VADERLANDSCHE LETTER OEFENINGEN
men was , dadelijk , bij de eerfte gelegenheid, welke zich daartoe aanbood, aan te wenden, en kunnen nu ook door eigene ondervinding , hoezeer de bedoeling van WIGAND niet in allen deele hebbende kunnen bereiken, van de voorkeur getuigen , welke deze handelwijze , in de bedoel- de gevallen, boven de keering verdient; zoo als uit de (*) Practisch Tijdfchrift, door VAN ELDIK en MOLL, 4de jaargang , ade ftuk, bl. 170, | MENGELW. 1826. NO. Is ` B 18 BIJDRAGE TOT HET NUT DER TEMPONS, volgende waarneming, welke wij den Verloskundigen , ter nadere overweging , hier aanbieden , moge blijken, l (Het vervolg hierna.) BESCHRIJVING VAN DEN TIIANS ONDERNOMENEN WEG ONDER DEN TEEMS BIJ LONDEN 5 MET EENE TOE- LICHTENDE AFBEELDING. D. verbinding der beide oevers eener zoo breede en drok bevarene rivier , als die van Londen, inzonderheid cp fommige plaatfen , zoodat rijtuigen zoo wel als voet- gangers, zonder hinder , het zij voor hen , of voor de honderden dagelijks af en aan zeilende fchepen van elke grootte , gedurig kunnen heen en weêr trekken , is voor- zeker geene gemakkelijke opgave ! Men heeft gepoogd aan dezen eisch te voldoen door eenen onderaardfchen gang. Ten jare 1809 nam men de proef van zulk eene onder- neming , bij Rotherhithe, Gedurende eenenafltand van 930 voeten ontmoette men inderdaad noch water noch eenige an- dere verhindering; doch nu trof men eene laag vlotzand aan, die den gang fpoedig voor een groot deel verftop= te.. Het gelukte den gravers wel, dit zand weêr op te ruimen, en nog 70 of 8o voet te vorderen; doch ander- maal volgde thans eene inftorting „die den gang in weinige minuten geheel met zand floot, Een onderzoek van het rivierbed te dezer plaatfe wees eene verzakking aan van negen voet diepte en vier breedte (doorfnede). Even. ~ wel bleek uit de zijwanden der opening, dat de laag ` vlotzand niet verder ging. Nu liet men zakken met klei en dergelijken van boven in het gat zinken , en vulde daar- mede de verzakking van den rivierbodem. Ondertusfchen was wel de gang tot omtrent 30 voet vol los zand en wa- ter geraakt; doch ook dit beletfel kwam de behendigheid der fchansgravers te boven: het water werd uitgepompt, het zand naar buiten gewerkt, en de arbeid weêr voort- gezet. Doch welhaast ontdekte men, dat de eerfte breuk toenam , en de aanvulling van de tweede aanmerkelijk gë- OVER EENEN WEG ONDER DEN TEEMS, 19 zakt wás, Nu werd het gevaar al te groot 5en, nadat de gang tot 1011 Eng. voeten gevorderd , en nog flechts 130 van den anderen oever verwijderd was, moest de onders neming opgegeven worden. Deze arbeid leverde de navolgende beftanddeelen van den bodem onder het water op: Kiei- of aluin-aarde . … » . . « 9 voet,o duim. Los zand en kei- of  UI Klei a a. e -. Kd a <. a I ~~ Blaauwe aangefpoelde kleiachtige aarde met mosfelfchelpen Jg Kalkaardige met keizel-fteen vereenig- de rots (zoo vast, dat zij flechts door wiggen te breken is). « 7 Lichtgekleurde modderachtige leifteen , met zwavelkiefel en kalkfteen. 4 — 6 — Groen zand met kei- of keizel = aarde en weinig water. e. s. 0O = 6 — Groen zand. e è « & e e 8 =— 4 —— Te zamen 68 voet, 4 duim, Thans, echter, heeft BRUNEL, een Franschman, te Landen gevestigd , een nieuw ontwerp gefmeed, dat ook reeds aangenomen en kort bij de vorige plaats in wer- king is. Door de vroegere onderneming kende men de zwarigheden, De vordering bleek flechts deze te zijn, om telkens maar zoo- veel gronds weg te nemen , als men dadelijk weêr door een gemetfeld gewelf, ter onderfteu= ning, vervanger kon ; terwijl de grond van voren in dier voege wierd gekeerd , dat zij niet naar binnen ftortte. Daar nu de gang eene breedte van 34 voet en eene hoogte van 181 moest hebben , zoo werd een fterk raam vervaardigd, van juist deze hoogte en breedte, ten einde daardoor den gang naar alle kanten te fchoren en voor inftorting te be- waren. Doch daar dit raam , hetwelk naauwkeurig in de gemaakte opening moest pasten ‚ in zijn geheel niet voort- | B 2 l a 20 „BESCHRIJVING VAN RENEN WEG gefturwd kon worden , niet alleen omdat dit wegens-de aane fluitende en ligt aandringende aarde allermoeijelijkst zou gaan, maar ook omdat een zoo aanmerkelijk deel van daardoor van fteun ontblooten grond, achter het werktuig , ligt zou inftorten , zoo werd dit*raam van boven naar beneden in elf onderfchcidene kleinere ramen verdeeld , die , ieder los op zichzelven (taande, eene foort van kas leak van 185 hoogte op ruim 3 breedte, en door een’ zekeren toeftel afzonderlijk voernitgewerkt worden. Deze nu worden beurtelings in beweging gebragt, ten einde het dak van den gang op kleine afltanden onderfteund en alzoo tegen inftorting genoégzaam beveiligd blijve. Om echter , des verkiezende , een. Heeft men op deze wijze nu den gang een kort eind doen vorderen, zoo wordt de toeftel wéderom zoo ver vooruitgebragt , als de. uitgehoolde ruimte vergunt,en de door het voortfchuiven des werktuigs ont{tane ledige ruim- te van achteren terftond van een gemetfeld. verwulf voor» ' zien. (NB. Volgens het boven aangemerkte zou men „denken , dat niet flechts de voortfchuiving — want dit is flellig — maar ook de merfeling bij deelen plaats had; : ONDER DEN TEEMS BIJ LONDEN, 21 zoodat vijf of zes der afzonderlijke ramen den pas gemaak- ten boog nog onderfteunen , terwijl de overigen beurtelings van metfelwerk voorzien worden ; mogelijk echter kan dit niet gefchieden , en bedoelt men flechts „dat de boog niet zoo lang zonder fteun moet blijven , als het uitgraven der ganfche oppervlakte zou vorderen.) Over het geheel is het zeer noodig, dat- het verwulven met de voortgaande uitholing altijd gelijken fchred houde; zoodat nooit eene -uitgehoolde ruimte zonder. onderfteuning blijft. De ramen zelve zijn daartoe op eene kunftige wijze. zoodanig inge» vigt, dat ze niet flechts voorwaarts bewogen , maar ook van ailen kant tegen den grond vastgedrukt , en zelfs het pas vervaardigde muurwerk daardoor. nog onderfteund kan worden. Het graven van dezen onderaardfchen weg begon wel reeds in den herfst van 182453 intusfchen werd eerst den 5den Maart 1825, onder den toeloop eener verbazende volksmenigte , de eerfte fteen aan den grondflag van den verwulfden -gang gelegd. En fchoon het werk , wegens de weiktuigelijke gelijkvormigheid, dagelijks niet meer dan twee of drie voet kan vorderen , zoo hoopt men nogtans, dat de weg ten minfte in drie jaren, en alzoo uiterlijk vóór het einde van 1827, zal voltooid zijn. De aardfoorten , welke de weg doorloopt, zijn zooda= nig, dat zij ain de uitvoering des aangevangen arbeids gee. nen belangrijken hinderpaal in den weg {tellen , daar men zich reeds genoegzaam overtuigd heeft, dat- ook in de diepte, tot op 86 voet, (de diepte „tot welke men graaft) geen water gevonden wordt, dat de onderneming zou kunnen fchaden. Ook is de bodem, welke zich tusfchen het bed der rivier en het verwulffel bevindt, zoodanig, dat hij het doordringen van het water wederftaat ; en men begreep het daarom genoeg te zijn, om boven het ver- wulffel , hetwelk onder het diepfte gedeelte der rivier doorgaat , ecne bedekking van twaalf tot zeventien voet onaangetast te laten. Het verwulffel des dubbelen wegs wordt van gebakken fteen gemaakt, met Romeinsch tras, en rust daarenboven 22 OVER EENEN WEG ONDER DEN TEEMS, op pilaren, die vrij in het midden ftaan,en door gewelf de bogen met elkander verbonden zijn. Tusfchen deze pijlers en de wegen ter wederzijde zijn de voerpaden. Om met rijtuigen in dit onderaardsch gewelf te komen, heeft men aan beide einden van den gang twee in de diep- te geplaatfte ronde torens voorgeflagen, met fpirale of flakswijze , fchuins boven elkander loopende, verwulfde rijwegen. De fchuinfche afloop van dezen weg is zooda- nig, dat men, na twee= of driemaal den toren rondgere= den te hebben, op den-eigenlijken bodem komt. De ver- lichting van dezen kringvormigen gang kan door zijdeling- fche venfters , gelijk die van den weg zelven door gas be- werkftelligd worden, Volgens openbare dagbladen wordt deze bouw onder- nomen op actiën, ieder van roo pond fterling ( f 1200). De raming der kosten is wel gemaíkt, maar niet open- baar bekend geworden. Men heeft berekend, dat de Eng, kubiekroede muurwerk, buiten het arbeidsloon, op 15 pond fterling gefchat worden kan , en dat tpt den ganfchen bouw 1280 kubiekroeden vereischt zullen worden ; welker bedrag alzoo op 19,200 p. ft. (f 230,400) zal te ftaan komen. Intusfchen merkt men hierbij aan , dat de tot de- zen onderaardfchen: bouw. vereischte fom nog altijd zeer klein is, in vergelijking met die, welke tot het måken van eene brug over de rivier, op dezelfde plaats , noodig zou zijn, ja dat het bedrag der kosten van het geheele metfelwerk naauwelijks toereiken zou tot éénen pilaar van zoodanige brug. Om den lezer te meer te gemoet te komen „voegen wij eene Plaat, hiernevens, op welke figuur xı en 2 de ramen van ter zijde en van voren doen zien; fig. 3 den dubbelen weg voor in- en uitging , met de voetpaden; fig. 4 het beftek , en fig. 5 de doorfnede in het lang , met de fpirale ‘helling aan beide einden. ad a { a z en 2r hFE Ki S ME? s OASI art a OPEET eet - aem D o X ooe e rs am Kan PA - = == | | À = Tu f y ar 4 RAF = R f 19 p dyk er T P u Du Ae det F7 i 7 ` He p > 14 = ' ed -— Du en = REIS VAN ÉÉN POND KATOEN, 23 REIS VAN ÉÉN POND KATOEN, De tijden zijn voorbij , dat de mensch, even als de plant , op dezelfde plaats ontlook , bloeide en ftierf, Een geest van reisachtigheid heeft zich federt eene halve eeuw van het menschdom meester gemaakt; men kan niet meer thuis blij. ven; en wie Zonden en Parijs niet bezocht heeft, ja niet bijna zoo goed kent als zijne eigene vaderftad, wordt flechts als een halfmensch befchouwd. Maar men bepaalt zich niet alleen tot die vermaarde fteden, waarheen de togten flechts fnoepreisjes mogen genoemd worden Een burger van Calcut. ta, geboren aan den oever van den Teems, door verveling aangetast en door zijnen rijkdom gekweld , gaat jaarlijks, om verandering van lucht , naar de Kaap de goede Hoop, zonder zich te bekreunen over de ftormen, die weleer vasco Db GAMA deden beven, De Koning der Sandwich -eilanden komt met zijne vrouw naar Londen, om eene tooneelvertooning in Coventgarden of Drurylane bij te wonen. De Rus/en trekken regelregt door Europa en Azië, om otters in Amerika te ja- gen. De Pandoeren houden fchildwacht op de rotfen van Scylla en Charybdis; en men heeft de paarden dier Barbaren , welke aan den muur van China wonen, de fchors der boo- men van de Champs Elyftes, te Parijs, zien af knabbelen, Hebben wij het niet allen beleefd , dat de Franschman, als een vliegende MERCURIUS, van Caïro naar Madrid, en van Madrid naar. Moscow fnelde, even zoo gezwind, als voormaals zijn grootvader naar Rijsfel of Straatsburg ging? Maar al deze togten, uit Zucht tot gewin, of eer, of nieuwsgierigheid ondernomen, zijn, wat derzelver gewigt, witgetrektheid , of den invloed, dien zij uitoefenen, bertreft , niet te vergelijken met het vervoer der voortbrengfelen van een teeder en broos boompje. De uitgeftrektheid der landen, waarheen de wol van den katoenboom verzonden wordt, is niet te bepalen, en de gedaanteverwisfeling , die nijverheid en kunst haar geven, honderdvoud, Een dik boekdeel ware naauwelijks voldoende, om hare gefchiedenis naar waarde te befchrijven; doch wij willen flechts in weinige regelen eene korte wegbefchrijving , uit een geacht Fransch tijdfchrift ont- leend , voor den gunttigen lezer te boek ftellen. Van duizende punten onzes halfronds worden jaarlijks naar de Britfche Eilanden en Frankrijk ongeveer 209 millioenen ’ + 24 REIS VAN ÉÉN POND KATOEN. Franfche ponden katoen verzonden. In het jaar 1823 ontving Engeland 167,935,coo en Frankrijk 40,755,000 van die pone den, Deze invoer had eene waarde van 250 millioenen francs „ en onderftelt een woud van 1664 míllioenen katoenboomen „ bedekkende eene uitgeftrektheid gronds van 422 vierkante mijlen, De 806,000 balen, welke deze masfa uitmaken, door de hoogstmogelijke kracht van zamendrukking ineengeperst , geven een minimum van 161,000 tonnen, welker transport eene vloot van 1600 fchepen vooronderftelt. Deze fchepen, naast elkander geplaatst, zouden een veld van 55 mijlen be- flaan, en‚…….., Doch bepalen wij onze nafporingen tot het 208 millioenfte gedeelte dezes onmeetbaren hoops. Onder de 95 millioenen ponden katoenwol, welke de ma- gazijnen van Calcutta ontvingen, was er één pondje, ge- kweekt in het landfchap Delh, en van de zoogenaamde langdraadsfoort, Het was het eerfte voortbrengfel van een boompje, dat welig tierde in eenen grond, federt eeuwen met dorheid geflagen, doch nu door een befproeijingskanaal van 6o mijlen lengte in eene der vruchtbaarfte landouwen herfchapen. De planter, die het katoen had ingezameld , was een der vermaarde Bheels, weleer algemeen veracht om bun- ne rooverijen en wreedheden, en thans onder de regtfchapen- fte en verftandigfte der Zndifche landbouwers gerekend: dub- bel bewijs voor het heilzaam vermogen eens ftaatsmans, om ovetal welvaart en verlichting te verfpreiden, wanneer men, even als de Marquis HASTINGS, groote zaken weet te be- peinzen, en groote talenten bezit, om ze uit te voeren, ó Den oever der Jumna -rivier afzakkende , kwam ons ponds je vervolgens in den Ganges, om verder naar de rijke hoofd. ftad der Britfche Indiën te geraken. Hier kon het vier on« derfcheidene beftemmingen ontvangen, Ware het naar China vervoerd geworden ,dan had het verzonken onder de 100 mil- lioenen ponden katoen , welke Engeland jaarlijks op de marke van Canton verkoopt, en voor welke het, gevoegd bij andere manufacturen, 25 millioenen ponden thee inruilt , aldaar voor 18 Franfche fous gekocht,en aan de verbruikers van het vaste. land voor 6o uitgefleten, Hadde men het geladen op Ame- rikaanfche fchepen, daa zoude het een onmerkbaar deeltje hebben uitgemaakt van den invoer der vreemde produkten , welke aan de Vereenigde Staten eene jaarlijkfche omzetting van 150 millioenen francs geven , zonder hierbij den verkoop hunner inlandfche voortbrengfelen te rekenen, Naar Europa Ld „REIS VAN ÉÉN POND KATOEN. as beftemd, kon het in de Franfche fabrijken hervormd zijn tot een dier zisfus, welke de eer der tentoonftelling in de Lou- „vre genieten mogen. Maar het werd naar Engeland verzon- den onder de 200 millioenen ponden, die er elk jaar van de havens van Calcutta en Bombay worden ingevoerd, om ver- der de reis aan te nemen naar alle de deelen der bekende we- reld , fcharpligtig aan de Engelfche nijverheid. Het enkele pondje dan, waarmede wij ons bezighouden, werd te Londen ontfcheept, verzonden naar Manchester , in het Graafichap Lancaster, en aldaar, door eene der 300 vuur- machines dezer rijke en bevolkte (tad, gefponnen. De volko- menbeid dezer bewerking is zoo groot, dat men van herzel- ve 36o flrengen katoengaren, elk van 840 mètres, bekwam, Deze nu geven eene lengte van 994,000 mètres, of meer dan 75 mijlen, elk van 2000 roeden, Na deze herfchepping werd het gezonden naar Paisley, in Schotland, in eene fabrijk , uic welke wekelijks &8o,coo ellen geweven katoen verzonden worden. De ftof, in welke bet nu gemetamorphofterd was, kwam vervolgens in het Graaffchap Ayr, om aldaar eenige bewerking te ondergaan ,en keerde toen op nieuw naar Paisley weder , om er geftreept te worden, Nog hield het reizen niet op. Om die ftof geborduurd te krijgen, fchikte men haar naar de werkplaacfen van Dumbarton , welker wederga , voor deze foort van handwerk, nergens elders te vinden is. Van daar verwrok het naar Rainfrew , om gebleekt te worden,en kwam toen ten derdenmale te Paisley terug, om er een nieuw fat- foen te ontvangen. Maar het was te Glasgow, dat het de laate manipulatie onderging, en gereed gemaakt werd om verkocht te worden, Hier ingefcheept, voer het naar Lone den, om daar een ftofje uit te maken aan | den Colosfus van den Engelfchen wereldhandel ! ke Vier jaren waren er thans verloopen ,” ‘federt de Indifche kweeker die vlokken van zijn boompje geoogst had, welke nu, door behulp van zeevaart , werktuigkunde , fcheikunde 9 fchilderkunst en graveernaald , in eene heerlijke ftof, met de frazite kleuren prijkende, veranderd waren. Dit voortbreng- fel uit het plantenrijk kon nu mer tienvoudige winst over den oometelijken Oceaan vervoerd worden. Wat ware er van geworden, zonder de hulp van kunst en rijverheid ? Veelligt niets anders dan eene logge, lompe pit, dienende ter verlichting van de flapeloos doorgebragte nach- ten van een’ of anderen geleerde, Thans kon het ftrekken tot 26 REIS VAN ÉÉN POND KATOEN, verfierfel van de Sultane, die den Agziatifchen dwingeland ftreelt, of tot een kleed van den Amerikaanfchen Republi- kein, Thans zal hetzelfde Zudië , dat het teelde, er duizend- maal de waarde, die het eertijds ruw had, voor befteden, Thans zal China zijn onwankelbaar verbodsftelfel te zijnen voordeele opheffen, en de mijnen van Perw en Mexico hare fchatten voor hetzelve openen. Maar door we!ken zamenloop van omftandigheden ontfton. den die verbazende uitkomften? Eerst mosst het produkt van een: teeder gewas eene ruimte doortrekken van 300 mijlen, om van de vlakten van den Zndostan tot Caltutta te geraken; toen bij de 4000 mijlen over de zee gevoerd worden, om op de Britfche Eilanden te kamen; vervolgens moest het dar eenen afftand van 3ro mijlen afleggen, om , door mid- del van gegravene vaarten, ijzeren wegen en verfnelde wa. gendienften , aan deszelfs vervoer en gedaanteverwisfeling meer dan r50 menfchen te doen arbeiden! Nijverheid , kunde en vlijt moesten zich de wonderen der werktuigkunde eigen, en de kracht van het vuur, dat onbedwingbaarfte en vernie- Iendfte aller hoofdftoffen , dienstbaar maken ; door de vorde- singen van fcheepsbouw en zeevaart moesten Ganges en Teems in gedurige aanraking komen , en het rijk van den Mo- gol het eigendom worden van eene Maatfchappij van handelae ren, die deszelfs onvruchtbare landfchappen, door taai geduld en onophoudelijke vlijt, in welige landerijen herfchiepen, en deszelfs onhandelbare inwoners tot verlichte en befchaafde landbouwers en kunftenaars hervormden ! HET GEVOELEN VAN MEVROUW DE GENLIS WEGENS DEN ONDERGANG DER WERELD, (Uic hare Mémoires inédits, Bruxelles 1825.) De Schepper heef t niets te vergeefs gewrocht; daarom zal de wereld geen einde nemen, voordat de ganfche aardbol zal bekend , voordat alle de plantaardige en delfftoffelijke zelf. ftandigheden zullen gebezigd zijn , voordat eindelijk de mensch al, her vlijcbetoon en al de kennis in kunften en wetenfchap- pen zal hebben verworven , welke verftand en ervaring hem kunnen verfchaffen, Sinds de uitvinding der drukkunst doet hij reuzenfchreden in deze foort van volmaking ; niets van het- OVER DEN ONDERGANG DER WERELD, 27 geen hij aanwint gaat meer verloren, maar wordt, door dit middel, bevestigd. De vorderingen der fcheepvaart hebben, federt honderd jaren, onmetelijke ontdekkingen te weeg ge- bragt; wij hebben een verbazend getal nieuwe planten, me- talen en balf- metalen, vóór vijftig jaren onbekend , aange- wonnen; er blijven niet) zoo vele dingen te ontdekken oves rig, als er finds eene eeuw ontdekt en volmaakt zijn gewor- den, De werktuigkunde, de natuurkunde, de fcheikunde, de kruidkunde en natuurlijke historie hebben gelijke vorderingen gemaakt. De ontleedkunde, welke de Ouden niet kenden, heeft de heelkunde tot eene hoogte opgevoerd, welke der volmaaktheid zeer nabij komt, Binnen anderhalve of ten lang- fte twee eeuwen zal men alles kennen, alles weten, Wat de zedekunde bertreft , zij heeft den hoogften trap van volkomene heid bereikt, waar het Evargelie wordt gepredikt; maar on- deugden en hartstogten, een bijkans algemeen bederf voorr- brengende, hebben Europa met dwalingen en valfche en te- geoftrijdige grondbeginfelen vervuld; alles is tegenwoordig in de zedekunde verward, en, bij noodwendige gevolgtrekking , moet ook alles verward zijn in de Gouvernementen; eene ale gemeene wanorde in dit opzigt zal het refultaat zijn der val. fche wijsgeerte, Beurtelings zullen regeringloosheid, om. wentelingen, burgere en buítenlandfche ‘oorlogen Europa het onderstboven keeren; maar de gedenkftukken van kunften en wetenfchappen , de kunftenaars en de geleerden, die dezelve fteeds aankweeken, de ontzaggelijke boekerijen, in alle fte. den opgerigt, zullen den voorraad der menfchelijke kennisfe bewaren; na alle de ellenden, welke buitenfporige hartstog- ten en de goddeloosheid naar zich flepen, te hebben gele. den, zal het goede uit het kwade geboren, en de afgematte parijgeest opgelost worden in de behoefte van rust ; eindelijk zal men zich de lesfen der ondervinding, welke men tot he- den heeft verworpen, ten nutte maken; men zal tot de fe- de, tot den Godsdienst terugkeeren; men zal de heillooze vooroordeelen, welke zoo langen tijd beftonden , verwerpen ; de Gouvernementen zullen dé hatelijke onzèdelijkheid ván het daarftellen van loterijen, en het trekken van fchandelijke belastingen van dobbelhuizen en verbWijven der ontucht, niet meer aankleven ; de tweegevechten en de aanvallende oorlo. gen zullen affchrik inboezemen; en alsdan zal men de fchic. tefend(te gouden eeuw zien herleven: het zal die zijn eener volmaakte befchaafdheid; de wereld , oud genoeg om zich te v 28 OVER DEN ONDERGANG DER WERELD. ‘bekeeren’, zal alzoo voorbereid zijn om algemeene verantwoor ‘ding af te leggen’; en in dit gedenkwaardig tijdperk ‚de gan- fche beftemming van den mensch vervuld, alle zijne vermos» ‘gens in werking gebragt, alle de fchatten der natuur en der fchepping bekend zijnde, zal de Tijd een einde nemen en zich in de Eeuwigheid verliezen, Ik geloof ,dat vijf- of zes- honderd jaren nagenoeg voldoende zullen zijn, om alle deze dingen uit te werken, BEZOEK VAN KLOPSTOCK BĲ MEVROUW DE GENLIS, (Uit hare Mémoires.) Anne [k ging naar Hamburg bij mijne nicht, Mevrouw M A- THIESSEN, logeren, KLopPpsTOCKR liet bij mij belet vrae gen, Er zijn voor Schrijvers zekere lieden, wier certe onte moeting ondragelijk is, Deze lieden willen, niet u leeren kennen, maar, u bejegenende, u alles jvertoonen, wat zij „weren, en al het vernuft uitftallen, dat zij bezitten, Nooit zal ik mijne zonderlinge ontmoeting met den vermaarden Au- theur der Mesfiade vergeten! — KrLorpsTocxk fchelde, Ik was alleen met mijne nicht, Ik zag een klein, kreupel, zeer „leelijk oud man binnentreden, Ik ftond op, naderde hem, en geleidde hem naar een’ armftoel, Stilzwijgend ging hij zit- ten, met eene nadenkende houding, kruiste zijne beenen , dook in den ftoel, en nam hect air aan van een’ man, die ér zich eens regt op zijn gemak toe zet, om lang te vertoeven, Vervolgens deed hij mij, met eene luide en fcherpe ftem , deze zonderlinge vraag: „ Wie is, Mevroúw, naar uw gé- „ voelen, de beste prozaïst, VOLTAIRE Of BUFFÓN?” Deze manier, om, niet een gefprek, maar eene ftelling Cthefis) te opperen, verftomde mij als ’t ware; en KLO pe STOCK, die veel meer begeerte had, om mij zijn gevoelen deswege te doen kennen, dan om het mijne te vernemen, „drong in ’t geheel niet op eenig antwoord. „ Wat mij be- » treft,’ dus vervolgde hij, „ik verklaar mij voor VOLTA I- » RE, en ik grond zulks op verfcheidene redenen; de eer- „ fte’... Hij gaf mij een dozijn redenen, welke te za- men eene zeer lange rede opleverden, Daarna fpràk hij mij van zijn verblijf te Dresden en in Deenemarken, van de eer- bewijzen , hem daar toegebragt , en van de overzetting , wels ke een Emigrant toen van zijne Mesfade vervaardigde, In BEZOEK VAN KLOPSTOCK BĲ MEYROUW DE GENLIS, 2) dit ganfche onderhoud bedroeg mijn aandeel geen zes fylla- ben. fcheid , zeer voldaan over’ mijne -converfatie ; immers hij zei- de dien avond tot een’ mijner vrienden , dat hij mij zeer be- minnelijk had- gevonden, Zeker, op zulk eene wijze komt men al heel gemakkelijk aan dien lof! (*) C*) Zou Mevrouw De GENLI Są, ecne Vrouw, en wel eene bejaarde Franfche Vrouw , ook gaarne zelve het woord gevoerd hebben? Vert. VERREGAANDE IJDELHEWD VAN MEVROUW DE GENLIS, BIJ HARE ONTMOETING VAN DR, GALL. l (Uit hare Mémoires.) — De Prinfes DE BAUFFREMONT kwam mij, op zee keren morgen, afhalen, om een bezoek af te leggen bij de Hertogin DE COUR LANDE.(?) Ik vond aldaar een uitgelezen, vrij talrijk gezelfchap , en, toen ik opftond om te vertrek- ken , hield men mij terug, elkander geheimzinnig in het oor fluisterende: „ Zij moet het mede bijwonen.” Te vergeefs poogde ik eenige inlichting te verkrijgen; en, toen, na vere loop van een kwartier uurs, een kamerknecht verfcheen , zeggende: „ Alles is gereed,’ verbeeldde ik mij, dat er een of ander klein feest bereid was, waarvan men wilde, dat ik getuige zoude zijn, Allen ftotiden op, en de Hertogin ge- leidde ons naar de zaal, Ik had mj voorbereid op een bew vallig tooneel , en ftond alzoo niet weinig verbaasd -over hete geen zich aan mijn oog vertoonde, In het midden des ver- treks was eene tafel, en nevens dezelve een lang in het zwart gekleed man van een flreng voorkomen. Men doet mij na- der treden; en wat aanfchouw ik! eene tafel, geheel bedekt met doodshoofden. Het was GALL, die eene les over de Schedelleer zoude houden. Men zeide hem niet, wie ik was, en hij ving aan: de les kwam mij belangrijk voor, en ik was zeer voldaan; bij gevolg ben ik niet van meening , dat dit ftelfel tot het Materialismus leidt. GaLrL wil al. leen door daadzaken bewijzen, dat wij geboren worden met verfchillende vatbaar- en geneigdheden; maar hij voegt er fteeds bij, dat zedekunde en Godsdienst dezelve kunnen wij- zigen, verbeteren, of volmaken; hierin is niets nieuws, of heigeen betwistbaar is, ten zij de proeven en teekenen , wel- 30 VERREGAANDE JJDELHEID VAN MEVROUW DE GENLIS, ke deze verfchillende vatbaar- en geneigdheden doen kennene Ons aan de doodshoofden de onderfcheidene uitpuilingen aanw wijzende, zeide hij ons, dat alle de zich in het benedendeel des hoofds bevindende dierlijk waren, en kwade en lage ge- neigdheden aanduidden; terwijl alle de in het oppergedeelte en aan het voorhoofd aanwezige geestelijk en edel waren : hij befloot met ons de fchoonfte en zeldzaamfte van alle verhe= venheden te vertoonen , dewijl dezelve , zeide hij „drie deug- den aanwezen, — godsdienftigheid, zielsverheffing, en vol-- ftandigheid; deze bevindt zich boven aan het hoofd en op- het midden. l Deze verklaring gaf mij heimelijk bijzonder veel vermaak „ naardien ik zelve.dezen knobbel heb, en wel tot eene inder- daad zeer buitengewone grootte. Ik laat mij op deze roem- rijke verhevenheid wel niets voorftaans maar ik nam toch voor , dezelve, ter gelegener tijd en plaats, aan GALL te doen kennen , waarcoe zich weldra gelegenheid aanbood. Er werd afgefproken, dat het ganfche gezelfchap den volgenden mor- gen bij mij zoude komen, en dat ik aan hetzelve de boekerij van het Arfenaal zoude laten bezigtigen. Zij kwamen, eu GALL was van de partij. Toen zij nu in mijne zaal bijeen waren, trok ik hem tér zijde in de fchuinte van een ven- iter; ik had geen hoed op; ik Ket hem mijn hoofd voeleu, en terftond riep hij met geestdrift uit: „ Acht wat is dat p fchoon !” Hij vermeldde aan het gezelfchap de oorzaak zij- Eer bewondering; en de Heer DE TALLEYRAND, op mij wijzende, zeide: „ Gij ziet, ‘Dames, dat zij geene fchijne » heilige is.” à IETS, RAKENDE HET CHRISTELIJK MAANDSCHRIFT. De Heer CAPADOSE, door de bekende antipodifche be- fmetting niet min dan zijn vriend en lotgenoot aangetast , viel, onder anderen, het bekende Christelijk Maandfchrift, door de Ringbroeders van Amfterdam, onlangs zeer hard, Ik wil in het geheel niet onderzoeken, of de ijlende bij toeval hier of daar raak moge hebben geflagen ; maar gewis is het van belang, dat een werkje, door zoo achtbaren kring als het zijne erkend, bij alle Mberaliteit , met.bijzondere bedachte zaamheid worde gefchreven. Verre zij het al wederom van mij, te willen beweren, dat dic niet gefchiedt. Ik lees het IETS , RAKENDE HET CHRISTELIJK MAANDSCHRIFT, â: boekje doorgaans met veel genoegen, Maar ik wil niet ont. kennen, dat her tuk, welk Deel IV, No, XI, bijna geheel wult, mij toefchint niet volkomen wèl te zijn bekookt (gelijk men zegt). Ware het eene bloote gedachte,eene voors geftelde gisfing, ik zou er niets tegen hebben; maar als volksteef zoo uitvoerig en ftellig voorgedragen (fchoou dan ook proeve genoemd) kan het mij niet behagen, En is het niet een ligt oncftaand, als natuurlijk gebrek van zuik een Maandfíchrifc , dat de Collegas elkanders voorgeftelde gedache ten en verklaringen niet gaarne beftrijden, ja zelfs de Re- dakteur, al verheft hem dan zijn rang ook iets boven de anderen , niet gaarne aanmerkingen daarop maakt? Het is waar, de fchrijver zelf van her bedoelde ftuk oppert zwarigheden, of laat die kwanswijs door een’ derden opperen , om ze ver- volgens zegepratend te weêrleggen. Maar ik (bij voorbeeld) heb andere bedenkingen „die ik echter,tot den Ring niet bee boorende, bij het Christelijk Maand/chrift niet mag te berde brengen , of zelfs , lid zijnde,om de broederlijke befcheiden. heid, ligt niet wil aanroeren, Het is trouwens een boekje voor bet volk, en daarin moet men niet mer elkander ftrij- den; dit zou den invloed ten goede flechts hinderen; maar dan moet men ook geene ftellingen of verklaringen opperen, die aan bijzondere bedenking onderhevig zijn. In allen geval. Te zal bet wel geen groot tradeel ftichten, zoo ik, zonder mij te noemen, en dus zonder eenig ontzag of vooroordeel op re wekken, in het tegenwoordige, zoo algemeen gelezene Tijdfchrift, eenige zwarigheid tegen hect bedoelde ftuk in het midden breng: niet omdat er, op zichzelve, eenige ketterij of gevaarlijke ftrekking, voor leer of zeden, in opgeflocen ligge; maar omdat het mij toefchijnt, van dat aannemen van ongegronde voororderffellingen, en dat dwingen tot meer natuurlijkheid en aannemelijkheid, niet te kunnen worden vrije geplèit, welke de vijanden eener gezonde uitlegkunde ons gaarne voor de fcheenen werpen. Men zal reeds lang hebben ingezien, dat ik de Proeve eener verklaring van de Gelijkenis des onregtvaardigen Rent- meesters, Lucas XVI: 1—13 (in gemeenzame brieven) bedoel, Het bijzondere, dat wij in deze verklaring aantreffen , is, dat de Rentmeester vooronderfteld wordt, door de fchuldenaars , dat is, naar eene meer algemeen aangenomene opvatting, door de hoevenaars of pachters der Heerlijke landgoederen, te zijn aangeklaagd , ter oorzake dat hij hen, door te groote huren \ ‚ 32 IETS te vorderen, uitmergelde; terwijl de Heer intusfchen, niet- meer dan het billijke ontvangende, daarvan teffens onkundig bleef. De reden dezer vooronderftellingen loopt in het oog. Nu immers heeft de Rentmeester, na de ingekomene befchule diging , niets anders te doen, dan zijne verkeerdheid zoo ras mogelijk te herftellen, en op die wijze de goede gunst der landlieden, en ligt ook de vergiffenis van den Heer, te win- nen. Er is, wel verre van iets onzedelijks , niets dan eene waarfchijnlijk nog wel tijdige, en in allen gevalle verftandige bekeering in te ontdekken, Al het ftootende der Gelijkenis valt op eens weg. — Ja, al het ftootende , maar ook al het bijzondere, treffende , naar het ons voorkomt, Het is eene gewone bekeeringsgefchiedenis , als van iemand ‚die in doods. gevaar befluit, voortaan een’ beteren weg in te flaan, en, gelukkig herfteld zijnde, daarbij mogelijk ook blijft. En hiertoe worde hypothefen gemaakt, welker laacfte althans niet blijkt gegrond te zijn, en ten deele zeifs ftrijdig is met de letter van den tekst. De befchuldiging was, dat hij zijns Heeren goed doorbragt, niet dat hij deszelfs boeren uitmer- gelde, Of laat zich het eene zonder het andere niet begrijpen ? „Ik beken wel, dat er voor den ongeoefenden lezer iets hards in de Gelijkenis ligt. Men moet wel zorgvuldig op het bunt der vergelijking letten, om door dezelve niet eenigzins in de war gebragt te worden, Doch dit fchuilt in de om- kleeding, niet in de bedoeling. Het is de éénige plaats in den Bijbel waarlijk niet, welker voorkomen ons bevreemdt 3 en VAN DER PALM zegt er te regt van,,dat men haar met Oostersch gevoel moet lezen; gelijk ons ook de verwijzing van den Heer BROUWER op de Gelijkenis van den onregt- vaardigen Regter, bij welken God zelf vergeleken wordt, hier geenszins ongepast voorkomt, De Bijbel moet vooral uit den Bijbel verklaard en door gemeenzaamheid met den- zelven verftaanbaar gemaakt worden, Omtrent dit laatfte punt zijn de fchrijver en ik het volkomen eens. Ik betuig daar- enboven gaarne, zijn ftukje voor het overige met uitftekend genoegen te hebben gelezen, als helder, bedaard en in een’ uitnemend goeden ftijl daarneder gezet, ja bevallig omkleed, Nog meer: onder een’ der brieven vinden wij de naamlecter W.: wij kennen onder de Amfterdamfche Ringbroeders twee van dezen naam perfoonlijk „en weten waarlijk niet, wien voor den achtingwaardigften en beminnelijkften man te houden, Doch magis amica veritas, De Gelijkenis duidt gewis niers anders aan , rad RAKENDE HET CHRISTELIJK MAANDSCHRIFT. ... 33- dan dat wij, daar het oordeel ons is aangekondigd, niet moe- ten dralen, de in zichzelve onwaardige bezittingen, over welke wij hier te befchikken hebben, tot Gode welbehage- lijke en vele zonden bedekkende einden aan te wenden, VERGELIJKENDE OPGAVE DER UITGEBREIDHEID ENZ, VAN DRIE GROOTE RIJKEN, i (Uit de algemeene Statistik van HA 3SE L.) Het Ottomannisch Keizerrijk, T , | Vierkante mijlen, en tijde dat ORK HAN zijnen zetel ves- tigde te Brousfa in 1330 e e « » e « o « o 8,990 Onder sOLIMAN II, ten toppunt van deszelfs magt 57,800 Tegenwoordig t e se e ù è» > ùo o « o 43:654 Het Rusfisch B Onder iwan: I in 1462 „. o. Tegenwoordig (met 11,300,000 inwoners) e « e e 5,027 HET GETAL DER TEGENWOORDIG BESTAANDE JODEN. (Uit de Gevgraphifche ) Ía Europa bedraagt derzelver getal . . . « « 1,918,053 In Azië è > >» © ee € o o Ò ù o o 9 738,000 In Afrika © . . o > ù o o ùo e … o o o 504,000 In Amerika . © èo ù ùo e ù> ù òè © o ò oœ 5,700 In Oceania e o a o oo o o o o “a oe e so - 8,165,803 VERSCHRIKKELIJK UITEINDE VAN SIR CHARLES MAC » CARTHY DIJ DE ASHANTJNEN. U: de Annales des Voyages VAnEYRIESCNMALTE-BRUN, MENGELW. 1826, RO, Ie C Ea 38° VERSCHRIKKELUK UfTRINDE VAN sÍR CHARLES MÁC=CARTIY, Oct. ‘1825, meien wil het favolgendé over: '„ Een der Heelmeesters , die Sif-MAC-CARTHY if Zijnen rfoodlottigen kfijgstogt tegen de Ashtantijnen vergezelden ‚is uit zijne harde gevangenfelhap bij deze wreêde Afrikanen teruggekomen. Hij is ooggetuige geweest van-her uiceinde-des retina welke barbaarfche ftraf* Je hhh aan de Officieren ‚ die met hem gevangen. waren- genomen , werd uitgeoefend., : Na hen in de verfchrikkelijkfte pijnen eene poos te hebben laten ver= blijven, gaf men hun den genadeflag:; ‘en diende den Koning en zijne voornaamfte Opperhoofden, op een groot feestmaal „ het Kart des Generaals voor, waarvan elk iets nuttigde.” Kad 4 l ; ` Lo OPWBKKING AAN. NEDERLAND , TEN BEHOEVE DER GRIEKEN „- DIE VOOR HUNNE ONAFHANKELIJKHEID STRIJDEN. o Dieu! la Grèce, libre en fes jours glorieux , N’ adorait pas encore ta parole éternelle ; Chrétienne, elle est aux fers, elle invoque les Cieux! Dieu vivant, fen! vrai Dieu, feras Pu- moins pour elle Que Jupiter et fes faux dieux? Rd s ? CASIMIR DELAVIGNE ` WW eer heeft, na de eeuw van fmaad en fchand’, Het diepgezonken. Griekenland, Door moed bezield , het hoofd verheven; Weér gordt , ten fpijt der halve Maan, De Griek het blinkend krijgszwaard aan, Voor de eer van *t Kruis, in Hellas dreven, Lag creurdé, in’ aâklig Zwârt gehuld , Door ’t drukkend’ wte met rôuw vervuld, „De Vrijheid op de Heldehgravén ; En % land , waar Solon wetten fchonk , Waar Plato door zijn wijsheid blonk, Zag ’t lijden van verguisde flaven, Thesfaaljens bloeijend Lauwerbosch j Weleer getodid in hemeldos; ` Verheerlijkt door Apollo’s: koren , B, OPWEKKING AAN NEDERLAND , TEN’ BEHOEVE DRR GRIEKEN. 3$ Stond doodsch, beroofd van arke En zag geen’ euklen zornneftraal. Van Pindus heilge toppen gloren, Maar de Almagt fprak : de nacht verdween, En ’t beerlijkst morgenrood verfcheen, En deed weêr °t land in lichtglans gloeijen, “De Griek, door ’t weldoend licht beftraald , Ontwaakt, voelt wat zijn wezen faalt, En vliegt ten ftrijd, en breekt zijn boeijen, - Het vuur der wraak , zoo lang gefmoord , Barst thans in heldre vlammen voorr 3 Het woedt op 'Fempe!s en Moskéën: De fchrikbre moorddolk wordt gewet, En °t fiddrend kroost van Mahometh IJse bij der Grieken Eertroféën. De Sultan, op zijn’ ijzren troon, Staart woedend op d’ ontvangen hoon, En huurt en vleit zijn Janitfaren , Ontvlamt hun zin op bloed én buit, Strooit goud met volle handen uit, En hitst hen aan op Christus fcharen, Gelijk een maaijér ’t koren velt, Zoo maait hun wraakzwaard held bij held, Voor *t wigt der overmagt bezweken ; En, met Godslastrend hoongedruisch , Befchimpt hun woede Christus Kruis, En knielt voor Mecca's logenteeken ! ‚Maar 't bloed is °t heilig martelzaad , `i Waaruit een heldenfchaar oncftaat, De moord aan vrouw en zuigelingen Roept duizenden ten héilgen ftrijd, En Omar’s kroost ziet, bleek van fpĳt, Den zegepalm zijn vuist ontwringen, — Nog,zet het alles op’ het fpel, Nog blaakt hét in den naam der Hèl, En woedt op Christus onderdanen 3 En de eertijds vrije heldengrond, Waar °t Tempelkoor der Wijsheid ftond , Verfmoort in bloed, verftikt in tranen, C a. br 39. OPWEKKING AAN NEDERLAND , Gelijk een fchip op d’ Oceaan, Geflingerd door den noodörkaan, Door °t flikkrend blikfemvuur befchenen , Langs hemelhooge golven klimt, Zoo dobbert, door ’t gevaar begrimd, De wrakke Staarshulk der Hellenen. Hun bange noodkreet ftijgt omhoog 5 Angstvallig tuurt hun dwalend oog Van Misfolunghi’s droeve boorden, Van Scio’s uitgeplonderd ftrand, En zoekt voor °t zuchtend Vaderland Zijn redders bij de teelt van ’t Noorden, Ook , Neêrland , op uw vrij gewest Is Hellas fimeekend oog gevest: Thans kunt ge uw’ ouden deugdroem ftavens Pleng, edel volk, ter hulp bereid, Op °t outer der Weldadigheid Voor Griekenland uw milde gavent De reuzenkamp aldaar geftreên., Het is geen kamp van Mogendheén, Die naar bebloede lauwers dingen , Wier wenk het volk ter flagting leidt: Neen, ’c is de kamp der Menschlijkheid, De kamp van Christus volgelingen! Als Mecca's Maan , hoe bleek ze ook praal’ ki Den gloed van ’t Godskruis overftraal’ , En ’t Oost op nieuw in *t dwangjuk fmede; Dan breekt, na d’ uitgeftormd’ orkaan, Weêr de ijzren Eeuw der heerschzucht aan, En bant het.Rijk van Licht en Vredet Dan zinkt de glans van Christus leer Verdonkerd aan de kimmen neêr, En derft voor ’t Oosten kracht en luister ; ' En ’t oord, waar God dat licht ontftak , Toen door Zijn’ geest er Paulus fprak , Wordt weêr de zetelplaats van °t duister. Maar Hij , wiens wil ’t Heelal gebiedt, Gehengt die maat van gruwlen niet: TEN BEHOEVE DER GRIEKEN, Hij heeft op Hellas ’t oog geflagen;: En hoe de Hel nog woede en tier’, Eens treft haar °t wrekend blikfemvier, Eens zal weér *t licht der Vrijheid dagen, Komt dan, wat Godsdienst ge ook belijdt, Aan Griekenland uw hulp gewijd: Snelt naar ’t altaar der Menschheid henen ! En gij, wien ’t lot zijn gunst onthield , Bidt, bidt, in °t ftof ter neêrgeknield, Van God de redding der Hellenen ! Ziet gj dat kunstloos praalgefticht, Door ’*t gloeijend morgenrood verlicht, Aan Misfolunghi’s vruchtbre ftranden, Waarbij de traan der Grieken vloeit, En ’t cipresloover eenzaam groeit? — - Daar rust de zoon uit verre landen ! Daar rust Brittanjes eedle zoon, (*) De reuzenbard, wiens Godentoon De ziel verhief op aadlaarsvleuglen, Die vaderland en erf verliet, Om daar, waar de Arethufa vliet, Het woên der dwinglandij te teuglen. Daar rust die bloem , zoo vroeg gemaaid, Dat zaad, voor de Eeuwigheid gezaaid, Waarop de traan der weeuwen regent, En ’t weesjen treurt, in rouw getooid: Ziet, hoe hun hand er bloemen ftrooit ; Hoort, hoe hun mond den dooden zegent! Die zegen dale ook op u af, Die traan dauwe eens ook op uw graf, Als ge aan den dood uw tol moet geven ; En fchoon u de aard’ geen eerzuil fticht,, Uw naam wordt toch in ’t eeuwig licht Van ’t heilig Godsboek aangefchreven, Wanneer eens °t licht der Eeuwigheid Op °t wolkäzuur zijn glanfen fpreidt , (*) Lerd EYRON. 37 hi 88 OPWEKKING AAN NEDERLAND p TEN BEHOEVE DER GRIEKEN. Dan leest ge uw’ naam ind’ Englenkoren ; Dan zult ge uit ’s Heilands mond verftaan z n» Gij boodt uw’ broeders redding aan : „ Geniet het loon, uw’ deugd befchoren!” Komt dan, wat Godsdienst ge ook belijdt,- Aan Griekenland uw hulp gewijd: Snelt naar °t altaar der Menschheid henen! En gij, wien °t lot zijn gunst onthield, Bidt, bide, in *t ftof ter neêrgeknield, Van God de redding der Hellenen ! Ras breekt dan °t heerlijk tijdvak 2an, Waarin de juichtoon op zal gaan: » De zon van Hellas is herrezen! _» Bezield door Christus Hemelleer, » Schiet zij haar ftralen, als weleer, » Maar fchooner nog , op °t aardrijk neêr, „En zal Euroop tot zegen wezen!” Rotterdam. A. VAN DER HOOP, JUN. t HET NIEUWE JAAR. D: koude Wintermaand heeft beek gevloerd en ftroomen,’ Een’ diamanten krans gehecht aan ftruik en boomen; De versch gevallen fneeuw is °t maagdenblank gelijk; Het fchitterend azuur aan flonkerfterren rijk; - Het hoekje van den haardg waar heldre vuurtjes knappen, Gefchikt voor zoete boert en °t kinderlijke fnappen 5 Het vooglenheer is tom; maar in de kostbre zaal Streelt ons der vrouwen ftem meer dan de nachtegaal ; Wij hooren in ’t akkoord der wakkre kunstgenooten Een Meilied, fchboner dan op ’t jeugdig groen gefloten ; En, hoe de tortel klage, als hem het gaaike ontviel , Oneindig dieper fnijdt de treurzang door de ziel, Geen rund of darclend ros moog’ door de weiden fpringen , Nu hupplen in ’t vertrek de maagd en jongelingen ; En, is ook niet de vloer als frisfche zoden malsch , Toch zweeft de hindenvoet, bij °t flingren van den wals, , Mogt foms ons ook de tijd in `t bar faizoen vervelen , De Schouwburg is gereed, en wisfelt vaa toonecelen ; d HET NEUWE JAAR, 89 Voor "toor, niet al te kiesch, vertoont men hier de klucht, En, wie gemaklijk fchreit-, ftort foms een’ traan en zucht, Zijn velen van de jeugd nog niet aan ’ zalig vrijën , Misfchien valt de eerfte. vonk op lieye fpeelparrijën ; En blijft er dan nog tijd, een uurtjen onbefteed, Soirées , tbés danfans zijn tot bunn’ dienst gereed, Zoo kan die ftrenge maand der levensvreugd niet fchaden: De rozen bloeijen hier, al dorden ook de bladen. De barre winter valt het vrolijk hart njet bang: Geen zoete pret vermogit, geen avond is te lang. 