VADERLANDSCHE LETTER OEFENINGEN
ROBERTSON, Hist. of America, in 4to, Vol. IL, bl, 350, enz Van de Nederd. Vers. IV, Deel, bl. 184, Enze 5 miie m vm Ba wë ERR ë O m rn Din gen lee annen o wm EN BEKEERING DER NEGER- SLAAVEN, gei ne Negers , Christenen geworden , ophouden van Slaaven te weezen , en dat zy, naar gelange zy in Godsdienst- kennis toeneemen, min getrouw, min werkzaam en vlytig worden. —— ‘Voegt hier by, dat de jongfte Oorlog , te midden van veelvuldig kwaad , °t welk de Oorlog altoos naa zich fleept, gepaard gegaan heeft met een toevallig uitwerkzel , °t geen , wat men er ook , het ftuk uit een Handeldryvend oogpunt befchouwd zynde, over denke, ik niet chroom, uit een Godsdienftig gezigtpunt bezien, een zegen te noemen. .Naamlyk , dat dezelve grootlyks ver, hinderd en verminderd heeft, dien fchandlyken Handel „ waarin ons Land zints lange jaaren den voorrang gehadt heeft den SJaavenhandel op de Kust van Africa. ’t Ge- volg hiervan is geweest, dat verfcheide onzer West - Indi- fche Planters bewoogen zyn, om hunne Slaaven , inzonders= heid de Vrouwen en de Kinderen, met eene meer dan gee woone bezorgdheid en toegeevendheid te behandelen , om het gebrek aan toevoer der Negeren-vergoed te krygen „ door eigen Voortteeling op de Volkplantingen (*). Joie | ec- ' (®) 'Er valt weinig aan te twyfelen, of dat kan gemakiyk ois, gevoerd worden , door het aanwenden van de verëischee oplete tendheid , door byzondere voorregten toe te ftaan, ja beloonin- gen en vryheid aan de Moeders van talryke Huisgezinnen; door meer rust en beter voedzel aan de Negers te verleenen, en door verfcheide andere middelen , die de Menschliefde en gezonde Staatkunde natuurlyk voorfchryven ; en, fchoon dit, in den bes givne, met eenige kleine kosten mogt gepaard gaan, en iets ver. minderen van den thans uitgevoerden arbeid , zal dit alles ruim en rykelyk vergoed worden , door het befpaaren van het veele vuldig geld, doorgaans tot den aankoop van nieuwe Slaaven be- fteed , als mede door de groote en erkende beterheid van in- „geboorene Negers , boven de ingevoerden. Zie Hiffory of Ja- maica, Pp. 436. 437. 439. [Een Engelsch Schryver heeft te , deezer dage een Stukje uitgegeeven, onder den tytel: A few Words on the Nature of the Slave Trade , and the Meafures, which ought to the adopted, 1791; waarin hy beweert, dat een onmiddelyk volftrekt verbod des Invoers , van nieuwe Nes» gers uit Africa na de West-Indifche Volkplantingen , niet alleen fchaderyk zou weezen voor de Eilanden; maar ook voor de Africaanen zelven. Zeng oordeels, moest deeze fchriklyke Han- del allengskens afneemen, en hy denkt, dat zulks, door voorzig- tige en verftandige inrigtingen, welke hy aan de hand geeft, in. den tyd van tien jagren zon kynnen volbragt worden, Mert.) 7 Y 5 geg DE BESCHAAVINC „ DE VERBETERING, deeze verftandige en menschlyke handelingen eene vast geftelde en algemeene gewoonte werd, zou zulks het werk der Onderwyzinge en Bekeeringe zeer veel gemaklyker maa- ken, door eene opeenvolging te verfchaffen van jonge Weger- Leerlingen, kundig in de Engelfche Taal, gemeenzaam met de Engelfche gewoonten, en niet bedorven door de Heiden- fche beginzelen, en de woeste zeden , waar mede de be- ftendige Invoer van nieuwe Slaaven, uit. America, hun a toos befmet „en, in weinige weeken , doet vergeeten alle die gevoelens van Zedekunde en Godsdienst , die de arbeid van jaaren hunne gemoederen hadt ingedrukt. … Dit alle zyn overweegingen , welke aan de Societeit gunftiger uitzigten openen , dan dezelve immer hadt. De oogst in dit oord belooft veel rykelyker te zullen wee- ‚zen, dan wy tot nog inzamelden ; en zulks mag ons wel aanmoedigen, om ‘er te meer onze aandagt op te vestigen, en een grooter aantal arbeiders derwaards heen te zem- den. —— Wanneer men dit befluit genomen heeft, zuk ‚len wy het ongetwyfeld noodzaaklyk en regtmaatig keu- ren, eenen aanvang te maaken met de Negers, in de Bar- bados ons byzonder toevertrouwd (*); om te beproeven, hoe verre het werk der Bekeeringe daadlyk kan worden voortgezet , en alle mogelyke middelen aan te wenden ; om hun eerst te befchaaven; en dan, "rt geen ongetwyfeld kan gefchieden, hun niet alleen Christenen in naam , maar Christenen in de daad, te maaken. De Societeit heeft zeker, altoos , de pryzenswaardigfte bezorgdheid betoond , voor het tydlyk en eeuwig welvaae ren der Slaaven , op haare Plantadien in dienst. Zy heeft, aan derzelver Oppasferen , de ftelligfte en ftriktfte bevelen gegeven, om hun met alle tederheid en menschlievendheid te bejegenen. Zy heeft een Onderwyzer aangefteld, alleen gefchikt om hun in de Leerftellingen en Pligten des Chris- derdoms te onderrigten. Zy heeft zorg gedraagen , dat haare Negers geregeld opgeroepen werden, tot het bywoo- nen vån de openbaare Godsdienstoefening , en , zonder eeni- ge inbreuk , de rúst te genieten a op welke zy des Zom dags regt hebben. Ten dien einde, heeft zy hun den na- middag van dèn voorgaanden dag, ten hunnen cigenen ge- _ brui- ` (°) Zekere Landen in de Barbados, aan de Societeit by Uiters ften Wil befprooken door den Generaal CODDRINGTON, tot zekere bepaalde einden daarin uitgedrukt EN BEKEERINC DER NEGER -SLAAVEN. 323 pruike chonken ; en haare Aantekeningen zyn vol van de ferkffe en ernftigfte aanmaaningen aan den Onderwy- zer , om zyne uiterfte poogingen in te fpannen, tot hee inboezemen van regte beginzelen des Godsdiensts , in de moederen der Slagven 5 een (tuk, °t welk de Societeit in baare Schriften verklaart, nooit op te zullen geeven (*). Dit , men moet het erkennen, zyn wyze en met de daad Christlyke fchikkingen , en hoogst voegende aan het Character van deeze eerwaardige Societeit. Doch ‘er valt zeer aan te twyfelen, of. men zich altoos ftipt aan die In- rigtingen gehouden, en dezelve in de beoogde uitgeftrekt- heid, uitgeoefend heeft; of, by aldien dit gefchied zy, is er maar al te veel reden om te vreezen, dat ze geenzins ten vollen beantwoord hebben aan de goede oogmerken der Societeit. De waarheid der zaake is, dat dit uitmune tende beginzels zyn ; maar °t zyn ook alleen beginzels van eene kragtdaadige , en weezenlyke , Bekeering der Negeren, Een grondflag is gelegd , doch deeze moet, myns oor- deels , breeder en dieper gelegd worden „ eer dezelve een gebouw van genoegzaame fterkte en hegtheid zal draagen, an ên ZO bekwaamiyk zamengevoegd , dat het opwast tot ə, ten heiligen Tempel in den Heere, en eene duurzaame as woorftede Gods , door den Geest (De D Het is, met één woord , het duidelyk en beflist begrip van ieder, die het onderwerp naauwkeurig heeft nagegaan, en gelegenheid gehad heeft , om , jaaren lang, de geaart- heid , de neiging , de zeden , de bekwaamheden, de bee handeling en den toeftand onzer Negerflaaven na te gaan, dat zy, in hun tegenwoordigen toeitand van vernedering, ezonken, gelyk zy zyn, beneden het peil des Mensch oms , enkel behandeld als Dieren ten arbeid verweezen , bykans geheel uitgefloten van de befcherming des Staatsbe- ftuurs , en de voordeelen des gezelligen leevens , byna ten eenemaal beroofd van alle vertroostinge en aangenaamheden, die den geest opbeuren, de eerzugt wekken, en de hoop levendig houden , naauwlyks bekwaam zyn, om eenige diepgaande en duurzaam byblyvende indrukken van den Godsdienst te ontvangen. — In de daad, men heeft eene zekere maate van vordering en befchaafdheid altoos noodig gevonden - om de ziel voor te bereiden „ tot het aannee- . men (®) Zie The Society's Journals, 1769. | CT) Een. IL at, 22. x24 DE BESCHAAVING , DE VERBETERING men der Godlyke Waarheden van de Openbaaring ; en. „wanneer de grond niet eenigermaate ontgonnen, beárbef en verbeterd is, door eene gefchikte aankweeking, zal het zaad , daarin geworpen, naauwlyks ooit daarin wortelen ‘of met weeligen groei opfchieten , en tot volmaaktheid vrugten dräagen. | | Indien wy, derhalven , immer hoopen eenige aanmerkens- waardige vorderingen te maaken in ons weldaadig ooge merk, om onze Negeren de voordeelen en zegeningen vaa den Godsdienst te doen erlangen , moeten wy hun eerst eenige der voordeelen en zegeningen der Maatífchappye, en Burgerlyk Staatsbeftuur, doen fmaaken. Wy moeten, voor zo verre zulks mogelyk is, hun en hunne Gezinnen om losmaakelyk aan den grond, welken zy bewoonen, hegten, hun eenig belang daarin geeven, hun eenige regten en voordeelen fchenken, waaraan zy zich laaten gelegen leg- gen; wy moeten, door vastgeftelde wetten, hun befchere men tegen allen overlast en onregt, hunne Verftanden op- klaaren, hunne Zeden befchaaven , hun gewennen tot het bedwang van een wettig Huwelyk , tot, de zorg voor hun Gezin, en het genot van de aangenaamheden des Deg, Iyken leevens. Wy moeten hun {taat allengskens verbete- ren , naar gelange zy zulks kunnen draagen , en zelfs aan een zeker getal van de meest verdienenden toeftaan , hun- ne Vryheid by trappen uit te werken, (volgens het plan, "E welk gezegd wordt in eenige Spaan/che Vastigheden be- paald te zyn,) als eene belooning van uitfteekende vere dienften , vlytbetoon, en van meer dan gemeene vordering in de kennis en de betragting des Christendoms (*). (*) De Spaanfèhe Turtgting, op welke ik doel, zegt men, dat plaats grypt in de Mavannah, en komt hier op neder: Zo rss een Slaaf aan land gekomen is, wordt zyn Naam , Koopprys enz. opgefchreeven in een openbaar Register; de Meester is ver- pligt, volgens de wet , hem , behalven den Zondag, één dag ter week voor hem zelven te vergunnen; zo. dat, indien hy op dien dag verkiest voor zyn Meester te werken , hy daar voor het dagloon eens Vrymans ontvangt; en °t geen hy, door zyoen arbeid, op dien dag wint, wordt door de wet zo zeer en zeker zyn eigendom, dat zyn Meester hem ‘er niet van kan berooven. Zo ras de Slaaf in ftaat is een anderen werkdag te koopen, is de Meester gehouden, hem dien voor een. geëvenredigden prys af te ftaan; neamlyk een vyfde gedeelte , van ‘t geen hy oo: Spronglyk kostte : en desgelyks de vier overige dagen, zo n EN BEKEERING DER NEGER -SLAAVEN. 323 Dit alles kan gedaan worden , gelyk de meest ervaarenen in dit ftuk beweerd , en , myns oordeels , beweezen heb» ben , zonder het geringfte nadeel van de regten , den ei- gendom „ of de winften der Planters: en , wanneer men een Plan van deezen aart eerst invoerde in de Landen der Societeit , is ‘er alle reden ter wereld, om "er de heil- zaamfte vrugtgevol en van te verwagten , niet alleen ten aanzien van den Godsdienst , maar ook van de tydelyke voordeelen. In den tegenwoordigen toeftand deezer Lan- den , kan het niet wel ondernomen worden. De óngele- enheden, waarin dezelve, door een reeks van de allerone gelukkigfte voorvallen, vervallen zyn, hebben de Societeit genoodzaakt het betont daarvan, voor eenige Joaren, uit igen handen te geevens °t welk het ongeraaden ja ondoen- lyk maakt, de nu voorgeftelde fchikkingen, gaar in de volfte ui ektheid te doen plaats grypen. Indien egter iets van het voorgedraagene de aandagt der Societeit ver- dient, mag zy in haare raadpleegingen Ter op bedagt zyn, maatregelen te beraamen, welke tot dit groot ontwerp be- trekking hebben , en allengskens den weg bereiden, ter volkomene volvoeringe op den gepasten tyd , wanneer zy, waar aan niet te twyfelen valt , de hartelyke toeftemming en medewerking zullen ondervinden, van dat waardig en goeddaadig Lid der Societeit, aan °t welk zy, voor tegen- woordig , hunne West-Indifche Eigendom hebben opges en.. at onze Zendelingen in Noord- America betreft , in welk eenen ftaat zy zullen blyven na de groöte Omwente- ling, de Slaaf °t vermogen heeft, om ze af te doen, en dan heeft hy zich vry gewerkt. Zie Mr. sHarP’s, Appendix to the Juft Limitation CS Slavery, &c. pe Si, —— 'Er is iets bevallige en goedaartigs in deeze Inrigting, °t was zeer te wenfchen, dat lets van dien aart ten minften beproefd mogt worden op eenige der Engelfche Eilanden. Mannen van veel oordeel en ondervin. dinge , in het beftuur onzer West-Indifche Volkplantingen , beb. ben, op goede gronden en na ryp beraad, gedagt , dat, indien de Negers op onze Volkplantingen allengskens vry wierden , (want alle verbetering van hun toeftand moet zeer grapswyze gefchieden 3 op eene wyze gelykfoortig aan de voorgeftelde „ en zy naderhand door hunne eigenaaren gehouden werden als Dagloonders , voar een bepaalden prys , deeze verandering niet min voordeelig voor den Planter , dag goeddaadig en medelydend voor den Neger, zou weezen. y 326 DE 'DESCHAAVING, DE VERBETERING ling, welke zo onlangs ftand gegreepen heeft op dat Vaste Land, is voor als nog onbekend; en kan, derhalven , ten hunnen opzigte, niets anders gezegd worden, dan dat de Belangen der Kerke van Engeland, in America, door deeze Societeit nooit vrywillig zuilen worden opgegeeven; en dat altoos zullen behouden, en, zo veel wy kunnen, met de daad betoonen , dat zy een rechtmaatig bezef hebben van de verdienften dier uitmuntende Mannen onder onze Zendelingen, die , te midden van de gevaaren en onheilen des Oorlogs , hume getrouwheid onwankelbaar bewaard, en, in een lang doorftaan van de fterkfte beproevingen, hun pligt jegens het Vaderland , de Societeit, en de Ge meenten hunner zorge toevertrouwd, volbragt hebben. Doch , ‘er is nog een ander ftuk, °t welk, voor tegen- woordig, onze aandagt vordert ; ik bedoel de Engelfche Proteftanten in Canada. Men zegt, dat hun getal eenige duizenden beloopt, woonende in onderfcheide gedeelten des Lands, op groote afftanden van elkander. Tet onderwys van deeze , zyn et niet meer dan drie Proteftantfche Geest- Iyken , en deeze allen Vreemdelingen, door het Staatsbe- ur aangefteld en betaald. In geheel Canada vindt men geen één Engelsch Geestlyken van onze Kerkgemeenfchap; „ook is ‘er geen één enkele Kerk den Protestanten toebehoo- rende; zy moeten de Kapellen der Room/chen gebruiken. - Elk moet bezeffen , dat zodanig eene bezorging als deeze; tot onderfteuning van den Openbaaren Eerdienst onder one ze Proteftantfche Broederen in Canada nzins geven- redigd is aan hunne behoeften , en met luider ftemme roept om toevoeging en verbetering. Men mag natuurlyk hoo» en, dat het Staatsbeftuur zelve , op een voeglyken voor» ragt van het geval, zyne befchermende en onderfteunende hand zal uittrekken, aan zo veele verdienstlyke Onderdaar nen, en de Proteftantfche Leeraars vermeerderen , naar lange van het fterk vermenigvuldigen der Preteftantfche woonderen , die, naar allen fchyn, zeer zullen toeneemen, door den toevoer uit andere Landichappen, Intusfchen zal deeze Societeit het misfchien noodig oordeelen , eeni agr te flaan op die gedeelten van Canada, waar de Bngel/ehe ro Befkanten meest verftooken zyn van gepast Godsdienftig On- derwys, en afgefcheiden leeven van de gelegenheden , om zich te vervoegen tot het bywoonen dier wyze van Godsdienstoe« fening, welke met hunne Godsdienstbegrippen overeenkomt. Dan, welke poogingen de Societeit raadzaam oordeele;, ten dien opzigte te aanvaarden, zy zullen volmaakt ei EN BEKEERING BER NEGER - SLAAVEN, dan ken met het groot en noodzaaklyk werk , °t geen ik in deez Redenvoering aanprees. Het eigenlyk tydperk, om het gee heel uit te voeren , moet , uit hoofde van de reeds aange- ftipte redenen, op eenigen afftand in het toekomende van ons verwyderd weezen ; doch, de eerfte ftappen daartoe kunnen onverwyld genomen worden, Wy kunnen, ten minften, een naauwkeuriger onderzoek laaten doen, na de uitwerkzels van den arbeid onzes Onderwyzers , by onze eigen Negers. Wy kunnen , oordeelt men zulks noodig „ nieuwe- bevelen aan hem afvaardigen , en Zendelingen bes noemen na zodanige der Volkplantingen, als dezelve gaar- ne zouden willen ontvangen. Van deeze beginzelen kun- nen wy by ftappen voortgaan , tot de voltooijing van ons Plan , tot dat onze Volkplanting , Ct geen ik vertrouw dat dezelve ten eenigen tyde zal weezen 8 een voorbeeld van naavolging worde voor alle de West-Indifche Eilanden; dat dus dezelve aan de wereld een tooneel oplevere, niet min zonderling in zyn foort, dan loflyk voor ons en onzen Gods- dienst, een kleine Societeit van waarlyk Christen - Negers „ Vervuld met een regtmaatig begrip, en leevende in eene hebbelyke volbrenging van de onderfcheidene Pligten, wels ken zy dan coD, aan hunne Meesters, aan hunne Medeärs beiders,en aan zich zelven, verfchuldigd zyn; beftuurd door vastgeftelde Wetten, en de naauwkeurigfte tugt , nogthans geleenigd door zagtheid en menschlievenheid 5 genietende eenig aandeel in de vertroostingen en voordeelen van een huislyk leeven , ziende hunne kinderen opgevoed in de gronden van Zedelykheid en Godsdienst ; verrigtende humr» ne dagelykfche taak met vaardigheid en trouwe; hunue Meesters aanziende als hunne Vrienden , Befchermers en Weldoeners; en zich zelven vertroostende wegens het gee mis hunner Vryheid, en van hun Geboorteland , door de zorge, gedraagen „, om hun juk zagt., hun last ligt, te an maaken ` om hunne zeden te befchaaven , hunne vere ftanden te verlichten, hunne harten te hervormen, en hun het vooruitzigt te openen in een beter en gelukkiger Va- derland , waar alle traanen van hunne oogen zullen ge- Wischt worden , waar kommer en Slaverny niet meer zyn. Een tooneel als dit, ’t welk, ik hou my des ten vollen verzekerd , verre is van enkel harsfenfchimmig te weezen , zou een wellust zyn voor de Menschliefde ; en eene nieu- we School van Godvrugt en Deugd vormen in de West- lyke wereld , een Kweekfchool van Godsdienst voor alle de Slaaven der omliggende Plantadien en Eilanden, ett mos 428 DE BESCHAAVING, DE VERBETERING mogelyk , in °t einde, voor de geheele Kust van ica; het zou een voorbeeld opleveren van welvoeglykheid ,. or- de, eensgezindheid , vlytbetoon en geluk, ’t geen de an- dere Planters niet zouden kunnen wederftaan ; het zou, kragtdaadiger dan alle de befpiegelende bewyzen in de heele wereld, de veelvuldige tegenwerpingen tegen de Be- keering der Africaanfche Slaaven wederleggen 6. Dat wy ons van deeze edele onderneeming niet laaten af- Schrikken, door het denkbeeld van de meerdere kosten, die daartoe zouden moeten befteeden. De Geldvorderin- gen van elders, waar wy voorheen groote fommen te koste gelegd hebben , zullen waarfchynlyk meer en meer afnee men; de Uitgaven, gedaan uit hoofde van onze West-Indi- fche Landen, zyn thans op een voet van allengskens bes taald te zullen worden, en zelfs het befpaarde van de Zendingen in America , thans openvallende , (indien wy het ondoenlyk of ongeraaden oordeelden , dezelve weder aan te vangen.) zal meer dan genoeg weezen tot alle de einden. van de thans voorgeftelde onderneeming. = Maar, indien dezelve zelfs meer mogt beloopen , dan onze inkomften kunnen draagen, behoeven niet te vree- zen voor gebrek aan noodigen byftand. anneer men . Gem . C°) Dat zulk eene weezenlyke en algetneehe Bekeering der Negeren, als hier boven is aangeduid, geen Ontwerp ia °t wilde , maar met de daad volbrengbaar is, dat het hoegst heilzaam voor de Slaaven en hunne Eigenaaren zou weezen, blykt uit de vor- deringen alreeds in dat werk gemaakt, door de Moravifche Zene delingen. Op de Deenfche Eilanden van Ar, Thomas, St. Croix en St. John, hebben zy omtrent 6ooo Negers bekeerd. Zy hebben ook eene Gemeente van verfcheide honderden op het Eiland van Antigua; en een geloofwaardig Heer heeft my verte: kerd , dat hy, den openbaaren Godsdienst daar bywoonende, bua gedrag zeer deftig, aandagtig , Godsdienftig en gek vondt. Zy gaan ook alle andere Slaaven zo verre te boven in maatige heid, naarftigheid, vreedzaamheid, getrouwheid en gehoorzaam- heid, dat de Planters zich bevlytigen , om de Negers onder het beftuur der Zendelingen te brengen. Op de Franfche Eilane den, is ook de Bekeering der Negeren, door de Roomfche Pries- ters en Zendelingen, algemeen. Het gevolg daarvan is, dat de Franfche Slaaven veel gefchikter, eerlyker, en geregelder in ge- drag zyn, dan die der Engelfthen. Zyn dit nu de uitwerkzels, zelfs van dwaalende Geloofsbegrippen , wat zou men dan niet mogeu verwagten, van de Leerftellingen der Kerk van Engeland, met even veel yvers ingeboezemd? EF BEKEERING DER NEGER - SLAAVEN. sag ééns weet, dat de Befchaaving en Bekeering der Neger- Slaaven, vervolgens, een der groote voorwerpen van onzen Godvrugtigen arbeid zal weezen, wanneer wy een gefchikt en volvoerbaar Plan, ten dien einde, voor aller oog open- leggen, zal elk hart en hand openen; en ’er is geen twy- felen aan, of de vermeerdering van Giften en Enfchryvin- gen zal , binnen kort , onze vuurige hoop voldoen. ’% Is onmogelyk , dat de Edelmoedigheid „ik mag "er vry byvoe- gen, de Regtvaardigheid def Engelfchen kan dulden , dat bykans een half Millioen hunner Medemenfchen verblyve in den jammerlykfíten ftaat van Heidendom , Ongodsdien- ftigheid en Ondeugd , en" nalaaten de Societeit allen byftand se bieden, n6odig om hun daar uit te trekken. Het zou roemryk' weezen voor Groot- Brittanje , voort te gaan in deeze weldaadige en regt Christlyke ondernees= ming. Ja, vergun my er by te voegen, de Ingezetenert wn dit Ryk zyn byzonder verpligt , hunne weldaadighèid ten hoogíten te betoonen , in het verzagten van de elen- den, tydlyke en geestlyke , waar onder de ongelukkige Africaanèn zugten 5; naardemgal zy een reeks van jaaren „ (tot het geftuit wierd door’ den laatst gevoerden Oorlog ,) meer deels genomen hebben , in den ontmenschten Koope handel in Menfchen , en meer Slaaven in de Volkplantin= gen ingevoerd , dan eenig Volk van Europa. Door hun toedoen , voornaamlyk , zyn veele duizenden, veele millioes nen van Merischlyke Weezens afgefcheurd van hun Geboore teland, van aftes wat hun dierbaar was , van alle naauwe verbintenisfen waarin zy leefden; en zyn, naa op hunnen overtocht , ongelooflyk veele en ‘harde zwaarigheden en ver i aan te hebben, (onder welke veele met de daad bezweeken C) e) aangeland in een Gewest, en onder een Volk, hun onbekend; en vonden zich , zonder eenige misdaad van hunne zyde. bedreeven te hebben, ge= doemd tot eene altoosduurende Slaaverny ; een Slaaverny welke zy, (en dit is °t eenig Etfgoed ’t welk zy nalaaten ,) tot hun laatfte Naakroost overbrengen (+. `" Dat, (*) Op den overtocht, en het geen men er oponthouder aan de Eilanden noemt, gaat zgmtyds een derde van de nieuw overgevoerde Negers verlooren , HA, of Jamaica, Vol. II. P. 434, en BENEKETS Caution, p. 4o. In een Regtsgeding , on- langste Guildhall. gehouden, bleek het , dat in een Schip, mee Slaaven bevragt, groot gebrek aan water zynde, 144 Negers de handen afgekapt, en in Zee gefmeeten wierden. (CT) In ir Jaar 1768, was het getal des Slaaven, aan de Kusr van MENG. 1791. NO. 8, Z Afri- Ais, DE BESCHAAVIRG, BRA. DER NEGER- M8AVEN: . Dat, derhalven, onze Landgenooten zich haasten, oat; zo veel in hun is, de rampen te verligten, welke zy over een zo groot gedeelte des Menschdoms gebragt hebben 3 dat zy de blaam uit te wisfchen , van zo veelen hunger onfchuldige Medemenfchen overgeleverd: te hebben aan de zwaasfte tydiyke Slaaverny, door iets toe te bren- gen, om, dezeive, ao veel mogelyk, te vi , € hus aan de nog wreeder Slaaveray , van Ònweeten: eid en Zom de, te onttrekken. Dat zy, met één woord, medewerker met de edelmoedige-poogingen. det Societeit, „ om te ge ss neezen die gi ze ven harte som den eme, s» nan loslating te redi » den blinden het gezigt te ss Beeven, en de wi enen beenen te zenden in id, as om het aangenaame Jaar des Heeren te prediken. Africa gebragt, 104,100. Van deeze werden "er 53,106 gekogt la Engelfche Kooplieden. De beftendige Jaarlyk{che Sg en by gevolg het jaarlyks verlies der Negeren ìn America en in de West. Indien, wordt, dooreen, in de laatfte jaaren begroot op Omtrent 6o,00o. De Abbé raynaL ftelt den geheelen Invoer van Africa, zints de aanvang des Slaavenhandels op neges Mil lioen Slaaven, Hist. Phil. Vol. IV. p. Lët Voorwaar, het ver dient onze herhaalde overweeging, of men deete wreede fach ting niet zou kunnen voorkomen, zender eenig nadeel voor de Eilanden, door een der boven aangeduide hulpmiddelen ; 't zy door te beproeven, om het Zuikerriet ve teelen daor vry waakte Zwarten, of, door zulk eene aanmoedigiag te fchenken san de voortplanting der Negeren op onze Eilanden, det hun aanteelt de- behoefte van de Plantadien kunne vervullen, en de moodzaaklykheid van verderen Invoer uit Africa te weren. EE MET KRAMPSTILLEND VERMOGEN VAN RET MAGIGTERIUM “BISMUTHI. Door Je R. KLYNPENNINK , Stad» Med. Dr. ` te Nymegen. raand Maart deezes Jaass Cat, Omtmoette ik, by „ aan het huis van een myner Vrienden , een Landman van ’'t L. .:.....t, te E‚.k woonachtig, hoop, dat ik een middel zou uitvinden „ ter her- ran zyn Zoon , (waar aan hy bykans wanhoopte, è reeds , zedert een geruimen tyd, de kunst vau le Geneesheeren vrugteloos beproefd ,) my het vol ededeelde. i T Véór 3 jaaren , befpeurde hy, dat zyn Zoon , toen 14 H KRAMER, VERMOGEN VAN MET MAGIST. BISMUTHL - 391 jaeren oud zynde; mu ep dan, deezë en geene Des, vooral ingemaakte groentens, niet konde verdraigén; maar dezele ve weldra uitbraakte , °t welk geen geringe verwondéring be de Ouders baarde, te meer, daar hy zeer gezond: was; fmaakelyk at, en geene ziekte ondergaan bad, waaraan men zulks, als een gevolg, kon taefchryven. ‘ Dit toeval vermeerderde dagelyks, zo dar hy, na vere loop van eenigen tyd , byna geen Ges of: drank in kon houden; hier door, was hy so hongerig, dat hy (dit wa- ren zyne eige woorden en die van zyn Vadet,) zomtyds op één dag een emmer vol {pys opat-s.en ook uitbraaktes dit alles ging. met de uiterfle vermagering gepaard, en met vermindering zyner. Zielsvermogens; zyn Stoelgang was zeer ongeregeld en gering., eens of ten hoogiten tweemáal in de Week. E, "4 ` , be, — Omtrent het einde ‚van de maand Oâober des voorigen jaars „ vermeerderde deeze geduchte kwaal in ciervoege , dat hy geen nat of droog, hoe gering obk, gebruiken kon zonder ZNR: ikkelyk. over te geeven. In deeze gefteldheid kwam. hy-den:28ften. Maart by my, zyude zwak - doch: sander koorts ; ik zeg hem een weinig bes fchuit en rooden wyn voor» dit at hys dan,-binnen a a 3 minuten „raakte by zulks s ik'fbélde hem voor, eenie dagen bier te blyven, op dat ik hem dus dagelyks zow kunnen 4 waarin hy bewilligde... Daar ik, niet vee: myn herhaald onderzoek , weinig of geen liche: ontving omtrent-het begin, en de aanleidende cotzenk „ dee’ zer kwaal; vermoedde ik, TESS, voellige lee Taogt - Uk eene a ‚te gevo 9 CA nimia ventriculi seritabijjtate) afichoon ik niet Ge paalen, of dit toe te fkhryven was: asn:de berooving ` des Îlym van den inwendigen sok der maag.) dan wel, zan de eene of andere fehêrpte , die hier huisvestte, of Heger," an. Ik fchreef hem zommige maag-verfterkende en krampftil- lende middelen voor, voornamentlyk de "Trap, lign. Qua]. en het Elix. Vitr. Myn/. , waarby ik hem uitwendig een drukdoek , in yskoud water nat gemaakt, op de maag liet leggen 3 gelastende dit te herhaalen, zo dra dezelve warm mogt worden: edoch, daar Deeg myne poogingen vrugte- $ . € 3 D 832 KRAMPST. VERMOGEN VAN HET MAGIST. BISMOTHU ` loos waren „ en ik verfcheide andere Geneesmiddelen , zo uit- als inwendig; te vergeefs beproefde , nam ik tot de inkbloemen myùen toevlugt 3; dan , hoe klein deeze poe- ders ook waren , zy ondergingen het zelfde lot'als de Voo- rige middelen, en wierden fpoedig uitgebraakt. Daar ik thans byna raadeloos was , viel my een middel in, waarvan ik.de- uitwerking, op eehe voorzichtige wyze , nader wenschte te beproeven; dit wab her Magisterium Bismuthi „ °t welk ik: hem in deezer voegt voorfchreef : Be, Magist. Bism. gr. ije. © © > Sacch. alb. Ziv. > a S . M. € pulv: Div. in part. An, N°. xvi … … Di S A maal daags een Poeder te neemen. ‚-Deeze Poeders begon hy den goften Mey te gebruiken, Den 3ríten dito , verminderden de braakingen. ' Dèn. eden Juny, by my koomende, ‘verkiäâlde-hy miy, dat hy thans at en dronk, even als een ander, en zyne Stoel- - gang zeer geregeld was.. ` ee , Ik liet hem: me deeze Poeders voöttwaaren; vervolgens vermeerderde ik dezelve. met één geint van °t Magisterium Bismythi , welke hy: nog blyft voort gebtuiken:; intusfchen hefpeurt hy geen ‘ongemak. van dit middel. - Tot nog toe, zynde. het thans iden 15den-Juny, houd hy alle fpys en drank binnen , zyne gulzigheid is in eène ge- matigde eetlust veranderd , zyn uiterlyk- aânsien word van dag tot dag beter, en zyne, te voorett. onderdrukte, Ziels- vermogens fchynen méer. en meer opgeklaard te worden. Daar dit middel: (°t welk van zomniigen miet eene zwar- te. kool geteekerid: is, van zommigen ongemerkt word vaorby gegaan, van anderen, eindelyk „niet dan uitwendig gebruikt word ,) een. uitneemend Ktampftillend vermogen chynt te bezitten, neeme ik de vryheid dit Half- metaal , ter verdere beproeving , gan myne Kunstgenooten , waar van de meeste, waarfchynelyk, onbewust zuilen zyn van deszelfs vermogen , voor te ftellen , ep het .dus der verge- telheid te ontrukken, dE OVER OVER HET: WEEZENDLYKE GALMOOTEN-SOUR Sen EE, OVER HET wESZRKNDLVKE GALNOQTEN-ZOUT , VAN CAREL, WILHELM SCHBELE CL Naar. ket Hoogduitsch van De LORENZ CRELL fn het Hollandsch gebragt ,` door De L, OSKAMP. S, I. Se gevallig bemerkte ik, voor eenigen tyd, in een met koud water vervaardigd Galnootentrekzel „ een byzonder grondzetzel , het welk zig grauw „ en inede Zon als Crystal, vertoonde; zuur, dog niet zamentrekkend „ {maakte 5; in waym water fpoedig o en volkomen , wierd ont- bonden, en de Yzervicriool (Pitrielum Martis feu viride] zwart nederplofte. $, IL Begeerig dit Zout nader te kennen, pulverizeerde, ik een pand Galnooten , en goot op dezelve ,, dent mid- del van een goede hairen Zeef gezuiverd zynde, een Kan [3 pond] rein ongedistilleerd water; naar dat het 4 dagen geltaan, en ik het, in dien tyd, dikwils met een glaaze pyp omgeroerd had, goot ik het trekzel af , het welk , ge- filtreerd , in còulèut, de klaare Franfche Wyn (4) evenaar, | , € CO De volgende Waarneemingen, welke dẹ laatfte waren , waar mede ons deeze beroemde Chymist , de Heer CAREL WIL. HELM SCHEELE, vóór zyn dood, bekend maakte in de Verkande- lingen der Koninglyke Academie van Stokholm des Jaars 1786, wierden het volgende Jaar in het Fransch vertaald, door Madame PICÀRDET , dans l Obferyations fier la Dhyfique , for T Hifloire Nae surelle G fur. les Arts , par M. T Abbé nozier, de plufieurs dca» démies, par M. je A, MONGEZ Ar Jeune , Chanoine Régudier da Sainte Geneviève , des Académies Royales des Sciences de Rouen , de Deen, de Lyon, Ge, Ge, et.par M. DE La MÉTHERIE, Doßeun en Médecine , de l'Académie de Dyon. L'an, 1787. Tom. XXX, Pag. 57 , en ip het Hoogduitsch, dopr den Heer D. LORENZ CRELL, Profesfor der Geneeskunde en Philofòphie, in zyne Chemifche An. salen fur die freunde der Naturlehre, Arzenygelährthett , Haus- haltungskunft, und ManufaBuren, Be. des Fahrs 1787. Ire band Pag. 1e Naar welke laatfte Vertaaling ik dezelve dans ook in het Nederduissch gebragt hebbe; wenfchende, dat deeze weinige Waarneemingen , by myne Landsgenooten , géen minder aandachs zullen waardig geoordeeld worden, als dezelve voorheen by anderen reeds veroorzaakt hebben. o. | Ct) Neemt men warm water, of zoeke men het te digereeren „ za bett bet immer. voubel; het welk my deed befluiten , koug Water te. gebruiken, en het koug te laagen aftrekken ‘ | 3 234 gen HET WERZENDUIKE GALNOOTEN: Sg de, Ik platite het zelve hierop in cen ghas , met grauw papier overdekt, in de vrye lucht, in Juny, en bemerkte, dat het , naar vérl van een m , mét een dik bee fchimmeld vlies bedekt , met nog geen grondzetzel voor- zien, én van Zb zamentrekkenden fmaak een weinig be- roofd was. Naar verloop van weder € weeken, befpeurde ik een grondzetzel van a vinger dik, boven op een taaije befchimmelde huid, en geen overblyfzel meer van den z2- mentrekkenden fmaak ; echter wierd de Yzervitriool nog zwart geverwd. Ten laatften filtreerdé , en ftelde, ik dezelve op zyn voorige plaats tot den volgenden Herfst; wanneer ik het grootfte deel vervloogen , en het overige met veel grondzetfel vermengd, bevond. fk verzamelde nu alle my- ne grondzetfels, klaarde deeze eerst alle af met koud, en ontbond dezelve daarna in kookend, water, welke ontbine ding ik filtreerde, en in een maatige warmte liet afrooken 5 waarby ‘dat Zout gantsch grauw , gedeeltelyk als fyn Zand , nederviel , gedeeltelyk gedaanten van Zonnen aan den grond formeerden, en ik was niet in ftaat het zelve, onaangezien het herhaalde ontbinden en aanfchieten , wite ‘ter te bekomen. 4$. III. Dit Galnooten-Zout, had de volgende Kenmerken: 1°. Smaakt het zuur , geraakt met Kryt in gesting , en verwt de Lakmoestingtuur rond.. 2°. Om een half loot van dit Zout volkomen te ontbins den , word anderhalf loot kookend water vereischt , zoe dra echter deeze ontbinding aanvangt zich een weinig te verkoelen, word dezelve geheel van kleine Crystallen vere dikt ; wil men een half loot Zout in koud water ontbine den , voldoct een goed quart, of 12 onsen, ag, Het is zeer ligt in Wyngeest te ontbinden’, 300 dat voor een loot Zout , ook maar een loot kookerde Wyns geest gebruikt word; neemt men echter koude , zoo heeft men vier loot Wyngeest op een loot Zout noodig. 4°. In een onbedekte fmeltkroes vat het fpoedig vuur fmelt met een aangenaame reuk 3 dog laat een harde kool na, welke niet ligt tot asfche gebragt word. =~ 59% Wil men het uit een retort overdryven , zoo vangt het eerflelyk. aan te finelten , geeft een zuur water, maar geen oly; en eindelyk ftygt een witte fublimaat op, welke vliefend blyft, zoo lang de hals der retort warm is 5 dog daar rm aanfchiets in de retort blyft veele kool achter. Deeze fublimeat komt zeer veel met de Bloemen der Benzoin , in fmaak en reuk „overeen; verwe de Lakmoestirice ` tuur Ld ët AET WEEZENDIYEE OALNOOTEN « zk, h33. rar rood, en flaat, het welk zanmerkenswaardig ís , me- taal-ontbindingen , verfchillend gekleurd, en de Yzervi- triool , zwart neder, | 69, De Goud-ontbinding word van het in water opgelos- Ze Galnooten- Zout donker groen geverwd , en laat ‘altengs een bruin Poeder vallen, het welk nedergeflagen Goud is.. zo, De Zilver-ontbinding word bruin, en zet in de warm- ‘te een grauw poeder af, het welk nedergellagen Zilver is. ge. De Quikzilver-ontbinding word oranjegeel geverwd. cb In de Koper-ontbinding veroorzaakt het een bruinen ne . | 10°, De Yzervitriool word zwart, en wel hoe langer hoe xwarter , naar maate dezelve in warmer water opgelost is. ` 11°. Loot, in Azyn ontbonden, word wit nedergeflagen. 12°, Bismuth [Marcafite] citroengeel, 13°, Het zuur van Potloot (*) word donkergeel , zon- der dat eén nederflag bemerkt word. ` 14°, Platina, Zink , Arfenikzuur (t), Tin, Cobalt en Magnefium (1), worden niet veranderd, 15°. Insgelyks blyven de ohtbindingen van Kalk, Bit- terzout ($), Aluin en der Terra ponderofa, door dit zout (© ) Acidum Molybdene. Germ, Winferbieyfinire. Gall. L'acide ybdique, , CH Acidum Arfenici. Germ Arfenikfawre. Gall. L'aide Abe fänical, De vofmaakte kennis van beide deeze Zuren ebben wij insgelyka aan onzen Zweedfcheu, en in der daad grooten , Na- tuuronderzoeker to danken, Het eerfte ontdekte hy , door zoo. Jang met hes verdunde Zuur van Zalpeter over het Potloot te ftryken, tot dat een witte Aarde overbleef, die zeer ligt in wa- ter te.autbinden, met alle kenmerken eens, Zuurs voorzien , en door welke men, mer drie deelen Zwavel gedestilleerd, het Pot- loot weder te herftellen, in ftaat wes, Het andere leerdé hy ons naar twee ‘onderfcheiden manlèfén vervaardige , waardoor de vraag; vervat de Arfenik een. eigen, van alle andere onderfchei- den zuor in zig, baren alten ren efteld wierd. Zie de Verhandelingen der Zweedfthe A er Weetenfchappen, in het de? 1775. oO. Reguius Magnefi: Germ. Braankelnkonig. Gall. Regule de Manganèfe. De eerte Chymist, welke ons deeze Regulus be- Schreeven heeft, was de Heer IGNATIUS GOTTFRIED KAIM , ayne Disfertntio de,Metallkis dubiis cap. top. 48. feqq. Fien- De, 17 Oe Os. (Gi Sai dmarus Cashar&icus, of, zoo het BERGMAN genaamd heeft, Magnefia Vitriolata. o. 7 - 4 856 OVER HET WEEZENDLYKE GALNOOTEN - ZOUT. onveranderd , maar met kalkwater geeft het een zeer Decke grauwen nederflag. | 16°. Op de gewoone wyze met het zuur van Steenzaut Acidum Nitri] behandeld, bekomt men van dit Galnooten- ut even dat Zuur , het welk men door de behandeling van Suiker met het Zuur van Salpeter gewoon is te bes komen, en Acidum Sacchari te noemen. ` $. IV. De witte nederflag , welke men by het elfde Eg riment gevaar word , kan door het Zuur van Vitriod Acidum Vitrioli) weder gereduceerd worden, en men ver- rygt dat Galnooten - Zout in zyne uiterlte reinheid. Daar pu het Galnootentrekzel , in dit geval a dezelfde uitwerking voortbrengt , dagt ik dit Zout, door een veel korteren w te kunnen bekomen; dog dit mislukte my ; dan, zoo draa ik deezen nederflag door de Vitriool- Zuur gereduceerd hadde , bekwam ik ank het Galnootentrekzel., met zyn zamentrekkenden {maak weder. ` Dryft men Galnooten met een fterk vuur over, zoo ont- ‘dekt men een zuur, niet onaangenaam ruikend, water; d geen oly, en ten laatften even dat Zout, met dezelfde et enfchappen voorzien , het welk men van het Galnooter ut, [§. IH N°. sl door destilleeren verkrygt. Hieruit fchynt te volgen , dat dit Zout in het Galnootentrekzel ge- heel tegenwaordig is, offchoon men het op de gewoone ma- nier doot aanfchieten , daarvan niet "kan bekomen, wil ‚het met eene Gommeufe , of andere materie , zoo fterk ver- -bonden is, dat het zig, zonder inwendige beweeging , of gesting , van dezelve niet gemakkelyk laat fcheiden. KENNISGEEVING ‚ WEGENS EEN VERSCHYNZEL , VEROOR- ZAAKT DOOR EENE SOORT VAN MIEREN > BY LINNAUS BEKEND ONDER DEN NAAM VAN Formica Nigra. Door den Heer porTHEs, M. D. Correspondent van de Koningbyke Societeit des Landbouws. . CFournai de Phyfigue) p den eerften van Augustus des Jaars r regerde O het by drie herhaalde keeren WW den o enltond> Telkens ging de Regen van Donder vergezeld, Nademiddag helderde de Lugt in "r Westen op, en, als de dag ten dn D VERSCHYNZEL DOOR EEN SOOT. GAN MIEREN. 337 de liep, vertoonde zich het Verfchynzel , °t welk ten on- derwerp {trekt van deeze Kennisgeeving. . ` ` EK woonde ’s avonds. ten zeven uuren , met de Heeren CHAPTAL € BRUNET , waardige Medeleden van onze Socie» teit, een Wedloop van Paarden by, die eene menigte van aanfchouwers gelokt hadt ria -het Dorp. Verune , een myl van Montpellier gelegen.: Het Weêr was zeer ftil, het Oosten met Walken bedekt , en daar vertoonde zich een Regenboog , wanneer elk zag, dat de Horizont in ’; Wes- ten, ter ruimte van meer dan eene. myl , bedekt was met geldzaame witte vlokagtige Wolken , op elkander gehoopt, tot op de Zon nederdaaldens zo dat ze niet alleen ons verhinderden de Zon enderfcheiden te zien, maar ook de Hoffteden niet verre van ons. rt Geen my ’t'meest verwonderde, was, dat deeze vlok- agtige Wolken, naar Sneeuw gelykende, En die op den af- fand, van welken wy dezelve zagen, tusfchen de drie en vier voeten in den grootften Diameter fcheenen te hebben, drie onderfcheidene beweegingen hadden, mm Moor gerst gingen zy in verfchillende rigtingen, fchoon langs dezelfde vlakte. —— (Men weet, dat zulks niet gebeurt met de Wolken , -zy neemen geene verfchillende «igtingen aan, dan jn Lugten door onderfcheide Winden gedreeven.) — Ten tweeden hadden zy eene beweeging op zich zelve, — Ten derden bleeken zy eene inwendige beweeging te heb- ben; men zag beftendig, dat de grootfte langte zich meer of min van het loodrechte v rde , °t welk eene zon- erlinge uitwerking baarde. Deeze omftandigheden deeden my veronderftellen , dat die liehaamen geheel iets anders waren , dan Wolken. Ik dieper Landwaards in, myn koers na de ondergaande Zon neemende. °t Leed niet lang , of ik vond my om- ringd van vliegende Mieren, die in my het vermaeden dee- den ontftaan, dat zy wel de ftoffe der vermeende Wolken hadden kunnen uitmaaken ; verder voorttreedende , bleef y my geen twyfel altoos meer over , ik zag ontzaglyke vliegende behden van dezelfde Infeêten , wier fchitterende vleugels het licht van de ondergaande Zon te rug kaatften. Die Sneeuw- en vlokagtige Wolken bleeven tot dat de Zon was ondergegaan: toen zetten zich de vliegende Mie- Ten, in groote menigte , op onze kleederen, de grond was er mede bezaaid, en wy konden geen (een opraapen’, of zelve was "er mede bedekt, Deeze Mieren waren alle van een en dezelfde foort , de Ls Zwar- aa ~O OT VERSCHYNZEL Zwarte Mier , of de Formica Nigra van LINNÆUS , doat kleinfte, D ` % Is bekend , dat de Mieren, in haare wooningen , Mars netjes, Wyfjes én'Onvrugtbaaren hebben. De Mannetjes en de les zyn gevleugeld, de Om garen ongevleu geld. De 2: zyn veel gfooter dan de Mannetjes, ge- yk doorgaans by de Infe&ten, De Onvrugtbaaren maaken het voornaamfte lichaam der Maarfchappye uit. De Mam netjes en Wyfjes blyven "jet niet langer, dan zy van nt , kungen weezen. Het Mierennest wordt "er van verlost, zo ras zy hun werk gedaan hebben. De Onvrugtbaaren zyn belast met de opvoeding der Jongen, en doen al den arbeid. Zo ras ‚dé Mannetjes Mieren ut den (aa van Pop gekomen ka trekken zy ter wooning uit, om in de open lugt met de Wyfjes te paaren, en keeren niet weder ter wooning in, waar zy flegts hinder zouden toebrengen. De Wyfjes Mieren komen jet alleen in, om "er eijeren te leggen, en ontflaan zich verders van de zorg woor de op- kweekfng der Jon en: zy fterven fchielyk. Men treft de Mieren Vliegende gepaard aan , en dik br menigte in dien ftaat. Linneus heeft dit zeer wel fchreeven , als hy van de Peld- Mier, Formica capita, ‘zich met deeze woorden uitdrukt. ,, Mares feminæque a» examinant medio augulti, meridie calido, pore phrygæ+ s nearum choreas agentes turma volatili , depluentes par "Be Mieren, ieren , die dit Verfthynzel veroorzaakten , waren alle Mannetjes, ik kon niet meer dan drie Wyfjes ontdek» ken onder het groot geel, % welk zich aan my opdeed; zy waren niet gepaard; Eène zo groote hoeveelheid van Infe&en , ten zelfden eogenblikke op dezelfde plaat ik merkte op ` Voor eerst, d meenfte foort in dit Land is vóór'dit Verfchynzel, waren o Thermometer aan myn venfter den, ftondt op 27°. boven o. oorzaak kunnen geeven, tot | verbaazenden aantals van Mie veld , waarin het Dorp Werun ligt, vormt een groote Kom, en de vliegende Mieren uit die Kom, die over dag door den regen verhinderd waren , hadden zich je by DOOR ERN SOORT VAN MIEREN. 339 veroorzaakt. door Infeêten. Deze Die jes, fchoon: sees klein ‚fterkst vermenigvuldigen eezens e Nae tuur zynde, kunnen niet misfen Verfchynzels te en, wanneer de omftandigheden die heirlegers verzamelen. - ~ r e ne KRURIGE WAARNEEMINGEN , WEGENS DE CRETINS, OF DE IDIOTEN, IN HET LANDSCHAP VALLAIS IN ZWITZERe LAND. Door den Heer RICHARD CLAYTON, Bart. it de Memoirs of she Litterary and Philofophical Sacdery hl Beie Val. EIL) P d INNÆUS heeft het Menschlyk Geflacht in vier ondere fcheide klasfen verdeeld, en aan elk deezer een kene zoerktekenend onderfcheid in de Geaartheid toegefchreeven. 