Bijdragen tot de flora van Nederlandsch Indie? /uitgegeven door C.L. Blume.
De bergbewoners bedienen zich daarom ook van de vruchten dier | gewassen, in stede van knoflook of uijen, en schijnen ook veel van de jonge blade- ren dezer boomen te houden, welke zij gaarne bij hunne rijst nuttigen, De basten yan: eenige soorten van Epicharis ver- dienden hier insgelijks, wegens derzelver treffende hoedanigheden, door ons te worden aangehaald; doch zij moeten nog nader worden onderzocht, daar ons piets wegens derzelver krachten bekend, is geworden, : ; Hebben wij uit het voorgaande gezien dat dezc klasse van gewassen ons allezins gewigtige hulp- bronnen biedt voor de geneeskundige practijk, zij is ook even min ontbloot van de zoodanig Be welke B Caa) - dienstig zijn Om zekere behoeften te bevredigen, dan wel een of ander levensgenot te bevorderen. Wat het laatste betreft, zullen wij niet eens ge= wagen tan den welriekenden geur der bloemen, dien zij meest alle in eenen hoogen graad bezitten; maar alleen het oog vestigen op de aangename en verkwikkende eigenschap der vruchten van eenige onzer Melíaceen, zoo als van den Duku ( Lan= Siam Domesticum) en den Seatu/ (Sandoricum In- dicum ), daar de vruchten van den eersten boom mede onder de verkwikkendste behooren die wij bezitten;—terwij nog daarenboven maauwelijks eeni- ge andere familie van gewassen den inlander zulk een goed hout voor het huishouden oplevert, als just deze, daar wij, met uitzondering van weinige niet tot deze beschrijving behoorende boomen, er vruchteloos in onze wouden zoeken, wier omtrek de bereiding van pedatiewielen uit een eenig stuk zoude toelaten, en die tot dat cinde tevens de noo- dige taaiheid en geringe zwaarte zouden bezitten. Juist wegens de taaije gesteldheid en ligtheid van deze houtsoorten , geeft de inlander aan dezelve den voor- rang boven andere, waarbij nog komt dat dit hout niet ligt wormstekig wordt; immers weet ik bij on- dervinding dat het hout van die MeZace?n, welke eenen behoorljken wasdom hebben bereikt, bijna nimmer door insecten wordt aangetast. AMPELIDEEN. Tot dit geslacht behoort ook de wijnstok (Vitis vini >» (212 ). vinifera) die in verscheidene deelen van Java, en bijzonder in de oostelijke residentien, zoo goed gedijt, dat het van het grootste belang zoude zijn, deszelfs aanbouw en veredeling uit te breiden, ten ein- de er wijn van te trekken. Ook mijne Ampelopsis Indica (Gungur Utu.), wier druiven die van den wijnstok zelven in grootte overtreffen, terwijl zij ook in menigte en zoetheid van sap er niet voor wijken, ver- dient in dit opzigt onze aandacht. De inlanders zijn op deze vruchten verlekkerd; ook worden dezelve ge- bruikt, om eenden te voederen, en dit gevogelte meer eijeren te doen leggen. Voor het overige is mij verder niets van belang bekend aangaande de hoedanigheden der hiertoe behoorende gewassen; alleen raad ik een’ ieder, het dikwijls aanlokkend voorkomen der druiven van vele soorten van Cissus niet te veel te vertrouwen, daar vele derzelve blijkbaar nadeelig zjn;—2zoo brengt b. v. de Kzbarera lalakkie (Cissus nodosa) bezien voort, ruim zoo groot als eene kars, groenachtig van kleur met eene zachte roodachtige mengeling, en eenen zuurachtig wrangen smaak ; doch weldra gevoelt men , na het nuttigen dezer anders schoone druiven, eene onverdragelijke jeukte en onsteking in de mondholte, welke door het drinken van water nog erger wordt, en slechts door slijmige, inwikkelende dranken wordt ver- zacht. Ook heeft dit sap eene soortgelijke uitwerking op de huid, vooral op gevoelige deelen, zoodat ik door deszelfs onvoorzigtig gebruik eene hevige oogontste- king heb zien ontstaan, BIJDRAGEN TOT DE | FLORA : VAN NEDERLANDSCH INDIË, UITGEGEVEN DOOR C. L BLUME, M. D., Venter, ^ COMMISSARIS VOOR DEN BURGERLIJKEN GENEESKUNDIGEN DIENST, DIRECTEUR VAN 'sLANDS PLANTENTUIN TE BUITENZORG, ENZ. mu DID ED DID ennn E bde Stuf. azar II Eh SDI err TE, DAR LA, TER LANDS BRUKKER IJ. |» 182). p E == TOT DE F L O R A. nn 9-|-0 Ee SYNOPTISCHE BESCHRIJVING van eenige planten, behoorende tot de familie der Guttifereën, Hippocrateaceén, Dipterocarpe?n, Malpighiacién, Acerineen, Sapindaceen, Bal- samineén , Hydrocereën, Oxalideen , Zygophyi= leen, Rutaceón en Simarube?^n, op eene, in de jaren 1825—1824 gedane reis over Java, wWaarge- nomen en beschreven. OD — GUTTIFERAE, GARCINIA MAÁANGOSTAN 4. SECT. I. Stigma planum, sulcatum aut margine lobatum per- sistens, G: ramulis subteretibus , foliis ovali-oblongis utrinque acutis apice obtusiusculis rigidis tenuissime veno- sis, floribus terminalibus solitariis breviter pe- dunculatis, fructibus globosis. Habitat: in regionibus cultis. Floret: Jun. Nomen: Mangostan , Mangis. GAR- Aug; Novbr. ——— Jan, ( 214 ) GARCINIA CORNEA. G: ramulis tetragonis , folliis elliptico-oblongis utrin- que attenuatis apice obtasiusculis coriaceis paral- lelo-venosis, floribus solitariis confertisve termi- nalibus breviter pedunculatis, fructibus subsolita- ris, stigmate integro sulcato. Habitat: in montanis calcareis Insularum Javae et Nusae Kambangae, Floret: | Jünio—Septbr. Nomen: Tjalaug; Jawora. GARCINIA LONGIFOLIA. C: ramulis 4-aèdris, folis oblongis acuminatis basi acutis subvenosis, fructibus. globosis axillaribus. solitariis pendulis, stigmate sab-5-radiato. (Arbor 4o ped. alütudine.) A" Habitat: in montanis Provinciae Tjanjor. "Voret: Julio et Augusto fruget. Nomen: Jawura, secr. IL. CLLZDOGY NOS. Stigma multifidum non planum, demum ferg evancscens, GARCINIA LÁATERIFLOR A. G: râmulis terctiusculis, foliis clliptico-oblengis" o- tasé acuminatis basi acutis coriaceis, floribus confertis lateralibüs sessilibus. (Cal. 4-sepalus. Petala 4.-Stamina uniserialia, monadelpha. Ova- rum ( 213 ) f rium 4=loculare, locul. 1-sporis. Stigma sessile, | multifidum. -Bacca globosa, 4-locularis, loculis i-spermis. Arbor 40-50 ped. altitudine.) Habitat: in calcareis Nusae Kambangae insulae. Floret: | Octobr.—Decbr. JVomen: GARCINIA DIOIC A. G: ramulis teretiusculis, foliis lanceolatis nonnullis ovalibus utrinque acuminatis membranaceis , flo- ribus brevissime pedunculatis confertis axillaribus. (proxima G. Cochinchinensi. Arbor 50 ped. ; flo- res dioeci, pallide flavescentes , parvi. Calix et corolla 4-phyll; mas: filamenta brevissima, re- | ceptaculo convexo imposita; fem: filamenta lon- giora, circiter 10-12, sterilia, uniserialia, basi con- nata. Ovarium 6-10-loculare, stigmate multifido. Bacca subglobosa, superne depressa, pallide-au- mun rantiaca.) Habitat: in montanis Proyinciarum Buitenzorg, Tjanjor et Bantam. Floret: Decbr.— Febr. 4 j Nomen: Tjurie. GARCINIA. JAVANICA: G: ramulis teretiusculis, foliis ovalibus utrinque acu- tis apice obtusis coriaceis, floribus confertis axillaribus sessilibus. (aff. G. dioïcae. Arbor 3o ped. altitud. foribus etiam diofcis, flavescentibus. -Ovaxium leyitor sulcatum, 4-loculerz. y s > Va pgr ( 216 ) Variet: folis ovali-oblongis utrinque acuminatis, floribus subsessilibus (sub nomine Manjon ab in- colis accepi.) | Habitat: in montanis Provinciarum Bantam, Bui- tenzorg elc. toret: Decbr. Nomen: Mango-utan, Mangis- utan, Mangulowong. XANTHOCHYMUS JAVANENSIS. X: foliis ovato-aut ovali-oblongis acutis coriateis, fasciculis pedunculatis axillaribus. (Arbor 50 pedal, foliis oppositis petiolatis venosis glabris. Flores dioiei; calix j-sepalus, inaequalis, imbricatus 5 sepalis sübrotundis concavis. Petala 5, cvalia. Nectaria 5, fimbriata, petalis opposita. Stamina piura, altissime 5-delpha; antherae introrsae, subrotundae, apice poris 2 pollinem effundentes, Plor Tim 4$) Habitat: in montanis Provinciae Tjanjor. Floret: Febr., Martio etc, Nomen: Mondu. i MESUA FERREA. M: foliis lanceolatis utrinque acutis subtus glaucis, pedunculis axillaribus solitariis unifloris. (Arbor 50 ped.;. Calix 4-sepalus, persistens; Petala 4, obovata, undulata: Stamina numerosa, basi mo- nadelpha; antherac lineares. Ovarium 2-loculare, loculis 2- sporis; stylus filiformis, flexuosus, stig- mate (7) mate subpeltato ; saepe didymo. Capsula lignosa ; 2-valvis, (valvis bipartitis) 1-locularis, nucleo i-sperma. Embryo exalbuminosus, erectus; ra- .dicula minima, supera.) Habitat: iu hortis prope Cheribon et Lingá Jattie, Floret: per totum annum. ; Nomen: Nagassarie. CALOPHYLLUM INOPHYLLUM. C: foliis obovato- -ellipticis obtusis aut emarginatis ; ramulis téretibus , floribús lazè racemosis , racemis - axillaribus solitariis, pedicellis 1-floris suboppo- itis. (Calix 4-sepalus, caducus. Petala 8, inae- qualia, alba. Stamina numerosa, basi 5-6-delpha; antherae oblongae, apice 2-perforatae. O varium ` 1-sporum3 stylus filiformis inflexus, stigmate ca- pitato. Drupa exsucca, nucleo 1-sperma.) Habitat: ad littora maris et in hortis frequenter colitur. : Floret : Maj.—Jul. ; Nobr., Deebr. Nomen: Jamplong, Njamplong; Kapur Antjak. CALOPHYLLUM LANCEOLATUM. €: ramülis 4-aédris, foliis oblongo-lauceolatis obta- sis bási acutis. + Habitat: ex insula Mauritii introductum: Floret: flores nondum vidi. Nomen : ( 218 ) APOTERIUM. Monadelph. Polyandr. L. fas nat, Guttiferarumt. Calix nulus. Petala 4. Dion numerosa, basi submonadelpha; aztherac oblongae, longitudinaliter dehiscentes. Ovarium 1-ovulatum ; stylus fihfor- mis, inflexus, stigmate peltato , depresso. Drupa baccata, nucleo monosperma. 1. Genus habita Calopbyllt, ES APOTERIUM SULATRI. "Arbor, foliis elliptico-oblongis obtusis hasi acutis aut rotundatis, ramulis tetragonis, pedunculis axilla- ribus confertis. brevibus, ES 1-floris subum- beliatis. — X cde AS is a o H. A in i Horti ét ad margines viarum. Floret: —Aug.—Octobr.; Decbr. Nomen: Salatri. CYNOTROCHES.. Octandr. Monogyn L: fam. nat. Guttiferarumo Calix 4-partitos, persistens, Petala 4, fimbria- ta. Discus hypogynus, margine staminiferus. Sta= mina 8. Ovarium 4-6-loculare, loculis 3-ovulatis. Stylus filiformis, stigmate. peltato-radiato. Bacca globosa, pulposa, 4-6-locularis. Semina ig re ex abortu solitaria, axi afra, GY- et ie e enen buic Su adi aided E fa Teo gear ida id (219) GYNOTROCHES AXILLARIS. Arbor procera, folis oppositis clliptico- oblongis utrinque acutis coriaceis, pedunculis confertis axilla- ribus 1-floris. __ Habitat: in altis Salak, Floret: Octobr.; Maj. Nomen: Borra-bo-ie. - en A HIPPOCRATAJQEAE.. HIPPOCRATEA INDICA. H: carpellis oblongis utrinque obtusis 2-spermis, folis elliptico - oblongis obtusiusculo - acuminatis serrulatis, corymibis dichotomis folio brevioribus. Variet: «cvonymoides, foliis oblongis obova- tisve obtusis aut Sene. Habitat; ân montosis Javae. insulae. — — id 6 - Florek: April. ——-Jnn. ete. Nomen: Ojot tja-tja-rian. SALACIA JAVANENSIS. S: pedunculis supra axillaribus solitariis apice 5-fidis paucifloris petiolo aequalibus, folis ovalibus ob- tuse acumiuatis basi rotundatis argute repando- serrulatis glabris. Habitat: in Provincia Bantam prope Kolelet. Floret: Decbr, Nomen ; MA 5: ( 220 ) SALACIA OBLONGIFOLIA. 8: pedunculis axillaribus solitariis apice 5-fidis pau- cifloris longitudine petioli, foliis oblongo- lan- ceolatis utrinque acuminatis apice obtusiusculis obtusè serrulatis glabris. (Frutex scandens; flores parvi, flavo-virentes; calix turbinatus, 5-partitus, pruinosus, laciniis rotundatis, imbricatis. Petala 5, calici adhaerentia, imbricata, apice rotundata, calice duplo majora. Stamina 5, disco intus inserta; filamentis membranaceis, basi dilatatis; antherae didymae, extrorgae. Stylus brevis). Habitat: in sylvis montosis Provinciae Buitensorg. Floret: Junio. Nomen : BALACIA MELITOCARP A. pedunculis axillaribus solitariis 2-3-floris petiolo brevioribus, floribus 5-andris, [olla elliptico- oblongis obtuse acuminatis basi rotandatis obtuse serratis glabris. (frutex scandens, foliis nitidis, venosis. Pedicelli et pedunculi fractaum grossi- ficatione incrassati. Flores flavescentes, parvi. Calix parvus, 5-partitus; laciniis obtusis, imbris catis, deciduis. Petala 5, calici inserta, ovalia, apice truncata et erosa, reflexa. Annulus tumi- dus, sub-5-angulatus inter petala et ovarium. Sta- mina 5, annulo intus inserta; filamentis basi latis, apice revolutis; antherae didymae, extrorsae. Stylus brevis, subulatus; stigma obtusiusculum. _ Bac- Bacca praegrandis, subglobosa , aurantiaca, poly= sperma; Semina difformia, pulposo-arillata, dis- sepimentis incompletis e baccae parictibus oriun= : dis afixa). Habitat: in sylvis montosis Salak, Floret: Februario. - . r , Nomen: Tjun-Kankan. ~ ” SALACIA MACROPHYLLA. : pedunculis confertis 1-floris petiolo brevioribus, LI folis ovalibus utrinque acutis subintegerrimis co- riaceis glabris.- seer Habitat: in insula Nusa «¿A Floret: Novbr. Decbr. ; Nomen: * SALACIA PRINOIDES. : pedunculis axillaribüs confertis 1-foris petiolo longioribus, foliis ellipticis apice serrulatis. (Can- lis sabscandens ; folia nitida, subtus pallidiora. Ca- Ex planus, 5-parútus, laciniis imbricatis rótun= datis. Petala 5, inaequalia. Discus carnosus, in- tas staminiferus. Stamina 5, filamentis basi dila- - - tatis, antheris 2-lecularibus, extrorsis. Ovarium ovale, disco impositum , 3-loculare, loculis 1- ovnlatis; stylus brevis; stigma simplex. Bacca globosa, corticata, aurantiaca, 1-5-sperma. Se- mina pulposo-arillata. Albumen carnosum. Em- bryo parvus, inversus.) ! z Kom - : Ha- ( 322) _… Habitat: ad littora insulae Nusae Kambangae, + eo oc. Foret: Noybi. floret et fruget, Nomen: Matta - Kantjl. : cc BIPTEROCARPEAE. Calix campanulatus, basi nudus, irregulariter quin= quefidus ; laciniis nonnullis demum exerescentibus. Petala quinque, basi lata, inter se aequalia, aesti- Natione contorta. Stamina numerosa, duplici serie ovario -circumpositaz filamenta libera, brevia, basi membranaceo-dilatatas antherae erectae, elongatae , biloculares, loculis versus apicem. poro oblongo de- hiscentibus. „Ovarium sexloculare; ovula solitaria, pendula. Stylus unicas, simplex. Z'ructus drupa- , ceus, Siccus, calice inclusus, monospermus. .4/bu- S men nullam. Embryo inversus; Cotyledones max- imac, plicatae, crassae, conferruminatae, Radicula parva, vix prominens. : " Arbores elegantes, succo wesinoso turgidae. Folia . petiolata, alterna, simplicia, penninervia, repanda, - juniora stipulis cincta Ficuum more convolatis, gemmam terminalem foventibus, post lapsum vesti- gium circulare relinquentibus, Ordo Malvaceis et Bombaceis affinis ob petala convoluta, sed ab iis distinctus calice non valvato, filamentis liberis, antheris bilocularibus et fructu. Bytt- (m) Byttneriaceís tantum laciniis. calicís aestivatione non valvatis,- staminibus liberis et embryone inverso - distinguitur. Ad T'//aceas accedit staminibus liberis; foliis stipulatisz ad. £laeocar peas Íorma anthera- xum et habitu. DIPTEROCARPUS, Polyandria Monogynia. Ln Character idem ac ordinis, laciniis calicis. nempe duabus oppositis in fructu maturo elongato-ligulatis. Xem caca s O DIPTER OCARPUS TRINERFIS. D: foliis ovalibus acutinsculis, racemis pubentibus, gemmis glabris, calicis frucüferi laciniis majori= bus obtusis. (Arbor 150-200 ped. altitud.) Habitat : in eh, Salak , Gede etc, - Floret: Octobri —> februario. Nomen : Palaglar Mienjak. DIPTEROCARPUS RETUSUS. D: foliis ovalibus acutis, racemis gemmisque pilosis; calicis fructiferi laciniis majoribus retusis, (mage nitudine praecedentis.) Habitat: cam priori, Floret : eodem tempore. -= Nomen: Palaglar Mienjak, DIP= ( 254 ) -DIPTEROCARPUS LITTORALIS, D: folis ovalibus aut ovatis acutiusculis basi sub- cordatis, gemmis conicis sericeo-viliosis, calicis - fructiferi laciniis majoribus obtusis. (Arbor 80 ped. alt., foliis subeordatis gemmisque abbrevia- tis a reliquis speciebus facillime distinguenda. Habitat : ad littora insulae Nusae Kambangae; Floret: 4... Septembri frnget. - Nomen : Lalar: DIPTEROCARPUS GRACILIS. D: folis ovali-oblongis acutis subtus pilis simplici- bus et stellatis pubeseentibus, racemis gemmisque _tomentosis , calicis fructiferi laciniis majoribus «obtusis. (Arbor 150 ped.' alt, folis, floribus et fructibus speciebus praecedentibus: — mi- < noribus facile cognoscenda. Habitat: in sylvis montium * Parang Provinciae Tjanjor, ut etiam in Provinciae Bantam regionibus meridionalibus. Floret: Junio Augusto. Namen: Palaghit- "eii FUE T ed Ee Ñ MALPIGHIACE AE: 5 HIPTAGE JAVANICA. H: foliis ovali-oblongis acuminatis basi rotundatis aut acutis biglandulosis glabris, racemis axillaribus simplicibus, calice uniglanduloso. VN S Gn 1 F (225 ) Habitat: in frulicetis prope Tjiradjas, Provintizo Krawang. * ` Ploret: Septbr., Octobr. Nomen: Aroy Burrie, HIRAEA ELLIPTICA, Calice eglanduloso, carpellis subrotundis. Jf: foliis ovalibus obtuse acuminatis utrinque gla- bris, racemis axillaribus ex umbellulis paucis con- stantibus. Varietas: foliis apice minus productis tenuio- ribus subtus pedunculisque pilis minutissimis adpressis. (in sylvis insulae Nusae Kambangae.) Habitat: in montanis Provinciarum Buitenzorg et Bantam. “Floret: Decbr. Nomen: HIRAEA? TOMENTOSA. H: folis subrotundis acutis basi subcordatis subtus ramulis racemisque axillaribus tomentosis, pedi- cellis umbellatis. (Calix 5-partitus, laciniis ob- tusis, eglandulosis. Petala 5, subrotünda. Sta- mina 10, filamentis basi cohaerentibus, alternis brevioribus. Ovarium 5-gonum; styli 5, stig- matibus globosis.) Habitat: in montosis Parang Provinciac Tjanjor. Floret: Jun.—Aug. Noman: aos HL. ( 226 ) HIRAEA? OF ATA. Fi: folis ovatis acutis. basi rotundatis glabris venis subtus pilis adpressis, petiolis apice subtus bi- glandulosis, pedunculis subterminalibus tricho- tomis , pedicellis umbellatis calicibusque pubescen- tibus. (Calix eglandulosus; fructus ignotus.) | Habitat: in regionibus orientalibus Javae insulae. Floret: Aug. Nomen : HIRAEA? OBSCURA. JT: folis ovatis acutis basi subcordatis glabris venis subtus pilis adpressis, petiolis apice subtus biglan= dulosis, cymis pedunculatis axillaribus calicibus- que tomentosis. (Calix eglandulosus ; fructus adhuc ignotas. P S ; Habitat: in montesis Javae insulaer d Floret: Aug | Nomen : 1 HETEROPTERIS ALBIDA: 4 : H: folis ovatis acutis supra glabris subtus albido- | tomentosis, pétiolis apice biglandulosis, uinbellis peduneulatis axillaribus. ; Habitat: ad montem Sollashic Provinciae Tjanjor. Tüorebi |; . . Jalis fruget. Nomen: i TAR- (297) TARRIETIA. - Cake va o o Carola: 4 Maman. . . +. Carpella indehiscentia 5-4, 1-sperma, pe- icellata, deorsum desinentia in alam simplicem , membranaceam. Radicula supera hilo versa. TARRIETIA JAVANICA. . Arbor altissima, foliis 5-foliolatis, foliolis peuo- lulatis oblongis acutis coriaceis glabris, racemis com- positis axillaribus. i Habitat: in sylvis montosis Seribu Provinciae Bri- tenzorg. Floret: Mart. fruget. Nomen : Tarrietie. On ACERINEA E. ACER OBLONGUM. A: foliis glabris ovato- oblongis longe acuminatis bas: subcordatis integerrimis subtus glawcis. Habitat : ex Napaulia allata, Floret: flores nondum observavi - Nomen : : - e ACER DISSECTUM. A: foliis glabris profunde 7-partitis, lobis oblongis acuminatis inciso-serratis pimnatifidisve, (Frutex adhes junioris aetatis.) — yi de ( 228 ) Pariet: lobis angustioribus. Habitat: in Japonia, nunc etiam in horto botanicé nostro cultum. Floret: è Nomen : ACER PALMATUM. A: foliis glabris palmatim 5-fidis, lobis lanceolatis acuminatis inaequaliter serratis. (Planta adhuc tenera.) > Habitat: ex Japonia accepts LOE S Nomen : E 0D SAPINDACE AE. CARDIOSPERMUM HALICACABUM. C: caule petiolis foliisque glabris, foliis biternatim sectis , segmentis petiolatis inciso-dentaüs. - R Habitat: ad sepes. Floret: omni tempore. Nomen: Bondot. SAPINDUS RARAK. 5: inermis, rachi superne anguste marginata, foliolis oblongis obtusis basi acutis inaequalilatexibits gla-. bris 10-12 jugis, paniculis divaricatis. (Arbor 30-60 ped, altitudine.) He- Vo rm (229) i —— Habitat: in locis cultis.. Foret : Jan. — Febr. etc. Nomen: Rarak. ERIOGLOSSUM. Octandr, Monogyn. L. fam. nat. Sapindacearuno Flores abortu monoeci. Calix 5-sepalus; sepalis 2 interioribus minoribus. Petala 4, concava, basi intus aucta ligula bifida, villosa. Stamina 8, inaequalia, villosa. Ovarza 5, stylo connata, 1-spora. Stylus 1, stigmate obtuso. | Carpella elliptica, pe: basi eonnata, ex abor- tu saepe solitarta. ERIOGLOSSUM EDULE. Frutex habita Sapindi, foliis pinnatis 5-4 jugis, saepe cum impari, foliolis elliptico - oblengis obtusis basi obliquis subtus ramulis paniculisque rufo - tomentosis. Synon: Sapindus edulis vid. Catalog. Hort. bot, Buitenzorgii pag. 64. Habitat. in fruticetis Provinciarum Dataviae, Bui- tenzorg , Krawang, etc. Floret: omni ferc. tempore. Nomen : Kilaleyo. TRINA. Pentandr. Monogyn. L. fam. nat. Sapzndacearum. Flores abortu polygami. Calix $-parttus, persistens. Petale 5, intus ee nuda c ( 550 ) nudo , longitudine calicis, Discus emarginatus, geni4 talia cingens. Stamina 5, pistillo approximata (in f. mascul. longissima). Ovarium didymum ,. bilo- culare, loculis 1-sporis. Stylus 1, stigmate obtuso. Carpella abortu solitaria, coriacea, sicca, indehis- centia. Semina solitaria, exarilata. Cotyledones crassae, in radicem descendentem attenuatae. Axbores, folis abrupte pinnatis, spicis panieulatis terminalibus. IRINA GLABRA. 1: foliis pinnatis, foliolis 7-9-jugis opposivis ohblon- gis (maximis) grosse remote serratis glabris, pa- niculis divaricatis. (Arbor, 120 ped. altitudine.) Habitat: in sylvis primaevis montium Gede et Sallak. Floret: Decbr. Nomen: Lengsar. IRINA TOMENTOSA. i: folis pinnatis, foliolis 3-g-jugis ^suboppositig "oblongis grosse remote serratis subtus in venis petiolis paniculisque ine Rts, (Arbor 5o ped.) Pariet: foliolis ad eostam subtns scabris re- mote serrulatis. «o. Habitat: in montosis Salak et Burangrang. Floret :  sitis oblongo-laneeolatis utrinque acuminatis in- | tegerrimis glaberrimis, panicula terminali divari- cata. Crescit : in sylvis montis Meggamedoeng. Floret : Februario. Nomen : SCHMIDELIA BANTAMENSIS. S: foliis trifoliolatis, foliolis petiolulatis ovato-oblone gis longe acuminatis -acute repando-serratis iu | venis subtus petiolis racemisque filiformibns nu- | tantibus solitariis subtomentosis (proxime accedit | S. serratae.) Habitat: in Provincia Bantam. Floret: Decbr. etc. ; Nomen: Lambentam SCHMIDELIA FULVINERFIS. S: foliis trifoliolatis, foliolis petiolulatis ovato -elliptie cis acuminatis distanter serrulatis utrinque pube- rulis in venis petiolis ramulis racemisque simpli- cibus strictis solitariis fulvo-tomentosis. - ( aff: S. serratae et S. Bantamensi. Hubitat: ad margines rivalorum inter lapides prope Buitenzorg. Floret: ferè omni tempore. Nomen : E BCHMÍ- bo ( 252 } SCHMIDELIA RACEMOSA. 5: folis trifoliolatis, foliolis petiolulatis oblongis utrinque acuminatis subserrulatis glabris, racemis simplicibus axillaribus. Habitat: in fruticetis prope Buitenzorg. Floret: fer per totam annum. Nomen: Kibewok. SCHMIDELIA JAF ENSIS. S: folis trifoliolatis, foliolis petiolulatis oblongis acuminatis basi acutis hinc illinc. sinuato-serratis lucidis, racemis simplicibus axillaribus. (af: $, rucemosae.) Habitat : in montosis Gede Floret: Apr. etc, Nomen : SCHMIDELIA LITTORALIS: 9: folis trifoliolatis, foliolis petiolulatis ovato-ob- ~ longis obtuse acuminatis basi parum attenuatis ~ remote obtuse serratis glabris, racemis compositis axillaribus. Habitat: ad littora insularum Javao et Nusae Kam- baugae. Plorer: Novbr, etc. Nomen: Kilampayang: ben hed q vd wenden OAPSQUHBIRI NEN TREIBER los rio a ( 355) EUPHORIA LIT- CHI, E: folis abrupte-pinnatis, foliolis sub 5-jugis op= positis oblongo-lanceclatis acuminatis supra la- cidis subtus glaucis tenuiter venosis racemis laxis, baccis subglobosis obtuse tuberculatis intus pul- posis. Variet: undulata: foliolis 4-jugis acuminatissimis undulatis. Habitat: iu China, nunc in hortis nounullis circa Bataviam et Bantam culta, i Floret : Nomen: Litchi. EUPHORIA LONGANA. E: foliis abrapte-pinnatis, foliolis 5-4-jugis sub= oppositis oblongo-lanceolatis obtuse acuminatis subtus glaucis pinnato-nervosis, panieulis laxis , baccis ovoideis tuberculatis intus pulposis. Habitat: in locis eultis. Floret: Ang. etc. Nomen : Pulassan. EUPHORIA GLABRA. E: foliis pinnatis, foliolis 5-4-jugis alternis oblon- gis utrinque acutis subtus flavo-virescentibus, pa- niculis laxis, fructibus ovalibus tuberculatis intas pulposis. Ha- ( 234 ) Habitat: in regionibus cultis. Floret: | Aug., Septbr. Nomen: Raimbutan Gandiel. EUPHORIA NORONHIANA. E: folis abrupte pinnatis trifoliolatisve, foliolis 1- 2-jugis elliptico-oblongis acuminatis basi acutis, racemis paucifloris, baccis ovalibus tuberculatis siccis. (Arb. 5o ped.) - Habitat: in sylvis prope Tjiradjas Provinciae Kra- . wang etc. Floret: Julio etc. Nomen: Kihooi, Kirambutan, Kirambutan utan, EUPHORIA XEROCARPA. E: foliis abrupte-pinnatis, foliolis 5-jugis oppositis oblongis obtuse acuminatis basi acutis, racemis compositis, baccis ovalibus tuberculatis siccis. (An hujus generis? Calix parvus 5-fidus. Petala 5, basi intus squammata. Discus emarginatus, Stamina 8-10, pubescentia, ovarium cingentia. Ovarium didymum (rarius 5-plex), 2 sporum. Stigmata 2, sessilia. Carpella 2. indehiscentia, intus non succosa. Semina solitaria. Cotyledo- nes carnosae, oblique incumbentes. Radicula par- - va, descendens.) Habitat: in sylvis Nusae Kambangae insulae, Floret: —Octobr., Novbr, Nomen : E-U ( 355 ) EUPHORIA NEPHELIUM, ££: foliis pinnatis, foliolis 5-4-jugis alternis elli püco- bblongis apice obtusis basi acutis, paniculis laxis, bäccis subglobosis dense criniüs (rúbris), pulpa acida. Habitat: in cultis; Floret: Septhr. ete. Nomen: Rambutan mirrha, Rambutan berum: a) Vartet + foliolis suboppositis; baccis ovoideis longissime crinitis flavescentibus; pulpa ácido= dulci; : : Nomén : Rambutan búlu pnutie: b) Variet: foliolis lucidis, baccis ovoideis remote ~ €rinitis, pulpa acido=dulci. Nomen: Rambutan atje kitjil, e) Fariet: foliolis obtusioribus; baceis ovalibus maximis remote et longissime erinitis rubris, pul- padulei, Nomen: Rambutan atje bezaar: - a ATINA: RUPESTRIS: ZT: foliis abrupte=pinnatis 5-5-jugis, foliolis subop= . positis elliptieo-oblongis obtusis, racemis axillas ribus terminalibusque confertis; (Arbor medio= ens, 15 pedalis ; flores polygami; calix 5- partitus : fulvo-tomentosus. Petala 5, nuda, calice vix ma- jora, spatulata: Discus hypogynus, genitalia cin- E : gens; ( 256 ) gens. Stamina 5, pistillo approximata, Ovarium sub-pedicellatam, cordatum, 2-loculare, loculis 1-sporis. Stylus 1, Capsula subpedicellata, or- biculata, compressa, 2-sulca, 2-valvis, valvis medio septiferis. Semina in loculis solitaria, elliptica, subcarnoso-arillata. Cotyledones maxi- mae, oblique incumbentes; radieula parva assur- gens.) Habitat: in sylvis littorum Nusae Kambangae in- sulae, nec non in calcareis Javae. Floret: Novbr. Nomen: Kilalonpong. APHANIA. Pentandr. Monogyn. L. fam, nat. Sapindacearutn. Calix á-partitus, inaequalis. Petala 4, ciliata, basi intus bisquammata. Discus hypogynus geni- talia cingens. Stamina 5, pistilo approximata. Ovarium ovatum, compressum, 2-loculare, loculis 1-sporis Stylus subnullss, stigmate emarginato. Fructis «os |APHANIA MONTANA. Arbor, folis abrupte pinmatis, foliolis suboppo- sitis oblongis glabris, racemis terminalibus compos suis. * Habitat: ad montem Parang Provinciae Tjánjore Floret: Junio etc. | Nomen ; STAD- (0) STADMANNIA SIDEROXYLON. $: foliis geminatis abrupte-piunatisve 2-4-jugis, fo- liolis suboppositis ovali-oblongis apice emargi= natis inaequalilateribus, Habitat: in insulis Ternate et Celebes, mmt quo- que in horto botanico Javae insulae culta. Floret: Nomen: Kaju- Bessie. DODONAEA BURMANNIANA. D: foliis lanceolatis basi cuneatis acutiusculis visco- - sis, floribus racemosis, pedicellis 2-5-floris, fractibus pediecllo longioribus. Habitat: in limosis Javae, Molaccarum, Celebes, Timor etc. Floret: omni tempore. Nomen: | LEPISANTHES, Octandr. Monogyrs L: fam. nat. Sapindacearum. Calix À-5-sepalus, sepalis inaequalibas, imbrica- tis. Petala 4-5, calice parum longiora, intus sgua- ma aucta. Discus emarginatus , genitalia cinpens. Stamina 8, brevissima, pistillo approximata. Ova- rium 5-gonum, 5-loculare s- loculis 1-spons. Szy- lus subnullus, stigmate obtuso. Drupa? tetragona, nucleo 32loculari, loculis i-spermis. uu L- ( 238 ) LEPISANTHES MONTAN A. Ärbor mediocris, foliis abrupte-pinnats , foliolis suboppositis oblongis acuminatis basi obtusis súb= cordatis, racemis simplicibus axillaribus lateralibusve tomentosis, Habitat: in montosis Sallak, Floret: Octobr., Novbr; Nomen: Kiparey. MISCHOCARPUS. Octandr. Monogyn. L. fam. nat. Sapindacearum, Flores abortu monoïci-polygami. ` Ĉalix parvus, 5-fidus. Corolla nuila. Annulus carnosus, genitalia cingens. Stamina 8. Ovarium pedicellatum, 5-gonum, 5-loculare (rarius 4-gonum , 4-loculare), loculis 1-sporis. Stylus 1, stigmatibus 3 (rarius 4), divaricatis. Capsula longe pedicellata, 5-gona, 5-locularis, 5-valvis, valvis medio septiferiss Semina solitaria, basi affisa, arillo membranaceo semitecta. Genus Cupaniae proximum; MISCHOCARPUS SUNDAICUS. „Arbor 20 ped. altitadine, folis abrupte-pinnatis ternatisve , foliolis oblongo-lanceolatis coriaccis gla= bris, racemis confertis axillaribus. Habitat: in insula Nusa Kanibanga ct forte etiani in Java. Floret: Novbr, et Decbr, Nomen : BA L- gorii ad une ong ( 259 ) BALSAMIN E AE, BALSAMINA HORTENSIS. PEDICELLIS AGGREGATIS, B: pedicellis aggregatis, foliis lanceolatis, superioris alternis, calcaribus flore brevioribus. Habitat: in regionibus cultis , forsan introducta. Floret; per totam annum. Nomen: Patjar Tjina, BALSAMINA ANGUSTIFOLIA. B: folis alternis lineari-lanceolatis argute-serratis, pedunculis solitariis geminisve folio brevioribus, calcaribus flore brevioribus. Habitat: in argillosis Provinciae Bantam, Floret: Febr. etc. Nomen : BALSAMINA LATIFOLLIA (?). PEDICELLIS SOLITARIIS. B: foliis lato -lanceolatis oppositis summis verticil- latis argute serratis, pedunenlis solitariis folio vix aequalibus, calcaribus subulatis flore longioribus, Habitat: ad fluviorum ripas, in umbrosis sylyati- cis etc, Floret: per totum annum. Nomen: Patjar Lowung. ( 240 ) : BALSAMINA JAVENSES. B: hirsuta; foliis oppositis ovatis acuminatis, basi acutis serrulatis subtus glaucis, pedunculis solita- riis folio aequalibus , calearibus flore longioribus, (aff. B, chinensi; caulis ramosus, repens.— Habitat. in Javae montibus altissimis ad origines rivulorum. Floret: per totum annum. Nomen : BALSAMINA HIRSUT A. Ji: hirsutissimas folis oppositis ovata-oblongis acu- minatis crenulatis, pedunculis solitariis folio vix — brevioribus, calcaribus subulatis flore longioribus ; (aff. B. javensi,; caulis rarius sübramosus.) ` Habitat: in ripis rivulorum montium Provinciae Tjanjor. Floret: per totum annum. Nomen ; BALSAMINA MICRANTHA. B: foliis oppositis oblongis utrinque acuminatis res pando-serratis, serraturis infimis setaceis, pedun- culis salitayiis folio brevioribus, calcaribus [lore longioribus. p o . * al Jabitat : in montosis Gedé, ad rivulos. Floret: omni tempore, JNainen : A O gE e. afet weiss qu i Cain) HYDROCERE AF. Calix 5-sepalus, coloratus, deciduus; sepalis inac- qualibus; sepalo infimo basi in calear producto. Pe- tala 5, hypogyna, lobis calicis alterna , inaequalis; superius fornicatum, duo inferiora basi cuneata, inter- medio minora. Stamina 5 ‚ hypogyna, ovarium arcte cingentia, apice connata; patea ae oblongae, sub- connate, biloculares, apice dehiscentes. Carpella 5, 1-locularia, 2-5-sporo, arcte connata in ovarium unum oblongum ó-gonum. Styli nulli. Stigmata 5, acuta. Bacca subglobosa, leviter 5-gona, car- nossa, 5-locularis, loculis 1-pyrenis. Pyrenae fruc- tus axi adfixae, magnae, sulcatae, hilo prominulo terminatae, 1-2-loculares, loculis 1-spermis. Semina exalbuminosa, loculum exacté implentia. Embryo Gmagnitudine et figura seminis, inversus. Cotelydo- nes subcontiguae, intus planae, extus convexac. Ra- dicula teres, supera. i e Herba, caulibus angulatis. * Folia alterna, petiola- ta, exstipulata, penninervia, serrata. Pedunculi axil- lares, multiflori. Familia tantummodo unica speci constans, Ge- raniaceis, Balsaumineis et Tropaeoleis quod ca- licis et petalorum structuram affinis, sed differt na- mero partium et praesertim fructus structura. HYDROCERA ANGUSTIFOLIA. Synon: Impatiens angustifolia. (vid. Catalog. plant. Hort. Buitenzorgii p. 49.) Ha- ( 242 ) Habitat: in stagnantibus prope Bataviam , in argil- laceis humidis Provinciae Bantam. Floret: Febr. — Junio. Nomen : - Ee OXALIDEAE, AVERRHOA CARAMBOLA. A: calicibus glabris, petalorum limbo subrotundo, filamentis 10 alternis sterilibus, fructibus acutan- gulis, seminibus arillatis. Habitat: in locis cultis, Floret: per totum annum. Nomen: Blimbing. BIOPHYTUM SENSITIFUM. — B: caule simplici, pedunculis apice umbellato-multi- floris, foliolorum latus exteribus interiori basi latibus. Habitat: in locis argillosis. Floret: per totam annum. Nomen: Kurang- Kurang. BIOPHYTUM FRUTICOSUM. B: caule fruticoso ramoso, pedunculis apice umbel- lato-paucifloris, foliolorum latus exteribus interior? basi latibus. Habitat: In horto botanico Buitenzorgii cultum. Floret: Oetobr. etc. Nomen: - OXA- € 245 ) OXALIS REPENS. CORNICULATAE, O: caule ramoso decumbente radicante petiolisque pubeseentibus, pedunculis 1-2-floris petioli lon= gitudine, foliolis obcordatis margine et ad cos- tam subtus ciliatis, calieibus puberis, stylis in- termediis. ; Habitat: in ruderatis fossisque frequens. Floret: per totum annum. Nomen: daun assam ketjil. OXALIS JAVANICA. Ə: densè pubescens; caule ramoso diffuso, pedun- culis folio longioribus umbellato-subquadrifloris , foliolis obcordatis ciliatis, petalis obtusis, stylus àntermediis. i — Habitat: in argillosis Tjiradjas Proviaciae Krawang- Floret: Aug., Septbr. etc. ; Nomen : m „ZYGOPHYLLE AE TRIBULUS TERRESTRIS. Varietas: Moluccensís, folis 4-7-jugis subaequa- libus subtus adpressé pubescenti-villosis, pedi-- cellis petiolo subaequalibus, carpellis dorso cris- fats á-cornuüs. (An species?) Has ( 244 ) Habitat: in insulis Moluccanis. Floret: Augusto etc. Vonn: e uum TRC en ` ACRONYCHIA. Jambolifera et Lawsonia sp. L. Cyminosma Gaertg. Octandria Monogynia L, fam. nat. Rutacearum. Calix parvus, quadrifidus; laciniis obtusiusculis. — — Petala quatuor, oblonga, rotato-conniventia. Sta- 4 mina 8, omnia hypogyna; filamenta basi latiora, | alterna breviora; antherae incumbentes. Ovarium : disco angulato cinctum, 4-loculare, loculis 2-ovula- | tis; ovula superposita, axi affixa; stylus erectus; stigma obtuso-4-gonum. Drupa exsucca, 4-locula- ris, loculis 1-spermis. Frutices aut arbores, folis oppositis integris, flo- ribus corymbosis, cortice foliis fructibusque odorem Cumini spirantibus. ACRONYCHIA ARBORE A. 3 A: caule arboreo, foliis ovali-oblongis obtusis basi . Acutiusculis, corymbis trifidis folio brevioribus. ==. Habitat: in sylvis altioribus montis Salak. Floret: Julie, Auguste. Nomen: #CRO- me > ACRONYCHIA LAURIFOLIA. A: caule fruticoso , foliis ovali-oblongis utrinque ~ acutis l. apice obtusis, corymbis axillaribus tri- chotomis folio subaequalibus, baccis subglobosis. (an Jambolifera resinosa Lour. 1. p. 254?) Habitat : in montosis Provinciae Buitenzorg et prae- cipue regionibus oecidentalibus Bantam. Floret: toto anno, Nomen : | EVODIA GLABRA. E: glabra; foliolis obovato-oblongis obtusiusculis 1. obtuse acuminatis, paniculis axillaribus fastigistis pe- tiolo longioribus. (aff. E. latifoliae. Pedunculi com- pressis flores pedicellati, subumbellati, basi brac- teolati. Calix parvus, 4-fidus. Petala 4, oblonga, apice unguiculo inflexo instructa. Stamina petalis alterna, iisdem longiora, incurva, ad marginem disci inserta. Ovarium quadrigonum, annulo tumido pubente inmersum. Stylus brevis, stigmate obtuso emarginato.) Synon: Fagara glabra mihi. Enumerat. pl. Hort. Bogoriens. 4o. Habitat: in sylvis altioribus Previnciarum Buiten- zorg et Tjanjor. Floret: Decembri. Nomen: Kisampang. EVO- ' 246 ) | x EFODIA AROMATICA. £: glabra; foliolis ovali-lanceolatis acuminatis et pa- niculis brachiatis axillaribus terminalibusve petio= lo longioribus. (aff. E. triph yllac.) Habtiat: in calcareis montis Parang. Floret: Aprili. etc, „Nomen: Kisampan. EVODIA MACROPHYLLA. 4: glabra; foliolis elliptico-oblongis acuminatis basi- E: acutis petiolo longioribus, paniculis axillaribus divaricatis petioli circiter longitudine. (aff. E. tri- phyllae. Calix quadriparütus; laciniis- ovatis, acutis. Petala 4, ovalia, calice duplo majora, ad apicem ungue emargiuato inflexo. Stamina petalis duplo longiora; antherae incumbentes. Ovarium quadrigonum , 4 loculare, loculis 1-sporis, disco elevato pubescente cinctum, Stylus brevis, cras- sus. Stigma obtusum.) Habitat: în montanis circa Tjiradjas Provigciae Krawang. Floret: Septembri. Nomen: EVODIA ACCEDENS. foliolis elliptico-oblongis cuspidatis utrinque gla- bris petiolo longioribus, lateralibus basi oblique attenuatis, paniculis axillaribus longitudine petioli ramulisque junioribus subtomentosis. (aff. E. hor- tensi et E. macrophyllae.) Ha- M M vrm ^ (247) Habitat? in Proviaciis Bantam, w— ete. Floret: Junio ete. Nomen: + EVODIA INCERTA. B: foliolis oblongo-lanceolatis apice obtusis utrinque glabris paniculisque supraaxillaribus petiolo lon- gioribus. (Flores abortu dioici. Calix parvus, 4-fidus. Petala 4, laciniis calicinis alterna, oblon- ga, patentia. Stamina 8, longitudine petalorum, basi compressa et ciliolata, alterna breviora. Ru- zm dimentum oyari 4-lobi in centro, disco carnoso- cinctum. An Boroniae Species?) LI Jlabitat: in Moluccanis . insulis, Floret: Augusto etc. Nomsa : - mo at. T - bot PICR ASM 4. Petrandria. Tetragyn. L. fam. nat. Rutacearunt. Flores hermaphroditi aut abortu monoeci. Calix parvus, quadridentatus. Petala quatuor, der- tibus calicinis alterna, basi latiora. Stamina qua- tuor, petalis alterna, ad marginem disci exserta. Qva- ria quatuor, disco emargimato cincta; stigmata quatuor, approximata, acuta, sessilia. Fruc/us . .. Genus Zanthoxylo proximum vix sejungendum. PI- ( 248 ) PICRASMA JAVANICA.: Arbor So ped. altitudine, ligno durissimo, foliis alternis impari-pinnatüs, foliolis sub-5-nis oblongo- lanceolatis integerrimis, petiolis basi bistipulatis, co- rymbis axillaribus subterminalibusve. Habitat: in sylvis montosis Proviaciarum occiden- talium Javae insulae. Floret : Octobri; Junio. Nomen: Kitjanting, Kitjitjap, Kibaragna. ZANTHOXYLUM RHIZINOIDES. Z: inerme, foliis simplicibus peltatis ovatis integer- rimis subtus tomentosis, paniculis axillaribus. (Ar- bor 5o ped.; Calix tripartitus; corolla . . . Sta- mina . . . . Capsula globosa, rubescens, bival- vis, valvis extus -glanduloso-viscidis. Semen uni- cum, globosum, nigrescens, arilo incompleto involutum. Spermodermis externa crustacea. Al- bumen carnosum, Embryo parvus, inversus. Cotyledones semiorbiculatae , subcarnosae. Radi- . cula conica. An hujus generis?) Habitat: in cacumine montis Burangrang. Floret: ..... Julio fruget. Nomen: Mora toppen. ZANTHOXYLUM MONTANUM. Z: inerme, foliis oppositis impari-pinnatis, foliolis lanceolatis serratis , paniculis sub terminalibus , flo- ribus triginis. Ha- LE) mM jp we AE ( 249 ) Jfahitat : in montanis Provinciae Bantam. Floret: Februario. Nomen: ZANTHOXYLUM SERRULATUM. Zr inerme,- folis oppositis trifoliolatis aut imparie piunatis, foliolis lanceolatis serrulatis, paniculis axillaribus terminalibusve, floribus dioecis. Habitat: in montanis Provinciae Bantam _ Floret: Februario ete. Nomen : ZANTHOXYLUM SCANDENS. Z: aeyleis recurvis, foliis impari-pinnaus multijugis „ foliolis lanceolatis longiter acuminatis obsoletè crenulatis, petiolis aculeatis , pane axillaribus petiolo brevioribus. Habitat : ad montem Tjerimai Provinciae Cheribon. Floret : Augusto. : Nomen: ZANTOXYLUM PIPERITUM. Z: aculeatum; foliis impari-pinnatis, foliolis ovato oblongis basi inaequalibus crenatis, petiolo mar- _ginato articulato , aculeis stipularibus. ` Habitat: ex Japonia allatum.. Floret: flores momdum observavi Women: - PHI- ^ ( 35e ) PHILAGONIA. Dioecia Tetrandria. L. fam. nat. Rutaccarun Flores dioíci. Calix parvus, quadrifidus. Pe- dala quatuor, basi lata, laciniis calicis alterna. Mas: Stamina quatuor, petalis alterna; antherae in- trorsum incumbentes. Ovarium sterile in centro, stigmate quadvifido basique margine brevi cinctum. Fem: Filamenta sterilia quatuor. Margo brevissi- mus circa ovarium globosum, sulcatum; stylus brevis; stigma peltatum. Carpella quatuor, con- nata in capsulam globosam, 4-sulcatam, 4-locula- rem. Semina in loculis geminata; superposita. PHILAGONIA SAMBUCIN 4A. Arbor procera, folis oppositis impari-pinnatis; foliolis oblongis integerrimis, corymbis axillaribus terminalibusque. JIabitat : in sylvis primaevis Salak. Floret: Novembri, Decembri. Nomen: Kibajawok. SIMAR UB EAE. NIOT A. Octandr. Monogyn. L. fam. nat. Simarubearunt. Calix parvus, 4-5-lobus, lobis 1-glandulosis, persistentibus. Petala 4-5, spatulata. Stamina 5=8, libera, basi intus squamula aucta; antherae. ina mensen ar gereten img ic gar varen Casi) incumbentes. Ovarium pedicellatum, 4-5-lobum, lobis 1-sporis. Stylus 1, filiformis, stigmate sim- plici. Drupae 4-5, aut abortu 1-5, sublignosae, compressae, i-spermae. Semina exalbuminosa pen- dula. Cotyledones crassae; radicula parva, su- pera. NIOTA LAÁAMARCKIAN A. N: folis ovalibus oblongisve, umbellis longissime peduneulatis natantibus terminalibus lateralibusve solitariis, floribus 5-9-andris. Synon: Niota tetrapetala et N: pentapetala. Habitat: in hortis circa Bataviaur. Floret: Maj. — Jul. Nomen: Gatep Pait. B da — AAN- ( 252") _ AANHANGSEL. GUTTIFEREÉN. D. basten der hiertoe behoorende boomen bevat» ten een slijm=harstachtig sap, meestal geel van kleur, hetwelk, inwendig gebruikt, wormdrijvende cigen- schappen bezit, doch in veel geringeren graad dan de slgmharst, welke als gummigut in den handel voorkomt, en volgens sommigen uit de Garcinia Gambogid, doch. volgens anderen, uit de Garcinia Morella, zoude getrokken worden. De afkooksels der basten: onzer Garcíntae, en vooral der schillen harer vruchten, ziju daarbij za- mentrekkende, en men heeft dezelve bij chroni- sche diarrheen dienstig bevonden, terwijl de Tjurié (Garcinia diotca) naar men zegt pisdrijvend is. Intusschen vereischt het gebruik van een zoo za- mentrekkend middel, als dat van de schillen der Mangostans, bij diarrheen de grootste voorzigtigheid daar mij gevallen bekend zin, dat, na het gebruik van hetzelve, de doorloopen wel is waar ophiel- den, doch oek tevens de grond gelegd werd tot ongeneeslijke verherdingen in het klier-systema des onderbuiks. Meer is het uitwendig gebruik dezer schillen aan te prijzen, b. v. tot mondspeelingen, bij verslap- pwg td " € ; 255 z. z ping der slijmvliezen, aphtae , bovenmatige kwiling door de kwikcuür veroorzaakt, en tot wasschingen. Bijzonder zin deze schillen in de huishoudkunde dienstig, tot het loogem van leder, en om zwart te verwen, daar zij, in verband met andere verw- stoffen, eene zeer duurzame kleur aan de stoffen geven, zoodat de Chinezen ze daartoe bijzonder bezigen, zoo zelfs dat deze schillen der Mangostan in vroegere tijden naar China werden uitgevoerd, hetgeen zelfs tegenwoordig nog somtijds plaats heeft, Daarentegem vermeerdert de bast van den Gam- plong (€alophyllam Inuophjllum) door. eigenaar- dige balsamieke deelen, de: abnormale: werkzaam- beid der slijmmembranen. em voornamelijk die der piswerktuigen , weshalve het afkooksel van het in- wendig gedeelte ván dem bast, bi den witten vloed en verouderde druipers, met mut is toegediend ge- Hetzelfde geldt in cenen nog hoogeren graad van den. harst dezes booms, van. welken men zich tot dat einde, in spiritueuse oplossingen, in stede van dex Balsamus Copaive, zoude kunnen bedienen, ter- wijl bijz bóven- dezen het voordeel heeft, dat- zijue werking niet zeer. verhittend is. — | Uitwendig wordt deze harst neg gebruikt tot berookingen: tegen rheu- matismen „ jichtpinen, stijfheid der gewrichten enz., zoo als hij ook, bij wijze vau een pleister op. den omtrek der maag gelegd, een goed krampstllend middel oplevert. zen Ove-. ( 254 ) Overigens lijdt het geenen twijfel, of deze harst is dezelfde welke in de geneeskunde onder den naam van Takamahalk bekend is, doch wegens zijne zeldzaam- heid en duurte, en de vervalsching die hij onder- gaat, weinig in Europa wordt gebruikt. — Intusschen zoude Java eene groote menigte daarvan in den handel kunnen brengen; want zoo bedekken b. v. geheele bosschen van deze boomen het zuidelijke strand, en op het eilandje Nousa kambangan heb. ik klompen zoo dik als eene vuist, aan de oude boomstammen zien hangen, ja met elke snede in de schors vloeide eene menigte geelachtigen, naar honig geljkenden , balsem uit dezelve, welke allengskens in de opene lucht tot den gewonen geelbruinen eigen- aardig riekenden harst verhardde. Á Bovendien wordt nog uit het rijpe zaad, zoo van den Jamplong als Sulatri (Apolerium Sulatri), door uitkoken of uitpersen, cene vette olie. getrok- ken, die niet slechts dient tot lampolie, maar ook ter genezing van huidziekten , hoofdzeer, ook om het baar te doen wassen, en tet inwrijving van — leden. Dat overigens het waterachtige vleesch, ea de zaadkorrels onzer Mangostan (Garcinia Mangos- tana) omgeeft, door den fijnsten en verfrisschensten smaak, zooveel ik weet, alle onze andere indische vruchten overtreft, is te bekend, om er hier ‘veel. van te zeggen, " In rra tan ee (255) in eenen minderen graad is dit ook het geval met onze in het wild wassende soorten van Garciniae die slechts de aankweeking en veredeling door ^s men- schen hand behoeven, om ons welligt even smake- lijke vruchten, als de eerste, te verschaffen. De zuurachtige beziën der Sulatri ( 4poterium Sulatri) worden insgelijks door de Inlanders gegeten; echter ontwaarde ik zelf na een ruim gebruik van de- zelve hevige buikpijn en loop. Het hout van bijna alle boomen dezer familie on= derscheidt zich door hardheid en duurzaamheid op eene treffende wijze, zoo dat men zelfs moeite heeft om het te bearbeiden, terwijl hetzelve vooral tot on- derlagen voor zware lasten geschikt is. HIPPOCRATEEN. Van deze familie is mij verder niets bekend, dan dat de vruchten wegens het zoet smakende vleesch hetwelk de zaadpitten der Salacia Prinoïdes (Matta - Kantjiel) en der Salacia Macrophylla omgeeft, bij de Inlanders zeer gezocht zijn, en dat zoowel bast als wortels vau beide deze gewassen, adstringe- rende hoedanigheden hebben. DIPTEROCARPEEN. De weinige hiertoe behoorende gewassen, welke ik het geluk heb gehad in onze bosschen te ontdek- ken, zijn onder de hoogste en prachtigste boomen te rekenen, die welligt in eenig land gevonden wor- den. (256 ) den. Geen kruidkundige , die met eenige opmerk. zaamheid onze wouden gadeslaat, zal deze reuzen onopgemerkt voorbijgaan , en de indruk, dien hunne. beschouwing op hem maakt, zal nimmer uit zijn ge- heugen worden gewischt. | 3 ‘Stemmen deze boomen in menig opzigt reeds ved overeen met de Guttifereén of ook met sommige Eiaeocarpeen, zy toonen ook menige overeenstem mende eigenschap met dezelve, met betrekking tot hunne ‘bestanddeelen. Hunne basten, tot -zelfs eenigermate hun hout, zin met balsamieke harstdee- len doordrongen, die door insneden wit dezelve viloeijen. Slechts langzaam verhardt zich deze bal- sem tot eenen witten korrelachtigen taeijen horst, die vrij sterken bijna even als de Copaive - balsem rickt, en zich geheel in Aether oplost. — Overigens weten de Inlanders van dezen balsem geen ander gebruik te maken, dan dat zij bladeren daarmede bestrgken, dezelve oprollen, en zoo bij wijze van kaarsen of flam- bouwen bezigen; meu begrijpt ligt, dat dit meestal meer aardigheidshalye , dan tot nut geschiedt, ofschoon de vlam van zoodanig een licht helder is, en eenen niet onaangenamen hartsachtigen reuk verspreidt. Het hout dient tot bouwstof, en zoude Wegens zijnen hartsachtigen aard tot de bereiding van teer kunnen worden gebezigd. MALPIGHIACEÉN en ACERINEÉN: Van de gewassen , welke ik van deze beide fami- hen dc (257) lien heb aangewezen, zijn mij volstrekt geene uit- stekende eigenschappen bekend geworden, die ver- dienen zouden, hier eene plaats te vinden, mèt üitzondering mogelijk, van de bijzondere geschikt- heid van het hout van den Zaritie (Taritia) tot duurzaam timmerwerk. SAPINDACEEN. Ook hier schijnt de kultuur veel ter verbetering der vruchten van de Euphorien te hebben bijge- dragen, daar slechts die soorten derzelve ( Eupho- ria Lit-chi, E. glabra, E. Nephelium) eene zoete of ziünrachtige pulpa om haar zaad voort- brengen, welke op gebouwde gronden wassen, ter- wijl daarentegen die, welke zich in onze bosschen bevinden, weinig of geen spoor van dat sappig om— kleedsel vertoonen. -- Men weet, dat de vruchten der Zit-ehi in China worden gedroogd, en náar Chinesche volkplantingen in dezen Archipel uitge- voerd, deels omdat de Chinezen deze vruchten, on— ' der meer andere confituren, gaarne op hunne thee~ tafels zien, deels ôok, omdat zij gelooven, dat het eten derzelve hen tot den bijslaap aanzet. Overigens zijn ook de vruchten der Kilaleijo ( Erioglossum edule) bij den inlander, als eet- baar bekend ; want zelden treft mén eenén boom aan , waar zij dezelve tot volkomene rijpheid laten komen, terwijl zij ook de jonge bladeren, gekookt, als groente gebruiken, Doch cen grooter nût ver= schaft ( 258 ) schaft hun de vrucht van den zeepboom ( Sapindas Rarak), Wegens het gomachtig loog-zout bevattende. slijm, hetwelk tusschen het binnenste en buitenste be- kleedsel der vrucht besloten is. Deze stof is geelachtig , doorschijnend , taai, flaauw van reuk, heeft cenen w al- gelijk bitteren, cenigzins scherper smaak en lost zich schuimende in water op, terwijl zj zich als zeepsop laat gebruiken, en als zoodanig even goed : als zeep tot het reinigen van kleedingstukken kan | worden gebezigd. icd dels m HYDROCEREËN BALSAMINEÉN OXALIDEËN EN ZYGOPHYLLEÉEN. Van de gewassen dezer familien maken de inr landers weinig gebruik; slechts. bezigen zij de jonge bladeren van eenige Balsamineën, b. v. yan Balsa- mina id welke zij met anijszaad fijn wrijven, inwendig tegen pisverstoppingen van jonge kinderen, terwijl zij tot dat einde ook de gekneusde bladeren op den onderbuik leggen. RUTA CEËN. Ofschoon mij niet bekend is, Ln de inum ecnig medicinaal gebruik van deze gewassen maken, zoo zouden echter de opwekkende en versterkende | krachten , welke onze Evodiae en de meeste der Zan= z hoxylg bezitten , onze geheele opmerkzaamheid ver= ienen, Indien. namelijk Zanthoxylum fraxineum en Zo Cláva Herculis bijzouder wegens de scherpe he > 2ro- 1 (259 ) aromatieke olie. die hunne hasten- en vruchten be- vatten, in Amerika, als sterk prikkelende en de uitwaseming bevorderen ade middelen gelden, die nog : bovendien de merkwaardige elo genschap toonen, van zoo wel door plaatselijk , als inwendig gebruik, sali- Yatie te verwekken, zoo mogen wij, in dit opzigt, ook bijna eene gelijke werking van onze Zanihoxyla verwachten, daar niet slechts hunre basten, maar vooral ook hunne vruchten doordringende aroma- tieke eigenschappen bezitten, en daarbij zeer rijk aan bittere extractiefstof, gedeeltelijk ook aan harstdee- len zijn. — —Hk wil derhalve hier slechts aanmerken, dat Bar- ton de bovengemelde gewassen in Amerika niet alleen tegen rheumatismen met goed gevolg heeft ge- bezigd, maar ook op de gunstigste wijze gewag maakt van derzelver gebruik bij verlammingen der tong en der mondspieren. -- Dit is zeker, dat wij ons van het afkooksel van alle onze Evodién en Zanthoxyla uitwendig als een zuiverend en opwekkend wond- middel kunnen’ bedienen. —— SIMARUBEÉN. Naar mijn inzien verdient de Nzota, die tot nog toe onder andere familien is. gerankschikt geworden , met meer regt eene plaats onder de Simarubern, waarvoor ook de eigenschappen harer bestanddeelen pleiten, — Het zuivere bitter der basten van de ts. x : . š Guassia en Simaruba wordt ook in die yan onze Ga- ( 260 ): Cap pait (Niota Lamartiana (*)), voornamé- ljk bi de vrucht waargenomen. — Door deze bit- terstof wordt ons dit middel ten hoogste gewigtig bij zwakte van het darmkanaal, ziekelijke slijmafzon- deringen van hetzelve, gebrekkigen toestand der gal; door werkeloosheid van haré afzonderende vaten veroorzaakt, en over het algemeen, bij alle naziek- ten, met zwakheid en verslapping der maag en in- gewanden verbonden. Rheede (Hort. Malab. t. 6. p. 52.) zegt ook, dat het afkooksel hater vruch- ten in de Cholera - morbus wotdt aangewend; ter- wijl ik mij daarentegen met voordeel van hetzelve heb bediend bij remitterende en intermitterende gelkoortsen.. (*) Zoowel de Niota tetrapetala als N. pehtapetala zijn Synonimed, mijner A. Lamarkiana, gelijk diúidelifk blijkt uit het aangetoónde generische karakters terwijl 4 en g- mannige bloemen aan eeng en dezelde plant voorkomen, LI P e BIDRAGEN OT: DE FLORA VAN NEDERLANDSCH INDIË, UITGEGEVEN DOOR C. L. BLUME, M. D., COMMISS ARIS VOOR DEN BURGERLIJKEN GENEESKUNDIGEN DIENST, DIRECTEUR VAN 'sLANDS PLANTENTUIN TE BUITENZOEG, ENZ. 7090339 7.4 239 209 nn 6de Stuk, Met vyf Tahcilen. SIATAPÍA, TER LANDS DRUKKER UJ. 182). BIJDRAGEN TOT DE KENNIS DER JAVAANSCHE ORCHIDEEN. HEBBEN wi reeds in de voorgaande stakken me- nige familie van planten leeren kennen, waaraan Java, en over het algemeen deze Archipel, zeer rijk is, ook van de Orchideën zullen wij eenen even grooten voorraad vinden, hetgeen des te meer op- merking verdient , daar wij er slechts weinige in de botanische werken als ter loops vinden aangestipt. Deze omstandigheid heeft mij dan ook aangespoord, om de organisatie onzer Orchideën nategaan en naauwkeurig te beschrijven , eene onderneming, wel- ker uitvoering met menigvuldige moeielijkheden ver- bonden was. Of zouden zwarigheden en vermoejjenissen, die bijzonder onder eene heete luchtstreek met de be- oefening der botanische wetenschappen gepaard gaan, niet verdienen in aanmerking te komen? In elk ander vak toch, buiten het natuurkundige, kan men zich binnen eenen beperkten kring ver- maard maken ; doch de natuuronderzoeker kan al- leen door zorgvuldige nasporing der geheimen in de opene natuur eenige verdienste verwerven, & Het * Het zijn dan ook alleen mijne waarnemingen, die mij geleid hebben in de rangschikking van deze belangwekkende familie —-geenszins eene vooraf op- gevatte meening,-—.geene zucht om de natuur binnen de grenzen van een systema te beperken. Neen ! het was de hoogé bergrug, die het geraamte van Java vormt, — het waren huiveringbarende diepten , van vulkanisch vuur doorwoeld , — het waren ont- zagselijke bosschen, grootendeels nog geheel nict, of ten minste voor de botanie niet genoegzaam be-. zocht, — het was de oever der zee, te” vaak door moerassen verpest, —— deze oorden waren het tooncel, alwaar ik, onder het dulden van moeite en ongemak, blootgesteld aan alle afwisselingen van een ongezond klimaat, die waarnemingen verzamelde, welke tot: Van eenen anderen kant had ik ook bij de be- werking dezer familie met hinderpalen te worstelen , dic later slechts ten decle hebben kunnen worden uit den weg geruimd. Zoo was mij b. v. langen tijd geen teekenaar toc» gevoegd , zoo dat ik, bij vele andere bezigheden, slechts de emtrekken van eenige Orchideën met eigene hand kon afbeelden, iets dat te nadecliger moest zijn, daar goede teekeningen onmisbaar zijn tot staving mijner waarnemingen over gewassen , met zulke buitemgemeen teedere bloeideclen voorzien, terwijl men dikwijls gerst na verloop van jaren, een cenig.. maal , — (263) fnaal, ja bij toeval, in het bezit van sómmige dier zeldzaam bloeijende Orchideeën komt. Daarenboven ontbraken mij bijna alle geschriften, die over deze familie handelen, zoo dat ik mij bij Lunné, Species plantarum, edit. Willdenow , — Persoon , Synopsis plantarum, en Sprengels, Anleitung zur Kentniss der Gewächse, als de eenige hulpbronnen voor mijne beschouwingen, be- palen moest. 