Codex diplomaticus Neerlandicus : verzameling van oorkonden, betrekkelijk de vaderlandsche geschiedenis
Adriaen van Oostrum, kerkmeester geweest hebbende is: jaer Ixvj, woenende achter tWijsteech. Willem die blauverwer, woenende aende Drakenburger ste: ghe naest Splynter Gijsbertsz. van Nyenroede. 139 Peter Willemsz., zoen vande voors. blauverwer, gewoent hebbende aende Weertpoorte, geweest hebbende een cremer. Jan Petersz. van Lemputte, een schilder van zijn ambacht, zoen van Peter van Lemputte. Jan Peter van Lemputte, broeder vanden voors. Jan ende soen van Peter van Lemputten, wezende hij Peter een blau- verwer van zijn ambacht. Jan Gerritsz., blauverwer, woenende aende Lauwerstrate int huys van Ewout die backer. Willem Cosijnsz. gewoent hebbende tusschen die Reguliers ende Smedebrugge , schoenmaecker van zijn ambacht. Gerrit Sas, schoenmaecker van zijn ambacht, gewoent heb- bende eertijts recht ouer die huysinghe van Johan Botter van Snellenborch inde Linmerct. Heymrick ofte Heymcken de speldemaeker, gewoent hebbende onder die Garde. Henrick Berntsz. de speldemaeker, gewoent hebbende in de Donckerstraete. Willem van Tongeren, sackedraeger. Jan Lambertsz., boede vanden Leckendijck, woenende om- trent achter den domproost. Marcus die goudtsmit aenden Steenwech. Mr. Valentijn, steensnijder aen St. Jans kerckhoff. Ot Mor, eertijts hellebaerdier vanden coninck, gewoent heb- bende ten huyse van Anna van Langeraeck. Jan Steuensz., zaelmaecker, die gewoent heeft inde Viechsteghe. Claes Jacobsz., soen van Jacob in Abrahams schoote aen St. Mertens brugge. Jacob Woutersz. van Ruempet. Jacob Bollick, druechscheerder ende gewoent hebbende inde Zaelstraete. Joost van Rijsenburch, druechscheerder aende Neude inde Voorstraete. Hubert Lubbertsz., druechscheerder opt hoecktgen vande Viechstege. (Codex , 24 Serie, 2de Deel, 24 Afd.). 9 131 inde sommige husinge bij inuentarissen daervan gemaect ende priseringe ende estimatie van dien, 'tgunt hier nae volcht, dat onder den staet vande rentmeester gestelt es, volgende dinuen- tarissen, daervan bij ons den seluen rentmeester geleuert. Aengaende de muebele goederen vanden gen. van Langeraeck, alsoe ons int inuentoriseren van dien zeker belet gedaen wordde bij het volck vanden hartoge van Brunswijck, soe hebben wij naederhandt die selue geinuenteert opden xxij Apnlis 68, ende is daervan den rentmeester den inuentaris geleuert opten xxvj Aprilis. Alzoe die muebelen goederen van vrouwe Alit van Bronck- horst gebracht zijn geweest, eer wij commissarissen heb- ben kunnen kennisse crigen, dat zij haer mitten troublen gemengt hadde, zoe en zijn aldaer gheen muebele goederen gevonden. Aengaende de muebelen vanden goederen van Johan van Re- nesse, genaempt de heer van Wilp, es daervan int lange hier voorens deductie of gemaeckt. Beruerende Philis b. zoon van gen. Gerrit van Renesse, es geweest een eenlopende geselle ende gheen muebele goederen beuonden. Aengaende Willem van Renes b. en es aldaer nyet gevon- den van muebele dan een zitte kist myt twee cantoiren , vol- gende de verclaringe van Cornelis van Loon, die inde Keysers croon woont, daer die voors. Willem te woonen plach. Ende Bernt Wuyten Enge es te noteren, dat de voors. Bernt Wuyten Enge noch ongescift ende gescheyden es mit Frederick Wuyten Enge zijn vader, wuytgesondert eenige leengoederen , inden staet vanden goederen begrepen. Aengaende de persoonen van Steuen van Zuylen ende Gerrit van Zuylen, alsoe die selue zijn eenlopende gesellen en zijn gheen muebelen goederen beuonden hemluyden toebehoerende. Als van geliecke beruerende de persoonen van Cornelius van Nyenrode hier voorens geeduceert is van datter gheen muebelen zouden gevonden en zijn, ouermits zijn vertreck van Vtrecht or 132 in Hollant. Ende nopende Oeloff van Zuylen es mede hir voors. verhaelt bij de inuentorizatie van audere goederen. Aengaende Andries Bacx zijn gheen muebele goederen beronder. Aengaende de muebele goederen van mr. Wouter van Br ren zijn die zelue geinuentorizeert bijden duerwerder Vias, ende bij inuentaris geleuert den rentmeester, ende bij estimx: bevonden ter somme van cxxxvij g., xiij, ende is cautie + stelt voor den houe. Nopende Jan Pijl verclaert die der waerder Viana, dat hij voor de citatie jaer ende dach eum A stadt geweest es, ende gheen goederen geuonden. Ruerende Jan van Diest zijnde muebelen goederen van bz bij ons commissarissen geinuentorizeert ende beuonden bij + timacie waerdich te zijn ijexix g. ende xiiij st., voort ne een inuentaris daervan geleuert den rentmeester ende es di voor oock cautie gestelt. Jan Jelis Spaens is hier voerens deductie gedaen van z; meuble goederen, ende nopende zijn twee soonen my zi denger, ende es gheen mentie gemaeckt, zoe zijl. gheen go gehadt en hebben. Nopende Jan Aerntsz., mesmaker, ende zijn zoen ijk verclaert de duerwerder Viana aldaer nyet gevonden (géie, ende de goederen van Heynrick Aertz geestimeert tot rij > Nopende de muebele goederen vanden jongen Jan van Ap rongen, heeft ons commissarissen verclaert de huisfrouwe mg Rijck de schoenmaker inde Zaelstraete, onder haer thebben e tresorier mit een kiste myt twee oude blaesballige, ende &# jegens verscheyden schulden betselt te hebben, als zij 2145 te kunnen bewijzen. Jan Willem Poes, mesmaker, verclaert die deurwerder dé nyet gevonden thebben, weerdich omme tannoteren. Van Bernt Heynricxz., kistemaeker inde Bijl, vercker # deurwerder Viana aldaer nyet geuonden thebben. Beruerende de muebele goederen van Bernt, muletier, 12 die zelae naer voorgaende inuentorizatie, gedaen bij Vin deurwerder, geestimeert ter somme van xv g. xvj st. 133 Nopende de goederen van Cornelis Heynricxz. van Royen, vrewercker, verclaert de duerwerder Viana gheen goederen ge- vonden thebben. Aengaende de inuentorisatie vanden meubele goederen van Floris Lubbertez. van Pallaes, es hier vorenstaende ofgeseyt. Ende verclaert die deurwerder Viana tot Carel de snijder, gebooren vuyt Vlaenderen, nyet geuonden thebben. Aengaende Euert Jansz. van Cappel, lakenkoopers meubele goederen es hier voorenstaende geseit, hoe die geinuentorizeert zijn, als van gelyecke gedaen es van Lodewijck van Keysers- weerdt ende Jan Feyt. Tot Cornelis Claeszoen Paepgens en es gheen goet gevon- den, volgende de verclaringe vanden deurwerder Viana. Vande inuentorizatie van Herman Claesz. ende Gerrit Fransz., brauwers, is hier voorenstaende deductie gedaen, als van ge- liecke gedaen es van Adriaen van Oostrum. Vande inuentorizatie gedaen bijden deurwerder Viana, no- pende Willem Petersz., blauverwer, es den rentmeester inuen- tarıs geleuert ende zijn de meubele goederen geestimeert ter somma van cij g., vij st., vij gr. Ende ter woonstede van Peter Willemsz. zijn zoon, verclaert die voors. deurwerder gheen goederen gevonden thebben. Als van geliecke de deurwerder verclaert van Jan ende Peter van Lemputte, gebroeders, gheen meubele gevonden thebben, als wesende eenlopende gesellen. Verclaert mede deselue deurwerder, ten huyse vanJan Ger- ritsen, blauverwer, nyet gevonden (hebben, Nopens de goederen van Willem Jacob Cosijnsz., es daer van hier voorenstaende verclaringe gedaen. Ende aengaende Gerrit Sas, clompmaker, verclaert de deur- werder Viana gheen goederen gevonden thebben van Heymrick ofte Heymtgen, speldemaker, zijn inuentorizeert bijden deurwaer- der Viana, ende geestimeert ter somme van viij g., die ver- claert tot Heynrick Berntz, speldemaker, gheen goederen ge- mm 134 . vonden te hebben, als hij van geliecke verclaert van Willen van Tongeren , sackedrager. De goederen van Jan Lambertz, boode opten Leckendict, zijn bijden duerwerder Viana geinuentoriseert ende geestimeert ter somme van xxij g., ix st., ende is daervoor cautie gestelt Als van geliecke geinuentorizeert zijn die goederen van Mares den goutsmyt, ende geestimeert ter somme van v] g., vij x Mr. Valentijn steensnijders goet, verclaert de dearwerde Viana vanden tijd bijden schout der stadt Vtrecht vereoft x zijn (1). Ende aengaende Ot Mor relateert deselue deurwerder, ds hij hier nyet gelaeten en heeft. Verclaert insgelicx de voors. duerwerder, dat Jan Stevens, zaelmaker, hier anders nyet gelaeten en heeft dan twee d drie naeckte kynderkens. Aengaende Claes Jacobsz soen in Abrahams school, m die geinuentorizeert bijden voors. deurwerder ende geestimeer ter somme van ijexlij g., xiiij st. Beruerende Jacob Woutersz goederen zijn zij geinuentorizeen ende geestimeert als bouen ter somme van acht g., ende verdar die zelue deurwerder tot Jacob Bollicx nyet gevonden (le, Aengaende Joost van Rijsenborch es inuentorizatie geda, ende beloopen xxviii) g., xvij st. Ende nopende Hubert Lubbertsz goederen, es hier voort staende deductie gemaeckt. Ende alsoe Anna van Broeckhuysen goederen geinuentorzeert ende geestimeert zijn, soe es Jan van Broeckhuysen haer so deel daer mede onbegrepen. Tot Pauwels Augustijner zijn de meubele goederen geinwt torizeert bijden deurwerder Viana, ende beloopen bij extimat xiij g., xilij st. (1) Mr. Valentijn, steenhouwer, was een van de eersten geweest, È de nieuwe predikanten had bijgestaan en bij de predikatie te paard tegenwoordig geweest, voorzien met een pistool om hen in geral "@ nood te beschermen. Zie Marcus, 116. 185 Ende aengaende Willem Gerritsz de snijder verclaert de voors. deurwerder gheen goederen geuonden thebben, ende tot Jacob Hermans, weuer, anders nyet geuonden thebben dan drie naecte kynderen. Ende tot Jacob Bont oeck nyet gevonden thebben. Ende tot Petrus den Zwarten Hoep verclaert de voors. deur- werder de goederen geinuentorizeert thebben, ende zijn gees- timeert ter somme van xi g., x st. Ende dat Jan van IJs- selt eenloepe geselle es, nyet hebbende, ende tot Willem Paep Jan nyet gevonden thebben. Ende Willem Direzoon aende Giltpoort zijn die goederen geinuentorizeert bijden deurwerder ende geestimeert ter somme van xxij g., xv st., daer inne begrepen een koye, een ander toebehoerende; de voors. deurwerder verclaert, dat Fraessen Claesz. gheen goederen achter gelaeten heeft, ende dat hij ge- inuentorizeert heeft de goederen van Cornelis ende Claes van Leuwen, ende zijn geestimeert, te weeten Cornelis goederen tot xv g., xiij st. , ende Claes goederen tot xlvj g. Dat Cornelis Ghisbertz, alias Gijeken Snape zoen, eenlopende geselle is, gheen goederen hebbende verclaert de deurwaerder Viana. Ende beraerende de persoonen tot Rhenen vuytgeroupen zijn, is ons bij trapport vande schout van Rhenen genouch- saem gebleken, dat de selue persoonen gheen goederen en hebben , ende daerom gheen inuentaris heeft gemaeckt. Opten xix Martii hebben wij ten houe gesonden onse eerste vuytroupinge vanden fugitiuen mitten verificatie daertoe dienende, ende hebben voorts zijn excellentie geconsuleert, of die verstont onse commissie mede te strecken tot citatie vanden erfgenaemen vanden naesten vrienden vanden gheenen , die ouerleden zijnde geabsenteert hadden; ende mede te kennen gegeuen van een schoone partije van landen, die eenen Herman van Westerholt overleden, wesende vuythemsch edelman , hadde leggen inden landen van Vtrecht, vraegende off men die mede zoude moegen toeslaen, vuyt zaecke deselue Westcrholt hem albier mede ge- 136 abuseert hadde, ende voorts versocht off men publicatie ver: enqueste geuen zoude een geculpeerde ende geapprehenderi:, ende hoe wij ons zouden reguleren, off wij eenige wijle de int quartier van Vtrecht hem merckelicken geabuseert hac. inde troublen noch present waeren, off wij den officiers zoul.: morgen ordonneren die tapprehenderen, ende den juge ori ris huerlieden proces sommierlick maeken. Hebben oock ten seluen tijt ouergesonden zekere depo: vande griffier van Vtrecht van eenen Petrus Haec (1) gere: hebbende eertits hoochbailla van Middelborch, grauerende iz- prinse van Oranje. Opte xx Martii hebben wij commissarissen ontfangen vi woorde van doctor Pannekoeck van Aernhem, beruerende, é: die commissarissen van Gelrelant ontfangen hadden ons scr gaende bescheet, dat wij ouergesonden hebben vanden goedere van Renes, die heere van Wilp, gelegen inden landen o: Gelrelant, ende vanden Gulden Spijker, ende dat ons ver: : nopende de zaeke van Aelbert Jansz tot Amerongen gezie es aenden commissarissen, die zulcx toekoompt, al vermoex:<: de rescriptie daervan zijnde. Ten dage als bouen is gecompareert voor ons commisi sen mr. Dirck Verkerck, verzouckenden wuytten naem van 7:1 moeder, dat die hantstellinge bijden procureur generael gest: op zekere ses margen lants gelegen opten Legeweyden bij ji frouwe Elizabeth van der Kerk vercofl, zijnen voors. mod afgedaen zonder wordden, gemerct, hij seyde gefurneert th ben tvoorgaende appointement, te weeten, dat zijn voors. Dr der was in possessie der landen in questie, ende ende êt onder zeker cautie als wij bevynden zouden te behooren, pi senterende zijnen persoon ende goederen tot subjectie van de sen houe. Gehoort welck verzouck ende gesien die stucken tof Zo eynde geexhibeert, hebben wij commissarissen geordonm (1) Pieter Haeck was reeds den 6 October 1567 wegens non c paritie gebannen. Zie arcus 280. 137 ende ordoneren bij dese, dat mits doende bij hem eomparant in de griffie van desen houe de voors. souffisante cautie van een geheel jaer vruchten, beginnende vanden dach vande voors. toeslaginge, ende dat onder expresse conditie van die zelue zes merghen nyet te moegen vercoopen, belasten ofte vervrem- den binnen den voors. jare, directelijck ofte indirectelijk hoe dat het zij, zonder verloff van zijne majesteit ofte van zijn heere den hertoch van Alua, die handt van justicie aen- gaende die voors, handtstellinge gelicht zall worden; ende aengaende zijn verder versoucke, zullen daerinne versien met- ten eersten. Ten daeghe voors. is gecompareert voor ons commissarissen Frederick Wten Enghe, verclarende hoe dat hij comparant tandere tijden voor ons comparerende, verclaert hadde, dat zijn soen Berndt Wien Enghe (1), van wiens goederen wij onder- richtinghe begeerende te hebben, dat hij verhoepte zijn voors. soen in gheen ongenaede vanden conynck onzer alder gen. heere geuallen te zijn, vuyt oerzaecke hij Berndt hem anders niet onderwonden en hadden dan alleen als familier ende do- mestice des heeren van Brederode , zonder eenighe tochte ofte andere onderwynt gehadt te hebben, dan alleen vande zaecke den voors. Brederode ende zijn familie particulierelijck aen- gaende, zonder hem gemengt te hebben met deze troublen int groet ofte cleyn, volgende zekere certificatien , die hij dien aen- gaende tandere tijden geexhibeert ende wij in onze verbalen geinsereert hadden, ende dat hij tegenwoerdelicke hadde, als verthoende tot dien eynde zekere attestatie doer die van Gor- cum gepasseert, in date den ix Marty 1568, tenderende ten eynde als bouen, ende dat voorts tot meerder justificatie van zijns zoens zsecke, hij comparant ons commissarissen verthoende ende bij ons tzijnder presentie deeden lesen zekere missiue, bij zijne voors. soen aen hem comparant gescreuen in date den (1) Bernerd Uten Eng bevond zich onder het getal der verbondene edelen , teekende het verbond in de vergadering te St. Truyen tegen- woordig, ens. Zie Marcus 111. 188 lesten February anno utsupra vt Beest, inhoudende dat hij Berndt nyet en wiste ert geattemptert te hebben tegens co. mat., die hij eedts halue verplechticht was ende zijn heere van Brederoede als domesticque ‚gedient te hebben, ende mit hen tot Brussel ten tijde vande presentatie vande requeste geweest te zijn, ende tot zijns heeren verzoucke , twelox alls terzeluer tijt geteyckent te hebben, eens voor ende eens achter noc. Ende dat hij Berndt mede zijn heere (Sinte Tryen) hadde we sen versoucken, maer nyet geteyckent te hebben ende aldır allen geteyckent hadden, zoe hij verstondt, die groete beer metten gedeputeerden , die te Brussel reysen zouden. Ende dat zijns comparants zoen ziende dat die voors. Bre- deroede ende zijn huysfrouwe Vianen verlaten hadden, hea secretelijck begeuen heeft van daer naer IJsselsteyn bij Hud- tenbrouck zijn neeff, ende dat hij Berndt zijns compara soen sanderen dachs hoerende zekeren geruchte van datter vur Vianen ouer die Lecke gecomen waren in Kappel zekere ob luyden, dat hij Berndt geleent heeft een peerdt ende met zijn voors. neef Huchtenbrouck oeck te peerde wezende, wrt nyezeericheyt ende omme te zien wat daer omme ginck, ne den dorpe van Capel voors. zonder wapens gereyst es; eni dat hij aldaer gecomen zijnde, gesien heeft, datter zeker crijchsvoleke in een schip was, ende dat hem achter am volchde zekere waegens met munitie, ende dat tgundt voors. geschiet es ten tijde die schout van Amersfort reno wordt, dan dat hij Berndt ter zeluer tijt nyemandt gespreeken en heeft, ende zoe wederom gekeert ende metten voors. Huch- tenbrouck nae IJsselsteyn vertrocken es, ende zoo voorts nae Amsterdam bij zijn heere die heere van Brederoede. Versoeckende voorts, dat wij commissarissen gouden wilku hem comparant geuen copie van zekere voorgaende verbaeko, wij tanderen tijden vuyt zijne verclaringhe aengeteykent hadden, ende daerbeneffens zijn bewijs hij comparant ons verthoende, te willen ontfangen, ende met onze stucken aen zijn excellen- tie beschikken tot zijns zoens deffenaie. Waerop wij commit 189 sarissen hem ten antwoorde gegeuen hebben, dat wij in dezer zaecken nyet te disponeren en hadden, ende dat zijns com- parants soene ten daeghe dienende zoude moegen proponeren tegens ons exploit, tgundt hij te raede vinden zoude te be- hoeren van nyet te latiteren als anderssins ten principale ; ende dat alzoe hij comparant wel wiste, wat hij van te voorens voor ons verclaert hadden noedeloes was hem van zijn vercla- ringhe copie te geuen. Den xxiiij Decembris xvelxvij heeft Agniete Gerrits dochter, huysfrouwe ofte weduwe van Herman Jacobsz, in zijn leven weerdt int wapen van Hattum, verclaert dat haer man over- leden es omtrent een haltf jaer tot Hattum. Seyt, dat zij tzamen hebben gecoft een rente op Tyman Heynricksz van xij g. 'siaers bedragende de hooftsomme van dien Ve g., verschijnende Paeschen ende Victoris naer haer beste wetenscappe. Noch een rente daervan de hooftsomme bedragende es je Philips g., verschijnende als bouen ende sprekende opten voors. Tyman. Noch een jaerlicxe rente van negen g., vijè st., daerran de hooftsomme bedragende es j° dalers, sprekende op Jan Pe- tersz inde Drie Papegayen. Noch het vierendeel van een huysken, staende bijde Creu- pelstraet , dat zij gecoft hebben om xxv g. Noch een rente van iij g. sjaers, sprekende opten kynderen van Wijnsen, daervan die hooftsomme bedragende es vijftich gulden. Noch zekere lijffrente brieuen, staende tot beyde huerlieden lijuen, daer vandaer een lijffrente es van xij g. sjaers, spro- kende op Andries van Medenblyck, gevesticht vuyt zekere caemere, staende bijde stapel. Noch een geliecke lijffrente van xij g., sprekende op Anna Claes, woenende jegens St. Bartholomeus gasthuys ouer, ende zijn vuyt haer buysken gevesticht. Noch een andere geliecke lijfren van xij g. sjaers, die eenen Heynrick Aelbertsz in Westbroeck gheeft. 140 Seyde aengaende huer meubile goederen, dat die sche voor zoe veel het houtwerck aengaet, bij eenen Jan van Leuwen voor die huyshuere bezet zijn, ende als noch aldser staen, ende dat die huyshuere beliep xxiij g. jaerlicx , daervan zi deen helfte betaelt heeft bij leeninge van haer broeder, ende dat zij die reste voor de betalinge vuyt de husinge genoemen hadde, die sij als noch bezittende es. Ende aengaende de rente van haer meuble goederen, zullen die geannoteert wordden. Seyde, dat alle die losrenten brieuen ende een ofte twee JC" renten brieuen te pande staen ten huyse van Petrus Feyt vo: ses hondert Ixv g., die zij van wijnen ende bieren hem schul- dich waeren, ende dat daervan een willecoer gepasseert es bij haer comparante, ende dat voer den doet van haer man, di: zij comparante ons leueren sal. Ten dage als bouen heeft zij comparante in ons comm sarissen handen gestelt het rekenboeck van haer man. Op den v April 68 hebben wij ontfangen resolutie van zijne xel- lentie, ons ordonnerende inde plaetse vanden ouerledenen, die in hueren leuen geabuseert ofte gemengt hadde mitten troublen, te doen citeren erffgenaemen ende naesten vrunden, ende aengaend den voors. Herman van Westerholt van geliecke adjournemen!, te decerneren vuyt annotatie van tgoet Leuendael. Ende nopende de publicatie ende openinge vande enqueste, dat wij daerinne ons souden reguleren nae de coustume slants van Vtrecht, daerinne geobserueert tot noch toe, ende soe wi! vynden souden voor het beste te behooren, ende commissie gegeuen, dat, indien wij beuonden yemant culpabel van ge weest thebben minister, beeldebreker ofte vande consistorie, of hebbende gedragen de wapenen jegens zijn mat, ofte dierge- lijcke, deselue zoude moegen doen apprehenderen bijden officiers ende daervan beueelen de judicature huerl. ordinaris rechters. Noch opten v Aprilis 68. Alzoe wij commissarissen vuyt de voergaende verclaringe van Philips inde Kelck benonden nootelick te zijn, hem te brengen in loco torture , soe hebben 141 wij hem aldaer doen brengen ende zijn verclaringe aenge- teyckent. Ende zoe hij hem refereerde tot zekeren getuygen, die wij beuonden redelick tot zijnen innocentie te hooren, soe hebben wij voerstaende gehoort ten voors. dage die selue getuygen , ende daernae weder gehoert denselue getuygen opten vj Aprilis. Ten dage als bouen hebben wij ontfangen brieuen van har- toge van Brunswijck, beruerende de husinge van Langeraeck , omme te weeten off wij last hadden omme die sleutelen van- den huyse te nemen ende die besten te vercopen. Daerop wij ten seluen dage voer antwoerde gescreuen hebben , dat wij gheen vorder last en hadden, dan omme die goederen tinuentoriseren ende daerop hantstellinge te doen. Noch tendage voors. es Claes Dirksz, clercq vanden rent- meester, gekomen , zeggende ontfangen thebben vanden thijns van genoemden Gerrit van Renes vier g., v st., xi deniers. Opten vij Aprilis 68 hebben wij ouer gesonden den graue van Bossu de sentencie ende inuentarissen vanden goederen vanden personen, die ter cause vanden troublen geexecuteert zijn in desen landen van Vtrecht, ende zijn excellentie gescreuen, hoe dat wij geinsinueert hadden den houe van Vtrecht, dat zij zoude procederen totte sentencie vanden ghenen, die wij lest- mael doen vangen hadden. Ten voors. dage hebben wij noch gehoort de voors. Neel Spaens myt comminatie van scerper examinatie ter presentie vanden scerprechter. Opten x Aprilis hebben wij commissarissen noch weder ge- hoort Neel Spaens. Sijn voorts gegaen op Vredenborch ende hebben aldaer ge- hoort ende geexamineert Thonis Jansz. (1) van Oudewater. Ende noch ten voors. dage bij tortuer geexamineert op Vredeborch Heynrick Aelbertsz. (1) Thonis Jansı. van Oudewater had den heer van Brederode ge- diend; hij werd 20 December 1568 gehangen. Marcus, bi. 337. 142 Opten x Aprilis 68 hebben wij commissarissen antwoord- gescreuen den graue van Boussu op sijn excellentie voorgaend: missiue in date den viij Aprilis 68. Op xij Aprilis hebben wij commissarissen beantwoordt zeker verzouck aen ons scriftelicke gedaen bijden procureur generzei van zekere twee fugitiuen van Rhenen. Opten xix Aprilis hebben wij d’excellencie vanden hartoge ge- aduerteert als vande gelegentheyt vanden huyse van Langerseck, hoe dat de bewaernisse vandien de hartoge van Brunswick verlaten hadde, ende wij die sleutelen vandien hadden moeten aenveerden, ende dat wij thuys hadden bij prouisie doen bewse ren, zijn excellencie voorts aduerterende, dat opten zelnen husir wel diende goet toesicht genoemen te wardden. Opten au Aprilis hebben wij commissarissen ons gevondet ucin heerlickheyt van Langeraeck, ende hebben ouermits ’t belet ons gedaen, opten huyse van Langeraeck nyet kunnen geraken ende alsoe de ruerende goederen van dien nyet kunnen inuen- torizeren. Opten naest lesten Aprilis hebben wij geexamineert op Vre deborch zekere twee gevangens, genaempt Laurens Jansz. ende Jan Corsz., beyden van Cockenge (1). Opten v Mey hebben wij ontfangen brieuen vanden commis- sarissen van Delflant, beruerende de toeslaginge vanden goe- deren van eenen Jacob van Catz (3). Opten vj Mey alzoe wij beuonden nootelick, tot defensie van de geuangens Jansz. ende Jan Corsz., diuersche getuygen ge- hoert te worden, hebben wij dezeluen ten voors. dage gehoort tot veele in getalen. Ten dage als bouen hebben wij brieuen ontfangen wuyt As- peren vanden commissarissen aldaer, van te nemen zeker in- formatie op zekere kerckschenderie, daer ouer mede hantdadich geweest zouden zijn Willem ende Heynrick Geertz., Jan Tho (1) Laurens Jansı. en Jan Core, den heer van Brederode gediend hebbende, werden beiden gehangen. Marcus, bl. 348. (1) Jacob Cats 1 September 1568 gebannen. Marcus, bi. 131. 143 nisz., Cornelis Matheuss., Wouter Jansz. de boode, Wessel de bastart van Boozelaer schout (1). Opten viij in Mey 1568 geexecuteert mitten coerde Euert de Backer ende Jan van Royenborch (3). Opte x ende xj in Mey hebben wij commissarissen gehoert verscheyden geuangen tot ontlastinge van Jacob Cosijnsz., ende hem Jacob doen tortureren opden xv ende opten xviij ende xxvj in Mei, noch gehoort in de sake van Jacob Cosijnsz., zekere getuygen. Opten xj Mey hebben wij gehoort zekere getuygen tot innooencie van Jan die Ridder. Open xv Mei den voors. Ridder doen tortureren. Opten xij in Mey 68 heb- ben wij ontfangen van mijn heer van financien brieuen berue- rende den huyse van Langeraeck, van dat wij dien aengaende omme een castelleyn myt twee ofte drie gesellen daerop te zetten, communiceren soude myt den graue van Boussu, ende dat aengaende de beesten aenden rentmeester gescreuen was omme die te vercoepen, ende hebben daer of gescreuen aen den graue van Boussie opten seluen dach. Noch opten xij ende opten xiiij ende xvij Mey, gehoort zekere getuygen tot defensie van Jan van Amerongen. Opten xv in Mei Jan van Ameronghen gehoort ende geexa- mineert bij torture. Opten xij in Mey hebben wij ontfangen zeker twee monu- menten bij zijn excellencie gedecerneert jegende sommige ab- sente ende latitanten ofte fugitiuen van Vtrecht ende Rhenen, Opten xzvj in Mey 68 hebben wij den commissarissen tot Asperen ouergesonden dinformatie, die zij van ons begheert hadden genoemen te wordden, ende van haer versocht te weten of zij nyet en wiste, dat me vrou van Praet wuytgeroupen was, ende off zij gheen publicatie hadden doen, jegens den gheenen (1) Al deze personen voortvlugtig zijnde, werden bij sententie van 1 October 1568 gebannen. Zie Marcus, bi. 130. (2) Den 8 Mai werden Jen Anthoniss. van Royenberch, die den heer van Brederode gediend, en Evert de sakkedrager, beeldstor- mer, bg vonnis van het hof van Utrecht gehangen. Zie hunne sen- tentien in de Bjlagen. 144 die den geculpeerden ende latitanten ofte fugitiuen yet schuld:-» waeren, ofte eenige goederen van henluyden onder haddea, die ons daer of gesonden hebhen opten xxix in Mei zeker ir- mulier aen hemluyden gesonden dexellencie. Twelck wij zs- communiceert hebbende mitte graue van Boussu, hebben gc: geuonden geliecke publicatie mede te laten doen; hebben voort: ter voors. daege ons geinformeert opt feyt van zeker menonis- ten ende herdoopers, volgende zekere informatie daervan zit Opden xviij in Mey hebben wij commissarissen gecommun:- ceert mitten graue van Boussu, vande zake vanden huyse sz Langeraeck , volgende taduertissement, dat wij zijn excellen. gedaen hadden, ende de rescriptie daerop geuolcht aen ons van mijn heer vanden financien. Ende zijn wij omme te voltrecken de resolutie van zijn ex cellentie opten xix Mey gereyst nae Langeraeck, al breder ver- moegende zekere lange verbalen. Ende hebben den rentmecster vande exploicte ouer geleert mitter daet bij inuentaris de goederen opten huyse van Lan- geraeck beuonden, vermoegende zeker inuentorisatie bij ons genoemen, ter presentie vanden schout ende eenige varden gerechte. Ende de voirs. articulen voornoemde decharge ende acu vanden voors. rentmeester, ende denselven gestelt inde posa- sie der goederen van Langeraeck, gelegen inde landen van Vtrecht. Hebben noch ons geinformeert opte gelegenheyt van Lat- geraeck , te weten, wat jurisdictie ende proeminencie de heere: van Langeraeck aldaer te hebben plagen, soe van hooch baille, schoute als anderssins, ende daervan den heere van Boussu rapport gedaen, breder vermoegende de voorgaende informatie onder de voergaende heeren ouergeleyt. Ten dage voors. opten xxvj in Mey 68 hebben wij aende schout van Langeraeck gescreuen, dat wij gesproken hadden mitten graue van Boussu vande bewaernisse vanden huyse rau Langeraeck , op hem verzouckende, dat hij die bij prouisie 145 continueeren wilde, ende voorts van bem versocht verclaringe van zeker perceelen van landen. ' Opten xxix in Mey hebben wij brieuen ontfangen vanden commissarissen van Asperen, vandat zij ontfangen hadden onse informatie, die wij tot huerlieden verzoucke genoomen hadden, ende ons voorts geaduerteert van eenen Heynricx Speltge, die wij van te voeren vuyt doen roupen hadden. Opten xxx in Mey hebben wij ontfangen brieuen vanden commissaris van Rijolant, dat wij doen citeren zouden, vol- gende zeker ordonnancie daeroff bij zijn excellencie gegeuen , Cornelis van Nyenrode. Opten lesten in Mey hebben wij commissarissen gescreuen aen mijn heer vande cancellerie van Gelrelant, zekere personen, die tot Culenborch residerende inde kercken van Vtrecht doende hadden geweest inde voorleden beruerten, ende conforme infor- matie henluyden overgezonden; ende dat zij bijden commissa- rissen, diet behooren zal, zouden doen toeslaen zekere rente, die de heer van Aenholt jaerlicx vuytreyckt vrou Alit van Batenborch, weduwe Jans van Renesse, die wij doen vuyt- roupen hadden, ende versocht antwoordt op ons voorgaende verzouck aengaende den veenen in Gelrelant gelegen. Opten lesten in Mey 1568 hebben wij in handen des co- nincx gestelt zekeren xxiiij mergen lants, de vrou van Praet toebehoorende, in Langeraeck gelegen, bepaelt bouen mit d’heere van Brederode op Tienhouen, ende beneden mit Jan Dyrexsz. ende sijn consorten, daer bruyckers off zijn Adriaen Herbertsz. ende Jan Dyrcxsz. (1) Op huyden den xxiij Martii is gecompareert Cornclis van Leuwen, maerschalck van Eemlant, ende seyde, dat hij hem geinformeert hadde opten fugitiuen van zijnen quartier, ende dat hij beuonden hadde bijde verclaeringen van Gerrit Petersz., schout tot Bunschoten, twee persoonen van Bunschoten, ge- (1) De verkeerde volgorde der dagteekeningen in het handschrift is waarschijnlijk toeteschrijven aan de weglating van het behoorlijk ver wijzingstoeken. (Codex , 2 Serie, 2de Deel, 2de Afd.). 40 146 naempt Thonis Petersz., op Spakenborch, ende Thonis Euertsz. D. binnen Bunschoten, beyden fugitiuen ; daerop wij hem geor- donneert hebben, dat hij maerschalck den seluen schout ty ons doen komen zoude. Ten dage als bouen hebben wij commissarissen antwoori: gecregen vanden commissarissen van Rijnlant, nopende de c- tatie van Aelbert van Huchtenbroeck (daervan wij bij ons voorgaende missiuen mitten seluen gecommuniceert haddec’, alsse dat die zelue bij heml. gedaen zouden worden bijde commissarissen van IJsselsteyn, ende hebben wij commissans sen des voors. Huchtenbroeck goederen, alhier inden landen van Vtrecht gelegen, geannoteert ende toegeslagen. Op huyden den xxvij Martii 1568 hebben wij comms: rissen, nae goede voorgaende onderrichtingen int vernyeuren vanden gerechte van Scallickwijck, dat eertijts onder den grat van Culenborch te sorteren plach, volgende zekere onsen laste van zijne excellentie, bijden anderen vier scepenen, die wij van te voorens vanden eedt des vorenstaenden graue verlaten ende op nyenlicx van 's konyncx wege geëedt hadden, noch tose vacht twee andere scepenen, mits bij henluyden doende der eedt als bouen, ende waeren de namen van henluyden : Baers Dircksz. ende Ghisbert Willemsz., beyden goede catholic: persoonen, Ende wat wij voorts inden dorpe van Schallci- wijck gehandelt hebben, es int breet ende lange gestel: t quoyer vande goederen vanden graue van Culenborch, daer: wij ons refereren. Opten xxviij Martii zijn ons geleuert zekere brieuen vand» graue van Boissu, daerinne versocht wordt, datmen zijn edel- heyt zoude willen ouerscynden alle de sententien, die gegeuen zijn geweest jegens den gheenen, die hem inde voorgacad: troubles geabuseert hadden, mitten inuentarissen vande goeder, die verclaert zijn geconfisqueert, ende oock die sententie ıri inhoudende confiscatie van goederen. (1) Beide bij sententie van 11 Februarij 1570 gebasnen. Zie Marco’. bl, 226. 147 Op buyden den xxix Martii hebben wij commissarissen ge- insinueert mijnheer vanden houe van Vtrecht zekere missiue , aen ons gescreuen bijden graue van Boussu, gedateert den xxvj Martii, ende bij ons ontfangen den xxviij Martii, beruerende dat dintentie vanden hartoge van dAlue was, dat die gheenen, die de judicature competeerden vanden gheenen die geuangen waeren opten iij Martii voors., zouden sommierlick jegens den zeluen procederen ende hemluyden mitten alleryerste sentencie geuen naer exigencie van huerlieder zaecken, te weeten, bij vuyterlicke supplicie ende confiscatie van goederen, ende tot dien eynde leesende den zeluen missive inden voors. raedt. Hebben voorts ten voors. dagen omtrent na elff vren mitten procureur-generael gecommuniceert ende den seluen gehantreyckt ontrent xij vren de naemen vanden ghenen, die ter cause van deze troublen bijden houe van Vtrecht geexcuteert ofte anders- sins gecorrigeert waeren, volgende tcrimineel register vanden zeluen houe, omme ons ouer te leueren d'inuentarissen vanden goederen der voors. gecondemneerden, mitten alreyerste ver- zouckende ons daervan leueringe te willen doen opt alrespoe- delicxste, omme die den graue van Boussu ouergesonden te wordden. Volgende dintentie vande excellencie vanden bartoge, die ons zeyde, zijn debuoiren te zullen doen. Als wij van geliecke in alle voorgaende manieren gedaen hebben aenden schout van Vtrecht ontrent elff vren, die ons voer antwoorde gegeuen heeft, op morgen van als bescheyt te zullen leueren. Op huyden den ij Aprilis 1268 is voor ons commissarissen gecompareert de procureur generael van desen bone van Vtrecht, aen denwelcken wij versocht hadden, omme thebben dinuento- risatie vanden goederen vanden gheenen, die bijden voors. houe geexecuteert ofte gebannen waeren opten galeijen, mit confiscatie van huerlieder goederen, daervan wij denseluen procureur ge- geuen hadden die naemen ; ende heeft ons voor antwoord ge- geuen, dat zijn officie die zaecke nyet betreffende en was, 10* 148 zoe hem gheen andere laste en zoude incumbeeren dan æn- tentie vanden houe te vercrijgen, ende dat die rentmeester voorts gehouden was, die prouffijten vande zelue sentencie te vorderen ; des nyetemin dat hij den rentmeester hadde doa leueren die sentencie hiernae volgende: twee persoenen ra hier binnen, als Peter Aertsz. ende Dirck Henricksz. , schuyte- voerder inde Weerdt, mitsgaders noch van drie andere wy hecmschen, als namentlijck Pauwels Onbekent, vanden Grave; Jan Stockelmans, geboren van "a Hertogenbosch; verclaerende mede die voors. procureur, dat Peter Aertsz. ende Dirck vom. meer schulden dan goederen achtergelaeten hadden (1). Ten dage als bouen hebben wij op ’t gundt voors. es gr hoert Claes Dircksz. van Leerdam, opperclerc vanden out leden rentmeester, die ons verclaert heeft wel memont te hebben, dat die procureur generael geleuert heeft die senter tie, bijden houe gegeuen, van Pieter Aertsz. ende Dirck Her- ricksz., schuytevuerder; ende dat daer gheen goet gevonden en is, als ons mede gebleken is bij zekere apostille, gestelt opden marge van eene requeste, bij des voors. Peters weduwe die houe van Vtrecht gepresenteert, seggende, van gheen a dere sentencie te weeten te spreken, die de procureur ous- geleuert zoude hebben, ende dat die procureur ofte spa substituyt zelfs dinuentorisatie plaegen te doen, als zij tanderen tijden van Cornelis van Voord ende zijn huysfrouwe ; noch 13 twee weuers, daer hem nu die namen af vergeten zijn, ende noch vande gescllen, die ten Dacl geuangen ende bijden boue geexecuteerdt zijn, gedaen hebben; ende van gheen andere inuentorizatie te weeten te spreken. (1) Peter Aertss. had zich in anderer heeren dienst begeven, aù beelden der heiligen verbroken. Dirk Henricksz., schuitenvoerdr, het beeld van den Heiland, staande op St. Jacobs kerkhof, rest braoct en aan stukken geslagen, werden beiden gehangen. Mara; bl. 351—353. Pauwels Onbekend had den heer van Brederode fe diend, werd gehangen. Jan Stockelmans, die zich aan helfe feit had schuldig gemaakt, werd levenslang naar de galejen erne zen L a. pl., bl. 262, 257. 149 Op huyden den iij Aprilis compareerde den voors. procureur ; gesien hebbende die voors. verclaringhe vanden clercq vanden rentmeester, zeyde te persisteren bij zijn aengeuen, endo tont- kennen het voorstellen vanden voornoemden Claes, maer is wel waer, dat zijns procureurs substituyt, deur expresse laste van- den hone, d’inuentorisatie hier vooren geroert gedaen hadde. Seyt, dat die andere geuangens geexecuteert ofte op die ga- leyen gecondemneert zijnde, zijn vuytheemsche ende arme ge- sellen, ende hem vuyt armoede in dienste vanden heere van Brederode begeuen, ende dat oeck eenighe van henluyden woenafftich zijn geweest inden lande van Luyck, Coelen ende omtrent Nuys, zulex dat den procureur nyet geraden en danckt, om onnutte costen te schouwen, aende officiers, daer- onder zij geseten zijn geweest, te scrijuen. Ten voors. dagen, alsoe wij verstaen hadden, opten v Aprilis deur die verclaringe vanden Philips inde Kelcke, dat eenen Joost van Rijsenborch, fugitif, indo landen van Vianen gegoet was ende die selue goederen bij processe gewonnen hadden, hebben wij daervan gescreuen aenden sceretaris van Vianen, ten eynde hij zoude willen daervan mit die vande wet spreken ende ons van alles besceyt scrijuen; ende heeft de borger- meester Frans Berntsz. ons verclaert, dat cenen Joost van Rijsenborch van Vianen gebooren es ende daer gewoent heeft, ende dat hij ouerleden es, ende dat hij achtergclaten heeft een soen, wyens name hem onbekent es, ende lact hem dun- cken, dat hij Joost mede heet, ende dat hij leenen heeft vanden heer van Zeuenbergen, ende dat hij gehouden es voor een, die zijn goet genouch te doen gemaeckt heeft. Alzoe wij bevonden de materie vanden voorgacnden Philips inde Kelcke eensdeels wat gemeens thebben myt een auder geuangen , Neel Spaens genaempt, soe hebben wij ten voors. dage de voors. Neel voor ons doen koomen, ende haer ge- hoort op zekere articulen. Ten dage als bouen hebben wij gescreuen aenden schout van Rhenen, omme hantstellinge te doen opt goet Leucndael mit 150 alle zijnen toebehoeren, ende ons leueringe te doen hes van des pachters huyrcedulle ende verclaringe, wat hij pui: schuldich es, mit interdictie in behoorlicke forme. Ruerende Jan van Diest. Opden voorgaenden vj Aprilis is voor ons gecompareert i: maerschalck van Montfoort, verclarende, hoe dat Jan va Diest hadde een rente van | g. jaerlicx opden heere van Msz- foort, ende dat daer voor condemnatie gepasseert heeft eer: Jan Ghijs Jans in Williscop; dan en wiste nyet percx * verclaren voor eren de condemnatie gepasseert is; te weer, voor den commissaris vanden cleynen rade, ofte voor den how, verclaerende, dat hij comparant mede daer voor boreh es. Ten dage als bouen hebben wij gescreuen aenden sci van Rhenen, omme hantstellinge te doen op "t goet Leues mit alle zijne toebehooren, ende ons leueringe te doen heses van pachters, huyrcedulle ende verclaringe, wat die pz sculdich es, mit interdictie in behoorlicke forme. Noch den lesten Mey hebben wij commissarissen die vax: raede van Gelderlandt geaduertcert, dat zij ons antw«:.: wilden scrijuen, beruerende die veenen, diewelcke heer Grz: van Renes vanden graue van Culenburch in pacht heeft, e dat zijlicden een rente zouden toeslacn, diewelcke die wur: van Wilp opden heere van Aenholt sprekende heeft. Opten xix in Mey 1568 zijn wij commissarissen gereyst ri Vtrecht nae Langeraeck, ende hebben aldaer, volgende X goede beliefte vanden graue van Boussu, den schout sii: aengegeuen , omme toesicht te willen hebben totten huyse 133 Langeraeck, dier van wij ons gebesogneerde bij gescrifte geste hebben, ende zijn e. gerapporteert ons wederuaeren, dx voorts inne geprocedeert es, volgende onse gebesogneerde, Gal breet vuytdruckende. | Ten zeluen dage hebben wij commissarissen antwoord: !* screuen den commissarissen van Asperen op ’t gunt ds: 7j bij haer voorgaende missiue aen ons versocht hadden, nopc- 151 dexaminatie van eenen Jan van Merten, woenende buyten Vtrecht, opten huyse van Beynouwen, van ‘tgunt hij gesien hadde tot Asperen vande kerckbrekynge aldaer, ende huerlie- den voorts aduertissement gedaen, mit ingelachte informatie van eenen Gielis Jansz., wijntapper, ende versocht dat zij com- missarissen ons souden willen aduerteren van huerlieder for- mulier, dat zij volgende tlast vanden hartoge gereserveert had- den jegens den gheenen, die den fugitiuen, latitanten ende absenten sculdich was. Opten vij Junij 1568 hebben wij geantwordt opten missiue van Sasbout, beruerende mr. Valentin, steensnijder, dat hij alhier vuytgeroupen es, ende in onse antworde versocht van hem te verstaen off eenen Huych van Bancke (1), parkementier tot Leyden, vuytgeroupen es, soe wij verstaen, dat hij alhier onder den griffier zeker gelt heeft. Opten viij Junij hebben wij gescreuen aende commissarissen van Aemstelredam, omme te hebben de namen vanden vnyt- geroupen persoonen aldaer, omme te vernemen, off zij in deze quartieren gheen goederen en hadden, ende die toe te slaen, die ons op den x Junij gezonden zijn. Op huyden den x Junij hebben wij commissarissen , schout ende gerechte tot Vreeswijck aende Vaert, interdictie gedaen van nyet te staen ouer eenich transpoort ofte alienatie van zesthien mergen landts, waervan deen helft toekomdt mr. Pel- grim van Loen, ende dander helft mr. Egbert Beefflandt , op pene etc. Op huyden den xvj Junij 1568 compareerde voor ons com- missarissen die huysfrouwe van Willem Cosijnsz, exhiberende zekere copie van octroijen ende testament, tot justificatie dat haer comparante toe zoude koemen die huyssinghe, daer zij jegenwoordich inne woent, versouckende, dat wij daervan notule zouden willen maecken, twelck wij bij deze gedaen hebben. (1) Huyg van Bancken, de nieuwe predicatien bijgewoond heb- bende, werd 31 Augustus 1568 gebannen. Marcus , bl. 119. 153 Op huyden den xvij Jnnij 1568 hebben wij commissarissen toegeslaegen ende in co. mat. handen gestelt alzulcke penninza als Dirck de Gouda, substituyt griffier 's hoofs van Vtrecht, onder hem heeft, toekomende eenen Huyck van Backe, burger ta Leyden, ter cause van parkement, twelck hij, Huych, és griffier vanden voors. houe, geleuert heeft, bedraegende lxj g., x st., alsoe wij op ons voorgaende scrijuen vanden commis saris Sasbout verstonden opten xj Junij, dat hij tot Leren vutgeroupen was; beuelende denzeluen de Gouda nyet wer- loes te werden die voors. penningen, dan diezeluen te betse- len seu handen vanden rentmeester vanden exploiten , op pev van andermael te betaelen. Eodem die gegeven den substituyt vanden procureur gens- rael commissie onder onse signature, omme te apprehenderen Cornelis de Roy, woenende bij Goesen de Roy, zijnen oen, sende Verckenmerckt ; Steuen Peysman (1), woenende inde Vo), steech , alsmen zeyt ; Cornelis Herbertsz., der stadt ijcker van bier; ende Nyes Droelen Jan Willems zoens huysfrouwe, woe- nende inden Springweg; ende zijn opten xviij Junij gem. toriseert de goederen van Cornelis de Roy, bedragende xij g., x st., Cornelis Herbertss. geéstimeert lxj g., x st., dar- van d'inuentarissen geleuert zijn den rentmeester, ende die goe- deren van Nyes Droele huysfrouwe van Jan Willemss. vercoft (2). Noch tot Camerick, Ot Gerritsz., Gerrit Gerritsz., ende de gebroeders Willem Dercksz., ende eenen gezel vuyt Bralaıt genaempt Heuckelom, wezende een snijder geselle, woenende anden Mijzijde van Camerick (3); ende van gelicke tot Cocket- gen die persoenen hiernao volgende: Dierck Gerritsz. Quaiacl, (1) Steven Peysman, voortvlugtig zijnde, werd gebannen 10 Fe- bruarij 1570. Zie Marcus, bl. 226. (2) Agniese, Jan Willems huisvronw, had de predikanten en andere verdachte personen, ten hare huise geherbergd ende onderhouden, en met een schuit buiten de stad laten brengen om te prediken. £j werd hiervoor gestraft met het zwaard, t. a. p., bl. 357. (3) Al deze personen , voortvlugtig zijade, werden gebannen 11 Fe- bruarij 1870, Zie Marcus, bi. 226, 153 Jasper Jansz., zoen vanden pastoer tot Cookengen, Cornelis Diercksr. , inde wandelinge genaempt Bebe (!). Op huyden den xviij Junij 1568 hebben wij commissarissen ontfangen zeker aduertissement vanden commissarissen van Delft, gedateert den ze Junij, daerbij zij verclaeren in kon. mats. handen gestelt thebben zekere mergentale van lan- den, gelegen in Beijerlant, toebehoorende heer Gerard van Renesse ofte den heer van Wilp. Op huyden date als bouen hebben wij ontfangen zekere mis- siue van zijn excellentie op onse voorgaende verzouck van ze- kere vier edelluyden, in onsen brief gementioneert, ende waer bij ons beuoelen werdt mitter zaecke te supersederen, ter tijt toe aduijs geordonneert zij. Huyden den xviij Junij 1568 deur ons beueel geapprehen- deert bijden substituyt procureur generael Cornelis Herbertss., der stadtijcker van bier, ende Cornelis de Roy. Relatie vande interdictien ende handtstellingen gedaen beroerende die goederen, toebehorende eenen Jan Paets, woenende tot Leyden (3). Duer beuelen van mijn ed. heeren mrs. Johan van Lent ende Anthonis van Grijsperre, raeden ende commissarissen bijden coninck onser aldergenaedichsten heere gecommitteert, hebbe ick Jan van Blarel, pander, getransporteert opden xxj Julij xvelxvij binnen der stede van Woerden, ter woeninck van Dyrck Beijensz. ; ende ouermits zijn absentie, ende zijn huys- frou nyet wetende, als zij seyde, te verclaeren van wie haer man alle zijn landen bruycten; ende daeromme ben ick pander van daer gereyst tot inden dorpe van Camerick bijden poer- sonen van Dyrck ende Jacop Jansz. van Scuylenburch ; ende aldaer opden xxij Julij anno vts. Ixriij, in co. mat. handen gestelt, ter presentie ende geassisteert myt Gerit Dyrckaz. , schout , (1) Zie de vorige aanteekening. (3) Johan Paets, alias van Zanthorst, voortvlugtig zijnde, werd 31 Aug. 1558 gebannen. Marcus, bi. 119. 155 beroerende noch twe mergen landts, wesende leengoet , gele- gen tot Camerick in sGravesloet, ende die voernoemde Derek Beijensz. gebruycken soude, toebehorende Jan Paets voernoemd , heeft die huysfrou van Dyrck voors. verclaert, overmits haer man nyet bij huys en was, ende oick, ter presentie van enige _ borgeren vanden voornoemden Jan Paets, geen landt te ge- bruycken , maer was haer man gebruckende anderhaluen mer- gen landts, gelegen op ’s Grauesloot , toebehorende Cornelis Huygensz. tot Leyden; hebben oock wij voirts gevonden bij Dauid Lamberts, scout op ’s Gravesloot, ende mede hem daer naer gevraecht, maer en wist van die twe mergen landts nyet. Des toirconde hebbe ick Jan van Blarel dese mijne relatie onderteyckent bij mij. get. J. D. Blarel. Ten dage als bouen, te weten, opten xviij Junij, compas reerde voor ons commissarissen joncker Jan Monicks ende ge- assisteert mit mr. Peter Ruysch, zijnen aduocaet, exhiberende extract vuyt zekere maechgescheyt , tanderen tijde gemaect tus- schen Cornelis Jacob ende Jan van Nyenrode, Jan Monincks, als man ende voocht van jouffrouwe Margriet van Nyenroede , mitsgaders jouffrouwe Machtelt van Nyenroede , broeders ende susters, den xvj Martii xve liiij, versouckende dien volgende, dat die handtstellinge bijde mat. opde goederen daerinne ge- roert, gedaen onder die generale toeslagingen vanden voors. Cornelis van Nyenroedes goederen, gelicht zoude moegen wor- den; waerop hem ter antwoordt gegeuen is, dat hij zoude moeten exhiberen ’t geheel principael maechgescheyt, omme alsdan op als gedisponeert te werden naer behoeren, Actum vis. Op huyden compareerde voor ons commissarissen Cornelis van Brouckhuysen, soen van Anna van Brouckhnysen, ge- uangen op Vredenburch, geassisteert met Aert Ram, als pro- cureur van deselue Anna, ende renunchieerde van verdere productie, versouckende nominatie vanden getuyghen tot laste vanden geuangen gehoert, diewelcke wij hem bij desen geac- cordeert hebben. Actum den xviij Junij 1568 voors. Alsoe tot onse kennisse gekoomen was, dat de castelleyn 156 van Woerden geuangen hadde een persoen, genaempt vaa Beuert Claesz., vuyt zaeke hij zelfs gepreckt hadde, ende die selue merckelicke inde landen van Vtrecht gegoet te zijn, zoe hebben wij opten xxij Junij gedepescheert zekere missiue aen _ ‘den voors. castelleyn , omme te weten, wat vande zake was. Op huyden den xix Junij hebben wij commissarissen ge- hoort den schout van Westbrouck myt den scepenen aldaer ende den substituyt schout van Odijck. Op huyden den xxij Junij anno voors. compareerde Bersdt van Renesse, soen van heer Gerrit van Renesse, geuangen op Vredenburch, geassisteert met Splinter van Hamersfelt, des voors. geuangen sollicitateur, ende renunchieerde van proce- duren, saluo dat hij noch zoude moegen doen produceren Jan Taets van Amerongen, Lamzweerde, Cordenoert ende die bur germeester Vecht. Op huyden den derden Julij hebben wij commissarissen ge- hoort den pastoor tot Loopwijck. Op huyden den v Julij xvelxviij es voor ons gecompareert mr. Dierck vande Kerck, van wegen jonckvrou Elysabeth vander Kerck, weduwe Adams van Dyemen, geuangen; ende renw- chieerde effectiuelicken van vordere proceduren, onerleuerende zijn zack; versouckende voorts, om redenen bij hem bij geserifie geleuert, publicatie zoe vande personele responsiuen vanden ge- gangen als vande depositie der getuygen, tot hare belastinge ende ontlastinge gehoort, *twelck wij hem om.redenen om daertoe mouerende geweygert hebben, hem nyetemin accorde- rende publicatie vanden namen der getuygen. Op huyden den xij Juli 1568 es voor ons gecompareert mr, Dierck vander Kerck, van wegen jonckvrouwe Elysabeth vander Kerck, weduwe Adams van Dyemen; ende zeyde, dat hij concludeerde van wegen den geuangen in rechte, ende versochte recht opde stucken, bij hem onder ons gefurmeert ende ouergeleuert, mitsgaders opten informatien tot ontlastinge vanden geuangen genomen. Opten xiij Julij 68 hebben wij commissarissen genoemen 157 zekere informatien opt mandement van citatio, ons gesonden bij dexcellencie vanden hartoge, aengaende twee edelluyden, te weeten, Euerard van Zanten ende den heer van Welle. Op hnyden den xxj Junij hebben wij commissarissen, achter- uolgende taduertissement vanden commissaris Sarbout, toe doen slaen zekere acht ofte ix gaerden lants, leggeude in Camerick, toebehoerende Adriaen van Sweeten, woenende buyten Leyden, opt huys te Zweeten, daer een Jan van Sculenburch off bruy- cker es; ende van gelijcke die helfte van zekere xvij morgen lants, oeck tot Cameryck gelegen, toebehoerende eenen Jan Paetz, Cornelisz. van Santhorst, tot Leyden, die hij gemeen heeft myt Jan Gerritsz. Buytenwech, tot Leyden, zijn zwager, daervan een pander last gegeuen es, omme te vernemen nae den bruycker; ende noch doen doen interdictie eenen Dirck Koyen ofte Royen van zekere twee margen slants, wezende leengoet , ende tot Cameryck gelegen in 's Grauensloote , toe- behoerende eenen Jan Paets, wezende leengoet, ende daer hij mede verlijt es den xviij Nouembris xxxix, sonder dat ons kenlicken es, waervan tzelfde leen gehouden werd; ende es hiervan last gegeuen Jan van Blarel, pander, omme tzelue te doen, ende den bruyckers van dien voor ons doen comen, als hij dien volgende oeck gedaen heeft, blijckende bij relatie ons daervan geleuert. Op huyden den xxiiij Julij is voor ons gecompareert Dierck Jansz. van Sculenborch tot Cameryck, verclarende, dat hij comparant gebruyckt zekere twee margen lants van zeuenthyen margen lants, gelegen in een weer dants van Cristina Fransz. 