VADERLANDSCHE LETTER OEFENINGEN
Schonk de Hoogte onder de Viervoetige Diferen den ^orrang, de K(imccLP^:nItl zon onbetwist met denzel- 'U, moeten vereerd wordeii. Met Manfietje , 't welk : in mync Verzameling bewaar , cn wclks Afbeelding ict nevens gaat, haalde , wannccr ik 't zelve, naa dat E^t afgemaakt was, mat , .zcstien voeten en vier duimen in den Hoef tot aan het cindc zyncr Hoornen of •cwey. Ik gebriiik decze iwoc bewoordingen alleen om V te doen verllaan : want ze zyn beide even onge- ist, vermids de KaiJicel4\n*dcl noch Gewcy noch Hoor- heefc; maar, tusfchen de beide Ooren aun het bo- enftc uitftek van den Kop , verheffen zich , rechtftandig a evenwydig , twee deelen van het Bekkejieel , die, onder eenige afTcheiding j tot de langte van acht of egcn duimen uitftecken , van boven rondagtig uitloo- en , en gekrooud zyn met rechte en ftevige hairen, die (♦) Cer\us cor ni bus fmplicisftmis , pcdibus anticls Umglsfimis. S^st. Nat, XIL p. 92. Cafneh^Pardahf. Gmel. Syst. 'at. Xlfl. Gym fa, Belon , Obf, 118. f. p. 1 19. Tragus Bi^ Icorum mixtus. Klein {^tad. p. 22. Giraffa Italorum D£SN«- IS, HuaJr. i>, 169. c# c S 4ig NATUURLYKE HISTOIUE die 'er verTcheide lynen bovcn uitftecken. Het Wyfe is doorgaans vcel laager dan het Mannetjc; uit alle ctt ik gelegenhcid vond te zien of te dooden , hcb ft voor een algenieenen rcgel mogen opmaaken , dat de Mannetjes vyftien of zestien voeten hoog zyn , en de Wyfies niet meer dan dertien of vtertien Toeten kuo- nen haalen. Grootlyks zou hy zich bedriegen^ die, uit de opgs geevene maat , over de fterkte cn zwaarlyrigheid van & Dier wilde oordeelen. Bykans zou men mocenze^eni dat het geheel uit Hals en Beenen beflaat In de dkad^ een oog , gewoon aan de diklyvige en Izag pftrekte Viervoctige Dieren in Europa , ontdekt geenc evenie- digheid altoos lusfchen cene Hoogte van zestien voeten en eene langte van zeven voeten , zo als het Lyf is, van den Staart tot dt Borst gemeeten. Eene aodeit wanftaltigheid , als men het daar voor moge boudeoi doet zich op in het onderfcheid tusfchen het voorflcea achterftc gcdeelte. Het eerfte is by de Schoft van eeae aanmerkelyke dikte ; maar het laatfte zo dun , en id weinig gevuld, dat het een en ander nict fchynttocbet zelfde Uier te behooren, l)c Natuurkundigcn en Reizigcrs, van den KamceUBar^ dtl fpreekende , ftcmmen overecn , met aan de Achter- pooten flegts de halve langte van de Voor-pooten tc geeven. Maar, hebben zy, in goeden ernst ge^rooken, het Dier gezicn? of, zo cy het zagen, 'tzehre met aan- dagt waargenomen? Een haliaansch Schryver, die zeker den Kamcel-Pardel nimmer onder het oog hadt, heeft in een Werk , getyteld : Dtfcriftions degU AnimsH^ in den Jaare MDCCLXXI te Vcnctic uitgegeeven , ceoe Afbeelding van den KamctUPardcl gepiaatst. Eene Af- beelding, zeer nauwkeurig'opgcmaakt uit alle voorheen in 't licht gegeevene Tekcninffen; maar deeze naanvkcn- righeid zelve doet die Afbeelding zo belachlyk wordcD, dat men dezelve, aan den kant des Italiaan/chen Schff- vers , voor een vinnige doorftryking konne houden vbl TiUe de befchryvingen , die, tot nog, van dit Dier in 't licht kwamen, en tot heden herhaald wierden (♦}. Gi- C*) Zodanig eene Afbeelding mag men met regt rapgfchikba onder de Beesten dcr Inbeelding , waarvoor niet wdnigcn liD- gen tyd den KameUPardil gehoudsn hebben. De Vert. VAff BEN KAMEEL-PAHBEL. ^ip GiLLiua hecfr ondcr dc Ouden (♦), die ik ken, ons dc Muwkeurigfte Befchryviiig van den Kamccl-Pardcl gegee- ven; liy Ichryft ftellig dc Giraffe hecft vier Pooten 9, van dezelfde langte ; maar dat de Voor-dyen zo lang ,^ zyn, in vergelyking van de Achter-dyen, dat de Rug ^ van het Dier gclyk een Huisdak fchynt srf tc hangen. By aldien gillius door de Voor-dyen het Schouderblads^ bun verftaat, is zyne Waarncemiog ten vollen gegrond, cn flcm ik gehee) met hem in. 't Zelfde kan ik niet ^cggen van 't gcen wy by heliodorus leezen : indien wy anders aanneemen' dat by van den Kamecl-Pardcl fereekt; wanncer by aan den fcop van het Dier flegts de aubbele grootte gecft van den Kop ecns Struisvogcls , iou men moeten befluiten, dat de dingen 9 zedert zya 2d, niet weinig veranderd zyn, en dat deNatuur, in t tydsverloop, de ecne of de andere foort dier Bees-^ , bystcr groote veranderingen heeft doen ondergaan. .. Naardemaal de Hoorns aan het Bekkeneel gehegt zyn iH 'er een gedeeite van uitmaaken, gelyk ik bovca reeds aanmerkte, kunnen dezelve nooit afvallen. Ze iijn geen vast en hard lichaam gelijk de Hoorns der Herten, ook niet van een zamenilelVng die overcen- komt met de Hoorns der Runderdieren ; nog vecl min- der beftaan ze, gelyk de Hecr de buffon onderftelt, uit aan clkander gegroeid Hair. Ze zyn alleen eene Ictlkbeenige zelfftandigheid , vol van een onnoemlyk ge- tal porien , gelyk alle ,beenderen , over de gelieele lang« te bedekt met kort en ruw hair, 't welk geen dc min- ftc ovenscnkomst heeft met het zagte dons, 't geen men waameemt by het vernleuwen van de Hoorns der K€4bokken of Herten. Dc Afbeeldingen van den KametUPardel ^ in de Wer- len der Heeren de buffon en vosiviaer voorkomcnde , cjTi over 't geheel gebrekkig. Men heeft de Hoorns [pitspuntig doen uitloopen , *t welk vlak tegen de waar- ieid ftrydt: in ftcde van de Maanen niet verder dan x>t de Schoft te brengen , heeft men die tot aan den wor- C*) Onder de Hedendaagfehen i^, zonder tegenfpraak, do jBtrouwfle Afbeelding, de Fiam door Prof. au*amand, gegee- cn y naar eeoe tekeaing hem door den Colond Gordon bt« t 0 1 410 NATUURLYKB HISTOKtE wortel van den Staart verlengd (♦) ; ccnc onwaarheW, welke , gcvoegd by eene nienigtc andei-e , die Vceivul* dige Afbccldingen , ten onrcchtc door de hoogagting dcr ' Schryveren, die ze voor cgc erkcnncn, als waar aadge- !' m^men, ontluistert, en gcheel nutteloos voor dc Wccp lenfchap maakt. Hct Maunetje zo wel als hct Wyfje is gevlakt. No?tlians kan men dczelve., buiten aanmerking van de ongelykhcid in Grootte, zccr wel, en zelfs opeen vcrren atftan.l van clkander onderkennen. Hot Manoetje hceft, op een lij;t graauwen grond, grootc, donkerc, ea bykans 2\Yarte vlakken : die van hct Wyfje zyn , op een der- gelyken grond, van eene geele kleur, 't gecn dczeWc min doct atlleeken. De jonge Mannetjes hebben cerst de klcur der Moeder, maar de vlakken worden bruin« der naar gclange zy ouder en grooter worden. Hct voedzel deezcr Vicrvoctige Dicren bcftaat voor- naanilyk uit Boombladercn ; die van de Mimqfa, byzon- der efgen aan den Oord, waar zy zich on thouden, heb- ben by hun de voorkenze. Gras maakt ondertusfcbeit ook ccn gedeclte huns Vocdzels uit , zoirder dat zy , oo Tc graazcn , of tc drinkcn , gelyk men verkeerdlyk be- weerd hceft , behoeven te kniclen. Dikwyts gaan xy iiotlerlcj^gen , zo om te hcrkaauvven als cm tc Saapcn: wiiardoor zy vecl Kelts aan lict Borstbeen bekomen, en ook bunne knicen altoos zcer met IbortfcJyk een iiitwas bezet zyn. Had de Natuur aan den Kamee/ - PeirM ttnt gtm- mige geaartheid tocgcdeeld, zou dit Dier gewisfelyk re- den gehad hebben om zich dcs te beklaagen: dewyl bet zeer gerinj^c middelen , of ten aanval , of ter w- decdigin^e, bezit. l3och 't zelvc is van eene vreed- zaame en vreesagtige geaartheid. Hct ontvliedl hct gevaar , en verwydert zich op een zo fnellen draf , dat ccn gocd Paard werk vindt om 't zelve by te houdcn. Tc verre gaat men, omlertusfchen , met tc zc?gcn, gelyk zommigcu gcdaan hebben, dat de Kamcel -J^ardd wcet C*) In dc Dierlyke U'ereld ter hefchouwinge opfngezn, uit hct Engelsch van den Hocr Watson, door c. nozeman vertaaldf heeft dc Kameel Pankl gecn Maancn aitoos. De Vat. Doch deeze groove mifcflagcn raakcn den W'cl Ed. IJecr vosmafk nieTt door wicn dczolven, in zync kcurlykc bcfchryving van die Di<r» wel fchcrp in buffon berispt worden, cn in zjnc Af bedding (Wk- niet voorkomen. H. TAN. DIN KAMBEL-PARDEL. 421 il niet in ftaat is om zich te verwcercn: want ik ^ met zekcrheid, dat hy, door achteruit tc flaan, l^eeuw afmat , mocdioos maakt en zclf verjaagt. > t hcb ik gezien, dat hy eenig gebruik van zyne •ns maakt (*). Men 2011 deeze , derhalven , voor »os kunnen aanzien, ware het geoorloofd de heid en Voorzorgen in twyfel tc trekken, welke fatuiir weet aan te wcnden, en waarvan zy ons altoos de redenen laat begrj'pen. Watson fchryft, in 't bovcn aangetoogen Werk,bl. no, do Hooms ditDier 'ondcr andere dienen, om'er deTak- 1 dcr Boomen,van welker Bladeren het meest loeft , mede bcnedcn te haalen." Eenigzints ac/tfer oytrgeboogen HoomSp mige hy aan den Kameel.Pardel toefchryft, en ook in de ly gevoegde ARiccIding gevonden worden^ zouden tot dat : kunnen dicncn ; doch de reckjiandige kunnen hier toe cr , zoo ecnigzfns , llrckkcn , en zou dusdanig een ge- , 't gecn bykans dagclyks moest voorkomen, het waar- end oog van den Hccr le vaillant niet ontglipt wee- Voorts hecft in dc Al'beelding, in watsons Dierliyke de KameeUPardel een zeer korten Staart, en vcrfchilt jezc byzonderhcid grootlyks van dien wy aantretfen in levensg'aandc ^fbeelding van den Heer le vauxai^« F VAN DEN abb£ hervieu , PHcstcr cn Haogkir^ in dc JVysbegeerU te Falaifc^ aan den heer de i M^TIIRIE, ^OVER EEN NOORDERLICHT 9 SN DE OORZAAKEN van DAT VER5CHYNZBL. 0ournal dc Phyfique^ Juin. 1790.) MYN heer! > 't einde van September des Jaatstverftreekcn Jaars, hcb ik een der fchoonfte tioordcrlichten, men ooit kan aanfchouwen , waargenomen. Deeze rneeming hecft by my eenige bcdenkingcn doen oren wordeu over dc oorzaak van dit fchitterend cverTchynzcl. Ik had op dien tyd ten oogmcrke Ive U mede te deelen ; maar de begcerte , om ze nieuwe VVaarnccmingen te verllerken , heeft my I befluiten znlks uit te (lellen. Naa dien tyd heb ;cene gclcgcnheid gehad om Noorderlichtcn waar te len y fchoon men my verhaalt dat ze zich vtrfcbei- 422 OVER IKN NOOHDSRLICHT de keeren in dicn tusfchentyd vertoond hcbbcn. De wyl het nog lang zou kunnen aanloopcn eer ik in A gelegenheid kwam om dcrgelyk eenc Waarneeming u doen, necm ik de vryheid om U thans eenc Befcinj* ving op tc gecven van het Noordcrlicht , 't wclk o? aanleiding gaf tot die bcdenkinffen , en ik verzoek 0 dezelve , zo ze U mogten toelchyncn cenige opmer* king te verdienen , in uw geagt Tydfchrift tc plaat- zcn. Den 26 September , laatstleden , was het ecn zeer warme dag naar den tyd van 't Jaar , en hadden wy bykans veertien dagen agter den anderen fchoon weer gehad. Omtrent half negen in den avondftond, kwam ik toevallig voor cen venfterraam in 't Noord-Oosten geplaatst, en zag, in 't Noordeu , dunne en ver(farooide wolken , wier randen bovenal fchittcrden van cen Week licht. Ik vermoedde,* dat dit het beginzel kon we^ zcn van een Noorderlicht , en ging naar buiten on het meer op myn gcmak te befchouwcn. 't Was zeer heldcr, geen het minfte wolkje , dan die wolkjes van welkcn ik gcfprooken heb , en in 't Noordcn een groot Cirkelftuk vuldcn, vertoonde zich aan het uiifoaMd. De Maan was ncht dagen oud. Zy naderdc die. mid* daglyn, en haar fchynzel heeft zeker den glans cn fchoonheid^ der vertooninge, die zich wclhaast aan on$ oog opdecdt, zecr doen verminderen. Geduurcnde omtrent ecn vicrendeei uurs , verandcrden decze Wolkjes veelmaalen van gedaante en kle\ir. De randen namen af in leevendigheid , en de ddtikere grood fchitterde van een Week licht ; zo dat de kleur van het geheele Cirkelftuk bykans eene kleur kreeg. Een 00* genblik daarnaa vertoonden zich Wolkjes gelyk aaa de voorgaande , die even als dceze om zo te Ipreekcn vc^ licht werden, en door bykans onmerkbaare kleunnett- gingen zich vcrloorcn. Eenflags zagen wy daaiop vyf fchoone lichtkoloramen , van elkander zich verwy- derendc. De Westlykfte ging van 't Noorden na het Zuiden; de rigting der overige was Oostwaards. Ecn zesde lichtkolom verfcheen ten zelfden tyde in \ Noord-Oosten, deszelfs rigting was van 't Noorden na 't Zuiden. Ik kan derzelver verwydering, noch 00k derzelver betreklyken ftand tot elkander, niet bepaalcn. De Starrop , die alleen tot punten van vergelykiug zou- den hebben kunnen dienen, werdcn bykans allc door bet EN DK OORZAAKBN. let Maanlicht verdoofd. Alle deeze lichtkolommcn , itgenomen de Westlykftc, namcn welhaast in glans af: n verdweenen eindelyk gehecl cn al: dan deeze ver- aecrderde zeer in helderheid, en nam ecne vuurkleur an, zeer gefchikt om den bygeloovigen fchrik des ge- Qcenen volks, 't welk in dit flag van vcrfchynzclen list mist voortekens van oorlog en ramp te Icezcn, te locn geboorcn worden. De Wolkjes, van welken ifc gefprooken heb, cn die ecn Cirkelftuk in 't Noorden rormdcn , waren verdweenen toen deeze lichtkolommen ircrfchcencn. Een deezer kolommen beltondt nog, wan- leer Wolkjes, gclyk %an de voorgaande, het voorfpel iwiren van cene nieu^ vertooning. Lichtflraalen in llerlei rigtingen kwamen 'er uit voort. 'Er vormde ich een fchitterend ftuk, een gedcelte fcheen 'er zich act kragt van af te fcheiden, en fchoot met geweld m, 't Zuiden. De glans van 't zelve nam onder het oortfchieten zeer toe; het veroorzaakte ecn hci en Qorbygaand licht, gelyk dat van een Blikfemftraal ; och een weinig zwakker, en het verdween. Terftond *cen de geheele Wolk in bcweeging. Uit alle punten %amcn dergclyke lichtftraalen voort, cn zy verdron- » elkandcr met zulk een fnclheid , dat men nict wist ^ewaards het oog te wenden: op deeze wyze werden* Uc die Wolken verteerd , cn welhaast was 'er aan den eheelcn Hemel nicts te befpeuren van 't geen 'cr za vcn met zulk cene heerlykheid fchitterde. ik geloofdc dat het verfchynzel gcdaari was : nog- hans bleef ik cenigen tyd den Hcmel waarneemcn, om er my tc beter van te vcrzekeren: twee niciiwe hervat- ingcn omtrcnt gelyk aan de voorgaande , e» dus nict oodig te befchry ven , vertoondcn zich ; doch de laatfte ecr zonderlinge moet ik vermelden. Achtcr cenige huizen, die myn gezigt na 't Noorden ►cpaaldcn, cn achter wclke ik my niet kon vervoegen, ►ntdekte ik een foort van witte uitholingcn in grooten ;ctalc , welker grondftukken fteunden op een wolk van iczclfde kleur; de afftand tusfchen derzelver bovenein- Icn was vervuld met donkcrc vlakken , zo 't my toe- chcen alleen daar uit voortkomende , dat deeze dcclen lict verlicht waren even als de digtby gclegene. Deeze litholingcn, naar ecn Tchietgat, in een muur uitgehakt , [clykende , waren in zckcre orde gefchikt , en het gehcel ^crtoonde ecn ftuk van cenEllips, wclker kleinc as , van ^It4 OVER EEN NOORDBRLICHT het Oosten na liet Westeti gerigt , w€l vcertig pfraadeH haalde. Decze gantfche toeftel ging na het Zenithy met een llaatlyke beweeging , zonder dat ik 'er in cent gen tyd mcrklyke verandering in befpeurde. Maar wan* neer dezelve omtrent by dc Poolftar gckomen was , kwa- men uit het voorfte gedeelte eene menigte van lichtffaia* Icn voort , die na 't Zuiden fchooten : dergelykc licht* llraalcn ontftonden aan den Oost- en Wcstkant, en gin- gen voort in de rigtiug dier ftreeken, Dc gelieelc fchitt terende klomp bleef ftceds na 't Zuiden voortgaan, en dc grootte nam op eene aanmerklyke wyze toe. Eene eliip- tirche ruimte, in 't eerst vry klcin, zuiverde zich, om 20 te Ijprceken , in 't midden van die rook. Een fchiite- xende (frook, die zonder ophouden ftraaleu uiifchoot, lo Herk als zc ^ zonder het gezigt te kwetzen , kunnen aaii' fchouwd worden , omringde dcezc ruimte van allc kan- ten. Elke fchudding fcheen dezelve met gcwcld allcr* wegen been te verwyden , en die ruimte te vergrooten, zonder de gedaante , waarvan ik gefproken heb, ireg tc neemcn. 't Menschlyk oog heeft nooit een vcrrukkender w- tooning gezien. Ik was in een foort van vemiickiDg; :dlen , die by my waren , deelden in myne bewonderiogi en het zeggcn, wat is dat fchoon! wat is dot fchomi ver- fcheide keeren met driftvervoering herhaald, was eeaf* gen tyd lang het eeni^e dat wy konden uitbreo£en. Naauwkeurig kan ik niet zeggen hoe lang dit heerlifk vertoon duurde; dan ik geloof niet te zullenmisCen, als kk den of twaalf minuuten ftel voor den tyd dat het zicb in dc grootfte fchoonheid liet aanfchouwen. Naa difli tyd namen de lichtftraalen in helderheid af , het Zoi*- lykfte gedeelte van die fchitterende ftrook feheen alkflgs- kens te verteeren en te verdwynen. iienige lichtftraak^i kwamen nog voort van de Noordzyde , maar zeldzaattct en flaauwer"^, tot dat de geheele Wolk wegging. Dat wy nu eene verklaaring van dit vcrwondcreiri' j waardig Verfchynzel opfpeuren. De Waarneemingeq en Proeven van ceu groot aanlil Natuurkundigcn laaten niet toe in twyfcl te trekken , het Noordcrhcht een uitwerkzel is der Klectricildi. Maar hoe werkt de Electriciteit in deeze omlbndighcid^ Naar wclkc wettcn fchikken zich haare bevvccgiiigcnl Vanwnar konicn de verlchillendc gedaanten ondcr wd* ken het zich vertoout ? Aangelegene V'raagitukkcu , wd*» BN DE OORZAAKEN. 425 r volkomenc Bcantwoording misfchien nog verrc te eken is ! Ik ken nicraand, behalven deezen Abbd ler- [OLON , die deeze ftoffe met een voldoendc uitvoerig- d behandeld heetc , in zyne Electriciteit der Verheve • geil. De handelwyze door dien beroeuiden Natuur- ndigen gehoiiden ^ dunkt my den grootften lof waar- Zyne verklaaring behelst een groot aantal geluk- ;e denkbeelden, klaare beginzels die tefFens waar zyn, van eene gemaklyke toepasfing. Zyne proeven van volging zyn zeer fchrander iiitgedagt , en bcreiken, eene verwonderlyke wyze , haar doel. Dan 'er is een at , waar over ik niet evencens kan denken als de melde ABB(f, tc weeren over de rigting der Electrike Dciftoffc , die liy wil dat zich van 't Zuiden na 't )orden rigt , en niet van 't Noorden na 't Zuiden, yk de geheele wereld gelooft te zien. Hy grondt n dcnkbecid daar op , dat de lichtkolommen , door 01 by verfcheidc Noorderiichten waargenomeu , hem DOS toefcbeenen na het Noorden overgcboogen te n, en het niet natuurlyk is te denken, dat de Eiec- dteit zich van beneden na boven verheft. Maar Voor eerst. Is het wel zcker dat die kolommen waar- c na het Noorden zyn over^eboogen ? Het gczigt, Mr van de Heer bkrtholon het getuigenis verwerpt, a lanziene van derzelver obrfprong en rigting, is dat !er bekwaam om derzelver waaren (land, met betrek- ig tot de oppervlakte der aardc , recht af te mecten ? iarcnboven zelf veronderfteld zynde , dat ze horizon- of zelfs eeni}?rins na 't Zuiden overgeboogen zyn, :)eten zy dan zich niet in een ftrydige rigting over- boogen vertooncn , door de uitwerking van dc Paral- ns, die altoos, vcrder Noordwaards op, toeneemt? Ten tweeden. Indicn decze lichtkolommen , en die elvuldige fchitteringen , uic het Zuiden voortkomen , wrom worden ze dan altoos in het Noorden aange- id door kleine VVolkjes , in welken men eene foort Q onrust en werking bemerkt, en die vcrmindcren of heel verdvvynen, wannecr het Verfchynzel zich in de )Otfte fchoonheid vcrtoont, als of dit'heerlyk fchouw- J uit derzelver zelfltandigheid beftondt ? Ten dcrden. Konit het my voor, dat de oogen gecne gcheel onbevoegde getui^en zyn , als de Heer bek- OLON wil, om, ten minftcn zomtyds, de rigting van fchcide vertooningcii deezcs Verfchynzels waar te U nui.. MENGELvv. NO. lo. F f nec- OVER SEN IfOORDVKLICflT , ncctnen. Eindelyk. Wanneer de rigting , welke ik tocfchryf aan die golvingen , cnkcl een uitwerkzcl mien van de j misleiding des gezigts ; kan men hetzelfdc zeggen van het Stiik der Ellips , 't welk ik , in de laatftc vcrtoo- ning des befchreevcn Noordcrlichts , gezien heb , dat van *t Noorden na 't Zuiden ging , met eenc geiiocg- zaam langzaame beweeging , en zicli voons in hddcrc en veelvuldige ftraalen ontlastte ? Indien deezc Wolk de ftoiFe des Verfchynzels in zich hadt , gclyk daa^ over niet te twyfelen valt , kan 'er dan nog ecnifs zwaarigheid overblyven , over de waarc rigting dcr Electrikc vloeiftoiFe in die omftandigheden ? Wat hicr van zyn moge, het fpyt my, dat hethdte Maanlicht my belet hceft , de fchietende of valleafc Starren , (zo genaamd,) die doorgaans de verfchynin* gen van het Noorderlicht vergezellen , waar te nccocOi t Naardemaal zy afhangen van het zelfde Verfcbynidi ? meet derzelvcr rigting dezelfde zyn als dat dcr tltcwr « citeit. Maar het valt zo gemaklyk niet , als men in den ^ ecrften opflage wel zou gelooven , om tc bepaalen in " welk eene rigting derzelver beweeging gefcMcdt. Want, ^ wanneer zy van het Zenith vcrwyderd zyn , xuUcniy eene verfchillende Parallaxis hebben , op alle dc fiOg^ blikken van derzelver val , en het uitwerkzcl vaD* Parallaxis zal zyn om ons te verzekeren dat ze Noord- j^; waards voortgaan , fchoon ze rechtftandig nedcrrdkai ^ of zelfs fchuins na het Zuiden. Daar zyn 'er deital' [gi ven geene dan die men by het Zenith ziet, welkcrift*' neeming van eenig jjezag kan weezei;. t Doch waarom de Electrikc VlocSftoffen dus W ^ a Noorden na 't Zuiden fchieten ? Vanwaar kan de itf* ^ fcheidenheid voortkomen dcr vcrtooningen ondcr iri* ^ ken dezelve zich voordQCt? 'tis een ftuk, geftaafd door eene groote menigtevn * waameemingen en proeven, da de Electrikc Vlociftofti alle indcre dingen gclyk gefteld zynde, zo vcel te meer EN D£ OORZAAKEN. xagt heeft als dc hette rain fterk is. Dezelve is vecl vcrvlocdiger in den Winter dan in den Zomer , in de Foordiyke dan in de Zuidelyke Landen. Het fcliynt, at de lloffe der warmte dezelve , om zo te fpreeken, Brfch.?ft aan de oppcrvlakte der lichaamen , op welke \f zich in cvcnwigt tragt te brengen , en dat ,^ naar laate zy dezelve in grooter hoeveelhcid vindt, zy dan te eldzaamer is. Volgens dit beginzel moet de wisfeling an Dag en Nagt, in onzcn Dampkring, eene foort van loed en Ebbe van Electriciteit verwekken (♦). De tenigte vuurs \ welke de Zon verfpreidt zo lang de* dve boven den Gczigteindcr is , moet de Electrike Vloci- C*) De beroemdc Heer de saussure heeft deeze Ebbe cii loed waargcnonien , „ dc oogenblikkcn van derzslver grootfte kragt zyn," fchryfc hy, „ 's lifiorgens ecnige luren. naa het opgaan der Zoiine , cn 's avonds eenigc uuren naa Zonncn- ondergang : die van de grooifte zwaktc zyn , voor het op- en oodergaan der Zonne." Dit dunkt my heldert niyn enkbeeld zeer gcreedlyk op. Pe Zon , by haarc opkomst de tectrike Vloeiftoffe bykans gelykerhand van het Noorden tot et Zuiden verfpreid vindcnde , dryft dezelve na *t. Noorden, Oor de warmte welke zy in het Zuiden verwekt ; van hler un, eenigc uuren naa den opgaog der Zonne , vioeden van eeee ftoffe door onzen Dampkring ; cn het is daarom nict te wrecmden, dat de Electriciteit zich als dan op 't fterkfte, of I boar .ylaximumf bevindt. Maar naa cenigen tyd de warmte er lugt qjet zo fchielyk tocneemende , gaat de Electriciteit iet in dien grooien ovcrVloed Noordwaards ; en 'er bJyft , in fizen Dampkring, flcgts eene hoeveelhcid over aan deszdfs 'armte geevcnrcdigj : cn deeze fteeds tocneemende , zo lang e Zon eene zekcre hoogio behoudt, moet het zwakile, of het Utdmum , der Electriciteit plaats hebben eenigc uuren voor den Wergang der Zonnc. Naa haaren ondergang, veroorzaakt de Ddie dcs nagrs ecu wedcrkeering na het Zuiden. . OVRR EBN NOORDBRLICHT , Vlociftoffe na de Poolen dryven , waar de lugtgeftelte* nisfc geene aanmerkelykc verandering ondergaat in ceo zo korten tuslchentyd; en, naa het ondergaan der Zoo- ne , vvanncer dc warmtc afneemt , moct de Electrike vloeiftof haar evcnwigt weder aannecmen , en by ge?ol- ge na het Zuidcn Ichieten. De Noordcrlichten zullen daarom zich alle nagten niet vertoonen. Eene mcnigte van omftandighcdtn moettn de Electrike llufTc beletten om zich te opcnbaaren , in het wederkeeren na het Ziiiden. Ik veronderftel, met dc daad, 't gccn dikwyls moet gebeuren, ttr oorzaakc van de koudc, die naa het ondergaan der Zonne volgt, dat, op zekeren afihnd van de aarde , de lugt genoeg met dampen bczet is, cm tot Gclciders aan de filectnciiclt te kunncn dienen , vvanneer dezelvc van het Noordcn na het Zuiden gaat, even als langs ceu metaalen Gelci* der in de gcwoone proefneemingen , zonder dat men 'cr iets zigtbaars van bemcrke. Maar , indien dc Electrike Vloeiftofle , na de Zuidlykc Gewesten trckkcnde , opgchoudcn wordt in haaren loop door drooge lugt , die rnefi wect dat idio-ekctrik iSf zal zy zich ophoopen ter plaatze van deczen hinderpial, daar rondloopen op duizcnderlei wyzen , cn die menigtc van wolkjes te wege brcngen , wier gedaanten allc oogenblikken veranderen ; doch welker verzameling by- kans beftendig eene foort van Cirkelftuk vtnoonu In- dien in deczen omtrck zich ecnige van die Ugtc wolkjes bcvinden , als vooren liggendc , ftrekkende van 't Noor- den na 't Zuiden, of zclfs na 't Oust hellendc , omtrent gclyk de kolommen , die men waarneemt by de Noor- dcrlichten , zo als zccr dikwyls gebeurt by het omfff- gaan der Zonne (♦), zullen zy tot geleiders aan dcElec- iri- (♦) De Electricitcit , die als dan na 't Zuiden trekt , zou deeze de oorzaak nice zyn van de vorming en de rigrii^ dicr Wolken , en zou men niet kunncn zeggcn , dat zy werkt op de dampen dcs Dampkrings , om geleiders te kr>^n, gcl}tiy doet op ligte hchaamen , by voorbeeld , op kicine ftukje ^ pier , wannecr men dezclve onder cen geelectrifecrden gdedff brengt? In het laatfte geval weet een icder, dat dekleincM- jes papier zich aan elkander hegten , en eene foort van kdcn vormen , welker eene gedceltc den geleider aanraakt , daar <te Electrlcirc!t aanneemt, en zich door het ander uiterfte medediclt aan cen d.gt by Icjgcnd niet gceicctrileerd lichaam. £N D£ 00kZAAR£N. 429 triciteit dienen , en verlicht worden even als een mctaalcn draad in hec donker, als dezelve ccne zwaa- rc ontlaading van de Electriciteit doorlaat ; men zal, te dier gelegenheid , de ftraalendc kolommen zien, aan welken de dampen der laagere gewesten eene vuurkleur kunnen byzetten , gelyk zy zomtyds aan de Zon zelve doen , by het opkomen en onder- gaan. Deeze Kolommen kunnen misrchien 00k voortgebragt zyn door vloeden Electrike . ftoffe in 't bovenfte des Dampkrings , waar de liigt te dun is om 'cr eenig be- letzel aan toe te brcngen, Indien 'er zich geen VVolk bevindt , gefchikt om de Electrike ftoffe van het Noorden na het Zuiden over te voeren , kan de koude der nagtlugt de ftrekU^g na dien oord genoeg vermeerderen , om dezelve in ftaat te ftellen tot het te boven komen van een wcdcrftand , welke een zeer verdunde lugt aan dezelve biedt , op cene zeer aanmerkelykc hoogte. Het zyn geen kolom- men welke zy alsdan zal voortbrengen , maar golvin- , gen en vloeden van licht , welker helderheid gecvenre- ,digd 'zal zyn aan den tegenftand die.zyzullcn over- wonnen hebben , en by gevolge ftaan in een omgtkcerde reden van dc dunheid der lugt , op de plaats waar zy zich vertoonen. De cerfte VVoJkcn vertcerd zynde, vormcji zich andcre , en brengen dczelfde uitwerkzcis te wege , tot dat het evenwigt herfteld is ; zo nict de koelheid van den najit en de Electrike fchokken, in den aanvange, de dampen niet verdikken, cn geleiders vor- men voor dc lilcctrikc ftoffe , die zich nog na het Zui- den moet bejreevcn. Het valt nict zwaarder tc verklaaren , waarom het Cirkclftuk, 't welk dc grond uitmaakt van dit vcrfcbyn- zcl , doorgaans in zckcrc hoevcelhcid na het VVestcii trekt. Want de Zon , de Electrike ftoffe vcrdryvende Tiit de ftreekcn welke zy daadlyk verwarmt , moct zy voomaamlyk Noordwaards afvloeijcn onder de middag- lyn , waar de Zon is , en zelfs nog onder Westlyker middaglynen. 't Is derhalven geen wonder, dat zy zich voornaamlyk van dien kant vcrtoont. Van daar ftrckt zy zich natuurlyk na die plaatzen , waar dc warmtc der Zonne opgchouden hccft zich te doen voclen. Dc rig- ting der lichtkolommcn moct derhalven niet recht van Ff3 het 430 OVER KEN NOORDERLICHT, EN DE OORZAACEN. het Noorden na hct Zuidcn zyn , maar na het Oostes ftrekken, gelyk ook doorgaans gebeurt (*)• Men begrypt gereedlyk , dat eene zeer groote mcnigte van omftandigheden de bcweeging , welke ik aan de Electriciteit toefchryf , kunncn wyzigen , cn bygevolge tot een zeker punt de plaatzing van het Cirkelftuk en van de rigting der Kolommen vcranderen, 'Er blyft niets over te verklaaren dan de ftille Noor- dcrlichtcn , die beftaan in een bykans eenpaarfgr iichr, in 't Noorden gcplaatst , en een loort van Cirkelftuk vormende. Zou men niet kunncn zeggen , dat zy des* gclyks ten oorfprong liebben , . de wederkeering van de Electrike ftofFe na het Zuiden , die door een logt hccu gaat tot zekere niaate met dampen belaaden , dech al te min tm een fteeds doorioopcnden geleider re vormen: 't wil zeggen , dat bykans op elk deel des bemds geduurig die kleine uitbardingen herhaald worden , welke ons een verlicht Cirkelftuk in 't Noorden doci zicn. Dc Electriciteit moct niet mcer nerUnor weezcn het Zenith naderende, om dat de ftraalen , die bykans uit het Noorden voortkomen , als uit een nud- iiclpunt na het Zuiden fpreiden , en dat zy bj^evolge^ naar maatc zy voortgaat, zich in een grooter ruimtc uitbreidi; naar evenredigheid in digtbeid afneemende. Dit zyn , Myn Heer , de gisfingen , die ik , met fchrooni, aan het oordecl der Natuurkundigen ondcrweip , over een der gewigtigfte en moeilykst verklaarbaare vcrfchyn- zelen, Ik hou my daar aan : dewyl zy my de natuur- lykfte toefchynen , en ovcreenkomen met algcmccn toe- geftaane bcginzclen gewettigd door waarncciningcn ; en ik ben gereed ora ze te laaten vaarcn , als my een loeer voldoenend gevoelen onder *t oog gcbragt wordt Ik ben, enz. (*) De Viced en Ebbe der Electrike ftoffc, wcike ik plaatt gecf, en uit kragt van welke zy zich by aanhoudenhcid van hei Zuiden na het Noorden, of van het Noorden na het. Zuiden, bcgeeft, zouden die niets bctckenen , als de7x;Ive plants hebbcHi in de beQendigc rigting van het Kompas na 't Noorden , ki dcszelfs afwi'king, en voelviildige verandcringen ' Elk weet, welk een uitwerking het Noorderlicht daar op veroorzaakt, » Tvel als andcre Elcctrikg Vcrfchynzclen, OIff> CN»RHOUB VAN JONBt IIBT AMAM, BNZ. 4S| DNDERHOUD VAN DEN HEER WILLIAM JONES , VoOTZitm ter van de Maatfchappj ^ tot het ondcrzoeken van dc Ge/bbicdenis , dc Natuurtykc Historic^ dc Oudhcdcn^ dc Kunftcn , de Wcttenfchafpcn cn Lettcrkundc wn /ifia^ te CalcuUa^ met abram, den Abys* finicr , OVER de stad gwender en de BRONNEN VAN DEN NYL. CQntleend uit de Afiaftic Refearches, of Transactims tf the Spciet^ inftituted in Bengal,^ Berigt ontvangen hebbende, dat 'er zich een Inboore- ling van /ibysfinic in Calcutta bevondt , die het Arabisch vry vlug fprak , lict ik hem by my komcn , en onderhieldt hem met veel nauwkeurigheids over ver- fcbeide onderwerpen , waarin hy zich zecr bedreeven betoonde : zyne antwoorden waren zo eenvoudig , zo Bet 9 en zyn gdiecle voorkomen was zo verre van eenig vermoeden van valschheid in te boezemen , dat ik een kort opftel vervaardigde van ons onderhoud , 't geen wtarfchynlyk der Maatfchappye niet ongevallig zal weezen. ' Wegens Gwender , door benier langen tyd geleden als ccG Hoofdjiad befchreeven, hadt ludolf beweerd, dat het alleen een Krygsvesting was , en gegist , dat de- zelvc , in weinig jaaren , geheel zou weg zyn ; doch ABRAM fprak van die Stud als de Hoofdfhd van Abys-* finU. Vdgens zyn verflag was dezelve bykans zo groot als Mifr of Kdhera , welke Stad hy zag op zyne Bede- vaard na Jerufakm: die Stad lag tusfchen twee wydc en diepe Rivieren^ Calia en Ancrib gekeeten , die zich bei« den, op dcu atdand van omtrent vyftien dagen rcizens^ in den Njl ontlasten ; de wanden der huizen waren van rooden fteen met riet gedekt; de ftraaten «elyk die van Q^lcutta ; doch de wegen , langs welken de Koning ging « aeer breed; het Paleis hadt een gepltisterd dak, g^leek aaar een Sterkte , en ftondt in 't midden van de Stad ; 4e Markteii der Stad hadden overvloed van Moeskrui- ^n, ook Graangewasfen , doch geen Ryst; Schapen en Geiten waren 'er in menigtc ; de Inwonders zyn zeer op roelk en kaas gefteld ; maar het Landvolk en de Sol- dkMtn maakten geen zwaarigheid in liet bloed te drin** F f 4 keu % 43* ONDERHOUD VAN W* JONES ken , cn het raauwe vlecsch te eetcn van een Rundf »t geen zy in ftukken hakkcn , zonder zich te bekreuncn of het Beest Icevend is dan dood; doch dat deeze woes- te wyze van eetcn vcrre was van algemeen te weezcn. Amandelcn en Dadels wierdcn in dat Land nict gevon- den; raaar Druiven en Perziken worden 'er ryp, en in cenige dcr afgelcgenfte Gewesten , inzonderheid io Cd- ruddr^ niaakte men veel Wyn: doch eene foort vanMedc was de doorgaande Drank der Abysfiniers ^ waar in zy zich tot dronkcnfchap toe in te buitcn gingem De laatst overledene Koning was , naar zyn verbaal^ TiLCA MAHUT (welk ecrftc woord Wortel of Oorfproag betckcnt) en de tegenwoordige tilca jerjis. Hy bc- fchrcef de Koninglyke Kryejsmagt te Gwender^ als zeer groot, cn bevvcerde , misfchien by eene ruwe gisOug, dat de Vorst aldaar vecrtigdiiizend Ruiters hadt , de Trocpen vvaren met muskc tten , lansfen , boog, pylcn, cn zabcls gewapend. Oe Raadsvcrgadering beftondtuit omtrent vecrtig Raadsheeren , aan welken bykans de gehcele uitvoerendc Magt des Bewinds was toever- trouwd. Hy was eenigen tyd in dienst geweest van een Vazir^ in wiens gevolg hy toog na dc Bronnen van den Nyloi Abcy , doorgaans Ahey gAeetcn , omtrent acht dagrei- zens van i^v:tndcr : hy zag drie Bronnen; een ^mz\^tt ontfprong^ uit den grond met ziilk ccn geweld, dat het gcraas op den afftand van vyf of zcs niylen kon gchoord worden. Ik vcrtoonue hem de Befchryving van den Nyl door giiegorv van Aihkara , welke ludol? in 't Ethiopiich hadt doen drukken; hy las en vertaaWe het vaardic , terwyl ik zyne overzetting vcrgeleek met de Latynfche overzetting, cn dezelvc zcef naauwkcnrig bcvondt. Hy verzekerde , dat de Befchryving ovettcn- kwam met alles wat hy in Ethiopie gczicn en gehoori hadt.. Toen ik hem vroeg na de Taalen en den ftaat dcrGt- leerdhcid zyns Lands , antwoordde hy , dat 'er tea minften zcvcn of acht Taalen gcfprooken wierdcn; dat de fraaifte Taal , welke de Koning fprak , de Amharickfehi was ; dat dc Rthiopifche , gelyk wel bckend was « veete Arabifche \7hOxA^x\ bcvattcn , dat zy, bchalven buimc Heilige Boekcn. als dc Prophetic van enoch, cn ande* re , Gcfchicdenisfen van Abysfinie hadden , en vcrfchcide andere Schrifteui dat de Landstaal in Schoolcn geleerd wcrd, MET ABRAM 9 ESN ABTSSINntR. Terd 9 waarvan zy 'er verTcheidene in de Hoofdftad ladden. Hy gaf my te verftaan , dat geen Abyifinier twyfelde an het beftaan van de Koninglyke gevangenis, Wahinin [cheeten, gelegen op ecn zeer hoogen berg, in welke Ic Zoons en Dogters der Koningcn wcrden opgoflootcn j naar dat de aart der zaake belettc 'er eene byzonderer jcfchryving van te krygen. AUe decze dingen,** liet ly 'cr op volgen, worden, zo ik veronderftcl , ver- , klaard in deSchriften van YilKiiu, dien ik dertien jaaren I geleden in Gwcnrfer gczien heb: hy was een Genecs- r heer, en paste 's Konings Broeder, die ook ecn yazir ► was , in diens laaille ziekte, ep ; de Prins ftierf , nog- » thans wicrd vdKun van den Koning beraind , en waarlyk % het geheeleHoten'tVolk beminde hem; de Koning ont- » ving liem als een Gast in zyn Palcis, en bezorgde hem » van alios wat hy noodig hadt; en wannecrhy uittoog, » cm dc Bronnen van den Njl^ en andere zeldzaamhe- » den, te bezigtigen , (want hy was zeer weetgicrig,) ^ ontving by, door 's Konings gunst , alien mogelyken , byftand en gemak ; hy verftondt de Taalen , fchreef , cn yertaalde veele Boeken , die by met zich voerde." *t Was my onmogelyk te twyfelen , inzonderheid oen hy den PerToon van YdKUB befchreef , of hy meende A^fES BRi'icE Esq. , die in het gewaad van een Syrisch Jencesheer re'sdc, en waarfchynlyk , met welberaadca ivcrleg, een naam , \x\/lhysfinic wel bekend, aannam; hy irordt nog op den Berg Sinai in gezcgend aondenken ;ehouden van wegen zyne fchranderheid, waar mede hy en Bron ontdekte die het Klooster zeer noodig hadt; hy /as te Jtddn bekend by mTr mohammbd hussain, een an de kundigfte Mahomethaanen in In-iic , en ik heb lem met vcel lofs vermeld gevonden in een Brief vaa en Arahhch Koopman te Mokhd^ \ Is waarfchynlyk , at hy in AbjsfinU kwam door Mufum^a^ eene Stad in ' bezit der Mufclmannen , en wederkcerde door de woes« yn, van welke cregorij in zyne Befchryxnng van den "tjl gewaagt. Wy hoopen dat de Hcer bruce een ^rhaal van zyne belangvolle Reis zal uitgeeven (•> OP- C*) Aan deezcn wensch van den Heer jones is voldaan. In it laar is by /?ofc/77/anx in vjf Deelen, in gr. (Getrokken uit de Travelr to discover the Source of the im, h the Tears 176^9 1769, 1770, 1771, 1773. 1773, byjAMu BRUCE if Kirmard, Esq. F. R. S.) In Abjsfimc treft men verfcheidc Gebruiken sm^ WiU ke veelen tot hier toe geoordeeld hebbcn bysonder eigen te weezen aan die oude Volken , by welken men ze eerst waarnam ; anderen , niet zo geleerd , hklden ze voor van een Abysfinifchen oorfprong. Ik zal cent Ipreeken van die den Koning en het Hoi betreffen. Dc Koningen van Perjit werden , gelyk die van Ahp* Jinie^ uit €€n enkel Geflacht gekooren , te weeten dtt der ArfaciiU , en 't was^ aiet dan naa bet uitfterves deezes Geflachts , dat zy DAaius verkoozen. De tytd des Konings van Abysfinie is : Koning der Koning»% en zo was » volgens danibls berigt , ook die van nbio- €HADNBZZAR. Het Regt van Eerstgeboorte geldt is Abjsfinie zo (lerk niet , dat de jonger Broeders van jk verkiezing uitgcflooten zyn ; dit was ook het geral la Perfie. Men begreep in Perfie , dat 's Konings egtc Kinderen eett voorregt mocsten Iicbben ; doch 'er zyn voorbccl- den 9 dat een Natiiurlyke Zoon de voorkeus boven eeo Wettigen wegdroeg. Darius , fchoon een Bastaanif werd gefteld boven isooius , den Agter-zoon van xb^* XBS , en wcl door de keuze des Volks. 't Zelfde beeft altoos in Abysfinit plaats gegreepen. Een groot geded* te hunner Koningen \yaren Bastaarden , in ovcr$el 9- teeld , andere uit Byzitten gerprooten ; doch bun wol de Kroon opgedraagen door den invloed van cenPaityi jdtoos onder den naam van de Volksnteni. Hoewel de Koningen van Pcrfic verfcheidc Paleitfi hadden , waar zy , op verfchillende tyden van het Taar. hun verblyf hidden , werd Pafagarda , de Hoofdfl» hunner oude Koningen , voor de eenige plaats hunoet Krooning gehouden , en in 't zelfde licht befchouwctt de Abjsfiniers hun Hoofdftad Axum. £ene andere opmerkenswaardige Plcgtighcid, in wefte dee- SN DIB MB. HEDENDAAGSCHX All IStNttM. 4S| ze twee Volken overeenkomcn , is die van Aanbid* lot deezen dag toe onfchendbaar in Abjsfinie waar-*^ omen , 20 dikwyls men in de tegenwoordighcid van Souverain komt. *Dezelve beftaat niet alleen m den ; maar in eene volflaagene nederbuiging. Eerst t men op de knien leggen, dan op de handpalmen, vervolgens kromt men het hoofd, tot dat bet voor- »fd de aarde raakt ; en , in gevalle men senig ant* ^^d te wagten heeft , blyft men in die nedergewor^ geftalte leggen, tot dat de Koning, of iemand van lent wege , u verzoekt op te ftaan. Dit was 00k 't )ruik in Perfie. Akiuan zegt , dat. het eerst werd jfteld door gyrus, en dit was juist de geftalte, waar zy GOD aanbaden , in het Boek Exoa^us vermeld. ichoon men het weigeren deczer Plegdgheid in Abys-^ c en in Perfte zou aahzien voor eene wederfpanmg* d of boon ; fchynt dbzelve , egter , by beide die Iken , eenige verzagting geleden te hebl)en ten aan- iie van Vreemdelingen die, zonder aanfloot te gee- i, weigerdcn zich daar aan te onderwerptm. Ik her- fer my een Mahomethaan door den Prins van Mecca ^ hmreude myn verblyf in Abjifinie , twee maalen der- iirds gezondcn , die geen der beide kcieren verder ig, dan zyne handen kruiswyze op zyn lK)rst te leg- M; met geene zeer diepe buiging des hoofds, en dit, K ik ^ hicldt men voor niet aanftootlyk : dewyl het es'was wat Iiy deedt by zyn Souverain en Meester. Wv Uezen , t is waar , van een zeer inerkwaardig otbcdd der ontflaaning van die Pligtplee|;ing van ter de ^ fchoon voluit , aan Vreemdeungen in Ptrfic Hreigerd. Conon de Athcnienfer moest apitaxerxes^ ming van Perfit , (breeken over zaaken vaci het uiterflc <rtgt voor beide de ijtaaten. „ Gy 2ult fprak de rfiMfifchc Staatsdienaar tegen coNon, 3:onder eenig nitftel , door my tot den Koning ingeleid wprden ; dan pleeg eerst raad met u zehrert , of net in de daad voor u van aanbelang is met den Konilng zelve te loreeken, dan of het vbor u niet beter zou weezen, TOdr een brief, 't geen gy te zcggcn hebt , bier be- kelid te maaken : want het is yplftrekt nooc^zaaklyk , dat gy, in 'sKonings tcgenwboirdighcid gcbragt ifyn- le, op uw aangezigt nedervalt'^n hem aanbrdt. in- i{en dit u onaangenaam of aanftootlyk is, uwe zaak lal even gocd en even fchiclyk door my bezorgd wor- 43<$ 6BW00NTEN £N Z£0£N DBR OUDK P&RSEN, p. worden." Waarop conon met zeer vcd w lland antwoordde : Wat my zelvcn betreft , het kn ,9 voor my nooit aandootlyk weezen ecnige maate m mogelyke eerbiedenis voor den Perfoon des Koniop te betoonen. Ik vrees alleen, dat dusdanig eeDcBe* ^, groedng vcrkeerd zal uitgelegd worden door myne Medeburgers, die, zelve cen Oppermagtige Staat uit> maakende , deeze onderwerping buns A^ezants zull len aanzien al^ een fmaad bun aangedaao , en onbe- 5, ftaanbaar met hunne Onafhaogelykhcid." Conov verzogt, dcrhalven, van verfchoond te weezen cm voor 't aaneezigt des Konings gebragt te worden , en dat men de zaak door Brieven mogt afdoen ; 'tYFelkge« fchiedde. 