VADERLANDSCHE LETTER OEFENINGEN
MENSCHi.Y'K'' LICHAAM. ■ . . .. : {Uft het IfngeLchO . I- idien dc Wefirsveranderingcn afhingen van den loop des Jaars, en de *,^efteUenis dor Lugiftre^ken Uepaald ierden,door (lerzelvcr ftand tep opgichte vaiy dc Zon, X is door derzelver breedte, dan zou men een'gere- :ld BeJchouvvend Stelzel van het V\€fir kunnen vor- en. Doch dit is zo VLTre van het geval te weezen , it de br edte van eene Blaais ^'\tt aaugemerkt. ki^sne orien als eene aanwyzing van dc vvanpte of koude der ugtsgcllcltenisfe : want wy vinden'de heetfte dagen :n : koudfte Lugtltrceken, en het koudfte weer; ja zelre iftendig liggende Sneeuw, in Landen , grenzende aan of imiddelyk onder den Evennagislyn ; zo dat wy na ee- ge andere oorzaaken^buiten den oumiddelykcn iuvlocU X Zonnellraalen , moeten omzien.. ' . . Fan dc OorfproTigcn dcr Hate. Schoon de Zon de eenii^e borzaak der hette nict zy], derzelver tegenwoordighcid ongetwyfTeld de voornaam- 5 Vorfprong van Hette zo wel als van Licht ; en der- ;lvef ^fSvezen de ecrfte bron van Koude. De Zon is ^ s 't ware, de ziel der wereM ; alles herleefi op haare nnadcring; allcs verftyft op haar afwyken. i^eli andere qorzaak van de Hette is de Aardc. Nia- and heeft ooit ongerymd genoeg gedagt , om te on- irftellen » dat de Menschlyke uitwaafeming moest toc- fchreeven worden aan dc lugt, die zyn huid omringt: :2elve heeft een inwendigen oorfprong, en won)t te ege gebragt door een hette van binnen, niet door de iitenlugt^ Even zo is het met de aarde gcfteld ; die, ►or haare warmte aan den Dampkring mode te d.eclcn, I ttrengheid der Winterkoude maaiigt : 't zy wy ver- iderfteilen dat deeze hette ontftaat uit een. middelpunts- lur , of dat de Aardkloot , van de Schepping af aan , xkeld is met eene hette 9 genoegzaam tot alle oogmer* Ecn, ^^S JLLNBfBRtlltOBl^ ken 9 aan wdke dezelve moet beantwoorden» is to. nogtbans , blykbaar dat die hette vernieuwd en in (hod gehouden wordt door den invloed der Zonne,en dat'er altoos eene in ftilte en onmerkbaar voortgebragte hette uit de Aarde ontftaat. De naaste groote bron van hette is de verdikkins der Dampen. Damp behelst in zich eene hoeveelh^ vu vuur; 't is dit vuur, 't welk dezelve een uitgebreidei ftaat doet aanneemen; verdikt zvnde in eene vioeibaait gedaante ^ laat dezelve het vuur los , 't welk dea hmriit -gcnden Dampkring verwarmt; van hier het zoele Wecr^ dikwyls v6dr het vallen des Regens. Fan de Oorfprongen der Koude. Gelyk de Aarde een der voomaamfte oorzaaken is ?sb Hette in den Dampkring, die dezelve omringt , to is de afftand van de Aarde een bron van Roude; de groot- (le Koude heerscht in de hoogfte gewestcn des Dapip- krings: want waar de wedcrwerking ontbreekt, veroor* zaakt door eene drukking der oppervlakte , kan nies flegts weinig uitwerking verwagten van de ^onne(im- len. Het wordt verder geftaafd door proeven met brand- glazen,dat een heldere onbewolkte lugt geene hette vui deeze ftraakn ontvangt. Van hier is , wanneer wy in een ligter lugt opklimmen y op een afftand van 's Aard« ryks oppervlakte , de Hette niet geno^g^sa^ni « om dt Sneeuw te (ben fmelten: en vinden wy de boogdeB^t- gen, zelfs onder de l^vennagtslyn , deeds met Sneeaw ^edekt. Eene andere veel werkende oorfpropg vw Konde if de Uitwaarcming. Dezelfde oorzaak » die de verdik- l^ing der Dampen cen bron vnn Hette dbet worden. maakt, dat de UitWaafeming Koi|de voortbrengt: dew? -dezelve, in *t laatfte geval, het vuur opflurpt, 't het in 't eerfte uitlaat. Dit geeft, aan de deeltjes del Damps, dcrzelver lugtaartige gedaante. Wanneer M vuur voorkomt uit VIoeidoffen, daar door verwanadf neemt het den loop na bovcn , en fleept altoos eev dunne bedding van de Vloeiftoffe mede, m de gedamte van Damp : dus maatigt de Uitwaareming niet alleen de- i^ette door de Zonnedraaleh verop^zaakt, majtr is een groote bron van I^oude. DB HKTTB EN XOUDB* 4^ yan d$ Uitvaafeming. )e Hoeveelheid der Uitwaafeming, in onze Lugtftreek» /iermaal grooter van den ai Maart tot den ai Sep* iber, dan van den ai September ^ tot den 21 Maart. )e Uitwaafeming is grooter in evenredigheid , als bet (cbil in gefteltenisfe tusfcben de Lugt en de uitwaa- ende oppe'rvlakte , grooter is ; fcboon 'er , indien de gt 15 graaden kouder is, dande uitwaaferaende Opper- Ete, geene Uitwaafenfing plaats beeft; maar eene b^^ iiing van vogt uit de Lugt. )e maate van Koude , veroorzaakt door Uitwaafe^ ig, is altoos veel grooter , wanneer de Lugt warmer Ian de uitwaafemende Oppervlakte, dan die, welke ^rtgebragt wordt wanneer die Oppervlakte wanner is, de Lugt )e Uitwaafeming is veel menigvuldiger , als de Lugt I bezet is met Dampen; en wordt gevolglyk kragt- dig bevorderd door kouder Winden , in warmer Lan« waaijende. }rt)otIyks neemt de Uitwaafeming toe , door een •am van Lugt, of Wind, gaande over de uitwaafe- ide Oppervlakte niet alleen , om dat de uitwaafemen- Oppervlakte daar door toeneemt; maar 00k, om dat onverzaade Lugt fteeds in bereik van dezdve ge- gt wordt. Van bier beeft men dooi^aans waargeno- lydat mile Dagen de heetde waren. itreeken Lands, met Boomen of groeiende Gewasfea ittt laaten meer Damps uit, dan dezelfde oppervhik- met Water bedekt. Op dit beginzel is bet , dat de pt^omflreeks een woud of boscb,koeler wordt door tfitwaafeming der Boomen' en Struiken, terwyl de Dten zclve in een gemaatigder Hette gebouden wor- en beveiligd blyven voor de fcbroeiende Hette der me , door den Damjp . die de bladeren uitgeeven. Zo len wy , dat de fcbadow der Boomen ons eene srdere koelte verfcbaft , en ook aangenaamer is, daa Gebergten of Gebouwen ons verleenen. )e Hette en Koude, van onderfcbeidene Gewesten, :den van bet eene Land in 't aoder overgebragt, ir middel van den Wind. 47t AAmrERKiMSit Van d€ Jaarlykfihe Hettc en Koudcs .'fiitfnen de lo graaden van de Pool is zecr woiig verandcring in de jaarlykfche Hette en Kourfe, en' io beihat hec o. k biunen de lo graaden van de Eveo* - \)t Lngtsgefteltenlsfe, in onderfcheide Jaaren , TOi fchiit by de Evcnnagtslyn zeer weinig; doch mecnte en nieerder als de Breed ten de ?• ol nnder komen. .Nauwiyks vriest het immer, dan op zeer groote hoogs* ten , op Bieedttn bcncden de 35 graaden ; en nauw* lyks hagelt het ooit op Breedten boven de 60 gm« den. Tusfchen de Breedteii van 35 en 60 graaden , op plaaizen digr by Zee ; dooit het doorgaans waoarct de Zonshopgte 40. graaden is , en zeldcn begini hci tef vriezen voor dat de Zonshoogte beneden de 40 graa^ den daalt. Da grootfte Koude , op alle Breedten in ons Half- rond , is doorgaans een halfiiur v66r tien opgang d«r Zonn6 ; en de grootfte Hette i>p alle Dreccten nifr fdien de 60 en 45 graaden , 's namiddags tusfcben twee en dfie uiircn. " Het koudfte Weer heeft men meest in 't midden van January, en het warmftc ^ in de maand July. De Hetre en Koudc <icntT Lugtftreek hangt af van veele omftandiglieden , byzonder van de Jigging des Lands , deszelfs hoi>gte , blootgefteldheid aan de win-, den , ' en den ftreek der Bergen welke men 'er in vindt; Alle Landen , door hooge Bergen , of uitgeftrekte Bosch- aiiien , tegen den wind befthut , zyn Warmer dan die op dezelfde Breedte dceze befchutfngen derven. ■ De nabyheid van de Zee is cene andere omflandi^ heid ^ welke op de Hette en Koude der Lugtftredt werkt : dewyl dezelve de Hette van het Land maatigt, en den Dampkring tot eenen ftand bren^t, best gefchit voor onze MenscWyke Geftellen. In ohs Halfrond zyn' de Landen , die ten Ziiiden van een g^ Zee liggcn , wa^ XBCfr ' dan die de -Zee ten Zuiden hebben ; ilewyl dc windvdie « zou btkoclen, in den Winter vcrzagi wordt door over de Zee te ^aan : tcrxryl -Lwideti , ten Noor^ den van de Zee gelegen. in den Zomcr, door den Zee- wind bekoeld worden. £cn Noorder of Zuider LigginS V aan •V£& n IlETTE KOUDE. in Zee , maakt een Land warmer dan een Ooster of tester Ligging. Jiilandcn hebben grooter aanded in de Lugtsgcftcl- snisfc uit de Zee iierkonillig , en zyn daarom warmer an hct Vaste laiid, Ue meeste groote Eilariden heb*' en dcrzclver grootfte uitgeftreklheid van het Noonien* a hct Zuidcn. By ons zyn de Zuidelyktte gcdeelteii aar evenrcdigheid warmer dan de Nburdlykfte. Een* lettn Bergen doorloopt roeescal de Eilanden in de rich- ng van dcrzelver langta, De grond van-grooie vlakten Lands hc(;fc zyn aan- eel in den r invloed . op de Hctte en Koude : zo zullen teenen, of Zand, rasfer verhiiten en bekoelen, en irt en grooter maate dan dc Aarde of Tuin-grond. . Groeijendei Gewasfen hebbfen teo-t vecl uitwerking p het vcrandercn der Lugtsgefteltenrsfen , en docn* her STeer aan. Landen, met hour-begroeid ^ zyn vecl koe- nr dan die open iiggcn, en bebpuwd zyn. ' ■Sir WILLIAM yoirNO Icvert ons een merkwaardig voor-' eeld op, wegens de uitwerking van Bergen, om dam- en op te houdeii, en regen voort te brenjjen: tcrwyl i . uitwaafemingen uit de Boomen, op de oppervlajcte C lugi beko«len ; waarneemende « 'dat de vlakke cri' ef- M Barbados^ en oiize Leeward Eilanden , van droogte •irfchroeicn en opfplijterf, tefwyl 'het hobbel en onef-' n Dmnimca , &. Vincent^ en Tahago ^ by aanhouden- eid, regcn genieten , en fris.cn grocn (ban. — * Kren iemt algefflcen ^e', dat het by tyds wegneemen van, outgewa)(- de dampen yermindert , en gcvolglyk de' \!C%^r^ van een Lfimd; - ' . * yan dm Inched det Wdirs ^ op ■/ Menschljk lichaam. :*De Lugt doct ^ Menfchen ge(telteni9 aan, door haa- e zwaartc , haare vogtigheid , haare droogte , hnare ette en haare koude. 'Er zyn twie kra^fen , die op' €t Dierlyk gellel werkcn, en tc zyn beide even noo-' ig 'Om de leeveUs-hette en leeve'ris - bewceging in ftand t houden. De eene kragt is die van den Dnmpkrinjj,' am bjiiiten op . de Oppcr^^lakte des lichaams drukkende'; e ander die van de Lugt binnew m zich uitzettende tJ Q deeze twee behooren elkander op te weegcn. Wanneer de Barometer houg ftaat , werkt de druk- king 480 AANMERKINGBN OVER DB HEm EH ROUDX* king der oppervlakte flerk op het Lichaam aan de' bo}' tenzyde des Lichaains, waar door de Zenuwen verftertt worden ; de bekleedzels dcr vaten oefenen derzelver we- derwerking op de vogten daar binncn , het blocd wordt voortgeftuwd , de aflcheidingen worden bevorderd, het Lichaam is geheel werkzaaroheid , m de Ziel in haare veerkragt. ' Sterke geftellen , gehard tegen de ongemak-j ken dcs We6rs , voelen geen of weinig hinder van eem- ge Wefirsverandering : maar tedere geftellen , of zicklf- ke , zyn aandoenlyk vo^r drukking of ooifpaDni^g,; wanncer de zwaarte der Lugt vennindert : de kragt van binnen heeft geen genoegzaam Tegen wig t, de wtder* werking der vaste deelen op de vioeibaarc is zwakkcr, de wanden der vaten worden uitgezet, de fpicrapip deelen opgefpannen , bet Lichaam is minder werkzaaoi en de vermogens zwakker, dan gewoonlyk.. Als de Lugt vogtig is neemt dezelve de Leevens-hettc we^ , veroorzaakt eene aandoening van koude en hoi-: vering op de huid , belet de doorwaafeming , vo^ fchraalt het bloed , en doet het wateragtig vogt tofr! neemen , alsdan ontftaan 'er koortzen , waterzugt , teat keelen , enz. — Als de Lugt te droog is , gelyk vedd by Noorde of Noord-Ooste winden, veroorzaakt zulks, door de fyner deelen der dierlyke vogren in de uitwat^ feming weg te neemen, een dikbloedigheid , en verfchei- de kwaalen , naar de verfchillende geftelteoisfeji der Lichaamen. Van alle liggingen is misfchien de meest g^ndheid beloovende , die aan den voet van een hoogen berg, ten Zuiden zlende , met houtgewas 'er boven op , cc0 drooge grond van zand of gruis, met een mengzei via leem, een loopend water, en groyne weidlandcn *er voor ; of de Zee met een fteil en zuiver (Irand. Uatr nag de Gezondheid haaren zetel vestigen. Doch dit niemand denke, dat de wooning op zodanig eene platis hem by de Gezondheid , met alle de voordeekn daaraan verknogt, zal bewaaren, als by de voorzigrie- heid nict heeft om voor zichzelven te zoi^en. Afc de verfcheidenheden van het wuifelbeurtig We£r , alh de Saifoenen, en alle de Hoofdftoffcn, voerea kryg tt>- gen d^n vadzigen en oiunaatigcn. WAARNl^BMINGSN OP DE SPINNBKOPPEN. 48X W2iARVEEMINGEN OP DR SPINNEKOPPBIf^ DoOf den Heer d*isjonval* (journal de Phyfi^e). Dp Heer d'isjonval, bekend door zeer goede Wer- ken over de Scheid- en Natuurkundc, heeft den rbekl der Spinfiekoppcn met alie nauwkeurighcid naa- egaan; hy bewondert dc keurigheid en geregeldheid van CEelven , als roede de wyze waarop zy de Infccten , le zy gevangen willen bewaaren , met lymerige draaden aiwinden; dan liy heeft bovenal waargenomen , dat ze tev aandoenlyk zyn voor de Electriciteit, en tot Bart- eters kunnen dienen. Als het (legt Wefir zai worden,' erken zy in 't gchcel niet; maar b'yven ftil in een aek zittcn. Is het Wc6r verandcrlyk, dnn wcr- Bft 7jy in korter beftek, inzonderheid wat dcuitgeftrekt- aanbelangt* van de hoofddraaden der Spinncwcbbe. Heeft men beftendig goed Wctfr te wagten , dan sginnen zy met een buitengewoone nyverheid hun werk, I Ipannen dc hoofddraaden, tot eene nieuwe wcbbe,* } een grooten afftand uit. De Spinnckoppen iderfcheiden zeer wel den Rcgen, die gevolgd ftaac te orden door fchoon . We^r , en eene Vogtigheid, die >g niet merkbaar is op den Barometer; maar die ten lOibode ftrekt van volftrekt (legt Wefir. Hy houdt ch yarzekcrd ^ dat de Spinnckoppen nuttig zyn in de lardenfl^len , om de Paardcn voor het plaagen der Uegen te beveiligen. iYVOCGZELS TOT DE ECHTE GEDRNR^CHRrlFTEN VAN BET LEEVEN EN DB MENSCHLIEVENDE VRRRICTIN- CBN VAN WYLEN JOHN. iHOWARD £sq, L. L. D. F. R. S. In twee voorpaande Stiikjes hebben wy nnzen Lee- zeren de Echte GedenkfJiriften van het Lecven en de Memchlitycndc Vcrrichiingcth des oi'volpreczcn Menfchenvriends howaud roedegedccld (♦). Twee » ,5 Lyk- Zie hicr bovcn bladz, 330 eo 390. 1 482 BYVOBGZELS TOT UtT UlEVEIf „ Lykredenen zyn 'er over tern gedaair door Lctiiuof oTider Disfenters ^ de Eerw. samubl stenbbt> ci SAMUEL PALMsa , die met redea roem dr^te tf \ een Breeder, in wiens Character, Godvrc^, en Lime „ tot den Naasten, zich tot den hooKstOM^iykeB xof \ vereenigden. 't Lust ons uit de Redenvoeiing m den laattlen eenige trekkeo te ontleenen, die 019 na ier zullen leeren kennen , en 'er de Uitnckieii fii 3, twee brieven van dien Berw. Heer by te roegeff, db aan den eenen kant dienende om 't voorlMeo g^e*-^ ven Leevensbertgt te bekragtigen , en een en andeni misftelling , daar in voorkomende, te verbelMi% De Lykredenen van beide Heeren hadden denzelfdea «d- gepasten Text , hanosl. X. s^. Hj ging to hmd ^ doar^ gaeddocndc.^ . 1 ^ ^ Die den Heer Howard best kenden, tyn zo wtf sekerd van de (lerkte zyner Christelyke Bej^nzeleB» tk Euangelifche Uiczigten^ dat zy niet in 't oinst twyHeft. of by betoonde, geduurende zyn laatfte Ziekre, en ill ▼ooruitzigt des dooda, (hoe bedroevende ook deezeott^ ilandigheid was , als afgefcheiden van alle zync Vriei* den,) de grootfte maace van ftandvastighetd, geduld, efl onderwerping aan den Godlyken Wil; een fecveod^G^ loof in de beloften van het bluangeh'e; een gerost betioQ* wen op de Genade van god, io den Verlotfcr; verzit^ kende, gelyk by dikwyls uitdruklyk gedaan badt, dn cisch op verdienften door alle de goede weiken van bei verrigt; nederig zegeprailende in het vooniitztgt opK Eeuwige Leeven, als eene vrye genadegave 000s door lESUs CHRISTDS. Korten tyd voor dat hy Engeimdnt* liet, gaf een Vriend hem zyne bekomoiering te kenncQi by 't afTcheid , dat zy elkander niet weder zouden Mt* waarop hy Tprak; Wy zullen welhaast elkander in ^ ^ Hemel onttooeten !'* en op de bedenking dat hy Pest in Egyptc zou (lerven» voeede hy 'er nevens: weg ten Hemel is fe Groot Cairo zo naby als te lfe/j." Hy die dus leefde in de Hoope der Onfterflykbridi mogen wy wel veronderilcllen, dac by zynen uicging cett omiitrpreeklyke vreupde gcnoot, J5o leefile, zo ftierf, deeze uitflcflkende McnfchenvricDii dit heerlyk Cieraad der Menschlyke Natuure en van da Cbnsteljken God^llep^t* tielyk zyn Meveo byaitft^ a WIS, tbwuzjn Dood even roearylr. Hy ibei^ Mtrtelaar in de zaak der Menschlykheid* Ter- I duieenden hem zegenden terwyi hy leefde , zullett lioetien hem btrchreien oo hy geftorven is. Een groo- verlies heeft dit Lsmd , mag ik niet zeggen de We« 1 9 telden geieden. [et moge 2ominigen eene vreemde fchikking derVoor- ijl^hetd fchynen , dat zulk ten Vriend zyner Mede- ilchen sifgefneeden wierd op een tyd < op welken by :e edele oogmerken bedoelde, en hy, aangemerkt de cte zyner gefteltenisfe op den oudenloni van vyf en ig jaaren , nog eenige jaarien een ^egen voor zya eriand badt kunnen biyven, byzohder door bet vooit« en fan de Plans in zywt Scbriften opengeiegd. Maac taak was afgedaan ; de oogmerken der Voorzienis* i met hem waren vervuldy en onjeecwyfetd waren de {andi|<heden van zyn dood wystyk litfchikt door hem, tfl&j wcj doe$ , en gemaklyk andere wcrktuigen kaa vekken , om te volcooijen Wat howaud begoiu fa afTnyden uit den tande der Li:evenden , in een fnid Land , hoe fmeneiyk het zynen Vrienden bier Kvalien , is eene omdandigheid , misfcbien wyslyk ikt , en gelukkig bellemd ter bereiking van eenige jgtige oogmerken in dac opkomend Konlngryk , *t welk t vereerd vindt met ter hegraafplaats te (Irekken aaa : een Vaderlandlievend Engelschman , en waar een k van nsyv^er kan ontdooken worden om zyn deug'^ le volgen , en zyne Plans aan te neemen, om den {foeienden roem , en*t geluk van dat groote Ryk, te orderen. erwyl wy , derhalvcn , ooo vetbeerlykcn voor het 1 hy door deezen zynen werkzaamen Oienstknegt lan heeft, moeten wy ons aan zyneu Wil onderwer* , zyue Wysheid en Opperb^^ichikking in zyn weg* nen aanbidden. Dat wy ook bet beste gebruik maa- viKn dee^e aandoenlyke befchikking , iuzonderbeid r die Goeddaadigheid aan te kwedcen , waardoor >verledene zicb bezield voelde, en door elk in onzen g ^e verrigten wat wy kunnen , tot boetiog van dit ies. I^angs deezen wcg zullenwy , op de beset wyze, en eerbied voor zyn Character beioonen , en eere zyne Naagedagtenis aandoen. bt anderen , naa zyn dood, zich zouden opgawekt len»om teoige zyner Plans, ten algem^eaen nuite voon Kk 2 . ti ffi^ lYVOEGZtLS TOT -HST X.EEVEN te zetten , geloofde by vast. Dit maakte hem min bexoqpi voor zyn eigen leeven , 't welk zyne Vrienden m lo veel aanbelangs rekcnden. In het laatfte gtCprA^ hwdk ik met hein had , drukte ik myne vrees voor zyne hAoi^ dene vv^ederkomst uit, en gaf hem mynen wensch tenr- (laan , dat hy zich zou laacen beweegen cm in Ennlmi te blyven, tot het volvoeren van de edelmoedige Plus, ten welzyn van zyn Vaderland ontwbrpen; hy aatvooidi , de: Wanneer ik dood ben , 4^al een ander dexak. ppvatten en doorzctten/* God geeve dat zyne verw^dqf yervuld worde! Doch wi^ar is de. Man te vinden met denzelfde&Gttst. in gelyke maate als hy bezield ? Een tweeden mmiM Uan dit land niet verwa^ten te zullen aanfchouweo. Da *er wordt ookgeen, hem alleszins fielyk, vereiscbt. ^ hecft een grondflag gelegd, op wclken het, in verg^. king gerprooken , g^maklyk valt te bouwen. Hy bnU - inct phgelooflykcn arbeid en kosten > dan grond cmfit',. nen , het aardryk bereid, het zaad gedrooid; de ptet , pp te kweeken, en de vrugten in te oogften, vordertflqis. ^en klein gedeelte van dat vlytbetoon, van die gezindkai ten algemeenen beste. Zyn 'ey geenen onder u, gyijk met middelen gezegenden , en met ruimte van tyd befcho^ kenen , by wclken dat gedeelte van vlytbctoon , en vasAt gezindheid ten algemeenen bestc, gevonden wordt? Cjf die, met dc (lerkde bewoor4ingcn» welke de taalk«<ir* ieveren , dc Menschliefde van den ovcrledenen IKI*; ^n u onverduldig betoond bebt om een Gedenktetea tt zyner Eere op tc regten , van welk ongeculd gy al*^ zwaarlyfe Het wederhouden, om zyne Zedigheid, ierwj| hy nog in den lande der Leevenden was , niet te kwct- z&u.(*)9 h niemand onder u die wensqht zynednft m (*) Een Scbryvcr van een Tydrchrifl kundigde, in Mey deiJaiB MDCCLXXXVt, een plan van InfchryVing aan , om een Son^ j becld rcr cere van Howard op te regten. be tnfchryviDg MB ; cencn aan ang;, cn bedrock:, binnen wcin'g maandcn/bovende 1500 Ponden Sterlings. Nicts Ifon fhydiger wcczcn met de|P» voclens van den Heer howar-^. Toen Iiy W de ecrfte keer haf van krccg, rep hy uit: „ Heb i"k dan gecn ccn Vriend m Er^dad om dit bcq:onnen vverk te ftuJten." In Engehud wcdergctonii Vieeft hy mcer dan eens verklaard, dat hy , hadt men dit wrf y.oortgezct , nooic in izyn Vad'jrJand zou wcdcrgekcerd wecco. i)aq j, ipgevojgc een Brie'* door hero aan de Infc.'irivers gf VATf j. HOWARD. jfij 'erven hct grootscb gebouw door hcin begonncd rekken?* Wie , die bekwaaint^efd bezit » moet hi r met dingen ? En indien die Ecr le groot inogt 1 voor iSn alleen om 'er na te ttaan, dat dezelve crde^d worde. Hier is genoeg om veeler hooCdetl TO-Eerckroon te vercteren. Ach dat alien, in de t 'leevensfhnden , y verden , om 'er deel in te er« ?' !n flegts weinige Lieden van middeleh en gezag jeestneigitig bezaten ^ geevenredigd aan bun vet- , hoe gezegcnd een Land zou Groat-BriUanJe bin- ri worden! De Armen zouden gelukkiger, -en miri t weezen. De vlytigen zouden in ruimer omRan- en leeven; de lediggangers en boosdoendfcrs zou^ n bunnen kwaaden weg worden afgeti-okken. Men e Misdaaden voorkomen, in (lede van dezeive tef . Onze Gevangenhuizen zotodcri eerlang gefcnd ilievende bezoekcrs behoeven; maar dikwyls, (gc* ng^ bQiteh 's Lands ,) meest ledig zyn ; ten min- i daar in opgeflootenen zouden *er nuttig feezed eMaatfchappy , en ,geflaakt, niet gevaylyk. Veelcrl 1 'er verbeterd uitkomen , en nutrigeLeden der Maat* 1^ worden. Zo zouden dt £ng^//bhefi , die grootsch ; ■ op zag men geheel af vaff dit t>ritwerp. Eenige fnfchryvers bun geld tcrug; aqdcren lieten hec ter befchikkingc ligen daar toe gelastigde Perfooncn » die* naa beftellin^ C7.te hebben over aoo Ponden Sterling , tot verligting f nood van vyf en vyftig arme Gevangeoen in dc Hoofd- log 750 Ponden Sterjing in handcn hebben, die waar- L.gebruikt zuUcn wqrdcn toe het opre^tcn van een GraT- ar.gedactcnisfe van dicri grooten Mcnlchcnvriend. ere riangtcn zeggcri piis ; dat de Deken en het. Kapitttl Pfltti, aan den uitflcckcnden Bcfchcrmhcer der Kunftcni roBLL, le kennen hebben gc^eevcn, dar zy zeer gereed olh ic bcwilligeii tot het opregten ^an een Gedagfcnib- 'an den Hcer howArd. De Oekens van het Kapitiel piet gcnoci:: gcpreezen worden wegens deezc yergun- I, door de znak aah d^jn Hcer aoVofcLL voor te draagcn ; zy de volvoering van dit Plan vcrzekcrd. 't ZaI gewii voor Kngelaid ftrckktfM , dat het eertle Gedcnkteken In ofdkerk op^ercgt wbrdt , ter gcdagtenisfe van een def rdfgfte Menfchfen die ooit Iccfde. Zic AlgenL KurLt ^ ie. V. Dee!, bl. 50.] Kk 3 4K ITVOBO^tLt HltT itlVBlt op huBoe vrvheid ftoffeo, vryheid genieten; fe mdefl gefiist op hunqe beJden fliiapeUfby nagc en dag irifra. xondtr vreeze van door hunne Landg^noocen gepkNidera of vermoor^i te zullen wordcn. Oat bet met de zaikao? der^ Kedeli is , heett men vi>or geen gcring gedeelie tof te Thryven aan mangel van Genegenbeid ten algeflKeocf beate, by Lieden van ran;; en veroiogen. Gave cqo, M brc ve l es van Patriot aanlciding gave , oo vedl Patriottfin te doen gt b(>«irva woroen! Oe roeroryke bedryven van <ien voortreflyken mwAU draaiden oiet o n naa zyn dood besungeii en veraidil re | worden. D'tchters (*) en Redenaars rekeoden bet och eene eer, by *s Mans leeven , zulk eeiie overtiefEende I Deugd te pryzen. De Lofrede van Mr. buai&, in t by- zonder, is al te fchoon, om ze hier niet aan re voereo: dezelve was inserigt aan de Verkiezers van Brhttly ia den Jaare MOCCLXXXI, tot verdeediging^ onder aodflt d^eieri van zyn gedrag van bet Parlement , van lici no* deel 't vvelk bygenomen hadt in Lord bbauchamp^M' tors Bill 9 't geen hem eigenaanig aanleiiiing gafyOQH denHeer howaro te fpreeken. «jlk kan/* luidt lyue tuly 9, den naam van dien Heer niet noemen , zonder aaa 9 9, merken, dat zyn arbeid en fchriften veel gedaao heb- 99 ben f om de oogen en de harten der Meofchea te ^ openen. Hy beeft gebeel Europa bezogt aiet 09 om de ryUykheid der Paleizen, de ftaatlvkbeiJ der Tempelen , op te neemen ; niet om nttuwkeurice tfi» 99 meetingen te doen van de overbiyrzels der oide GrooCf 59 heid ; of opgave van de maarftok der tegenwooWfip 99 Kunften; niet om Gedenkpenningen op te ztoebSp 99 of Handfchriften te vergelyken — maar om 9, te begeeven in de diepre derKerkers; om de metkvtt* 09 de lugt befmette Hospitaalen te bezoeken; oai it woonplaatzen van kommer en fmcrte te »ien , de w 9f blyfplaatzen van elende, verdrukking en veragtii^, te meeten \ om de vergeetenen te gedenken 9 de 1c^ •9 wa»» (♦) Veele Verzen tot zynen lof eag men, van tyd tot tjdt In Engeland u'tkomen. Zy draagt een kroon , eo zegepnuJt voor altoos : de ^, overwinoing bevogten bebbende , ftreeft zy na onvo* wclkbaare Eere." In de Brieven . door den Eerw* pai^mm » ^ de Uit>- gte vers van the Univer/al Magazine^ |^breeven, yliidqp nry de volgende ftaavende en veT\>cterae aanmei kingem Berigt , door u opt^efteld van inyaien .oyerledeiifen liit- lUekenden Vriend Mr. Howard. 4oe,t u eere aan 3 ink moet uwe Leezers vojdoen, 't U vene hc;C be^te v^ piles wat ten zynen cpzjgtf ui)tkw9io, en yoor zo vetr^ ila ik» eejie lange in gemeenzatme ver^ering pee lieoi, kan oofdeelen , ziecr nauwkeurig. AUeen aioet ik dafir v;ui uitxondereq • dat by van fyhatcombe vertrok vdiir den dood van Mevrouw ho» WARD die ik my zeer wel herinner^ dat te Car^ dington overleed , en begraaven werd op hef Kerkhof, hehoorende tot die Parocbie. Mr. jiowaud , cter by of a^yne laatfte reis gtng « bet waarrchynlyk agtetide dat by jiooit zou wederkeeren , en ten uicertlen aficeeHg van ,het wregten eens praalenden Qraftekens, badt een eenvon* dige Grafzerk doen gereed maaken , met geen ander fchrift dan .zyn Naam , cn zyne boop op de Zaligb«d in jzsus CHRisTUs; weike by beval^ dat naa zyn dood op *t bovengemelde Kerkhof , naast bet Qraf v^n M»- ^oaw HOWARD, zou geplaatst worden. Toe O Vergdyk hict boven^ bl. 139. Kk 4 BYV0BGZ1&LS TOf HBT tBBVfiN Tot nadere opheldering kan dienen, dat de Heer h0« WARD , toen hy, op den Dag der Verkiezing tot Piifci mentslid ic Bedford^ zich daar toe aangaf (^j , zulks la ivel tegen ^yn^ eigene geneigdhcid was, als tegcn dc iw- wagting van de meesten zyner Vriendeo. Eenigen net vervoegden zich morgens by hem , en droogeo 'or hem als *t ware toe : doch veelen der Kiezeren haddeff Vooraf hurt ftem aan een ander gegeeven. Nogtbaw wordt geloofd, dat by, was hec regt toegegaan by de Celastigden , voor wettig giekoozen zou gehouden ^- weest zyn. Hy was onlangs tot de ^ntimmfii- riaalc Party overgegaan , van wegen de maatrcgelcn om- trent yltJicrica genomen. Ik herinnei- * my , dat hy ny verhaalde , hoe hy , op dit ftuk gevraagd zynde , met zyne gewoone vrymoedigheid geantwoord hade, Was^ cgtef , yoor 't gemeene welzyn gelukkig, dat hy gfcne zitting tn het Parlcment kreeg : want hy zou , uit een bc- ginzel van gemoedlyke verpligting , het Huis met zuft eene Riptheid bygewoond hebben, dat het hem van iy« jie apdere zaaken te rug hieldt. Hadt hy zich by de jiaastvolgetjde Verkiezing aangediend, 'er valt gecn twy- feh of hy zou verkooztn geworden zyn. 0w beri8[t wegens Mr. Howard's ontmoeting by dea overleden Keizer, josbphus den 11, Is niet verre rai it waarheid Ct) } doch ik denk gy zult toeftaan , dat zyri eigeo naauwkeuriger is, en ik vind my in that, om htt met zync ei^enfc woorderi op te geeven, nit ecu xy* net Brleven ; dezclve is uit Amftcrdam ^efchrccvcn ta gcdagiekend achttien January MUCCLXXXVI. „ Tien dageh , naa dat ik te Wecnen kwam , verliet my dc ^, koorts. De Keizcr verlangde my te iien , en h<d * de eer van een afzonderiyk Gehobr , anderhalf iraf lang. In 't midden van ' ons gefprek , vatte hy my driemaalen by . de hand ; e;i' bedankte my voot 't gegeevepe bezoek; en betuigde naderhand aan ootea Gezant , d^t zyn Landsgenoot w'el /prak voor dc G^* .„ yang$nen; dat hy geen blocmpjes gcbrviktc ; gtlyk an- dercn altoos docn, cri tiUts mtcncn.. . Maar zyn o^oo^ 5, fte guiisibetoon mywaards was, dat hy onmiddelyk „ eene veranderinp maakie , tot verxagting van het lot „ der Gc^arigenen.*' •tGeet C) Vergelyk bier boven, bl. 397. Ct) Vergelyk hier boven,- bJ. 40 ' ^ TiM J* HOWARI). 48p t Geen gy gezegd bebt ter wegneeming vtn de-harde fchuldiging des Meeren Howard's , betreflfende diiens drag ooitrent zyn Zoon (♦) , verdient den dank zyner ienden. Ik ben dikwyls ooggftuigen geweest van zy- Vaderlyke genegenheid « en ik zou plaatzen uit zyne icvcn kunnen bybrengen , die de fterkfte Vaderliefde drukken, Een Heer fchreef my onlangs ten berigte , : de Dogter van den Eerw. Mr. madgwicr, die den igen Heer Howard onder zyne bezorging hadt, hem volkomenlle verzekering gegeeven hadt,^dat Mr. ho^ lRp's gedrag , ten opzigte van zyn Zoon , terwyl dee» op de fchool haars Vaders was , alle blyken van een ^genegeu Vader vertoond<^. En in een Brief, zeer kort leden, ontvangen, van de Eerw. Mr. townsbnd, die r. HOWARD s Leeraar was , kryg ik berigt , dat by ^ eeni« jaarea geleden , een rondloopend gerugt geh<x>rd beb- ide, wegens diens ftrengheid omtrent zyn Zoon, toen een kind , de eerfte gefegenheid wanrnam, ooi dit 1 Heer Howard te vcrmclden , waar op by uit diens ert mond zulk een verflat; ontving, als duidelyk bc- wees , dat bet verhaalde , geheel van grond ontbloot cp enkel toe te fchryven was aan zoo grof cene mis- dt)iding van eene beuzeling , als kwaadaartighcid en iiigt tot faamrooving ooit kon verziwnen.'* NFaardemaal de Heer Howard zich nooit liet fchilde- zulkn uwe lyeezers blyde zyn, dat Prins potem- f.drie Afoeeldzels van hem, naa zynen dood, heeft CQt| vervaardigen. Een fchonk by aan de Keizerin n.&us/anJ ^ fen ander aan den Knegt, die hem op de tfte reis verjjezelde en 't zelve met zich gebragt beeft# e«c heeft ook de Papieren van Mr. Howard, bchelzen- b«t boofdzaakiyke van diens laatfte Tocluen , lierwaards degenomcn , welke by begeerde , dat zyn Vriend , dc tw. Dr. pricr, ter drukpersfe zou gereed maaken. )cwyl *er eenige twyfel gereezen is, wegens de Ge- mcplaats van den Heer Howard , zal bet niet onvoe- yk wezen u te berigten , dat ik hem meermaalen boor- fprceken van bet Huis door u befchreven te Clnpttm Hackney , als bet huis waarin by bet eerftc lecvens- it aanfchouwde. *) Zie bovcn, bl. 4^6. EENE 496 wm dBiiL0dlAN*iNtKmNO isssssssssa ■ ■ iagggaaggBgatt BINS OEdftLSCHAPS-INRKmNG VAN MUf GMOm OR. FRANKUN. C7tt ket BngeUck^ (\n6cr de veelvuldiee byzonderheden van den onfterlyfaB K ^ FRANKLIN , vinden wy decze zoer medededeonrair^ op^tekend. — In 't best zvns leevens rechtte hy eeo (3^ zeUchap op ce Philadelphia , befuande u!t Mannen van iiaaidk en befchaafdheid. De voorvt^arden, op welkeo men 'crnxguf in krceg » en de onderwcrpen waar niede men fi'ch be^ hieldt, wceken beide zeer verre aft van die in de gewooDeG^ zellchappen plaats vmden. Wie Lid van bet Gezelfchap wHde i^rden« moext^ overtiodi fiaande, met de band op d^ borst, op de vier volgende Vm gen antwoordco. I Hebt gy eenfge bjzondere wanagting tegen een der n|» WQprdige Leden? — j^.-inr. Ik beb dezelve luet. 2. Verklaart gy in opr^theid* dat gy bet McnscfadoQ iB 1 ilgemeen bemint , van wclk eene Godsdicnstbdydenis zj (xk nogen weczen? — — Antw. Ik bemin het zodanfg. 3. Denkc gy dat icmand aan lyf, goed » oT eere mag beob dedd worden » tcr borzaake van enkd bcfpic^elende Gevodedfc of van w(%en zyn uitwcndfgen Eerdlenst ? Jitw. NeeHi 4. Bemint gy de Waarhefd , om der Waarhddt wUkf m zult gy tragten die onpartydig voor u zdven uic te Wodeo t W ontvangen » en aan anderen mede te dcelen ? — Aitm* Ja. De Rcgels van deeze Gezeirchaps-inrigdng ftemnien wdixatatk overeen met deeze Inlyving. Zy komen in de gedaante m Traagen voor, en hier op neder. Hebt gy iets ontmuer in eenfg Bode » door u onlangs fM- flen» 't welk opmerkcnswaardig is» en vo^lyk medegedmH kan wordon ann het Gezellhhap, boven^ in de GcTcbied., Zb- de-, Dicht- of Natuurkundct of in Rdsbefchry vingen » we^ tulglyke Kunften^ of andere Weetenfchappen ? . Is eenig Burger, u bekend, deezer dagen, ongdukfcig |^ flaagd in zyne bezigheden ; en wat hebt gy gehoord van dl porzaak? Hebt gy ook iets vemomen van eenig Burger, dien bec ging, en door weike middden? Valt u ook t^nwoordig iets in , waar door het GemUUtf nunig zou kunnen weezen voor het Menschdom, voor hcc Vfr> derland , voor zyne Vrienden , of zichidven? Is 'er eenig verdienddyk Vreemdding, slots de laatfte G»- Hdfehaitfbouding in dc Sud gekomeo » van wien gjr gcboor^^ VAN Diir AedMf ds. Mmiii. 491 ; vfzk iiAt gy rsmmm van zfn OafSefer » vtf> a^m ien(t6n ; denkt gy obk dat titt Oefislfduqp in ftaat 2y, cin ttetn eenigeo dienst te doen ? Weet gy 00k eenig verdieastiyk }olig btfpnner van ectaig Veifc , dien bet Gezdftbrp lan^ eemgen ^ bUi winioe- Hebt gjr odk eenig ^sbrd: bmddLt in de Wetten uws Lsind^ Waar over her voegelyk zou wee^n , de Wetfaouderfchap eeoo verbecering voor te (laatt? Denkt gy 00k dac *er ceoige hailata* me Wet ontbre^ ? Op wdk eene wyze kan het Oess^diap* of een der LedeH^ n bydand verleen^n in uwe prysWaardige oogmerkm ? Is'er eenige zwaarigbeid In ilukken van Gevoden, van Regt of Onregt , 't welk gy tbans gaarhe zoudt hooren verbandelen ? Poe onderfcheiden en verlchillendc word de Waereld door, gaans van den mensch befchouwd , en gebruikt. ttdere Jeugd, de Kindsheid haakt naar alles wat ze ziet. Crypt alles aan, wat zich voor haaropdoet» en zou vaak, voor faec heilzame, hetverdcrfelykfte verki'ezen , gcen onderfcheid we* tan te maken » wat fchadclyk eh wat voordelig voor haar is. Daar het a] het gefchapene , den nicnsch alleen uitgezon* derd* andcrs is ingednikt zich voor het Ibh'udelyke te wagten» a|0U de mensch in zyne kindsheid het vcrgif voor hcilzame krai- An-f bet vcrdcrfclykc vaak voor nutcig voedzcl, kiezen. ■ Pan , de kindsheid bcgccrt alles wat zich aan het oog ver- IDonc t en walgt bykans zo dra van het Zclve , als het daar 9aih bezitting neemt — b^ecrt niets dan beazelingen, ei'i ton een bJozenden appel , ver boven een onfchatbaren diamant verklczcn. De Jongeling bcgint zich in een andcrcn kring r^ bcw^en. Hy llapc vol moed de Waereld in; vcelal opu geblazen # vol waan» denkt hy , datnfcts» of niemand, hem deeren kan. Van het kidderagtige heeft hy veel behoij. den.. Veelal behaagt hem *t mecst, dat van gene of zdef gd* Tinge waarde mag gerekend worden. AI wat fchittert, al wat blinkt, is hem behagelyk. De gefladige veranddr ringen voldocn zeer aan zynen fmaak; en , om dat niets by hiem op den duur zyn prys kan blyven behouden daarom is de mode een wezcntlyk , een onfintbeerlyk , ding in zyne oogen. Velen jagen de dartelc wellusten na , en vierea den losfen teiigel aan alle losbandige begeerlykheden. /J hun geluk is gelegen in de wulpfche vermaken der Waereld, ise gev^n fliiafacbt]^ dvg* aao dQ verl^d^e begeerlykbe. d^ 49^ . .aSEMlTKi WENIOKGKJr. den. - Met welk een oog befcbouwt men dm de Wjn- reld? Als de eenigde bron van Geluk en 21aligbcfd* Dacb' hoe dra zicc men met » dat de Waereld ons misleid , dat an zich f door haar fcbynfchoon , al te jammerlyk heeft latcn W driegen. Alle de goederen der Wa«^d. verdwynen ; de toe- maken en de wcllusten vlugten fchielyk voorby ; en 't geeft ze agterlacen « is » heiaas ! niets anders f dan een pyndyk ib-' berouw. " Zie daar de mensch, in de eerfle va;^ vu zyn. leven , vol begeerte tot de Waereld , maar veeUl door de- zelve jammerlyk bedrogcn. — De manbare Jareo w- men wedcr een kring » waarin de Waereld zich in eene ande-' re gedaante aan den mensch vertoont. — Vecl biyft 'ei nog over van de vorige verkccrdbeden. Dan, de Waerdd krygr echcer ,in raeer dan ^^n opzicht, cene andere gedaamc. — Vecl van 't geen te voren behaagde , word nu als bcuzdag* tig vcrfmaad ; men jaagc andere dingcn na , en begint de Wa^t reld nu I'n verfcheiden gevallen te befchouwen als verieideodf als zecr bcdri^clyk. Eer , Aanzicn , Grootheid , Schatten a Rykdommen, worden, in deezen leef'tyd,met meer overly ge- waardeerd , en by velcn nog als wezcntlykc goedereo l*; fchouwd , en volyverig nagcjaagd. — — Dan, dit verlei(te» lyke neemt gemccniyk trapswyze af , wanneer de afgdcaffll faren gckomcn zyn. AI» de gryze ouderdom den menscb net gebruik der Waereld ontzeet, dan walgt men van dejel* ve . cn allcs wat ze oplevcrt. *Er is niets , dat enige begeep* lykheid meer in zich bevat. . Van aile vermakcn krygr meo tm walg. Eer , Aanzien , Schatten en Rykdom ftcDZydi verOaafde mensch , door de buitenfpoorigfte hebzugt gedreefW wordt, verliezen hun vcrmogcn. De begeerte naar de» zclve houd op. — De gantfche Waereld word Wcin In dt oogen ; cn 'er is niets meer , dat ccnige vertooning fd»jni tt maaken. Eerlang vervolgens vertoont zich de dood op jien verren afTland meer ; maar begint al nader en nadier » komen;cn naannate dezelve nadcrt, vcrliest de Waerf<l^, meer cn meer hare waarde; tot cindelyk de mensch, d**' den dood aangegrepen, de Waereld gchecl uit het gezigt^* licst , cn overgcvoerd word » in de Gewesien der Ecuwi|* beid ! a V. D. G. i E N G E L fF E R Ky T FRAAYE UTTEREN , KONSTSN BN WEETENSCHAPPEIf ' B&TREKRELYR. E DRIEJAARIGB REISTOCHT DER SCHEPEN VAN K0-. NWO SAL0510 , VAN OPHIR NA TARSIS , 9lT DE PASSAAT-WINDEN OPGEHELDERD. Overgenomen uit Mr. bruce's Travels to difcover the Source of the Nile.-) 7eelvuldige twyfelingen zvn 'cr gereezen over de Ha- ven, Ophir gcheeteii, vanwaar eenc groote menig- Gouds en Zilvers kvvam, weike salomo noodig hadt i den Tempel te JcrufuUm te bouwen. In welk gc- dte der Wereld dit OfUr lap, ftemt men nog niet ereen. Vereenigd met deeze Reize na Ophir ^ was M Reis na Tar fa; omtrent deeze heeft men dczelfde rjtarigheden. Ken cn dezelfde Vloot volbragt die Reis- Aten in 't zelfde tydsbcllek. tot eenige zekerheid te komen, waar dit Ophir IS, zal het n'oodig vveczen, te onderzoeken, wat 'cr H; Schrift van zegt, en zich naauwkeurig te hou- li^aan de befchryvingen, aldaar aan te treffen, zondcr iijzius bot te vieren aan onze verbeciding. Voor cent werd de Handel op Ophir gedrecvcn , van de Ela^ f/chfi Golf door den Indifchen Occaan. ■ Ten. 'Cdcn^ de goederen, van daar gcbragt, waren Goud,. ver cn Yvoor; doch bovenal Ziiver (*)• Ten Y^M , de tyd) van het gaan en komen der Vloot »; s iuist dric jaaren (f), en nooit meer of minder. [ndien nu salomo's Vloot uit de Elanitifcht Golf na I' Indifchen Oceaan zeilde, moet d^e?e Reis noodzaak- . gedaan zyu met Pasfaat-winden : dewy! *er geen aa*" c VVinden in dien Oceaan heerfchen. En 't geen- t zekerheid aantoont, dat dit het geval was, is de. te tyd van drie jaaren , welken de Vloot befte^dc het gaan en komen van Ophir na Ezion-gabcr. VVant, het I KON. X. 22. t) I KoN. X. 22. 2 KrON. -IX. 21. - . ' V. DERL. MENQELW. NO. 12. LI 9B DAIBJAARTGB MUTOCRT het is te duidclyk, om eenig bewys le behoeiren, IA was dcete Kcis afgolegd met verandcrlyke Winden, *' bcpaalde tyd van drie jaaren daar voor niet baA la» ilc^\ gcftcld wordcn. I e Vloot mogt van Ophir wftfct* gckeerd weezen in twee, drie,vier of vyf jaaren; anr, met veranderlyke Winden, was bet bepaald wcficito ten, in den tyd van drie jaaren, niet mogelyk, io^ ge eclte der V\ creld Ophir ook mogt liggen. • Nocli SfanjCy noch Vcru^ ken Ophir weezeo: m gedeelte van deeze Reizen moest dan afgelegd ireezei met verandcrlyke winden , en gevolglyk de wedeitomst oiizeker. Het Eiland Ccilon^ in Oos$'Ifniicft^\sx^QfiHr niet zyn: de Reis derwaards wordt, *t is wair, met Pasfnat- winden gedaan: doch wy hebben gctoond,dil ttn jaar het meeste is, 't yelk befteed kan wordcnop eene Reis na de Oost-Indien: daarenboven levert Cain fioch Goud, noch Zilver, uit, fchoon wel Yvoor. A Domingo heeft noch Goud , noch Zilver, noch Yfow. Wanncer de Tyriers Spanje ontdekten , vonden zy ctt dvervloed van Zilver, in ruwe klompen ; maar decs bragten zy na Tyrusy door de Middel/and/chc Zee^ ei bragren ae vcrvolgens na de lioode Zec^ over land, oi *er de goederen , uit Indie komende , te betaaien. Tm^ fis wordt ook n et gevonden als een Haven, in eendfls aer Reizen, weshalven dit gedeelte van de bercbiyviDf mist , en nooit vondt men Olyphanten in ^tanfe. Deefce Mynen van Ophir vi^aren het wfarfchynl^, die, in de vroegfte tyden,het Gosten van Goud voom- gfen: ingcvolge hier van moest men voetftappen fin groote uirgraavingen ontdekt hebben ; nogthans zyn 'ff, op geen der evtngemelde plaatzen . groote overblyfreb Van eenige Mynen daar bewrogt De oude rpoorcii ftt Zilvcr-mynen wordcn in Spanje niet gevonden ; en bSb- mer waren 'cr eenige Goud-mynen. John dos lin* -^os (♦), een Oominicaaner Monnik , zegt, dat o|J * kust van Africa^ in het Koningryk van Sofala. \riL Vaste Land tegen over Madagascar ^ Goud- en Zilw^ mynen zyn, in beidc deeze Metaalen onbefchryiflvk rykl doch meest in Zilver. Zy draagen de zitrtbaarfte merk- tekens van, zinis de oudlVe tyden, benerkt te zyn. Zc waren daadlyjt geopend, en werden bewerkt, toen de O y^9ge of DOS SANTOS » uitgegeevcQ door li oiLAjm. P§fiug<ez€n dat g^deelct van het Schiereiland vennees<» tcrden,«n werden waarfchynlyk opgegeeven naa de onC'* 4tkking der Nieunre Weitld, cer uit Ifauitkundige dan INii andere redeneii* : John dos santos zegt, dat hy landde te Sofala^ la d€9 Jaar« MDLXXXVI, dat hy de groote Rivier Cuama Kzeitde, tot TcU coe, waar zyne Order , altoos be^ee* ; oin in de nabuurfchap van Goud te zyo, bet Con< vent gejplaatst hade. Van daar toog hy, meer dan twet bonderd mylen, landwaards m» eb zag de Goud-tnynen tpen bewerken, in cen berg, Afura geheeten Op ttXL grooten afOand van decze^ zvn de Zilver-mynen ran Chicona^ op bcide de plaatzen diien zxh zeer nterk* baart voetftappen op van oude uitgraavingen ; en op beide de plaatzen zyn de Huizen der Koningen gebou ^ d van flyk en ftroo , terwyL 'er groote overblyfzela zyn Wtn groote gebouweii van fteen en kalk. 