Soendasch-Nederduitsch woordenboek, op last van het gouvernement van Nederlandsch-Indie
orj &J1 (IJf &SYI /}^I- $B. redewoord voor c«h(p o^\ als dat gesckiedt hoorbaar en met vooruitge- stoken lippen. — ^^^^/j^ met vooruitge- stoken lippen het geluid van een kus maken. — n^i^aj)<xsn^n^\ bij herhaling zoo doen. II. km^mo^v zie <y<^ QJ} £J> (h/l ft \ B. leveren t. w. de door een meer- dere geeischte personen of zaJcen. — mj^m _bKKT^ voldoen aan den eisch van een meer- dere; geven, leveren, hetgeen werd gee isc/U. OTf QJJ (Ul (HI ft W — ^(Kijjtpaj^s SB. het vuur uitdooven; voorts: geroosterde latjang zet- ten in warm water, waarin zout werd opgelost, om ze zackt te doen worden en te doen zwellen. 0JI d/YI (KYI ft \\ — nrY> (rfcui(hJi9jn(HVji ^^^91 * (Lpni iKTijIs spreekw. veel willen doen of dat zeggen en weinig of niets doen; veel geschreeuw en weinig wol. (*J) 2 tun 9 (KYI ft \ SB. greep met ran elkaar K)i n tun rviji 139 8, gespreide vingers. — <m<k»?<w?**?i^ een zoo'n greep of handvol bv. geleooMe rjjst— 0j) V) (tm <nj) n \\ — <Hjjj<riiunnru/i* SB. eenpaard, dat mm (zonder hoofdstel) toil berijden, een tali door den bek doen. ^2(Lm(rUi/J\ SB. iets, bv. een stukje vleesch, dat zich tusschen de tanden heeft vast- gezet.— tfijitMMp zich de tanden uit- peuteren. ~ ^^'^™r tandestoker. QJ1 0JT7 dM \ zie ^ ? w w OJ)2Q-m cm fj\ zm, MO&t'* | QJ1(H1\ SB. Chineesch; ook, met ^-n«S^x daamevens, Chinees. — i&an^^ns in China geboren Chinees. — & no <m -n <** ™ <^ zoon van een Chinees en een inlandsche vrouw.- (Kicm-n(&(Ki\ of <Hi>ary8i<Ki\ China. S3)(K)9\ S. naar zijn zeggen, naar men zegt (zeide); ook SB. zegt het, bv. ^ji (n0J)(M9\ zva. <£»«i{N\ (*J)£n\ SB. de worteluitwassen boven den grond aan sommiga boomsoorten, enwaarvan o. a de schijfwielen rem een padati worden Rg. R. 0J| 2 (HI 2 \ SB. model, voorbeeld, staal, voor- txfcld, dat wordt gesteld of gegeven. — jajiKHo^N iets als tjonto aan iemand geven; iets ieinand voordoen. 0OJ (HI 2 (HTJ /) \ SB. afstand (als moat) tus- schen top van den duim en eersten kneu- kel (gerekend van af de hand) van den zoo ver mogelijk van den duim verwijderden, zoo gebogen wijsvinger, dat het tweede lid plat ligt op dat, waarop of waarvan men wil afmeten. — (^t^liHit(Knjf\ em zoo'n span. Verg. bij ^?KT/,n^N mOP*™/!* en (ksnthrKrujfw Q>J1 (HI n\Jl f) \\ Kit da trw Mi/i^ SB. aan een ander dorp onderhoorig dorpje ofgehucht, met eigen maar officieel niet erkenden loerah, die daarom ook geen akte van beves- tiging of aanstelling heeft. (Jav. ™Tffl"% k^n een haak, waar iets aangehangen wordt; woningen,die aan elkander grenzeo, wijk, buurt, gehucht.) Verg. '^^/^p (*J) (ft (HI cnJt fi \ SB. een haak die dezen vorm heeft : C/D . — Verg . bij *>i xm <^n\ — ^ <ncni(riJiji\ verbonden zijn, vooral door middel van een^^^fjrutji' voorts Jig. zva. <*^»™^\\ (W<n(Hi<ru2(Kyi^ paarden of buffets spannen ooor een rijtuig . — ^^^^*3T plaats op den grooten weg, waar men een voorspan van buffels krijgt. o o 140 o »J/ (HI CM \ naam van een soort heeste?\ die ook voor een zoogenaamde levende keining wordt gebezigd. a* OJ) (HI \ SB. van bamboe of klapperdop ge- maakte scheplepel, met een houten steel. Verg. arnajuiw (9Ji (HI W (vndniasnQh^ zie (cm^asnn^ asYjj (J*™) Ul 03? (HI \ SB. stijf uitstaan van den staart van een hond, van dien van een paard dat telt, enz. Verg. o»j)\\ 01 QJI (HI 2 \ SB. aarden lepel met korten steel. (HI (¥1 (HI nrui \ SB. muil, muilen met puntigen en om hoog gekeerden neus [Tort, chinella). &JI (HI (HI \ SJcr. tjandana, sandelhout. @J) C"^7 ^ — (*Jiaj)iaci(Hin\ zva. &m:un(M)(hn/i\ en (zva. ajtni(ur)(M\^ K.) &JJ (HI OWft \\ ^/^"ST 2ie <&1(lJ^ on/)* (Kmasnns en aqn^rvin^ M) (Hlt (H7J fl\ Jav. kort. — (Qflinm^iajjahccn CJ Uf &** nicLvis zie bi/j (iKdciMw Q O (*J)(H1(M1ji\ SB. scheidteeken; ook zinsne- de. — (tJt(Kn(Hi(Kri^\ zie bij <iJi(Sit\\ — oji aS> pi (ktj (UKtJianjis om kort te gaan. 0JJ (HI (HTJ fl \ Jav. in pantoens en wawatjans, wel voor &j> ash \ (maar ook een verouderd? woord voor eerbiedig, met onderworpen- heid luisteren naar iemand, i. d. z. dat men doet wat hij zegt. Rg. K.) QJ) (HI (1ST) n \\ — (^Masrij\ SB. een dier, zoo- ah een paard, beteugelen, inhouden, weer- houden; ook Jig. zijn toorn, een hartstogt, enz. beteugelen, matigen. Ofl OJI orj (HI (ISY) n \\ — ^(hji^d^fnihrKunp naam Van een boompje. — or)CKnvi(W(n(m(isrttn(Hi(H7)(iM ^n\ spreekw. voor: het onmogelijke willen. Q QJ) (HI OTU) n\ of wni(My(nj}/i\ SB. van de ooaen: Qj Ul <* U{ y gezwollen zijn bv. door het Jiuilen; ook: gezwollen oogen hebben. t/ QJlfrpw — W^V 8- majiMJi.^ B. een tweede, der de of vierde vrou w er bij nemen . - &i fw/m t^m(hna\ S. (&<u)(vij%(w2(Hyi\ B. aan zijn vrouw een maroe o/maroe's geven ; en deze dan, die eerste vrouw-, omm|mm?2w\ de volgende of volgende vrouwen. t/ &JI 2 (HI 2 \ SB. van boomen, van een huis dat Co/ op het omvallen stoat, enz. overhellen, schuins staan, scheef staan. tn &JI (HI \ SB. benaming van zekere huidziekte waarbij men bedekt is met een veelheid van kleine zweeren. OJI 2&J) 2 \\ — (mjji(Km\ SB. met den nagei op iets drukken; op iets met den nagel een (W)(W)^\ 141 indruksel maken; voorts van een mier, mm- Jciet enderg. bijten. — ^?^?«)^n mvdsv. (*JI(*J19\ SB. iemand uit het volk, iemand van geen geboorte of die geen betrekking bekleedt, welke hem, van afkomst een aj)(U){\ verheft en doet gerekend worden tot de pangkats. — jw^n tjatjah zijn. — tHyj(hj)^afn2(Hyj\ bv. in een dorp, de menschen tellen [het aantal somahs en zielen.) (Ul 2 (Ul 2 P \ toeroep, om leedvermaak uit te druMen: dat doet mij pleizier. — a^ao^? (Hyj2»ji2^\ SB. tot iemand 0oi?<u)??\ zeggen of roepen, i. d. z. iemand uitjouwen; erin groeijen. QJl (Ul (HI f) \ ZVa. asnaJKKijjw QJ) OJl \ I. SB. iemands stukgToridgedeQ\te\i]koi reeds geheel door (hjjj^\ gezuiverd. — ^w\ ergens de struiken en derg. wegkappen, het onkruid en ruigte afkappen met parang, nQ(iditcYiijj\ of tjonghrang; kasb wegkappen. — (^(McizngirwctfnitHTjis zijn vijanden als bolang (zoo gemakkelijk) wegmaaijen, neerhouwen. II. Mai de kinderpokken. Verg. <Kn*rtojyw &!.(& (Knows titel van den beambte, die door het Gouvemement is aangesteld voor de hoe- pok8tof -meriting ; vaccinateur. eyj (3J) OfJ &J) \ zie xm (isnnrujtw a a &j) &J) ni cm oji (hi n \ zie (K»ni(tp\\ ®J) 2&J1 2 ^ 2 (KYI 2 RSY) ij\ zie ojit (kh ? asn/jw QJ) &JI (KY) n\ of (hj)(K»(hm(Hiji\ SB. zelfs, ja zelfs. — Verg. (uiin,icm\ en oJiiuiiruw OJi OJl (KYI fj\ SB. doom, stekel; graat. — tun (p(hj}ajj(hwjj\ zie tunic? w — ctjj^jjiKiKhnjis doornen hebben; enz. &J12®J)2 (KY)fl\ SB. prop, stop. — (H^d (K»2(trnj\ van mieren of derg. in iets, zooals den hals van een flesch, in zoo groot aantal bij elkaar zijn, dat ze deflesch als het ware sluiten. — ^7^?w)2^r?(K7yy\ iets stoppen, digt stoppen, met een stop sluiten ; een Jlesch kurken. — m\j)z<xs\z wn miruis zich de ooren digthouden, de vingers in de ooren steken, om niet tehooren.— ami^i^z^^ een prop of stop ergens opzetten of insteken. — {hm(KJi2(hJidarnimji\ verstopt, van iets zooals de tuit van een hetel. Verg. <nti (u iu am a-n^^ &J) OJ) (KYI (KYI (KYI (HI /) \ zie <w> 00? oo* »o^p QJf QJ) (KYI (KYI (KYI (HI fj \ zie (& itai tm *m^\\ a3)&Jl (YU1 [)\ SB. oppassend, op dekleintjes passen; karig, op de penning. — ^^(nj^ (8}osvijj\ doodvallen op een cent. Of] <fc7? 01 (9JI (YUI fl W — ^a^ooxn^ SB. bij (Knto&t<rwji\ w 142 10 g a J) d v) (LH iisn OTd/»(L»^N beetjes afdoen, van een schuld. K. «§^ao>^<w» <ru<)\ van het betalen van een schuld ofschulden: bij beetj es. - - ^ ^7,7 *? '*°> ■%* *27 N spaan d eren , spaanders afhakken »oor brandhout. (Hi 2 (HI 2 orXJI ft \\ — (Hfjjga^dii-u^ SB. indoo- pen, instippen en wel rijst of lekkernijen van rijst, bv. ^iw»m«-?\ in de ^^dman/jw — t}q/ldhj)dirti2(Hi/i\ lets ZOOals 9Jinbn%(Uit(nnji\ rijst doopen, stippen in de 6^»tb?.K^N\ (Hi (HI 027 2 (ISO (KYI (HI ft \ of ajHM<mga.ii»a>i anjf\ zie iKi azii tun »ai /j\i (Hi (Hi OTUI (KYI (ISY1 (KYI (HI ft \ zva. torn*™ »o? <KTI (HI n w (H\jUl (Hi (Hi (Ui ft \ SB. L uit, ten einde, uitverteld van een verhaal. -- a.diasu<wn<*Ji<KiM\ hetz. en j voltooid van een arbeid; 00k uitgevierd van \ > i een vliegertouw, en derg. — ^2JjaJl^9a^JI^ een \ verhaal uitvertellen; een arbeid voltooijen; j enZm — Jjm zva. *o?»omjm en xji tji (hijj\ dik- wijls wordt het gevolqd door *n\ of »a/p soms nadat men er kti?<im\ tot versterking heeft achtergevoegd . Verg . bij «j|«sn^ en amenta am f\\ en zie 00k *oi II. «0| (Hi (Ui fl \\ — aQj(S(u^\ SB. iemand, men men een wond heeft toegebragt, geld geven om hem tevreden te stellen endezaakaf te maken. — -u^^i mi ^.1 im^\ zie *^^]mp iJ)(h)(Li ^i(Hia\ zie Mnniamw (Hi 2 (Hi 2 OTi (Ui (ISYI ft \ naam van een itisekt , gelijkeude op onzen oorworm, maar kleiner. (Hi (Hi (Ui n\ SB. gebrek, fout, gebrek dot iemand of iets aa?Jdeeft, lich»amsgebrek; gebrekkig, verroinkt.-tfoa^w^ iets gispen, bedillen, op iets aanmerkingen maken. <Kn(K>)doi(i^ji\ maar gewoonlijk /ktj/kjxkjj^^n of uMtKJiajitNTjp gebrek, fout, lichaamsgebrek. nQMJiQdfhn.p iets gebrekkig maken, be wer- ken. - 'jjiajiajiaap of jj)(iJtcii(yn/j\ boom van een padati, ploeg of egge. — Verg. <i>w2^w Hi (Hi (Ui ft \ SB. steeds door, voortdurend, volharden, volhardend, altijd maar, altijd maar door.-^M^^i/T volhardend, in het goede of in hetgeen slecht is. (Hi (Hi (EJI (UYI OfXfl (Hi ft \ Of wa<»<Fjiajri<nji(KiJl\ a zie *b <&i <un trwj} ^ (Hi (Hi cYYlftw — (Hiji(Kj)crrijj\ SB. hakken, fijn- hakken, kleinhakken, bv. vleesch. Zie 00k /J) ? (KYI (HTlfl W (HI 2 (Hi 2 cm ft\ I. (mjjiwtwp &#• ^^an^ of iets of naar iemand of iets steken met een gepunt voorwerp, bv. met een gescherpten stok; prikken; in iets steken o/prikken,^ 143 y«rc i*&; w*tf *fc scherpe punt dvingan in iets; voortsiemand bezeeren o/steken,fo. vow <?<?» J stekelvarken, met de stekels. - ^»*»'£B^N | mwfetf. - (Hyj2(^2cm2(mjs iets bv. een naald steken bv. in of op een kussen. 2e. m»w»^ /Si?, overeenstemmen, met elkaar kloppen, p«?i berekeningen, gezegden, uitlatingen en derg. voorts: instemmen, van dezelfde meening zijn. gjjQJlW — <MaJl!^Jl^ SB. present zijn, zich be- vinden op de plaats of plek, waarheen men door werkzaamheden werd geroepen; post hebben gevat in het strijdperk of daar waar het gevecht zal worden gelererd. OJ)Sjj\ SB, worm, ingewandsworm.— mm fa* <ya^ wormen hebben, aan wormen lijden. (3)£ji\ SB. stil; zich stilhouden, zich niet bewegen; in rust; van water: stilstaand; voorts S.met&fnwjl^ B. niets zeggen, den mond houden, zwijgen ; en SB. zich ergens ophouden of gevestigd zijn; zich ergens vestigen; ergens verblijf houden ; zich be- vinden ergens, bv. in de achterhoede van een optogt. Is de sin bep. ergens, zijn huis of te huis hebben, ergens wonen, dan bezigt men van een meerdere <w><r8<wwf* als B. en r&™r als B. L. — M-nSHs mvdsv. (*Ji 2(n(*JI\ of Mi^M^^Qgihrt^nji^ SB. aan- gesproken, maar slechts eventjes; even aan- gesproken, met een ziertje slechts vermin - derd, van een voorraad', voorts van het verrigt hebben van zekeren arbeid: voor een niet noemenswaard gedeelte, voor een bitter beetje, zoodat nagemeg nog het geheele werk blijft te doen. — roam^).™^ van iemand die getroffen werd door een kogel of stoot: slechts een ligt schampschot gekregen hebben, er met een krabje zijn afge- komen. * Cf • i a/" QJ) QJ) (Kfl \ zie (kji tun w /M(^(a (KYI H \ SB. kakkerlak. (*J}\ SB. neerstroomen, vallen van den regen en klanknabootsend redewoordje voor ^mmji onji* Bv. ^^n»»*rwr^flS«^(i^Vi--<Mj*jx en l^n zie'^f^ Verg. ™»* ~ ™*^™Jls kleine, gewoonlijk kunstmatig met behulp van een bamboe waar het water doorstroomt, gevormde waterval. — <e*jjn Jan. stralen, stralend, schitteren. — ann*^ mvdsv. — (,ii^^ zie h* ^"T OJI2\ SB. stroomen van het water, in een lei- 144 w~r)9\ ding of ergens Tieen . — *o? ? m ? \ en b?on zie bij (xnza<M\s Verg-. <ui* 0J? 07 \ S. ojiajiasnto^js B. op de wijze, naar de wijze, zooals, evenzoo als, als-_^^^uM van een liedje of derg: Javaansch en op een Jav. lagoe. o Q 0J}cmn\ SB. kenmerk; teeken, waaraan men iets onderkent of wat dient tot aanduiding van lets; baken, zooals men bezigt bv. bij het uitbakenen van een aan te leggen weg of te graven waterleiding ', en dan gemeenlijk be- staande in een langen stok of bamboe met ezn bosje gras er boven aangebonden. — (hj) '-n mi cm \ zie <lmji\ IV. — whoti\ getee- kend, gemerkt; kenbaar aan iets of om- dat het een onderscheidingsteeken heeft, bv. als het eigendom of afkomstig te zijn van N.N. — (ynj)^ (vu (hn/j\ iets merken, voor- zien van een onderkenningsteeken. aSiaSi^niiHi^s teeken, aanwijzing, aandui- ding.— wni(Mazn<En(Kn'r)Qji<n<iJiaji\ spr. hier doet men zus, daar doet men zoo; 's lands wijze, 's lands eer. — (tun nniwi arttrj an ^\ zva. G)CY ■ .7.. G)CY (Hi acfn osirnon ^\ zie bij ashtuiw /y)&J}(ncY7\ SB. water- kooklj:etel Verg. rn<W(naw(nJijl^ tn(^Ji tnrr) asn^\ en nasnwnt* /W?^^ zva. (u xn asnjj\\ 0JJ (Ui 2 ?\ SB. de steenmarter, een soort van wilde hat. (*J) cmn(§ ~£ft\ zie (kji6^.w Q &J} *>? (ip \ naam van zekere slingerplant en van de daar aan groeijende vrucht. — ww?* (p (V) a^p SB. knieschijf. Verg. (imiun (nox amji n\ (*J) OTI *">? (L/n (&)/J \ SB. kies; kiezen. &J} ^Y) (HI (KYI ft \ (tgjj^Mtwp zie ¥\j) ¥1)(K^JS bij a^arnrijtn\ <*oi t *cn 2 asnjj\ tin .trwi»\\ O a &j) m (hi orui n \ z%e (Kj)M<nj}/}\\ (&TI °T7 (&J) R^W f) \$iKKJt<7i<&asn/i\ zie «S<iStt0\\ (Ml nriQJ] aSYJ/JW - arnwnidJiasnp SB. het hebben moeten lijden, hebben moeten offeren; meegenomen zijn; afhandig zijn gemaakt, bv. pare doordien ze werd ge* stolen, of wel een voorwerp, doordien hij die het leende, het niet teruggaf enz. qji nricyi ori(*Ji rsy) n\ of ^^^m^^dsr^N s. (ui (^(eji ^i(lvjji\ B. zakdoek, neusdoek. Verg. (Ml (Lfl (isil (IZKhfl/jW (n (*J1 (TJ ^yj en OJ} (&n [) \ zie w^^wttsnj^ (*Jlcyi(*Ji\l. zva. aji%£Xw — II. zie aS/unv 0JJ (U12CT1 (KHft\ zie A-Sfr^w (*J) ni (HYJ ft \ SB. kruidhoorn. Ook benoemt men wel de «j)^o)^«ji*jiti«jw^\ met t jar ah, en >M »«# wr}tKn/l\ 145 £. »*rifffn^\ to »«?tt ^ Wste *to vertalen met hagel- tasch of hagelzak. &JI<r) (HYI [l\ zva. «3«£?*yx «» fyp. zigtbare grensscheiding wro mo^n ^jo^ <Anxmt(tnji\ ook van j^gp (Mai. tjarik, scheur; af- gescheurd stuk. P.) - - m*^**^*^ zu onder (JJ^* (Uini (KTJ fj\ SB. voorsteven, ook achterste- ven, van een vaartuig K. (Jav: zitplaats aan den voor- of achter steven van een schuit). (Ul(n*Yl(Kn fj\ S. Mcm<£*JI^ P. ™«?s B. (van een aanzienlijle of meerdere), wat door ( ' iemand gesproken of gezegd wordt; iemands zeggen; zeggen. — ^j/^^^t b- p\i(KJI* itl^n B. iemand lets verbieden, lets ver- bieden.- ^^•ftW s- $f<^?(r^ B- iemand beknorren, een standje maken,be- kijven; op iets aanmerkingen maken, bv. op iemands wijze van handelen; iemand schelden. — ^™^^W SB. iemand bewezen weldaden verwijten, bij wijze van verwijt onder den neus wrijven; iemand beknorren, verwijtingen doen, omdat hij in de gelegenheid zijnde niet aankwam, niet rog* Si (Ul (HYIfj \\ - $*f "V SB' iemand griJ" pen, vatten, aangrijpen; van roofdieren ah de tvjger, de <wxl/i??\ de hat enz. de prooi grijpen, aangrijpen met de klauwen; van de lautste ook: een muis vangen. flOj a O? (Kn/I \ S. ^o^s B. schreijen, tra- nen storten, huilen, weenen. (<uxut-8tf»f* w^h&cuy mvdsv.) — ^*^*^$?*^x & *n<ci sji^naaji^ B. ook (MobKnM^Awjit iemand of iets beschreijen, betreuren; weenen van aandoening om iemand; iemand, terwijl men hardop schreit, met zijn tranen besproei- jen# Qh&i<£i<Rrni<mM^ innerlijk bewo- gen worden, aangedaan worden, aange- daan zijn, van een aanzienlijke. — [*y^*\ vorst <w£l™ kon zich bijna niet weer- houden om tranen te storten, of kon zijn tranen bijna niet weerliouden. QJ] m CHY} fl \\ — r/^-n*™^ SB. zonder dat daartoe van te voren de gelofte werdgedaan, feestmalen aanrigten, opgeluisterd door <m8«vM/i spel, wajang en derg., een en ander, ah blijk van dankbaarheid voor Gods hulp of bijstand. <*J[nj(Kn/)\ SB. de wijsvinger. OJI%ni% (Knn\K — ^-m*^ SB- steken, van het uUeinde van den draagstok in de lis 146 fiMfirujf\ of lus van de iouwen, icaaraan of waarindat hangt, wat men over den schquder witdragen ofdraagt; worts ket kostende van iets, eenprijs lager stellen, verminderen; ook door huwdijk, met een kind van hem, vermaagschapt zijn ge- raakt met iemand,en gehuwd zijn met het kind van iemand. — (un^tnmuin^K van hoar: door elkaar zitten; van planten en boomen: door en in elkaar gegroeid zijn; van het gar en dot aan een kluwen was of op een klos zat, maar werd afgerold: aan of in een dot. (Mtnitafn(hn/)\ naam van een instrument dot bij het xn IteKie; z (isnj^\ wordt gebruikt: knoop- naald. — aqjii*nta?h2<Hifl\ den draagstok ste- ken aan (d. w. z. in de daarvoor bestemde lus) het te dragen voorwerp, bv. den mand. QJI *>7 (KH \ (Kw. bode, zendeling, afgezant. Skr. tjaraka, spion, heimelijke afgezant. Jav. Wdbk) KnwrxtaiMjp benaming van het Javaansch-Soendasche alphabet. Ziede Gramm. en ook de Jav. Gramm. 2e uitgaaf hi. 224 en volgg . Verg . voorts bij G^vwKup en zie 00k <UI<UIHK7IQX< <W| OJ ^n (fffl 2 (fW/f \ zie *iaj)(Km<trn/i\s QJ} *17 2 (HYi 2 GSW fl ^ <hqn*riz<KTiiasnjis zie <wi* &J) (U) (KH OTUI fl\ (htjj <u tun trw/l^ z^e (K5tl,^ir}^^ ay (QJiaSY) n\ SB. vallen in een droppel of spat, van een vloeistof bv. inkt. — i^(*3^ 6^krj{^{isn/j\ van lets, zooals bloed, druppels- gewijze liggen ; ook druppels laten vallen, storten van iets, bv. inkt. — Zie ook tncKJxn'-nasnjiw &JI <71 (ISYI n \ Kw. (xj)<-n(vni(yn/i\ of zooals men gewoonlijk schrijft w-nitsnan/js zie £ri(t?i\\ <n #JJ en °>7 (157? n \ SB. spatten nan een vloei- stof, maar niet van regenwater. Verg. frf^3<i^yiS en aj)irl7J)^ — ^iirjjjtnni(is}icmjl\ bespat- ten. — <ht> trjw ny nmsnemp bespat. — Verg.^K (M2 01<yi asnji \ SB. doorschrappen, uit- schrappen. — ^nnttqn^asnj^s letters of woof den doorschrappen, uitschrappen. — <ty»? <£?? <cm£ »o)?^'-n(L^\ Jig. geen schrijven (ons lezen en schrijven) geleerd hebben, niet kun- nen schrijven. (*JI2 <r>7 2 OSrj/JW — (hnjjzmgasnp SB. met groote spatten , spatten; er uit spatten; spatten op lets; er nitstuiven, regts en links er uitstuiven, van het meet dot men in het ryjstblok stampt van rijst. — KJiiiKjignitten^ naam van een lekkernij van ■ 140&V&': 147 (Kjirninji<MW/i\ ™JIS ihfnasntm/i en suiker, in pisangblad gepakt en zoo gaar gemaakt. (Ul T? OSYI \ of \£kasn\ S. ooj^h j^^/n o/wi^tM? fl^/\ B. verhaal, vertelling, geschiedenis ; vertellen, verhalen (Skr. tjarita). Verg. o«» «o) ff^\\ — ^JJj'r) (l5ri N & <*2//*T7 (poyi^ of ^fVj^ (VL1 d o^\ j5. vertellen, verhalen. — aji»Ji'nasn\S enz. zijn verhaal doen, aan 't vertellen zijn, wat voorviel of gebeurde vertellen. — tuyj'Q asy6^*<HTfl\ Myi^ri 0J>aJi ^*ctn/i\ of oq/j^najvit dj)^k(hn<l iemand lets verhalen, vertellen. — (hq/i-ri usti aQ \ ao fp enz. iets aan iemand ver- halen, vertellen ; van iemand of 'lets ver- halen of v ertellen . — <m <™ -% «$» \ of <m <ui m (Limojins ook -Kit oji ^riasri turn a-nj^\ of wnaJi'ri (LU2tQd(m/i\ wordt verhaald dat; wordt vermeld dat; te verhalen, te vermelden.— an Si S-sio d wit (unttng kh <k» ni oaji i ojj i aon \ maar of doch ik acht mij verpligt U mede te deelen. ^ ^ (tS}1 ^-£A °<2JI N en aj}ni ^ 2 ^? -s* '^/? v zva. aji^asti\ verhaal, vertelling. (n(Ui(Tfiryi(n(UI(t^fj\ SB. kibbelen, har- rewarren, twist zoeken; veel praats hebben; ook ongeduldig (niet kunnen wackten). — m(Si<n(^<n^nfq<v)a^ji\ van iets: een twistappel ijn of worden. — '7^flJ'r,0?'oJ$,,^MN M* Z1J tot een twistappel maken. aJinj <rm (ten n\ zie ojkwkhtijiw &J) O? (£7? 2 (KYI [I \ (3>(hj)^agi2(KTTji\ zie(&<mztHTi/i* (*J1 nrf cnJI (Hn/f \ SB. de vrucht van den kawroeng palm, in de schil. Verg, a^iKv^irviw (W(L/)(E1\ aQj(uah\ SB. met een straal loopen. &J) <rY) (TU) \ naam van een grassoort, die ook djampang wordt genoemd en tot de lalab behoort. (*J1 % (Tf <rT) (n anui \ SB, gevlamd, gestreept, bv. zooals de koningstijger. K. Q>JI (U) (Ul\ (hqnaj}(u\ zie <fcnw\\ & O a . O a QJ) (L/t (Ml (Kn f\ \ en d^»(uiiuiinri^\ zie <wnwi»oi^ dsn/j\ SB. stroo- <*y ^n «y a5^j\ * - myi*w men van tranen. Q #J| CH (UU) \ zva. !HiaecaJijf\\ pj) m (UUI 2 (Ml ft \ zie y7j«3jvi OJ}<H (E/t /j\ ^o^^^ zva. M/lVfnioaijiw cr^ cy * ^J? rt^l 01 (Ell \ (^)v\(eji\ of aji<uiri<&i\ naam van een kleine ronde zuurachtige vrucht, die bij sommige spijzen wordt gevoegd en ook wel tot manissan wordt bereid. (Cicca disticha. L. Hasskarl.) Q J) *>7 (&) \ zva. xmi-ruom (m/i \ van een kip. CO ** Ul (*Jjnicm/)\ SB, waterval (zamentrekking van (Siy en ^^^pA — ^^°3^N van %et *»rm»<ym 148 aS)iu\ water by een waterval of op een andere plants of plek: neerstroomen, afstroomen. <WJ cyi 2 <Y) &Y} \ en tKa^m^orxt/ufrOfN zie bij (5W| *T7 OQ7P\ zva. (uri(EJi<H7i\ of <ui m,(Kri Mnji^ <9Jl%<Y)2 (cn/l\ SB. witte vlekken op de handen of op de handen en voeten ; derge- Hjke vlekken hebben op handen of voeten, — Men zegt dat hij, die boejoet is *m 90^9010^ <n(ru\ zulke vlekken krijgt als hij het dier maar aanraakt. Reg. Tj. Q o 0JJ (Ul (Ol 2 (K?fl\ aji(U<vni2(Hyi\ <u> tui oia imjf\ of ajicum(mj}\ naam van de residentie Tjire- bon of Tje ibon. — (ajivtxmzanji^ Jav. naam van een klein soort van riviergarnalen.) 0J| *ri \ SB. van een rijstaar: niet digtbeladen, slechts schaarsch bezet met korrels {verg. <3cU(wiji\ ), en van spreken, met 6-&&a\-daar- nevens: langzaam, zoodat de woorden niet in een vloeijen; voorts: opengewerkt, bv. van een opengewerkte matten zitting van een stoel, doorzigtig, niet digt, van stqffen bv. van taken; schaarsch bv. van de vogels ergens (verg. (ria<Kr)\),en eindelijk de ruimte of af- stand van de eene plant of boom tot de ander plant of boom, bij een aanplant; plant wijdte. j 0J}(U9\ SB. soort van mandje, dat 0. a. bij den koffijpluk wordt gebruikt. QJ] *>? \ Mai. en zelden gebruikt : valsch, on- eerlijk, bv. spelen. en &JI *"*} 2 \ SB. vuil, smerig van het gelaat. ^^(K»T9?, besmeerd, van iemand^ doelende op zijn gelaat. 0JI2*>?2\ SB. I. een, onverschillig waarvan gemaakte bv. gedraaide en vervolgens in olie gedoopte pit (een om een stokge gewonden en vervolgens in olie gedoopte lap is de meest gewone vorm), om de lichtm of het licht mee aantesteken of wet om eventjes mee heen te loopen naar een ander vertrek, bv. om van daar iets te halen. — e^^nrm zie aid. — II. *»*-m\ SB. trechter. 1 O? &J) (LA \ SB. knipoogen, met de 00- gen knippen, omdat het licht te hel is, bv. als men uit een donkere kamer in het licht komt. Verg. m? tCa$ cut tin \*§ffi*2JI* OJ}niaJi\ SB. op zijn hoede zijn, op zijn qui vive zijn, op zijn hoede en klaar zijn door alles wat men noodig zou kunnen hebben, bij zich te heblen). Verg. <w>-#»jf\\ 0J7 2 0} *T> &b \ SB. van een aantal personen die bij elkaar warm, bv. van velen, die naar 149 <Kff«r»\ iete stonden of zaten te kijken, van een leper enz. zeer gedund, tot op nagenoeg de helit verminderd. OJ) ni (KYI \ SB. mand van ruw zaamgevloch- ten bamboe. Rg. K. (HI (Ul (KYI t&n/j N zw ^^ m2A* <rj(*J)(n<rvi ai <vn p\ ^^^o^n SB. met de lippen weggetrokken, zoodat de tanden te zien zijn. Verg. ^|«|fm^> en g^^w OJI nfi (LH (Kl (I \ naam van een grooten en prach/igen boom, behoorende tot het geslacht der vijgenboomen: de waringin. £5? O a 0/ (KYI f)\ ZVa, <n(Ki)<HriJl\\ (£ni*rn^(Kn\ zva. <q a a/ (H71 ^1 Ml W (tJI(KYIfl\ SB. I. kom aan, wel aan; ooh: zeg, in bv. zeg, weet jij enz. Verg. oS <cn^\ aa,ixm<*mi* (tStich\ «o>"N en aJidivmw — II. ZVa. cn &J) (Kfl fl\ I. zva. (tJivj m nnji \ II. Verg . <m ^ \ JZ.—tntKjitHTi^i^S. Mil? (&i on %\ B. bij zich zelf zeggen. Verg. cS<^\\ — III. Jclank- nabootsend redewoord voor o^tn^N bv. m (KD fm e~ »n? <n an (im/l v» <*b(KY)\ SB. stekende en benauwende pijnen in den maag of maagstreek, soms zoo hevig dat bewusteloosheid intreedt. (KTI\ SB. azijn. OJj<n<Kri\ Kw. SB. de belasting op het pare produkt (1/l0 van het produkt), die de bevolhing in de Preanger voor de reorganisatie van dat gewest opbragt aan haar regenten en mindere hoofden. hi het Soekaboemiache (regentschap Tjiandjoer) werd ze geheven door het Gouvernement. — <L»«fn<*^»tti\ als tjoe- ke opgebragte pare. d 7} (KYJ P &J) (KYI P \ SB. druk in de weer zijn. Verg . <w **• n H *™ # NX QJj 2 (ft (KYI ?\\ — (^2(t^f<rfMi9\ SB. lus in een touw, bestemd om er het andereindvan het touw doorheen te halen ; ooh sc/tertsend, voor: het vrouwelijk schaam deel en van daar voor vrouw, huisvrouw. Si en (KYI (Yl (Kl P \ SB. zoo even, daar straks, daar juist. Verg. <rS<u/??\ en «sn<wi* 0JJ (KYI /jQ£D (HYifj NN T y^'WSj'W SB- een stroom doorwaden. (HI 2 am fl (OJ12 (Kn ft NN — ^tw^iwnfrSB. uitslorpen, er uit zuigen, bv. een ei uit den dop of een oester uit de school. Zie ooh 1 Verb, en Bijv." (Ul (KYI (KYI ft\ SB. de kleine huishagedis. (T)(*JI(KYI* (KYI /I \ SB. rammelen, snateren, 150 TT snappen, levenmaken (verg. ^-nw*™,^). Voorts van ganzen, eenden of kippenAeven ma- ken, door te snateren, te Jcwaken ofte kakelen. a Q ,. OJJ OW QJJ (KYI \ SB. vuurvheg. 0JJ aw 2 QJ) aw 2 \ SB. oud en afgeleefd. &J1 OW fl (UI'OW [l\ ^(^/jii^ih^p zie (Kwrn/) nj)(Myi\ bij a<JKunj\ II. — a3)t(Kn cmiHin\ zva. ^i i a<n2 (hw (*J) 2 OW \ onq Cm *^\ en (cjthj) (poo) (dcha/iw &J) (0{YI\ zva. (urnt-Q ihni ru (Hiytw chnnt(KW\ zva. (HKuiKrunsKKr)^. ook: op iets een kruis teeke- nen. — In geschriften. aqji\<Kn(ciasH\ soms de betiteling van eenvorst. Un ^majtaSt \ oj ? <w> i^n (j)(isti\ en iniiwn(V)(i3>\ wereldbeheerscher , titel van zeer groote Vorsten (Skr. tjakrawarti, wereldbeheerscher, beheerscher van een tjakra of rijk, dat zich uitstrekt van zee tot zee, bepaaldelijk een titel van twaalf yorsten, beginnende met Bharata. Jav. wdbk.) <un \ SB. krabben van dieren ; 0J1 OWW w ook van menschen, bv. vechtende vrouwen: een krab geven, krabben. -- oqniKn^non/f\ mvdsv. ook: vuil, met behulp van een tja- tjakar, bij elkaar krabben of halen. — wimjmjn bamboezen werktuig, waarmee men vuil en derg. bij elkaar krabt of harkt. 0J> OW \\ — JT^j*^ & ^inia^ B. ZVa. pfjj.arn niants en wn (ui -^iMi /)\ maar slechts de Pass, vorm is in gebruik, naar het schijnt. — ^,^ -nan^ S. «* *r» <m -s* <nt^ \ B. iemand scheren iemand bv. de knevels af scheren. — am nnm^n (hi/j\ S. (geen B. vorm. ) mvdsv . — ^(uw?ora\ S. (rjiLi^diuniojtjfs B. scheermes. (n&Jl Of? OW\ SB. van een bujfel, rund, geit en sckaap: de hoef; van een kip, eend en derg. de eigenh'jk gezegde klauw; voortsplat woord voor voet van een mensch, en naam van een inlandsch gebak. Verg. «o>?»m?v\ OJ) 2 OW 2 \ SB. poot (het gedeelte beneden de knie) van een dier, maar hiervoor, volgens K., ook wel (n(KJiiq(^n\ {verg. bov.); voorts zva. dat laatste voor voet van een mensch. &J)(awaw/j\ SB. bamboezen horde, wmrop men zandy steenen en derg. transporteert, maar die ook toel bij wijze van draagbaar wordt gebezigd. — ^(f°^*™y?x iemand of iets op een tjikrak transporteeren. 03101 OW OW/jW — j*™^*™*™^ SB. iemand den keel digtknijpen en zoo met dehand wurgen. OJ) OW aw OW fj \ SB. 1. naam van een vogel, die volgens den Reg. Tj. in het Maleisch a o a 151 (M(H7t<n(M£» \ radja oedang (een soort van ijsvogel. P.) wordt genoemd en op vissclien aast. — 11. klank- nabootsing van het geluid ha-ha-ha! bij scha- terend lachen; voorts van lachen : schaterend, dat het schatert. — a^xaiKritkmitwtKijis lachen met het geluid ha-ha-ha! — ww ^jm <wn <Kwji\ of (3i,a<n(H~n(H7i(Kv//i\ van velen : laclien *-r a a eyiZ , — Verg . »Jia<}iiruiKriasn<H7i(m^\ en <K))(*™ (U) (KTJ (tOl (KH fj\ klanknabootsing van het ge- luid hi-hi-hi! bij lachen met dat geluid. a a a O o „ O o a a a ii ,-W) mi (Hii Jfn J*2 nj n of M2 nri mj\<*<n ifn (XTy \ lacll en met het geluid hi-hi-hi. — <& <& o£i w aw , , a„ a a a „ a» a a a (Hij:\ hetz. — fcn aoi crj ikti tun ,un:p of (v>> m (Kn un kt?^ \ van velen: lachen, enz. QJ) 2 (HH 2 QSyi fl W — Kyyihonzamp S. £^W*™,;N B. f(Kifjni2hrmasn/j\ en (tqjj^n <k>»™^ mvdsv .) iets nemen, lets nemen om het voor zich te ** houden, iets krijgen , halen, wegnemen, opnemen, oprapen ; iets haltn nit de toko , ook koopen op een vendutie; een hind of iets mee- pakken, van den boeman gezegd, en eindelijk iets wat (Si^on »m ? ^ *& \ accepteren , aanne- men. — imjjgiinidasnjfipo^is van iets de oesoer doen betalen, — ann%iKmtisnasu\ van te ver- koopen goed, waarop men rekent een zekere winst te zullen hebben, al dadelijk een ge- deelte, gelijkstaande met de verwachte winst, afnemen en gebruiken. — ^?^^« <Kntasnji\ stilletjes wegnemen , hetzij own te stelen, hetzij enkel om te gebruiken. — MtvfmtKit-mrrmasn/p kaapziek, diefachtig. - <KUjtiim2asnan/f\ mvdsv. bij her haling (kim*™* astij\ van een per soon. — ^imj^.ws.isw^ zva. (ici2(^2^i2'yyi2(tsr}jj\\ a f . , a 0J? (KYI OTI (Ml <£^\ zie onder ww (*ji (Kn arui n\ I. 4^-iin^N 8. tgjiffi*™^ B- iets vatten, in de hand nemen, aanvat- ten en dan vasthouden, in de hand heb- ben; iemands hand nemen (^<w*Vrty «» oon-nwm^ mvdsv.) — ^^n ™!KIP $• ^Q) *™/js B. iemand of iets vasthouden. to (Stairuan^ SB. handvat, bv. aan een rijtuig: de koperen boog naast het portier, waar- aan men zich bij het instijgen met de linker- hand vasthoudt, voorts met «o>*™o^n er ndvens in gebruik: iemands onderhoon'gheid, de afdeeling, het distrikt of dorp waarover hij gesteld is. 2e aQ<i*£n(rujis 8. (jQ}m^ £> iemand of iets aanhouden; iemand oppakken, arresteren (verg. ^jo^^n), voorts: iemand of iets on- ■mm (&*cn<njiji\ 152 ntJi»mji»rn»aijf\ der zijn beheer hebben, als chef onder zich hebben. ((tq/iaji^ru/is en aq/j(uiaji\ mvdsv.) B. in dienst zijn. ^ttfn^rq^s en ^(waa (&i<rvtji\ hetz, — (miika(mjj(twaj^o^)(Lt'i^\ en van een aanzie'nlijke: am m mum ^? ^m <m ?\ een geheim of geheimen kunnen bewaren. aj)(QaQirviji\ zooveel als men omvatten kan met duim en voorvinger, bv. van een paal. Verg aJKikdtmiru^ (KvasniHiwiijs en ifJiaji 0J) (KYI arui [j\ SB. aSwnauN het oudste kind, in een gezin. OJj(KYl (tfXJI n\ I. SB. van een plek gronds : vol met bv. gras; van het aardrijk: vol met gewassen, planten en derg. Voorts oyo<y<nyi* voorspoedig zijn, gelukkig zijn bv. met viach- vangen, nit visschen zijnde. — dwa^n^iruitn/js opbrengst van aanplantingen, vruchtboomen, enz. ook van een veld, bv. van em hoema. — 11. ( a j) (xn en* 7 s m <*n <ku <*y*j\ ^ in sommige streken, zva. mi (fy en & iMiobi * mji* K.) <yjOJ) (Kyi 2 arm n w _ ^•^•roiaj*^ SB. knieholte. <S5l (HYI (KYlfj \\ — ajit&t&trnjis SB. gebrek aan pare en rijst ; ergens schaarscbte heerscben of zijn van pare en rijst; duur zijn van de pare en rijst ergens. OJ (Ul (KYI (I (KYI (KYI fl \ zva. <*p>»™jl^ i. maar dechts voor het bestijgen van een diet. QJI (KYI (Ut/)\ SB. zooals dat behoort en past, bv. van zich kleeden of gekleed zijn ; er goed uitzien; een goed figuur maken. (*JI (KYI (L/I/J \ Zie ay<Ky<uiJl\\ (Ul (KYI (Ui n\ S. ^iw^ B. voldoende, toe- reikend, genoeg. — *^^^N S. ^»"?<l^\ B. in iets (voldoende) voorzien. — jjjmjjj? <k^\ S. aQjiKT)£i2(m^\ B. lets (in voldoende hoeveeU heid) bijv. voedsel en deksel verstrekken. — rtjy (h n aji (EJ\ \ zie "H^^ — "il'T! ^ r?'*7/ X U1^eenen of weggeven op een onverstandige wijze, zoodat men ten slotte zelf niets houdt. ten (KYIS SB. vonder; smal bruggetje, slechU door voetgangers tepasseren. — g^*^N over een vonder gaan — njiCKiKcm^iasn^ de bam- boe, waarmee de nok van een inlandsch huis over de gebeele lengte wordt bedekt, ter bevestiging van de uiteinden van de oesoeks. 0JI OSYI fl\ I. klanknabootmid redewoord voor tpem^y stappen bv. uit de boot op hetschip, het huis binnen, enz. II. <k» <tsn^*7? 153 ihJi iisn \ •o,*,.^ hetzij hetzij; het moge zijn j ^%, die men opdeed. Verg: «im<* - het moge zijn. Bv: v™?^™^^ \ 2 ic/»offrf nadoen. - j^j^n ien o n-jt asn/i mn a./n (Hi ? n wn ^1 ;,~' * <£* > Nx naa; en. Si amp- en zoo ook ^^ klankna- \ M 0^\ L SB iemands zeggen; zeggen, spre bootsingen van het sjilpen van een vog el en het piepen van een muis. — •^,^>'|"fl50N pie pen, sjilpen. — Mlrv^nSiit)^ mvdsv. {van een veelheid) hetz. (n(ttl OSYi fj\ 1. SB. verf.— «|wn^w|i:»f' ver- ver.- Q<y ™ M» /I N ( Pass. '?> ^ a - > fc»fl J verven . — II. Zie vjiuvjWKn/iw ! | OJi OSYJ \ SB. het loon in pare, flfotf 6'«z *> (u m,? \ in sommige gevallen ontvangt. [Verg. het \ Mai. jSLa., %* P.) — ;^f T & eten ken. - x\j\^sn^niui^\ over iemand of iets sp re- ken. £ni3i(isn\ hetz. maar over een hep. per soon of zaak. — xjig^i?^bK^(Li(m^i!^^i^\ kort maar veel zeg^end; in weinig woorden veel zeggen. — *ma<n<*sn\ daaru. ^r^i^K*??^^ wordt verhaald. IT. Ktv. vier (SJcr. tjatoer); SB. schaakspel. *->^w?.t5WN schaken, schaakspe'en. (Skr. tjatoerangga. Jav. WdbJc). - m^w <u) nsrj \ schaakbord. ci^V °>f a / (VI (LJI (HI ~ 1 * > (HI ,.. , 7 . 7 I QJi(nfaSY} (KYiflW — MMuvniM^ SB. met hep. rijst met ivat daarbij behoort, als men j I \^_S> cUf d( u " bv. zegt: fa^Mitti^^ofwei™** j duim en vinger knippen, zoodat het ge- ! * <Hi/j(isn(vi(Hi^ dat *tneer gebruikelijk is, ook wel voor eten, vreten van een dier;als ^^uumjis van menschen wordt gebezigd is het zva. g^*^ xoaar dit niet hep. den zinheeft van rijste- ferit _ Be P. B. en B. L. vormen van ^a/i^ zVJn dezelfde als die van xn<un<«n (Kytw Verg. <£»<wn en m^m^w 55j asn \\ — <^U»n SB. 1. van iemand iets voor- spellen of voorzeggen, op grond van onder- £Sl 0577 (KYi ff\ SB. het haakje aan de iCavfashw Krm?,jv3.iiHw^N naam van een gewas^ waar- van de vruchtkorrels ivorden gegeten. (Ul OSYi 2 (KYI /) W — w^^fyKn**™/!^ z™ on^er tJitufCH-n (vu^/jw (St OSYi (KYifl \\ - ^«jw^n SB- drukkeD' Vm een boek en van lijnwaden; gieten vanhogeU en .CTumA-nMf ooJc.goud.zUver of koper tot munt slaan.— "»8*»»ro«Jf* vorm, waarn (hhainniK'n^\ 154 <hioji/}\ lets gemaakt of gegoten wordt. — 6~b9i»o?_iA-r>0o> b»Kw^ gedrakte letter; drukletter. QJ] (ISY) (KH ff \ SB. voorheen de bmaming voor een distrikt. — (hri(ui(ruiKj<i,y)(iwji\ tegenwoor- dig in onbruik geraakten titel voor een dis- triktshoofd. Verg. wmjow (M OSH (KYI ff\ smalle houten of bamboezen spatel. ooaam<H-n/f\ daarmee omroeren of opscheppen. &J1 asrj £57? n w — aqji^n(b,t)/j\ SB. iets opteeke- nen, aanteekenen; lets voorloopig, om het naderhand te bevestigen, zooals dat behoort of om het niet te behoeven vast te houden, maar ook wel om het zoo te latent blijven, ah men zich de moeite van het, bv. vastnaaijen niet toil geven, vaststeken, vastspelden, vastbinden. — aqnash^(Hi6^»aSi\ iets ont- houden, in zijn geheugen bewaren,^ in gedachten houden. QJ) ciSYI OSYl [I \ SB. zie (3^*<&i6^k<&i* onder 6^*t&iw /KTfl,tsi7ft5»*ffo^N met een tjatoet (de haren van) den baard of wel andere op het gelaut ver- spreide haren uittrekken. (*n asrn asn/j\\ — (maasnasn^ SB. overnemen, ieU overnemen uit een boek of geschrift. <*JiaSY)\ SB. gevelde of zonder toedoen van den mensch omgevallen, bv. door een rimer , die buiten haar oevers trad ontwortelden groote boom. — <w> «s» sLin 2 im z \ de melkweg — *a am (unaj)^ zva. MH'rttunay.^ zie bij iwnw #3? (Kfl if \ (Hi ajy n en <rj »o» chi/i \ klanknabootsende woordjes voor het gesis of sissen van iets, bv. van een droppel vet, die nit het vleesch, dat men rooster t, in het vuur valt,ofwelvanden droppel water die op heet ijzer valt; enz. — Kyi kjt (hi m ,/j ^ arijirr\(i?Laji ^\ en on chnn^ni (rjhj) (Kn^\ sissen bv. van het vette vleesch dat men roos" tert, of reel van den visch, dien men met olie of boter in de pan braadt. &JJ (hJi fl \ en iHij: -n a 3j m/j \ zie &n m// n\ OfJ @J) (M) ft \ en /7*^'7rT,'7^x zie (tixw/jw &JI 2 OJi ff\ redewoord voor ttqnz run ^n^ en &J) CM) 2 ®JI \ zie bij Si \ aldaar Si o asn w QJi (Ul \ SB. een tegenzin 0/afkeer hebben van iemand of iets; een pik hebben op iemand. Verg. <n xn <ui w — <m un (Ui qJi cui ~z#mti tji<ui\ bv. van man en vrouw: een in alle opzigten van hart en zin. — m (uiaji anj^\ of ukuhkijivkkijis njiftjj&Ji on /1 ay ru q \ of (Ui (ui »yvi taa ap ru q \ zva. rj) 7u t \ de twee laatste bezigt men, met nadruk. sprekende, als mm iets nitdrukkelijk verbiedt. .w» on *J) en no n V) in Mi \ 155 a a IKJI HJ) usti /f\ OJ} cnOJ) (Tf (hO\ SB. maar als mooijer woord gebruikt men .urn mm ^ maagd. — g^*7 o <n;hn6^*(Ki/iy een maagd beslapen. ^^Tw—^SS, SB. brok, brokje, stuk, stukje papier, lijnwaad of derg.; fig. wel voor oor, bv. ah men een kind beknort, omdat het niet doet wat het men het zegt te doen. 0J? 2 OJ) <KT) fj \ SB . kerf, keep, insnede . — w]dv)(w/i\ in iets, bv. in een stok een kerf of insnede maken. (Tf (*! &J) 2 (HY) fj W — fn.3^tn(Kl}.vi?-Knff\ S. ^ g?^ B. zich liet achterste wasschen na een ontlasting. QJ) OJ) RSY) /} \ SB. stuk lijnwaad, genmenlijk een karembong, dat, om de lendenen ge- slagen, terwijl het eind, tusschen de beenen door opgehaald, van achteren weer werdin- gestoken, — dient tot bedekking van de schaamdeelen ; ook de samping wordt wel zoo, door die tusschen de beenen door op te halen en can achteren bij den gordel toeer in te steken, als tjawet gebezigd. — £> w b) nsn p met een liziQtsnji om. — (nyi to <vn /j\ van den staart \ j van een hond, die angstig is: tusschen de beenen . - - <*nn to nsn (m/f n iemand een <w> <t» «s>i q aandoen, of zijn kleedje tusschen de bee- nen doorhalen, en van achteren vastma- ken. — aqjjiQ^nnnip een karembong of de samping als whtasn/i bezigen. Verg . <& ujtisn/jw OJ} OJ) (ISY) fi w — Mjj(Ci(u>i)jf\ SB. knijpen, met de nagels ; ook ; van iets, bv . van een stuk rhnnsnta^ een brokje afknijpen, afhalen. Verg . » >> ^ tn ,-*/ rujj \s — tha/i Si n>n m/i \ mvdsv. (herhaaldelijk knijptn, ook van lets herhaal- delijk brokjes afknijpen of afhalen); voorts : iets bv. brood brokkelen. — ' ^i<mn<8t 0^1290^ voor iemand iets bv . brood brokkelen; enz. &JI 2 19 *0 (ISY)/) \ SB. grof rood aarden scho- teltje, waarin de wklrLij wordt gereed gemaakt en doorgaans ook voorgediend. — ru*m(ui2(nMK»/i* het houten werktuigje, waarmee de iKi&arup in de w»?^^i«isn^\ wordt fijngewreven. — «fl^ 0/ m ^™^\ en m "7 y 'i ¥> ? w/f N hetz. QJ}(U*(M/j\\ — mmS}-™^ SB. klaarmaken, in gereedheid brengen van iets of van het- geen op een zeker tijdstip klaar zal moeten zijn en dan zal worden gebruikt; hep, ook eten klaar maken, het eten klaar maken. - aavn&M^ klaar, gereed; klaar zijn. -— <huiSkkq ^lanp voor iemand, die verwacht tJHntvunA, ta'^x 156 wordt, lets, moral eten klaar maken, in gereedheid brengen. — ^oa^M^ iets, vooral eten voor iemand, die verwacht wordt, klaarmaken . I OJ) en (U) (*\A fH W — Mywviru^ SB. iemand of \ lets met de klauwen aangrijpen, grijpen, j van den tijger. j i (HI 2 01 (U) Wl fl \ SB. m ? 7) o ? u -b» A* / uji \ iets j anders als ^«?\ 6r. lalab of sommige j | onrijpe vruchten, gedoopt of gestipt in j i een m <&* *]*/} ^ — *2tf * "? V1 rL^ff N ^s ov • onri/jpe j vruchten doopen of stippen in een ^g» rvi/jw — Verg. (mjlt<t\nA*mj\\ en thnnga^gru^ OJI (Ul (Ul/I \\ — (mjjajia^j\ SB. iets afkeuren of laken; aanmerking maken op iemand of iets; iemand attent maken op een gebrek, of op iets wat verkeerd is in zijn gedrag of woorden. &J1 (Ul (UUI (UUI 2 (UUI fl \ SB. zich bevinden alleen of met zijn beiden in een huis of op een eenzame plaats. aruifi\ SB. van zichwerpen, wegwerpen, uit de hand werpen, bv. zijn zwaard; ook achterlaten, aan zich zelf overlaten, bv. het kind dot men bvj zich heeft. Als redewoord voor o<w>f<k7^\ en (hn(rnMi<Hi^\ is het onvet- taalbaar. — wtKstiuwwp zich ontdoen van zijn gewaad, bv. oorlogsgewaad. ~- «oi^<rt/>??<-^\ gelaten worden, gegeven worden, voor den geboden prijs. — ^^^s los, loslaten, en van geld of eten: uitgegeven, verbruikt, binnen een zeker tijdsverloop. (*JI arm \ SB. soort karembong, smal en van roode /ijde. QJI ariJI\ SB. of B. van hart of gemoed: ge- kwetst, gegriefd. - .im<£snnji\ zva. Mrw^en mvckj) rvi^i.7UKifj\ ook: iets, dat niet in den haak is, bv . G-s* chn gaji^^a, <lm (kyi fa t vi \ er is al iets dat niet in den haak is, ofwel: ze liggen al met mekaar overhoop. &J} 2 CiriA \ S.(&(8i*uj\ B. OOr. — ^mrunrfitxa aa$<6nt(Kiji\ spreekw . geloof slaan aan alles wat de menschen zeggen. Voorts £> ? v& \ SB. oor, handvatsel. (Hi arm \ SB. de hoorn van een rhinoceros. Sh\ tjoeld, een kuif. (HI az]2 9\ S. 3^2jj(hn/f\ B. slaap, die zich onder het slapen in de ooghoeken vormt; ook het vuil, dat zich vooral ook daar zet als men zeere oogen heeft. (HI QZ] 2 (UYI (KYI j) \N — aji(w<mi<L7i(KTt(Kiji\ S. smakelijk, met smaak van eten. mutrug(UM(Hrtji\ 157 &JI tUt tHYM^ 0j) 2 <WI 2 (UYt 2 (*m [) \ SB. zich bepalen tot ; toekijken of wel tot toehooren. | (U)(rui(tn\ S.MjqMMJI" B. broek — .m-»j j <wi fm iUv^\volg. Reg. Tj. P, #«ww o/? Soemedang S. \ I m (htjI \ zonder broek aari . - ^ rui ™ *■» i &i ^ n j lange, wijde, tot op de voeten neerhan- | gende broek; ooh een zoogenaamde nacht- j broek. — ajjru^iLnrniKnthn^ korte met tot aan de knieen reikende broek. — wrum \ jji(uithn/i\ zoo noemt men wel een op Europe?ehe j wijze gemaakte broek. Verg. mmwmji* j (H)(ru/(M1\ en gewoonlijh ^»l^\ SB. zich i ongepast aanstellen, zich ongeoorloofde j vrijheden veroorloven tegenover meerderen j of personen aan wie men eerbied schuldig is. j Verg . &h mi mi !}\\ i W (TUI &J) P \ SB. de asch aau of van een sigaar \ of oedoed. Verg. &,i<Hnw 0v# (CJ(^J)\ zva. (3^a.(ik\\ (irtttviM) wig. K.) 2&0JJ 2 \ SB. (£1 >W) t un c- *rn <£) cm rui/} en <l i < \ steeds aan het verhuizen zijn. — <®$*jxvn c_<e? »^*o? op m ivi/i*™ «« ? n bij de heele wereld in of aan loopen , om overal maar even- tjes te blijven. ^ (H^/l N 1- SB. stappen in een riytuig, draag- stoel of boot, stijgen, of een schip ofpaard; ooh so nis onvertaalbaar redewoord, bv. voor het zich werpen (<z:-i»o.n.-»jjA op een paard of buffet ;enz. II. klanknabootsend woordje voor het val- len van een druppel. >~> fj»*< » }f^fmJ N of ™ 1J> tnjjKi tov!f\ SB. een druppel. — ^ *»;»_» / f^^ in een druppel vallen, drnppen, bv. van de olie, die zich onder aan het reservoir van een lamp verzamelde. ^^V^i^Sif^JP (^ass' .?S <w» *n i\ .w» ikti an <i\ of *S K) -ten f) fui (man/fw) neer- druppelen, in druppels neervallen, bv. van den regen, die door een lek in het dak dringt; ooh: iemand of iets bedruppelen ; iemand iets iu druppelen. — ^^^*f^?fC/N *eis ^oen neer druppelen; iets bij druppels aan ie- mand ingeven. — Pass. ™^»Q™$lg(Hl^ Of ^KIK^JOI^^NN OJi QUI (HV ft W — M'^W0/0^^^ SB. viug van bevatting. Verg. &^.<unAM^ en ash^i(vt<m/f\i OJ) (TUI (KYI [) \ zie ^^ (&^\en ^^(Kn/jw (K5I OJ) arvj (tin ft W — ^l^yn SB. roepen. — ftfr] <"* <£»<"" vader roepen, vader zeggen tot »»rf.-^i|^J^/jJ|:"|^^ 8- ow^ B. iemand roepen, ontbieden, roepen )}^rnmyi\ 158 '»0)?m rhi(H7t/i\ / a Qffi te komen. — <y^(UirLi(Hn(Hiji\ tHinnjt ap\ mvdsv. twee of meer ptrsonen roepen om te komen; enz.)— thi<kji(ruiKrnm/f\ SB. bij herha- ling roepen, aanhoudend roepen, bv. opdat iemand zal komen, of wel zooals de ronde }s avonds doet, door Jierhaaldelijk mw^*\ te roepen; enz. — Litfhjjri/inrnhnji^ SB. het roe- pen, iemands roepen. — iq&injiMn/i* roepen, ook van iemands stem, ah men dea persoon zel f niet zlet. — <m 2 <kh :iJ) rhi k ?j £j an rut ifii \ '; (Hi (l <k\j}£ r^Cci van een naam: bekend in ieder dorp, overal bekerd. — anid'^^n,i.uri(3^ri.(tji!hn/i (3~^hui(K1/j\ van iemand: heide en ver bekend. — mm pM^f*™^ SB. een ^fstand, gelijk aan dien, waarop men iemand kan beroepen. — Verg : cki (U iei <n 1C1 (M (U (i7j o ? jt Mi/j w (Vi thhn oji $ o. o tun (fQt ihnjj^ en M (U f) 177 IK 2 (Ul HI 2 on/i w &H 2 (KYI n \\ — fy^wp SB. wakker lig- gen, liggen met de oogen open. — njtuuyi a£i*<HWfl\ van de oogen van iemand, die wakker ligt: open; heen en weer dwalen.— SH(w°i «^?ff^7^\ flikkeren, flonk<-ren van diamanten en van de sterren.- Verg. De personen, die door den boitwlieer zouden worden uitgezonden, om een menschen- hoofd te bemagtigen, hedoelt men met ^it/urijjs ah men zich nitdrnkt bv. alsvolgt: CY .00 ,1:1 ) (Ki (hii ? mi (K.i 1:1 ? f.7 m ? 007 rut um £? <hn n:i mi n Mn \ cm ? w(3JyuM a.y .«* uy 7 1 j ik m, iziw Voorts gebruiht men ^u^|\ i. d. z. van de boeman; ook vond ik -het nog gebezigd, waar wij zou- den zeggen menschenmoordFr, menschen- slagter of menscheneter. OJI 2 en orui aai fj \\ — Mug^juKnji^ SB. spa- nen, speten, met een spaan uitsteken.— mi^iVfnrLiihctijp spaan, spaantje, spatel. OJI 2 (YUI 2 (KYI fj \\ — . i^zrvnM^ SB. naar of • in of door ieh steken met iets, dat echter niet scherp be/weft te zijn. Pass, ook (hni& ? -ru t iKW/fw — [hqj)dru2(HH^\mvdsV. (kef' liaaldelijk steken.) — cmntvu) ?A\w?|\ et%' steken of duwen enz. — ^^^^»m<t57?^9£ <rS<KW0\ ten opzigte van iemand zich gedra- gen alsof deze doof of blind of welbeide is. (hJ)(iU(HTJ\ 159 ooji <ru inn nc\% ihii^ \ Deze spreekw. wordt gebezigd, bv. van hem, die voorgevende nieis te hebben, zijn huisge- noot, die het tegendeel weet, niets meedeelt van zijn £i«Wiw»\\ Ook van hem* die iemand in het qezigt zegt dat hij diem zoon, in het algemeen iemand, die den toegesprokene dier- baar is, zal dooden of kwaaddoen, ens. Sl(TVI(KYI\ SB. ongeluk, onheil; ongeluk- kig, door een ongeluk of ramp getr often. .K-wrwi:?M<wT>G-£*!N^\ hetz. <3^k<*M-lCnaJI(tU(KVI '3^aaji\ er heeft een ongeluk plaats gehad. — u(^} (rut (Kn 6^ an ^ ongeluk of onheil dat dreigt of boven het hoofd hangt; ongeluk of onheil, dat hem dreigt of wacht. — cHMYLiunihmtw^ iemand een ongeluk be- zorgen; iemand in het onheil storten. 