Voorlezingen over handelsen zeeregt
art 655, maakt hij nn voorbehoudingen , zoo spreekt hij zich tegen. Daarenboven is het abandonnement een Jus sinyularey buiten de grenzen van het contract gelegen ; men kan daar bij geene willekeurige behan- dehng toelaten. Verder kan het abandonnement niet gedaan wor- den gedeeltelijk. Dit ffedeeUelijk moet van het verzekerde object verstaan worden, dat als univermm verzekerd is, b. V. een schip, eene lading, eene lading van twin- tig oxhoofden: men kan dan niet eenige vaten be- 230 ART. 676, 677 hoe hbt aband. gesohieden most. houden, en eenige aan den assuradeur laten. Even- wel wanneer dat schip of die lading niet voor de voile waarde verzekerd zijn, behoeft men niet die geheele lading, of dat geheele schip, in den eigendom van den verzekeraar over te dragen, maar alleen pro rata, want het onverzekerde quantum komt ten behoeve van den verzekerde, als of hij zich zelven geassureerd had, het geen onze wetgevers er ten overvloede hebben bijgeschreven ; verg. Code de Com^ tnerce, art. 372 al. (0) De assuradeur vergoedt niet in solidum, kan dus 00k geen abandonnement in soli- dum verlangen. Doch men gevoelt, dat dit eigenlijk geene uitzondering op den regel heeten kan; want in waarheid wordt toch datgeen geheel verlaten wat verzekerd was. Volgens het gezegde spreekt het verder van zelf, dat wanneer zekere corpora, o&choon tot dezelfde lading behoorende , afzonderlijk verzekerd zijn, alleen die corpora, b. v. eene partij van tien kisten suiker, gemerkt OC, en niet de ge- heele lading bij de vraag over al of niet abandon- neren , en wat men abandonneren moet , in aanmer- king komen; verg. het gezegde op art. 253 en art. 594. Uit dien hoofde is het van groot belang om te weten , of het eene , dan of het verschillende ver- zekeringen zijn, waarbij het voornamelijk op de af- zonderlijke waardering zal aankomen, zelfs wanneer er maar eene som op de geheele lading geteekend (a) Det het overigens anders begrepen worden kan, bewjJBt het JVeiwf- 9eh€ LandrecU, $ 2824 en 2829. AST. 678-680. WERKIKO VAN HET ABANDONNEMENT. 231 is; verg. Code de Commerce, art. 333; zie Marshall, bl. 612 en menno-pohls, ^ 669 bl. 603. Art. 678. Het abaDdoDDement volgens de voorscbriften van de wet gedaan zijnde^ be- hooren de verzekerde voorwerpen aan den verzekeraar ^ te rekenen van den dag van de beteekening van bet abandonnement^ bebou- dens bet aandeel van den verzekerde^ in bet geval van bet tweede lid des vorigen artikels. Art. 679. De verzekeraar kan , onder voor- wendsel dat bet verzekerde sebip of goed^ na bet abandonnement^ is vrijgegeven y zieb niet ontslaan van de betaling der verzekerde som. Art. 680. Indien de tijd van betaling niet bij de overeenkomst bepaald is y moet de ver- zekeraar zes weken, nadat bet abandonne- ment is beteekend y bet bedrag der verzekering , benevens de kosten van bet abandon nement^ betalen. Na dien tijd bctaalt bij ook wettelijke in- teressen. De geabandonneerde voorwerpen zijn voor die betaling verbonden. Het laatste, dat wij te beschouwen hebben is 5^. de werking van het abandonnement: art 678-680. 232 ART. 678-680. wbeking van hbt abanbonnbmbnt. Deze is tweeerlei: 1*^. dat het regt aan of op de verzekerde voorwerpen, op den verzekeraar overgaat; 2^ dat de wettelijke termijn begint te loopen, binnen welken de totaalvergoeding volgen moet. Men kan er 3°. bijvoegen het pandregt in art. 680 f. Betreffende het eerste valt te vragen: a. wat onder het abandonnement begrepen is P h hoe het overgaat ? c. sedert wanneer? d. aan wienP a. De gemeene leer is dat het verzekerde aan den assuradeur te goed komt, cum omni causa ^ dat is met alle deswegens aankomende regten; reeds de Guidon zeide: yydroils y noms, raisons et actions '^ en de reden is , dat de verzekerde niet behoort door de assurantie rijker te worden. Wanneer b. v. de ver- zekerde eene actie heeft tegen den schipper wegens kwade stuwaadje eener lading , en hij die lading na- derhand wegens langdurige aanhouding komt te abandonneren , behoort het voordeel van die actie ten bate te wezen van den assuradeur. Zoo ook wan- neer , wegens aanhouding, na verloop van zes maan- den het schip geabandonneerd wordt, behoort de vergoeding , welke de aanhoudende Mogendheid aan de eigenaars toekent, aan de assuradeurs te stade te komen. Indien men anders zegt, zoude de verze- kerde vergoeding bekomen voor eene schade die hij niet geleden had. De Engelsche regten strekken dat nog veel verder uit;(a) ons bestek laat niet toe in {a) Zie MARSHALL, bl. 623. ART. 678-6SS. WSBKINO VAN HET ABANDONNEMENT. 233 de beschouwing van allc die gevallen te treden; alleen willen wij niet onopgemerkt laten, dat het hier bij somtijds op de moeijelijke onderscheiding aankomen kan , of eene vordering of vergoeding tot de causa van het verzekerde behoort , dan of zij eenen anderen regtsgrond heeft, daar toe niet behoorende. Dit laatste zoude b. v. het geval zijn, wanneer een schip wegens stranding geabandonneerd, op dezelfde reis een ander schip bevrijd hebbende, daar voor reddingsloon te vorderen had. De assuradeurs kun- nen hierop geene aanspraak maken. Het moeten in alien gevalle regten zijn, die den verzekerde, ter zake van zijn eigendomsregt aan het verzekerde voorwerp toekwamen. Waar men zich voor wachten moet, is (zoo als MXNN0-P0HL8 zcer goed uit een zet, ^ 677), de mee- ming dat onder de genoemde causa ook de vruchten van de zaak, met name de vracht, sls/rucius civiles van het schip, zoude begrepen zijn. Dit is zelfs, naar het Romeinsche regt, een dwaalbegrip; de vruchten moeten wel veel tijds teruggegeven worden in dezelfde gevallen waar in restitutio cum omni causa plaats heeft, doch het eene is niet onder het andere begrepen , en de benamingen zijn geenzins synouiem. De verzekeraar heeft geen regt op de vracht, vi^an- neer hij de vracht niet verzekerd heeft , bij ons kan het schip met en zonder de vracht, en de vracht afzonderlijk, worden verzekerd. Voorts blijkt het genoegzaam dat de hier gewraakte leer aan onze 234 ART. 678-680. werkikg van hbt abandonneicent. wetgevers niet behaagd heeft^ uit het achterwege laten van art. 386 in den Code, het welk onmogelijk toevallig wezen kan. Zelfs in Frankrijk is dezelve niet oud, maar eerst bij eene declaration van 1779, ingevoerd, en van daar in den Code overgegaan. Hoe zeer over dit punt, in de leer althans, ge- twist wordt, kan men zien bij Marshall en bij menno- POHLS, t a. pi. b. Wat het overgaan op de verzekeraars betreft, schoon er in den Guidon over getwijfeld wordt, is het tegenwoordig algemeen , dat die overgang plaats heeft ipso jure, zonder eenige traditio of levering, en bij ons is hier voor de bewoording van art 678 als voldingend te beschouwen; verg. ook art 321 ^ die a/stand. Dit geldt iutusschen alleen van den eigendom van de verzekerde corpora, en niet van de actien tot de omnie causa behoorende, waar van wij kort te voren gesproken hebben, volgens art. 669 en 656, en de uitdrukking alhier behooren de voorwerpen: waartegen art 284 niet strijdt In alien gevalle zal de verzekerde van die actien spe- ciale opgave behooren te doen, volgens art 676. Voor het overige is deze overgang of overdragt onberroepelijk ; men kan er niet op terugkomen. Niet alleen kan, volgens art. 679, de verzekeraar er zich niet op beroepen, dat het schip hemomen, of vrijgegeven is, om van de voile vergoeding af te wezen, onder aanbod van het reddingsloon of randsoen en van de andere partiele schade, maar ABT. 678-680. WSaKING VAN HET ABANDONNBMBNT. 235 ook omgekeerd kan de verzekerde het vrijgekomen scMp Diet vorderen, onder aanbod om de assu- rantiepenningen terug te geven, of daar voor kwij- ting te verleenen; hetgeen hij bij de goederen ter zake eener ODverwachte rijzing van den markt- prijs b. V. in het geval van art. 668, wel wenschen zoude. Dit laatste staat nu wel niet even zeer in de wet uitgedrukt, doch wordt algemeen begrepen, zie MENN0-P0HL8, ^ 676; MARSHALL, bl. 625; PO- THiER, n° 188; EM^RiGON IL p. 195. Voor ons ligt het bewijs in art. 678, waarin niet gezegd is dat da eigendoin slechts herroepelijk overgaat- Her- roepelijkheid wordt niet vermoed, evenmin als de ongelijkheid in den toestand der contracterende par- tijen, welke in de onherroepelijkbeid slechts van eene zijde zoude gelegen zijn ; verg. L. 3 f. D. manr dati. zie evenwel het On twerp van 1809, art. 578. c. De vraag wanneer de werking van het aban- donnement eenen aanvang neemt, ew nunc of ex tunc, schoon onze wet, even als de Fransche hier- omtrent duidelijk spreekt, is in zoo verre niet overbodig, als er eene leer gevonden wordt van de onze zeer afwijkende. Men zegt namelijk, dat het abandonnement eene terugwerkende kracht heeft, zoo dat de assuradeurs van den beginne af (zal wel moeten heeten: van den dag dat de risico begint), geacht worden eigenaars te wezen: waar bij dan heel verkeerdelijk de L. 1 , § 6. D. Si quid infraur dem patroni wordt aangehaald. Zoo emerigon t. a. pL 236 ART. 678-680. werkino van het abandonnement. en met hem Marshall, bl. 613. De aanleiding tot die leer mag geweest zijn de sjrmbolische formule en de Polissen, waarmede de assuradeurs bunne waar aanprijzen: „en stellen ons in alles in uwe 9,plaatse/' waar bij de Franschen dan nog voegen : comme si assure ne fut; bet welk zicb laat parapbra- seren: als of bet uw goed nimmer geweest ware, maar bet onze, en tei) onzen scbade verloren was gegaan. Docb weten de genoemde scbrijvers van bet gebruik dezer fictie en van de gevolgen der retro- activiteit weinig te verbalen. Zeker is bet , dat dezelve tot zeer verkeerde gevolgtrekkingen leiden kan ; b. v. om te zeggen, dat al bet geen met bet schip, of met bet goed, van bet begin der reis af, ver- diend of gewonnen was, den assuradeur moet wor- den goed gedaan. Men stelle zicb bet geval voor, dat bij eene assurantie met de clausule de faxre echeUey of om allerlei bavenen aan te doen, aldaar te lossen en te laden, en koopmanscbap te drijven, bet scbip een en ander maal vracbt verdiend bad, of goederen bad aan land gebragt, daar na door anderen vervangen, en vervolgens scbip of goed, of beide, waren vergaan; de assuradeur konde dan wel met zijne JicHo optreden, om dat alles te beb- ben. Omgekeerd konden bem, bebalve bet totaal verlies, allerlei incomnioda, door de eigenaars gele- den, worden ten laste gelegd, en zoo dpende eene cumuiatio van abandonnementscbade en avarijscbade te weeg gebragt; iets dat volgens erkende beginselen. ART. 678-680. WEHKINO VAN HET ABANDONNEHENT. 237 geene plaats hebben kan. De assuradeur mag bij de wet met reclame- of reddingskosten belast wezen, in zijn belang gemaakt, volgens art. 283, in bet alge- meen staat de regel vast, dat bij niet verliezen kan boven de som waar voor bij geteekend beeft, en in evenredigbeid waar van bij premie geniet Ben uit- voerig arrest van bet Hof van Cassatie, waarjn dit beginsel wordt betoogd, met andere redenen voor en tegen, ziet men bij boulay-paty, iv. bl. 519. Bij ons is bet uitgesproken in u*t. 718. Het verdient derhalve alle goedkeuring , dat onze wetgevers in art. 678, in navolging van den Code, art 385, gezegd bebben: „te rekenen van den dag van de beteekening van bet abandonnement;" ook is daarmede niet strijdig betgeen wij te voren van de omnia causa, welke met bet verzekerde moet ver- laten worden, gezegd bebben; die causa beboort niet tot bet voorledene , maar tot het tegenv^roordige , het zijn regten die de verzekerde beeft, omdat bij eigenaar is van de corpora, en welke bij derhalve met den eigendom aan dezelve overdragen moet. De vraag blijft dus alleen van bet tegenwoordige en toekomstige, te weten: van den dag af der betee- kenis; maar hoe is bet met de toepassing bier van gelegen? Het schip, dat men voor verloren hield, en dus na verloop van zekeren tijd abandonneerde , was niet verloren; bet abandonnement , weten wij, is tocb bestaanbaar, art. 667 en 679, maar nu beeft dat schip, nog na den dag der beteekenis, vracht 238 ABT. 678-680. wbrkino va.k hbt abandonnbmrkt. verdient Men gevoelt wel dat de vracht met hon schip gewoDnen aan de verzekeraars komen moet, evenwel niet zoo maar ipso Jure, en niet voluit; de scbipper en de bevrachters hebben gecontracteerd met den verzekerde, niet met de assuradeurs; die hebben tegen hen geene actie, er zal cessie of verrekening moeten bij komen; voorts is het niet waar dat het schip de vracht verdiend heeft , de vracht is door de reeders gewonnen contrahendo, niet minder door de operae van schipper en scheepslieden , en door middel van hun kapitaal , dan door het schip; een gedeelte znl- len dus de assuradeurs alleen kunnen vorderen. Het- zelfde moet gezegd worden wanneer na de beteekening prijzen gemaakt, of andere winsten gewonnen zijn, waar toe evenzeer de operae zijn dienstbaar geweest. Dusverre over de overdragt. Bene andere werking van het abandonnement is het loopen van den termijn van zes weken, volgens art. 680, waar na de ver- zekerde som vorderbaar wordt, voor zoo verre na- melijk geen termijn bij contract bepaald is, en hier zal men ten minste kunnen zeggen : „dies interpeilat pro homine." In onze Handelsteden was die termijn verschillend ; de Code stelt denzelven op drie maan- den, Code^ art. S82. Na dien tijd betaalt hij wettelijke interessen, te weten, zes percent. Elders verliest de assuradeur door zijne mora het voordeel van zekere percenten te kunnen aftrekken. PreusmcAes Landrecht, % 2314, verg. Hamb. Verord. Tit. 16. ABT. 681. PLIGT. DB& MAKBLAABS IN ZE£-ASSURANTIB. 239 Voor de avarijbetaling is dezelfde termijn vastge- steld, in art. 721. Tot de werking van het abandonnement kan in de derde plaats nog gebragt worden, het pandregt hier aan abandonnerende eigenaars toegekend, dat iD vele gevallen van belang wezen kan. Bij de avarijactie komt dat niet te pas, omdat de verze- kerde eigenaar blijit ZESDE AFDEELING. VAN DS PLIOTBN BN BEOTBN DBB MAKBLAA&8 IN ZEB-ASSUBANTIB. Tot de bronnen behooren: onmiddellijk bet Ont- werp van 1809, middellijk onze stedelijke verorde- ningen , met name die van Amsterdam ; zie van der KEES8EL, Tkes, 766. Men kan hier met vrucht raadplegen: busch, Daratellung, i. bl. 338 en 351. MA&sHALL, bl. 295, met vergelijking van de Hamb. Yerordening en het Pruissische Landregt De inhoud is tweeledig: 1^. hoe de makelaars zich bij het sluiten van iedere assurantie, en met betrekking tot dezelve daar na , te gedragen hebben , art. 681, waar bij komt art. 260. 2^ hoe hij aan- sprakelijk is, vordering heeft, en zekerheid voor de premie, art 682 en volg. 240 ART. 681. PLIGT. DEfiMAKELAABSINZEE-ASSURANTIE. Art. 681. De makelaars in zee-assurantien zijn verpligt: V. Aan den verzekeraar ^ of, indien meer- dere dezelfde verzekering hebben ge- sloten, aan den eersten huDner, uit- drukkelijk binnen 24 ureD na bet sluiten derzelve, iDdien aLsdan de poiis nog niet is opgemaakt en afgegeven, uit te reiken eene onderleekende nota, houdende vermeiding yan bet verzekerd voorwerp, de som waarvoor is verze- kerd, de premie en de voorwaarden. Deze nota geldt tusscben de partijen als een begin van bewijs bij gesebrifte ; 2"^. De voorv«^aarden , verklaringen en op- gaven duidelijk in de polis te vermel- den, met inlasscbing van al betgeen^ bij de wet, als noodzakeiijke vereiscb- ten eener polis is vooi^escbreven ; 3^ Naauwkeurig , in een daartoe aan te leggen register , afsebrift te bouden van de polissen, door bunne tusscben- komst gesloten; 4°. In betzelfde register op te nemen en beknoptelijk te vermelden de aanteeke- A.RT. 681. PLI6T. DERHA.KI£LAA.KSINZE£-AdSURANTIE. 241 ningen^ papieren en bescheiden^ die zij aaD de verzekeraars , bij de invor- deriog van schade^ hebben overgege* ven^ en de berigten en brieven weike door hunne tusschenkomst aan de ver- zekeraars^ gedurende den loop der over- eenkomst of daarna^ mogten ziju me- degedeeld ; 5"^. Bij de schadevergoeding , aan den eerst- geteekend hebbende verzekeraar^ bene- vens de schade-rekening^ over te ge- ven eenen door hen geteekenden staat van alie papieren en bescbeiden^ tot regtvaardiging dier schade-rekeningdie- nende ; 6p. Aan de verzekerden of aan de verze- keraars^ zoo dikwijis deze dit ten hun- nen kosle vorderen , te geven voor waar geteekende afsehriften der polissen , be- rigten^ brieven en aanteekeningen^ bier- boven vermeld. Alles op straffe van vergoeding van kosten , schaden en interessen. Art. 681. Indien bij eenige handelsaangelegenheid, zoo is bet bij de zeeverzekering dat de dienst van III. 16 242 ART. 681. PLIGT. DER HAKELAARSINZBE-ASSURANTIB. den makelaar noodzakelijk wordt. Niet alleen zijn veeltijds verzekeraars en verzekerden in verschillende landen woonachtig, in welk geval de laatsten wel eenen commissionnair of correspondent dienen te gebruiken, maar ook de kooplieden in loco woon- achtig, kunnen niet zelven bij de assuradeurs rond gaan, om onderteekeningen in te zamelen; daaren- boven bezitten zij zelden de noodige ervarenheid on) de vorderingen der assuradeurs te beoordeelen en te beantwoorden. Zij gebruiken derhalve gaarne eenen bedreven tusschenhandelaar , die dat alles weet, en gewoon is daar mede om te gaan, en wanneer men voor een ander assurautie moet doen , is bet een troost om door het gebruiken van een wel befaamden makelaar buiten verantwoording te kunnen blijven. Het is dan ook in de groote han- delsteden, zoo dra de assurantie levendigheid kreeg, in zwang gekomen. In de uitvoerige makelaarsveror- dening van Barcelona van 1372, worden de assuran- tiemakelaars nog niet gevonden, doch wel als be- staande zaak in de assurantie verord. van 1435 (bij CAPMANY, II. D. bl. 387). In den Guidon YiorAi hunne plaats ingenomen door een algemeen beambte onder den naam van greffier des Polices, aan wien wij omtrent dezelfde werkzaamhedeu , als bier, vinden opgedi*agen. In het formulier van Koning filips komt een premiebetaler voor, onderscheiden van den verzekerde, schoon ter zelver stede, en heet KNRiquEZ. In de Amsterdamsche Ordounantie van A&T. 681. PLIOT. DEB MAKELAARS IN ZUE-ASSURANTIK. 243 1598 zijn zij in vollen gang, en worden teregt ge- wezen, omtrent als hier, doch daarenboven met sterke penale bedreigingen. De eerste handeling is hier bet sluiten van de assurantie met den assuradeur, op last van den verzekerde; daarop moet de makelaar, binnen 24 uren eene zakelijke nota afgeven, en binnen acht dagen de Polis opmaken , welke loopen van den dag waarop de overeenkomst gesloten is, art. 260. Deze nota wordt in onze wet als een bewijsmiddel voor- gesteld, en dit kan verstaan worden zoo wel van de res ipsa, als van de bedingen, verg. art. 358. Dewijl echter hierbij alleen de verzekeraar, en wel de eerste, genoemd wordt, de verzekerde niet^ zal wel hoofdzakelijk bet laatste bedoeld zijn. De bedingen worden meest door den assuradeur gemaakt , als zoo vele uitzonderingen van risico, waar mede hij niet te doen wil hebben. Komt nu eenige da- gen later de makelaar met de Polis, en deze luidt niet juist zoo als overeengekomen is , zoo is bet ge- wis een groot gerijf dat men den makelaar zijne eigene nota op bet lijf houden kan ; daarmede is dan aan alle misverstand en gescbil een einde gemaakt- Verg. overigens bet Ontwerp van 1809, art. 635. Onze wetgever zegt niet, zoo als de Code doet, art 79, dat de makelaar de Polis opmaken moet, maar onderstelt bet, en spreekt alleen zoo als zij bier doet, omdat men veelal gedrukte formulieren beeflt, welke maar beboeven te worden ingevuld, 16» 244 ART. 681. PUGT. DER BfAKELAARS IN ZElfl-ABSURANTIE. en wij weten dat zelfs oudtijds een formulier voor alle verzekeringen , mutatis mutandis, was voorge- schreven bij de wet; dat doet zel& nog de Hamb. Verordeniug in 1731, schoon men zich daar nu weinig aan houdt. Verder moet de Polis op een register worden overgeschreven, en op hetzelfde re- gister summierlijk geboekt alle aandieningen ; hier van kunnen dan de belanghebbenden ten alien tijde afschriften bekomen. Voorts zal de makelaar, in geval van verlies, de schaderekening opmaken, of overleggen, indien men hem daartoe gebruiken wU , met eenen geteekenden staat van de bewijsstukken. De bewijsstukken zelve worden niet overgegeven ; («) schoon natuurlijk de assuradeurs daar van inzage kunnen verlaugen. Eindelijk is een gewoon bedrijf van deze make- laars, het innen, uitbetalen, en voorschieten van de premie; het welk wij afzonderlijk geregeld viudeu bij art. 682 en volg. In vroegere tijden, toen de assurantie niet zoo druk ging, was het eene be- stendige gewoonte, dat de verzekeraar bij het tee- kenen van de Polis de premie ontving, waar van de oude formulieren getuigen , zie de Polis nigolaas VAN EMEREN bij Kouiug FiLiPS (auders die bij cleirac, achter den Guidon: doch zie de aanteekeningen op Ch. 20, art 4). In de aangehaalde Barceloniscbe (a) De onderdeelen d*. 4 en 5 sch^nen elkander hierin tegen te sprekea ; doch zie in het Ontwerp van 1809, art. 685. ART. 682. BETALING DEB PREMIE DOOR D. MAKELAAR. 245 verordeDing is het zelfs op straffe van nietigheid voorgeschreven , en de vermelding een vereischte; hetgeen nog in zeer late tijden tot verkeerde beoor- deeling van het contract verleid heeft» zie busch i. D. bl. 337. Bij toenemende levendigheid evenwel, en ook wel ter zake van anders medebrengende locale inrigtingen , is men daar van afgegaan. De makelaar die de assurantie sluit, gaat niet rond met een zak geld om premien te betalen , maar blijft dezelve aan den assuradeur schuldig, die deswegens met hem eene openstaande rekening. houdt. {a) Even zoo ge- heart het, dat de verzekerde ze schuldig blijft aan den voorschietenden makelaar. Daar bij kan het dan voorkomen, dat, hetzij de makelaar, hetzij de verzekerde handelaar, is komen te failleren, voor welke twee gevallen de wetgever hier heeft willen zorg dragen. Art. 682. Indien de premie, bij de teeke- ning der polis eener zee-assurantie , Diet is uitbetaald, is de makelaar, door wiens tus- sehenkomst de verzekering is gesloten , tot de voldoening daarvan , als eigen schuld , gehou- den^ behoudens nogtans het verhaal van den (a) Van misbniilEen hier b^ Toorkomende getoigt BiiscH, en met name eene Notificatie Tan den Raad der stad Hamburg van 1761, achter de Astec, Ordn. afgedrukt: doch de klag:ten van de aasnradenrs, dat de premien zoo slecht inkomen, z^n veel ouder. Zie de overeenkomst onder- ling Yan 1677, bg langenbkcx, bl. 425. 246 ART. 682. BBTALING D£R PREBOK DOOR D. MAKBLAAR. verzekeraar op den verzekerde zelven, voor zoo verre deze niet bewijst dat de premie door hem aan den makelaar is voldaan; blijvende in alien gevalle de verpligtingen van den ver- zekeraar jegens den verzekerde stand houden. De makelaar is voor de premie niet aan- sprakelijk^ indien bij de polls is bedongen, dat dezelve niet dadelijk zal worden betaald. Art. 682 zegt: De makelaar is tot de voldoening van de premie als eigen schuld gehouden, Juristisch laat zich dat dus verklaren. De makelaar is in de eerste plaats de gemagtigde van den verzekering zoekende handelaar, niet van den assuradeur, die contracteert zelf; evenwel als de assurantie gesloten is, dan kan men, in aanmerking nemende het alge- meen bestaande gebruik, en op grond dat hem de verzekeraar de Polis heeft in handen gegeven, wel bev^eren, dat hij last heeft om de premie te ontvangen, dewelke hij natuurlijk den assuradeur schuldig wordt, en dus is hij denzelven df(;^toM^ ^ra^zii- dati directs gehouden. Dit kan intusschen alleen gezegd worden, wanneer de premie niet wordt ge- crediteerd. Met dit laatste toch, geeft de verzekeraar altans, wanneer het in de Polis staat, genoeg- zaam te kennen, dat hij dezelve met den geassu- reerde verrekenen wil, en dat dus de makelaar ze niet moot gaan ontvangen. Hier bij valt ook nog ART. 682. BBTALINO DER PfiEBaE DOOR D. HAKELiLAR. 247 te herinDeren , dat in het eerste geval , de makelaar niet alleen voor de premie kan worden aangespro- ken, om dat hij ze heeft ontvangen, maar ook op grond dat hij ze ontvangen moest en konde; hij is dan in culpa, als hebbende den aangenonien last niet uitgevoerd. Uit het gezegde blijkt verder, dat het niet is een borgtogt, of een del credere y als mede dat de verzekerde, al is de makelaar aanspra- kelijk, niet te min aan den assuradeur ex contractu verbonden blijft; terwijl hij aan den anderen kant bevoegd is om den makelaar de premie te betalen* de welke door faillissement verloren gaande, het zijne schade niet wezen zal. De assuradeur moet dan zien , hoe hij die premie uit den failliten boedel krijgt, waar toe hem art. 683 , met een privilegie gedurende eene maand, te hulp komt. Die maand loopt niet van den dag dat de assurantie gesloten is^ schoon dat eigenlijk zoude wezeii de dies contracti mandati, maar eerst na de uitbetaling van de premie door den verzekerde aan den makelaar, te weten: hetregtop de penningen (zoo als het hier heet), begint eerst wanneer die penningen in den failliten boedel ko- men; met andere woordeu, de actio mandati (voor zoo verre), wordt eerst dan geboren. Art. 683. Indien de verzekerde de premie aan den makelaar heefl uitbetaald^ en deze, binnen den tijd van ^^ne maand na de uit- betaling^ is gefailleerd^ heeft de verzekeraar 248 ART. 683-685. failussement des makel. op dbs vbbzek. regt op die penningen , bij voorraog boven alle schuldeischers van den makelaar, met uitzondering der kosten van executie en van boedelredding. Art. 684. I)e makelaar de premie aan den verzekeraar hebbende voldaan , behoeft de po- lls^ weike hij mogt in handen hebben^ aan den verzekerde niet uit te leveren, zoo lang deze hem de uitgeschotene penningen niet terug geeft. Bij faillissement van den verzekerde is de makelaar die de polis nog in handen heeft^ bevoegd om de door den verzekeraar nog ver- schuldigde schade te innen^ ten einde daaruit aan zieh zelven het beloop der premie te vol- doen, behoudens zijne verpligting om het overschietende aan den boedel van den failliet » te verantwoorden. Art. 685. In geval de polis aan den ver- zekerde is uitgereikt^ doeh de door den ver- zekeraar versehuldigde schade nog niet geheel aan eerstgemelden , v66r zijn faillissement^ is uitbetaald, heefl de makelaar die de premie heeft voorgeschoten , regt van voorrang op de uit dien hoofde, nog te ontvangen gelden, ART. 688-685. PAILLI8SEMENT DBS M^KEL. 07 DBS VERZEK. 249 zonder aanzien of de schade v66r of na het faillissemeDt zij voorgevalien. Art 684 en 686. Aan den anderen kant zorgt de wet voor den makelaar, die de premie heeft voor- geschoten, en die deswegens heeft actio mandati coniraria tegen den verzekerde met een retentieregt aan de Polis, zoo heet het in de beide opstellen, van 1809 en van 1880; en het is wel bloote taal- zifterij dat die uitdrukking hier niet behouden is. Men kan daar nit wel niet besluiten, dat de Polis voor den geassureerde, om zijn regt uit te oefenen, onontbeerlijk is , of dat de verzekeraars alleen tegen ternggave van de Polis tot betaling gehouden zijn, zoo iets staat niet in de wet, verg. art. 167, en het bewijs van de assurantie konde nog aliunde genomen worden , verg. art. 258 ; nuttig is het even- wel, omdat het bezit van de Polis voor den geassu- reerde eene groote gerijfelijkheid oplevert, wanneer het op bijzondere bedingen, op verklaringen en opgaven, verg. art. 681 1° aankomt, die zich zeer moeijelijk aliunde laten waar maken. Het terug- houden is derhalve wel een geschikt middel ad faiigandmn deditorem, dat hij het voorgeschotene teruggeve. Dit terughonden kan ook nog van dienst zijn, wanneer de verzekerde, die de premie niet heeft teruggegeven , komt te failleren ; niet dat daar mede de curatoren in den failliten boedel tot betaling 250 AET. 6S3-685. faillisseicent des makbl. of des febzek. kunnen genoodzaakt worden, zij behoeven niet te betalen, en de makelaar moet het gemeene lot van alle de schuldeischers deelen; alleen in het bijzon- dere geval, dat jnist ter zake dezer verzekering, waartoe de premie en de Polis betrekking hebben, schadevergoeding te vorderen valt, kan de makelaar, met de Polis in de hand, als gesubrogeerd in de regten van den verzekerde, den assuradeur aanspre- ken, en nit de betaling zich zelven voldoen. Heeft de makelaar de Polis reeds afgegeven, dan is zijn toestand minder gunstig, hij kan de verschuldigde vergoeding niet innen , maar moet zich in den failli- ten boedel melden , als bevoorregte schuldvorderaar. Wat den regtsgrond \an de hier besproken pri* vilegien betreft, privilegien zijn, als jura sinffularia, altoos van eene positive, ja anomalische natunr; deze zijn blijkbare begunstigingen , op algemeen be- lang gegrond. Door het assurantiewezen is de groote zeehandel alleen datgene kuonen worden, wat hij is, en de assuradeurs kunnen alleen bestaan door hunne premien, daarora zoekt de wetgever hen voor het verlies van premien te beveiligen. Niet minder van belang is het, dat de assurantiemake- laars beschermd en in stand gehouden worden, en dat zij bij hunne voorschotten niet te kort komen. Het is waar, die vrijwillig crediet gegeven heeft moet er niet beter aan zijn dan anderen, doch in dezen is het crediet geven niet zoo zeer vrije keus als wel een noodwendig gevolg van eenen staat van ART. 683-685. FAILLISSBMEMT D£8 MAKEL. OF DES VEBZEK. 251 zaken door den ontwikkelingsgang van den koophan- del te weeg gebragt. Elders evenwel wordt bet meestal niet gevonden. In Hamburg is stellig bet tegendeel verordend (Tit. xxni. art. 8). In FraDkrijk is de verzekeraar gewaar- borgd door een privilegie op bet scbip, en wanneer dat niet bestaat, kan bij, in de meeste gevallen al- thans, Gompenseren , zie Code de Commerce ^ art. 191 n° 10; zoo is bet ook naar bet Preussiache Land- recht, § 2115 en 2116. Daarentegen geeft bet En- gelscbe regt den makelaar een verband op de Polis voor zijne gebeele met den verzekerde openstaande rekening, dus ook voor andere voorgeschoten pre- mien; zie Marshall, bl. 308. Zoo ver drijft bet onze wetgeving niet. Men boude in bet oog, bij art. 683 , dat naar gemeene regten een lastgever om gelden te innen daar voor niet bevoorregt is in den boedel van zijnen lastbebber ; alleen kan in bet omgekeerde geval bet retentieregt van den lastbeb- ber daar uit worden afgeleid, Burg. Wetb., art. 1849. Zelfs in ons handelsregt komt bet tegendeel voor. Die wissels om te incasseren overgezonden beeft, kan de wissels wel reclameren, maar op de geincas- seerde penningen is bij niet bevoorregt, zie art. 242. Opmerking verdient dat in deze afdeeling alleen eene gebruikelijke bevoegdbeid ondersteld wordt om premien te ontvangen, niet ook om assurantiegelden in te vorderen: waar toe dus de makelaar, zonder bijzonderen last van den verzekerde, buiten faiUis- 252 ART. 683-685. faillissbment diss makel. of des verzbk. semeDt van den verzekerde, als de voorgeschoten premie nog niet is terug gegeven, niet gemagtigd is, volgens art. 684. In Engeland evenwel wordt geoordeeld, dat wanneer de Folis in handen van den makelaar gelaten is, hij niet alleen bevoegd, maar verpligt is , om de schadevergoeding in te vor- deren, als zijnde een mandatum taciturn ^ zie mars- hall, bl. 810. Men heeft zich daar te land mede veel bezig ge- houden, met de vraag, of de verklaring, welke in vele Polissen eene gangbare formule is (zie de Ham- bnrgsche formulieren), dat de premie voldaan is, den verzekeraar van alle regt versteekt om die premie als nog te vorderen. Tegen den verzekerde, zegt men, heeft hij nu geene actie. Het Preuasiscke Landrecht, ^ 2114, daarentegen, en ook de Ham- burgsche assurantie (busch i. bl. 339, wel naar de leer van het Romeinsche regt, zie de L. 14, ^ 2. C. de non num. pec, , rv. 80.) vergunt hem nog der- tig dagen om in te vorderen. Bij ons moet die vraag naar het gemeene regt beoordeeld worden, waar tegen men art. 258 al. niet kan aanvoeren. YSBZBKEKINO BU VKRVOER TB LANDE EN OP BIVIEREN. 253 TIENDE TITEL. VAN VERZEKBRING TEGEN DE GKVAREN VAN DEN VERVOER TE LANDE EN OP RIVIEREN EN BINNENWATEBEN. Deze titel werd hier ingelast bij de wet van 26 December 1836, Staatsblad n^ 48. AU bronnen warden gebruikt de Handvesten van Amsterdam ^ iv. tweede vervolg, bl. 94 en 95. Men kan vragen of deze titel op de verzekering van schepen ook toepasselijk is, en dit schijnt bevestigend te moeten beantwoord worden. Schoon deze beide verzekeringen al vroegtijdig voorkomen (zie het zeventiende hoofdstuk van den Guidon)^ zijn nogtans regtsgeleerdheid en wetgeving daarbij weinig werkzaam geweest In bet uitvoerige Preussische Landrecht vindt men zoo goed als uiets, en het plan der Rijnvaartverzekerings-maatschappij bij BHRUSS, u. deel, bl. 208 bevestigt die armoede. Men ziet terstond dat alles naar de zeeverzekering is nagemaakt, met eenige willekeurige veranderin- gen. Zoo valt b. v. volgens die bepalingen, wel het ristomo weg, maar niet het abandonnement , schoon dit laatste anders gemeen-regtelijk is uitgesloten , AUg. Landr., ^ 2330 verg. met ^ 2364. In de Ham- 254 ART. 686-695. vesz. bu vebv. te landb en op bivieren. burgsche verordening wordt alleen hel Folis-formu- lier gevonden^ maar geene bijzondere voorschriften , schooD bet landvervoer daar beduidend is, en op de Elve ook nog al schade geleden wordt, waar over zie busch, i. bl. 322. Het is dan ook geen wonder dat onze wetgevers van dezen nieuwen titel in bun wetboek zoo weinig hebben weten te maken. Men moet zich maar, mu- iaiis mutandis y aan de zeeverzekering houden. Een noodwendig onderscheid is de duur van de risico. Niet zoo lang de reis duren zal^ maar zoo lang zij duren mag, indien zij niet eerder afloopt, volgens den vrachtbrief, treft den assuradeur het gevaar. De aanvang en het einde zijn verder niet technisch maar naturaliter geregeld ; de risico begint met den ontvang , en eindigt met de aflevering der goederen ; verg. art. 627. Op het overladen of overschepen zal het in den regel ook niet aankomen, iets, waar tegen evenwel de te voren genoemde Rijnvaartver- zekeraars eene stipulatie maken. Van veel meer gewigt dan deze appendix-verze- keringen, maar ook van vrij wat meer studie is de daarna volgende. Art. 686. De polis naoet^ behalve de ver- eisehten bij artikel 256 veroaeld^ uitdrukken ; V. Den tijd binnen welken de reis moet ziJD afgeloopen^ indieD dezelve bij den vrachtbrief is bepaald; ART. 686-695. VERZ. BIJ VERY. TE LANDE EN OP RIVIEREN. 255 2^. Of dezelve al of Diet ODa%ebroken meet worden voortgezet; 3"". Deu naam van den schipper^ den voer- man^ of den expediteur^ weike de ver- voering heeft aangenomen. Art. 687. De verzekeringen , weIke tot voor- werp hebben de gevaren van vervoer te lande^ of langs de rivieren en binnenwateren^ worden in bet algemeen en naar de omstandigheden geregeld door de voorsehriflen der wet om- trent de verzekeringen ter zee^ behoudens de bepaiingen^ in de volgende artikelen voorko- mende. Art. 688* Bij verzekering van goederen^ begint bet gevaar voor rekening van den ver- zekeraar te loopen , zoodra de goederen gebragt of besteld zijn aan het rij- of vaartuig^ bet kantoor of op zoodanige andere piaats alwaar men gewoon is het goed ter verzending te ont- vangen , en eindigt wanneer dezelve ter piaatse hunner bestemming zijn aangekomen , en aldaar aan bun adres zijn afgegeven^ of in de magt van den verzekerde, of van zijne gemagtig- den^ gesteld zijn. Art. 689. Indien goederen verzekerd zijn^ 256 ART. 686-695. v£BZ. bu v£Rv. te lands en op kivibben. welke te lande , of laDgs rivieren of binDen- wateren^ of bij afwisseling te lande en te water, moeten vervoerd worden is de verze- keraar in zoo verre ongehouden, als de reis^ buiten nood^ langs andere dan de gewone wegen, en anders dan op de gewone wijze^ wordt afgelegd. Art. 690. Indien de tijd van vervoer bij den vrachlbrief is bepaald^ en daarvan bij de polls is melding gemaakt^ is de verzekeraar ongehouden tot voldoening der schade^ voor- gevallen na den tijd^ binnen welken de goe- deren hadden behooren te zijn o verge voerd. Art. 691. Bij verzekering van goederen die te land 9 of wel bij afwisseling te land of te water, moeten vervoerd worden, blijft bet gevaar voor rekening van den verzekeraar voort- loopen, al ware het ook, dat de goederen, op reis, in andere rij- of vaartuigen worden overgeladen. Art. 692. Hetzelfde heeft plaats bij verze- kering van goederen, welke langs de rivieren of binnenwateren moeten vervoerd worden, wanneer de goederen in andere vaartuigen worden overgeladen, ten ware de verzekering A&T. 686-695- VBBZ. BIJ very. TE LANDE BN op RIYIBIUSN. 257 op goederen, in een bepaald vaartuig te la- den^ mogt gesloten ziJD. Zielfs in dit laatste geval blijft bet gevaar^ b^ overlading in andere vaartuigen , voor re- kening van den verzekeraar doorloopen ^ wan- neer dezelve, ten eiode bet vaartuig bij laag water te ligteD, of uit boofde van andere Doodzakelijke redenen^ is gescbied. Art* 693. Bij verzekering van goederen^ die te land verzonden worden^ is de verze- keraar ook voor de schade en verliezen aan- sprakelijk, veroorzaakt door sebuld of scbelmerij van de met de aanneming^ den vervoer en bezorging belaste personen. Art. 694. De bepalingen van de vijfde af- deeling van den negenden titel zijn insgelijks op de verzekeringen ^ in dezen titel vermeld^ toepasselijk. Art. 695. Het staat aan partijen vrij om^ bij beding^ van de bepalingen, bierboven bij artikel 688 en volgende vermeld^ aftewijken. III. 17 258 VAN A-VARUBN. ELFDE TITEL. VAN AVARIJKN. Bene leer welke met die van de zeeverzekering naauw zamenhangt, gelijk wij reeds bij art. 646 hebben kunneu opmerken. Uit dien hoofde schijnt het raadzaam, bier niet dadelijk de achterwege ge- bleven brand- en levensverzekeringen te laten volgen , we\ke geheel buiten de grenzen van het zeeregt lig- gen, maar eerst nog die avarijen af te handeien, waar van de kennis voor een zeeverzekeraar en voor een zeeverzekerde , althans voor die 'van zijnen rade, onontbeerlijk is. (a) De bronnen zijn (voor zoo veel het de verzekering niet betreft)^ de oude zeeregten, in de eerste plaats de nierkwaardige Pandektentitel: de lege Tihodia de jaclu. Ook in de I,uyypa0i^ vauTiKi^ bij Demosthe- nes in zijne rede tegen lacrituu wordt op de avarij , althans op de voornaamste species , den Jactus , acht genomen. Wij mogen verder te dezer plaatse niet onvermeld laten de oude stadregten van steden , die vroeg zeehandel gedreven hebben , van dien aard zijn de Hamburgsche stadregten van 1270, en van vol- gende jaren. (a) Tegen deze volgorde verklaart zich sterk menno-pohls, Seereehi n. S 440. VAN AVABU£N. 259 De literatuur is in dezen zoo overvloedig, dat men noodwendig dasificeren moet. Wij kunnen on- derscheiden: A. Werken van algemeeuen inhoud: a. die over Zeeregt, b. v. valin, holt, van kal- TBNBOBN en anderen, b. die over assurantie, b. v. £mebjgon, baldas- SEBONi en anderen; c. die over huurcontract , b. v. pothieb; B. Monografien: a. onder den titel de lege Rhodia; zijn zeer tal- rijk, zie bij gluck, Ausf. Erlaut, ^ 883. xiv. bl. 199, onder de nieuwere schrijvers aug. DE scHRiJVEB, Comment, sur la lot Bhodia de jactu. Bruxelles 1844; b. onder den titel van avarljen zijn mede niet weinige. Van beide vindt men ook opgaven, die evenwel lang niet voliedig zijn, in pabdessus, Bibliotieque , en bij MENNO-POHLS, Scereckt, ii. ^441 nota 1. Onder de nieuwere' schrijvers verdienen vermeld te worden: B. STEVENS, on (xoerage, London 1817. L. B. BAiLT, General merage. London 1851, weder uitgegeven 1856. HOPKINS, Handbook of average. London 1857. EBNST FBIGNET, Troite des avaries communes et parHculieree suivant les diver see legislations maritimes, 2 vol. Paris 1859. 17* 260 VAN AVARUBN. Onze NederlaDdsche zeeregtsliteratuur is in dezen geenzins arm. Voor alle anderen valt te roemen het gulden tractaat van het regt der Nederlandsche ava- rijen gemaakt bij Mr. quintyn wettsen, sedert 1555 raadsbeer van het hof van Holland , geboortig van Ter Vere, gestorven in 1565. Het schijnt geschreven na 1568, en voor het eerst te zijn gedrukt te Lei- den in 1617; sedert werd het meermalen herdrukt, in het boek der zeeregten, en bij verweb. Men heeft er ook eene Latijnsche en eene Fransche ver- taling van. Omgewerkt werd het door casaregis, en met aanteekeningen verrijkt door simon van leeu- WEN, G,den ernstigen Leidenaar"), waar bij in de Latijnsche vertaling nog andere gekomen zijn van MATHEUS DE VICQ. Behalve den titel bij de groot, Inl, iii. 29, met VAN der keessel, Thes, 780 en volg., hebben wij bijnkershoek , Quaest, Juris PrivaliyLib. iv. Cap, 24. De nieuweren zijn: PIETER sanderus. Beredencerd vertoog over de vor- deringen van conirzAuite, op de eigenaarSy qfladers of geconaigneerden van verlorene goederen, als ova- ryegro88€y en over de thans daaromtrent plaals heb- bende practyh Uj de Hollandsche aesurantieiameren. Amsterdam 1802, S"". Mr. wiLLEM HESSEN. Judicteele formulieren concer- nerende de zeezaken en avaryen. 's Gravenhage 1776. Voorts hebben wij eene Hollandsche vertaling van het vierde deel van baldasseroni (met weglating VAN AVABUEN. 261 van de bijgevoegde adviezen, gewijsden en casus), onder den titel , Verhandelingen over de avarijen door den ridder ascanio baldasseroni , uit het Italiaansch vertaald door Mr. c. volIjBNHOVbn. Amsterdam 1808. Van de vele academievoortbrengselen verdient ge- noemd te worden: p. van der schelling, diatribe theor. pract. de lege Rhodia de jactu. L. B. 1722, cap. 7. handelt van het Nederlandsche regt. Deze schrijvers zijn, wat onzen titel betreft, mid- dellijker wijze mede onder de bronuen te rekenen, zekerlijk altbans de drie eerstgenoemden; waartoe ver- der bebooren, even als bij de vorige titels meestal, de Code en de Ordonnantie; doch is de afwijking en vermeerdering aanzienlijk. Reeds de rubrieken kondigen zich anders aan. De Code heeft twee titels : een van avarijen , en een an- der van het werpen en van den omslag, als of het werpen niet de eerste en oudste avarij-casus was! als of het hoe van den omslag niet de hoofdvraag in de avarij-leer uitmaakte, en als of dat alles niet onder eenen titel behoorde! Onze titel heeft twee afdeelingen. In de eerste wordt bepaald, wat, en hoe velerlei, de avarijen zijn, en hoe de bijzondere avarijen behandeld moeten worden ; in de tweede, hoe de avarij-gros moet worden omgeslagen. Over ons regt zie ook j. a molster, Handboek voor de leer der avarijen, voorcd ook voor die der avar^-gros. Amsterdam 1856. 262 ART. 696-698. begjeup en soorten van avaau. EERSTE AFDEBLING. VAN DE AVABUEN IN HET ALOEMEBN. De inhoiid van deze afdeeling laat zich verdeelen als volgt: 1° Wat avarij is, wat tot groote en wat tot by- zondere avarijen gerekend wordt, v^^at geene avarij is, en naar welk beginsel zoodanige schade gedra- gen wordt, art. 696—708; 2^. Hoe in geval van verzekering de bijzondere avarij berekend wordt, art. 709-711; 3^ Afzonderlijk , hoe dit geschiedt in geval van een verzekerd schip, art. 713 — 718; 4^ Welke avarij niet aan den assuradeur komt, art 719; 5°. Hoe onderscheiden assuradeurs op het schip, en op de vracht, als mede op de lading (of ook op beide), te zamen loopen, art. 720; 6^ Van de betaling der avarijen door den assu- radeur, art. 721; Art. 696. Alle buiteDgewoDe onkosteD ten dienste van het schip en de goederen geza- menlijk of afzonderlijk gemaakt; alle schade^ die aan het schip en de goederen overkomt^ gedurende den tijd^ bij de derde afdeeling AJIT. 696-698. BBGBIP EN SOOBTBM VAN AVARIJ. 263 van den negenden titel ten aanzien van het beg^innen en eindigen des gevaars bepaaid^ worden als ayarij gerekend. Art. 697. Indien tussehen partijen uiet an- ders is bedongen , worden de avarijen geregeld overeenkomstig de navolgende bepalingen. Art. 698. Er zijn twee soorten van avarijen : Avarij-grosse of gemeene avarij , en eenvou- dige of bijzondere avarij. De eerste wordt omgeslagen over het schip en de vraehtpenningen , en de lading; de laatste komt ten laste van het schip of van het goed afzonderlijk ^ hetwelk de schade ge- leden of de onkosten veroorzaakt heeft. Art. 696 — 698. Bij de etymologie van het woord wiUen wij niet verwijlen. De gissingen der geleer- den bewijzen genoegzaam, dat men die niet weet. In Engeland zegt men aoerc^e^ dat in het dage- hjksche leven eene gemiddelde rekening beteekent; overigens is de benaming bij alle Europesche natien dezelfde. Het beginsel van omslag en dragen komt uitvoe- riger voor in de volgende afdeeling, art. 727, wij laten dat dus vooreerst rusten. Art. 698 zegt: er z^ twee soorten van avarijen ^ zoo ook de Franscbe wet hier vrij gevolgd. Oudtijds waren er drie soor- 264 AET. 696-698. beorip bn soortbn van avaru. ten , te weten: behalve de grosses en simples^ had men nog fnenues avaries , die ook wel communes ge- naamd werden, zekere loods- en kasteelgelden , b. v. bij het invaren van de Sond, en al dat gene wat onder art. 708, en in den Code onder art 406 be- grepeu is, dat nu geene avarijen zijn. Dewijl die dingen regelmatig voorkomen, noemde men ze ook wel ordinaire avarijen, en Heine, omdat wanneer de kosten groot waren , zij tot de avarij-grosse gere- kend werden. Eigenlijk kwamen zij geheel ten laste van de bevrachters en werden over deze omgesla- gen , (a) doch bier en daar betaalde het schip er een derde in, zie wettsen, § 4 — 6, welk gebruik later bij ons opgang gemaakt heeft; zie vooral de fraaije Thesis van van der keessel, 781, vergelijk mede hieronder art 704. Bij stukvracht is het ook nu nog gebruikelijk , dat de schipper daar zekere percenten voor rekent, van daar de clausule in de cognosce- menten : „benevens 1 5"/o voor avar^ en kaplaken," verg. art. 70S, eerste gedeelte op het einde; die avarij is te verstaan van deze kleine, want vervoigens heet het wederom: „en de avarijen volgens de usantien van de zee;" de laatste zijn de groote avarijen: avarij-gros; zie holt, ii. bl. 122. 