Lofrede en lijkzang op Sebald Fulco Johannes Rau
; (78) Bl. 50. In het beftuur der Univerfiteits-zakett en in de behandeling der Akademifche Jeugd fpreiddi hij fteeds ongemcen veel beleid , waardigheid en vrien- delijken ernst ten toon. Hem gcnotgen te geven was voor de Studenten , die in het algeraeen bijzondef veel voor hem over hadden , eene genoegzame drijf- vti r ter regeling van hun openbaar gedrag. In moei- jelijke gevallen wist hij zijneachtbaarheid'krachtdadig te doen gelden , terwijl hij voor het ovcrige een voor- beeld was van minzaamheid en beleefdheid. Acht- baarder getuigenis kan ik hier niet inroepen , dan die van Leydens Burgemeester , den Ridder en Staats- raad bisdom, wiens voormalige post van Promo - tor met dien van het Rectoraat in zoo naauw ver-* band Bond. ’ ■ - - (79) Bl. 51. De Akademifche Jeugd droeg oofa een teeken van rouw over haren Leeraar. (80) Bl. 51. Deze bijzonderheid berigtte mij de Wel-Eerw. Heer j. u. anosi, Predikant blj de Walfche Gemeente te Naarden , voor welken rau veel achting had , en aan wien hij , over den aanvang van zijn Herder-ambt fprekende , dit had verhaald. f Blj den volgenden trek vermeld ik met aandoening her bewijs van deelneming en genegenheid, ’t welk eene arme vromv, (welke echter, 260 ver men weet , niet onder debijzonderevoorwerpen van rau’s mild- da$gheid behoorde) bij zijne ziekte gaf. Vernomen hebbende , dat deze met keelpijnen gepaard ging , bragt zij den nacht op eene der Stads Vesten door r ■ ’ ora Digitized by Google r AANTEEKEN'INGEN. x 3S om Dauw-wormcn te zoeken , ’welke zij voor cen gefchikt geneesmiddel hield ; en kwam ’s morgens vroeg met eenen pot vol daarvan voor den Zieken , die, helaas ! in denzelfden nacht reeds overleden was. (82) Bl. 52. In zijne brieven uit Parys aan zijnt Ouders, ondcr anderen in dien opbl. 131 Aant. 72. vermeld.. (83) B 1 - 53. In denzelfden brief vertneldt rav het bij uitnemendheid vriendelijk onthaal , dat hlj van zijnen Vriend, silvestre de sacy, dien be- minnelijken Geleerden , genieten mogt. Ook woonde hij te Parys eene zitting bij van het Infiitut Natio- nal en leerde daar de beroemdfte Geleerden van de Hoofdftad kennen. De Heer roux-iaborii, •en zeer aanzienlijk Man, van wijduitgeftrekte kun* de, die eenigen tijd in Ley dm doorgebragt had en rau dikwerf kwam hooren , ftelde hem voor aan Z. H. den Kardinaal maury en aan den federt over- kdenen. Minister der Eerdiensten, Z. E. den Heer roRTAtis, welke hem beide aan hunne tafel noo* digden. u ■ Op den ip* 0 Julij vervulde rau eene predikbeurt in eene der Proteftantfche Kerken van Parys , ge- naamd St. Thomas du Louvre , en koos tot zijn on- derwerp 2. Cor. V. vs. 1. Zijne redevoering werd door eene talrijke fchare met bijzondcre deelneming tangehoord, en verdient, volgens de berigten, welke daarvan tot mij zijn gekomen, eene plaats onder zijne nittegeven Leerredenen. •■: * d I 4 De Digitized by Google t S g A AN T E E KE NINGEN. De Prefident der Confiftoriale Kerk van Parijs , de Ridder marron, door zijne kanfelwellprekendheid te regt beroerad , ftelde de groote begaafdheden van rau op hoogcnprijs, gelijk onder anderen blijkt uit bet Bijfchrift op zijne beeldtenis , hier boven mede* gedeeld. (84) Bl. 53. ,, Op den 8**“ Januarij meldde eene Misfive van Z. E. den Kanfclier der Koninklijke Or- de van Verdiensten (federt de Orde van de U/de genaamd) aan rau zijne benoeming als Lid van de- ceive , met toezending tevens van het Decreet van Zijne Majesteit , daartoe betrekkelijk. Daar hij aan den Koning nog niet was voorgefteld , fchreef rau, volgens het gebruik, aan den Kanier- beer van den dag , om gehoor bij Z. M. te erlangen , en kreeg in den ochtend van den i2 d » n tot antwoord, dat Z. M. hem den volgenden morgen ten 9 uur zou- de afwachten. Ten 3 uur in den namiddag begaf rau zich nanir een’ Zieken, dien hij wide bezoeken, en van daar , huiswaartskeerende, ging hij even in eene Winkcl op den Rhijn aan, waar hij iets te bedel len had, en, terwijl hij daar was , gebeurde de verfchrikkelijks uit- barfting, welke hij voor onvoorzigtig fchleten hield, en die de lieden van het huis veel meer dan hem had ter neder geflagen , zijnde de Winkelier met zijne Vrouw ter aarde gevallen en gekwetst, terwijl rau, zich weldra oprigtende , bedaard genoeg was ort» voor deze lieden te zorgen en hun liefderijk hulpe bood, Niets meer vernemende, wilde bij zijnen weg jT , ver* bigitized by Google 1 . AANTEE KENINGEN iff ▼ervolgen , doch , voorbij de Saaihal gekomen, zag hij niets dan verwoesting , en zocht le vergeefs zijne woning , welke hij niet meer onderfcheiden kon. Hij trachtte daarop de rulnen van de Lange - brttg af te beklimmen , doch een Timmerman , wel- kc bij hem aan het achtcrhuis gewerkt had, raadde hem liever te beproeven om tot aan hetzelve te gera- ken , daar het niet mogelijk was , om langs het Ra~ fcnburg voor aan zoo vcr door te dringen. Rau verzocht dezen Man hem te vergezellen , doch kreeg ten antwoord : „Neen Mijnheer, mijne Vrouw en Kinderen liggen er ook onder.” Dit verfchrikkelijk woord deed hem de afgrijsfelijkheid van zijn lot zeer' diep gevoelen, doch hij behield genoeg tegenwoor- dighcid van geest, om den gegeven’ raad te volgen, geraakte gClukkig in zijnen tuin , dwaalde daarin rond, om zich zoo veel mogelijk den vorigen Hand van het gebouw te herinnerei* * en had , toen hij de plaats mecnde gevonden te Uebben , waar de eet- zaal had geftaan , in welke hij zijn gezin kort tc vo- ren gelaten had , den moed van te roepen : „ Is hier iemand?” Zijne echtgenoote hoorde dit geroep , be- antwoordde hetzelve , en werd duidelijk zijn blijde ge- juich op het vernemen van haar antwoord gewaar. „Hebt gij ook Kinderen bij u ?” was eene tweede vraag, welke met: „Ja ddn:*' beantwoord zijnde, men hem uitroepen hoorde; „0 God dank, dan heb ik nog din Kind!” Op hetzelfde oogenblik ftelde hem een Vriend , die ter hulpe was toegefchoten , omtrent zijne drie andere Kjnderen gerust , en be- xigtte hem , dat dezelve niet in huis en op eene veili- • • I 5 ge by Google *3$ AANTEEKENINGEN. ge plaats waren. Omftreeks half zeven uur werde* dc Echtgenoote, het Kind van rau en daarna ook zijne zwangerc Schoonzuster door bijgebragtc hulp gered ; doch de Gemaal der laatstgenoemde , de Graaf van randwijck, lag nog bedolven onder de puinhoopen , welk lot ook alle de Dienstboden trof. Terwijl dus zijne Echtgenoote en Schoonzuster van deze akelige plaats in veiliger verblijf werden gebragt, bleef rau metde hulp, die hem overgebleven was, voortwerken , om ook de keuken te doen opdelven , en te redden wat nog te redden was ; toen , omftreeka elf uur in den nacht, een fterk fakkellicht zijne oogen trof en hij door het geroep: ,,deKoning!” verrascht werd. Hij ging Zijne Majesteit, welke hij te voren niet had ontmoet, tegen en riep Hoogstdezelve toe : „ Ach , Sire ! kom uwe ongelukkige Onderdanen troosten.” Met korte woorden berigttc hij den Ko- ning, hoe vele ilagtoffers nog onder de rulnen zij- ne r woning zuchtten , toonde aan Z. M. zijn boek- vertrek , ’t welk in den brand ftond , en zijnen twin- tig-jarigen arbeid , welke in rook verdween , zich gelukkig roemcnde , wijl hij zijne Vrouw en Kinderen had behouden. De Koning bood hem eene Com- pagnie van zijne Lijfgarde aan, welke hij verdeelde en aan het werk flelde, waar hij hunne hulp het nut- tigst achtte , met dat voorfpoedig gevolg , dat er nog drie Dienstboden en een arm Kind , dat foup was ko- men halen , levend gered werden : tot het behoud van den Graaf van randwijck was de aange* bragte hulp vruchteloos , hij was reeds verpletterd . .. ea niet, dan na hiervan de treurige zekerheid verkre- ge* AANTEEKENINGEN, 139 fen en alle middelen ter redding der overige flagt- offers tehebbenuitgeput, verliet Riu eindelijk, voor eenen korten tijd , de puinhoopen zijner woning , om zijne Vrouw en Kinderen te gaan omhelzen. Intusfchen had de ontmoeting van rau op Zijne Majesteit eenen diepen indruk gemaakt. Gelijk de werkzame deelneming van den gevoeligen en edelaar- digen Monarch zich , in dien verfchrikkelijken nacht, niet enkcl bepaalde tot het koelzinnig geven van be- velcn op eenen afftand , maar veeleer op het tref- fendst en troostrijltst zich vertoonde in den onver- fchrokkcn’ mocd , vvaarmede de Vorst alle gevaar trot- feerde , om de puinhoopen te beklimmen en de cllende in hare voile uitgeftrektheid van nabij te befchou- tren ; zoo bleek zij vooral in de onbcpaalde hulpvaar- digheid , vvaarmede Z. M. redding, bijftand, ver- zachting en troost , met eene onwefirftaanbare goed- hartigheid en mefivvarigheid, overal aanbood en dade- lijk verfchafte ; in de onbenerkthcld van zijne teedere tnenfchenliefde , nog altijd vreezende niet genoeg te verrigten , en deze vrees door de roerendfte uitdruk* kingen fteeds doende blijken. Des Donderdags morgens bragt een Auditeur van Zijne Majesteit aan rau, op de puinhoopen zijnef woning , eenen brief, gefchreven uit ’s Hage den 14 January , en door den Koning onderteekend , waarblj Z. M. , getroflen door den moed en de bedaardheid van rau , hem eene jaarwedde van drie duizend Gulden toezeide en hem tevens eene fom van tien dui- zend Gulden fchonk tot herflel van zyn boekvertrek. De brief luidde letterlijk aldus: Digitize* Google Mon- *40 AANTEEKENINGEN. „ Monsieur le Chevalier rau. J’ai vu avec plai- sir , que vous n’avez point perdu le courage ni le sang froid ndcessaires dans le malheureux dvdnement du douze. Le grand Trcsorier de l’Ordre vous fera part, qu’une pension viagere de trois-mille florin* vous a dtd assignee. Je vous envoy e dix-mille florins , afin que vous vous occupiez de retablir votre Cabinet et de donner rexemple de la perseverance et de l’activite , si ndces- saires pour reparer le malheur de cette journee. La Haye ce Mecredi 14 Janvier 1807. (Signd) louis. ’s Konings milde hulpvaardigheid bepaalde zich in- tusfchen niet enkel tot deze proeve , doch ftrekte zich 00k over verfcheiden andere Inwoners der onge* lukkige Stad uit , welke Koninklijke gefchenken ont- vingen ; tenvijl Z. M. vaderluke zorg hen alien poog- de te omvatten en rusteloos was in hulpbetoon. Des Donderdags tegen den middag kwam de Koning zelf nog op de puinhoopen 00k van rau, en deze, door, dit nieuwe bewijs van de edelmoedigfte deelneming getroffen , riep Z. M. toe : ,, Sire , Gij zijt een Engel uit den Hemel gezonden den ongelukkigen tot troost.”- * Dit was al wat zijn hart , van dankbaar gevoel over- ftelpt, hem toeliet te uiten. v Dit dankbaar gevoel meende rau het best te too- n en , door aan ’s Konings weldadig oogmerk met ijver en ftandvastigheid te voldoen. Den eerften Zondag na de ramp hervatte hij z'ynen predikdienst, hoe zeer af> I Digitized by Google i AANTEEKENINGEN. 141 afgemat door vermoeijenis ; met een hart, bloedende van weedom over het lot eener troostelooze Zuster en over zoo veel leed , dat zijne Vrienden en Stadge- nooten trof ; onder duizend verftrooijingen van al- lerleijen aard. Hij vermaande zijne geliefde Gemeente tot Christelijke onderwerping en ftortte den troost -van den Godsdienst in de verbroken hnrten overvloe- diglijk uit. De Redevoering en het Gebed , waar- mede hij de Gemeente voorging, zijn in het oorfpron- kelijke te vinden in den Bundel van Aanfpraken , Ge- beden en Leerredenen , gedaan te Leyden op den 18 en 25 van Louv/maand 1807, door de Predikanten J. ROLDANUS, L. EGELING, Prof. S. F. J. RAU, N. SCHOTSMAN, H. PROPER en W. BROES, Op voordragt van den Ed. Gr. Achtb. Magijlraat van gemelde St ad uitgegeven , ten behoeve van de ongeluk- kige lngezetenen. Te Leyden , bij a. en j. hon- koop, 1807, bl. 37 en volgg. De Heer Mr. d. t. kemper, Secretaris van Ouder-Amftel, heeft er, te Amjlerdam bij p. e. briEt, in hetzelfde jaar, en met hetzelfde edelmoedig oogmerk eene getrouwe en vloeijende vertaling in het Hollandsch van uit- gegeven. Gelijk rau zich fpoedde , om door het getromv waarnemen van zijn Herder- en Leeraar-ambt aan ’eKonings wensch te voldoen, zoo begon hijookwel- dra zijn Akademisch onderwijs weder; hoe moedbe- nemend in der daad het verlies zijner boeken en ma- nnfcripten ware , inzonderheid voor hem , die ge- woon was alle zijne Lesfen fchriftelijk op te ftellen. Met diep gevoel van dankbaarheid erkent de nage- doel r Digitized by Google l*a AANTEE KENINGEN. iatene VVedawc raijns zaiigen Vriends, dat Z. M. de Koning, met eea eigenhandig bijfchrift aan het flat •der beantwoording des Rouwbriefs , aan Hoogstden- zelven ter aankondiging van den dood van r a u ge- zonden , haar zijn verlangen op het verpligtendst heeft betuigd, dat zij, ter gedachtenisfe van haren overledenen Echtgenoot, de helft der jaanvedde zoa- de aannemen , welke Z. M. op den 14 Januarij aaa den Ridder rad had toegezegd. (85) Bl. 54. Ik vind hier eene gefchikte gclcgen* field om eerst eene befchrijving te geven van de uiter- lijke gcdaante van hem , wiens geest en hart ik poog- de te doen kenncn , en daarna van de ziekte te fpre- ken , welke hem in het graf fleepte. De geflalte van s. f. j. rau was rijzig en buiten- gewoon lang, zonder wanftaltige onevenredigheid der deelen , wier vorm en betrekking zeer regelmatig ea over het geheel fchoon was. Hij had een breed , ma. tig gebogen en verheven voorhoofd ; zijne oogen wa» ren groot, blaauw-, fprekend , vol zachtheid en krachtj zijn neus had veel van den geprezen vorm der Antie* ken ; de gedaante van zijnen mond was lieftalig , de (luiting zijner lippen ffil en edel , zijne kin langwerpig fond. In de houding van zijn hoofd en in zijne ge- heele geflalte heerschtc eene groote bevalligheid , losfe zwier, gepaste fierheid en innemende welftandigheid. In zijn fpreken , in zijn groeten en in alle zijne ma» nieren herkende men dadelijk de vrachten van eena goede opvoeding en van zijnen gemeenzamen omgang met de befchaafde wereld ; terwijl dit flreelend uiter- Iti* X aanteekeningen. H3 Hjke den verhevenen invloed teekende van eenen ede- len, zachtmoedigen en waarlijk grooten geest. Mij komt zijne beeldtenis best getroffen voor in het fraaije pourtrait in mezzo (into , ’t welk de Konst- fchilder hodges voor eenige jaren van hem ver- vaardigde ; hetwelk althans voor zulken , die het ge- luk hadden hem van nabij te kennen, een dierbaar hulpmiddel voor de verbeelding is, welke hem tcl- kens zoekt te rug te roepen. Van zijne vroegfte jeugd af aan was zijn geheel ge- ftel teeder en aandoenlijk ; zijn ligchaam ontwikkelde zich even fnel, als zijne geestvermogens ; hij genoot evenwel doorgaans eene goede gezondheid, zonder fterk te zijn. Omtrent zeventien jaren oud , werd hij van een geweldig en zeergevaarlijkkoliikaangevallen ; en, fbhoon deze ziektegelukkigwasoverwonncn, liet zij echter eene zwakte in de buiks-ingewanden na, welke , gedurende vele jaren , telkens aanleiding gaf lot nieuwe aanvailen van darmwee , meermalen met de verfchijnfelen eener ligte geelzucht gepaard. Vooral heeft hij aan deze ongefleldheden veel en dikwijls ge- leden van zijn drie-en-twintigfte tot zijn een-en-dertig- fte jaar. Eindelijk evenwel is hij dezelve na dien tijd te boven gekomen, zoo dat hij de laatfle elf jaren vrij van alien aanval geweest is. Schoon dus zijn ligchaamsgellel beter fcheen geworden , teekende ech- ter de bleekheid van zijn gelaat het verval van zijnen welftand ; hij was voor den invloed van eenen kouden en natten dampkring ten uiterflen gevoelig, en had zeer dikwijls catarrhale aandoeningen. De geweldige fchok van den rvvaalfden Januarij , fchoon met de edel- Digitized Google 144 AANTEEKENINGEJ*. edelfle kloekmoedigheid doorgeflaan , dreigde de treu- rigftc gevolgen voor zijne gezondheid ; doch ook de- ze kwam hij te boven; zijne reize naar Parys had eenen gunstigen invloed op zijnen ligchaamstoefland ; hij genoot het Jeven weder meer, was opgeruimder van geest , en had alle zijne bezigheden met den aan* vang van den herfst mannelijk weder ter hand gevat ; doch , omfireeks de helft van October , werd zijne woning een Ziekenhuis , en hij vcrkeerde fleeds onder pijnigende angst en zorg , wegens het behoud van zij- ne Kinderen , vvelke alien na elkanderen door het roodvonk werden aangetast. — Dus afgemat , en evenwel onafgebroken in zijne verfchillende Ambts- betrekkingen werkzaam , bleef hij tamelijk welvarende tot Vrijdag den 27 November. Dan dien avond uit «cn warm vertrek bij guur weder te huis komende , verkoudde hij zich , zoo ’t fcheen ; althans hij gcvoel- de zich reeds dien nacht ongefleld , en werd koortfig ; des Zaturdags poogde hij nog het bed te verlaten; maar weldra moest hij tot hetzelve terug keeren , en zijne ongefleldheid werd door catarrhale verfchijnfe- len gedurig heviger. In dien avond werd geneeskun- dige hulp ingeroepen; de koorts was vrij fterk, de pols fnel en klein ; de huid ongemeen droog , de keel een weinig gezwollen , en de ademhaling eenigzins moeijelijk ; des Zondags en Maandags namen alle deze toevallen meer en meer toe , zoo dat hij des Dingsdags nachts omfireeks elf uren reeds bezweek , tervvijl alle aangewende hulpmiddelen , onder het be- leid van ervarene en kundige Geneesheeren , met rus- telooze zorg en tcedere vriendfchap aangebragt , te- gca « A A N T E E K E N I N G E N. *45 gen het overmeesterend geweld des doods niets ver- mogten. (86) Bl. 55. Hij verraoedde des Zaturdags zoo weinig gevaar en gaf zich zoo min toe bij ongefteld- heid , dat hij volftrekt des Zondags zijne predikbeurte nog wtlde vervullen. Het gezag van zijnen Genees- heer was alleen in ftaat hem zoo verre te brengen , dat hij zich door een’ ander’ vervangen liet. Zijne Gemeente hoorde hem dus voor het laatst op Woensdag avond den 25 ften November , over acurs Bede, Spr taken XXX: 8 b. (87) Bl. 55. Des Dingsdags avonds, midden on- der de hevigfte benaauwdheden , was zijne tegenwoor- digheid van geest nog zoo groot, dat hij opzettelijk en met aandrang het zegelen van den brief aan zijne geliefde Ouders, welke hun het dreigend doodsgevaar moest aankondigen, met rood lak aanbeval. (88) Bl. 56. Hij ontfliep op den eerflen December 1807, in den ouderdom van twee-en-veertig jaren, eene maand en veertien dagen. Zijn lijk werd in den avond van den 5 a “ Decem- ber, in de Pieters-kerk , in ftilte, bijgezet; alwaar wij verwachten , dat zijne grafltede niet onbekend tal blijven. D. M. AANTEEKENINGEN. 1^6 D. M. S. F. J. R A V I I, Viri Clarisfimi. Gratia quern pariter Doctrinaque , foedere raro , Eloquio ornabat quern fociata chelys , Ravi us hie non, fed Chads ipfa, fed ipfa Minerva, Ipfa fed hie Pitho , Mufa led ipfa , jacet. J. H. HOEUFFT. R AU. I X i Digitized by Google R A U. LIJKGEDACHTENIS. r Digitized by Google Digitized by Google , 1 \ ■ R A U. "A , • \ . msu i ■ , L.uod / iv.v n. 'br’ - ". / r ■ , ■ ■ ! ' .. ! J. ... . ■ D it is dat leven dan , zoo hooggefchat in waarde , Waar voor mcnpioegc , en zwoegt , en doorftaat , en verduurt : Het Algeweld des Doods tyran te zien van de aarde,. ! En ’t eeuwigzwelgend graf verzaad noch toegemuurd-l Moet eindloos, eindloos dan de toon des weedoms Winken?. Mijn heeschgefchreide keel Heeds bikken by de baar? Geen oogwenk — ofik zie, war om my is, vefzinken! j \ Geen dag, die rust vergunt aan dealcijdnatte fiiaar, * a Daar f t. Digitized by Google R A U. Daar wordt me cens broeders hart van ’t lillend hart gereten : Daar fleept me een wreede plicht naar de uitvaart van een* Vrind:— En, raadloos op gebecnte cn zandhoop ne^rgefmeten , Bcftelpt my dc ^scb, 6 God,, de lijka$c|i van mijn’ kind! Ach, hemel ! lints den vloek op ’t aardrijk uitgefproken , Zeeg daaglijks een van ons, ja, ieder uur, in ’t graf; En naauwlijks heeft een blocm zijn morgenknop ontloken , Of de eerfte flormw ind -blaast en werpt heur bladers af. Wy wandlen ze over ’t hoofd, wy zeetlen op de dooden, Wy wordcn uit hun ftof met daaglijksch brood gevoed : Der fchoonheid celfte glans, de praal dcr Wareldgodcn, Wat is ze ? aan ’t graf geborgd , en prooi van wormgebroed. De vrcesfelijke zcis, op ’s IJoogden wenk bewogen , i y v_l Maait-alfcs, alles weg — enik ? wat dop-ik hier? issff Ik — ? treuren dat ik ben ^ en, hooploos neebgebogen’, . rAl Verhongren naar een dood, deeds voorwerp van mijn lid I Niets fmecke ik dan de dood — 6 Vrijhocr onzer dagen, ;c~ Gy ; laast my van de wleg deze eenc bedd itv ’t hart; c ' Gy ziet my *t leven nog met enklen affchrik dragen; En ach4 erbarmt ge-u-nooit mijn ninunereindbre fmartJJ He- / L , Digitized by Google L 1J K G E D AkC II.-T E N I S. Helaas! het ilerflot, vliedt , en heeft Jioch hart noch, ppr.cn. ,-tr Waar ’t onheil, waar depijn her aanroept. — ’t Kept zijnl plicht: ’tWas d’eensgeyloekten mensch, maar toczijn flraf ..befchoren-, En niet tot zalvend kruid, tot heulfap, ingericlac.' ; Van daar dat bloedig, dat verfllndcnd om zich .wocden ■ - - ~ Waar jeugd, waar block, , waar dust hct leven.. dierbaar zij ! Waar weldoen-, wijsheid, nut, des levcns Leedvergoeden, - En elke flag zich voclt in ’chart dcr. Maatfchappy ! .. ... Ja, rau, gy moest (zoo is ’t!) in ’s lcvcns Iuistep yallcn ! Ik , leven , in een’ ftaat waar van mijn boezem beeft ! Uw leven was tot heil , tot weldaad voor ops alien : Het mijne — last voor tny en al wat met my leeft. Ik moest , na zoo veel leeds, ook u (ik, ui) befchreien! Het onverbidlijk lot . .... zijn onomzetbre wet .•— * Welaan, ontfang uw recht! ik zal u tranen fpreien ,. ; Maar bloemen — ? wachczc nictop.-t morgenloozc bcdd Ik bloemen —! Hcmel, ik! ik roos of lovers telenir, Ik, uitgedorde grond , van mnen overplascht ! ^ ....... v Maar, wien uit ’shemels zaal Gods Englen tegenkwqlcn, v ■ Wat acht hy ’t, hoe mijn luit by dp aakiige uitvaart krast ! *3 Wat • r R A U. Wat zijrt its fatwren ? writ, zoo aardfche ftervelingen :1 Die aanbidn , de ijdle toalm van wierook ? kindfche lof? Ons fnikken , dierbre r a v ! (war anders is ons zingen ?) Verheft zich niet tot u, ma&r fmoort in ’t dompig ftof. En ook, waur toe mijn zang! Zoo de ongenaakbre choren ; Een oog op ’t wriemlend niet van ’saardrijks wormen flaan, Gy rtocht in znivrer taal ons leed , uw loffpraak, hooren, En naamt uit ’sReednaars ntond ons aller hulden aan. Of, i'anSe! of zou mijn lied uw Redekracht vervangen? Mijn fchorre licr uw ftem, zoo zacht, zoo roerend fchoon ! Betooverd b’fijft elks hart aan uwen adem hangen ; En ik , zal ik die lust verfloren door mijn’ toon ? Zoude ik-, vermocht ik ’t zelfs, verfleste bloemen ftrengelen By ’t keurig looffestoen van uw zoo kiefche hand? Ach neen •, dir waar de taak van Godgelijkende Engelen , •Van Englen , aan een’ geest als die van rau verwant. Neen, fdtaatnrood, (kanikmeer ?) met de oogen heergeflagen , Rome Ik, met tfagen tred en waggelende knien , By dees uw outervlam een’ handvol wierook dragen: Maar wierook zonder gloed , en , zonder geur misfchien. - " Ver- Digitized by Google LIJKGEDACHTENIS. Vergeefc het, die my hoort! vergeeft het, Landgehooteu ! En gy , verheven fchim , het (lore uw asfchen niet , Indien na zoo veel kunst, bij ftroomen uitgegoten, Mijn kunstelooze luit geen kunst meer overfchiet! Vergeeft , indien zy hier die aandacht niet bevredigt \ Die me uw genegen hart in drijvende oogen maalt! Ach, zoo mijn fnerpend lied u meer dan ooit beleedigt, Wat fchonke ik aan een oor, op Godenval onthaald? Laat, laat hier ’t barstend hart zijn’ laatftcn plicht betalen, (Het noodlot eischte ’t zoo) op ’t my zoo heilig graf. Waar ooit eene ijdle zucht naar Dichtlauwrier mocht talen. Dees langverpletce borst ftond nietige eerzucht af. Neen, rau, ik heb uweasch geen’ kunstpalm toetewijden; Geen zangen , uwer waard : maar ’k bid dit hart u aan , Een hart , gevormd als gy om voor den plicht te Iijden , En, waar die ’t eischt, de lofy als ’t leven; af tc ftaan. Ontfang geen lijkgebloemt’-als andren mochten plukken , Maar weegalrir, enklen zucht, die ’t lijdend- hart beknelt! Laat elders ’t wecldrig lied eri ftingren en verrukken; • ' Ik wete ’t, hoc zy ftokt, waar de ader hevigst zwelt.- ♦ 4 J&. Digitized by Googi RAU. }a , droefhcid is een bron , die uit heur’ wel ontfprongea En klacht en tranen golft van uic het bruifchend hart: Maar hart en gorgel zwijgt , verflikt en toegewrongen , Waar de al te felle drang den weg ten adem fpart. Wat zou mijn boezetn dan — ? 6 Zoo die bron kon vlieten, Lang overftelpt , verkracht , en overroast van ’t wee ; In ftroomen vloot zy uit, om meeren vol te gieten, En de ocver zelfs ontbrak aan hare onmeetbre zee. Uw gaven , eedle r a u . . . . Maar ach , befehreit men gaven , Waar ’t hart het hart gevoelde en nu voelt afgefeheurd? Wat Vader heeft zijn kind , wat G3 zijn Ga begraven , Die iets in Cade of kroost dan Gade of kroost betreurt? Een ander moog ’t gemis van Reednaar of Geleerde Bcwccnen op uw’ zerk; ik, ik beween den Vrind. Wie d’ongelijkbren rau om kunde of fmaak vereerde, Heeft d’ongcjijkbren rau, maar niet als ik, bemind! Een ander moog na hem om de eigen lauwren jagen , ’Door ’t zeldzaamsc heil belonkt in ’t bly geboortenuur ! Uit duizond moge er een die zeldzame eerkroon dragen ! Maar '’t.edel hart van rau was ’t proeffiuk der Natuur. ,." r Zy / / t Digitized by Google LIJKGED A'CHTENIS. Z ij wrocht het, toegejuicht van God en de Englenfcharen ! Maar de afgrond grimde ’r aan , en trad de vorm in tween : Daar lag haar noeste vlijt van zesmaal duizend jaren, En rad, de onfchatbre rau, bleef eenling en alleen ! Wat zegge ik — ? Neen, Natuur, vergeefsch was al uw pogen, Geen zuiver , Christenhart , dat uit uw hand ontfproot ! Neen , Godsdiensts reine borst had groote rau gezogen , Ilem, ’t ware Heilgeloof gevoedfterd op haar fchoot. Ja, Christen waartge, 6 rau! ja, onbetwistbaar, Christen. Geen wijs- , geen goedheid , neen , dan ’t ware Christenfchap : Den neevlen verr’ ontgroeid van pralende Sofistcn, Verftotnde een bilk van u hnnn’ ijdlcn exterklap. Ja, Christen, met het bloed zijns Heilands overgoten, Hongt gy ’t gezegend kruis met klemmende armen aan. Zyn liefde gloeide in u , was in uw ziel befloten, En zoet was ’t u., zijn baan, zijn voorbeeld, in te flaan. Zijn baan? zijn voorbeeld? — Ja — Gezant des Ongezienen! Gy, pricstcr van dien God, dien Heiland, en zijn woord! Gy, deelgenoot in ’t vleesch, van ’t heil der Cherubienen, Gy voelde u, ziel en zin van heel zijn vlam gegloord. * 5 Van R A U. Van daar die minlijke aart, die lenigheid van zeden ; ■Die zachtheid van gemoed, gezel der heiligheid , Die wraak noch blikfems bidt by wederwaardigheden , Maar lijdzaam , maar gedwee , zich-zelve minst befchreit. Van daar dat fchittrend vuur , dat Dichtvuur, niet ontfloken Aan ’t weeldrig fakkellicht van Griek of Morgenland, Dat of verbeelding zengt , of driften brengt aan ’t koken , Maar, dat in ’t Englenhart als ora Gods zetel brandt! Van daar , begaafde rao, dat treffend kunstvermogen , Die teedre aandoenlijkheid , dat fijn gevoel voor ’t fchoon , Die, Sions harpfnaar waard, de Leydfche tempelbogen Doen daavren in uw’ zang, van d'echten Hymnentoon! Van daar die grootfche zwier, die adel van gevoelens. Die ’t gloeiend hart verhief, een flaaffche kunst te groot! Die , Godlijk als zijn bron , als ’t voorwerp zijns bedoelens , Zich nimmer viijdde in ’t juk , zich nooit in ketens floot ! Van daar — Ach , ’t beige u niet , 6 thands van ’tftof ontflagen , Verheerlijkt aanverwant der Wachters van Gods throon ! — Indien we , in van uw’ mond de Godfpraak raad te vragen , Een (licht afgodifche) eer aan ’t ftoflijk fchepfel bo6n. Wie, LIJKGEDACHTENIS. Wie, wie we£rftond de kracht waar me£ gy harten kneedde? Wie ’t Godlijk pinkfiervuur, waar van gy waart bezield? Wie de onuitdrukbre ftem, die meer dan overreedde , De zicl beheerschte en dwong, den wil gekluisterd hield? Hct zachc beflopen hart bleef, liddrend, o'pgetogen, Verloren in den ftroom die van uw lippen vloot , En zocht in fchrandren rau, met vlamuitfchieteude oogen Den vriend van j e z u s hart , die aanlag in zijn’ fchoot. Zoo ftroomden Siloaas, zoo Kizons zilvren plasfchen Rampzaligen ten heil , of bruifchende Jordaan ; En, dorftigen, gy dronkt, gy mochtuw fmetten wasfchen; Gy , in dit heelend bad , hoc krank , te water gaan ! Keen, gy bedroogt u niet^ met zulk een’ klem van woorden. Van zulk een’ gloed vervuld en aan zich-zelv’ ontrukt, Stond Zebed6us kroost op Pontus dorre boorden , Met de eigen zachte zicl op ’t voorhoofd uitgedrukt : Zoo vloeide j e z u s troost , zijn troostleer , uit dat harte Door j ez u s - zelv’ gevormd voor zuivcrheid en dcugd; Zoo zalfde ze uit dat hart, zoo heelde ze, alle fmarte; Zoo drupte ze in de ziel den voorfmaak van zijn vreugd ! Wy Digitized u ; - A u. » T Wy fraaakten ze , en , 6 God ! faoe konden wy ’t vcrgeten , Dat de Engel dien ge ons zondt , geen deel was van onzeaard , Maar, boven ’c wolkvecdek aan uwen voet gezeten , ‘Slechts nedrdaalde op uw’ weak, ter nieuwe hemelvaart ! — Vergeten? — 6 mijn God! Aan d’aardfchen klomp geklonken; Verheft ons log gemoed zich nimmer uit dit flijk: Doch , Heiland , werd uw blocd de fchuldigc aard gefchonken, Wy immers zijn uw volk , uw wettig Koninkrijk. 6 Ruk geen flijlen dan , die hier uw’ tempel fchragen , Om verr’ ! vergruis zijn’ rauur , noch breekzijn’grondvestaf! Zic op uw kudde neer in Godlijk welbehagen , En roep uw herders nict van d’ aanvcnrouwden llaf ! Wie zal de Heilfontein haar oopnen? wie haar weiden? Wic hoeden voor den wolf, vermomd in lamm’rentooi ? i Wie in den zomerbrand een koelend dek bereiden ? — Daal , Opperherder , dual ! zy valt de dood ten prooi ! Dan, neen ! Gy waakt voor haar, die voor het eind der tijden Als Stichter van uw kerk, haar byblijft en behoedt. Cy hebt, hoe aarde en hel uw Heerfchappy beftrijden, Apostels tocgezegd, herboren uit uw bloed. We i Digitized by Googk L IJ K G E DACHTENIS. We erkennen ’c-feilloos woord van UW beioftenisfen: In inannen, rau gelijk, bevestigt Gy dac woord; En, moeten we ift dees nacht zijn heldre fakkel misfen, Het licht waar van by vlamde, is in geene asch gefmoord. / Neen , Heiland, neen, her bleef! wy mogen ’t woord herhalen r „ Geen Legermacht der Hel die ooit uw’ burch- verwinn’ ! ” En eerder zal de Nacht met middagluister ftralen , Dan Gy uw kroost vergeet, uw vrijgekocht gezin. Wac dart, wat fchreit ons hart? wat vraagt het d’ uitverkoren* Ten flarren ingeftapt, zijn’ God en Goel weer? Neen , rau! bekleed uw plaats by zijn verloste choren ! De Hemcl juicht van vrpugJ ; dc Christen buigt zich nedr. ^Befchrei den zaadkorn, dien, voor ’t kiemen Een onbedachte voet vertreedt ! Be ween de dorre hagelftriemen : ' • Op ’t nog zich vormend akkerkleed ! Maar als , by ’t buigen van de halmen , Pe zeisT door ’t rijpe Jcoren weidt , Dan Digitized by Google R A U. Dan voegt er vreugd en jubelpfalmen ; En dwaas ! die by de garven fchreit. ; ■ I *• • ■ f « 7 - •• ♦ * En wy, 6 rau, wy zouden treuren, Wy.treuren, daar de zicht uw’.rijpen halm doorfneed! 1 ; ' Wy , oogen naar den hemel beuren , Verdronken in den traan van ’t leed ! — Wy, krekels, hupplend onder de airen , Wat is ons de oogst van ’t Englenchoor ? Wat is ons ’t heil der hemelfcharen , Zoo onze menschheid iets verloor ? Neen , rau, dit voege aan andre harten Dan de onzen, door uw leer met hemeldaauw befproeid, En wien, by ’t vlijmendile aller fmarten, Uw zielverkwikbre troost zoo rijk is toegevloeid! Wie, hangende aan uw’ mond, aan d’adem van uw lippen, Geen aard gekluisterd hield , geen nietig ilof, verpand! Ons mag, daar ge ons ontvalt, ecn v!ot?e zucht ontglippen, Maar ’t moet verbijstring zijn, geen..raprrend onverftand! Met' Digitized by Google L IJ K G E D A* C H T E N I S. .... .. ,r Met vlammend goud en licht omflonkerd, Doorliept ge uw gloriebaan , 6 onveonoeibre Zon , Door nevelen nocb glans verdonkerd : , • ; . : Zink vredig, \ is uw deel, in ’s aardrijks pekdbron ) \ Ja , zink ! ontzink in ’t hart der baren Onze oogen ! Blind van uwe glans , Maar nooit vermoeid van ze aan te ftaren, Vervolgen ze u ook nog beneen de purpren trans. Gy bebt voor ons uw’ kring gefloten. Dees wareld door uw licht verheerlijkt en getroost. In ’s aardrijks laauwen fchoot den wasdom uitgegoten, En bloem en rijpend ooft gebloosd. Voor ons de nevels weggefchoven , De ftormen door uw kracht geftild ; En, beemd’ en akkers, wei’ en hoven Uw vruchtbaar Hemelvuur gefpild. t Ga , zweef nu vrij naar andere oorden , Van de onzen door de zee, de onmeetbre zee gekloofd, Waar Digitized Google R - A U. Waar langs we u nazien van de boorden , Zoo lang door uwen gloed geftoofd i Uw lieht verdwijnt vah onze kusten ; « Maarwy, wyook, wy Iiggen neSri * En , kort of langer zij die rusten , i.. i - Eens zien wy u verrezen we£r- .. 1 i i : f 0, m i Digitized by (£oogl<. 