Reize door de binnenlanden van Noord-Amerika,
Schoon deezQ boom even eens groeit als die van denzelfden naam in Europa , brengt hij egcer noo- ten voort zoo goed als kastanjen y op welke bee- ren, marters, inkhooratjens , patryzen, kalkoe* nen, en veele andere viervoetige dieren en voge« len aazen. De noot zit als zij groeit , in eenen bolfter als een kastanjen , maar dezelve is niet zoo flekelig, en het binnenfte bekleedzel is ook glad» gelijk van den bolleer van de kastanjen ; maar hif is bijna driehoekig. Daar liggen groote menigten van dezelve in de bosfehen verfpreid , die eert groot getal der genoemde dieren voedzel Ver- schaffen. De bladeren > die wit zijn* blijven deft IL Deel. Q ge* i i 242 Van de hoornen en heesters geheelen winter op de boomen. Een afkookzel van dezelve is een zeeker en fpcedig middel voor wonden , die van branden of zengen koomen , zoo wel als tot het herflellen van leden , die be- vroozen zijn- geweest. DE PECAN-NOOT. De Pecan -noot is enigzints eene foort van oc- kernooten, maar wat kleiner dan eene ockernoot, zijnde omtrent van de grootte van eene midden- maatigen eikel en eirond van gedaante , de dop wordt gemaklijk gekraakt, en de pit is van ge- daante als die van eene ockernoot. DeezQ boom groeit meest bij de Illinois - rivier. DE WITTE WALNOOT. De Witte Walnoot QHickory*) behoort ook onder de ockernooten , en draagt eene vrugt ten naasten bij als die boom. Daar zijn verfcheiden foorten van , die alleen in de kleur van het hout verfchillen. Naardien het hout zeer taai is, worde het gemeenlijk tot bijl - fteelen enz. gebruikt. Het is ook zeer goed brandhout, en terwijl het brandt, fijpelc 'er eene uitmuntende fuiker uic DE WIJNGAARD. De Wijngaard is hier zeer gemeen en van drieër- leie foorten ; van de eerite verdient de vrugt naauw* ^TOF^ in Noord -Amerika. «43 naauwlijks den naam van druif; de tweede gelijkt veel naar de Bourgonje druif, en als zij op de zon Hond , zou 'er een goede wijn van te maa- ken zijn. De derde foort gelijkt naar korinthen , die in Europa zoo veel in gebak gebruikt worden en, als zij wel behandeld wierden , zouden zij zoo goed, zoo niet beter dan deeze zijn. DE MOERBEZIEëN BOOM. Daar zijn 'er van twee foorten, de roode en de witte , die omtrent van dezelfde grootte zijn als die in Frankryk en Italië, en in zulk eenen overvloed groeijen, dat 'er zoo veele zijde -wor- men als men wilde van zouden kunnen onderhou- den worden. DE WILDE APPELBOOM. Deeze draagt eene vrugt die veel grooter en lekkerer van fmaak is dan die van Europa. DE PRUIMENBOOM, Daar zijn twee foorten van Pruimen in die land, eene die groot is met eene purperen tint aan de eene zijde en rood aan de andere , de tweede ge- heel groen en veel kleiner. Beiden zijn goed van fmaak, en zijn zeer in achting bij de Indiaanen, welker fmaak niet verfijnd is , maar die verge* noegd zijn met de voortbrengselen der natuur in haaren onverbeterden flaat. Q a os m "'.:>, - »44 Van de hoornen en heesters DE RERSSENBOOM. Daar zijn drie foorten van Kersfen in die land; zwarte, roode en Zand - kersfen ; de twee laat- fte zouden met meer recht onder de heesters kun- nen gerangfehikt worden, naardien de ftruik, die de Zand- kersfen draagt , bijna langs den grond kruipt , en de audere niet boven agt of tien voe- ten hoogte bereikt ; ik zal egter van alle drie hier fpreeken. De Zwarte -kersfen zijn omtrent van de grootte van eene aalbezie, en hangen aan trof- fen als druiven ; naardien de boomen , die dezelve draagen , zeer vrugtbaar zijn , zijn zij gemeenlijk voï gelaaden , maar de vrugt is niet goed om te eeten ; zij geeven egter eene aangenaame fmaak aan brandewijn, en verwen dien zoo rood als rooden wijn. De Roode -kersfen zijn de over- vloedigfte, en hangen aan itruiken gelijk de zoo even befchreven zwarte foort , zjo dat de ftrui- ken, die dezelve draagen, op eenen afftand zig als vaste lighaamen van roode ft of vertoonen. Sommige menfehen beminnen deeze vrugt , maar zij hebben iets van den aart en de fmaak van aluin, en laaten eene onaangenaame heeschheid in de keel , naardien zij zeer zaamentrekkende zijn. Naardien ik de Zand -kersfen alrteds befchreven heb, die de twee andere foorten en in fmaak en in grootte zeer te boven gaan , zal ik geene ver- dere ■I—I. - - ■•-: in Noord -Amerika, 245 dere befchrijving van dezelve mededeelen. Het hout van den zwarten Kersfenboom is zeer nuttig en zeer goed om in kabinet werk gebruikt te worden. DE ZOETE GOMBOOM, GULDENB00M Of LIQüIDAMBAR-BOOM. Deeze boom is hier niet alleen zeer gemeen > maar zij levert eenen balzem , welks deugden oneindig zijn. Deszelfs bast is zwart en hard, en het hout^zoo teder en buigzaam , dat men , als de boom geveld is , uit het midden van denzelven teenen van vijf of zes voeten lengte kan aftrek- ken. Het kan niet tot timmerhout gebruikt wor- den, noch in het bouwen , noch voor huisraad, naardien het geftadig krimpt. Het blad is getand met vijf punten als eene Har. De balzem worde bij de Indiaanen voor een uitmuntend koorts ver» drijvend middel gehouden , en geneest wonden in twee of drie dagen. De Heesters zijn de Wilg , Scheen -hout, Su- mack, Sasfafras, de doornachtige Esfchenboom, Elandshout , Lepelhout , de groote Vlier- boom, de kleine Vlierboom , de vergiftige Vlier- boom , de Jeneverboom, de laage Eik, zoete Varen , de Laurier , de Wichelhazelaar , de Wasch - mijrthe , Winter - groen , de Koorts* üruik, de Veenbezie-üruik , de Kruisbezie, de Q S Aal- -f* V /V. £$6 Van de hoornen en heesters Aalbezie , de Vosfenbezie , de West - Indifch© Braamboos, de Zwarte bezie, de Stikbezie. DE WILG. Daar zijn verfcheiden foorten van Wilgen , de aanmerklijkfle is eene kleine ibort , die aan de oevers van de Misfisfippi en andere plaatfen daar omftreeks groeit. De bast van deezen heester levert den Bever zijne winter- kost , en daar het Water de aarde van de wortelen gefpoeld heeft , ziet men dat zij beftaan uit vezelen , door eikan- deren doorweven als draaden , die onuitdruklijk fraai fcharlaken rood van kleur zijn; met deeze verwen de Indiaanen veel e der fieraadien van hun- nen opfchik. schebn'-hout. Deeze zonderlinge heester groeit in de bos- fchen , en , als een wijngaard opgroeijende , kruipt hij zes of agt voeten langs den grond en vat dan weder wortel ; op deeze wijze flaat hij wortel en fchiet op , beurt om beurt , zoo dat een ftengel eene groote ruimte gronds bedekt; dit is zeer lastig voor den haastigen reiziger , naar- dien het hem tegens de fcheenen flaat en in zijne beenen verwart, waarvan het zijnen naam ont- leend heeft. SAS- MHÉHHH — --■.«*■ -:• -•■' ■ ï» Noord- Amerika. *A? SASSAFRAS* Sasfafras is een hout dat wel bekend is wegens zijne geneeskundige hoedanigheden ; het zou mei: evenveel recht een boom als een heester genaamd kunnen worden , naardien het fomtijds dertig voe- ten hoog opwast; maar over het algemeen rijst het niet hooger dan een heester. De bladeren , die eene lekkere reuk van zig geeven , zijn groot en bijna in drie deelen verdeeld. Het draagt eene roodachtige bruine bezie , van de grootte en gedaante van de Jamaïka- peper, en die in de volkplantingen fomtijds in plaats van die fpecerij gebruikt wordt. De bast of de wortelen van deezen boom zijn oneindig beter dan het hout voor het gebruik in de geneeskunde , en ik ben ver- wonderd dat men dien zoo zelden ontmoet , wijl derzelver kragt zoo veel grooter is. DE DOORNACHTIGE ESSCHENBOOM. De Doornachtige Esfchenboom -is een heester , die fomwijien tot de hoogte van tien of vijfden voeten opgroeit en een blad heeft , dat naauw- keurig naar dat van den Esfchenboom gelijkt, maar hij ontvangt zijnen bijnaam van de menigte van korte doornen, met welke alle takken be- dekt zijn en die hem zeer lastig maaken voor de- geene , die over den grond gaan , daar zij in me- nigte groeijen. Hij draagt ook eene roode bezie, Q 4 dfe* \. v;:: - MS Van de hoornen en heesten die, als zij rijp is, eene heete fraaak heeft als pe- per. De bast van deezen boom , vooral de bast van de wortelen , is bij de inboorlingen zeer ge- acht om zijne geneezende hoedanigheden. Ik heb reeds een voorbeeld van deszelfs kragt bijgebragt en daar is geen twijfel of het af kookzel van de- zelve zal alle onzuiverheden van het bloed fpoe- dig en in den grond geneezen. ELANDS hout. Het Elandshout (Moofe Wood} groeit om- trent vier voeten hoog , en is zeer vol van tak- ken; maar het is zijn bast die het aanmerkens- waerdig maakt; hij is van een zoo fterk en buig- zaam zaamenweefzel , dat hij, in welk jaargetijde ook, afgefqhild en gevlogten zijnde, zulk goed. touwwerk levert als hennip, LEPEL HOUT. Het Lepelhout is eene foort van Laurier en het hout gelijkt , als het gezaagd is , naar doozen - hour. DE VLIERBOOM, Deeze Vlierboom , gemeenlijk de vergiftige Vlierboom genoemd, gelijkt zeer veel naar de an- dere foorten in bladeren en takken , maar hij groeit veel regter en wordt alleen in grienten en vogtige gronden gezien : Deeze heester is met eene zeer zon- in Noord - Amerika, H9 zonderlinge hoedanigheid begaafd , dat denzelven voor fommige lighaams gefteldheden vergiftig maakt, welke uitwerking hij heeft, als zoo iemand denzel- ven flegts tot op enige fchreden afitands nadert, terwijl andere zelfs de bladeren of den bast kunnen kaauwen, zonder 'er enig nadeel van te ontvan- gen : het vergift is egter niet doodlijk , fchoon het zeer hevig op den befmetten perfoon werkt, wiens hoofd en lighaam tot eene verwonderlijke grootte opzwellen , en metuküag bedekt zijn , dat , als het op zijn hoogfte is, naar zaamenvloeiende kinderpokken gelijkt. Naardien hij ook in veele provintieën groeit, geneezen de inwooners deszelfs vergift door het drinken van faffraan - thee en door de uitwendige deelen te zalven met een mengzel feeftaande uit room en moeras -maluwe. . «•• v & DE L A A G E EIK. De laage Eik is volkoomen gelijk aan den ge» woonen Eik , zoo in hout als bladeren en draagt ook eenen eikel, maar hij wordt nooit hooger dan vier of vijf voeten , en groeit krom en knob- bel ig. Hij wordt meest op eenen droogen fleen* achtigen grond gevonden. DE WICHEk-HAZELAAR. Deeze Hazelaar groeit zeer digt in een , omtrent tien voeten hoog en is vroeg in Meij bedekt mes Q 5 €ea® ^5° Van de hoornen en heesters eene menigte witte bloeizeras. Als deeze heester in bloei is , achten de Indiaanen het eennader teken dat de vorst geheel voorbij is en dat zij hun graan hunnen zaaien. Men heeft denzelven het vermo- gen toegefchreven van goud en zilvei aantetrekken en dat men zig van rijsjens van denzelven tot wichelroeden bedient om te ontdekken waar de aderen van deeze metaalen verborgen liggen; maar ik vrees dat dit flegts eene valfche vertelling is, waarop geen flaat is te maaken ; deeze onderstel- ling egter heeft hem den naam van Wichel -haze- laar doen geeven. DE WASCH-MYRTE. Dit is een heester omtrent vier of vijf voeten hoog, welks bladeren grooter zijn dan die van de gemeene mijrte , maar zij rieken juist even eens, Kij draagt zijne vrugt aan bosfen als ruikers, die van dezelfde plaatfen in verfcheiden ftengels, om- trent twee duimen lang, oprijzen; aan het eind van eiken Hengel is eene kleine noot , die eene pk bevat , welke geheel bedekt is met eene lijmerige zelfstandigheid , die , in water gekookt zijnde , op de oppervlakte drijft en eene foort van groene wasch wordt; deeze wasch is kostbaarer danbijen- wasch, zijnde broozer van aart, maar, met dezel- ve geirengd, geeft zij eene goede kaars, die, als zij brandt, eene aangenaame reuk van zig geeft. WIN* in Noord -Amerika* WINTER-GROEN. m Deeze is een altijd groene boom van het ge- dacht der mijnen , en worde op drooge heiden ge- vonden; de bloemen zijn wit en van gedaante als eene roos , maar niet grooter dan eene zilvere Hui- ver; in den winter is hij vol roodebezieën omtrent van de grootte van een wilde pruim , die glad en rond zijn; deeze worden geduurende den wintef bewaard door de fneeuw en zijn op dien tijd in haare grootfle volkoomenheid. De Indiaanen eete» deeze bezieên , en achten dezelve zeer balfemach- tig en verfterkende voor de maag. Het volk dat de binnenfte volkplantingen bewoont, laat de bezieën en de fpruiten in bier weeken en gebruiks het als eenen gezondheids drank om het bloed vaa fcorbutieke ftoffen te zuiveren. DE KOORTS-STRUIK. De Koorts • ftruik groeit omtrent vijf of zes voe- ten hoog; het blad is als dat van een Sering, en het draagt eene roodachtige bezie van eene fpece* rijachdge fmaak. De ftengels zijn zeer broos. Het af kookzel van de fpruiten of van het hout is een uitmuntend koortsweerend middel en van dee- ze nuttige eigenfehap heeft het zijnen naam ver* kregen. Het is een oud Indiaansen middel voor alle ontfteekingen en ook in dit opzigt zeer geacht vv-'/i;'":' ':W •^r^ 252 Van de hoornen en heesters bij de bewooneren van de binnenfte deelen der volkplantingen. DE VEEN-BEZIEeN-STRUIK, OP AME- RIKAANSHE BRAAM. Schoon de vrugt van deeze ftruik in grootte en gedaante zeer veel naar die van de gemeene foort gelijkt, die op eene kleine kruipende ftruik in moerasfen en poelen groeit, rijst deeze egter tot de hoogte van tien of twaalf voeten op; maar men ontmoet haar zelden. Naardien de Veen- bezieën uit de weiden, die op hunne plaats moe- ten blijven en alleen in moerasfen groeien, niet verplant of aangekweekt kunnen worden , zou de eerfte, als zij in een behoorlijk jaargetijde ver- plant wierd, eene nuttige aanwinning voor den hof zijn en zou, als zij wel behandeld wierd, zoo goed , zoo niet beter worden. DE STIK-BEZIE. De heester, die door de inboorlingen dus ge« noemd wordt, groeit omtrent vijf of zes voeten hoog en draagt eene bezie omtrent van de grootte van een wilde pruim, gitzwart, die binnen in liet vlëesch verfcheiden kleine zaadkorrels bevat. Het vógt van deeze vrugt, fchoon niet onaan- genaam van fmaak, is uitermaate fcherp en laat, als men haar eet , eene heeschheid in den mond en in Noord '- Amerika. *53 en in de keel na, die haar den naam van Stik - bezie heeft doen verkrijgen. DRIE EN TWINTIGSTE HOOFDSTUK. Van de Wortelen , Planten , Kruiden , Bloemen, enz. x\jant - wortel , Lavendel , Engel - wortel , Sar- faparilla, Heil - wortel , Aardakers , wilde Aardap- pelen , Liquorice , Slangen - wortel , Goud - draad , Salomons - zegel , Duivels - beet , Bloed * wortel , Ajuin, Knoflook, wilde Pinflernakel, Mandra- goras, witte en zwarte Nies -wortel. Kruifenmunt, Netelen, Vijfvinger- kruid, Oogen-. troost , Beerenoor , Weegbree , Ratel - flang - weeg- bree, Weegbree Poor Robins Plantain genaamd, Padde - weegbree , Venus- hair, wilde Patienrie, Rots -leverkruid , Edel • leverkruid, Bloedkruid , wilde Boonen, Aardveil, Waterkers, Duizend- blad, Meij -distel, Gargit, Stink- kool, Wake- robin, Betonie, Schurftkruid , Wollekruid, wilde Erwten , Muizen -oor, wilde Indigo, Tobak en Kattenkruid. Van de Bloemen vindt men 'er de Jacea , roode en geele Lelieën, de Water -lelie, Primaveras, Meij- 9m »54 Van de wortelen, planten, Meij bloem en, Jasfemijn, Kamperfoelie, Rots- kamperfoelie, roode en witte Roozen, wildeNa- gelbloemenf de Gulden - roede. LAVENDEL. Deeze plant fchijnt volkoomen dezelfde te zijn als de Aliatifche Lavendel , die bij de ouden zoo hoog gewaardeerd wierd. Zij groeit aan beek- jens op rotsachtige plaatfen en het ftammetjen, dat omtrent zoo dik is als eene ganzen -fch aft, groeit op gelijk die van den Engel - wortel , omtrent an- derhalven voet van den grond. Zij draagt bosfen bezieën in alle opzigten gelijk die van de Vlier, maar wat grooter. Deeze zijn van zulk eenen balzemfjchtïgen aart, dat zij, in brandewijn ge- weekt, een lekker en verkwikkend hartfterkend middel maaken.* SARSAPARILLA. De wortel van deeze plant, die het nuttigst ge- deelte van dezelve uitmaakt, is omtrent van de dikte van eene ganzen -fchafc en loopt in verfchil- lende rigtingen, zijnde tot op eenen verren nfttand in den grond door eikanderen gebogen en gevlog- ten; uit den voomaamften wortel fpruiten veele 'kleiner vezelen , welke alle taai en buigzaam zijn. Onmiddelijk uit den wortel fchiet een itengel op omtrent anderhalven voec lang, die aan den top zig ■*W<^-:;>~-*~W - kruiden , bloemen , enz, van N. A. 255 zig in drie Hengels verdeelt; elk deezer heeft drie bladeren , veel in grootte en gedaante naar het blad van den Ockernootenboom gelijkende en uit , den vork van eiken der drie Hengels groeit eene bos blaauwachtig witte bloemen , welke naar die van de lavendel gelijken. De bast van de worte- len , die alleen in de geneeskunde gebruikt moest worden, is van eene bittere, maarfpecerijachdge fmaak. Hij wordt met recht hoog gefchatom zijne geneeskundige kragcen , zijnde een zagt zweetmid- delen zeer kragtig in het verdunnen van het 'bloed, als het door dikke vogten belemmerd wordt. HEIL-WORTEL. Heil -wortel is een wortel, welke men voor- heen meende dat alleen in Korea groeide, vanwaar hij gemeenlijk naar Japan gevoerd wierd, en van daar naar Europa; maar men heefc laatst ontdekt dat hij ook in Noord -Amerika gevonden wordt, daar hij even zoo goed tot volkoomenheid groeit en even nuttig is. De wortel is als een kleine peen, maar niet zoo puntig aan het eind; fom- tijds is hij in twee of meer takken verdeeld, en in alle andere opzigten gelijkt hij naar Sarfaparilla in groei. De fmaak van den wortel is bitterachtig. In de Oosterfche deelen van Afia wordt hij toe eer-en hoogen prijs verkogt, wijl hij aldaar voor een algemeen geneesmiddel gehouden wordt, en de s*:, T-^ 256 Van ds wortelen, planten; de laatfte toevlugt van de inwooneren is in alk ziekten. Als hij gekaauwd wordt, verfterkt hij zeekerlij k de maag ten fterkften. GOUD-DRAAD. Dit is eene plant van het gedacht van de kleine wijngaard, die op moerasfige plaatfen groeit en langs den grond ligt. De wortelen verfpreiden zig even onder de oppervlakte van hetmoeras en wor- den gemaklijk bij handen vol uitgetrokken. Zij gelijken eene groote verwarde ftreng garen van eene fraaie heldere goudkleur en zouden, ben ik verzeekerd , eene fraaie en duurzaame geele verw leveren. Zij is ook zeer geacht bij de volkplante- lingen en de Indiaanen als .een geneesmiddel tegens zeer in den mond , maar de fmaak is zeer bitter. SALOMONS ZEGEL. Deeze is eene plant, die aan de oevers van ri- vieren en in rijke weiden groeit. Zij groeit over het geheel tot de hoogte van drie voeten , zijnde de Hengels twee voeten hoog , wanneer de bla- deren zig beginnen uittefpreiden en eenen voet verder reiken. Op eiken wortel is een gedeelte, waarop een iodrukzel is omtrent van de grootte van een fchelling, dat zig vertoont alsof het door een zegel gemaakt ware, en daar van daan heeft zij haaren naam ontvangen. Zij wordt alsèen goed bloedzuiverend middel zeer geacht. out- kruiden, bloemen, 'enz. van JS\ A. 25^ DUIVELS -BEET. Ëene andere wilde plant, die in de velden groeic en haaren naam ontvangt van de indrukzelen die zig in de wortelen vertoonen , als of* zij met tanden gemaakt waren ; de Indiaanen zeggen dat dit voor- heen een algemeen geneesmiddel was tegens alle kwaaien , welke het menschlijk geflacht Onderwor- pen is$ maar de een of ander kwaade geeft, dié den mensch het bezit van een zoo kragtig genees- middel benijdde, gaf den wortel eene beet, die hem van een groot deel van zijne kragt beroofde. BLOED-WORTELi Eenë fobrt van Weegbree^ die uit den grond óp- kootnt met zes of zeven lange ruuwe bladeren , wel- ker aderen rood zijn \ de wortel gelijkt naai* eene klei- ne peen , zoo wel in kleur als in gedaante ,• als hij gebrooken wordt , is hij van binnen donkerer rood dan van buiten en 'er fijpelen verfcheiden druppels vogt uit * die naar bloed gelijken. Het is eeri fterk, maar zeer gevaarlijk braakmiddel. BEEREN-OOR» Beereri - Oor heeft eenen wortel , dié aan hec boven eind dik en van onderen vol kleine veze- len is; de bladeren zijn breed, rondachdg, hard, glad, en fraai blinkend groen van kleur; uit dee- i II. DEEL* R gë ^^ »58 Van de wortelen. Planten, ze rijst een Hengel een voet hoog, die geheel glad en zonder knobbels is en die op den top verfchei- de kleine bloemen draagt roodachtig wit van kleur en van gedaante als eene wilde roos. Een aftrek- zel van deezen wortel is wondheelend en balzem- achtig. RATELSLANG-WEEGBREE. Dit nuttig kruid is eene foort van Weegbree en deszelfs bladeren, die zig langs den grond verfprei- den, zijn omtrent anderhalven duim breed , en vijf duimen lang; uit het midden van dezelve rijst een kleine (tengel , omtrent zes duimen lang, dieeene kleine witte bloem draagt ; de wortel is omtrent van de dikte van eene ganzen - fchaft , flerk gebo- gen en in verfcheiden takken verdeeld. De blade- ren van dit kruid zijn kragtiger dan enig ander deel van hetzelve tegens den beet van het kruipend dier, van hetwelk het zijnen naam ontleent, en als het gekaauwden onmiddelijk op de wond gelegd, en wat van het vogt ingenoomen wordt, mist het zel- den alle gevaarlijke verfchijnzelen te doen verdwij- nen. De Indiaanen zijn zoo overtuigd van het vermo- gen van dit onfeilbaar tegengift , dat zij zig voor een weinigjen Herken drank, ten alle tijden door eene Ratelflang zullen laaten bijten. Het is opmerk- lijk dat, geduurende de maanden, waarin de beet van deeze fchepzelen fenijnigst is , dit tegenmid- del "— :- kruiden , bloemen , ent* van N.A 05$ del ook in zijnen grootfte volkoomenheid is en weeldrigst in zijnen groei» weegbree Poor Robins Plantain. • Deeze Weegbree is van dezelfde foort als èè voorige; maar in alle opzigcen kleiner; zij ont- vangt haaren naam van haare grootte en van hel arm land , waarop zij groeit» Het is een goed geneeskundig kruid en wordt dikwijls met vruge in koortfen en inwendige zwakheden toegediend. P A DB E- WEEGBREE» Deeze gelijkt naar de gemeene Weegbree , maar groeit ranker, en wordt dus genaamd , omdat de padden zig gaerne onder dezelve verfchuilem ROTS-LEVERItRÜlD» Dit is eene foort van Leverkruid dat óp rotfefi groeit en van den aart van mos is. Het wordt voor een uitmuntend middel regens buikloopen gehouden* G A R G t T» Gargit of Skoke is eene groote foort Van on* kruid, welks bladeren omtrent zes duimen lang en twee en eenen halven duimen breed zijn; zij gelijken in kleur en zaamenweefzel naar de blar deren van fpinagie , maar niet in gedaante» Dé wortel is zeer groot , en 'er fehieten verfehillende R ü ito <*-» aóo Van de wonden , planten > ilcngels uit op, die agt of tien voeten hoog op- groeijen en vol van roode bezieën zijn ; zij han- gen in de maand September in bosfen aan dezel- ve en worden gemeenlijk duiven • bezieën genoemd , naardien deeze vogelen in dien tijd op dezelve aazen. Als de bladeren eerst uit den grond fchieten , zijn zij , gekookt zijnde , eene voedzaame en gezonde groente, maar als zij ten naastenbij hunne volkoo- mene grootte hebben , neemen zij eene vergiftige hoedanigheid aan. De wortelen , aan de handen of voeten van iemand die de koorts heeft, aangelegd, zijn een zeer kragtig opflurpend middel. STINK -KOOL. Stink -kool (Skunk - CabbageofPcke genaamd) is een kruid dat op vogtige en moerasfige plaatfen groeit. Deszelfs bladeren zijn omtrent een' voet langen zes duimen breed, ten naasten bij eirond, maar wat gepunt. De wortels beftaan uit een groot getal vezelen, welke het volk van de volk- plantingen in eene wasfching gebruikt om de fchurfc te geneezen. Dit kruid geeft eenen fterken mus- kusachrigen reuk van zig, omtrent als het Stink- dier (Skunk), naar welk het om die reden ge* noemd is. WAKE-ROBIN. Het kruid, JVake -Robin genaamd, groeit op moe- hraiden^ bloemen , enz. van N. A. a6i moerasfige plaatfen: deszelfs wortel gelijkt naar eene kleine knol en zal , als men dien proeft, de tong grootlijks ontfteeken en dezelve onmiddelijk van haare natuurlijke gedaante in eene ronde harde zelfftandigheid verkeeren , in welken ftaat zij enigen tijd zal blijven geduurende welken geen ander deel van den mond aangedaan zal worden. Maar als het gedroogd is, verliest het zijne zaamentrekkende Itragc en wordt goed voor den mensch , want als het in koud water geraspt en inwendig gebruikt wordt ? is het zeer goed voor alle pijn in de ingewanden, WILDE INDIGO. Wilde Indigo is een kruid van dezelfde foorc als dat van welk in de Zuidlij ke volkplantingen In- digo gemaakt wordt. Het groeit in eenen enkelen Hengel tot de hoogte van vijf of zes duimen van den grond , wanneer het zig in veele takken ver- deelt, uit welke een groot getal kleine, harde, blaauwachtige bladeren uitfpruiten, die zig toe eene groote breedte uitfpreiden en onder deeze draagt het eene geele bloem ; het vogt van dezel- ve heeft eenen zeer onaangenaamên reuk. KATTEN -KRUI D. Katten - kruid heeft eenen houtachtigen wortel ± die in verfcheiden takken verdeeld is en hes fchiee eenen (tengel op> omtrent drie voeten hoog; d© R 3 Ma* f s6*a Van de wortelen, plant en , bladeren gelijken naar die van den netel of naar betonie en geeven eenen fterken reuk van munte van z\g met eenen fcherpen bijtenden fmaak ; de bloemen groei jen op de toppen der takken en zijn van eene flaauwe purper of witachtige kleur. Het worde Kat' ten> kruid genaamd, omdat men zege dat de Kat- ten het niet willen laaten groeijen. Het heeft om- trent dezelfde kragt als de gemeene munte. Ik zal in geene omftandige befchrijving treeden van de bloemen, die ik voor aan in dit Hoofdftuk reeds heb opgenoemd, maar dit alleen aanmerken dat zij veel gelijken naar die van dezelfde naamen , welke in Europa groeijen en dat zij zoo fraai van kleur en zoo aangenaam van reuk zijn als men haar kan onderftellen te zijn in haaren wilden ftaat. MAÏS «ƒ ÏNDIAANSCH KOREN. De Maïs groeit van zes tot tien voeten hoog op eenen Hengel, vol geledingen, die ftijf en vast is en, als hij nog groen is, veel zoet fap bevat. De bladeren zijn als die van riet, omtrent twee voe- ten lang en drie of vier duimen breed. De bloe- men, die op enigen aflland van de vrugt op de* zelfde plant voortkoomen , groeijen als haver - airen en zijn wit, of geel, of purperkleurig. De kor- rels zijn zoo groot als erweten en ook zoo glad en kaal , maar rondachtig van oppervlakte en als wat plat gedrukt, Eene. air bevat gemeenlijk omtrent r-.T— - —- W^-. kruiden, bloemen, enz. van N. A. 263 zes honderd korrels, die digt aan eikanderen in reien ftaan van agt of tien in getal, en fomtijds van twaalf. Dit graan is zeer gezond, ligt te ver- teeren en geeft een zoo goed voedzel als enig an- der. Als de Indiaanen het tot meel gedampt heb- ben , maaken zij er koeken van, die zij voor het vuur bakken. Ik heb reeds gezegd dat fommige natieen het in koeken eeten voor het rijp is, in welken ftaat het zeer aangenaam van fmaak en zeer voedzaam is. WILDE R IJ S T. Dit graan, dat in den grootften overvloed in alle binnen landen van Noord Amerika groeit, is het best van alle de wilde voortbrengzelen van dat land. Behalven deszelfs nuttigheid, als voedzel voor de menfchen , die dit gedeelte van het vast land bewoonen, dat men zonder enige andere moeite verkrijgt dan die van het in te oogften* lokt de zoetheid en voedzaamheid van hetzelve een oneindig getal wild gevogelte van allerlei flag naar zig, die uit verre landen koomen om deeze zeld- zaame lekkernij te genieten , waarvan zij onuit- fpreeklijk vet en lekker worden. In toekoomen- de tijden zal het van groot nut zijn voor de op- koomende volkplantingen , naardien het dezel- ve aanftonds voedzel zal verfchafFen , tot dat men door beteeling der landen anderen voor- R 4 raad m -r 264 Van de wortelen, planten, raad zal bekoomen hebben, daar inde ftreeken, die niet met deeze dierbaare gift van de Natuur be- fchonken zijn , al is de luchtftreck gemaatigd , en de grond goed , de eerfte planters dikwijls grooter ongelegenheid te Jijden hebben door het gebrek van een onmiddelijk hulpmiddel voor hun nood- zaaklijk voedzel. Dit nuttig graan groeit in het water daar het omtrent twee voeten diep is en daar het eenen rijken modderigen grond vindt. De Hengels en takken of airen , die de korrels bevatten , gelijken naar haver, en in voorkoomen en in wij- ze van groeijen. De Hengels zijn vol geledingen en rijzen meer dan agt voeten boven het water. De inboorlingen gaêren het graan op de volgen- de wijze. Omtrent den tijd dat het zijne melk- achtigheid verliest en begint te rijpen , vaaren zij met hunne fchuiten toe midden onder hetzelve, binden het aan bosfen even onder de airen met boom- fchors , en laaten het drie of vier weeken lang In deezen Haat, tot het volkoomen rijp is. Om- trent het laatst van September keeren zij weder naar de rivier, wanneer elk gezin, zijne afzonder- lijke portie hebbende , en wel in Haat zijnde ora zijn eigendom te onderfcheiden aan de wijze vaia de fchooven te binden, zijn deel in oogst. Dit doen zij door met hunne vaartuigen digt aan de fchoo- ven te vaaren, in zulk een plaatfing, dat het graan, $Is bet afvalt, 'er in Hort en dan Haan zij her, uit ■■* ■»"*,'« kruiden, bloemen, enz. vanN.A. 265 met ftokken, die daartoe gemaakt zijn. Dit ge- daan hebbende droogen zij het met rook en trappen of wrijven daarna de buiten -fchil of; als het goed tot gebruik is , doen zij het in veilen van jonge herten of buffels, welke tot dat einde bijna geheel afgevild en tot een zak genaaid worden, waarin zij het bewaaren • tot den volgenden oogst. Het is een onderwerp van veel befpiegeling geweest waarom dit van zelf groeijend graan niet in enige andere ftreeken van Amerika gevonden wordt of in die landen die op dezelfde breedte gelegen zijn, daar het water naar allen fchijn even zeer gefchikt is om het te doen groèijen als in die luchtitree- ken , van welke ik handel. Bij voorbeeld geene der landen, die ten Zuiden ofOosten van de groo- ten meiren , zelfs van de provintieën ten Noor- den van de Carolinas tot het einden van Labra- dor, brengen iets van dit graan voort. Het is waar , ik vond eene groote menigte van hetzelve in de be waterde landen nabij Detroit tuiïchen het meir Huron en het meir Erie, maar,, toen ik ?er naar vroeg, vernam ik dat het nooit verder kwam dan in bloeizem , en dat het dan verzengd geleek en ftierf. Dit overtuigt mij nog meer dat de Noord- Westen wind, gelijk ik hier voor reeds heb aangeftipt , meer kragts heeft in deeze dan in de binnenfte deelen , en dat hij nadediger is voof- $e vrugten der aarde 9 na hij over de meiren ge-*. s R 5 waaid r <*i i *66 Van de wortelen ^planten , ent. van N. A. waaid, en zig vereenigd heeft met den wind, die bij denzelven koomt van de bevrozen Noordlij- ke ftreeken, dan hij verder Westwaarts is. B O O N E N. Deeze zijn omtrent van dezelfde gedaante als de Europifche boonen, maar zijn veel grooter dan de kleinfte derzelve. De Indiaanen kooken die en eeten dezelve voornamelijk met beeren - vleesch. KALEBASSEN. Zij hebben ook verfcheiden foorten van Meloe- nen of Kalebasfen,die verfcheiden natieën gedeel- telijk in plaats van brood dienen. Van deeze heb- ben zij de ronde, de lang -hals, de kleine platte , en de groote langwerpig ronde. De kleinfte foor- ten worden gekookt gegeeten als aard - vrugten geduurende den zomer en zijn alle aangenaam van geur. De lang -hals, die alle de andere verre over- treft, wordt gewoonlijk opgehangen tot winter- voorraad en kan op deeze wijze verfcheiden maan- den lang goed gehouden worden. AAN- AANHANG Z EL. De landen, die tusfchen de groote meiren en de rivier Misfisfippi liggen en van daar Zuid- waarts naar West- Florida ftrekken , fchoon mid- den in een groot vast land en op eenen grooten afftand van de zee gelegen, liggen egter zooda- nig dat 'er gemaklij k eene gemeenfchap tusfchen dezelve en andere rijken zoude te maaken zijn, waardoor die rijken of volkplantingen, die daar in het vervolg mogen geflicht of gevestigd wor- den , handeldrijvende zullen worden. De groote rivier Misfisfippi, welke door dezelve ftroomt, zal derzelver bewooneren in (laat (lellen eene vaart met vreemde landen te openen , zoo wel als de Euphraat , de Nyl , de Bonau of de Wolga den volkeren , die op derzelver oevers woonen daartoe gelegenheid geeven , die geene andere middelen hebben om de voortbrengzelen van hunne landen uit of die van andere intevoe- ren dan booten en ligte vaartuigen, en die des- niettegenftaande magtige en rijke Staaten gewor- den zijn. De Misfisfippi loopt, gelijk ik hier voor reeds heb aangemerkt, van het Noorden naar het Zui- den en ftroomt door het vrugtbaarst en gemaa- tigst gedeelte van Noord -Amerika, naardien zij alleen de einden intüuit , die aan de verzengde ^ %6S AANHANGZEL. en koude luchtftreeken grenzen. Dus gunftig ge- legen zijnde behoeven zij, als haare oevers eens met bewooneren bedekt zijn , niet lang verlegen te zijn om eenen uitgeftrekten en voordeel igen handel te vestigen. Zij zullen bevinden dat hec land Zuidwaarcs bijna van zelf, zijde , katoen , in- digo en tobak voortbrengt en de Noordlijker deelen wijn, olie, rundvleesch, kaarsfmeer, hui- den, buffels, wol, en pelterijen, met lood, ko. per, ijzer, kooien, koorn, rijst, en vrugten, behalven aarden en basten om te verwen. Deeze waaren , van welke het land zeer groo- ten overvloed heeft, kunnen naar den oceaan vervoerd worden door deeze rivier zonder meer moeijelijkheid, dan met het vervoeren van koop- waaren die andere rivieren af, welke ik zoo even opgenoemd heb , vergeld is. Het is zeeker dat, naardien de Misfisfippi de grensfcheiding is tus- fchen de Engelfche en Spaanfche volkplantingen , en de Spanjaards in bezit van den mond van de- zelve zijn, zij den uitgang uit dezelve kunnen hinderen en degeene , die het de eerfte onder- neemen, grootlijks kunnen dwarsboomen, doch, wanneer de voordeden , die 'er voor planters te haaien zijn , eens bekend zijn , zullen 'er menig- ten van fortuin- zoekers , door het vooruitzigt van zulke overvloedige rijkdommen aangelokt, naar toe vloeijen en zig , fchoon ten koste vaa ■;""'■ • J (AANHANG2EL ao> van ftroomen bloeds , aldaar gaan ter neder- zetten. Doch zoo de natie , die in bezit van Nieuw Orleans is , den volkplantelingen in de binnen- landen vijandig mogt zijn , zoo zullen zij even- wel eenen weg tot in de Golf van Mexico kun- nen vinden door de rivier Iberville , die zig uit de Misfisfippi ontlast, na door het meir Maure- pas in het meir Ponchartrain gevloeid te zijn , dat gemeenfchap met de zee heeft binnen de gren- zen van West - Florida. De rivier Iberville fpruit uit de Misfisfippi omtrent tagtig mijlen boven Nieuw Orleans en fchoon zij voor het tegens- woordige op fommige plaatfen verzand is , zöu zij egter met weinige kosten bevaarbaar kunnen gemaakt worden , zoo dat zij volkoomen aan het eogmerk zou beandwoorden. Schoon deEngelfchen zedert den laatften vrede eene uitgebreider kennis van de binnenlanden verkregen hebben dan men immer te vooren had, zijn egter veele voortbrengzelen nog onbekend. En fchoon het mij aan geen ijver of oplettend- heid ontbrak, geduurende den korten tijd, dat ik mij in dezelve heb opgehouden, moet ik eg- ter bekennen dat de kennis, die ik 'er van verkreeg, niet zoo volkoomen was als ik wel gewenschc hadde en dat 'er nog meer nafpeuringen nodig zijn om de waereld volkoomen bekend te maa- ' ken 'VA; \-'v ■ tro AANHANGZEL, ken met de wezenlijke waarde van deeze lang verborgen flreeken. De deelen van de Misfisfippi , die tot heden nog niet onderzogt zijn , vervatten eene uitge* ftrektheid van meer dan agt honderd Engelfche mijlen langs den loop van de rivier, dat is van de rivier Illinois tot de Oiiisconfin- rivier. Die, welke ten Noorden van de laatfte rivier liggen , zijn in de kaart van mijne Reizen vervat , terwijl 'er van de overige, welke van daar tot aan de Golf van Mexico ftrekken , door verfcheidene landbefchrijvers kaarten gemaakt zijn , en de lan- den langs de Misfisfippi tusfchen de rivier Illinois en de zee , met de rivieren Ohioy Cherokee en Ouabache, zijn door den Heer th. hutch ins op de plaats afgetekend en uitgegeeven. Ik vleije mij dat de waarneemingen , door hem medege- deeld en dus door iemand die zelf onderzogt heeft , en een goed oordeel bezit , de aanmerkin- gen, die ik gemaakt heb, bevestigen en het ont- werp , dat ik hier geef, bevorderen zullen. Ik zal nu voortgaan met een beknopt verflag te doen van de hoedanigheid der landen langs de Oostlijke oevers van de Misfisfippi liggende , vol- gens den regel des Aardrijksbefchrijvers van hec Noorden beginnende, ten einde toekoomende for- tuin - zoekers eene voordeelige en gemaklijke plaats kunnen uitzoeken om plantagieën aanteleg- gen» AANHANGZEL 271 gen. Het is egter nodig aantemerken dat men, voor men zig daar kan nederzetten , eerst verlof moet hebben , op de gewoone wijze bij zulke gelegenheden , en de landen moet koopen van degeene, die door een langduurig bezit recht op dezelve hebben ; maar dit zal geene grooter zwaa- righeid ontmoeten dan de oorlpronglijke grond- leggers van alle volkplantingen op het vaste land ondervonden hebben in het ter uitvoer brengen van hunne ontwerpen en naardien het getal In- diaanen , welke deeze deelen bewoonen , zeer onevenredig is aan derzelver uitgefirektheid , is 'er geen twijfel of zij zullen gereed zijn om, tot eenen redenlijken prijs, landen overtegee- ven, die hun van weinig dienst zijn of, tot ge- rief van hunne nieuwe nabuuren , naar landen hooger aan de Misfisfippi verhuizen , vermits de fcheep vaart op deeze rivier niet nodig is tot de welvaart van hunne maatschappijen. Het land , dat zig uitftrekt van het groot meir tot de rivier Misfisfippi , honderd Engelfche mij- len van het Noord -Westen naar het Zuid -Oos- ten en honderd en twintig mijlen van het Noord- Oosten naar het Zuid - Westen , van den waterval van iü. Anthony af, langs de rivier naar boven, is eene kouder landftreek dan de andere, die laager aan de rivier liggen ; ik ben egter zeeker dat de lucht 'er veel gemaatigder is dan in die provin- tien i Ui* m m 2?& AANHANGZEL tieën , die in denzelfden graad van Breedte ten Oosten van dezelve liggen. De grond is ukftee- kend goed en daar is veel land dat zonder bos- fchen is in die ftreeken, welke langs de Misfis- fippi liggen, daar integendeel de Noord- Oostlij- ke oevers van dezelve met hout bezet zijn. Naar de bronnen van de rivier St. Croix groeit zeer veel rijst en daar is overvloed van koper. De waterval van St. Anthony zal de vaart uit deeze landen n iep geheel ftremmen, naardien de rivier St. Croix , die door een gedeelte van deeze ftree- ken loopt , even beneden den waterval in de Misjisfippi valt en met zulk eenen zagten ftrooni vloeit, dat zij gemaklijk met fchuiten te bevaa- ren is* Van den waterval af begint eene landftreek in het land der. Ottigaumies 9tom eren c honderd en tien mijlen lang en tagtig breed, die, gelijk ik reeds in mijne reizen befchreven heb , den hoogden lof, dien ik het geeven kan, te boven gaat en desniettegenftaande is zij geheel onbewoond en de overvloed van zegeningen , welke de natuur over dit hemelsch Huk grond heeft doen regenen ^ keeren ongenoten weder in den fchoot , waaruit zij gefproten zijn. Het meir Pepin, gelijk ik het, met de Franfehen, genoemd heb, ligt binnen dee- ze ftreek; maar het meir, welk deeze naam ei- genlijk toekoomt , ligt een weinig naar boven m de ■■I AANHANGZEL. •73 ie rivier St* Croix; doch naardien alle de han* dehars het benedenst meir met dien naam noe- men,heb ik het ook zoo genoemd, ftrijdig met de be- richten , welke ik van de Indiaanen ontvangen heb. Hierop volgt eene landftreek grootendeels langs de Ouifionfin- rivier gelegen, van het Oosten naar het Westen omtrent honderd en vijftig mij- len, en van het Noorden naar het Zuiden omtrent tagtig mijlen groot. De Ouifionfin - rivier is voor fchuiten bevaarbaar omtrent honderd en tag- tig mijlen 'tot zij de overdraagplaats bereikt, die haar van de Vosfen- rivier fcheidt. Het land is hier in fommige gedeelten bergachtig en beüsat in andere uit vrugtbaare velden en fchoone wei- den. Het is ook voorzien van een goed deel fchoon timmerhout en- daar is , gelijk algemeen aan de oevers van de Misfisfippi en haare takken * veel fchoon , open , onbewasfen land , dat goed is om bebouwd te worden. Hier bij koomt nog eene onuitputbaare bron van rijkdommen in een getal lood -mijnen, die op eenen geringen afftand van de Ouifionfin - rivier naar het Zuiden liggen en die ongemeen vol erts fchijnen te zijn» Schoon de Saukies en Ottagaumiss een gedeelte van deeze landftreek bewoonen , is al het land , dat zij bebouwen , niet meer dan drie honderd akkers groot. Agter deeze landilreek langs de Vosfien-riyhf tot en langs de oevers van het meir Michigan is eene andere omtrent honderd en zestig mijlen in H. Deel. S <k ff '<*:J-r % *74 AANHANGZEL de lengte van het Noorden naar het Zuiden en honderd en veertig mijlen breed; het land is hier op fommige plaatfen zeer goed , op andere zeer flegt. Het beste ligt aan de oevers van de Groe- ne baai en de Vosfen - rivier , daar ontallijke ak- kers zijn , met fraai gras bedekt, van welk hec grootfte gedeelte tot eene verbaazende hoogte groeit. Deeze rivier geeft eene goede vaare voor fchuiten langs haaren geheelen droom , die omtrent honderd en tagrig mijlen lang is , uitge- zonderd tusfehen het meir IVinnebago en de Groe- ne baai, daar verfcheiden overdraagplaatfen zijn in de ruimte van. dertig mijlen. De Fosfen- ri- vier is aanmerklijk wegens den overvloed van rijst , die langs dezelve groeit en de oneindige menigte wild gevogelte, die haare oevers bezoe- ken. Het land dat óigz aan dezelve ligt , fchijnt zeer vrugtbaar te zijn en beloofc alle benodigd- heden des levens in genoegzaamen overvloed voor zoo veele inwooneren als 'er woonen kunnen te zullen opleveren. Zij die zig hier ter neder zullen zetten , kunnen eene gemeen fchap openen hetzij door de Groene • baai, het meir Michigan , hec meir Huron , het meir Erie en het meir Ontario mee Canada , of langs de Ouifconfin in de MisfisfippL Van de Ouifconfin- tot de Illinois - rivier , meer dan twee honderd mijlen van het Noorden naar het Zuiden en honderd en vijftig van het Oosten naar het Westen, is eene uitmuntende landftreek die, t'.r? AANHANGZEL *75 die , haare binnenfte gefteldheid in aanmerking genoomen zijnde > grooter voordeden heeft dan men immer verwagten zoude; want de Msfisfippl aan haare Westlij ke en de Illinois aan haare Zuid-Oostlijke grenzen hebbende, heeft zij eene zoo vrije fcheepvaart als de meeste andere. De noordlij ke deeien zijn wat bergachtig , maar zij bevat een goed deel kaal land, uitmuntend van grond, met veele fchoone vrugtbaare velden en niet weinige rijke mijnen. Hier agter van de Illinois rivier tot het mei f Erie , honderd en zestig mijlen van het Noorden naar het Zuiden en honderd en tagcig mijlen van het Oosten naar het Westen is eene landflreek, die aan de bronnen van dè Illinois - en Ouaba- che rivieren gelegen , van welke de eerile zig onmiddelijk in de Misfïsfippi en de laatile zig in dezelfde rivier door de Ohio ontlast, ligtlijk door deeze rivieren gemeen fchap met de zee zal be« koomen» Naardien 'er ook de rivier Miamis doorloopt , die in het meir Erie valt , zou 'er eene gemeenfchap met Canada kunnen gemaakt- worden, ook door deeze meiren, gelijk ik bo* ven heb aangetekend. Zij bevat een groot deel rijk vrugtbaar land en fchoon het meer binnenlands ligt dan de andere , zal het egter eene zoo goedi aanwinning zijn als de beste derzelve. Hierop volgt eene landftreek , die met haaf e Westlijke grenzen langs de Mispsfippi en met haa- S 2 m 1 il ''#'■ 'M a;6 A A N H A N G Z E L; re Noordlijke langs de Illinois - rivier ligt , om- trent honderd en vijftig mijlen van het Noorden naar het Zuiden en zestig mijlen van het Oosten naar het Westen , welker ligging om eene han- deldrijvende gemeenfchap met vreemde natieën te openen zeer gemaklij k is. Zij heeft over- vloed van alle de noodwendigheden des levens. De landftreek daar agter liggende langs de ri- vier Ohio en ter wederzijde van de rivier Ouaba- che Noordwaarts loopende ter breedte van hon- derd en dertig mijlen van het Oosten naar het Westen en ter lengte van honderd en veertig mij- len van het Noorden naar het Zuiden , zal de voordeelen van eene vrije fcheepvaart genieten. 