VADERLANDSCHE LETTER OEFENINGEN
Van het varkensvlees te eten, 979 Mogelijk maakte. Maar de Haqquin in zijn weigering volhardende, nam het volk dit zó evil op, dat zij niet langer schickelijke begrijpselen te mopperen, maar allengs op tot daadelyk gebeiden voortgingen, zo dat de Vorst door hunne woede gevaar van zijn leven gelopen zoude hebben, indien niet een zekere Graaf, Sigurd genaamd, aan des Koningen belangens verknogt, hem nog in tijd gered had, uit dit dringend gevaar, door hem te overreden, om ten minsten den schijn te maken, als of hij van een zekere schotel, daar verzekerd, stukken gesneden Paardevlees in lagen, iets nuttigs. Zo dra de Koning dit gedaan had, vertrok het Volk, deswegen voldaan, in vrede naar hunne huizen. Het gebruik of de onthouding van het Paardevlees derhalve, werd door de Christianen en Heidenen die geweldigen als een kenmerk beschouwd, dat de beide Godsdiensten onderscheiden, gelijk dit in verzekerd andere Landen ook in die zin werd begrepen. Toen zeker Christelijk Koning van Zweden, Ingon genaamd, onttroond, aan uit zijn Rijk verdrongen was door een partij van Heidense onderdanen, bevestigde de wederopstandelingen, om een van zijn Bloed-verwanten, die hen beloofd had, de Offerbanden en Godsdienstige Plekken te zullen behoeden tot zijn opvolger te benoemen, dat hij inderdaad zijn woord hield. Terstond na zijn verkiezing deed hij een Paard opachten, deelde het aan alle bijwijkenden om, en besprengde ze met het Bloed deszelfde; en op dit oogenblik verklaarden alle de Zweden, dat zij den Christelijke Godsdienst verzagten. Men kan hier uit oordelen, dat het niet buiten reden was, dat de Missiearissen, die het Evangelie aan deze Volkeren predikten, hen verboden, om Paardevlees te nuttigen. Paus GREGORIUS antwoordt op een brief van BONIFACIUS, de Apostel der Duitsers in deze voegen: "Gym hebt mij geschreven, dat er andere mensen gevonden waren, die het vlees van paarden, zowel tamme als wild, nuttigen. Duld niet, dat dit langer geschiedt, Heilige Broeder, mag ik beletten door alle mogelijk middelen in de naam van Jezus Christus, en leg hen zware boetetijdingen deswegen op". Paus ZACHARIAS herhaalt ditzelfde bevel aan BONIFACIUS, met dit ondergeschikt, dat hij hem beveelt, om ook te beletten, dat zij geen hasenvlees zouden eten; een verbod, dat echter niet lang stand heeft gehouden. Doch dat, van 't Paardevlees is door de gewoonte tot tegenwoordig krachtigd. ... Na dat het Christendom bij alle die volkeren de overhand heeft gekregen, heeft een ieder zware groeven gemaakt, om zich met de heidenen te verstellen, en paardevlees te gebruiken, en hierbij is die hevige afkeer geboen, die zich tot de laatste nakomelingen heeft overgezet, en die nog stand houdt met zo veel andere gebruiken, alhoewel er de oorzaak enig onderdeel reeds lang van vergeven zijn, of met de verandering der omstandigheden, die daar aanleiding toe gaven, lang hebben opgehouden." Vervolg van REGELEN VAN GEDRAG, VOOR DE GENEESHEERS. MET HUNNE ZIEKEN. Heenan, SYDEHAM enz., zijn voorbeelden van onrechtheid, welken men niet mag volgen. 'Bekende fouten nimmer, onder wat voorwendsel het ook mag zijn; honderd dingen kunnen dienen om ze te bedekken; onder andere, het gedaan zijn voor dat meer uit geproeven best; zo ook de traagheid om een docter te ontbieden; de zwart van de toevallen. De kwaardzinnigheid van de ziekten is ook een goede borstvering, laat BOERHAVE er maar van spreken, als een fabel door de onkunde der Geneesheren verzonnen; als dit groote woord door de onderwijzing en uitgebreidheid ondersteund wordt, is het een truc waar in zich de hele Wereld laat verweren. De mislukkingen in de volbrenging van onze ordonnantie, zolang geen wezenlijke zijn, moet je niet nalaten er eenigen te zoeken. Als uw Zieke vier tepelen vleesachtig heeft gegeten, in plaats van drie; zo heeft hij de hele gehad in plaats van water; zeg dat hij zijn maag overgeladen heeft met vlees, of dat hij door de huizen verzwakt is. Op welke een of andere manier hij ook buiten onze voorzichten gegaan is, vergraat of vergroot, deze dingen kunnen een belangrijke oorzaak zijn van zijn kwalyk varen, of van zijn dood. Al wat de bijstanders bij geval kunnen zeggen, ten onvoorziene voordeel, is dikwijks ook een goede toevlucht, denk met bedachtzaamheid gegaan zij, toe de redenen toe, dat zij waarachtig zijn, welken men geeft voor de dood van den Zieken. Wel te Denigen is het werk van een verstandig man, kwalijk uit te komen van een zot; een grondregel welke met gouden zwaarden behoorde geschreven te staan in het kabinet van een Geneesheer. dood, aan den hals, op de borst, in het aangezicht, sterven vel en vlees, onder de gedaante van rode 'brede', 'platte', roodige vlekken. Men kan niet twijvelen dat het Pokken zijn, 30. de Zieke heeft de toevallen 'er van gehad heeft; als steekpijn in de rug, het hol van de Maag, en in de Lendenen; braken, ondraaglijke hoofdpijn enz. Maar gy moet dit evenwel nooit toestaan; behalve de gewaarschuwdheid kunt gy inbrengen de platheid van de vlekken, en die aan geheel iets anders toewijzen 'met zo veel liften gepraat, dat geen mens anders kan denken, dan dat het de pokken maar gehaperd heeft aan de vrijheid om groot te worden en zich op te heffen, en gelukkig heeft het zeldzame geluk een wijze Doctor te hebben. Maar men heeft een schone baan, als men te laat geslopen is door een Confrater; want op het zien van maar een gebruikt, kan gy tegen de Geneesheer, die 'er gaat, in aangezicht zeggen, dat het Aderlaten kwaad is geweest, zo hij het gedaan heeft, voornaamlijk, na dat je reeds een begin van de vlag hadt gezien; dat de Zieke geen room moet drinken, maar een afkooksel van Scorzener, Pietroelje, Saffraan, Kaneel, Theriaas, een stuk geroosterd Brood in Wijn, of eenige andere Drogen, welken geen Zier kracht hebben; maar van 't gemeen hoog geacht worden. Je zult hierdoor van je Medebroeder 'hoe weinig kennis hij ook heeft, beschouwd worden voor een weetniet, een onbekend mens, ja voor een landgenoot; maar hij zal de omstanders nooit zo, kunnen overtuigen als een ander die hun vooroordelen strelt. Je zult je misschien schamen zodanige regelen te volgen? Maar waarom? Alles zal dubbel vergouden worden. Het geld! het geld! zie hier de boom van Esculapius. Pe te dum dolet, nath Sanus solvere nolet. Aan dit metaal moet je je verbinden, en niet aan de Zieke. Beminde Zieke en de Doctor, om zyn zelfs wille, of om hun gezondheid. Het komt 'er dan maar op aan de Zieke, in te tarten, om hem tot erkentenis te gewinnen. De geheele Praaktijk bestaat maar om hem hoge gedachten van uwe kundigheid te doen hebben. Een van de voornaamste bedragen van gen Geneesherapeut moet bestaan in zich te schikken, naar de wijze van praktiseren van zyne plaatser, en de gewone gebruikelijke dingen van de Zieken. Die zich aankant tegen de vooroordelen of gewoonten, zal gevaar loopen, om van honger te moeten sterven. Men moet geen Medicijnen geven, aan mensen die er geen zin in hebben. Het is derhalve soms, noodzakelijk, zelfs in de allerzwaarste gevallen, een leeg aanhangwijzer te zijn van de werkingen en omwegen van de natuur, hen te gaan zonder iets voor te schrijven, en de Patiënt in zyne ellende te laten, om dat hij vooringenomen is "teken de nuttigheid der Geneesmiddelen, en het beste uitkomt zich naar zyne denkbeelden te schikken. Maar men vindt anderen, die nauwelijks meer Medicijnen te verzadigen zijn, die als ze niet zonder eenige kracht zijn, dodelijk zijn, om dat ze niet te passen komen. Voor de Hypochondriek, bijvoorbeeld, zou het beste zijn te paard te rijden, reizen, zich bewegen, met één woord, verandering te zoeken, en enige vermaaklijkheden te nemen, welken verfrissend zullen zijn voor de krachten te doen. Maar het zou verloren arbeid zijn, hen te willen dietsmaken "dat zij zich nadeel toebrengen door Medicijnen te nemen van elk die hun iets aan de hand geeft. Men krijgt een veel beter betaling als men het gebruik volgt van de Dooren "welke briefjes altijd te klein zijn, om de gehele voorschrift op te zetten. Doch geef vooral geen onbekende, ongewone chemische middelen, ten zye zo geheim dat het de apotheek alleen kan weten; want zo er een ongelukkig toeval zou volgen, de zieke zou denken, dat hij vergeven was, en men zou van u schreuwen, als een gevaarlijk mens. Het meest gebruikte, gemeene, onnozele en krachteloze moet voorbestemd zijn, om niet in wantrouwen te raken. Bedenk dat uw zieke uwe garantie zal kunnen lezen, en zo hij nooit heeft gehoord spreken van uwe voorgeschreven middelen, zal hij ze het eerst uitwerpen, en om u te bedotten, zeggen, dat hij er door genezen is geworden. Wees derhalve niet te voorbarig, om de genezing toe te schrijven aan uwe middelen, welke dikwils niet eens gebruikt zijn. VOOR DE GEENESEN MET DE ZIEKEN. Wat aanbelt iets de Vistiten, de eerstmaal moet men zich pen, meer nooit komen zonder dat men gevraagd is; of zich soms aanbieden, zelfs niet bij de aanzienlijke luiden; want hierdoor zoudt gy een vijand worden van degenen die in het bezit is van het slachtoffer. En al hadt gy de Zieke genezen, die u niet hadt kunnen af danken, uitachting voor degenen die u gecommandeerd hadden, hy zal echter niet laten de eere van zíne genezing te geven, aan de weet-mijn, waarop hy vertrouwen gevestigd had. De Vistiten welken op de eer volgen, moeten niet te veel of te weinig drift en haast vertonen. Als men al geduurig loopt, krijgt men den naam van een gierig mens, ten minste, als het aanbelang van de ziekte, of de uitdrukkelijke wil van de Zieke het niet verlangen. Men moet spreken van een hele droom van Zieken, waarvan men dag en nacht overvallen wordt; men kan niet overal te gelijk zijn; men heeft maar één lichaam, dit moet de vertraging zijn van uwe traag komst. Gy moet niet al uw praktijk laten varen om een vermenigvuldiging van uw Vistiten, pas op als het zo moet, wezens maar verlies niet een geheel Stad, om eenen Zieken te behouden. Als de genezing schijnt volgen, "hangt het maat van u af, om ze wat te vertragen. Een klein kommetje bloed van een Patiënt, die reeds weinig heeft; een gruis Tartarus Emeticus, onder andere dingen bedektelijk gemengd, en meer andere kleine vergiften, zeer in gebruik, zullen u het plezier doen van de genezing op nieuws te beginnen, of misschien een gelukkige scheiding wederhouden. Of gy door een middeltje, de Kinderpokken in het bloed voorziend, dezelfde smoorde voor dat ze den tijd hebben gehad van uit te komen, puisten te maken, een oog te bederven of een aanzicht te misvormen; of gy een Koorts, of een Roodloos voorkomt, eer dat ze zich door de geweldigheid van de ziekte toevallen bedaarden; men zal het u geen dank weten; de Zieken zullen vaststellen, dat zij de kwaal niet gehad hebben, waarvoor gy hen bewaard hebt. vrije vertaling spreekt er stout over, zonder ooit verlegen te schijnen, op het gezicht van den Zieken, of op enige vraag. Volgt het voorbeeld van die Doctor, die van een aanzienlijk Heer, in ten volle gezelschap gevraagd, op welken dag de Roodloop van een van zijn knechten zou ophouden. "Als lachend antwoordde, over vier dagen; weerom gevraagd "op wat weer was het antwoord, even onbeduidend, 's morgens ten vier uur. De uitkomst deze boerenterij beantwoordende, vers wonderde in het gevolg allen die er eerst maar om g gelachen hadden. Echter, Maar het is niet eveneens gelegen met een groot getal van ziekten, waarvan men de onzekere uitkomst zo weinig kent, als diezelver ingewikkelde natuur. Die eert voorzegging doet van een verzwering in de Lever, zal daar naderhand een in de Long, of een geheel ander kwaal ontdekken. Noem het liever verfelijkte delen dan een enkel. - Zeg, alles is hier bezet; die pijnen, die benauwdheden zijn te aan: houdende en te zwaar, om hier niet een droom van oorzaken te erkennen. De Nieren, de Blaas, de Lever, de Maag, de Darmen, alles is aangedaan; er is geen doorlaat, de werking van de natuur staat stil, ze is ongevoelig enz. Wys en achterhoudend in uwer antwoorden en voorzeggingen, bedek u met den mantel van ver: menging van ziekten, welke velen schijnbaar te zeggen. Geen maar, geen indien er is. Denk dat elk gezegd met enige voorwaarde, is, of ten minste gehouden wordt voor een teken van een twijfelend doorzicht. Men zal zeggen, dat je in twijfel staat; dat verlegen zit, en je zinnen kwijt zit. Men moet dan hetzelfde zeggen, en veel eer zyn zonden staan gehouden, welke misstap door de onwetendheid zullen begoedigd worden; dan zullen zijzelf schaamelijk worden geteld. Zegt je dingen, welke met elkaar vriezen, laat het zijn tegen verschillende personen, en beschouw met het genoemde je gezegd hebt aan dezelfde vragers; Hebt je dan misschien bij dezen, bij diegenen zult je gelijk hebben... Oe, Oe a. Zo moet je ook een zekere wijze van gedrag houden tegen alle nieuwsgierige vragers; waarvan de bedden der zieken doorgaans omringd zijn. Merkt wanneer zonder opzettelijk gevraagd. De beleefdheid eist dat men antwoordt, en volgens de wetenschap dat men wel antwoordt vooraf zonder zich te verweren, eindelijk niet te veel, en ook niet te weinig; en het laatste is dan toch het beste. Het is goed de wereld genoegen te geven, maar men moet zich in geen geval inlaten; en dit zijn twee dingen, welke moeilijk te paren zijn. Wees niet gezet om voor een toveraar te gaan; men moet met veel omzichtigheid spreken, als men de koerier wil doen; niet te veel beloofd, zich enigszins bezorgd, doch niet al te veel; er is altijd onder voorwaarde. VOOR DE GENEESHERREN MET DE ZIEKEN. 98g A i de, en met bijvoeging van een misverstaan spreken. Van twee Zieken zal de een welken gy ter dood-verwikkeld hebt, weer opkomen; en die eoordeeld hadt dat herstelen zou, zal interven. Draagt derhalve niet een Werkvaker van de konst om zo te spreken, te worden, of gy zult zo dikwijls bedragen uitkomen als de Italiaanse aarzegger. Gymonteek dubbele pees aan uwen boog: hebben; dat is te zeggen een dubbelzinnigheid in uwe antwoorden, gelijk de orakelen der Sibyllen. Geen voorzegging dan, behalve een zeer dubbelzinnige; en maar de omstandigheden gericht; men moet zijn wereld kennen, of ‘er een doen en onder de hand weten, wat men niet voorzeggen; anders wees wel op uwe hoede te voorzeggen? Geloof dat zo een dodelijke voorzegging, door de uitkomst wordt beantwoordt, men u uwe streng bezwaarmoedigheid zul kunnen vergeven: maar zo gy u bedrogen hebt, al een enkel misvat u al de vrucht van uwe konst benemen; Te ver: geefs hebt gy Zehonderd maal recht bevonden; men zal nimmer vergeten, dat zulk een wiens Byveroordeeld hebt, ontslag is: en een kwaal welke gy ligt geoordeeld hadt, dodelijk was geworden. Nog anderen, niet tevreden met u laat te vallen door hunne vraagen, zullen u met goede ernst Geneesmiddelen voorstellen. Het is niet vleugels als met de Zieken; zou hy’er van sterven? Wanneer zal hy buiten gevaar zijn? Hoe veel dagen denkt gy dat het nog zal duren? En dergelyke praat- jes van kaal Erfgename, of Vrouwen en Mannen, die naar een Weduwe of Weduwnaarfchap verlangen. Het is een ander soort van vervolging, wat kwaad denkt gy zou zulk of zulk een onschadelijk Middel doen! Die Heer of zo’n Me- vrouw is er door genezen, en zulks altyd net in een zelfde geval. Zit gy niet met hun in een gevoelen, zegt, zal men zeggen Doctoren. 986 REGELEN VAN GEDRAG, VOOR GENEESHEERS (nz, Als denkt gy dat’er het leven aanhangt. Zo is niet tegengesteld wat men zegt, op uwe begrippen zul aandringen. Zal u wijten al het kwaad dat’er moet volgen: 't zy een Patiënt, bij ongeluk sterft, of hem eenig ander zwaar toeval door de heftigheid van zyne ziekte overkomt. Verneem eens in de buurt, eer gy bij den Ziekenhuisgast; of ook na uwe laatste Visite gebracht zy. Zo gy hoon, Je; zeg ten eerst, ponder, enigzins verwonderd te schynen; ik heb het wel voorzien, ik dacht niet dat hy het nog zo lang gemaakt zou hebben; de arme mensch heeft veelgebeden, hy hadt zeer veel kwalen te lijf, en de krachten waren geknakt; men heeft mij te laat geroepen; en eindig met te zeggen, deze tol moet eindelijk al de wereld betalen. Zenne kleine, S met HORATIUS, Pallidamurs equo pulsat per pauperum tabernas et quidem turres. Zie daar de Zieken aan hun einde gekomen. De Dor heeft hen op het kantje gebragt; dit is een van de voornaam- ite einden van de konft; men moet de wereld verlatennaar zekere regelen; de konit verfchaft ’er de middelen toe; en ait heeft gemaakt dat men van de Doétoren zegt , dat ze menfchen zyn die betaald worden voor de Zieken op dea tuil te houden, tot dat de Natuur hen geneze, of de kont ben doe fterven. i BLAD BLADWYZER ‘der voornaamfte byzondetheden indie mr. Deel, De Schriften A AÀA Autekeningsboek , deszelfs nuttigheid, | 403 Aars(een. kind met een gefloo: ! ten). toor 486 Abd’ almdtec ,deszelfs regeering - als Kbaltf. = © 186 Abu Jaafar, deszelfs regeering als Kbaltf, -` 1 193 . Abhi Abbás, deszelfs regeering als Kbalf. 3 Adel (Zeeuwfche). Lyften vari ” denzelven, © ` 82—88 , van waar oud- tyds uit‘zo veel Geflachten beftond, en hoe in laater tyd zo afgenomen zy. 86, 37 Aderlaating ‚ plaatfing van den ‚band. © he En Oh 734 zomtyds van dienft, om - de oorzaak der wäterzugt weg te neemen. — ' `> 456 Afgang (eene ongeneefelyke op- ftopping van) ` '213,21% Ali, deszelfs regeering als Kba» - Uf. 130,181 . Alleenheerfching had ~ Batavieren geen plaats. 443— . 445 itmann (F. GY), befebryving van de Tsbergen in Zwitferland. Berigt.- ne 808 Ammoniak- zout, hoe în Egypte gemaakt wordt. 761, 762 „Amftel (de Heeren wan), oud- : tyds Leenmannen des Bis. fchops van Utrecht. 501. wer- den vervolgens eenigzins af- hangelyk van den Graaf. 502. hadden feele onluften met den Biffchop van Utrecht, 502,503. Al drie, no, is, co E o‘ťʻ ER! onder de met een $ getekend, zyn gemeld in de Vrymoedige Aanmerkingen. * - > hunne goederen vervielen ten laatste aan de Graavelykheid: ` aan 504—$01 == (Gysbrecht van) , dee ` zelfs lotgevalten. 502—504. of , in’t jaar 1360 weder t'Amsterdam gekomen zy ? 504. of zich. ten laatste met ‘ef. woon nä Pruiffen'Begeeven heeft? soo $ — (Georg Fredrik van) , ` deszelfs Leven en Daden. 869 Amsterdam, deszelfs ‘eerste op-- komst en lotgevallen. 504 504. met stads recht begiftigd, 504. van zyne vryheden bes roofd.' 505. met den Graaf vergezonden, begint te herbloeien. oold. deszelfs Kerk voor een Kerk voor kerk verklaard. ald. ontvangt van tijd tot tijd verschillende voorregten 506. wordt geteld ‘ander de vrye Steden van Holland. 507, houdt zich dan de Kabbeljauw. Jechte zyde. 507. slaat over na ' de Hoekscheparty. 508. des- zelfs Koophandel neemt sterkt toe, 508. de stad wordt uitges Ieid. 509. ontvangt aanmerking- elijke voorregten. 509, 510, ondersteunt den Graaf op een aanzienlijke wyze. 510, 582. slaat weder over tot de Kab- beljausw. Jechte zyde. 583. wordt door de’ Hoekschepartij ontruimd, doch behoudt de overhand, ten voordeele der Kabbeljausw. Jechten. 584. echter zo dat de regering gemengd was. 584, 586. de inbreuken op de voor- regten der stad gedaan, werden hersteld. 586 de stad ondersteunt de Graavin, en ont- vangt nieuwe voorregten. 586, 587, wordt in vele ontleinen ingewikkeld,.. inzonderheid met de Stichtschen en Gelderschen. 587—594 Anniblatie ultimi termini ver- worpen. 457-556, 136—146., OON 24234 § Annementie (Stichtelijke) 16t Aofa, de Grensverdeling van de Alpes Graja en de Alpes Pen- nine. i Hes 813 Apologia riana. De opel (H. W. Aalftjus van den), Lykredens over Do. F7. van Deventer. 169 Arabella, of de Avonturen van Denna Quichotte. 499 Arabieren (Geschiedenis der), onder de Khalifs. 179—195, 656 tot Afgodern vervallen. Arendonk (zeer grote) in het Zwitsers gebergte. 813 Aristoteles ontkende openlijk een goekomenden staat van beloningen. 170 Arm, en derzelver ebreken, ondeedendig beschreven. 755—761 Apprent omtrent een Gemet of half morgen. 677 Asbestos in Noorwegen. 899, hoe wordt voorbereid. 800 Atenafius, of van ‘t zelfde gevoelen was met de tegenwoordige regzin in gevecht. 719 of deszelfs belydenis geen verdicht stuk zij. 719 Muenzbrugger (Leopold van) over ontdekken van inwendige Borstgekende, Bericht. 286 Avondmaal ('s Heeren), hoe uitgebreid eene noodiging daar toe behoort te geschreven. 822—829 Moeder, hoe geseld een vrouw in de kraan valt. 364, 365 Waterzucht in dezelste. Erft AS1,454 Baden (koude), derzelve nietigheid. 837—840 Begrijp, door wie geleverd, wanneer de zegel deszelfde geworden. 198 § Babasbazaar (Alexander, Gebrukten der Geneeskunde), Batavieren, hoedanigge eenvoudig door hun bewoond, volgens T. Caesar. 334—336, wanneer een verbond met de Romeinen aangegaan hebben. 337, hun eiland volgens Tacitus beschreven. 338, 341—343, als ook door Plinius. 344,345. Caesar, Tacitus en Plinius van hetzelfde eiland spreken. 339—343. Of de Batavieren eigen Kasten zijn. 340, 341, 435, 437, 439, 440. Of de Kelten een ander eiland bewoond hebben dan de Batavieren, 341-344, 435—437. Hunne Beeren in Noorwegen, hoe den winter doorbreken. 814, 815 Beet (Doffe Honds), hoe teegen: 'neezen. Beet Rehoudenis (zonderlinge) drie persoonnen. 972 Beër (€ vorge Hendrik), medewerking aan Geneeskundige Berichten. 3 Bekkeneel, branding vanzelf, in hardnekkige hoofd waalen daar veelen over preezen. 683. bij andere indeling: recreatie. 63, brandstichting: 683—687 Belgen, uitgebreide benamingen. 338 Belevenis, hoop op dezelfde kragtige aanvoering ter Deugd. 935 Bengalen; ongebruikelijke luchtige gebruiken bij de Hollandse en Engelse reizen. 866—868 Bent (Fanny Allerzulgewoon Vaderlandse Oudbesteden), Kertst Beëcht. 253. Tweede Beëcht. 333. Derde Beëcht. 434. wederleidingsverhalen door A. Kluit. Beroepstegen tegen de Wijfrijzen. Beëcht 649. wederlegging door A. Kluit. 650; 651. door den Schryver van een Terpenbericht. 654. beantwoord door F. Bent. Bercum (Henricus van), Beschrijving van Schoonboven. Beëcht. 945 en van een Annibalianatie. 946 Berekening der Rige breuken. Ultimi termini. Beroep , verpligting om een Be- roep te aanvaarden. 8or. waar op in deszelfs keuze agt te geeven. 802. welke pligten in ?t handhaaven van 't zelve te betragten, 802— 06. wanneer t vry ftaa zyn Beroep geheel te laaten vaaren. 806, 807 Bever, hoe zich. eene wooning bereidt..671 „672. deszelfs lee- ‚ venswyze, 673. gedaante. 674 Bevergeil, wat. — …: 674 Beweegkragten der weiktuigen hoe te berekenen? zie Werk- tuigen , Vlak, Touwen, Hef- : boom: Beweegréden ter. Deugd; welke de voornaamften; 934, 935 Beweegvaardigheid der beweeg- vezelen, derzelver oorzaak „ en die -hunner daadlyke be- : weeginge.; - 115,116 iL DEÈ E, NO. 13. W YZ 655 - E R. ` $ Biduldb (Sidney), baar Leven twee onderfcheidene yertga- lingen vergeleeken. . 75,76 ——— — de korte inhoud van ‚dit gefchrift. 643—64 Bladen > derzelver. nuttighei voorde planten. 678—682..of wok tot bereiding van het Sap „dienen. 679,680, 734—737 Bloed, proefneemingen ter ont- _dekkinge van deszelfs natuur, 295299, 910—915 a of het indringe in de Wei- en Waterflagaderen. 48 — en Water uit 's Heilands doorttokene zyde.vloeijende,, een bewys van deszelfs dood: 954 Blymoedige, deszelfs charaêter. 541-549 Boekdrukkery (de hedendaag- fcbe) befchreeven. 772 is Boerbaven (Herman), korte lingen. Tweede Berigt. 121e - Derde Barigt. * ~ 469 6 Boey ( Mr. T. bymon Y: over de oudheid van den Hove van Hok and: Hok, (wilde) i in de Alpes, Dee fchreeven, ‚rr $ Boede (F. Frid.), Leerreden „over Rom. I. 16. , 159 Boom der kenniffe, of natuurlyk eene-{chadelykekragt had. 317 Boomen ;, ‘wat. voorwerpen, in derzelver hout te onderfchei- den. 733. de dient der Bladen aan den Boom , en de omloop der Sappen, zie ‘Planten. Spint, wat. 737. hoe toeen afneemt. 737, 738. Omloop in het hart, die 't leven onderhoudt. 738, 73% hulpmiddel tegen wonden in de boomen. 739 Zeldzaam. 746 Bergelen van der Veere. Derijk van deze Branche der Herten van Bergelen. … 89—94 (Hoor T Wolpbaere) Ayy. de BLAD WY ZEE. de oorzaken van dezelfde som California is een Schiereiland, brengen door 't Gemene ver- fchillend opgegeven. 92—94 Borst, hoedanig een geluid natuurlijk geeft, als dezelve ge- flaagen wordt. 286. Op wat wijze op de borst te flanen, om dit geluid te horen. 287, 288. Hoe uit een tegengesteld geluid, op dit flanen, inwendige ziekten in deze holte te ontdekken. 289—292 Bouwlanden in Noorwegen, hoe ontgonnen. 896 Branding van 't Bekkeneel. zie Bekkeneel. Breedte van Palestina, zie Palestina. Breedte van de vereenigde Nederlanden. zie Nederlanden. Brief (onpartijdige) aan den Nederlandschen Spectator. 943 Brieven (Deense). 497 Britten (Het Huis te), deszelfs dienst onzeker 265 Buchner (Godfried), over den Boom der kennis, de beste wereld en den dood van Moses. 317 Burger-boer of Land-Edelman. Bericht. 771 Burman (Mr. Pieter), Brief over den Boekenroof van Christoffel Saxe. 246. Wederlegging van dien Brief. 799. Verdere wederzijdse Bekendmaking. Buffching (A. Fred.), Nieuwe Geografie. Bericht. 595 Cesar (Julius), deszelfs beschrijving van den Rijn. 254, 257. van ’t eiland der Batavieren. 334—336 California (Geschiedenis van), Bericht. 2 3 deszelfs strekking. 274, 275, producten, 276, en wonders. P. C. 277 Caligula (de Vuurtooren van); waar getaan heeft is onzeker. 265 Camper (Petrus), Ontleed- en Ziektkundige Progen. Begin 753 Cafleen, deszelfs Astronomische Tafels raakende Venus niet zo nauwkeurig als die van Halle. 155 Castoreum, wat. 674 Celinde, Kammerspel. 414 Chyl, derzelver overgang in de ongepaarde Ader, 308 Chronyk van Amsterdam. 942 Cicero, wat hij geloofde te kunnen zien, de staat der zielen na dit leven. 171 Cicuta, deszelfs diens in Knoeft en Kankerachtige gezwellen; betwist. 208—210. beweerd, 531—533, 535, 536, 563,564 deszelfs kragt tegen de Engelse ziekte. 533. ter genezing van een Catarruïte. ald. en van een verouderde ziet 534 Civilis (Claudius), een Bataviër. 435. hoe een Overlooper genoemd. 435', 436. waar zich als balling bevond; afd. deszelfs gelach. 433. en noodlot. 439, 440, 445 Corbulo (Grafte van), waar oudtyds geweest, is onzeker. 272. waar toe diende 515 Collins (Joseph), beter verkiezen en leren van een Beroep. Bericht 753 Creten, deszelfs geschiedenis voor de geboorte van Christus. 561 Curtenius (Petrus), Mozes laatste zegen, dood en begrafenis. Bericht. 603 66—70 Das, in 't Zwitersche gebergte, beschreven. 812 Decore (G. A.), nuttigheid der koude baden. Bericht. 837 Denkbeelden, hoe te vermenigvuldigen, te bewaren, uit te kijken en te gebruiken, zodanig. Deffau (Annotaties), Leven en Daaden van twee Princen van dat Huis. : 643 Deuteronomium XVII 8-13. verklaard. 709 Kx, door wien aanleiding 605. is niet betrekkelijk tot de Kerk des N. T.; maar vee bepaaldelijk op 't vleeslijke Israel. 606 , 607. algemeen inhoud van dit hoofdstuk, 608 , 609 Deventer (Fob. van) Leerreden over Phil. i. 25,26. 160 Dood (tijdelijke) niet gedreigd, - Gen. II. 17. 317 (lichaamlijke), waar in bestaat. 197. deszelfs oorzaken. 197, 198. de voornaamste wegen van overlijden, (1) de werktuiglijke, 198—200. (2) uit gebrek van niets ten gevolg van die stoffen, 201 ,202, (3) door werking op de krachtten. 203—206 Drenkeling door aderlating, behouden. : 170 Driegenheid, de bijzondere werking van iedere persoon zeer schoonlijk verklaard. 409, 410 Bijzonderheden en Lotgevallen van dat Leerstuk. 718 Oordeel en Geschiedkundige bijzonderheden, aanvangende dit Leerstuk nader te onderzoeken. 719 Driften der Dieren, hoe te verdelen. 517. hoe hunne driften van: vertegenwoordiging werken. 518,519. hoe hunne konstdriften ter vervulling hunner behoeften dienen. 520, de beschouwing hier van leert ons de wijheid van den Schepper. 521 Dijk: deszelfs zonderlinge werking. Drusus „ deselfs graf en dijk- werk wanneer gemaakt. 514 het vernielen van des. 'Zelfs dykwerk wat gevolgen had.' ©. 268—270, 514 Dyen kan door een uiterlijke oorzaak ontwrigt worden, 38—41. 'Ontwrigt zij had, kan men het herstellen, 42—43 Eenzaamheid (bestede tijd) vroeg naar de liefde voor letteroefening, zie Letteroefening. Elvinga (Casparus Fanssen), Preekgebeter. 496, 794. Elzevier (Kornelis J.), Dichtproeven en Spraakkunst. Bericht. 95 Emir Al Omr, benaming van de eerste Staatsdienaar des Kalifs. 665 Ordijce (James), Mijnwerker gegeven schenking. 558 S. Frans (Fredrik), beschrijving van leven en daden. 869 Fredrik den Grooten (Historie van). 245 Brief aan de Gravin van Camas, Dichtstukje. 321 G.A.B.L.A.S., tekst uit dezelfde gezonden. 965 Gaas, een goed beschutteel voor het aangezicht in de koude. 889 Gallie en Germanie, derzelfde grenspalen. zie Germanie, Gedachten, hoever regelen. 405, 406 Gedenkschriften, zie Memoires. Geeftelijkheid, derzelfde heerschzucht tegen te staan. 323, 325 Geluid, waar uit ontstaat, en hoe onderafdeeling te beschouwen? 730. hoe veel weg het geluid in een seconde afloopt. Gelukzaligheid (de toekomende), waarin in 't algemeen bestaat. 538. wat in met opzichte tot het verstand in 't bijzonder. 539-544 Gebeuren, in derzelfde verklaring kan men de bijvoegsels niet aanvatten. 429, 430 Geneesbaders, regelen van hun gedrag met de zieken. 915-921 Germanie en Gallie, bepaling van derzelfde grenzen in vroeger dagen niet zeker. 342 Geschiedenis van alle Rijken en Staten voor de geboorte van Christus. 60 Geslachtregister in 't verloop van tijd veel als duister. 551 Het van Pi volgens Matteüs en Lucas, overgebracht. Gesprek over nuttige onderwerpen. Pen van zeer veel dienst. Geuns (Mattheus van), over het lichaam van Leeven. Bericht. Groot — over den lichaamlijke Dood. Bericht. Gezelfchap, Lied van Letteroefening aangeprezen. Een (goed) heilzaam. Schadelijk. Van waar hetzelfde zo grooten invloed heeft. Wat men in acht heeft te nemen, aan 't bijwonen van gezelfschappen nuttig te doen. Schad (kwaad) zijn. Gezwel op 's hoofd van een kind beschreven. Gezwel (Knoeft en Kanker-achtige), of geneeslijk zijn door de Cicuta. Zie Cicuta. God, de oude Wijzen bad. Den een verkeerd begrip vindt God. 172, 173 Godgeleerdheid (Profeetisch) in de huidige staat. 926, 927. Godgeleerden behoorden zich te laten leiden door eerbied voor hunne Overheids, en niet zozeer door gedreigde straf. 330 Godsdienst (de), geen staatkundig uitvindzel. 177, 178. Godsdienstigheid (ware), wel te onderscheiden van de natuurlijke uitwerkingen onze gevoelstheid. 13, 74 Goedheid (Gods) besproken. Goede harten, noodzakelijk in de samenleving. 310, 312 Graafschap van Holland, wanneer een aanvang genomen heeft. 650, 651. Wat men te denken heeft van de oude giftbrieven deswegens bijgebracht. 659 Graft van Corbulo. Zie Corbulo. Groenewegen (Jacob), zijn Huidige over het Graafschap van Zeeland. 82—84 Jacob van der Haar, 's Verbanninging over de Klier- Knoeft- en Kankergezwellen. Bericht. Schimpende Apologie deszelfdens. 853 BLADWIJZER. Haazen in de Zwitsersche bergen 's winters wit als sneeuw. Hadern (F. E.), over de Leer van Gods vrije genade. 404 Haen (H. de), Geneeswijze. Eerste bericht. 292. Tweede bericht. groota van de Branding van ’t Bekkenweefje. 682 Halley, deszelfs Astronomische Tafels raakende Venus. 155. de nauwkeurigste. 846 Haren (Fr. Onno Zwier van). Vervolg van Papieren raakende de beschuldiging ten zijn aanleiding. 178, 163, 164, 248, 252, 331, 332, 412, 570, 572, 643, 800, 870, 872 Haaststapten, God niet toe te eigenen. 172, 173 Harim Al Rasid, deszelfs regering als Khalif. 657 Hafan, deszelfs regering als Khalif. 182 Heb. XH. 3. zonderling toegepast. 429 Heerschzucht der Goddelijkheid tegen te staan. 323, 325 Hefboom van drieënzeinen soort. 349. derzelver werking, en berekening der beweegkrachten. 350,352 Herfenbreuk, hoe te behandelen. 545 Hervey (James), Godsdienstige en Zaligmakende Brieven. 941 Hesham, deszelfs regering als Khalif. 19 Hete (groote) den Zywormen (chaotisch). 905, 906 Historie (Hedendaagse). Derde bericht. 179. Vierde bericht. 656 Bericht raakende de verdere uitgaaf. 413 Historie (Natuurlijke). Tweede bericht. 667 Hoeksch en Kabeljauwsch, gebracht van Amsterdam in die tweepart. 507, 508, 582, 583, 584, 586, 587 Hof van Holland, deszelfs oudheid. 498 Holtius (Memorie van) Samenbraak over dezelfde. 162 Resolutie der Heeren Staaten, ter gelegenheid van die Memorie. 827 Homo oustias, of ’t zelfde betekent als eenswaars. 719 Hond, (Geneesmiddel tegen de beet van een dolfijn). 23, 25 Hout (Akkermaals), te (hoorlijk op elkander gehakt nadeeligst. 686 682 § Huisvrouw (de beste). Dichtstukje. 320 "Len Je" Prebijn, deszelfs regeering als Khalief. 192 Infesten: (Nederlandse), beschouwd. 621—626, 949—953 Iperen (Johannes van), Obadja dicht kundig opgebouwd, bericht. 925 Mobiliariteit. zie Beweegvaardigheid. Teinerarium Antonini Augusti, door wie en wanneer opgesteld. 29 Jahr (nieuwe), vaste gekomen dagten op 't zelfde. 418 Jaartekening der Graaflijke Charters, of naar den gemeenen, of naar den Hofstijl. 654, 655 Jachtregt der Westfriezen, of ongezondheid bewaard zy. 650—656 Jezuïten maken zich zeer verloren magt aan in Uruguayen Paraguai. 3. men tracht vergeefs hen te stuiten. 3—6., de Kardinaal de Saldanha wordt door den Paus gelast de jezuïten in de Portugese Staten te hervormen, 6. zy maken een aanleg op 't leven des Koningen van Portugal. 6. enige wereldlijke medeplichtigen worden ontdekt en veroordeeld. 7. en de Koning raadpleegt met het Hof van Rome over het vonnissen der Geestelijken. 8. de Jezuïten, uitgenomen de evangelisten en schuldig erkennen, worden uit het Rijk verbannen. 9, 10. en te zwaar gevoerd naar Civita Vecchia. 10. het Hof van Rome en dat van Portugal raken geheel in onmin over de zaak der Jezuïten. 11—13 op jaarlijkse raadpleegingen, wat het onderwerp hier van. 795 = hun karakter. 796, 797 Fefus de zoon van David. Verhandeling ten bewijze der afkomst van Fefus uit David. 481—494, 551—558 =.. in Galilea gemeenlijk beter ontvangen dan in Judea. 797. had onder zynen aanhang ook mensen van aanzien. 798. de hoofdoorzaken zynner "verwerping door de Joden. ... {10715} Ziekte, of zeurzucht was... Fob. VII. 48, 49. verklaard. 706, 708 XIX. 34. opgehelderd. 810 Job. V. 7. of in enige oude Griekse Handschrift te vinden zy. 719 Joden, hun levenwijze te Nieuw-Neapolis. 747 Jordaan, het Oeverjordaansche Land in lengte en breedte hoe wijd uitgestrekt? Josep, de naamvader van Fe.. Jus, was uit het huis van David. 486–438 K. Karel en Heksch. zie Kaber (Abd), deszelfs regeering als Kheil. 664 Kalm, Reisbeschrijving naar Noord-Amerika. bericht. 14 Kat, van waar vallende „op de pooten nederkomt. 361 Katten en Bataven, of oude verschillende Volkeren waren, 340, 341. en of ze verschillende eilanden bewoonden, hebben. 341–344, 435–437 Katwyk, oude uitloper des Rijns aldaar. zie Rijn. Keich (Jakob), deszelfs Leven en Daden. 869 Kelle (Dignus), Gemoeds-ontlading. 495 Kennis (een algemene) van zeer veel nut. 398, 399. middel om dezelfde te verkrijgen. 400 derzelfde volmaaktheid na dit leven een voornaam deel der toekomende „gelukzaligheid. 539. dezelfde zal eeuwig toegenomen. 540. de voortreffelijkheid hier van. 541,542. derzelfde uitmuntendheid boven onze kennis in dit leven. 543–544 Kerk (Christen), derzelfde na... Kervel (dolle), zie Cicuta. Ketter, hoedanig een menschbeeld... , Sas 875 $ Keyzer ( Benjamina Geertruyd), - Dedulie. : > 41IO Kbaltf. één in 't Ooften, en één ‚in ’t Wetten. 193. een derde in Africa. 658. en nog drie on- afhangelyke Mogenheden in ’t Mufulmanfche. Ryk. 662, de Kbalff-behoudt eindelyk niet dan den naam, zynde het ge- zag by zynen Emir 4} Omra. . 665, 666 Kluis (A), Wederlegging z BL AD WY ZE R, F. Bent. berigt. 511 Kneuzing. wat bepaaldlyk zy. 122, 123 Knoeftgezwellen. zie Gezwellen. Koekoek, waarom zyne eijeren niet zelf uitbroede. 847—849 ' Kolyk uit Loodítoffen. 537 Koning , onder de Batavieren , ` welke waardigheid. ` . 444 Koningsbergen, groote koophan- “del aldaar. 596 Koophandel , deszelfs nut, en wat daar in voornaamlyk aan te merken. 16, 17 Koopman, deszelfs voornaainfte pligten. 802—807 Koorn ( zwart ), wat, en oorzaak * deezer ziekte van het graan. 564 Koorts, een vriend of vyand? 834 —_— (afgaande /, hae te gehee- zen. 834, 835 —— (koude der) , hoe eene . oorzaak des Daads. 203 Korit der onttieekinge , waar- ` neemingen des aangaande. 911—913 Koude in Noorwegen, zeer ver- ` {chillend aan de Oof of Weft- zyde. 887. nuttigheid van dit verfchil. 888. deszelfs natuur- lyke oorzaak. 888, 889. ftrenge koude op 'tgebergte. 889, 890, a den Zydwormen niet zoo ` naadeelig, als men zich door- gaans verbeeldt, 963—905 Kronkel in de darmen, hoe te eneezen. 837 $ Krooning der Koningen en Ko. ninginnen in Engeland. 246 Krygskunde ( Kweekfchoolen ' der) eertyds by alle befchaaf- de Volken. 383. derzelver ver- val ín laater dagen. 384 dcer- zelver weder opregting ín ’t vervolg van tyd, 384, 365. het nut van zodanige School-n. 386. ontwerp hier van voor deNederlanders, 387—389 ) r. En voorzichtig, tegen hetzelfde. 840, 841 Leverbouwen (een nieuwe manier van). 676. deszelfs voordeelen. 676,677 Languedoc, Smeekrschrift der Protestanten aldaar. 717 Leerredenen, gedachten over het uitgeven derzelve. 425 over Rom. I. 16. 159 over Phil, L. 23. 316 over Phil, I. 25, 26. 1690 Klaag. I. 12. 407 Lyk, Comique over een Mr. Kledermaker. 416 Eevens, Betr. Gods in des menschen ziel. 70 (bet geeftrijke) in aanvang en Voortgang. 71 Het dierlijke waar in bevat. 106. deszelfs oorzaken. 107,1038 de eigene beweegvaardigheid der vezelen, ondersteund door de inwerking van ’t zenuwgestel, maakt de levenskracht der deelen uit. 109—114. hoe deze werken samenzwang waarachtig te verklaren. 115—117. een denkbeeld van het leven des geheelen lichaams, 111, 118 Tijdelijke, deszelfs onzekerheid. 419—422. godvrugtig gebruik van dit denkbeeld. 422—424 Lezen, het aangeprezen. 865 Lengte van Pallentia. zie Pallentia. — der Vereenigde Nederlanden. zie Nederlanden. — (graad der) na de 1000 ‘Jen afneemende. 27, door de Fransen gerekend van Parijs, door Ptolemeus geteld van de Inhoud Fortuneel. 28 Over Eph. V. 10. 718. Tweeėde berigt. 61o Logica, zie Redenkunft. ` Loodftoffen , derzelver kragtig . vergif. 537 Loogzouten niet beter dan zuu: . re dingen tegen de. verrotting, 294 Lucasl. 5, 36. opgehelderd. 492; —_ II. 4,5. verklaard.. 493 — III. 23, 24, verklaard. 554, 555 = maakt het Geflachtregifter van Fefus op, volgens de Wet der Krfdogteren. , 553—557- mn xv. „het bedoelde aldaar. 427, 428 Lugt (de) i is een eigen lichaam. 725. haarevloeibaarheid. 726. zwaarte. ald. veerkragt. 727. verdunning en -verdikking. door de Lugtpomp. ald door Hitte en Koude. ald. de Bins. nenlugt in een geheel anderen ftaat dan de Buitenlugt. 728, 7 429 e > zwaarder digt aan de Poo- 5 Las berfebe onluflen te Hoorn, Lybregtbs (Arent), Rechtsgriderd Handboek. Berigt.. > U4 Lyften .der Ridderfchappen en. Edelen wan. boe. veel l, aąnbe- . lang. 8r WEZE KR M. M= van de Koekoek, op ‘eene andere wyze geplaatft dan die van” andere Vogelen. : 848,849 $ Macquet (F. Js de vier Faar- ` getyiden, ` 565 § Magazyn (Hollands). 790 Mal. I. vs. 2—5. eene gedeelte- lyke vervùlling van Obadja's- Godfpraak. . > ' 929 § Maltbą (Rid ers van) , derzel+ ` zelver ‘Hifbof “o 245 Mamûm (Al), deszelfs regecri ng, als Kbalff. > 658 Man Gods, betekenis dter benaa- minge.. © ` 603 Maria, de moeder van Fefus , was uit het huis van ‘David, 490 — 492. tegenwerpinger. apgeloft. 492—494. de fel- ling, nader beveftigd. 553 558 Marmot, befchreeven. 812 Mattbeus houdt aich in 't Ge _flachtregifter van Fefus aan 't Koninglyke Huis. 554—557 Mattb. XXIII. 2, 3. opgehel ` derd, 710 $ Mazel (Fean) , Leerreden over ‚de verdrukte Kerk in Vrank- “ryk. “407 Meêrman (Gerardus), over den “oorfprong Van 's linnen. papier. Verwitteling. 630 Mela (Pomponius), deszelfs beschrijving van den Rijn. 257 —2690 Maar schreef voor het verwerpen van het dijwerk: van Drusus. S13 890. Memoires, veel al een soort van Romans. 865 Memorie nopens de onderhandelingen tussen Frankrijk en Engeland, 562 Merken (Lucretia Wilhelmina van), Gedichten. Betragt. 697 Merijn, overgang van de Citroen in de Aarde. 308 Merjân, deszelfs regering als Khalif. 185 Merjân Ebn Mohammed, deszelfs regering als Khalif. 192 Mefsias (de), de zoon van David, met een vaat kenmerk. 481, 482. Heeft in Jezus plaats. 483— 494, 551—558 Microcosmus, een Zeemonster, beschreven. 749—752 Mieren verzamelen geen spijt tegen den winter. 817—819, 831, 832, de zelver eieren verkeerdlijk voor graankorrels genomen. 817. Zij hebben geen graan noodig voor hun bestaan. 818. Hoe de uitdrukkingen der H. Schrift van de werkzaamheid der Mieren te vertalen. 819. Wat hun voedsel is. 820, 831 Verschillende soorten. 820, 826. Levenswijze. 821, 827, 828. Gedaante. Verandering. 822, 823, 829, 830 Door welke middelen zij te verdrijven. 823, 824. Noodige voorzorg om ze te verhinderen onherstelbaar te worden. 824, 825 Milt (de), is een waar werkstuk gelijk deel. 378. Of dit werkstuk klieraagtig is. 379. En of er cellen in gevonden worden? 380, 381 Misere mei, hoe te genezen. Motwiyab, als Khalif. 3 Moawiyah de Ile, deszelfs regering als Khalif. 185 Motsafi (Al), deszelfs regering als Khalif. 663 Mohammed van geen geringe afkomst. 880—883. Bedoelde het zeiveren van den Godsdienst der Arabieren. 881, 882. Pronkrijving zijner Geestdrift. deszelfs regering rye. 883. Voortgang en uitsluitsende werking derzelver. 884. De karakter. Mobammed Mufa, deszelfs regeering als Khalif. 657 Mobdi, deszelfs regeering als Khalif. 194 Moktader (Al), deszelfs regeering als Khalif. 664 Monceau (du Hamel du), nieuwste wyze van Landbouvsten. Bericht. 675 Monro, over de Waterzug. Bericht. 2 Monier (Al), deszelfs regeering als Khalif. 669 Moses, welgesteld, maar niet begraven. 318, 319 Moskofie van beschreven. 894— 95 Moshaf (Al), deszelfs regeering als Khalif. 665 Mo (oft als), deszelfs regeering als Khalif. 660 Motaq'ded (Al), deszelfs regeering als Kalief. 663 Motaq'd (Al), deszelfs regeering als Kalief. 662 Motaq'ez (Al), deszelfs regeering als Khalif. 659 Motawakkel: (Al), deszelfs regeering als Khalif. 660 Motaz (Al), deszelfs regeering als khalif. 661 Moti (241), deszelfs regeering als Khalif. 666 Mottaki (4), deszelfs regeering als Khalif. 665 Muller (P. B. S.), Eenzaame Nagtgedachten. Bericht. 546 Munck (F. de), Waarneemingen op het geval van Venuses puur de Zon 155 Mufa Al Hdi, deszelfs regeering als Khalif. 656 Mofulmannen, de betekenis der benaming. 395. de uitbreiding van de BLAD WYZERIJ. eerste heerschappen onder Al. Walid. 189 derzelver verzwakking. 193, 658, 642, 665, 666 Mijn (Roomse), derzelver lengte. 29, 34 Ning tweederlei, uit berekening of bij wetuitsching. 20 niet prijselijk, heeft ook plaats omtrent Landoeneederen, 21. wie daar toe gerechtigd is. Naamvalen (de), door onze Nederduitsche Spraakkundigen verkeerd genoemd, en hoe beter te noemen. . 100--105 Nageboorte, wanneer dezelve afgehaald moet worden, en wat men daar omtrent in acht moet houden. 364-370. 610- 616 Navolging den menschen eigen. 240. van waar meer ten kwaad dan ten goede. 241, 242 Nederlanden (Vereenigde), zelfver uitgeftrektheid in lengte en breedte, met die van Palestina vergeleken. 135, 136 Neoptolemus, deszelfs gevallen. 669 Neufville (Christina Leonora), Bepalingen. Bericht. 691 § Nieuwejaars-Geschenk. 558 Nollet (de Heer Abt), Natuurkundige Leven, vijfde Bericht. 348. zesde Bericht. 725 Noodlot, onbestaanbaar met den Godsdienst. 693 Noorwegen, deszelfs uitgebreidheid. 886. landsgeografie. 887 -892 een bergachtig Land, gevaarlijk te bereizen. 892, 893. geschikt ter Scheepvaart en Visserij. 893, 894. maasstromen aldaar. 894, 895. watervallen op de rivieren 895. vruchtbaarheid van den grond. 896. wyduitgebreidheid der bossen. 897. voornaamste boomen. 898, marmerrotsten. 899. rots van Asbestus. 899. verdere producten. 900 Baja, dichtkundig uitgebreid. 925. De inhoud dier Godsdienst kortelijk voorgelegd. 928; 929 Oebeschelwitz (L. W. F.), Militair Handboek en hedendaagse Krijgsbedrijf, bericht. 391 Omar Ebn Abd'alazis, deszelfs regeering als Kalf. 189 Ondankbaarheid, derzelver haat- lijkheid. 63-66 Ontheving, zie Dijbeen. Ontleedkunde, ontdekkingen door dezelve. 467, 468 Ontleedkundige Plaatjes. 754 Ontwaking, wat zij. 470, waar plaats kan hebben. 471 -480 Brief over dit ontwerp. 617-620 § Oost-Friesland, overvallen door een Fransch Corps, 562 Opblazing, een chirurgische operatie in Guinea, 768, 769 Openbaring (Goddelijke) volmaakt de Zedekunde, ook ten aanzielen der beweegredenen. 933-939 Opium, proeven om te ontdekken van deszelfs invloed op de werking van ’t Hart. 301-307, 371-377, gevolgen daar uit afgeleid. 522-529 Opstanding van Jezus. Aanlenging van't voorgevallene bij dezelve. 781-787 aanhaling over het wegwerken der zwaarigheden in het Evangelisch verhaal deswegen. 788, 789 Opstopping van de Pias, zie Pias. — Afdaling, zie Afdaling. 