen -heeft de Natuur Spechten voortgebragt in alle landftreekérn waar zy Boomen plantte, en veelvuldigst in warme Gewesten. С ` De drie foorten van Spechten , in Europa bekend , zyn de Groene, de Zwarte en de Bonte Specht: van elk deezer willen wy afzonderlyk handelen, еп bepaalen ors thans tet den Groenen, | De GROENE SPECHT heet in ч Grieksch, кох; ; in E Latyn, Picus Martius; in °t Italiaansch, Pico Verde; in *t Hoogduitsch , Grun-Specht; in °t Engelsch, Green- en Woodpecher; in ’t Fransch, Pic Vert; in t Zweedsch, Groen-fpick; în ’t Poolsch, Drieciol Zielony; in " Lap-. landsch , Zhiaine; in ’t Deensch, Gron-fpet. Deeze is de bekendfte en gemeenfte in onze Bosfchen. Hy komt in den Voortyd, en doet de wouden weergal. men van het fcherp en hard gefchreeuw , Tiacacan , Tiacacan , °t welk men op een grooten а апа hoort, en boven’ al van dèn Specht geflaagen wordt, als hy by horten en ftooten vliegt: hy daalt, en heft zich in de lugt op, golvende boofen befthryvende ‚ "© geen niet belee dat hy zich lang іп de lugt ophoude; en, fchoon ` hy tot geene groote hoogte opvliege , overtrekt hy uit- gebreide boomlooze landftreeken „ om zich van het eene b in het andere te begeeven. In den Paartyd flaat de Specht, behalven het gewoone geluid , een: toon , welke eenigzins zweemt na fchaterend aanhoudend lag- chen, dertig of veertig maalen agter een roepende, tio, о. 130... | ' ' ` hd Meer dan andere Spechien onthoudt zich de Groene op - 3 єй Tig 7.7 NATGURLYHKE HISTORIE -a den grond , bovenal omftrecks Mieren-nesten ,-wapr men ze чту zeker kan vinden еп vangen. Hy рсешг de voor- bytrekkende Mierea waar; liggend ayn lange tong in het voetpad, * geen zy -gewouulyk volgen ;, voelt Dy гупе tang met die A Vn hy haalt ze in,en flokt ze door; doch, indien de гер. niet genoeg in beweeging. gyn, en de konde ze nog în hunne holen houat, apent hy met bek en popten het mjeren-nest, pikt ze op zyn gemak, en vindt een (maaklyk onthaal in de jonge , Op alle ‘andere. {удеп klimt de Groene Spee Ту de boomen ap., welke, hy met herhaalde, lagen met den bek lopt ; op de emvermoeid{ke ууга werkende. berooft by dikwyts drooge boomen van al die bast: Pen: hagrt van verre dis kloppen, en kan de Aegan onderfcheiden tellen: wyl hy traag 15 in alle apdere bewesgingen, kan men em gemaklyk. naderéns hy fchynt geene bewustheid te ез om den Vagelvanger ор, eene andere wyze te: ont- komen, dan door den tak rond te gaan „ea zich ага den anderen kant te onthouden. Men zegt, dat һу, nag ec- nige flagen met den bek: gedaan te hebben , na den ander zen kant deg booms gaat, om te zien of hy dien doorge- pikt heeft, doch dit doet hy veeleer, om op den bast de Sniesten , dopr Беш wakker gemaakt en in beweeging ge- bragt, ор te zoeken : en ‘є geen под veel zekerder gaat, is, dat de klank, door het geklopte boyt gegeeven , hem de plaatzen fchynt aan te wyzen, die hol zyn, en waar in, zich de wormen, welke hy zoekt, onthouden, of wel cene holligheid , waar ir hy kan huisvesten, еп гуз nest maaken. -> ooo о, ‚ Dit Nest plaatst hy ių gen vermolzemden boom, ой vyf- tien of twintig voeten boven den grond , meest, Mi hoor men die zagt van t- ayu. Het Mannetje еа. Wyfie werken onopboudelyk en beurtlings om het leevende gen declte des booms te doorbooren en tot het vermolagmde hart te koen; zy holen uit, en werpen met de pooten het afgekapt buiten ; zamwylen maaken zy het gat za fchuin en diep, dat het daglicht jet niee in-fchyne, Zy voeden Ruane Jongen dan, in: °. donker, Нес broedael is doorgaaps van vyf Fueren, groenagsig van kleur, mag kleine. Zwarte vlekjes. Nog zéor klein beginnen de jonge Soechtan: op de takken te kruipen „ en lang: oer ay koumen vliegen, Het Mannarje, eu Wyfje, Daat SC op, zy gaan vroeg, en vóór andere Wogėlen, тиеп, en houden zich ја ‘6 noat tot den de 1 ЕЕ. ` ' CH Й D DER SPECHTEN IN °Т ALGEMEEN. nd geboord. In dien de zin noemen de Ergelfchen deezen Vi Regen-Vagel , en hy wordt in eenige Ttree- ken van Grand, К als in Bourgonje ‚ door het olk de rocureur der Molengars geheeten : dewyl һу den regen aankondigt , en dys her Molen doet omgaan. — zelfs voor, {п den Groene gevoel van de veranderi ebben; en ber is waarfc tuurlyk voorgevoel , dat nog veel wonderbaarder ki De Specht bekleedde ee! wichelaaryen ; гупе Gefcl gemengd in de Beeldfpra ит (*), vertoont hem а Spellenden Vogel, welks t pe als ve betekenen 22 os, gehouden werden. Primus heeft ‘er ons ееп treffen- den trek van bewaard, welke ten zelfden tyde in de Oude Romeinen twee characters- aanduidt , die men onbeltaan- baar met elkander zou oordeelen , Bygeloof naamlyk еп Grootmoedigheid (+). D e (*) Picus, Zoon van sara en Vader van FAUNUS, ‚was de Overgrootvader van Koning LATINUS. Om dat by de Lief- de van erce verfimaad hadt werd һу in een Groenen Specht veranderd; en een der Landgoden , onder den naam van PI- соммоѕ. Terwyl de Wolf ROMULUS en REMWS zoogde, zette zich deeze heilige Specht neder by bun wieg. Gage, p. 678. ({) Een Specht zette zich op ’t hoofd van den Hoefd(chout, Sum TURERO,terwyì һу in 'topenbaar op den rechterftoel zat, en liet zich met de hand vatten. De Priesters, geraadpleegd over dit voorteken» Kiel dden КА тег Ryk met den on- de gedreigd wierd als men den el liet vliegen, en de Hoerdfchout mot den dood als men hen vast Meld, Tu. sero liet den Specht. tertond los, en weinig H daar naa, ‚кеф мамил, werd de God(praak vervuld, Lib, X. Çap, 18. H4 - D 116 ` NATUURLYKE HISTORIB De Groene Specht vindt men in beide de Vaste Lane den, еп, fchoon klein van aantal, is dezelwe zeer wyd- verfpreid. Юе Groene Specht van louifiane is dezelfde als die van Europa (*)5 de Groene Specht der Antilles „ is alleen еспе verfcheidenheid (TJ). De Heer GMELIN fpreekt van een Groenen Spech: by de Tungufes, еспе бот die zeer naby komt аап de Kuropifche, of er alleen eene verfcheidenheid van uitmaakt ($). We twyfelen geenzins daartoe ook te brengen den Specht, met een gryzen Кор in Noorwegen „чап welken EDWARDS gewaagt , en de Heeren KERIN en BRISSON eene byzondere foort ge- maakt hebben. Ну verfchilt , іп de daad, van onzen Groenen Specht niet, dan alleen daarin, dat zyne kleuren veel flauwer zyn, еп de Kop niet voluit gezegd kan wor- den roodverwig te weezen, fchoon ‘er vooraan iets van die kleur te zien is. EnwArps merkt te rechtop, dat deeze kleurverfcheidenheid alleen uit het verfchil der Lugt- ftreeke hervoort kome , welke invloed heeft op de Pluimadie der Vogelen, even als ор de Vagt der Viervoetige Dieren , welke de Poolkoude wit of bleek maakt. De Heer srrs- soN houdt ook den Geelen Specht van Perfië vaor eene by- zondere foort; doch dezelve is, naar alle waarfchynlyk- heid, ook niets anders dan de Groene Spechs. Hy heeft г ` e (*) Le РАСЕ nuPRATZ fchryft іп zyne Hist. de la Louiftane, Tom. I. p. 117; de Groene Specht is hier dezelfde als in Frankryk. "Co Op St. Domingo is een Vogel, dien men aldaar den Timmerman noemt , buiten twyffel om dat hy ор de boomen klopt- en dezelve uitholt : indien deeze de Groene Specht van Europa niet is, behoort hy tot dezelfde foort. Hy heeft °ег de kleur, de gedaante, en den zang van: hy doet veel na- - deels aan de ‘Palmboomen, en is zo gefteld op Cacau, dat, tegen het гуреп daar van, jagt op deezen Vogel moet ge- maakt wordeh. Bene Aant. medegedeeld door den Ridder LEFEBVRE DESHAYES. (5) GMELIN , Voyage en Siberie, Tom. Н. р. 153, te wel- ker gelegenheid hy dit zonderlinge optekent ; de Tungufes van 'Nnijaia-tunguska fchryven aan hunnen Specht zekere kragt oe zy doen den Vogel braadén, ftooten hem fyn, en mengen dir poeder met vet van allerlei (oort, uitgenomen het Beeren- yet, om dat hetzelve fchielyk bederft: hier mede befmeeren av de pylen, welke zy op de jagt gebruiken ; een Dier, met valk een pyl gewond, valt gerond dood neder, - > d DER SPECHTEN IN °Г ALGEMEEN, її? де Si en bykans de kleuren van. АтркоуУ@ъоз fpreekt van deezen Geelen Specht uit Рет alleen, volgens eene afbeelding hem te Venetie vertoend: het is niet op: eene kundigheid zo onwis, en waar in die Natuurkundige zelve weinig fchynt te ftellen , dat men een byzondere foort moet invoeren. ALBERTUS en sSCALIGER hebben verzekerd , dat de Groene Specht ргаагеп leert, en zomtyds eenige woorden volkomen uitbreogt. WitLueHBy lochent zulks met rede; het maake zel van de Tong der Spechten, welken lang is als een Aardworm , blykt geheet niet gefchikt te weezen, om wel- vormde klanken voort'te brengen ; daarenboven maakt un wild en onleerzaam character hun ougefchikt ter Op- voedinge: want men kan, zeer bezwaarlyk , Vogels, die al- Jeen leeven van Infeéten tusfchen den-boombast verborgen „ in den gevangen Хаас, opbrengen (*). Friscu yerhaalt, dat de Groene Specht , in Duitschland , in de Byenkorven vernieling aanrigt: wy twyfelen zeer aan dit berigt: dewyl er zeer weinige, 20 één,in Frankryk dat Jaargetyde overblyven: en naardemaal het nog veel kouder is in Duitschland ‚ kunnen wy geen reden vinden , waarom zy daar liever zouden pverwinteren. - Het werktuiglyke van de Tong, in de Spechten , heeft de verwonderende aandagt van alle Natuurkenneren getrokken. BorELLI еп ALDROVANDUS hebben de gedaante en werking - van dit lid befchreeven; OLAUS JACOBÆUS еп MERY er eene eur- (*) De Heer Burgeraaf DE QUERHOËNT verzekert ons, dat hy Spechten eenigen tyd gekweekt heeft: maar teffens geeft hy getuigenis van hunne flegte geaartheid. ,, JE heb gezien,” fchryft hy, ‚ dat de jonge Spechten, welke ik opkweekte, en l 1 2у nog іп ’t nest waren, heftig met elkander vog- x ten. Toen ik den boom, waar in zy het nest hadden , open- э, de, gingen de Ouden op de vlugt, en zouden de Jongen „ Van honger hebben laaten fterven. De Spechten zyn boos- » aartig en twistzoekend; zwakker Gevogelte rekt hun ten » flachtoffer : zy breeken den kop met hun bek , zonder iets » Van dien ргооу te gebruiken. Ik had ееп Specht in een » Vlugt met Patryzen , hy maakte'ze ulle, de een na den „ ander, af. Als ik 'er bykwam klom hy my by de beenen һ 0. Ну liep op ’t veld, en kwam in de vlugt om te ee- „ten; voor gêmeenzaamheid fcheen hy vatbaar; doch niet ` y voor verknogtheid.” Hs 7 ~ 518 - NATUURLNKE HISTQRIE ke autleediging уап opgegeeven (*), De Tong van den oenen Specht, eigenlyk gefpraoken, beftaat alleen in dat beenagtigs gedeelte, "Tt welk alleen den punt (сһупс uit te maaken. °t Geen men veelal yoor de Tong neemt is het Tongbeen zelve, omkleed met een ícheede, agter- waarde uitloopênde in twee takken, eerst been-, vervol- ens kraakbeenagtig; die, naa de lugtpyp omvat te heb- п, aich over den Kop krommen, en verborgen in eene euve van het Kopbeen, en ingeplant zy aan het voorfte van den Kop, by. het gran van den Bek. ’t Zyn deeze twee takken „voorzien met een toeltel van veerkräge tige banden en {pieren , die zich uitrekken en intrekken , de verlanging en beweeging geeven aan de Tong. Dit al- les is omgeeven met een vlies, eepe verlenging vaa het vlies, "tr welk de Onderkaak bekleedt, indiervoege, dat het zich uitftrekt en ontvouwt als een worm, wanneer het Tangbeen wordt uirgeftooken, en inkrimpt, en in ringen @pvouwt, als de Vogel dit been intrekr. 358, en Reg. Sc. Acad. Hist. а |. B. DUHAMEL e Lib, үү, Se8. VL. Cap. 5. 2: i | i І -| DER SPECHTEN IN °P ALGEMEEN, ` 119 sm àit туп waarfchyniyk овде Mannetjes, giet men de twee zwarte vlekken, aan de hoeken van den Bek, rood- verwig en vry етк van kleur. De Zwarte Specht heeft ееп dikken Kop, en kan de kleine voode pluimpjes , boven ор dengelven „overeinde zet- ten з van hier is het,dat pts hem een kuif toefchryft. Hy levert cen (legt voedzel uit, altoos: zyn deèze Vogels hier gocs mager. en droog; .(choon ALDROVANDUR zegt» dat wen ze te: Bojogne 's winters ече „en zy dan vat ge- noeg туш Wat hier van weezen moge „heot leert o, dat de Greens Spechten , op dat Jaargotyde„in Italie gevonden warden , terwyi zy Frankryk, als dan verinaten hebben. ` + АА DE UITWERKINGEN VAN DE VRUGTBAARHEID oF ONVRUGTe ДАЛАН EFNA LANDS, OP DEN STAAT KN HET СНА- RACTER DER INWOONDERENe l (Uit hes Барань, van WILLIAM FALCONER , М. D. F. К. 8.) Vregrbaare, en aangename Landen, hoe behaaglyk voor 9° oog, heeft de Ondervinding geleerd, dat niet ftrek- ken tot vakmaaking der Menschlyke Natuure. "De Inwoone ders derzelven worden befchreeven als traag en verwyfd, hoosaatië en wreed van aart, wellustig en fnood in zeden, weinig gefchikt am vorderingen ја Kunften en Weeten- schappen (неп a е0 Slaaven eener eigendunklyke Rce- ееп a | | 2, $ On baare Landen , integendeel, —- ten minften zulke у waar de Onvrugtbaarheid alleen zo verre plaats heeft dat ze ftrekt om vlyt te wekken, uiet uit te dooven , bren- gen een Volk voort van een zedig en geregeld leeven , en werkzaanie ‘geaartheid (+), edel van hart, bekwaam om Kunften en Geleerdheid te kweeken , doorgaans leevende onder een Staatsbeftuur, ’t welk in de Voorregten der Vrye ` heid deelt. Vrugtbaare Landen brengen veelal een grooten overvloed woort van Leevensnoodwendigheden, zonder dat het veel arbeids kost: ingevolge hiervan, hebben de Inwoonders çen groot gedeelte ledigen tyd over. Dit was de oorzaak DNK , | at (*) НірросвАТЕ de Æribus, Aquis ЄЎ Lucis {. LVIL (t) Монтеѕо. Efor. der Loix. Liv. ХҮШ. Ch. L ` den DE UITWERKINGEN VAN DE VRUGTBAARBEID , ENZ dat de Bewoonders der Oost-Indiën , volgens ’tgetuigenisvarz STRABO еп DIODORUS SICULUS, zeer lui waren Ad Deezer: ewoonte van lediggaan, еп de ruimte om voldoening te henken aaa dierlyke lusten, maakt hun teder еп weelde- rig, waar uit dartelheid en ongebondenheid volgen CA Maar in Landen, die de Vrugten des Aardryks niet zon- der arbeid opleveren, moeten de Bewoonders hunnen tyd meest in dert arbeid befteeden. Zy hebben dien niet over, bm denzelven door. te brengen. in lustopvolgingen, welke ook veelal buiten ’ bereik zyn. der zodanigen, die weinig meer dan ’t noodzaaklyke. deezes leevens genieten, Eigen- dom, door vlyt verkreegen , drukt een denkbeeld іп van eregeldheid en naauwkeurigheid in onze handelingen , van e waardye des tyds, arbeid en geld: omftandigheden „ alle medewerkende om eerlykheid eu gefchiktheid in onze bedryven hervoort te brengen. Vrugtbaare Landen brengen Volken voort, min moedig dan die van Ontvrugtbaarder (recken, Ѕтклво merkt ор, dat de Bewoouders der eerstgemelden na ееп vree en Ril leeven baaken: dat die der laatstgenoemden, van moediger aart,op den Kryg gefteld zyn Di Dit ontftaat uit verfcheide oorzaaken. —- Ledigheid baart, naar т getuigenis van HIPPOCRATES, befchroomdheid en blohar- tigheid (а). — Overvloed en Weelde, die “er mede ge- paard gaat, hebben eene foortgelyke uitwerking. Lrivrus tekent aan, dat de Gaulen, die een gedeelte van 4 overmeesterd, en zich daar nedergezet hadden, ° zelfde hardvogtig en werkzaam Volk niet meer waren ats hunne Voorvaders die het bemagtigden ‚ еп voert den Burge- meester MANLIUS іп; de Soldaaten, op ° ernftigst waar- fchuwende tegen het neemen der vermaaker. , welke dat vrugthaar еп vermnaklyk Land aanboodt, als ftrekkende om braafheid en dapperheid tesverdooven (1). SALLUSTH ‚Us Co HirrocraTes, ut Jup. $. LYNI | (+) $твлво. Lib. ХҮ. · Drop. sept, Lib. 112, ($) Роѕтромто$ fchreef de Weelde der Afsatifche Wolken grootendeels aan de. rykheid des gronds toe. Атнкмлп. Lib V et XIL . | | („) $тклво. Lib. П. Hirrocrares, $. LIV. Нєворотоѕ is van It Selfie gevoelen. Lib. ІХ. (4) Livir, Lib. XXVII ` WM ` EENS тАмр$; © roo bak és fchryft het bederf: des Legers door syLLA,in Afia, aan dezelfde oorzaaken toe: (*). . (ќа, Te deezer oorzaake hebben de 23112675 —- die moge lyk, naar gelánge vav- dei witgeftrektheid des Lands, het agtens ебе Volk van Евтефа куп ‚.еп hunne Zeden, Wetten, Vryheid en. Onafhanglykheid bewaaren , daar hun Land Gem weinig van de: Wellustigheden des leevens op- devert, en getingen. Handel агуй, - het hans raadzaam geoordeeld, Verweeringswetten vast te ftellen, om den invoer.-wan buitentandfche Weelde te beletten ; aan welke verftandige fohikking „onder andere voorbehoedzels , hunne tegenwoordige: gelukkige gefteltenis is dank te wee- ten. НИН D: - Misfchien zouden wy ons, in den eerfti beiden d dat zeen Land, naarmaare „het у. -ook zo veel diorbaprder moet. weezen, aai еп dat sy леп in de теп > 'overzulks., zich te manmoedig verdeediging van. ’t. zelve; doch d deele, en. de Ondervinding leert, dat ken verre zyn'vansde dappertig, те weezen : hoe waardiger een Land is, boe het ten b aas ftrekt van den Vyand, die er met te tgheids op aan zal vallen (+). Ж Landen van groote vrug}baarheid, en fehypbaare. voot trefiykheid boven andere, in ’t ftuk van Volksvoordeelen:, worden, by егүаагепіз , de gunftigfte niet gevonden voor Konften en Koophandel. Eenige- graaden van ongunttig, heid, in de ligging, wekken den geest op,en de hoop, op een gelukkigen шәр, moedigt de poogingen aan. ’t 15 in de. опе omftandigheden , fchryft Rousseau , dat de Китеп meest bloeiden, Ik zie ze in Egypte vertoo- nen, zich verfpreidende met de overvloeijing van den: Nyl; їп Africa hoog opklimmende uit een rotzigen grond en zandwoestynen , terwyl ze aan de vrugtbaare oevers van de Eurotas geen wortel kunnen fchieten,. Het fchynt, zegt HUME, in zyne Proeve over den Koophandel, eene vreemde ftelling,dat de armoede des gemeenen Volks, in Frankryk, Italie en Spanje, eenigermaate toegefchreeven moet worden aan de rykheid van den grond „en de geluk- kige Lugiftreeke : nogthans ontbreekt het aan geen redenen ` ой (9) SALLUST, Bell. Catil. Lucius Florus, Lib. 11. Cap.. JJ.. - C+) Livi, Lib. XXXIX, Сар. I, нА 144 DE UITWERKINGEN VAN DR VRUCTBAARHEID, ЕМЕ; om deeze Wortdeffpreuk. te. verdtedigen.: Ih ‘zulk егег wets toebereiden grond als die der Züidelyke Gewesten, îs- de Landbouw eene gemaklyke kunst, en één Man, met een paar gemeene- Pådedany: isin: aert om, її één Zomer, zo veel Lands te bebouwen als eene ruime геше аап den ig veefchaft, Al de weetentchap des. Landbouwers beltagt hierin, dat "hy Gen gfond, zò ras ze uitgeput is, één jaar braak taat tgeen: de warmte der Zonne, de gur- itige Lugrfireek , Herttellen vin zelve de vrugtb 18. Zulke -armelBöeren hebben tot fran одаеенона weinig noo. dig, en Sech rykdommen у welke meet behuaften: maten: teffens zyit ze -altos afhanglyk: var hunnen Lantieor, die geen Land te huur geeft, noch vreest dat zyn Land bedon- ven zil wòrden доб” eene Пепе веер, hisia Ir Engeland із de grond тук у numar: wel 5 Gzclve moet’, shet ‘groote kosten, bebouwd worden; gp breige, miet wel- ‚ gehävend zecht flegten oogst voort, ёт, ор de Dikte wyze aangelegd , geen volkomen vootdect dan naa ft verloop тап eenige e Ben Landman, iti Engeland „heeft Wechalken veel оёз боё; ееп veele huúorjaarers,;’e well daar aan geövenrédigde vdordeelen‘opbrengt. De heerlyke Wymgaar- denin Bost#omje en Ckampägne', die dikwyl$ den Landheer ryke winst geeven , worden bearbeid doer lieder „die nauw: lyks’ bood hebben. De rede is, dat 2y niets behoeven dan hunne tigere lichaamsleden en werktuigerf van bykans gee- ne waarde,” De Akkerlieden vinden zich, it deeze Larn- den, in eemigzins beter omftandigheden; doch de Vetwei- ders leeven het tuirafte van dllen. De rede is dezelfde ; de Menfchen moeten voordeelen trekken ‚ geëvenredigd aan de kosten welke ag maaken, en het gevaar, ?г geen ze 1оорёп. | i _ Deeze zelfde aanmerking gast door, teh öpzigte van de Letteroefeningen , en Zedelyke Vorderingen , welke ееп fand vereifchen, їп de meeste gevallen y Belykende naar die ’t best gefchikt zyn voor Kunften еп Koophandel. De oorzaaken hier vdih bêhoeveh niet: ёр: opsedolven te worden. Ledigheid en Weelde, die in Vrugtbaate Larn- den tieren, zyn , wanneer de laatst#emwelde veel voets ‘krygen , hoogst nadeelig voor alle werktaamhedén van ziel of Dchaang ; én, gevolglyk, onbekwaam ош fr ves- ftand uit te breiden. De Regeeringsvorm, іп Landen natuurlyk zeer vrugt- baar, helt over tot het Eigendunkiyke; in ortwrugtbaarder tot het Vrye. Dit Кац mèn waarneemén in de groote Ry- en EENS LANDS ` `> "Aan ken тїп Afia , Africa, America, еп zelfs Ju феа. Veelé ootzaaken loöpeh ‘zamen om dit nitwetkžel tewe у te brengen. Ben гук ‘Lând із zeer gefchikt om ongelyk- heid van ‘eigendom te VEroofzaaken ondèr de Leden van den Start 5 eene òmftandigheid, zeer уйір met de Vryheid :' deeze verwekt natuurlyk hoogagting voor Ryk- dommen, Zo gevaarlyk voor de Vryheid: De Suionèn, fchryft Tacitus, fchatrén de Rykdommef hoog, z zyn о en іп Vater gebragt. Misfchien zal men als еёй voorbeeld: van het tegendeel hier ‘aanvoereh … dat het Getneenebest van mS arta; їп еп en уги аат Land, п ans was, s iN Iede уап tegenbedenking о те Teveren, E ons voorftel… De Dienge Ko ? en harde leevenswyże, de Ee van eigendom , La “verbieden van реа zelfs, diende by зүсоксоз, behalven “andere redereft ; ont *t gevaar vrh de vrugtbuarheid des ` tegen tè gaan. ‘Misithier Zon Hy te Achene, wadr Het Land otfvrugtbaar vds 3 min 'itrenge Wetten hebbetr chreevén. · | ne rr, Hier by komt, datde verdotyéne en удетоінре Zeden, ` de | en ve heid des Volks, aanleiding geeft' tot deeze eigendunktyke: Re Gg Daatenbaven is vlakten van ‘Thttaryen leveren een Opmerkenswaar, voorbeeld op van de oftwerkmg deezer Tandsgelteltenist 8 op het invoeren ули een eigendunk ren, fehoon van eenen oörtogzugtigén: азат, (сост niet vlak , hunne Rivieren leveren zeer zwakke ‘befchutzels op, еп dikwyls toegevroozen : zy hebben geene Geck, ten vastighed waat zy heenen. kunnen trekken, bua in Daat йе (*) De natuuriyke Rykheid van den grohd, getuigt Tavet. DER, (van eenige Griekfche Staaten fpreekende,) de magt van eenige doende aargroeijen, verwekte. die. magt burgerlyke oneenigheden, die op derzelver verdeff uitliepen, еп, ‘ten zelfden tyde, meer bloot ftelden am buitenlandfchen Inval. эс Was alleen de onvrugtbaarhetd des gronds, die нса den langen tyd bewaarde, gerast en angelloord in een enafge- brooken recht van bezitters. Lib. L — ` ' 194 DE UITWERKINGEN УАМ DE YRUGTBAARHKID , ERZ; ftuiten, of zich te peveiligen tegen willekeurig gewelds Alle oorden des Lands ver en voorraad tot onderhoud der Ruitery, (daar meest in den kryg gebruiklyk 3 err bygevolge voor de Menfchen, die іп Tartaryen van dee- ze Dieren leeven. Dus із het ganfche Land allerw egen open voor invallen, dit moet beurtlingíche! te onder bren ging van elken Stam te wege gebragt ,€n. de overwin naars zelve tot flaaven gemaakt, hebben (*). — Arabie , in- tegendeel, fchoon een Vlak Land , еп gelegen in eene heete Lugtftreek.…, heeft haare ftaatkundige onafhangelyk= heid bewaard , enkel door de Landsgefteltenisfe , welke ит den ecrften opflage geene voordeelen belooft, zýnde eene drooge zandige woestyn. Dit Land verfchaft fpys поса drank aan de Ruitery, noch befchutzels tegén de bran- dende zonneftraaln;en, in zo heet een Land, is het by- kans onmagelyk „zulk eene menigte voorraads van lyftocht en dekzel heen (е. voeren, als voor een geruimen tyd поо-. dig zou weezen, Van hier zyn alle krygstochten тедеп dit Volk mislukt, en het Land, hoewel vlak, mag, uit hoofde van de ligging „ег: genaamd worden (ф).. ` Deeze omftandigheid ‚ die de Staatkundige Vryheid der Arabieren behouden heeft , bewaart оок hunne Burgerly- ke. Dewyl zy nimmer overwonúên туп, zyn ze nimmer aan Slaaverny ‘gewend, maar, gewoon die altoos te weder- ftreeven : het. denkbeeld zelfs is haatlyk. Burgerlyke Dwinglandy kan, te deezer oorzaake, niet onderfebraagd worden door vreemde таст: Юе Krygsmans Jeevenswyze, ‘onder ’t ganfche volk, voorkomt dwinglandfche magtöe- fening , zy zyn allen gewapend „ еп het eene gedeelte des Volks kan niet gebruikt worden om. de rest te on- derdrukken , gelyk in veele Oosterfche Landfchappen Plaats heeft , ‘waar de Vorst zichzelven een flaaf maakt ‘van het Krygsvolk , om ’t‚zelve als een werktuig van Dwinglandy over de rest des Volks ($). ` Ryke Landen, daarenboven, kunnen éene угу оока maate van Verdrukking verdraagen, zonder het Volk van de Leevensnoodwendigheden te berooven : dus worden ze tot geen wederftand gedreeven, door volftrekte nood- ‚ zaa (*) Men zie, DU HALDE. | Ct) Drop. sicuL. Lib. IL Dion. cass. Lib. Ш. ' C$) Snaw. Travels, Ch. IV. $. т. EY- LES IRWIN. Voyage up the Red-fea. EENS LANDS. ОЕТ. sraklykheid. Doch het tegendeel gebeurt іп fchraale Lan- den, daar zal verdrukking, vlyt еп bearbeiding ftuiten , еп valgiyk terftond veelen: van de middelen des beftaans: ven ; hier door muitery en oproer verwekken. Dit was het geval der Zwiszeren, onder de heerfchappy van het Huis van Oostenryk. Tegenwoordig betaalen de Zwit-, zers geene {chatting aan hunne ‘Overheid; doch, gelyk. MONTESQUIEU aanmefkt, zyn in deeze, bergagtige ftreeken de leevensmiddelen zo duur, en het Land zo volkryk , dat een Zwitzer viermaal meer aan de Natuur betaalt dan: een Turk aan den Sultan. Hoe zou zulk een Land kun- men beftaan onder de afkneevelingen van eigendunklyke шар: | Vrugtbaare Landen ftaan ook meer bloot, dan fchraale „ voor de aanflagen van Overheerfchers, еп wel in evenres. digheid van de meerdere waardye des Landeigendoms der Ingezetenen. Zyn Rykdommen lokäazen voor buitenland- che Aanvallers, ze zyn ’t niet minder voor den binnen- landíchen Overweldiger. Мааг In een onvruchtbaar Land , kunnen de bezittingen van elk Ingezeten nauwlyks toereis ken tot enkel leevensonderhoud, van weinig waarde in zichzelven 5 zy krygen die alleen door eigen vlytbetooning , en ‘er kan geene groote opëenhooping van eigendom wee- zen. Geen of weinig verzoeking, derhalven, voor den dinger, na -volftrekte Oppermagt. ,, Volks-armoede ,” gea łyk de fchrandere FERGUSON opmerkt, „, is het middel, » waar door Eigendunkiyke Heerfchappy , zelfs wanneer a Ze Хара gegreepen heeft, haar eigen val bewerkt. Als s ‘er geen voordeelen te behaalen , geen verfchrikkingen an meer te verwekken zyn, is de tovery der Оуегһеег- s, fchinge over , еп de naakte flaaf ftaat verfteld, en bee ээ Vindt, als uit een droom ontwaakende, dat hy vry із. ›› Het bebouwde veld worde net meer boven het woeste s» woud geagt. De verdrukte vliedtj, waar de knevelaary » hem niet kan bereiken, waar de vreesagtigen en vers » flaafden bezeffen dat zy Menfíchen zyn; waar de Dwins geland mag dreigen, doch waar men weet dat hy niet s meer dan een Mensch is , waar hy niets dan °t leeven s» kan beneemen, en zelfs dat niet dan met gevaar van s zyn eigen (*).” EK Rykdommen , integendeel, de zodanige inzonderheid , als onroerende zynde, of althans niet gemaklyk van de ‹ BE (*) Civil Society. . ру. , ` VI, DEEL. MENGELW, КО, Ze 1 146 DE UITWERKINGEN МАМ DE VRIJGTBAARHEID, ENZ. eene pláats па de andere husbnea gevoerd worden, moed gen tot dwingelandsche onderneemingen aan; door de vas tigheid welke zy verleenen, en de verl heid daar wie outftaamds. Verbeurdverklaaringen ен Geldboetens , de one gezellinnen der Dwing! үз, doen de Verm Fee Bech ма, en deezen alleen wyi, waar de eigen- domh van ieder perfoon овааппї k is, je weinig be- weegmiddelen van bedwang zyn. Alles wat, in ’ laate vat , kan affchrikken, moet den Perfoon zelve, of zyre Gezin? of гупе Maagfchap., betreffen. Doch gevaaren var dien aast kunnen gereed ontwecken worden door de vlugt y me nademaal ‘er weinig drangredenen zyn van plaats Зуке gehegtheid, ten minften uit belangzoekende inzigten y —— of anders Кап mew "er zich met geweld tegen ver- zetten. Maar wat de Vermogenden betreft, hun landei- gendommen еп andere bezittingen, welke zy niet kunneze „ hegen hun aan eene plaats, en zyn de zekerfte waarborgen van hùnne onderwerping en gehoor. zaamheid. De rykbemiddelden worden door veel meer beweegredenen gedrongen te berusten onder eenig Staas. beftuur › dan zy, wier beweegredenen enkel perfoonbphi 2 e {. 2 тазе ep Gallifche Gemeenebesten, door TAS erros en cesar befohreeven , waren wonder gefchikt. omg die verlaaging уай geest, welke hervoorfkomt uit het оро koopen van pérfoonlyken eigendom, te beletten, Her Laid behoorde daar geheel еп al аап den Staat, en ееп nieuw: gedeelte werd dikwyls, in ftede van een ander, bearbeid : volglyk was jet geene gelegenheid tot ophooping van Sat s noch оок voor een Vorst, tot Fries? ge- neigå, om zyne Onderdaanen vreeze van dereen aart aan te jaagen. Mogelyk fteunde dezelfde inftelling in t Spar- zaanfche Gemeenebest op dien eigen grond; erg Ldconias volgens RERODOTUS, ееп zeer vrugtbaar Land was CH), - Eene andere omftandigheid, zeer begunftigend voot de inbreuken op de Vryheid, beftaat hier in: dat de Ryker doorgaans ten uiterften afkeerig zyn van alles wat den жуп heeft van * geen zy ontrwsting noemen (6). d - . ue ven "тиесип, Lib. Т. Espr. des Lois, Liv. XVIIL Ch. 2. ‘омин. Lib. VI. Cap. то. HERODOTUS. ` Loiz, Lib, XVIU. Ch. т. EENS РАМ, . fó? ban Wordt elke gewecging уап een Угу Volk aangezien е als ecn voorfpel van Kegeeringloosheid еп Verwarring 3 en zy dugten terftond. dat hunne eigene bezittingen ten eërften zullen ftrekken van den verwekker des op. ftands. Maar de flappen tot Dwinglandy en Eigendunk: уке Magt kannen niet geftuit worden dan door tegen: weer ; en alle tegenweer , met geweld gepaard, veroor- zaakt, теп mimflen тоог een tyd, onrust. Deete zoeken de Куеп doorgadis af te weeten , niet alleen uit vreeze Foor hanne Bezittingen; maar ook uit Hoogmoed, die de bezitting van veel fchats, bovenal wannéer dezelve fchie- łyk verkreegen is, inboezemt. Volks-opfchuddingen , wan» neer zy wel flaagen, ju de handhaaving der Vryheid , ver- oorzanketi 210005, althans voor eene wyl, cen’ graad уап gelykheid onder de Leden van den Staat, en wyzen an- middelen зап om invloed en agting te verwerven 3 dan die enkel uit, Rykdom voortkomt. De Verftandsbes fctraaving wordt een voorwerp van аапааот, 418 °ег Rang- onderfcheiding еп Magt mede gepaard gaat; еп» volgs lyk, moeten , іп Zodanige omftandigheden, de Ryken ’er veelen zien, kun, іп deeze opzigten, gelyk , of hun overs treffende, die іп bezittinge verre bereden hun zyn; cene doodlyke kwelling voor Lieden, die zich ddngewend heb- ben de Rykdommen aan te. merken als de grootfte bom van amzien en gezag. Zulks vervoert hun dikwyls omt de eifthen van volftrekte Oppetmogenheid veeleer te bès genftigen y dán te ffaan op de гертен en vrydommien уап een Vry Volk: dewyl zy het minder vernederend- aanmer- ken zich te onderwerpen app déénen , hun volzeker in Rang overtreffende, dan anderen, die zy voor laager дап zichzeleen houden , toe té аап in dezelfde voorregteri met hun te deelen. Zulks was voor een gtoot gedeelte het geval іп Spanje met dent Adel, in den jaare MDXX ; Фе Zich eerst by de Gemechnte vervoegde „ om het herftet ёст Vryheid еп der oude Staatsgefteltenisfe te verzoeken 3 n, 25 ras hunne eigene afzonderlyke eifchen vervuld ‘waren , niet alleen het Volk lieten dryven, maar de was penen opvåtte tot het onderdrukken hunner Vryheidzoe- ende poogingen, —- in welken toeleg zy maar al te gelukkig flaagden. ‚Korten tyd daar naa vond CAREL, еї diens Opvolger, zich іп ftaft om de voorregten des Adelftands ; пи beroofd van ° Volks ffeun , met voeten., te tweeden: еп deezen °t zelfde juk ор te legger „°С welk zy op den hals des Gemeens hadden helpen drukken. 2 $, 2 128 DE UITWERK. VAN DE VRUCTB, ENZ. EENS LANDS, De Vrugtbaarheid of Schraalheid eens Lands heeft, in eenige opzigten, invloed op den Godsdienst, of ten min= ften op de uitwendige gedaante en plegtigheden van den- zelven, Eene Godsdienstoefening, overlaaden met ontel- baare plegtigheden „ is bykans noodzaaklyk in een zeer vrugtbaar Gewest, om den tyd te korten, en dat verbaa- zend Zedebederf te keer te gaan, waar toe Ledigheid , gepaard met eene groote ruimte, ter voldoening van zin- lyke lusten, zo natuurlyk opleidt. Dit is, naar allen fchyn , eene voornaame oorzaak: van de Zedigheid der Turken, en het Volk in de Oost-indiën. Elk Mensch be- gaat, volgens de regelen van dens&odsdienst, hoe voor- zigtig hy ook moge weezen, dagelyks eenig misdryf dat boete vordert, of maakt zich fchuldig aan eene verontrei= niging, die gezuiverd moet worden : hier door wordt hun leeven eene aaneenfchakeling van Boetedoeningen en Was- fchingep. In Landen, waar men de Leevensnoodwendigheden ge- maklyk verkrygen kan, en dezelve, om zo te fpreeken, van zelve voortkomen, Кап ook eene Godsdienstoefening geduld worden, die vol is van Feestdagen, op welken men den arbeid ftaakt; eene (chikking, welke ‚in onvrugt- baarder ftreeken , onverdraaglijk zou weezen, en het Volk van honger doen fterven. Dit wordt beweezen door het voorbeeld der Mahomethaanen en der Christlyke Godsdienst „Aanhangen in °t Zuiden van Europa, wier Feestdagen veel menigvuldiger zyn dan die van dezelfde Gezindheid in het Noorden. ‚ De invloed deezer omftandigheid is, desgelyks , zigtbaar in de Opoffering den Goden toegebragt. Terwyl men , in eenige Landen , by groote gelegenheden, wanneer men voörhadt een uitfteekend eerbewys den Goden te Бегоо- nen, het Vee by honderden (lachtte, was het te Athene een grondregel , dat zy , die den Goden een klein gee Schenk, by voorbeeld een Ey, gaven, hun meer eerden dan die een Os ten offer doodden (*). Deeze grondregel ging ook door by de Spartaanen. ,, Wy offeren,” zeg, gen Zy, ,, kleine giften aan de Gaden, op dat wy altoos з, wat mogen hebben om hun te offeren!” (*) Te Athene was eene Wet tegen het dooden der Os. (еп. ZELIAN. Varie Hist. Lib. V, en VARRO, de re rustica. Lib. Ш. Cap. 5. ! REN- Ger eget WD есм MANIER OM VLIEZIGE LUCHTR. МЕТ KONSTL. TE VULLEN. 129 EBENVOUDIGE MANIER , OM VLIEZIGE LUCHTBOLLEN , MET KONSTLUCHT TE VULLEN, DOOR W VAN BARNEVELD, Lid van het Provintiaal Genontfchap, van de Maat- ' fchappy des Landbouws ‚еп Apothecar te Amfterdam. Namaste de Natuurkundige Ontdekkingen nieuw zyn, of vreemder en verbaazender voorkoomen, word de nieuwsgierigheid van het algemeen meer opgewekt om dezelve te befchouwen. Deeze nieuwsgierigheid is ееп Spoorflag voor Natuurkundigen , om hunnen yver te ver- dubbelen , еп , door de vervulling der nieuwsgierigheid , dé goedkeuring van de Befchouwers weg te draagen. Geene andere oorzaak, ten zy hy zulks om winst deede , dryft hem aan; want voor zigzelven ontdekt hy ras, dat de natuurkundige ontdekki ЛЕ» hoe verwonderlyk die fcheen (van agteren befchouwd ,) niet anders is, dan een natuur- iyk verfchynzel, "rt welk hy te vooren meermaalen heeft waargenomen; maar niet met die oplettendheid op zemerkt , om ‘er nuttige gevolgen uit te trekken: Van dien Aart is de ontdekking der Lucht-Machiene. Wie zag de rook van zyne Рур „еп de geblaazen Zeepzopbellen, niet in den dampkring opryzen? de Phlogistieke deeltjes der Tabak, de door warmte uitgezette lucht der Zeepzopbel , zoorte= lyk ligter zynde; daf een even grooten omtrek Damp kringslucht , zyn de-oorzaaken van derzelver ryzing. Wie, ìn de Luchtkunde ervaren, wist niet, dat het foortelyk рет van de inflammabele yzerlucht, tot de gemeene ucht, aanmerkelyk ligter was? | l De Bereiding van deeze kunstlucht, thans het hulpmid. ” del zynde, om kleine Luchtbollen op te Іааќеп „іѕ te alge- meen bekend , dan dat ik ‘er van gewaagen zoude; maar daar elk het verfchil niet vermoed, °t welk ’er in de onderfcheidene manier der bereiding van deeze Lucht ge- legen is, neem ik de -eerfte gelegenheid waar, een zeer eenvoudige wyze, om Luchtbollen van vliezen te vullen , den Liefhebberen mede te deelen. ` Indien men na de gewoone manier, dat is, naar die van Doctor PRIESTLEY wiens naam ik hier met eerbied поете, de ontvlammelyke lucht vervaardigt, door water gaande, en dezelve vervolgens doet overgaan, їп cen Luchtbolletje , dan is dit шуп berigt van weinig nut, maar А 3 daar $ 130 MANIER OM VLIEZIGE LUCHTBOLLEN daar dit, voor zulk een werk te omllagtig en ongemakkelyk Is, aangezien ’t water in °t gemeen by dunne vliezen nadee- lig is, en ook elk de nodige toeftel tot de bereiding der Konstluchten niet heeft, vult men de Luchthollen onmidde- lyk, uit het glazen vat, in welke de Lucht te weeg gebragt word. In dit geval gaat deeze Konstlucht niet door water „ en behoud, omdat dezelve met een heete effervescentie ver- oorzaakt word, al de waasfem, die de warme lucht bevat „ daar ze door water gaande afgekoeld zoude worden, en de waterige dampen verliezen. | De ontvigmbaare Lucht derhalven bevat, іп diep (aart, vry wat vogtdeeltjes; weegt veel zwaarder ; maakt dikwils den hals dés vliezigen Bols пас „еп deeze zyn de ogrzaaken , gat een Bol „die anders zoude opryzen ‚пи foortelyk te zwaar Is. Zommigeu hebben , om dit voor te komen, een koelvar van’ water op hun toeftel gemaakt , door welke, de Lucht heen klimmende, de warme dampen verdikt worden ; doch deeze manier heeft, behalven dat het zeer omflagtig is, veel ongemaks: ’ water (рас, met de opklimmende Luchtbel- len , naar boven, enz. Hier over denkende, viel het my in, by het onmiddelyk vullen der Luchtbollen, in de pyp, door welke de Konst- lucht раѕ(еетеп moet, een natte maar fiyf uitgedrukte (poar te plaatzen. Deeze zou, naar myne meening, mids niet al te vast geftopt zynde, de lucht gereed doorlasten , en het water, dat іп de lucht zweefde, opflorpen , ’t welk te gere- der uit de Lucht aangenamen moest worden, om das de fpons niet „geheel droog was. Ik nam van deeze verander- deling wel dra de proef, en myne verwagting wierd met een volkomen goede uitkomst beantwoord, | Om nu de opvulling der vliezige Luchthollen nog gee makkelyker te maaken, bedagt ik, by het gebruik ҹ̧ап de fpons , den volgenden toeftel: Ik пат een groote vles , welke vier af vyf wynbottels bevatte , hebbende een wyden mand en hals. Ik liet een mondftuk over den mond eezer vles maaken, en teyens іп dir mondftuk twee Íchuinfche gaten yan boven ruim ееп vinger breed van elkander, en yan оп» deren binnen in het Mondftuk, zo naby elkanderen, dst ze heide іп de opening van de vles toeloopen. Het eene gat fluit ik meteen kurk, еп het andere met een Коскег, КМ van binnen, ruim есп half duim middellyn .еп` anderhalf duim hoog, hol іѕ. · Deeze holligheid, door welke de Konstlucht pasfeeren moet, vul ik met de gemelde fpans. 