Soendasch-Nederduitsch woordenboek, op last van het gouvernement van Nederlandsch-Indie
(q<^Y)HAi!hrnjj\ op; voorts van een gulden: zilver, zilveren; van goud: van goed allooi, ook blijkbaar aan de donkere kleur; van vruchten: zoover njp, dat ze kunnen geplukt worden, om vervolgens weggeborgen, geheel rijp te wor- den; en eindelijh: dik geworden van de suiker- s troop , door voortgezette looking. - mi mi osn % (Km i (wi2iisn/i\ wat een bejaard man, zegt, bij 1 ; wijze van les, vermaning of voorschrift, ook wat vader of ouders, zod zeggen. — (KYiitwizasnaJK^^ Olid en Jong. — (Mnzaruitasnt aruitasns de ouden, van dieren; iemands ou- oo ders of oude lui. — (uihm2ru2(isn\ S. enz. de (het) oudste. — *™^<L4 $(unnaji\ B. iemands scboonvader of schoonouders , ook wel voor iemands vader of ouders. Zie ook 1 1 arm 2 (tsn\ S. (UiUcui {(hi^ B. van een zeker aantal per-' sonen, die bv. erg ens voor gedesigneerd zijn: bet boofd, de chef; de om de anderen te be- velen, bet regt hebbende ; de mandoor, bv. in een logement. — (HuzinjiiasmM^ S. a^cui^ n!toi(HTji\ B. van iemand, die nog jong is: de bezadigdheid en het overleg van rijper leeftijd bezitten. — o?aj?(Kn?^\ SB, kunst- term voor ^M7^,^>^\ van gar en (kanteh); ook stroop en derg . dik law <&» ^? rvi£\ maken, door ze op het vuur te houden en te roeren. — <c? 2 nrvi 2 a&n 2 *n xix nsnj}\ als handelaar, van zijn geld, van een gulden koper een gulden zilver, maken. — (Uiim2<hm2(nji2 asn^A(ui\ of <u myi t <ru 2 asn i nru 2 asn ^aoji \ nage- noeg van denzelfden leeftijd ; dwz. zoo onge- veer een maand in leeftijd verschiUende. (Kn (YUI 2 &SY) 2 \ Zie mi2nsn2\\ (KYI (nJl (ISW (KYI (YU) OSY) (KYI f}\ zie tmruiasn (KYI G£) OSY} (KYI fj \\ — «3^fl5?fio^\ L SB. in- Q Q Q (Kti ant asn *mft\ 266 wendig branden van verlangen, bv. om ieU te bezitten of iets te beproeven ; ook, ah een gevolg van vrees ofangst, popelen van iemands hart; (inwendig koken. K.) — <8g^«sr>»™~3 (Xons vruchtbaar zijn in goede denk- beelden en niet ligt verlegen staan, van iemand, die zonder veel geleerd te hebben er zich altijd en dat goed weet door te slaan. II. Q<mnm(KTip SB. van een kind: voort- durend in kuis of bij huis blijven rondloo- pen en spelen, zonder weg te loopen of zich te verwijderen; en van een dier, dat losloopt, bv. van een geit: hokken, steeds bij huis blijven. Q Q 0 a a a ct-n ° ° (KYJ (YUJ OSYJ (KYJ fj \\ — (LTxruasDiKwp SB. <&™> asnMTi^ajitHid'yis achternagaan om in te CO CJ D halen of weer te vinden, van een me?isch of dier. — Sitrvi(mw^Masn<ibi2(Hyi^ mij, hem enz. Op den VOet VolgeD. — arn rut asn (^ avi Sn (kvjj\ van een kind, dat begint te loopen, al spelende, in huis van den een uaar den ander drentelen, nadrentelen, omdrentelen, achternadrentelen. <q (kyj en <njj on osyj (hyjjj\ of a?*™^*™^ a ZVa. <cw mi cum lury] vv (KYJ 2 (TU) 2 <&rj 2 (HYJfj \ SB. houten bel, die men speciaal buffels aan den hals hangt. xmmjiiasngitmim^ een buff el of rund zoo'n houten bel omhangen. — Verg. <&™\ aiid(noJi\ en (qorhnqam\, (KYI (YUJ (hJJ\ SB. matroos Perz. (chalasj). a Q . q a (KYJ (YUJ QJJ\ ZIB ojirviiKJiw (KYJ 2 (YUJ 2 (Ml 2 &JJ fl \ xngauHOJHttap SB. zich laten afglijden, zich neerlaten, zich lang- zaam neerlaten, of langzaam laten afglij- den. Bv . a^ (Ul * (t>n(m (ri)i (M (E/i aa q (Hi s (Hrid / D a o O o a * a (W)t(U)z ( (tin owe* <k» trvi ttai Miasm (ui arnii amnnHKC} co co CJ "-" / X a oji ^AdSTKhn/j tip tun &j) ecu (hi Min\ enz. (KYI (YUJ (UJ \ SB. confijt, geconfijte vruchten (Ar. ^jAs*,halwd.Jav. Wdbk.). — <in<n^o\ vruchten confijten, iets cpnfijten. — Verg. a (Efl (HKKJi ^A<hT> ^\\ (KYJ (YUJ (UJ \ (blijkens het Jav. wdbk. van (un<ui\ asch) SB, aschkleurig, grauw, grijs van een kip. — Verg. zi^^^w (KYJ OS7 (UJ P \ naam van een boom, die voor het uiterlijke veel overeenkomst heeft met den soekoen, en waaraan smakelijke vruchten, een soort broodvruchten, groeijen. (KYJ (YUJ(UJ2(KJ fJ\ titel van een bij de re- organisatie der Preanger, afgeschaft be- ambte, hy had te zorgeti voor de transport imizMri 267 abntn middelen^ bcnoodigd voor gouvernements rei- zigers en gouvernements goederen (geen produkten). (KYI (YUI 9JI\ (&<ru!v)^ SB. van een zachten luchtstroom of wind: waaijen, zich doen voelen. (KYI (YUI OJI OSYI n\ SB. grafkuil. Verg. n^w xnon/iw — xn aruiaj) asnp iemand ter aarde be- stellen. (Ar. Sj-L^» afzondering, een plaats van stille afzondering. Jav. Wdbk.). ckyi auicuiasYi n\, — (vrirvi}'(aj}a5^As ®B- m een gedrukte gemoedsstemming verkeeren , bedrukt zijn; geen pleizier hebben in zijn leven; niet mee doen. (KYI (YUI (KYI fl\ ook wel geschreven <Hnow)<hmn\ Boll. SB. klagt ; voorts : klagen, een klagt indienen bij iemand. — o(tl»^^\ om- trent iemand een klagt of klagten in- I dienen. — (&i<rfn<rui<KfigiMfl\ ook a^ahiiaaamj^s ! of (Smd}<njiiKrijj\ aangeklaagd worden of zijn. (KYI (YUI (YUI (&l <W>? 0** fl ^ z™ irvl ®»»W& (YUI (YUI \ Kw. ZVa. (trnniiwiw <j^y} (njl n n m ar\n ftJi n \ zie *&?* C> Q f (Ul (Y) (YUI (Ul fl \ zie afn<q<wi(uijt\\ (KYI (YUI (Ul (j\ (Kw. zva. <q<Km(g\ vuurvlieg.— toiM|(SmM|N wat flikkert voor wat leven heeft. Jav. Wdbk) — ^™«™^<HTjo<rS^\ al wat leven heeft. (KYi cn orui (Ui n w — P^^^n SB. de oogen half sluiten en het hoofd een weinig op zijde wenden; lonken, toelonken. — Siiuri(uitr)tnji(Lfiji\ mvdsv. (van meer aldan een per s.). — a^n !oji ajuqmji oji^\ lonken, lonken regts en links werpen. (KYI (YUI (Ul \ SB! klappervrucht, kokosnoot. cishihrnrufoji (ut\ klapperboom. (KYI (YUI (Ul P \ SB. titel van een geestelijke op de /wofdplaatsen bescheiden en onmidde- lijk ondergeschiM aan den koofdpangkoeloe (Jr. sLiLdA., plaatsbekleeder, stedehou- der. - Jav. -)• <N>? CUI^jfw — <8aa£^ SB. sterk beven, tril- len van een lichaamsdeel, bv. van de hand; ook beven, rillen van het lichaam. (KYI (YUI (Yl (Ul OJI fl W — «n <rhiri cm m^ SB. naar beneden hangen, langs den stam hangen, van een tak aan den boom en van eendjan- toeng (de bloemknop van den pis &ng boom). (KYlt(YUl (UIKn (Klfj \ SB. uitgeslagen, be- schimmeld van eetwaren, bv. van brood; ook van kleeren en derg. — Verg- ^^"fifQX* YUI Cj (KYI (Yl (YUI \ SB. ezel o 268 taii<nji2(LMg\ (Knan/MUUI n\i— - S/wkuv^\ I. SB. doorzak- ken van het qewricht omdat het te zwak w, in den poot van een viervoetig dier. — (CT*ft<rwd^\ zwikken, achterover zwikken, van een kind dat in een karembong wordt ge- dragen, moor dat men de karembong niet hoog genueg tegen den rug heeft opgeirokkenj voorts (Si (ky! cnji omji\ van het kindje, wells hoofdje op zij valt, omdat men dat niet steunt, bij het opnemen van het kindje. — II. SB. kwijlen, van een kind en van oude menschen. (KYI ClfXJi (LfUl (HJ (HI ff \ zie (rvKLVKhojjw Q arm (uui aSY) n \\ — ^n^nMasn^ SB. zich uitrekken, zich rekken ; voorts .• zich krom- men, zich wringen, van pijn; en trekken, werken, kromgetrokken, van houtwerken. — (K7i(KnirSi (im am imp zich herhaaldelijk of al maar door uitrekken, zooals iemand wel doet, die moeite heeft om uit bed te komen. aruKUVi azn/jw - tcinjituuixm^s SB. geen rust o/duur in huis hebben, maar er steeds op uit willen ; ys avonds er op uit zijn of gaan om voor dien nacht een vrouw te zoeken, of wel om te stelen. — (citwi tiMtncmoMf&iHijiG^tfmtnA/is onophoudelijk er op zinnen en op allerlei wijzen proberen om iets gedaan te krijgen, bv. een stuk shchten grond te verbeteren. — tvi<wi(uvi!i7n<hn/i\ niet rustig zijn, omdat men haakt naar iets of een wensch koestert, gezegd van iemands hart of gemoed. (KYI 2 (YUf 2 (UUI 2 \ SB. weggaan, zich weg- pakken, omdat men iets niet langer kan of wil aanzien of wel omdat men niet langer wil wachten. — asntKmtnjtd&vids mvdsv. (van meer dan een per soon). (KYi arm (l£\ (KYi \ Jav. scorpioen. Zie ook (Mirhi\ II. en <ui(saz\ II. bij. <^m\ (KYI 2 OTUI 2 (HI J} \\ — ^a<u(Hriionj)iQ§jis Eau de Cologne. (KYi QUI (&} fj \ SB. schrijfpen, pen (Jr. Jj?.) (KYJ del &A/] \ SB. zinken, gezonken, onder water; niet van dieren, vaartuigen (wel van een gedeelte, bv. een boord) en menschen. Verg. o Q a asn asn z azY2 (EJi p en fnia^ram^w — curt azi(&i &i irujl\ of (m ctn ten mwjji^ spreekw. van menschen bv. van iemands bedienden : als de een of een er i>s, dan is de ander er niet, nog niet of al weer weg; altijd is er een onder water of op stok* (KYi arm (&} n \ of <£n<wi<Hiji\ SB. zoom. — Kniruisijf\ of cbi <ru <htji\ ZOOmen. I *"l<&*»t 269 9<narvittn(EJi'r)(inji\ <KTI OZ](EJI fl\ 1. zie ^^|^- II- *oms B. voor (EAgan2(KTM\\ <r/j£2i£/?'^3/N zw °°& dat bij Ulg Ml t <*£/!* (KYI 2 (YXJI 2 (&l>fl \ SB. Holl. kolom. (KYI (YXJI (&l P \ SB. gezegde, spreuk, zin, VOlzin (At . SwdJlj) . — ^nrvi (Eji^oj) tun (tJt asnfl ^ de twee zinnen, waarin de geloofsbelij- denis der Mohammedanen is vervat, t. w. Er is geen god dan Allah en Mohammed is de gezant van Allah. — ^nirui^^nmmd-, hetz. (KYI 2 (YXJI (&l <-^l (W) (I \ naam van een boom, waarvan de gom tot het maken van inkt wordt gebezigd. — Zie ook «mvf<ruGBi\ I. (KYI arui (&l (Wl [I \ SB. de binnenschil, die de pit omgeeft in vruchten zooals de M2u>nz OAfi/^s rn *Z inn 2 (ruyi \ -n mow (Hi/I"* enz. — (Knnrui&i aj)-~JHnj)\ zva. <hh (E/i(U(nji\i CO (KYI (YXJI CEJl \ Mai. SB. gordijn, venstergordijn, I) CQ ledikantgordijn. (KYI 2 (Yl Wl <&l W — xmrntrLi ®i\ SB. van iemands I CO ' co gedachten : rondzwerven, ronddwalen, zwer- I vende zijn ; voorts van visch : spelen en dar- I telen; en van doode visch: rond drijven. xmtnru(M(^rtithnjf\ een visch, die Jlauw werd, dm die weer bij te brengen, of een visch, om zich te overtuigen of die werkelijk dood w, in het water doen of plaatsen. (KYI (ITU) 2 (Y) (EJ) nr) (Kl n \ zie <H7i(U)2(nmm(Hifi\\ a (KYI (YXJI am aSY} \ SB. naam van een huidaan- doening, zich openbarmde in Jcleine jeuJcende puisten, verspreid over het geheele lijf, maar die gewoonlijk heel spoedig weer verdwij- nen. — (Mai. gelegata, kippenvel van de koude. P.) (KYI (YXJI (UYl/f\ SB. in water gekookt, maar altijd verbonden met de benaming van hetgeen werd gekookt, anders ccmiah^rnjjaznji^ Bv : (nyujt(L7Y}iZi\ in water gekookte katjang. — (cjrujx^p fn water koken. (KYI (YXJI \ SB. het hart (Jr. lAjj). Cq ^V (kyi (cn (irn >\ en *™^^?n zie j^^jp II* (KYI CC>1 (IZYI (KYI fl\ SB. as?,tifnm(ifn(haifi\ zva. is?* ctbn 2 ecu (tips — (tbi(wm(um(KTi(HT/i\ nu eons heelemaal onder water, dan weer zigtbaar; af en toe zigtbaar, van iemand die in het water ligt en aan H zinken toe is. en (KYI (YXJI (KYI fl\ (Holl. schildwacht?) SB. schilderhuis. en (kyi <n arm ay am aSYl rj \ SB. iets, dat men, na het aan een stok of paal bevestigd te hebben, laat heen en weer waaijen, wap- 270 peren; het verlengstuk, doorgaans van wit hatoen, aan het overtrek of toel het kapje over een pet, en dat dient tot bescherming van den nek. — mimtninjunxmasn^ wapperen, vnn een vlag of lets derg. — rtsW^*™^^^^ asn/j\ mvdsv. (van een veelheid). — ^«niqnji(qK:n aZnt(hnji\ lets laten wapperen. OCnofXJ)\ SB. kring om de maan. — &jt(Kmcnui\ met een kring er om heen, van de maan. — ikh irui (Km xmnsnji\ zva. t£n z cut arn q \ van het weg- raJcen of weggeraaJct zijn van lets; ooh van iemands aSawnnma^ wordt het gebezigd. — (u <m ru <tn cmjj\ slagveld, strijdperk; kring, door de toeschouwers gevormd om dansende ronggengs of vertooners van het een of ander. (HH cnjj \ SB. in het hok, van pluimvee dat hsliep en van ander vee ; de witte ring- kraag, die bij dieren soms , door een spe- ling der natuur, den hals omgeeft ; voorts leeren of van iets anders als leer vervaar- digden halsband, bv. van een hond.< — txhitcnoruis aam van een paard; en halssieraad, collier, bep ooh een halssieraad voor kinde- ren, bestaande in drie of vier, ieder den vorm van een halven maan hebbende, gouden platen van ongelijke grootte, die met kettingjes, z6<5 dat de grootste phtat het hoogst hangt, onderling zijn verbonden, terwijl het geheel aan een ffouden ketting aan den hals wordt gedragen. — Verg. iuhd(mi2^h2\ waarvan a<h ckyi nrvi\ volgens som- migen het B. woord zou zijn . • — (tmruimcms zie ojh&i9\ II. bij (U)2\\ (KYI 01 cnj)\ I. SB. blik. — 9sntKii(Knrq<rui\ blikslager. — II. xn^nrvi\ SB. iemand een arm geven ; den arm slaan om den hals van iemand. — (ij)<Kn<nrui\ gaan of staan aan den arm van iemand, die zijn arm gaf. — (U(isr)mrui(irn/r)<rui\ daamevens (U (kyi c^cru^\ hand aan hand of liever: elkaar bij de hand houdende loopen; ooh gaan, loopen, elkaar vast houdende met de aan elkaar gehaakte pinken; gearmd, arm in arm gaan of loopen. (KYI arui 2 \ SB. de groote van vruchten levende vleermuis: de vliegende hond. (Pteropus Javanicm. Bg.) (HH eci\ SB. stuk, stukje, brokje. — m*$^ een stuk of stukje bv . suiherriet, zooah iu de waroengs wordt verhocht, of een stuk, bv. 1/8 gedeelte, van een djagoeng; enz. 271 <K7j(njitisn{Kn\ (KH(YVI\ verk. van ojt(£n(nji\ zie aid. am (YVJ w — <Kn<xn<riii\ SB. de bamboe waar bet touw is doorgehaald of de stok, aan- gebragt langs het touw, waaraan een bond wordt ge\eid;de bamboe of stok zijn met een uiteinde aan den halsband van den hond vastgemaakt; vooris: dekorte stok, die soms bevestigd is aan de gebitten van twee naast elkaar gespannen paarden, en die ze belet elkaar te bijten. — ^*S^k^ bet touw, waaraan een hond, met ge- bruikmaking van een koengkoeloeng, wordt geleid. (KYI 2 arui 2 \ SB. de ruimte ergens onder, bv. onder een tafel, em huis, rijtuig enz. — (KmcruizxmtEJi^s de ruinate onder bet buis. — <mt<rvi2\ in de kolong gaan, onder bet buis gaan. — <K7??<n>?tfT>oflsn^\ de aarde, de ! aardbodem. inritrviiiHhakcr^iuiu^isaon^s fig. Js lands dienst; maar de volgende uitdruk- king, gebezigd door den regent van Soeme- dang in een toespraak tot de hoof den: ' werd mij verklaard met : <Mj«^^<cn<rw*ni^w Scm £1 m 17 (en oojj \n <KYl<rui(Kh\ SB. scbaduw, scbaduwbeeld; beeld van iemand of lets in een spiegel of in het water. (KYI (YU) (ISY) (KY) \ zfc oonruMitfn^ (KYI cnJJ [ ftTJ (Kl ft \\ — Knnn<m<mjl^ SB • om" trent iets onwetenbeid, er niet van afwet- ten voorwenden; zeggen (in strijd met de waarheid) dat iemand niet te buis is. (Tf (KYI (TUi (CI (Kl fj \ zie xm Qasn/jw '*- <~V . CY (KYI (C7 (tTI \ zie ahxnw (KYl(Ulf]\ Holl. kap; SB. de kap van een rijtuig. (KYI 2 (LI fl\ SB. I. onvertaalbaar redewoord, voor eten, opeten, t. w . om het nemen en het in den mond brengen van het eten afte- beelden. ll.voor w^kkwkmip Verg* nniMJl* Waar de duidelijkheid er niet onder lijdt, vervangt ^2^^ ook wel de zegwoorden eten of nemen ; ook, met betrekking tot iets dat men reeds heeft, bv. te leen kreeg, voor zicb nemen of bouden. <N>7 2 (LI 2\ mij onb. maar volg ens den Reg. van # Tj. oQzSttOJtzniMs zva. (3^A(Cn2<MMJJM'rtM\ zie dat laatste bij 6J*?o<l^\\ 0OlfL/l\ en gew. ^yV SB' ^^ vlinder' uiltje. (KYI 2 (VI \ Holl. SB. koffij.— *m«»™*&\ »<T?t<»£/l\ 272 a a <HjH (M (HI MJI\ koffijboom. — a^id (Sis S. «^«a?(5-2?as>?^\ B. kof- fijdrinken, waarbij men doorgaans een versna- pering gebruikt. tut not St \ en (& ctli m?6^^i asn/t \ (KYI 2QTI (Ul \ {Roll. Jcojpij?) SB. minuut van een brief of ander geschrift; het stuk, dat door den ambtenaar in zijn archief wordt bewaard, en waarvan een of meer afschrif- ten als origineele stukken worden verzonden. Ql (KYI (Ul 2 P \ SB. van menschen ooh van dieren, zodals een paard: kromme beenen heb- ben, in dier voege, dat de knieen bij- na elkaar raken. -ri(U)^i\ Jietz. — (wroj^?^ krom, binnenwaarts staan van iemands voeten; kromme binnenwaarts staande voe- ten hebben. K.) a ~ o (KYI (Ul & ~Z&(9JI (&l fl \ I. zva.<3^<EJi9Mji\ I.— II. SB. glimlachen of meesmuilen bij het weer in de gedachte komen van iets grappigs, dat men keeft gehoord 0/ waar- van men getuige was. Zooals men zegt, van (jc*mo|\ en dit voor c-^£i (eaj^\ het grond- woord van ^(uiojj^w (KYI(Ul(§^kcm2(LrYI(Hlfj\ of beter: owS, G^cmeqcuncKyis zie bij <2~b*<m*{\\ (KYI (Ul (M fl\ zie 6-iA.(u> Mjjw O Q (KYI (Ul (HI (HI ft \ naam van een zvaluwsoort. Verg. (vxniru asn i\\ (HYi ^J ?^N naam mn een"> in 1iet W*M groeijen- de, met stekels bezette, heester, met groote blaren; ooh van zijn eetbare Heine ronde vruchten. Q * (KYI (Ul (Hi (tn 2 \ naam van een boom. Epicharis Altissima. Rg. (KYI <ui\ Ar. vj\5 ODgeloovige, dwz. ieder, die geen Mohammedaan is; ongeloovig zijn de Mohammedaansche godsdienst niet be- lijden. (Ml ajj \ 2ial. SB. kalk. - "na^icmi^ kamfer. o^s witten, met kalk overstrijken. (Yl (KYI OTI (Ul \ zva . asriifntuw OS (KYI2(UI\ Roll, koffer. (KYI201 (Ul\ SB. verlamd, niet te gebrui- ken van een arm of been, tengevolge van o (kyi (uinini(uuiji\ zie ^a^nSi^ bij CT? am (isnjiw (KYI (aji (HYijj \\ — Q^^p L SB. (a) vruchten afslaan met een stok of derg.; (b) de kluiten aarde, na den grond met de jpatjoel te hebben bewerkt, fijn slaan, kleinmaken. — ^If^fi!, °£JIS mvdsv. Verg. bij G-sA<wj<n^\\ — II. <Krf[Q<l^{J artii ituitKn/js 273 tmn <utH7i/t\ W ^{o»^,;\ zie ttfnrri^^/jw — III. ^(£3*™ O 0O7 (KYI (aJl<Kn,f\\ — S(m>ktiji\ SB. een anders of eigen gang versnellen, verhaasten; een paard aanzetten; een rijtuig harder of sneller doen rijden. ((LA (KYJ fl \\ — (S^/kw^n SB. lets zoo- als kleeren, boehen enz. uitslaan, afkloppen, uitkloppen. — a<ni^(^{M(^m j\ kloppen en slaan, uitkloppen, afkloppen. (kh on fcutcKn aw ^(^^n zva. o&^wp b# — (KntMffrnayituMi^p fijnmaken, fijnwrij- ven, bv. de ingredienten voor een genees- 0/1 (HYJ (Y) ((Ul QSY) 0 \\ — orfmny^fisnchnjis SB. iets met de hand, zooals men bv. doet bij het vochten van goed, of met behulp van iets, zooals bv. een in het water gedoopte bezem of veger, besprenkelen . Het water of ander vloeistof (&arftmay^(fy2(HTJI^ — <*!<& afn(jL^an^fj\ — S(m<™ji^ SB. m^l, fijn, ! van aarde of zand. I O *■ C^ » a O (KT) (Uf (UI2 (UI2(K)(Hlft\ of <m<u(U9(u>9<kj o^p SB. iets in het oog hebben gekregen, bv. een korreltje stuifzand. (Hn cm <kyi n w — tmajKKwp SB. metdevleu- gels klappen, klapwieken, ooh om vervolgem weg te vliegen, van daar ook wegvliegen; iemand of iets al fladderende raken, hetzij met de vleugels, hetzij met de pooten, hetzij met het lijf. {Mai. kepak, vleugel, vlerk. P.). (KYI (l/f (KY) n\ SB. de hortvezelige in devrucht van den randoe groeijende katoen, die door de Buropeanen ook kapok wordt genoemd. (KYI (U) 2 (KYI n \ SB. afgeschrikt van iets, zoo- dat men het niet weer wil doen of zijn; er den schrik voor gekregen hebben ; er een afschrik van hebben en het niet weer willen doen, omdat men de Jcwade gevolgen of het onaangename er van heeft ondervonden. (KYI (Uf (HYJ /} \\ -— £?om?^ SB. iemand met iets, bv. met den zakdoek of tip van den karembong, een tikje geven, hetzij stoeijender- wijze, hetzij om dien persoon te doen opkijken of omkijken; slaan met iets, naar een rondr vliegend insekt of naar een vleermuis. — m (wi^xA(Kr^\ elkaar stoeijenderwijze slaan, tikjes geven, door vrouwen bv. met de tippen van hun karembongs. — <ui0*>^»™^vm aller ijl, met alien spoed, in agitatie iets doen. Verg. bij (^(uiarn/iw '*». <na.Aitrnji\ 274 (M(K7)<nflL-l«9T^\ (KYI (Yf (Ul (KYI /I \ SB. bamboezen mandmet deksel, voor kleeren en reisbenoodigdheden. JKYI (Ul 2 (KYI /} \ naam van een pisang (wccA soort. /KYI (Ul OSYI n \\ — muiasn^p SB. naaijen, lets naaijen. - <tw ui asn ^\ naaiwerk (nog onder handen) . — amim thm mi |«sr7^N kleermaker \ naaister. (KYI (Ul OSYI n \ SB. waaijer. — kn cu <vm <h^\ le- mand ofzich ^Z/verkoelen met een waaijer. (KYI 2 (Ul OSYI ri \ SB. met de armen zwaaijen onder het loopen. — kn(utnsnd(hnji\ lets dot men in de hand heeft, zwaaijen, heen en weer zwaaijen, door onder bet loopen met de armen te zwaaijen langs het lijf. (KYl (Ul OSYI n \ SB. rijst, gekookt in een zakje, gevlochten van tot reepen gescheurde of (Yf (KYI (Yl (Ul OSYI fl \\ — rqimtrj(ui3snji\ en gew. (K7i2<n(U(is»/i\\ — xnit^(ui(isi}jj\ SB. zich over- .' geven aan praktijken, die door den gods- dienst zijn verboden en de ziel doen verlo- ren gaan, maar die, zooals het volk gelooft, groote rijkdommen doen verwerven; zijn ziel aan den duivel verkocht hebben. (KYI 2 (Yl (Ul OSYI f) \ I. (d2frj(uasnji\ SB, zich na een ontlasting niet wasschen. 11. zie het voorg. woord. (KYI (Yl (Ul (Kl fl \ zie itm (8i tun (M/jw O (KYI iX/l OSYI (Kl fl \ SB. kapitein (Port, capitano Jav. wdbh.) — *™ ^ mt ^\ verb, van het Holl. woord, wordt ook gebezigd, ' (KYI (Ul OSYI \ een soort zeekrab. (KYI (Ul QJI ff \ SB. katoen van den katoenheester, kapas. — Verg. ^n<ui»m^^ gesneden bladen, veelal klapperbladen. j (Yl (KYI (Yl (Ul (Ml (I \\ — - ^^maS*^ SB.iets Q I (Ul osyi (Ul asYi /j\ SB. schuddendo/slin- gerend heen en weer gaan. — an mi a^ & nsnjf\ iets bv. een wapen zwaaijen; een tali api schud- den om de asch te verwijderen; enz. — Verg. Q an<tJ)(H~n<vi am/in w (Ul (Yl OSYI (Ul 2 OSYI fj \ SB. kwispelen van den staart van een hond of tijger. — iHn(u<rj»sn kwispelstaarten, van een hond. van zich afgooijen, afslingeren; een dier, dot zich bijv. op de hand heeft geplaatst, door een Jerachtige schudding van de hand, half zijdelinga half benedenwaarts, er af schudden ; eeu zaak van zich afwerpen, bv. door te ontkennen of te loochenen^ dot men er last toe gaf; ook ientand, tcien men beval iets te doen, en die over hetgeen hty zoo deed Ui-:^xiMi'K4:A iMn.iL?-iAn>\ 275 O Q aangevalleti, zich op den last dien hij ontving beroept, verloochenen. am (Ul ^&(U)\ Chin, kipsjau of kipsijau, aarden potje met deksel, van Chineesch maaksel. Verg. ^froi^^w am (Ul (YVl fj\ Mai. SB. vaartuig, schip. am OJI 2 (YUl jl\ I. kardamom. -- II. zie tisi) vmtw muntzijde met Jcalk bestreken, en die men opgooit. Be opgooijer wint, als bij Jiet neer- vallen twee van de vier, hij verliest als er em of drie met de muntzijde boven Jcomen te liggen. Zoo ze alle vier, hetzij met de muntzijde, Jietzij met de hruiszijde, boven Jcometi te liggen, is hij eveneens winner, — Zie ook ^W xmnK\ en a&J2M2(rui/)\ SB. zooveel van iets, zoo- als' bijv. gekookte rijst of konfijt, als men houden kan in de gebalde hand.— Qt£li(njijl\ gebald zijn, van de hand; iets in de gebalde of gesloten hand houden. — Qt SgvQi an/j\ de hand ballen : G>o£*niet slaan aan een werh of arbeid. — oj> A? fat rup een bal gekookte rijst in de hand of vuist zamengedrukt ; een greep o/handvol van iets, zoo als bv. confijt, in de hand zamen- | gedrukt. afrl (Ul arm \ SB. hoofd, chef, overste, hoofd- man (Skr. kapdla, de schedel. Jav. wdhb). — ccim avi(3-zA(Hip als hoofd, chef of I bevelhebber staan of gesteld zijn over j iets, zooals bv, een legerafdeeling. (ffncnnJl (KYI fl\ SB. benaming van een spel. ffet wordt gespeeld met vier centen, aan de (KYI (Ul (KYI fi \\ — ri8ioai<ui<Mnp SB. klapwie- ken, klappen met de vleugels, zooals een liaan doet, die wil gaan kraaijen. am oji ari am oji 2 aw n \ zie nwKugw^ (j (Yi^ f aa^Yi^ qJI ( *v ^' (Yi am en (Ul myi/i \\ — ^o^m*^ SB. lig- gen, overhangen van de kam van een kapoen; verlamd er bij hangen, van een arm. — nrjrmri(mirjcui(Kr}!hnji\ been en weer gaan, wabberen, van de ooren van een buff el. (Yi am (ui 2 am n\ of ^o^^m?*™^ SB. golven, van de vloeistof in een kom, emmer of bak7 terwijl men dien bv. draagt. am 2 (Ul 2 (KYI ft \ hangen, van de ooren van een Europeschen hond. (KYI (Ul (YUI \ zie <unaru\ am (Ul (Ul (Ul \ SB. (iK(Si<Knaji(ia<*h\ niet weten wat nu te beginnen, bv. van een bediende, die zijn ontslag verzocht om bij een ander <H%fl 276 &^ waar de dienst open was, te gaan dienen, maar die, als hij zich aanmeldt, den dienst vervuld vindt of niet wordt aangenomen. OW (Ul (UUI P \ SB. het noodige om van te leven, geld om van te leven, geld om zich te voeden en te kleeden, huishoudgeld, levensonderhoud. — SiajKUJi^ajncHT/f^ iemand kipajah geven of verstrekken. — - Verg. O o mi as (Kt) \ en 01 irui chi w van OW 2(*iOJI OJUI P \ SB. kalot, gewoonlijk rood laken en voorzien van een lange kwast. Zoo9 7t muts wordt door de <arhwnt*R en ooJc wel door Europeanen in Indie gedragen, maar het is meer bepaald de dragt van den hadji, die, door een shawl om het hoofd te winden na, eerst de m??^M/iyw{ te hebben opgezet, de laatste in een tulband vervormt (Jr. au3«j> koephiah, Jtal. cuffia. Jav. wdbk.). aw OJIGAJI asm n \ of *m^^^\ SB. ge- heimzinnige kracht, bovennatuurlijk ver- mogen, ooh wel geneeskracht van iets, bv. van een wapen, van een ring waarin zeJcere steenen zijn gevat; em. amaji\ zie £iw ■ ••■>'■■ tfflf CLA% \ SB. M\Htt\ oatauii of mm* &nt\ ojkhtklms de eene maal de ander maal ; nu eens dan eens. ttm cmrtSlt anurias nu en dan eens, van tijd tot tijd, lets doen. acn (Ul \ SB. hetgeen men bezigt om zich te dekken of te beschutten tegen iets, Jig. ooJc tegen iemand; beschutsel, schut; schild. Verg. <S<u»«nw acn (UJ \\ — hajj\ SB. iemand, een dier, ooh een stad of vesting omsingelen, insluiten; in het rond om de tafel zitten. Verg, ccin^iojCiw — knajifn^7nnrj!Kn\ met de blaaspijp jagtmaken op bekers (een vogel die zich op de sawahs ophoudt)\ te dien einde wordt een stuk sawah aan drie kanten afgezet, terwijl aan den vierden kant de opjagers er in gaan. acn OJI \\ — it™ <*?? £i\ SB. schijfwiel van een padati. acn OJI acn Of] OJi\ SB. overal loopen, zoeken of zoekende naar iets dot weggeraakt is. acnaJi\ SB. oor. Verg. £lt<ru\\ nnSi\ zie bij (nannrjcciw aw (UI2(U1Z(V1 aan \ SB. des duivels zijn, op iemand, tegenover wien men long geduld oefende, bv. op een kind, dot, hoe dikwijls ook met zachtheid bestraft, niet wil luisteren. mm }(l*/h 277 (KYI 2 <W fl \ WO" ^ m,V I- maar n^ van ^^T ™1* (KYI (Y) (W) \ zamentrekking van (*n cum vjan \ zie dat bij (un<na.Ji\\ /KYI (VJI \ naam van een vruclit, algemeen bekend onder den Maleischen naam doerian {Durio Zibet hinus. Bg). JKYl(lJI\ Kw. paard.— ^^6^7^*7^ merrie. iMi^^iiKin merrie, die reeds geworpen heeft. hengst.-^^^^™<™/r dekhengst. — ^ aaaSflSfii/n^ rijpaard van een voornaam persoon. — (Kn^xm^™*™/!^ roodschimmel, met witte beenen en kol. — fr^wx™^-^ ruin. — K»nj>6^»^^N heerenpaard. — ^ ^.(mrno^ bediendenpaard. - <^ "^ schraag; bok; twee, onder den nok van het huis verbonden balken, die, rustende op een hanebalk, daarmee een driehoek I ! vormen. 4KYI (Ul\ I. SB. in knop staan, nog niet ont- loken zijn, van bloernen. — II. S. afocut^ B. moeten of behooren lets te zijn of te doen, ! omdat zulks noodig is of noodig wordt geacht ; ' behooren te geschieden, gezegd van iets; niet kunnen missen het geval te zijn, 00k behooren te hebben of te bezitten, als voren, gezegd van iets. Verg. *fl*p — 8it^^y^\ het is niet bepaald noodzakelijk ; het is geen moeten. (KYi^ctJl\ SB. twintigtal. — m*™*Sv een twintig stuks van gebatikt en sits; vier en twintig vellen van schrijf papier. -wi<&*M(iaj\ kodi'gewijze bv. verkoopen. — *oj*<x7)?^j>;kt^ slecht in zijn soort, van lijnwaden in den handel. (Yl (KYI (Ul P \ SB. JMnrftKnaji^tuigaru^ of M<rf(M ^^•oiw.^ alle mogelijke hulpmidddelen aangrijpen, die men bij de hand heeft, om een doel te bereiken; 00k zich trachten te redden, ter zake van het een of ander. (Jv. y tenant wat iemand aanvangt, om een doel te bereiken; doel, bedoeling. Jav. wdbk.). (KYI (Ml (Kl\ naam van een groot soort bosch- Cfhs en; colvmba aenea. Eg. A\ (KYI(UI\ SB. vermogen, hoeveelheid, maat (Ar.jS*) m«*™™ SB. naar vermo- gen; zooveel als mogelijk of doenlijk is; zooveel als waartoe in staat o/bij magte.— mm^™™™*-^^™^ voldoende of ge- noeg, maar 00k niets meer. Ferg. bij g«^— &™«*™* SB. alleenlijk; hoog- 'X»M:M-:tP^ affi^iasn^ 278 CUT} /&» ItW V) .101 UYI h \ stens. (Flow ow #» dk'£ t'oor wti\ en '*) am (dJJOSYj ft \ Ar. 'ijji^ ss- magt? almagt, van God. a (KYJ (IJJ nr) (HJji \ zie ,,.3 ^NN (KYJoidJjamnw — o<iyao»*o^\ &B. houwen, een liak geven; w££ iefo, zooals bv. een zwaard een hak 0/ houw geven op lets, bijv. Op iemands hoofd. — iKn&?)(HTirniJ>(hrnj\ houwen en hakken. (KYJ (UJ (KYJ fj \\ — ti^^s SB. lets, bv. een vijver, uitgraven, uithalen; (lets, zooals bv. asch, de Jiier en daar liggende meat in een paardenstal, ooh toel modder of slijh, bv. om een droog paadje te krijqen, met behuTp van een werktuig, bv. een patjoel, of wel met de hand bij elkaar halen of naar zich toe halen. Eg); ooh, maar zeldzaam z66 gebruiht, zva. <m(thvarfjKiiji\\ — fciaAjiKnfMjis de mvdsv. Jiet spraahgebruih eischt dien in sommige ge- vallen. Zie de Gramm. — afrittfn^diiKTyjs van ongeduld, met de voorbeenen, krabbeno/ woelen in het zand, van een paard. (KYJ(UJ2 (KYjn\ SB. mom, masker, mom- bakkes, momaangezigt. Verg. asm^tCns en o q a. MMMW (KYI (UJ (KYI QTJ (UJ (KYJ fl \ zie tun <rf m unpv (KYJ 2(UJ 2 (KYJ fj w — KMMgiKnjis SB. tasten in een zak, pot of opening, bv. in een door muizen gemaakte opening ; iets krijgen of semen uit een zah of tasch. — &nd(wt*<n'<Mg\ mvdsv. (L7)t(ij)2(Ky)(Hizcciirr)(i^j.icE^-Zi\ onder het loopen de. handjn gestoken houden in de zakken van het buisje. — m tun em? (toys een arms- lengte. — 11. Jav. kikvorsch. Verg. <cf?*om\ (Kn&Jj OSY) fj\ SB. zakkenlinnen; zak, ge- maakt van (Liaji^tpiffych^ (KYJ (UJ OSYJ n \ het Jav, ^anasn^s en dit zva. <tfn (UohAa^/js zie dat bij »ni anaa^ijfw Ong. — ttfn n n n n (?o? dOjusn (tajj\ zva. thmtHn tui arinciji (hi/jw (KYJ (UJ <n~4/J \ SB. groote groene hagedis, die- zick in het gras zoomede in aanplantingen en derg. ophoudt. (KYKUjarui ij\ of <fci*£*w0N SB. onwillig om te werken; en van een hind: ongezeg- gelijk. a (KYJ (UJ arvj J! \ SB. zuid, het zuiden.— <£*» (tu/jk of (Knt^ia^orvijii naar het zuiden; naar het zuiden gaan.-— <^i <ta trtJg ^ \ bezuiden. (KYJ (UJ (YVJ \ SB. trens, gebit voor een paard; ooh voor het geheele hoofdstel. — Mnajttrw -h<zni\ trens, bezet met scherpe puntent j;IM^ pW''^^,K¥. ?y$;£&&W&&M$$$J$*& 279 M)Mtiai\ <HY1 zooals de inlanders veelal bezigen bij wijze van gebit voor eenrijpaard. - Verg . *o?^* (Wt(U1fl\ I. <8.w><l^ SB. een wapen schoonmaken en scherpen of in dien staat brengen dat men -net kan gebruiken.— II. Mvm }in cun\ zie bij (rtmwzw jKntn&J} OJ)/J\ Jav. (knipping van de oo- gen; blik; lonk. Jav: wdbk). — waft fndJifnMi05n\ of <m tto vf in vf M {Osn^ SB. een opgenblik. Q am (U)(UU)\ (xnwns Kw. Jav. wdbk) SB. als, evenals, gelijk. 4KY1 (W1 OZT) ff \ wordt, als ArabiscJi, door den schrijver van de Gesch. van Abdoerahman en Abdoerahim verklaard met vrntubzw Mn<lJl\ /. SB, *j}tKrtd^ zooals men zegt een verouderd woord, dat nog. in vertellingen en derg. wordt gebruikt: broer, broertje, vriend, shrjeur. — <KYi(Lh(uicm\ zva, (Mimarn'-najui^ ! Verg. Jav. wdbk. op (uriabw — II.9wah(KnarLi\ SB. somtijds, somwijlen, soms, mogelijk, best mogelijk. - astt<Kn<ut\ soms, welligt.— „ f am aha™ ah \ nuen dan, somtijds. Rg. Beg. Tj.) (KYiaSiw — (S^n S, e-icntamp B. (^ncud^s en<M^M($\<3^orin^y(cri2an2^q^m6^^y^v»9 crrys mvdsv.) liggen; zich neerleggen bv. om te gaan slapen. Fan dieren is ISijm SB. — 3^i(C)(^p S.ywvn'ffiMJI^ B. zich op iets neerleggen ; van dieren als bov. — £}($ tf»t M/j v S. ^ xn 2 xm zcrpznop B. iemandneeT- leggen, bv. op een- tapijtofmat\enSB.iets, dat lang w?, bv. een degen, ergens neerleggen. (KYI 2 &J1 2 \ ong. — ^<tf>7?<u)?\ &. ^<k1?xj><l/^n B. een oogenblik, een moment; voor een oogenblik, voor een uiterst korten tijd. — oji ifn? $2 (tfng ^2 \vJia<ti <i3i (uitvjiiu^^ ook m arnt<ut z ojinfn2(ijl2\ en (Ki(ib(in(u^(Kr)(iJi(ujj\ ieder oogenblik. — <m arn 2 ^2^2(1^2 c&2 *^n S. warn anQaaiuiSliMiiy B. voor eenige oogenblik- ken, voor een oogenblik. (KnOJl\ SB. pakhuis, magazijn; ook zva. (QirjdJiHyfw Verg. ornanw (KYi(lJ)2(Ul2eTl\ SB. dan pas; eerst dan, nu; dan; nu (nu liet niet te pas komt). (T)(Kna&2\ S. <M^N of M(cp B. gekookte rijst. -<7<ct<m^ S. <mH^ i?.rijstkoken.- aji^xn dK2s de persoon die de rijst, de pot, kookt ; kokkin. — tntKnaKg<ukzck<Knji\ zie bij .ww1*™/!* ajKUfqxn^zdJtQi^^ duur van tijd gelijk aan den tijd, dien een pot met rijst noodig heeft om gaar te worden. — Verg. 280 o rijst, die van de laatste maal rijstkoken en rijsteten overschoot. — gpgp vfMeuzt mi tniv)(hn\ spreekw. van iemands lakoe-lampah, in het atgemeen van lets, dat men ter hand neemt, en w, zoo gebezigd de zin: in het begin goed, maar gaandeweg al slechter en slechter; voorts gebruikt men de spreek- wijs ook van iemand, die na een of ander arbeid op zich ie hebben genomen, al keel spoedig verzoekt daarvan te wordm ontheven. — Maar ^aymiKii<naJta&f<uimlvtaa\ VOnd ik gebruikt in den zin van : als ge iemand een teregtwijzing hebt gegeven en gezegd hebt wat ge hadt te zeggen, dan moet ge het er bij laten, niet langer boos op hem zijn, maar hem weer met een vrien- delijk woord te gemoet komen, (HH 2 Q£\ \ /. SB. een soort van buidel, ge- woonlijk gemaakt van touw en met groote mazen gewerkt. Be wiuks men draagt dien zooals wij onze reistasschen drag en, toordt als een eenigzins verre togt moet gemaakt worden, mee* genomen, tot berging van uller- lei zalcen, die men onder weg noodig heeft of zou kuunen noodig hebben. II. *o?MK\ (Perz. Soua-2k)' - ^--n»o??(2^v voor sommige overwaoscne vreem- delingen, gemeenlijk handelaren. Maar de Palembangers worden niet gerekend tot de (p<-h<Kmtosw Wei betitelt men de laatsten ook met G^vntHiw (KY) OR 2 (Ml n \ SB. het maakt niet uit; laat maar blijven; soit: laat het (dat) zijn; ongeacht.— <Kn<te&nt«m\ het maakt hoege- naamd niets uit; dat (het) is mij te eenen- male onverschillig. — tm&tiiqtHTji* zva. ■ 6^A,(SirvKcn(hn/i\\ — (MiKgomwis iemand stil laten zitten en zich niet met hem be- moeijen ; iemand stil den gang laten gaan \ van iemand of iets geen notitie nemen; zich omtrent iemand of iets onverschillig betoonen; iets stil laten zooals of zooals en waar het is; eten onaangeroerd laten staan ; werk onaangeroerd laten liggen. — 0 (Wr?(iKiam(Hyi\ mvdsv. (Kn.d&\ zie (puzw (KYI 2 Q& 2 \ /. zeer plat woord voor iu^w M<LM(ij)<n(rn<Krit<L5i\ je zal wel kreperen. — II. (<Mtmt<tKt\ SB* een hoeveelheid van vijf pakjes arensuiker. Eg. K.) — Ferg. ojiicntiHit\ bij vmtontw 1?t-;;S?fa£ .:>V •",:,;.-< ■Kt^'&Mi-- 281 MM M\ 2 (1ST) fj\ Jav. klopping van het hart. Vera, stfntutaQan/jw — i^i\R2asrnnri2^i2(isnj^\ spreekw . die men bezigt van iemand, wien ten liuize van hem, bij wienhij imcoont of verblijf houdt, lets onaangenaams wedervaart, en die nu, ongeacht alle teg en zijn voomemen ingebragte bedenkingen of pogingen om hem daarvan terug te brengen, weg ml. (KTI 2 0&: % (ISY) f\\ ong. -— *™ un ? i.< 2 asr^p en L? 007 2 -IK 2 KV !) > ZVd. *™ ^ "*' 'n ? 7 - " ">7 XN (KYJ (l£\ Q£Z (VI (LJl OKI fj \ n >p >cu v: /. ; rj /■:> m/j\ zie a 2K (Id \\ (KYI 2 Q& (UW ff\i — ctm/s-<ui0n ##. zwemmen. ,^? 2 &x (lu mji \ naar iemand of iets t oezwemmen. (KYJ 0£\ (&1 (Ml ffW — *3 *oi i^ «■? ^,7 n £^ 6^* ^ w (KYJ (l*k \ SB. mat van aaneengeregen of op andere wijze zaamgevoegde nerven van drooge kiraj of andere palmboombladen, ook wel van pandanbladen, tot beklee- ding in een huis of schunr, ook wel voor emballage en derg. — tm ak *,i mm^ zie <5-£* (fntrui/iw Voorts [in het Buitenzorgsche (hmak\ lemmet dat het altijd twee wonden tegelijk toebrengt, hetgeen, zooals men zegt, den tijger doet vreezen voor dit wapen. — ■i^^^aka.^iuiiu xn<n<iaMi*nu van twee k ant en er aan ver- dienen. (ten &AJ) \ I' zva" »^'r»NN <KnoM(*ri\ ZOOalS^ D1J voorbeeld ; te weten ; als daar zijn. — II. SB. bemiddeld, rijk. — vhkwlvi^ a. iemands bouwgronden (sawah, Jwema of kebon); b. de vrucht van (eigen) vlijt. — .eikti3.u\ den grond bearbeiden, bebou- wen; landbouwen i^jr^o cm^*mn of & i-n?.^]\; ook zva. i.i/jiu.i.jik^i\\ — irmoft DMiuh zva. <L-iMn-zu\ b. — .f.i un (llukyi 2 <htJI\ voorzien in het levensonderhoud van ie- mand; voor iemand den kost verdienen. (KYI (UV) \ wel voor boom, ook wel voor ho at. lCUVJ" 000 jr \ ZVa . cm^nnzn arn,)\\ A. /. (KY)&£\\ zva. (Whvzw xnaxitm2MJi\ zva. (atruiiK 1 oft! 2 *nj\ w mti <&i <un ixn£:Mi\ zva . txyivHun rvi .km^ 0*k\ SB. een soort hakmes, met zoo gebogen Vera, iiswowru^ en <^n^n^ zoo'nede de Jav. en Mai lexica op kajoe. — ^w|m»^N een lowaboom, een Iowa. — j^m^amn luciferhoutje. (KY1(UU)2\ SB. aldus, alzoo, zoodanig, dit; als volgt, op deze wijze ; in dezen toestand of in zoo'n toestand als deze (van zich zelf, maar ook wel met insluiting van den toegesprokene); voorts : Mm«8a**f\ ook: in T 282 ■h~maA/i<tnj\ die mate als ik dat ben. Zie de Gramm. oj?w»(iwn ZOOI in ZOo'n mate.- <rui urn ckhht) 0X12 s CO m\ bij uitstek, buitengemeen, erg, zeer. — ajnchni&jKKii mi 2 tun (Lu g \ hem werd niets sre- j a a O o O daan. — (Eji2(V)ctui<Kii(LWdtKnajiit\ zva. (emcui a a a O • 7 .. o o oO /riy/ <ww ,isw wn a;i/» \ zie bij <tm am w — cut oJi fori (lli 2 itfntaa^ zoo of op zoo'n wijze behandeld worden; {altijd doelende op een niet goede of volgeiis spreker niet goede wijze). — <w> . oaioAJittfnioa^ alzoo of op deze wijze be- handeld (gepijnigd, mishandeld of derg. wijze) won en. CHY}(UV)\ SB. rivierschildpad. (KYJ (UUj P \ S3, stuk sits lang zes el, soms ook acht el en voldoende voor een baadje en een broek of voor twee baadges en twee broeJcen. aji<Mn<uui%\ (Ujxj)(hmaAjj^\ enz . — Bl. 32 van de » Vertellingen vertaald uit het Maleisch in het Soendasch, door Baden hadji Mohamad Moeta", vindt men ook oj) .tfw <n,i tun ^a»oi oajjw Verg. wmru^p en oj><rn<riji\\ (KYI fl (Eft \ of <kt; &W xrn x S3, betiteling in de Preanger van een geestelijke van lager rang, bv. van een dorpspriester, maar ook betitelt men wel zoo iemand, die hoewel niet behoo- rende tot de geestelijkheid, toch te huis is en studeert in allerlei zaken, die be trekking hebben of behooren tot de ugama. (KYI 2 (W) (HI fj \ SB. last, t. w. dertig pikoels, ten minste gewoonlijk. Scheepsruimte drukt men in kojan uit; ook het zout wordt er mee gemeten. Zie ook ^usmw Q Q (KYI (UUI <rY) \ 0f (Hn(3^i-n\ naam van een boom- soort, behoorende tot het geslacht der vijge- (n (KYI (UUI 2 (KYI fl \ of ^un^m^ klankna- bootsing van het geschreeuw van een kip, die gebeten of gegrepen wordt, waar achter gejaagd wordt; enz. — ^ <& xm 2 mwj^ schreeuwen van een kip. — ^m^^^^^n^N een keel op- zetten, schreeuwen, van een kip, die bijv. gegrepen wordt. • — ^^w^o*™,^ of ktiS-za VVh^9^^ schreeuwen, af en toe schreeu- wen. — (Kri(r^cEA(ijvi2 (hv/j \ van personen : schreeu- wen, als enz. — ^ro/iM2^^/nto/^ft?j^^i»™rts schreeuwen voordat men geslagen wordt. Q (KYI (UUI (ISYI fj \ zie (tmaJiasr^p en asncHicmw — a O • z.. t&(Lvi(isti2(KTji\ zie OIJ (trn^VKhiijiw Q (KYI (UUI (Ml /J \ 1. S3. (Hyj2»ai2(isn(Lyi,'Mjjs of <m<njiMaMMjis iets bv. zekere g eg evens ont- leenen aan iets, zooals een of ander geschrift of werk; iets aannemen te zijn als iets ikd i ttnt (UJl^ 283 w anders, bv. de hoogte van een plaats gelijk aan de bekende of gemeten hoogte van een andere plaats. (Jr. ^mLo redenering, betoog uit de analogie, vergelding volgens de analogic Jav. wdbJc.)— IL *§<im<m/?n SB. de een of andere handeling, ten doel heb- bende een huwelijk dat niet voorspoedig is, bep. doDrdien man of vrouw of beide steeds met ziekte hebben te kampen, voorspoediger, meer gezegend te maken. — o:/mi^^^\ den tot dusver stteds op de echtverlmdtenis, het (U(ui?(t™<i\ gerust hebbende onspoed trach- ten aftewenden, door zekere handelwijze, bv, (nMan^ of ook wel, zonder voorafgaande scheiding, op nieuto tromcen. — 111 («$«*> ^ bet strikt noodzakelijke ; dat waarhetop aankomt en dat niet kan worden nagelaten of weggelaten. Bv. ^gj^-N si2*^*^ Mij van elders onb.) Verg. ajmnasn^ I. Oft) 2 CM 2 (U)/i\8B. een soort kleine landkrab. (KY1(lM(rj(Ulorj(Vyi(UIJj\ zie <r\vn«\<iM<uy\\ <n(KYKn(UUI MJj^ — twajuyjlffl*****^ SB. kwijnende blikken rondwerpen of toewer- pen; lonken. Verg. &™!^™mji* (HYIOA/I (Ul <Kr)/)\\ — «7i«""»™r S3, fladde- ren, voortfladderen, wegfladderen, van een vogel, die bv. werd aangeschoten. — tmnKniuw vauntm^ fladderen, ligiren te fladderen, bv. van een niet watervogel, die in het water viel. (KYI (UVf (UVJ (HI /) \ zip aMlMJjw (HYJ (Eft \ Kw. lust, Hefde, begeerte, verlangen. Mihm mmti o\ Kw. naar lust, naar verkiezing. Jav. wdbk. (KYI (Eft \ voornaamwoord van den eersten persoon. Het wordt gebezigd sprekende tot iemmd, die veel lager in rang is; het is vriendelijker als <Li4.t7fiw Voorts gebruikt de man het wel spre- kende tot zijn vrouw ; ook door kv.deren onder elkadr zoomede als men bij zich zelf spreekt wordt het gebezigd. — Fm een European* sprekende tot zijn bediende kan het ook gevoe- gelijk gebruiken. <Kri(EJJ\\ — *™<*"<vp S. onjmjm^ B. den mond spoelen. (HYJ 2 (Eft 2 \ of <Kni<E-iiastuxm\ 00k wel ™*2^» *a*N SB. hoe moet of zal dan wel zijn; hoeze r moet (moest) dat het geval zijn, bij, met, toen, als, enz. Ook wat dan wel. Zie de gramm. en verg. ook (KYI (Eft 9 \ zie ™& (Skr. kdma, het man- CK71 (EJt OJf 00 <E/l/j\ 284 IH7) (&1\ zie nelijk zaad). Verg . <8i<uifioi(is:%\ wcuzojiz (wi z (isnjj \ en "n (157? ^ w (HYJ (EJJ dJ) (HI (EJJ ff \ en (hir)(E,i(Ll7)(tj)(HiiEiji\ /O (HI (EjI/J \\ (HYJ (EJJ (Lm\ SB. hoe? hoedanig? hoe is het er mee gelegen? hoe staat het er mee? wat zal het zijn? zooals; overeenkomstig — aj)(hm(E,i (un \ hoeveel; hoe lang; hoe groot; overeenkomstig; in voege, als.— (vhwioEi <KYi(Ejicun\ het maakt niets uit, het is er het zelf de om .— ©i ? u> 1x7 <w> (Kn &! x/n \ dat zal niets geven, dat zal mij geen ongeluk bezorgen . — (untfnzM tai cea 1777 \ niet bij zon- der, niet heel erg. — \jn ,fh ? o-~i im? e ? ,^?7 ru ru on \ al heel spoedig; het duurde niet lang; weldra . — .*?> w if. i ? » *» ? *njj ^ wat is (wordt) er met iemand of lets uitg'evoerd; en zva. o O * J (KUt Id) (HTI (EA 1777 7Y77 2 ^TJJ \\ (hQJj (Id 7V77 (El ,1/77 UTl ? (HT/J \ het zij zoo; wat er aan te doen. — (KTt (Eil (UniJ)(Hl (El y\ zie blj (O)0O IEjIQ \\ (HYJ (EJJ (HI \ een B. of mooi woord voor (ui(isYj(nj)\ C/iy hulp, bij stand in een bepaald geval. (EJJ (JO \ HolL kommandant. (HYJ (EJJ (KJ I) CJ (KYI (EJJ (HI 2 (HI fj\ zva. -w m\\ (HYJ (EJJ (HI \ naam van een boom niet witte i bloemen, en welks hout o. a. voor handvatten van wapem, bv. voor een gbbang wordt gebezigd. (Jav. n^ncEJims of (hni(Eji(Hi\ van ^Tj^dS geel). (HYJ (EJJ \ HolL kamer. (HYJ (EJJ <rYj \ SB. gister . — am (ea «# 1777 <li? ? \ een dag of wat, bv. drieofvierdage?i1ge\eden. (HYJ (E/J n^ (Hl\ zie bij m on w (HYJ (EJJ (hm (§ ^fk(Kl fi\ of un(3(U(hii(3^i(hnji\ SB. zoo vol als een padde, van het vele eteii; zich overeten hebben. (HYJ (EJJ CTJ \ een soort wesp. (HYJ (YJ (EJJ (HYI ff\ ZVa. ania^aji/jw — (ka m <q (El ooijl\ een syllabe, een woord. — Bv. G^rvtomni o n 1577 2 <K7 (LA rU) Z On -ZA Oni fn (Efl *^7^ (HYJ (EJJ (HYJ \ SB. verwaand, waanwijs, trotsch, hoogmoedig; verwaand of hoogmoedig zijn. (Van ini<Hti\ Jav. een oud man.) — (707 t) ej vm \ mvdsv. (HYJ (JEJJ OSYJ/JW — xnwusnp SB. een too verge- bed (het toovergebed (3^a(3^(uti(hij) uitspre- ken, tegen een afioezende. opdat hij kome. Verg. xmuuip bij (maj^^w (JCYJ (EJJ osyj/i\ SB. iernand, die als waker of nachtwacht op wacht is; de wacht houden (na zonsondergang) ergens, bv. bij een pakhids. un <ui &i 1577 ^ , mvdsv. — tmsfn Sictsn(HTji\ de wijk van een districts hoofd- {HTit&iasnp 285 ^%£T plaats, waar de wadana zoomede de an- dere inlandsche ambtenaren en beambten wonen; de distrikts hoofdplaats. (KYJ 2 (EJJ (&YJ1 \ Bant. zva. <^.(kwv K. Very. Jav. Wdbk. op (U^^iasrtjjw . n en (KYI (EJJ nSV ^y? N zie ,17? (masiHH^ (KYJ (EldJJ fj\ SB. het lange witte hemd, dat door hadji's en prie-ters wordt gedragen. »oi?o^n helz.— Verg. <™^-m*:n ^ <c»«<j dm a.Jt tin/1 w (KYJ (EJJQJJ (j\ Of <ui2<rj<v> derdag (Ar. ^yx^^s^j. (KYl£)(Mn\ & -*jg»? B. knevel, snor moeder het aanlegt met een anderen man. Verg. tun oea rui z <n i\j1 w (hhi (f-ji m /j \ SB . don- i (&9 0JI\ I. Boll, commissie; en, gevoegd adder een ambtstitel, ter onderscheidwg van den ambienaar van zijn collegas: m com- (KYJ (EJJ CC1 (KJ\ zie (Knag.™* li era ^ (KYJ (EJJ (YUJ \ zva. (MWrfiruiHT,^ ZiedatOlJ (trnruiw (KYI (EJJ (YUJ 2 (YJ arui \ zva. »™.-&?gpG-^\ maar omdat de vader het aanlegt met een andere vrouw; ook (ziekelijk, ongesteld worden, van een Mndje, fen gevolge van het voor den tijdspenen. K.) Verg. 7u?ru^p bij wauiw (KYI (El) *JJ\\ — <ci(E,*^\ SB. olie persen; nit soeoek olie persen— xn ™ ^iG^wp of™ *n ^ ^ (3^a(ki/j\ de inlandsche oliepers. Rg. (KYI 2 (El ~1 \ (Boll. pomp./ftV. rrjtuiiM^i) SB. brandspuit.— ^rL;^2^?^N de kleine we- gen of bijwegen op een hoofdplaats. (KYI (EJJ ^JJ9\ zie aZ* mmjjw missie gesteld. - ^^ een onderzoek I «y <BI *5i & \ Boll, compagnie, de voormalige instellen naar lets, bv. naar hetgeen ergens voorviel; ergens gaan informeren hoe bet met lets gesteld is.— II. zie mi&w (KYJ (EJJ (hJJ ^&(M1 jj \ zie MM/fw O . a i (EJJ dJI (HI \ Zie wemw (KYJ (EJJdJJ (Hl(tO l)\ zie om 0.1. Compagnie, en van daar ook nn nog een benaming voor liet N. I. Gouvernement. ,wn<wi rm ™ QSi s gouvernements postpaarden. (KYJ (EJJ <UJ nri (JO fj \ zie <vt&\\ am (EJJ ~1 (KYJ [J\ SB. bijl, waarvan het fat- soen hetzelfde is als dat van den Europeschen tun&vnQ*^ zie by «^ j bijl. Verg.™°?>^--^^%"^^ pa~ tjoel geheel van ijzer, dm. zonder bawak. 