Vervolg van Mr Johan Van de Water's groot plakkaatboek s'lands van Utrecht : Van de vroegsten tijd af tot het jaar 1805. Door Mr C.W. Moorrees, en Dr P.J. Vermenlen. 1
Art. 10 zoude, gelijk art. 1, zijns bedunkens, ge- heel vervallen. En aangaande art. 11 vind den ondergeteekende zig verpligt aan te merken, dat het volstrekt strij- dig met de souvereiniteit des volks is dat hetzelve geinjungeert worde den tijd, in welke het de vrijheid heeft desselfs vrijen wil te kunnen uitoef- koop van diergelijke ambten veelal plaats bad, kan | fenen, en zoude diensvolgens dit articul mede geheel gehandeld worden met die nieuw aangestelde, of | Veevoro Urn. Рів. 1. moeten vernietigd worden. 51 202 Zie hier burgers Representanten! u mijne ge- dagten omtrendt dit gewigtig stuk vrijmoedig mee- degedeelt. — Genoegzaame belooning zal mij deezen arbeid verschaffen, indien eenige deezer voordragten iets ten algemeenen nutte en ter bevordering der 200 heilzame oogmerken van ware vrijheid en gelijkheid kunnen toebrengen. Utrecht den 24. April 1795. J. Р. Westerwijk Forsborgh. Extract uit de Notulen van de Represen- tanten °з Lands van Utrecht. Mercurii 20 Маў 1795. Door de Commissie tot examinatie van de pu- blicatie, rakende de remotien van de Schouten en Gerechten ten platten lande, eenige reflectien ' zijnde ingediend, met overlegging der gemelde publicatie, hebben de Gecommitteerden van Utrecht, Rhenen, Wijk en Nederkwartier de gemelde publicatie over- genomen, en is voorts goedgevonden, uit hoofde van de wijdloopigheid der gezegde publicatie, dezelve te doen drukken en aan ieder der leden cen exem- plaar ter hand te stellen, ten einde zich daarom- trent nader te bekwamen. CONCEPT PUBLICATIE, VRIJHEID, GELIJKHEID, BROEDERSCHAP. De Repræsentanten 's Lands van Utrecht, door een aantal klagten en beswaaren verneemende de handelwijze, op welke de Opgezeetenen van deeze Provincie op zommige Dorpen en Plaatzen zyn te werk gegaan in het veranderen hunner Regeerin- gen, het welk door veelen uit cen kwaad oogpunt beschouwd, door geene genoegzame kunde of on- dervinding gerugsteund zynde, eerder verstrekken zoude om de Aanhangelingen en Voorstanders van het vervallen Systema van geusurpeerde willekeu- rige magt der zoogenaamde oude Constitutie en het Huis van Orange in hunne verderflyke oog- merken te doen slaagen, dan om derzelver dweep- zieke Slaven van hunne lydelyke gehoorzaamheid en blinde onderwerping te rug te brengen, en door daden, die alleen eigen kunnen zyn aan de waare Voorstanders van de geheiligde Rechten van den Mensch, gegrond op Vrijheid en Gelykheid, van de Rechtmatigheid hunner bedoelingen te over- tuigen. VAN DEN STAAT EN DE SOUVEREINITEIT Zoo is het, dat Wy, om in alle de daar uit voortvloeijende onheileu te voorzien, uit het midden Onzer Vergadering een afzonderlijk Committé heb- ben benoemd en aangesteld, ten einde een Regle- ment op de Administratie der Politie, Justitie en Finantie ten platten Lande dezer Provincie te ont- werpen, om па ingenomene Consideratien en Ap- probatie van het Volk dezes Landschaps, gearres- teerd en geintroduceerd te worden, nochtans uit hoofde van derzelver belangrykheid, en de veelvul- digheid der zaken, hier toe betreklyk, de onmoog- Iykheid van eene spoedige daarstelling penetree- rende, immiddels uit hoofde van de noodzaaklykheid eener spoedige voorziening van de irregulariteiten of wanvoeglykheden, welke op veele Dorpen plaats hebben, hebben goedgevonden te statueeren, gelyk gestatueerd word by deeze: Art. L Dat alle zodanige remotien van Schouten, Ga- dermeesters, Secretarissen, en Gerechten ten platten Lande, welke na de maand January dezes Jaars enkel geschied zijn uit hoofde van het Politieq gedrag of denkwyze dier Persoonen ten nadeele der Vryheid en Gelykheid en thans weder inge- voerde repræsentative Regeeringsvorm, of om zoo- danige wettige redenen en bezwaaren, als de Inge- zetenen tegens dezelven zouden komen in te brengen, of ook uit hoofde, dat dezelven zich buiten bekoo- шеп permissie, of in weerwil hunner Gerechten en Opgezetenen, zonder bekwaam Persoon in hunne plaatze te stellen, geduurende de Inquartiering der Troupen, dezen Winter hadden geabsenteerd, of anderzints om wangedragingen het vertrouwen des Volks hadden verlooren, en die dus by behoorlijke oproeping der Opgezetenen, en de stem der wet- tige meerderheid zijn geschied, alleen voor wettig zullen worden gehouden, en daar en tegen alle zodanige aanstellingen van Officieren of Municipa- liteiten, waarby in de plaats van goede bekende Patriotten, Voorstanders en Aanhangelingen van de zogenaamde oude Constitutie, en het huis van Orange, in het bestuur zijn ingedrongen, of noch mogten gesteld, of ingedrongen worden, by dezen verklaard worden onwettig, krachteloos en van on- waarde, en de Bewerkers van zodanige remotien of Regerings-veranderingen verantwoordelijk gesteld san Onze Vergadering of Gedeputeerden, of ook des noods in cas van opzettelijke contradictie aan de gereïntroduceerde gedeclareerde vrye Regee- ringsvorm, aan den Hove van Justitie deezer Pro- vincie. * (In de hier genoemde reflesien wordt het volgende ten aanzien der Heerlijkheden gevonden: „Ten reguarde van het 6, artikel over de Ambachtsheerlijkheden zouden de ondergeteekenden van gedachten zijn dat: Gezien de overgroote moeijelijkheid der zaak en dewijl al mede daaromtrent in de andere provincien uiet is voorzien, men dit artikel zoude uit de publicatie laten, tot dat er eene nadere publicatie ten dien opzigte geemaneerd werd en als dan art, 6 zou moeten begrijpen met ен den opzigle van de Schouten enz, Dan indien de Vergadering mogt begrijpen dit artikel omtrent de Heerlijkheden in de publicatie moest blijven, шеп als dan hefzelve diende te veranderen in dier voege: specialijk den oorsprong en den aard hunner pretensien benevens het belang derzelver voor hunne personen aan ons enz., en verder: teu einde wij derselcer regtmatigheid, benevens de behoorlijke schade- vergoeding voor het verlies derzelver, overlaten aan de beslissing eener noodzakelijke en dus volstrekt daargesteld maetende worden Nationale Vergadering, of zoo dezelve ouverhaopt binnen den tijd van een half jaar na dato dezer publicatie nog niet mogt daar zijn, door ons nader daaromtrent te worden gestatueerd. En verder in art. 6 over de Schouten en Gadermeesters al mede diende gezegd te worden: fot dat door eene Nationale Vergadering de verkoopbaarheid enz. of indien dezelve onverhoopt binnen den tijd van een half jaar niet mogt daar zijn, door ons nader te worden gestatueerd, en verder dat mede in dat artikel zoude dienen gesteld te worden dat ingevalle van deces der Schouten en Gndermeesters binnen den tijd der finale beslissing, zij, of kunne erfgenamen, zullen genieten 4 percento, fot dat enz} 'S LANDS VAN UTRECHT. Art. П. Dat met opzigt tot de remotien der Schouten, als Gadermeesters, uit welken hoofde ook geschied, dezelve hunne Manuaalen, Reekeningen enz. niet zullen behoeven overtegeeven, ten zij dan па be- hoorlijke schikking met de nieuwe aangestelde Ga- dermeesters omtrent zodanige restanten, als gemelde Gadermeesters noch van de Opgezetenen onder die Districten, zoo verre de Jaren van preeferentie aan- gaan, te vorderen hebben, om dezelve restanten behoorlijk te gaderen, en dat alvorens door den geenen, die gemelde Manuaalen, Rekeningen &c. overneemt, de behoorlijke Borgen of Cautie voor ’s Lands Penningen, by Ons, (voor zoo verre het de gadering der ongelden voor het Provintiaale aangaat) en by de Municipaliteiten, (voor zoo verre het hunne Districten aangaat) ten genoege zullen gesteld zijn, blijvende gezegde Gadermeesters al- leen aanspraaklijk voor gemelde Gaderpenuingen, tot dat behoorlijke Borgstelling, en de overgifte en overneeming der Manuaalen aan Ons gebleeken is. Art. Ш. Dat alle de van hunne posten ontzette Schouten en Secretarissen verplicht zullen zijn, al is het dat zy, als in het vorige Articul gezegd, de stukken, de gadering betreffende, noch niet behoorlijk heb- ben kunnen overgeven, de papieren en stukken, welke vereischt worden, zoo tot het doen der Dorps en Consumptie-zettingen, als de Schouwen van Dyken, Wegen, Polders, Wateringen enz., 200 wel als de Ordonnantien en Resolutien daar toe specteerende, zoo verre zy niet hun particulier, maar 'в Dorps of ‘в Polders eigendom zijn, op be- hoorlijke aanvrage of requisitie der nieuwe Muni- cipaliteiten of Ingelanden en Geërfden, zoo verre zij de Polders of byzondere Corporatien van Eigen Erfden betreffen, tegen behoorlijk Recepis, en na Inventarisatie zullen moeten overgeven, of zoo verre dezelve ingevolge Arten! 2. noch niet kunnen af- gegeeven worden, visie verleenen, en de nodige Elucidatien, des gevraagd, geven: ten einde by contrarie van dien, en daaruit vloeijend verzuim den Lande, of de goede Burgers en Opgezeetenen, en byzonderen Eigenaren geen schaade geschiede, voor welke in dien gevalle den geenen, door wien dit verzuim gepleegd wierd, aanspraaklijk gesteld word, | Art. IV. Dat de nieuwe Municipaliteiten zullen moeten zorgen, dat zoo wel де Consumtie en Dorpssettin- gen, als de aanteekeningen van de Dienstboden, het Hoornvee, de Boomgaarden, Tabak, Vlas en Henniplanden ofte Ontgronding der Veenen, aan- teekening van de Veenderyen, en Visitatiegelden enz. op de gewoone tyden worden gedaan, en de ver- eischte Schouwen gevoerd, en daarvan de zettingen en Memorien op den Landschapshuize geleeverd, alles provisioneel conform de generaale Ordonnantie van den Jaare 1686 en andere in vigeur zynde Reglementen op de Schouwen, Rekeningen enz, en ор de репе, daar by gesteld in cas van ver- zuim of overtreeding. Art. V. Dat alle te vooren gedaane Aanbestedingen, Contracten van Leverancien enz. door de geremo- veerde Schouten of Gerechten qq. aangegaan, van 1 Boek. 1'Trr. rv. Deen. 203 welke de termynen, by dezelven bepaald, niet zul- len zyn geëxpireerd, of het werk en de leveringen volvoerd, van kracht en waarde zullen moeten blijven, en de wederzydsche Contractanten Perso- neel daar voor verantwoordelijk gesteld, mits noch- thans de nieuwe Municipaliteiten, zoo ver hunner Gemeenten of Ingelanden en Geërfden betreft, de- zelven in staat stellen om overeenkomstig de inten- tie dier Contracten daar aan te kunnen voldoen, of dat zy in hunne qualiteit by wederzydsche min- nelijke overeenkomst, gemelde Contracten voor hunne Rekeuinge geheel en al overneemen, en de Origineele Contracten behoorlijk vry waren. Art. VL Dat het onbetwistbaare recht eens Vryen Volks meede brengt om deel te hebben aan de benoeming zyner Vertegenwoordigers, en om het wezentlijk genot zyner verkrege Vryheid te genieten, dat alle Prærogativen van zogenaamde Heerlykheden en Proostdyen, onder welke benaming ook, en daar uit voortvloeijende Leenrechten, Thiùs-Besmettin- gen, Uitgangen, Recognitien, Nakoopen, Thinsen, Thiend-rechten, a Heerenbeedens, verpachten van Vischwateren, even als het begeeven en aanstellen van Bailliuwen, Schouten, Municipalen, Secretaris- sen, Bodens, Schoolmeesters, Veerschippers, Ap-. probatien van Predicanten enz., als overblyfzelen van het Despotiek gezag, niet kunnen in stand blijven, maar geheel vernietigd moeten worden, gelijk dezelven vernietigd worden by dezen, noch- thans onder deze bepaling, dat even zoo min het recht eenes Vryen Volks door overblyfzelen van het Despotismus kan verkort worden, het te gelijk tegens de waardigheid van dat zelfde Vrye Volk, en tegens de door haar aangenome rechten van den Mensch, gegrond op Vryheid en Gelykheid, strydig is, dat het de wettigheid der eigendommen uit het oog zoude verliezen, of iemand van deszelfs bezit- tingen berooven, waarom zy, die door de vernie- tiging der vorengemelde Prærogativen zullen kun- nen bewyzen, in hunne wettige bezittingen verkort te worden, verzocht worden, binnen drie Maanden na dato dezes, specialijk den oorsprong en den aart hunner pretensien aan Ons te willen opgeeven, ten einde Wy derzelver rechtmatigheid aan de be- slissing eener noodzakelijke, en dus daar koomende Nationale Conventie zullen overlaaten. Doch ten Reguarde van de Schouten, Gader- meesters en Secretarissen, welke reeds van hunne Posten ontzet zyn, of in het vervolg noch moch- ten ontzet worden, zullen de nieuwe Schouten, Gadermeesters zynde, en de Secretarissen verplicht zyn, aan dezelven tot provisioneele Dedommagee- ring te betaalen vier percent in № Jaar, te rekenen van het Montant, dat zy zullen kunnen bewyzen voor hunne Ambten gegeeven te hebben, en waar van zy aan het Committé ter onderzoek van de Zaaken van het Platte Land een behoorlyk bewys zullen moeten produceeren, met specificatie van wien, en in welke qualiteit zy dezelve gekogt heb- ben, wordende dit alles provisioneelyk vastgesteld, tot dat door eene Nationale Conventie de wettig- of onwettigheid der verkoopbaarheid van sommigen dier Ambten, en de in dit Artikel zoo even opge- noemde Poincten zullen zyn beslist, laatende dus aan de Koopers zodanige reserve van hunne pre- 204 VAN DEN STAAT EN tensien over, als zy in tyd en wylen zullen nodig oordeelen ter restitutie van dezelven te behooren. Art. VIL Dat ook gemelden Repræsentanten zynde voor- gekoomen, dat sommige Dorpen of Gerechten, welke te vooren onder eene Administratie zijn ge- combineerd geweest, zich hebben gesepareerd, en wederom andere Gerechten, die te vooren separaat waren, zich hebben gecombineerd, zonder als noch eene legale kennis, veel minder voldoende gronden waarop, ter Landschaps-vergadering te hebben op- gegeeven, waar uit niet anders dan de grootste wanorde in de generale Administratie van de zaa- ken dezer Provintie zoude moeten ontstaan. Zoo worden alle zodanige Gerechten of Municipaliteiten ten Platten Lande dezer Provintie by dezen mede DE SOUVEKEINITEIT door der verantwoordelykheid en reparatie zouden konnen onttrekken. En zoo verre er noch andere Fauten, Abuizen of Differenten, zoo ten aanzien van de Remotien of aansteliingen van Officieren, Municipaliteiten, Heemraden, Poldermeesteren of het doen van Aan- besteedingen, Rekeningen, Schouwen enz. mochten plaats hebben, welke niet in de bovenstaande Ar- Пешеп zijn gespecificeerd of beslist, en over welke de Gemeenten of Geerfden het met den anderen door minlyke schikkingen niet eens konden wor- den, en waar door gevaar zoude ontstaan, dat eenige zaaken van % publicq Bestuur of Opzicht, welk geen uitstel konden of behoorden te lyden, zouden benadeeld, of verzuimd worden, zullen die geenen, wien zulks aangaat, daar van aanstonds gesommeert, om binnen den tyd van één maand | аап het Committé ter onderzoek van de zaaken па dato dezer, de gemaakte veranderingen, en de van het platte Land mede binnen ееп Maand na Gronden en Redenen van wettigheid, waar op, en | dato dezes behoorlyk kennis moeten geeven, ten waarom, behoorlyk in geschrifte gesteld, en gede- | einde daarin te voorzien, te beslissen еп remedi- duceerd ter Landschaps Vergadering in te brengen, ` eeren, zullende, by verzuim van dien, de gebrekige reeds ten einde dezelven te vergelijken met de ingekoomen, en noch intekoomen beswaaren, des- wegens en dien overeenkomstig naar recht en bil- lijkheid, te konnen beslissen; en in ‘t vervolg by de heffing der lasten zich te kunnen reguleeren. Art. IX. Dat alle nieuwe Schouten, Secretarissen en Mu- nicipaliteiten, welke reeds aangesteld zijn, of noch mochten worden, voor niet minder, maar wel lan- ger, dan den tyd van één Jaar, die posten mogen werden opgedragen, en door hun aanvaard, en dus alle die geenen, welke als noch maar provisioncel, of voor een bepaalder korteren tyd mochten zijn aangesteld, binnen een maand na dato dezes, zul- len moeten worden bevestigd, of vervangen door anderen, welken dadelijk voor niet minder dan een Jaar of tot den tyd der anders gewoone Regee- ringsverandering moeten gesteld en bevestigd worden, ten einde zy behoorlyk zouden konnen verantwoor- delyk zijn voor alle gewoone of buitengewoone Acten, Contracten, Rekeningen, Schouwen enz. die onder elk District of Gerecht in ieder Jaar plaats hebben en moeten geschieden, en de verzuimen, die daar in mochten gepleegd worden, niet door geduurige verandering van den een op den ander zouden kunnen worden geschooven, en zy zich daar | in dezen aanspraakelyk worden gehouden voor alle gevolgen en schaden, die uit zodanige verschillen en nalatigheid zyn voortgevloeit en ontstaan. Authoriseerende wij by dezen het meergemelde Committé ter onderzoek van de zaaken van het ‚platte Land, overeenkomstig onze Speciale Instruc- tie aan hetzelve gegecven, om behoorlyk onderzoek te doen, en kennisse te neemen van den toedragt ‚van alle Zaaken in deeze geroerd, het zy door Speciale informatien in loco door enkele Afgevaar- digden, uit hun midden gedecerneerd, met zoda- nige adsistentie, als zy zullen nodig oordeelen, of om de verschillende Parthyen te hooren, of voor zich in deszelvs vergaderingen op den Landschaps- Huize te doen compareeren, еп van hun bevinden ter onzer vergadering te rapporteeren, en vermaa- nen dien volgende alle Officieren, Municipaliteiten en Gerechten in dien gevalle, gemelde Afgevaardig- den van % Committé ter onderzoek van de Zaaken van °t platte Land, zoo wel de behoorlyke Adsis- tentie des gerequireerd te doen, en de gevraagde Opening en informatie van Zaaken te geeven, en verder zodanig te Respecteeren en te Obedieeren, als aan Afgevaardigden uit de Vergadering van wettige Repræsentanten des Volks dezer Provintie competeerd, 48. RESOLUTIE der Representanten 's Lands van Utrecht op eene missive van het Over- en Neder- kwartier en dat van Montfoort over de Concept-publicatie aangaande de Heerlijk- heden. 9 September 1795. | Le vergadering zijnde ingekomen en gelezen eene missive van het Nederkwartier, Overkwartier en ` Montfoort, dd. 2 September 1795, houdende hunne onvergenoegdheid over en beschuldigingen jegens hunne Gecommitteerden ter Vergadering der Re- der drie quartieren Overquartier, Neder- kwartier en Montfoort, van den 2. Sep- tember 1795. Is voorgeleezen een Publicatie van Repræsentan- presentanten en wijders hunne ongenegenheid om | ten ’s Lands van Utrecht, dato den 17. Augustus de publicatie der Representanten van den 17. Au- gustus, relatief de Gadermeesters, te publiceren en ќе affigeren; wijders aandringende om dezelve pu- blicatie te altereren, luidende dezelve in het brede als hierna volgt: Extract uit de Notulen van de vergadering 1795, nopens de Cautiestelling van Gadermeesters ten Platten Lande. Waarop door een der leeden werd voorgeleezen een missive tot antwoord op dezelve door hem geconcipieerd. Waarover gedelibereerd zijnde, is geresolveerd om deeze missive in zijn geheel aan Repræsentanten “S LANDS VAN UTRECHT. over te geven en de afkeuring deezer vergadering te kennen te geven, te meer daar eenige Repræ- sentanten te kennen hebben gegeven deeze Publi- cutie te hebben overgenomen, en er dus bij de tanten niet was geconcludeert, en dezelve ook niet wisten door wie dezelve was in het ligt gegeven. Opdat deeze vergadering aan de Natie kan kennis geven wie zodanig onwettig stuk heeft in de waereld gebragt, zijn onze Notulen geresu- meert en de vergadering gescheiden. Was getee- kent. D. V. Commenee, Secretaris. Accordeert voor zo veel het geextraheerde aangaat. D. V. Commenee. Medeburgers! Toen UL. Publicatie van den 17 Aug. ЇЇ. ons voor oogen en ter ooren kwam, waren wij als be- dwelmt, wij konden ons niet verbeelden, veel min begrijpen, dat zulk een stuk uyt de handen van een waar Patriot, veel min van Volksvertegenwoor- digers konde voortkomen, wij moesten het toch eyndelijk gelooven, maar wij moesten ook teevens vast stellen dat niet alleen een geest van verley- ding in UL. vergadering hadde gepræsideert. Medeburgers! hoe kund gij lieden u Represen- tanten of Volksvertegenwoordigers noemen en te- vens het op en een despotiek bestuur over het Volk oeffenen! Staat het u vrij om in die qualiteyt, die UL. van UL. medeburgers is opge- draagen, diezelve UL. medeburgers te berooven en te ontzetten van de regten die God en de natuur san hun geschonken heeft? Hierom kunnen wij, die elk in ons bijzonder district van onze medeburgers gecommitteert zijn, om voor derzelver welzijn en tegen derzelver on- derdrukking te waaken, die Publicatie niet ratifi- сеегеп, nog derselver afkondiging gedoogen; ja wij kunnen de toestemming der Representanten onzer quartieren zonder onze voorkennis en advies, nict anders aanmerken, dan als een exces dat waardig was door een generaal reclamen van hunne com- missien gecorrigeerd te worden. Indien de Re- presentanten van het Platte Land, of wij, off onze Coramittenten zich wilden bemoeijen met de ga- dering der lasten in de steeden, wat zouden de Representanten der steeden of hunne Committenten zeggen? zouden zij niet zeggen: „'t is een domes- tike zaak, die een yder in zijn departement aan- gaat” Zekerlijk ja, en dit zeggen wij ook. Wij in onze qualiteyt kunnen en onge Commit- tenten willen niet onderworpen zijn aan eene over- ersching van onze Representanten еп nog veel minder eene overheersching van de Representanten der Steeden. Wij en onze Committenten bekennen met alle weldenkenden dat het Vaderland niet kan bestaan, nog ook onze vrijheyd gehandhaafd worden, zonder ing van schattingen en lasten, en dat de- zelve ten vereyste tyden worden opgebragt en ten s Lands Comptoire betaald. Wij nog ook onze Committenten hebben daarom ook daarover nooyt gedoleerd; zelfs niet hoe anstocratisch sommigen derzelven ten voordeele der Brooten en onderdrukking der kleinen zijn inge- voerd, of hoe onevenredig het een geregt teegen het auder is aangeslagen geweest; wel weetende dat Venvoro Urn. Pro. I. т. Boek. 1 Тут. ту. Deen. 205 alle redressen niet in een oogenblik kunnen ge- schieden. Maar wij en zoo niet allen, ten minste bet meerendeel onzer Committenten begrijpen dat de wijze der opgadering en de gadering zelve in den boezem van de stemgeregtigden van elk district, of van hunne particuliere Representanten of Mu- nicipalen berust. Dat wanneer er een Gadermeester ter invorde- ring dier lasten nodig is, de aanstelling van zulk een Gadermoester aan die stemgeregtigden of der- zelver Municipalen com ‚ op conditien en op zodanige borgtogt als dezelve oordeelen te behooren. En dat dien volgende die Publicatie waarbij Gij Burgers Representanten, UL. de aggreatie der Ga- dermeesteren en ' judicium over derzelver cautie hebt toegeeygent, onbestaanbaar is en ten eenemale strij- dende tegen de regten van den mensch. | En waarlijk, Burgers Representanten, wat kan het UL. verschillen, boe en door wien de schattin- gen en lasten opgegaderd worden; als dezelve maar ten vereysten tijde ten comptoire worden overgebragt. Van wie worden de schattingen en lasten gevor- dert! Immers de reele van de eygenaaren der Huyzen en Landen en de Personeele van de inge- zeetenen off inwooners in elk district. Indien nu de eygenaars off inwooners van dat vermoogen en in de situatie waren, dat zij weynig dagen voor elke schatting ten comptoire moeste gebragt worden, bij elkander kwamen en een yder zijn contingent bij den anderen bragt, en dat zij die bijeengebragte lasten door een off meer gecom- mitteerden, ten comptoire lieten overbrengen, had- den zij dan een Gadermeester nodig? Immers neen, en zij konden dan dat gadergeld uytwinnen. Maar daar alle eygenaars der vaste goederen niet in % district maar dikwijls zeer verre van daar wonen, en dat er een ontzaglijk onderscheyd van vermoogen en bestaan onder de inwooners plaats heeft, kan de opbrenging en opzameling van elke schatting niet gelijktijdig en op eenen dag geschie- den, en daarom moeten er Gadermeesters zijn, die zulks van tijd tot tijd, naar de omstandigheyd en ’t vermogen der debiteuren invorderen. Ziet daar de oorsprong der Gadermeesters en der Gaderampten. Maar wie moeten voor die gadering zorgen en dat de schattingen ten behoorlijken tijde in "a lands comptoire worden overgebragt ? Wie anders dan de Municipalen in elk district, Deeze zijn het die door de stemgeregtigde burgers aangesteld zijn, om het welvaaren van het district te behartigen en waar te neemen; aan wien de burgers het bewind van dat district hebben opge- draagen en op wien dezelve hun vertrouwen ge- vestigt hebben. % Is derhalven geen wonder dat voor omtrent anderhalve eeuwen, toen de despotieke Aristocra- tie nog zoo veel veld niet gewonnen had, de ga- dering van alle lasten en schattingen nog heeft be- rust bij Schout, Buurmeesteren en Scheepenen in elk district en aan dezelve is gedemandeert geweest, die dienaangaande zodanige schikkingen hebben gemaakt als zij ten meesten nutte en voordecle der gemeene geerfden en ingezeetenen bevonden te be- hooren. 52 206 VAN DEN STAAT EN DE SOUVEREINITEIT Waar uyt gesprooten is dat in die tijden de ga- | dezelve verre surmonteeren de helft van 't gader- dering zeer verschillend is gedaan. Nu door den | geld; welke continueele verhooging der jaarlijksche Schout, dan door de Buurmeesteren, en ook wel | recognitien gecauseerd heeft, dat lieden van aan- bij verpagting door den minst eyschenden, gelijk | zien, opvoeding en kundigheyd hebben moeten af- daar van in verscheide districten nog genoeg voor- | zien van Schout- en Gaderampten en dezelve over- beelden en bewijzen voorhanden zijn. lnaten ten proije van lieden van fortuyn, die om Maar toen de despotieke Aristocratie meer en |een figuur in deeze waereld te maken, de meer het hoofd opstak, is de verdrukking der Bur- | zugt der Ambachtsheeren gevoed hebben, en teevens gers al grooter en grooter geworden, inzonderheyd | hunne heerszugt en knevelarijen den landman doen ten platten lande, om dat de maatschappyen daar | gevoelen, overeenkomstig het gemeene spreekwoord: kleiner zijn; dat de onkunde en een slaafsch bij- | als niets komt tot iets kent het zigzelven niet, en geloof, veelal door heerschzuchtige predikers gepre- | is een yders verdriet. dikt wordende, daar grooter was; dat de pragten | Dan daar nu, door de herkreegene vrijheyd, den praal der grooten daar sterker uytschitterden en | mensch in zijne regten, hun door God en de na- den eenvoudigen landman ontzag en vreeze inboe- | tuur gegeeven, hersteld is, is ook alle heerschappij zemden; en dat de trotsheyd en geweld daarom jen onderdrukking gecesseerd, de burgerijen ten daar hun grootste kragt konden te werk stellen. |platten lande erkennen ook geene despotike Sta- 'sLands Regeering, de Staaten dezer Provincie, | ten of Souvereinen meer en nog minder eenige on- niet vernoegd om zig den tytel en de magt van | dergeschikte Sonvereynen of Ambagtsheeren; zij Heeren en Souvereynen toe te eygenen en dat des- | oefenen zelve door hunne Municipalen of dorps potieke gezag gezamentlijk te oefenen, moesten nog | Representanten het bestier hunner Maatschappijen eene ondergeschikte Majesteyt invoeren, die voor | uyt, en teevens het regt en de justitie, ook de geld te bekoomen was, en die dus den veelver- | omslag en gadering der lasten, zonder daarin eenige moogenden occasie gaf, om zich als ondergeschikte | overheersching van de volks Representanten te ge- Souvereinen over de kleyne Maatschappijen te ge- | doogen. draagen, waar door de Staten zig beveyligden voor | Zij hebben wel aan hunne Representanten ten den tegenstand dier veelvermogenden, ten kosten | Landschapshuyze de magt gegeeven, om, met de van het nuttigste gedeelte van het menschdom, den | Representanten der steeden, te concurreeren tot al eenvoudigen landman. het geene ten gemeenen welzijn der Provincie ver- De zogenaamde Heerlijkheden, bevoorens van kleyn | strekt, maar geensints om eenige toestemming te aanzien en nog minder gezag, om dat de Heer van ` verleenen aan eenige wetten of ordonnantien ter een district niet veel hoger werd geconsidereerd dan | onderdrukking der burgerijen of maatschappijen ten te zijn de eerste Regent, moesten van tijd tot tijd | platten lande; ook hiertoe zijn de Representanten meer heerlijke regten hebben; sommigen wierden | der steeden in % minst niet bevoegd of geregtigd. hem van den gewaande Souvereyn gegeeven; som-| Юе Representanten der steeden hebben in 't begin mige maatigden de Heeren zig aan en wierden eerst | der revolutie dit ook zoo begreepen. Zij hebben bij oogluyking geduld en vervolgens geapprobeerd | bij de remotie en vernietiging der twee voorstem- tot zo verre eindelijk de landman gebukt ging | mende Staatsleeden еп dus van de quasie Repre- onder een despotiek gezag der Staten. sentanten van 't Platte Land, wel de Provintiaale Van welke onderdrukkingen geene der minsten | directie op zich genoomen, maar niet dan provi- is geweest de aanstelling der Gadermeesteren van | sioneel. Zij hebben ook aanstonds een plan gecon- 'slands en dorpsschattingen en ongelden, en wel | cipieerd over de representatie van % Platte Land, te meer om dat die gadering doorgaans met het | dat door de burgerijen ten Platten Lande is geac- Schoutsampt gecombineerd wierd. cepteert, met eenige weynige uytzonderingen, en Daar het belang dier Gadermeesteren was de | door de bijkomst der Representanten van № Platte vergrooting der lasten, om meer gadergeld te kun- | Land, is eerst de vergadering der volks Represen- nen bekoomen, zijn zij ook altijd geweest de be-|tanten gecompleteerd en volkoomen geregtigt tot werkers van de vermeerdering dier lasten en de | de directie der provintiaale zaaken, zonder egter tegenstanders tegen alle vermindering of bezuini-| daardoor eene volstrekte wetgeevende magt bekoo- ning, #00 hoog nodig voor den landman, en dewijl | men te hebben; dat berust alleen en moet blijven zij als Schouten de hoofden van 't geregt waaren | berusten in den boezem des Volks. en hun quasie gezag in die qualiteyt doorgaans met | Dit hebben de provisioneele volks Representan- trotsheyd en geweld handhaafden, steunende ор | ten ook zelve klaarlijk getoont te begrijpen, door de patrocinie hunner Ambachtsheeren, zijn zij ook | hunne aanschrijving aan de kiezersvergaderinge meestal geworden onderdrukkers van den ongeluk- der vier quartieren, om niet uyt elkanderen te kigen landman, waarvan een oneyndig aantal voor- | gaan, maar hunne zittingen te continueeren, en wel beelden op te noemen zijn. met % grootste regt, als strekkende ten schakel Terwijl alle klagten daarover aan de Ambagts- | tusschen het Volk en de Representanten en tot heeren gedaan, doorgaans met veragting wierden ` maintien van % burgerlijk gezag ten platten lande. aangehoord en versmadelijk van de hand geweezen,, Want hier door worden de Representanten van inzonderheyd van de Ambagtsheeren, die met schraap- het platte Land verhinderd eenig despotiek gezag bezield waaren en hun eygen belang zogten ‚of aristocratie over % zelve te onderneemen, of in de knevelarijen hunner Gadermeesteren, om alzoo, uyt te oeffenen. Hier door kan den landman ver- hunne beurzen te verrijken met de verhooging der | zekert zijn dat zijn recht bewaard wordt en hij, wan- recognitien of huuren dier Gaderampten, die op | neer % nodig is, opgeroepen word om zijn regt te sommige plaatsen al zoo hoog gereezen zijn, dat | doen gelden. S LANDS VAN UTRECHT. % Із daarom onze onvermijdelijke pligt dat wij ons aan UL. Representanten adresseren en ten sterk- sten insteeren op de revocatie en mortificatie eener Publicatie, die wij en alle weldenkenden niet an- ders kunnen aanmerken dan voortgevloeyd uyt de pen van een despotiek Aristocraat, die door drog- redenen UL. betoverd heeft, onder schijn van voor 't welzijn der burgerijen ten platten Lande te waa- ken en alle bankeroeten voor te komen. Want bij % eerste artikel worden de stemgereg- tigde burgers ten platten Lande verkort in hun regt om vrijelijk eenen Gadermeester te verkiezen, dewijle gijlieden de aggreatie van dezelve en 't judicium over deszelfs borgtogt, die niet gepresteerd kan worden door een man, van wiens deugd, eer- lijkheyd en goede trouw de burgers zig verzekert houden, wanneer het fortuyn hem niet genoeg be- gunstigt heeft, Gijlieden Representanten begunstigt nu allerzigtbaarst het vorig gevloekt Oranje be- stier en werkt volkomen de despotieke Aristocra- tie in de hand, door de met regt geremoveerde Schouten en Gadermeesters gelegentheyd te geeven in bunne bedieningen, ten minsten in de voordee- len daarvan, te blijven continueeren, of wel den burgeren ten platten Lande te dwingen om Gader- meesters naar u zin en genoegen aan te stellen, en daartoe te benoemen personen, die, zonder op deugd of eer agt te geeven, slegts rijk zijn; die veellicht door verkorting van Stad of Land, door opee- ting en uytzuyging van weduwen en weezen, door swendelarijen en bedriegen van onnozelen, of door andere hatelijke middelen schatten hebben verkree- gen, en die dus in staat zijn de door п gevergde borgtogt te præsteeren, om vervolgens den eenvou- digen landman te knevelen en te onderdrukken; gelijk het 3. en 4. artikel volkomen bevestigt. Maar hiermeede nog niet vergenoegd; niet te vreeden met aan UL. zelven een despotiek gezag toe te eygenen, volgt gij het voetspoor der despo- tike Aristocraten, die, om de uytoeffening van dat gezag, met zo veel regt door + volk geremo- veert zijn; want gijlieden steld bij het 5. art. eene ondergeschikte despotike magt van Ambagtsheeren. Gij steld de Ambagtsheerlijkheeden cantionair voor de gadering en dus imaginaire dingen. Want zodra de vrijheyd over ons aanlichtte, zijn de Am- bagtsheerlijkheden als een nevel verdweenen. Alle gezag, heerschappij, luyster en aanzien is terstond wedergekeert in den boezem des Volks, en de pre- tense Ambagtsheeren kunnen met geen het minste regt langer met eenige cautie voor hunné aange- stelde Gadermeesters bezwaard worden dan hunne commissien duuren, en deeze zijn reeds met dee- zen jaare 1795 gecesseerd; zo dat zij niet verder over de gadering der lasten van 1794 in subsidium verobligeerd zijn en dan nog maar in prive als committent, om alle te kort komingen hunner aan- gestelde Gadermeesteren tot over den jare 1794 incluys, niet aan de Ambachtsheerlijkheden, want die zijn er niet meer, maar aan hunne eerste en gereedste goederen verhaald te worden. Dienvolgende is ook ’t 6. artikel de ongerijmd- heyd zelve, waarbij de nieuwe Gadermeesters aan- sprakelijk gesteld worden voor de restanten der ouden en dus voor de negligence derzelven; dat niet gerepareerd word door ‘t vervolg van dat ar- 1 Boek. 1. Тут. ту. Dee. 207 tikel. Er is waarlijk nooyt slimmer zet gepractiseert om een slof en onagtzaam Gadermeester te bevey- ligen voor de gevolgen zijner nalatigheyd en om een pretens Ambagtsheer te ontheffen van de sub- sidiaire cautie van ееп verkwistend Gadermeester ; daar volgens het 7. art. de nieuw aangestelde Ga- dermeesters voor dat alles moeten opdraaijen. Kort- om, hoe meer wij die Publicatie leezen en doorlee- zen, hoe meer wij overtuygd worden dat dezelve het werk is van een schijn Patriot, die de despo- tike Aristocratie weder tragt op den troon te zet- ten, en daarom ook zijn wij genoodzaakt om, in den naam en op ordre onzer committenten , en dus van % weldenkend gedeelte der burgerlijke maat- schappijen ten platten Lande, tegen voornoemde Publicatie te protesteeren en te requireeren dat dezelve, zonder tijdverzuym, worde geretracteerd en gemortificeert; onze Representanten ten Land- schapshuyse wel specialijk ordonneerende en autho- riseerende om alle devoiren daartoe aan te wenden en in % werk te stellen en de Publicatie derzelver, daar ze om de voornoemde redenen opgehouden en nog niet geschied is, te verhinderen. Dan om UL. Representanten! in deeze neetelige zaak, zoo veel ons mogelijk is, voor te lichten en de behulpzame hand te bieden, zullen wij UL. op- geeven de pointen, die onzes oordeels daaromtrent behooren vastgesteld te worden. Deeze zijn: 1” Dat de oude Gadermeesters zullen continu- eeren in hunne gadering der lasten en ongelden, tot over den jaare 1794 loopende, voor zoo verre zij dezelve bevorens opgegadert hebben en hunne committenten, de geweezene Ambagtsheeren, als subsidiaire borgen, tot de volle afbetaaling der gaderingen geobligeerd blijven, conform het 81. art. der ordonnancie van 28 Januarij 1686. 2". Dat die oude Gadermeesters zullen moeten overleeveren aan de Municipaliteyt van hun dis- trict, voor den 1. October aanstaande, een of meer distincte en specifike lijsten van al № geen zij nog te ontvangen en te betalen hebben, zonder onder- scheyd en uyt wat hoofde die ontfangst en uytgift spruytende, of welke natuur of valeur dezelve zijn, en dat zij niet alleen, dus begeerd wordende, de- zelve met gewoone eeden moeten sterken, maar ook teffens de geloofwaardigheyd derzelver behoor- lijk verifieeren; op poene van een honderd zilvere dukatons, ten behoeve van % districkt te verbeuren. 3. Dat hunne Committenten, de geweezen Am- bagtsheeren, insgelijks voor den 1. October aan- staande aan de Municipaliteyt van het district zullen moeten vertoonen de origineele acte van cautie hunner Gadermeesters, met leevering van simple copye derzelver off andersints eene copye Authen- tiek dier acte van cautie, op poene en ten behoeve als voren. 4. Dat ingeval de Municipaliteyt de gestelde cautie der Gadermeesteren van bun district niet genoegzaam oordeelt voor de nog te ontvangen penningen; of hunne Committent, de gewezen Am- bagtsheer, in deeze Provincie daar voor niet genoeg gegoed oordeelt, dezelve Municipaliteyt daarvan directelijk kennis zal moeten geeven aan % Com- mitté van Financie dezer Provincie, om door de Gedeputeerden der Representanten, op 't advies van 208 VAN DEN STAAT EN DE SOUVEREINITEIT dat Committé, deswegens gedisponeerd te worden | als omtrent de qualiteit en quantiteit , alle opening en naar bevind van zaaken, op poene van in privee, | voorlichting geeven, op poene van een hondert zilveren voor al ‘t geene dat aan den Gadermeester of den | dukatons ten behoeven van ‘t District te verbeuren. subsidiairen borg mogt te kort komen, responsa- | 9". Dat de oude Gadermeesters gehouden zullen bel te zijn en te blijven met verhaal aan hunne | zijn, zo dra hun door de nieuwe Gadermeesters eerste en gereedste goederen. 5°. Dat de Municipaliteyt van elk district zal aanstellen een of meer Gadermeesters, zo van з Lands als Dorps of Districtslasten, of de gadering der- zelver reguleeren zo zij ten besten der Burgerij en Landgenoten zullen oordeelen te behooren; mits- gaders van dezelve afvorderen zodanige cautie, als zij daarvoor, volgens Contract of voorgeschrevene Conditien, zullen bevinden nodig te zijn. 6°. Dat om te prevenieeren dat daaromtrent geene corruptien of misleydingen plaats hebben, de voor- noemde aanstellingen, Conditien of Borgtogten, ten spoedigsten en vooral eer die Gadermeesters in fanctien treeden, immers en ten minsten een maand na de aanstelling, zullen moeten worden geprodu- ceerd ter kamere der Provinciale Financien, om al- daar geexamineerd te worden, op poene van vijf en twintig guldens, ten behoeve van de gemeene armen van % District te verbeuren voor iedere week dat zij daarin nalatig zullen blijven. 7. Dat ingevalle de Gedeputeerden der Repre- sentanten de gestelde borgtogt niet valibel of ge- noegzaam oordeelen, de gedane aanstelling van den Gadermeester zal vervallen, ten waare de Munici- paliteyt van % District en de stemgeregtigde Bur- gers zig, zo te samen als elk in 't bijzonder, tot borg voor hem constitueerden; in welken gevalle dezelve en hunne goederen in audsidium daar voor aansprakelijk zullen zijn en blijven tot den laatsten penning der gadering zal verzekerd zijn. 8°. Dat de oude Gadermeesters binnen veertien dagen na de publicatie dezes zullen hebben over te geeven aan de Municipaliteyt van hun District alle Blaffaarden, Leggers en Notitien, hoe genaamd of welker nature dezelve zouden mogen zijn; waar- uyt zij hanne Manualen, Gaderboeken of Gader- lijsten geformeerd hebben of moeten formeeren, en derzelver commissie zal zijn vertoond, en dat de Gedeputeerden der Representanten derzelver cautie voor valide- verklaard hebben, aan dezelve ten al- len tijde te geeven visie en voorlichting van hunne | Manualen еп Gaderboeken, mitsgaders zodanige copijen van dien, als de nieuwe Gadermeesters zullen requireeren, op poene van 25 guldens, bij elke weigering of nalatigheyd ten behoeve van den gemeene armen van 't District te verbeuren. Des zal de nieuwe Gadermeester gehouden zijn den ouden voor die gepretendeerde copyen te salari- eeren, des noods ter taxatie en moderatie van de Municipaliteyt van 't District, of bij malcontentie desweegens, van de Gedeputeerdens der Represen- tanten. 10°, Dat de oude Gadermeesters, na + aflopen van hunne ontvangst en uitgift, zullen moeten doen behoorlijk rekening en verantwoording aan de Mu- nicipaliteyt van % District, met overleevering van quitantien en bewijzen; waarvan hun behoorlijke ‚quitantie en recepisse met ontslag van de cautie zal moeten geleverd worden. | Ziedaar, Medeburgers, eene schets, hoe onzes oor- deels die netelige zaak zoude kunnen afgedaan worden, zonder de regten van den mensch en van de maatschappijen ten platten Lande te verko of te schenden. Neemt dezelve in rijpe deliberatie en doet ons ten spoedigste UL. bevinding bekend maaken, want zekerlijk, de omstandigheid der zake vereyscht een kort en goed beraad. Naar toewensching van heyl en broederschap ver- blijven wij Uw Medeburgers. De Leeden der drie quartiers vergadering van het Nederquartier, Over- ‚quartier en Montfoort. Uyt naam derzelven, D. V. Commenee. In onse Vergadering te Utregt, 2 September 1795. dezelve Municipaliteyten, zo omtrend de gadering ` 49, RESOLUTIE der Representanten 's Lands van Utrecht, met vermelding van eenige, door Gedepu- teerden ter centrale Vergadering aller Volkssocieteiten dezer Provincie, voorgeslagen veranderingen in de Concept-Publicatie tot vernietiging der Heerlijkheden, с. а. 30 Julij 1195. (зоог de lecture van een adres van de Gede- ` puteerden ter centrale Vergadering aller volksso- cieteiten dezer Provincie, houdende derzelver con- sideratien, met opzigt tot de Concept-Publicatie tot de vernietiging der praerogatieven van de Heer- lijkheden etc. 1. Dat de in art. 6 bedoelde vernietiging der tieven van de Heerlijkheden, uithoofde der daarbij gemaakte bepalingen, aan vele zwarigheden zoude onderhevig zijn, naardien alle de prerogativen daarin niet zijn genoemd, ook niet wel genoemd kunnen worden, en er dus vele en langwijlige pro- ceduren uit zouden kunnen voortvloeijen, waarom zij in bedenking zouden geven of het, ter wegneming van vele zwarigheden, niet goed zoude zijn het eer- ste lid van het gemelde 6. art. dus te veranderen : „Dat alle zoogenaamde Heerlijkheden en Proost- dijen, met alle de daaruit voortvloeijende of daar- aan verknochte praerogativen en regalia, hoe deselve ook genaamd mogen zijn, als overblijfzelen van het despotiek gezag, geheel vernietigd worden, enz.” 2. Dat ook, hunnes oordeels, de gaderingen op | ееп veel voordeeliger voet, zo voor de gantsche Provincie als voor elk gedeelte derzelve, zouden kun- nen geschieden, wanneer ten dien opzichte het volgende werde geobserveerd, echter alles onder billijke schadevergoeding voor dezulken die daar- door mogten zijn gepraejudicieerd : ek „Dat voordaan de Gaders door de Municipaliteit der plaats werden aangesteld, dewelke zich, tot verzekering voor den lande, zo collegialiter als elk ‘in persoon, tot borg voor de gadering zouden moe- ob wm Im mem om о + ee а а 'SLANDS VAN UTRECHT. 