Bijzonderheden [Byzonderheden] over Japan [engl.] Behelzende een verslag van de huwelijks plegtigheden: begrafenissen en feesten der Japanezen ... Uit het Engelsch. Met gekleurde pl. naar Japansche orig
Elke week, op den dag van het overlijden, is ook een priester tegenwoordig, en leest, in den nacht van dien dag en den volgenden mor- gen, gezangen voor den ifay, een uur lang. Hij ontvangt daarvoor levensmiddelen, en vijf of BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN, 109 of zes maas in geld. Ook dit duurt zeven weken lang. | In de derde, vierde, of vijfde week bezoekt de zoon, of naaste bloedverwant van den over- ledenen, deszelfs betrekkingen en vrienden, en den priester des tempels, nabij welken hee lijk begraven is. Na het lezen van eenige gezan- gen worden zij op zakki en verfcheidene ge- regten (die echter noch uit vleesch, noch uit visch mogen beftaan) onthaald. Dit onthaal wordt fozi genaamd. „Gedurende die zeven weken gaat de “zoon dagelijks, het weder moge zijn zoo als het wil, in zijn rouwgewaad naar den tempel, en bidt bij het graf. De zwaarfte regen, of de geweldigfte ftorm kunnen hem in het vervullen van dezen pligt niet beletten. Bij die gelegen- heid draagt hij een’ hoed van biezen, die op zijne fchouders nedervalt, en waardoor hij zien kan zonder gezien te worden, opdat hij niet verpligt zij, zijne kennisfen, die hem tegenko- men, te groeten. Gedurende dezen tijd mag hij noch iemand der zijnen zich laten fcheren, noch hunne nagels knippen. Met uitzondering van het bezoek naar den tempel, moet hij met eene geflotene deur te huis blijven, en zich van vleesch en visch onthouden. Na tro BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. Na de zeven weken laat hij zich den baafd en de nagels afnemen, legt zijn, rouwgewaad af, opent de deur van zijn huis, en gat, in zijne gewone kleeding, aan de Regering bekend maken, dat de tijd van zijn rouwen voorbij is: Hij legt vervolgens bezoeken en pligtplegingen af bij elk van hen, die de lijkftaatfie hebben bijgewoond, en die aan het graf zijn gekomen$ daarna zendt hij hun een kawa-i, een kistje met motfi-gome, zijnde geftoofie rijst om koek- jes te maken.. Na ‘de żeven weken fchaft then zich twee andere fraai zwart verlakte en rijk verguldè $fays aan: achterop ftaan in gouden letters dé hengo, of het groote tijdperk, het jaar, dé maand, en de dag van het overlijden: dit noemt men foanmen. Een dezer if@ys wordt naar den tempel gezonden, en daar door dé priesters bewaard: de ander blijft in den klei- nen tempel of kapel, dien elke Fapannees , van den hoogften tot den geringften, in zijné kamer heeft, en waarvoor hij des morgens en des avonds zijne gebeden opzegt en eene lamp brandt. Elke maand plaatst hij, op den ferf- ‘dag zijner ouderen of voorouderen, gedurende vijftig, ja wel honderd jaren, een tafeltje met eten, fuikergebak , en vruchten voor dezen ifay, en dagelijks zet hij voor de Godheid van dezen tem · BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. 111 tempel eene kom met gekookte rijst, en cene’ met thee. Honderd dagen na den dood van zijn’ vader of moeder noodigt de zoon weder zijne bloed- verwanten, gemeenzame vrienden, en den dienst- doenden priester, en onthaale hen, na het lezen van eenige gezangen, op een’ goeden maaltijd. Ook deze wordt fozi genaamd, en men her- haalt denzelven cen jaar daarna, op den fterfdag, en alsdan in het derde, zevende, dertiende, vijf en twintigfte, drie en dertigfte, vijftigfte, honderdfte , en honderdvijftigfte jaar, op den fterfdag des eerften voorvaders, en zoo lang de ſtam aanwezig is. Bij de begravenis van een’ aanzienlijken bur- gerlijken ambtenaar te Nangafaki-, bevinden zich ook in morimons deszelfs vrouw, doch-: ter, jongere zuster, of andere vrouwen in de afdalende (nimmer in de opklimmende) linie. Bij die‘ van den Gouverneur van Nangafaki, FONTJEJA - SANOUGA - NO -KAMI (na zijnen dood MITSWOUN =I-SINKAKF-FIZIN - DAYKOSI genoemd), die den 27 Junij 1784 overleed, en den 6 Ju- lij daaraanvolgende begraven werd, zag men geheel geene norimons met vrouwen, omdat een Gouverneur, bij zijn vertrek naar Nanga- faki, zijne vrouw en huisgezin te Fedo moct la- 112 BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. laten (i), daar vrouwen geene openbare ge- bouwen der Regering mogen binnentreden; Dé Gouverneurs trachten ‘zich voor dit gemis door onnatuurlijke zonde fchadeloos te ftellen; Deze affchuwelijke misdaad heeft, trouwens; bij al len plaats, van den Keizer tot den geringften Fapannees toe. Ik heb dikwijls jongelingen gezien, beftemd tot dit verfocijelijk einde; in teederheid en zachtheid van manieren; en wit- gezochte kleeding konden zij met de fchoonftd vrouwen wedijveren. In de voornaamfte fteden zijn zoowel bordeelen van mannen als van vrou- wen. Ten gevolge van de uitfluiting der vrou- wen van alle ’sRijks gebouwen, trachten vele der voornaamfte ambtenaren des nachts naaf buiten te fluipen, om die fehandelijke huizen te bezoeken, doch zij dragen wel zorg, van zich zóó te vermommen, dat niemand hen kent. Dit zal genoeg zijn om den lezer een denk- beeld te geven der manier van begraven te Nangafaki. De Fapannezen, die ‚zich liever aan de manier der Chinezen houden, volgen de regelen in het boven aangehaalde werk  | Vert. BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. 113 Befchrijving yan de lijkplegtigheden in Japani (Uit het Chineesch.) i EERSTE HOOFDSTUK, Wanneer de heer of vrouw van een huisge- zin gevaarlijk ziek, en opgegeven zijn, zoo dat het. einde van den lijder nadert, worden de - vuile lakens, ‘die ‘hij of zij aan heeft, voor fchoone verwisfeld. Mannen worden door man- nen, en vrouwen door vrouwen opgepast. De- zelve vragen den laacften wil van den fterven- den , en fchrijven dien op onder de diepfte-ftil- te. Zoodra de zieke den adem uitgêblazen heeft, beginhen alle de bloedverwanten in “de houding der fmarte te weenen. Het lijk wordt op eene andere. plaats gebragt, en een dekkleed ‘daarover. gefpreid. Dit is het gewone kleed „van den overledenen, maar het onderfte worde ‘over het hoofd, en de mouwen over de voeten “gefpreid. Het hoofd moet naar het Noorden liggen, maar het gelaat naar het Westen ge- keerd. zijn. Men plaatst fchermen rondom het I. DEEL. H lijk 114 BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN, lijk (1), en een ftuk gaas over het aangezigt, opdat, in geval van fchijndood, de ademhaling en herleving niet belet mogen worden (2). De oudfte zoon of fofou , die zijnen vader (Chi- neesch mofou) opvolgt, moet, benevens zijne vrouw, kinderen , broeders en zusters, zijne die- pe droefheid in houding en gewaad uitdrukken. Het haar (1) Dit gefchiedt om het voor katten te bewaren, Men beweert, dat, indien eene kat op eem lijk fpringt , herzelve herleeft, doch indién zij dan ‘met een’ bezem {met niets anders) geflagen wordt, de perfoon weder dood nedervalt, Om deze reden: mag men volftrekt gee- ne katten met bezems wegjagen. (2) Welk eene wijze inrigting! Den Hemel alléén is het bekend, hoe ‘vele bezwijmden door onze bij uit- ftek gebrekkige inrigtingen op dat ftuk’ levendig onder ‘de aarde gedolven worden, om dáár den fchrikkelijkften ‘dood te fterven! Er zijn voorbeelden, dat menfchen, ° hiervoor. bevreesd., hunne begravenis. verboden hebben tor er zekere teekenen van bederf aanwezig waren, en na eenen fchijndood van bijna drie weken herleefd zijn. En de rampzaligfte etiquette vereischt bij ons den vierden’, bij- de Joden zelfs-den eigen`- dag ! Geneesheeren moesten. de overblijvenden -opmerkzaam maken op dit ‘dreigende gevaar, te dreigender, daar a/e hulp, in geval. van -heele- ving, vruchteloos is, en alle pogingen der ongelukkigen daar- toe onbekend blijven. Er zijn geene zekere teekenen des doods, dan beginfel van bederf. BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. 11g haar blijft onopgebonden , of ten minfte in bòs- jes met’ eene hennipkoord vastgemaakt. Hij mag zich niet wasfchen, noch in drie’ dagen voedfel gebruiken; maar, indien hij zoo lang niet vasten kan, komen hem zijne vrienden of bekenden te hulp, en voorzien hem van kanft , of rijst. Deze pligt ‘rust op hen, want KON- rou-TsÉ zegt in den Liki, dat in een fterf- huis tot drie dagen na het overlijden geen vuur mag ontftoken worden. Is er volftrekte noad- zakelijkheid daartoe, zoo wordt het elders ont- ftoken, en alsdan voor de deur van het fterf- huis gebragt. Des nachts flapen de zoon en andere bloedverwanten op macten nabij het lijk. T WEEDE HOOFDSTUK. Terſtond na den dood moeten er vier perſo⸗ nen tot onderfcheidene einden worden aange fteld, namelijk: : | © 1) De Gozo. Dit Chineefche woord beree- | kent een bekwaam man, onder de bloed- verwanten des overledenen benoemd, om allé de noodige fchikkingen tot de be- gravenis te maken. | H a 2.) 116 BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. 2.) De Zuvin, of ceremoniemeester, die de. condoleantie-bezoeken ontvangt. Wanneer een perfoon van gewigt zulk een bezoek aflegt, roept de zuvin den zoon, die den bezoeker ontvangt (wanneer hij een vriend is), doch flechts met eene zwij- gende hoofdbuiging. Is hij geen vriend, zoo moet hem de ceremoniemeester ont- vangen. 3.): De Sizio, die in een boekje opteekent „wat er voor de begravenis noodig is, en de gefchenken, door vrienden gezonden, : 4.) De Sigua, die de gouden en zilveren munt ‚de koperen fepikken, alsmede de noodige rijst voor de begravenis bere- kent. Voor deze werkzaamheden worden perfonen van bekende naauwkeurigheid en voorzigtigheid gekozen, Indien de zoon niet door-deze vier medehelpers onderfteund wierd, zou hij in zijne overpeinzingen gedurig geftoord worden: Indien hij, door de overmaat zijner droefheid, die perfonen zelf niet-aanftelt, zoo is het de pligt zijner vrienden, te zamen daarover te raadple- gen, en clk van zelve zoodanigen post daarvan op zich te nemen, als waarvoor hij best be- rekend is. | DER- BIJZONDERHEDEN OVER ‘JAPAN. 117 DERDE HOOFDSTUK. _ Dit derde Hoofdftuk bevat alles wat betrek- | ‘king heeft tot de fchikkingen der begravenis, ‘en de offeranden ter ecre van overledene bloed- verwanten, alsmede den vereischten toeftel tot de uitvaart, namelijk : 1.) 2.) 3.) ` 4.) 5). De buitenkist, genaamd quan, in het volgende Hoofdfluk te befchrijven. De finfou, een tafeltje van hard hout, waarop de naam des overledenen gefchre- ven ftaat, hetwelk als eereteeken dient. De Chinezen en Japannezen plaatfen hetzelve in hunne woningen, ter gedach- tenis aan vrienden en bloedverwanten. In Japan heet het ifay; men zal’ de befchrijving daarvan in het WE Hoofd- ftuk vinden,. De fifek, of grafiteen (zie Hoofdft. VI). De kofodés, of boven- en benedenklee- deren. De kami-fimo, of een volledig ftaatfiekleed : Kami beteekent boven, fimo beneden. De mantel,‘ zonder mouwen, heet bij de H 3 Ja- 4118 6.) 7-) 8.) 9.) BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. Fapannezen kateginou, en de broek ya- kama.. De tapies , linnen fchoeifels, of eene foort van fchoenen met dikke katoenen zolen. De wkata, een fijn linnen kleed: men doet het aan wanneer men uit het bed komt, om het ligchaam te droogen. Men heeft er twee, en insgelijks twee handdoeken. De vekbokin, een ftuk zijde, om het gelaat van den overledenen te bedekken, twaalf Fapanfche duimen in * vierkant, dubbeld gevoerd, met katoen tusfchen beiden, en lintjes aan de vier hoeken, om aan het achterhoofd vast te binden, Het is bij de Chinezen van zwarte zijde met roode voering, bij de Fapannezen van witte zijde. De akfukin, een ftuk witte dubbele, en met katoen gevoerde zijde, een voet en twee duimen lang, met lintjes aan de vier hoeken; twee daarvan dienen om er de handen in te wikkelen. 10.) Zuuzi, of katoenen watten, om in de ooren te floppen. 11.) Mokjokgou, gereedfchappen om het | lijk te wasfchen, als tobben, emmers, enz. 12.) BIJ7ONDERHEDEN OVER JAPAN. 119 12.) Folamis (matten). 13.) Makom, witte vlaggen. 14.) De tankin, een ftuk lijnwaad, omtrent tien voeten lang, als een laken dienen- de, waarin het lijk gewikkeld wordt. Wij zullen het naderhand befchrijven. 15.) De menkin, omtrent zoo groot als de tankin, het is eene deken van met ka- toen gevoerde dubbele zijde of linnen. 16.) De fanbouts. Deze naam bevat drie ftoffen, kalk, zand en roodaarde. Zij worden eerst door eene zeef gehaald en dan” gemengd > waarop men er water of zakki op giet. Mert driehonderd gan- tings kalk mengt men honderd zand, en honderd roodaarde. Dit mengfel dient met zeer fijngeftampte fteenkolen, om als een cement, omtrent twee duimen dik, over de kist geftreken te worden. Wij zullen naderhand vermelden’ op wel- ke wijze. 17.) Tanmats, zeer fijn fteenkoolgruis, om rondom den guan het graf te bedekken. 18.) Drinko. - Geurig hout, als wierook ge- brand. - 19.) De kigou, een prefenteertafeltje van wit, niet verlakt hout. i ; H 4 | 20.) 120 BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. 20.) De kaivalaque ,-eene aarden beker (n'et gevernist), om zakki daaruit ce drin- ken. | Deze beide artikelen dienen ten ge- bruike van den overledenen. Ook na zijnen dood toch dient men hem dage- lijks een’ fchotel eten voor, even als e! bij zijn leven. 21.) De bofia, een platte. {chotel vol zand, . met ftroo. daaronder, bij de Fapannezen kaja genoemd. Men plengt daarop zak- ki of andere dranken, en dic dient den overledenen als een dankoffer> 22.) De flougé, of bamboesrotting voor den ‚ oudften zoon des overledenen (/ofou): hij houdt, dien bij, het korte einde, terwijl het dikke bij den grond ftaat. Somtijds is deze rotting van kéri-hout gemaakt. ‚De gozo en de figua moeten alle de- ze dingen vóór de begravenis bezorgen. VIERDE HOOFODS T UK. De quan, of doodkist, is van zeer buigzame blokjes ijpenhout gemaakt, elk een voet en twee duimen lang, aan de vier hoeken met pennen van BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN, 121 yan hard hout, en niet met fpijkers, zamenge- hecht. Deze kist ftaat in evenredigheid tot het ligchaam , zoodat de beenen regruit kunnen lig- gen; de breedte komt overeen met die der- fchouders; de diepte is zoodanig, dat het lijk, op ‚den rug liggende, niet bekneld wordt; aan het hoofdeneinde is de kist hooger en breeder, en wordt naar de voeten toe allengs naauwer en lager, De kist moet vooral niet te wijd noch te naauw zijn, zoodat de overledene met alle de kleedingsftoffen, die men hem medegeeft , daarin gemakkelijk kan liggen. Het dekfel worde „ook met. houten pennen aan de kist vastge- maakt, want fpijkers zouden verroesten, en dan zou het hout vergaan, De bodem is geheel in de rondte met ijzeren ringen voorzien, door welke men touwen fteekt, om de kist te kun- men handteren. Dit maakfel der kist is bij de Chineza in „gebruik doch verfchilt veel van de manier der -Fapannezen. Deze verkiezen daarvoor den vorm -€ener ronde.tobbe, of van ecne hooge vierkan- ;te -kist, waarin de overledene op de knieën kan worden geplaatst. Somtijds is de kist langwer- pig, zoodat het lijk in eene buigende houding „daarin.ftaan kan. Daar deze kist, wanneer zij -eerst bij-den dood befteld, wierd, van groen , onbelegen hout zou gemaakt worden, en niet H 5 lig- 122 BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. ligtelijk vernis vatten, zoo beftellen de kinde: ren of bloedverwanten van vrij bejaarde tieden in 't geheim de kist vooraf, opdat die nog in tijds gevernist zou kunnen worden. Men heeft voorbeelden van menfchen, die nog zestig jaren geleefd hebben, na dat hunne doodkist en ver- der toeftel , daartoe behoorende, reeds klaar wa- ren. Natuurlijk is het onvermijdelijk noodwen- dig , dat alle deze toebereidfelen met de — geheimhouding plaats hebben. Weleer was het gebruikelijk, dat deze kist in eene andere gefloten werd, van dunne plank- jes, die twee duimen wijder, en zeven of acht duimen hooger was dan de vorige, en ook met een dekfel voorzien, doch zonder bodem, en die de Chinezen quay-kak, of fcheiding noe- men (zie Hoofdftuk X). Eenige lieden vullen de ruimte tusfchen de binnen- en buitenkist (de laatfte is de eigenlij- ke quan) met gefmolten harst op. De ouden hielden zulks voor onnoodig, maar zonder dat kon de harst niet om de binnenkist gelegd wor- den. Daar echter de /anbouts, de zoo even gemelde compofitie, na dat zij eene lange reeks van jaren onder den grond geweest is, zoo hard wordt als fteen, is de harst niet noodza- kelijk, en men kan ook de buitenkist wel ont- beren. De Rijken kunnen nog gebruik van bei- ' BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. 198 beide kisten maken, maar de Armen kunnen die ook zeer wel misfen. VIJFDE HOOFDSTUK. Bij- de Ouden was ook de finfou of ifay in ‚gebruik. Eene bloote befchrijving kan daarvan geen volledig denkbeeld geven; het is volftreke noodzakelijk, denzelven te zien. Te Miyako zijn lieden, welke die bij getalen te koop ge- reed hebben liggen. De volgende befchrijving zal kunnen volftaan voor dezulken, die verre van de hoofdftad leven, en verlangen, ifays gemaakt te hebben. De ifay is een voet en twee duimen hoog, drie duimen breed, en een en een vijfde duim dik, Chineefche maat, in Japan xinfiak ge- noemd. Zij wordt al naauwer en naauwer naar ‚den top, waar zij in eenen kring uitloopt. Een ‚daim beneden het begin van deze rondte ‚ is zij, ter diepte van vier vijfde duim, een weinig fchuins naar den top, ingezaagd, hetwelk de Chinezen gan, en de Fapannezen otogay, of kinnebak , noemen. Van hier is de ifay in eene regte lijn doorgezaagd tot den bodem toe, en dus in twee ftukken verdeeld: het achter- ftuk , 134 BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. ftuk, met de rondte daarboven, is vier vijfde, en het andere twee vijfde duim dik; het laatſte, of het voorftuk wordt van buiten met loodwit gewreven. In het dikfte of achterfte gedeelte is ook: eene kleine kerf, een duim breed, en twee vijfde duim diep, de lengte is geévenredigd aan het opfchrift, dat daarop moet komen. Deze fleuf noemen de Chinezen kan-tjou, dat is: in het midden uitgehold. Aan elke zijde van het achterfte gedeclte, in het midden der dikte, is een rond gaatje, om de lucht, en tevens de ziel van den overledenen in te laten; ver- volgens worden deze ftukken zamengevoegd en in een voerftuk geplaatst, vier duimen in % vierkant, anderhalve duim dik, en tot de helft der diepte uitgehold. De Chinezen noemen edit voerftuk fous het moet van kastanjehout gemaakt worden: alleen bij gebreke daarvan ‘mag men ander hout gebruiken. Men moet ook een dubbel kasje voor den ifay maken. De Chinezen noemen het binnen- ‘fle zakay, het buicenfte fok. Men moet het opfchrift door een’ geterterd’ perfoon laten ma- ken; de boeken over dat onderwerp diént men „daartoe naauwkeurig te lezen, waar men ook teekeningen zal vinden van-alles hiertoe betrek- ‚kelijk. | Daar BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. 125 Daar er een groot onderfcheid is tusfchen de wijze, om den naam des overledenen op den grafiteen, en dien van hem op den kan-tjou, of de fleuf van den ifay te fchrijven, zoo dient men in die zaak door en door ervaren te zijn. Zoodra de lijkftaatfie het huis van den overle- denen verlaat, brengt een der voornaamfte le- den van zijn geflacht den ifay naar het graf: het opfchrift wordt gedurende de begravenis daarop gezet, en -de ¿fay tot dat einde uit het kasje genomen, en op eene tafel gelegd. Men moet daartoe een’ beroemd’ fchrijver, zuiver water, een nieuw. penfeel, en nieuwen inkt hebben. ~ Zoodra ‚het opfchrift voltooid is, valt de zoon voor den ifay neder, . buigt zijn hoofd driemaal rer aarde, en brandt eenig welriekend hour in een, klein wicrookvat: stevens verzoekt hij, met eene zeer zachte ftem, de ziel des overledenen zich in den ifay te begeven, die alsdan. in het kasje gefloten, en weder naar huis wordt gedragen. Somtijds wordt het op- ſchriſt vooraf te huis gefchreven, en dus naar her graf gebragt, welke manier men als meer farfoenlijk befchouwt. EJ ZE g- qa 126 BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. ZESDE HOOFDSTUK. De fifek, of graffleen, beftaat uit twee ftee- nen, twee duimen dik, langwerpig, van groot- te evenredig aan de lengte van het opfchrift, volkomen gelijk, digt bij elkander, en door fterke ijzeren krammen te zamen gehecht. Op _ de binnenfte oppervlakte van een’ der fteenen zijn de namen des overledenen, zijne geboorte- en woonplaats, en alles wat verder aanmerkens- waardig aan hem mag zijn, ingegraveerd. Door- gaans levert een geleerd zedemeester het graf- fchrift. Na de begravenis wordt de graffteen over het graf opgerigt; dezelve wordt te dien einde drie voeten diep in den grond gezet, en door ftee- nen, keijen en pannen, die men daarover heen werpt, in ftand gehouden. Deze fteen heet, zoowel bij de Chinezen als Japanners, fi. = Deze grafiteen is een onmisbaar vereischte, Is dezelve niet gereed op den tijd der begrave- nis, zoo moet hij toch op een’ anderen tijd op het graf geplaatst worden. Daar alles hier beneden zeer onzeker is, zal, ingevalle de be- graafplaats na een lang verloop van jaren ver- nield wordt, en bij het leggen der grondflagen van BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN, 127 van eene ftad, een huis, of het graven: van een kanaal, een’ vijver of eene put te voorfchijn komt, de befchouwing van zulk een’ grafiteen het land, de voorouders, en het geflacht van den overledenen doen ‘kennen. Alsdan moet de kist elders voegzaam begraven, en de: /i/ek op nieuw boven het graf opgerigt worden. Deze verpligting, aan de nazaten opgelegd, om de graffteenen hunner voorouders te vernieuwen, moet ons een hoog denkbéeld inboezemen van de ongemeene liefde en eerbied der oude Fa pauners voor hunne vaderen. ZEVENDE HOOFDSTUK Overlijdt iemand des morgens, zoo worde hee lijk des avonds gewasfchen en gereinigd; fterft hij des avonds, zoo wordt dit uitgefteld tor den volgenden morgen. Het water, tot dat einde gebruikt, wordr-niet door het gewone vuur verwarmd;- er wordt eene nieuwe ftook- plaats opgerigt op de zuiverfte- plaats: van- her huis. Het lijk wordt door den getrouwften be- dienden, waaraan. de overledene het meeste ger hecht was, in de grootfte kamer van het huis gewasfchen, en tot dat einde eene: tent daar- over 128 BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. over heen gefpreid. Eerst wordt de voor-, dan de achterzijde van het lijk gewasfchen, en elk gedeelte zorgvuldig met een’ handdoek. afge- veegd, en naderhand met de tikatas, of bad. kleederen afgedroogd. Ondertusfchen moet de zoon, zijne vrouw en kinderen, overftelpt van droefheid, buiten de tent zitten. - Indien het huisgezin de leer der Sintos is toegedaan, zoo draagt men ongemeen veel zorg om zijn haar in orde te fchikken, hem de na- gels van handen en voeren te knippen: de klee- deren, die hij vóór en in zijne ziekte droeg, alsmede zijne beddéken worden in één pak za- mengebonden : men brengt alsdan eene ruige mat naar de waschplaats, hierop wordt de, tan- kin, of het doodlaken, uitgefpreid, en het ge- wasfchen lijk daarop gelegd. Hetzelve wordt, naar mate der jaargetijden, in twee of drie ko- fodés, of boven- en benedenkleederen, gewik- keld: in den zomer gebruikt men flechts eene katabera, of een dun- hennipkleed. Zie ver- der Hoofdft. III. N°, 4, 8, 9, ro. ’ - Bij den dood eener vrouw: wordt zij in hare ftaatfiekleederen: gewikkeld, maar de kleederen van ‘beide fekfen worden de linkerzijde naar be- neden, de regter naar boven gevouwen (het tegendeel had bij hun leven plaats). - Dus wor- den ook’de gordels en linten met- twee knoo- pen BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. 129 pen vastgemaakt, niet geftrikt, ten bewijze dat zij nu in eeuwigheid niet meer zullen losge- maakt worden. Het ligchaam wordt aan weérs- zijden door het doodlaken bedekt, doch ook anders dan bij het leven. Alsdan legt men het lijk op de mat, in het midden der zaal, met het hoofd naar het Zuiden. Er wordt een klein fchenkbord met eetwaren aan den overledenen aangeboden, en zijn dood wordt met eene treu- rige houding beweend. Men maakt geen ge- bruik , hoegenaamd, van het keukengereedfchap des overledenen, al ware het verguld, verzil- vere of verlakt. ACHTSTE HOOFDSTUK. Wanneer men het lijk in de kist legt, moe- ten de volgende punten worden in acht geno- men: de overledene ligge op den rug in: het doodlaken; de armen, beenen en andere ge- deelten zijn zoo geheel daar ingewikkeld, dat het flechts ééne digte masfa fchijnt. De twee zijden van den tankin zijn naar boven gekeerd; de boven- en benedenzijde aan den onderbuik zamengehecht, en het geheel op vijf plaatfen met cen ftuk henniplijnwaad vastgehecht. I. DEEL. | Als- f 130 BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. Alsdan brengt men de kist, en fpreidt over dezelve de menkin uit (III. Hoofdft. N°. 15), die aan weérszijden neêrhangt. Elk, wie in deze plegtigheid deel neemt, moet eerst zijne handen zeer zuiver wasfchen, alsdan leggen zij het lijk in dé behoorlijke houding, en vullen de ledige ruimte met kofodo’s, of kleederen op. Indien men, volgens de leer van Siaka, den overledenen het haar affnijdt, wordt zulks in de vier hoeken der kist gelegd, tevens met zijne nagelen. Alsdan flaan zij den menkin eerst over de voeten, dan over het hoofd, en alsdan over de linker- en regterzijde, zoodat het lijk geheel daar ingewikkeld is. Hoe meer de kist vol is met kleederen, hoe meer zulks een denkbeeld geeft van ftaatfie en rijkdom. De familie geeft deze kleederen tot vulling der kist. Lieden van minderen rang, die geene volle ftuks kleederen kunnen misfen, geven ftukken zijde, linnen en katoen: en de gemeene man behelpt zich met het beste, wat de over- ledene in zijn leven gedragen heeft, met hen- nip en papier.. Na dat nu alles volkomen glad en effen in de kist is gefchikt, wordt hee dekfel daarop gelegd, en vervolgens eene offerande gedaan van zakki, thee, en fuikergebak, met jammer- lijke klagten en misbaar. Het BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. 13 Het lijk wordt niet vóór de tweemaal vier en twintig uren na het overlijden gekist. Srsa- OUKO, een geacht Chineesch Schrijver, dringt er op, drie dagen lang te wachten: „ want,” zegt hij, 5, herleeft de man niet binnen dien » tijd, zoo gebeurt het nooit.” Dit is dus te- genwoordig het geval. Zeer zelden gebeurt het, dat een fchijndoode herleeft: nogtans heeft men de gewoonte, dat een zijner bloedverwanten een gefprek met hem voert, eer men hem in de kist legt. Op deze wijze tot een lijk te fpreken, eer het zijne natuurlijke warmte ge- heel en al verloren heeft, zou groote verhar- ding te kennen geven, en in zekeren zin onna- tuurlijk zijn. | NEGENDE HOOFDSTUK. Eer de trein het huis -van den overledenen verlaat, ftapt de zoon naar de kist, en geeft den overledenen, met eene zachte ftem, en eene fmartelijke houding, te kennen, dat hij nu be- graven zal worden. De kist wordt alsdan naar de ifays zijner voorouders gebragt. Hier nemen de bloedverwanten en vrienden van den overlc- denen affcheid: de kist wordt midden in de ka- I > | mer 132 BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. mier op eene mat gezet, en in hunne tegen- woordigheid uit het huis gedragen. De oudfte zoon, in rouwgewaad gekleed, en ‘met de bamboesrotting in de- hand, wandelr, benevens zijne jongere broeders, aan de linker- Zijde der kist; maar na de begravenis keeren zij allen in sorimons (palankins) terug. De bloed- verwanten volgen de kist, daarna komen de vrienden van den overledenen, die ook fomtijds voorafgaan, en aan de grafplaats wachten, het- welk men als meer fatfoenlijkk befchouwt. De oudfte zoon, moeder en vrouw, benevens de andere vrouwen, gaan aan de regterzijde der kist, en vrouwen van aanzien volgen de man- nen in norimons. Dezelfde orde .wordt door - lieden van eenen minderen rang in 't oog ge- houden. Zijn de vrouwen door eenig belerfel verhinderd in 't wandelen, zoo gaan hare dienst- maagden te voet in hare plaats. Elk, die deel heeft in den optogt, geeft in houding en ge- baarden droefheid te kennen. TIENDE HOOFDSTUK Moet het lijk op eenen heuvel, in een bosch of eenen boomgaard begraven worden, zoo kiest men eerst eene gefchikte plaats: is deze niet ter- BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. 133 terftond te vinden, zoo wordt het bij voorraad op een kerkhof bijgezet, en van daar vervol- gens naar eene gefchiktere plaats overgebragt, Het graf moet niet in de afgelegene fchuilhoe- ken der bergen worden gedolven, uit vrees voor wilde dieren, die deze laatfte fchuilplaats der „dooden zouden ontwijden, om hunnen — te ſtillen. Heeft men eene gefchikte plaats gevonden, zoo begeeft zich een lid der familie, na zich zorgvuldig gewasfchen en gereinigd te hebben, „daarheen. Op de r-grerhand van de plaats, voor het graf beftemd, biedt hij eene offerande van Jevensmiddelen aan, brandt wierook in een klein vat, en maakt, in een nederig gebed, aan pos ZIN, den God der aarde, zijn voornemen be- ‚kend, met de fmeekbede van hem nog pien Jang voor alle rampen te hoeden.. Alsdan gaat hij aan 't werk, en graaft eene vierkante opening in den grond, twee. voeten diep, alsdan eene andere van dezelfde diepte, „maar een’-voet minder in middellijn, en dan eene derde , weder een’ voet kleiner dan de twee- ‚de, zóó, dat het eigenlijk een hol is, van zes voet diep, dat bij trappen naauwer wordt, en drie treden heeft, elk van twee voeten diep. De vierde of laatfte trap moet drie duimen dieper zijn, dan de hoogte der kist. Op a wijze wordt I3 de 134 BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. de aarde gemakkelijk uitgegraven, en deze drie treden zijn dienftig om de kist te zetten, en de taumets en fanbouts (de kalk zonder aarde) netjes daarover heen te fchikken. Is de grond vochtig, zoo wordt het graf ‚hiet diep gegraven: de bodem daarvan bedekt met eene laag aarde (faumets), drie duimen diep; daarop ftaat de kist, dan volgt de fan- bouts (kalk, zand en roodaarde), die met wa- ter en zakki natgemaakt wordt. Dit ftampt men vervolgens zeer digt ineen, bedekt het met zeer dunne planken, en vult de gaping tusfchen de kist en het graf nog met aarde. Is dus alles afgeloopen, zoo plaatst men de binnenkist (quan) in de zoo even gemelde bui- tenkist (qua@ykak);: de plaats tusfchen ' beiden ‘wordt’ weder met dezelfde boven befchrevene ftoffen opgevuld en hard geftampt, alsdan, ter diepte van twee voeten, aarde daarop gewor- pen: hierop komt dan de Afek of graffteen, rondom welken weder de aarde’ tot drie voeren toe ‘wordt opgehoogd. De kist moét zóó ftaan, dat het hoofd naar het Noorden en de voeten naaf het Zuider liggen: doch bij gebrek-aan ‘raimte wordt” dic niet volffrekt vereischt. E L F- BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN, 135 ELFDE HOOFDSTUK. Zie hier eene befchrijving der offeranden aan de dooden. Naauwelijks is de zoon en zijue bloedverwan- ten van hee graf naar het fterfhuis terug ge- keerd, of zij wasfchen en reinigen het geheele ligchaam. De ¿fay wordt alsdan op een tafel- tje in het beste vertrek geplaatst, en voor den- zelven een ander klein tafeltje, waarbij zij bin- nen ’smonds eenige woorden fpreken. De Chi- nezen noemen dit offeren geafay. Ondertus- fchen fpreekt één der aanhoorigen, aan de reg- terhand van den oudften zoon gezeten, een vu- rig gebed tot den overledenen uit. De regter- hand is alléén bij treurige, de linker bij vro- lijke gelegenheden gebruikelijk. Wanneer de begravenis vóór den middag is afgeloopen, zoo heeft de offerande in den na- middag plaats; doch begraaft men na den mid- dag, zoo wordt er des avonds geofferd. Wordt het lijk eerst des’ nachts begraven, zoo ftelt men de offerande wel uit tot den volgenden morgen. De Chinezen noemen die fiogon, of eerfte offerande; nog twee dagen daarna zet men levensmiddelen vóór den ifay, en noemt 14 zulks 136 BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. zulks tweede en derde offerande (faygon, fan- gon). Vervolgens zet men vijftig dagen lang, des morgens en des avonds, eenige levensmiddelen op een klein tafeltje, en des nachts een wie- rookvaatje , alsmede thee en banket. De le- vensmiddelen worden minder zorgvuldig ge- kookt dan voor dg eigenlijke offerande: doch den eerften dag der maand maakt men ze iets beter dan de andere, laat dan ook het mor- genoffer den geheelen dag, en het avondoffer den geheelen nacht ftaan. — Des zomers neemt men het fpoediger weg, omdat de levensmidde- len met de hette eerder bederven: fpijzen, die daarvan minder gevaar loopen, laat men ftaan. Na de vijftig dagen heeft er weder eene „groote offerande plaats, „namelijk zukok-no-mat- fouri, of, zoo als men te Nangafaki zegt, fikanitje, dat is: de viering van den honderd- fien dag. De naam komt af van eene gewoon- te der oude Chinezen, die het lijk honderd dagen of ruim drie maanden in huis hielden, na welke zij dit feest hielden, en alsdan eerst het lijk ter aarde beftelden: van daar ook, dat dit feest op den honderdften dag na het over- lijden plaats heeft. De plegtigheden zijn de- | zelfde als bij de gea/ay, met dit onderfcheid, dat de perfoon, die het gebed opzegt, nu ter lin-. BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN, 137 linkerhand van den zoon zit, daar deze offer- ande voor de eerfte gelukkige na het overlijden van den vriend of bloedverwant wordt gehou- den. | y TWAALFDE HOOFDSTUK De manier, om eenen graflteen op te rigten naar de Chineefche manier, is als volgt. Men werpt een’ kleinen langwerpigen hoop aarde op, die in Japan tfouka genoemd wordt; de voorzijde, naar het Zuiden gerigt, houdt omtrent vier voeten Chineefche maat, maar naar de te- genwoordige Fapanfche maat omtrent derdehalf voet. Naar het Noorden toe wordt die fteen lager en fmaller, en aan de Noordzijde is de- zelve van boven geheel fmal, doch beneden breed, Iedereen volgt echter hierin zijne ver- kiezing, en de gewoonte der plaats, waar hij zich onthoudt. De breedte van onder dient, om het neêrvallen, de naauwte van boven, om het wandelen over het graf te beletten. In het midden der Zuidzijde wordt de fifek, of eigen- lijke grafzerk, opgerigt, vier voeren lang, een voet breed, acht duimen hoog, en fpits van boven. Op dezen graveert men den naam en | I5 den 138 BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. den ftand des overledenen. Zijn deze zoo uit- voerig, dat het opfchrift meer dan ééne zijde van den fteen vereischt, zoo begint het aan de linkerhand, en loopt den fteen rond. De fi/ek ftaat nog op een voetftuk, en de geheele graf- heuvel is omringd met puntige ftaken, die bo- ven en beneden door krnislarren aan elkander verbonden zijn, om het uitrukken te beletten. Eene kleine deur geleidt naar dit grafgefteente. Dus is de Chineefche manier. . Die niet ver- kiest zich daaraan te houden, volgt de in Ja- pan gebruikelijke wijze. DERTIENDE HOOFDSTUK. Na den dood van een’ bloedverwant houden zich de overgeblevenen drie jaren lang aan een- voudig voedfel, namelijk aan groente en tuin- vruchten; geen vleesch, gevogelte of visch mag over hunne lippen komen. Want het is niet alleen noodzakelijk zijn hart en zijn ligchaam rein te bewaren, maar ook zeer ingetogen en matig te leven. De drie eerfte dagen na het overlijden van eenen der ouders mag men giets gebruiken: op den vierden dag flechts een wei- nig caufy, of zachtgekookte rijst: ‘en van dien tijd BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. 139 tijd af moet er flechts eene handvol rijst, zoo veel als men berekent dat dienen kan om den honger te ftillen, des morgens en ’s avonds voor ieder gekookt worden, met geene andere toefpijs, dan een weinig zout. Na de vijftig dagen mogen zij zoo veel rijst eten als ge- woonlijk. Voorheen was het in China de gewoonte, om negentig dagen lang niets dan zachtgekookte rijst te eten. Thans volgt men in dat land de Japanſcke gewoonte, en eet de naar gewoonte gekookte rijst met groente en ander planten- voedfel , zelfs voor den: afloop der vijftig da- gen, omdat de Chinezen dikwijls voor dien tijd lange reizen moeten doen, hetwelk zij niet zouden uithouden. met enkel drooge rijst. Zij voegen er dan ‘andere fpijzen bij, doch -dierlijk voedfel, en meer dan de honger volftrekt ver- eischt, blijft ‘hun ontzegd. Als zij dorst heb- ben, mogen zij zoo veel thee drinken als hun belieft. Na een jaar’ zijn ook andere fpijzen:, ‘behalve rijst, groente en vruchten, geoorloofd, maar men moet zich: drie jaren dang van vleesch, visch en zakki onthouden. ‘Hierin geldt nog- tans eene uitzondering ten’ behoeve der zieke en zwakkelijke perfonen, en derzulken, die boven. de vijftig jaren zijn; dezen mogen ook vleesch, visch en zakki gebruiken, indien de voorge- fchrc- 140 BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. fchrevene leefregel hunne krachten zou onder- mijnen. Enkel zwakkelijke perfonen, die niet ~ dadelijk ziek zijn, mogen echter flechts /oep van vleesch of visch gebruiken. Zoo geftreng rouwt men in China. In Fa- pan is de rouwtijd tot vijftig dagen bepaalt, gedurende welke men zijn’ baard en haren laat groeijen, en te huis blijft met geflotene deu- ren. Is de oudfte zoon bij den dood van een” zij- ner bloedverwanten in eene andere Provincie, “en ontvangt hij aldaar de tijding van het over- lijden, hetzij bij brief of boodfchap, zoo be- jammert hij het verlies, ondervraagt den bood- fchapper naar de oorzaak en alle de omftandig- heden des doods, den naam des heelmeesters enz. Alsdan keert hij huiswaarts, doch zonder eenige gemaaktheid in kleeding of uitwendig vertoon : hij reist in haast, doch niet des nachts, om gevaar en overlast voor te komen: ` hij draagt vooral zorg, dat geen hinderpaal zij- nen voortgang belemmere. Indien deze reis, hetzij te land of ter zee, zes of zelfs nog meer dagen duurt, zoo mag hij, gelijk boven gezegd is, in de drie eerfte dagen volftrekt geen voed- fel gebruiken. VEER- BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. 141 “VEERTIENDE HOOFDSTUK. Is de oudfte zoon nogtans in dienst van éen’ meester, en wordt hij daardoor in de terug- komst belet, zoo moet hij ter plaatfe van zijn verblijf den rouw aannemen. In het beste ver- trek van zijn huis plaatst hij twee tafeltjes, en op een derzelve eene kleine doos van geurig hout, alsmede een’ kandelaar met eene bran- dende kaars, op de andere een klein gevuld wierookvat, waarmede hij's morgens en ’s avonds zijne hulde aan de hemelfche en aardfche Go- den betoont, opdat zij, uit aanmerking dezer nederige hulde, den overledenen gunftig zijn mogen. Dit is de Chineefche gewoonte. In Japan ishet, volgens de echte leere der Sintos (den heerfchenden Godsdienst), in een gewoon jaar van driehonderd vier en vijftig, of een embo- Jisch jaar van driehonderd vier en tachtig da- gen, niet geoorloofd, om tot eenige Godheid van Hemel en Aarde, van water of vuur, van bergen of rivieren, noch zelfs tot de Heiligen te bidden, (menfchen die na hunnen dood ge- canonifeerd zijn, Zoo als FATSMON-sOMA, OSIN- TEN-O-SAMO, GONGIN-SAMO, TENSIN Of SKAM- jos- 142 ` BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. yosjo-saAMA, of eenige andere,) daar dit bidden volftrekte zuiverheid vordert, en men geduren- de het gemelde tijdftip voor onrein wordt ge- acht. Indien men zich, bij den dood van een’ bloedverwant, in eene andere Provincie be- vindt, èn noch broeder, noch zoon, noch eenig’ ander’ bloedverwant heeft, om de offer- ande aan den dooden te doen, zoo moet men hem toch dagelijks een tafeltje met levensmid- delen en andere artikelen, in het huis of de herberg, waar men zijn verblijf heeft, voorzet- ten, en hem in allen opzigte den vereischten eerbied toonen. Indien vrouwen bij zulke ge- legenheden in eene andere Provincie zijn, is deze zorg voor haar onnoodig. VIJFTIENDE HOOFDSTUK, Indien een vader, die met zijn’ zoon naar eene andere Provincie vertrekt, aldaar overlijdt, moet de zoon naauwkeuriglijk de voorfchriften volgen, in de vorige hoofdftukken vermeld, het lijk in eene kist leggen, het naar huis laten brengen, en alsdan te voet volgen. Maar BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. „143 ' Maar indien de zoon te huis is bij den dood van een’ zijner ouders op eene afgelegene plaats, zoo vertrekt hij onmiddellijk derwaarts, doch zonder eenig vertoon in zijn uiterlijk voorko- men, en brengt het lijk in eene kist naar huis. De rijken gebruiken tot dat einde eene dubbele kist, en vullen de ledige ruimte met gefmolten harst. Indien deze voorzorg verwaarloosd wierd, zouden de vergane ftoffen door de kist heen- dringen, hetwelk voor den zoon eene groote fchande zou zijn. Om dit voor te komen, blijft hij eenige dagen ter plaatfe, waar zijn vader of moeder geftorven is, om de kist be- hoorlijk gereed te maken. Den dag voor zijn vertrek plaatst hij een klein wierookvat, eene brandende kaars, eene foort van erwten, fuikergoed, thee, zakki, en andere levensmiddelen op eene tafel voor de kist, en maakt de ziel des overledenen met zij- ne oogmerken bekend, op deze wijze: „Mor- s gen, op dit uur, zal ik met uwe kist naar s uwe woonplaats vertrekken, en die te voet s volgen.” Wanneer de trein deze plaats verlaat, gaat de zoon een uur ver te voet aan de linkerzijde der kist. Indien de afftand grooter is, mag hij een paard, een’ norimon, of andere draagbaar ge- brui- 144 BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. ‘bruiken. Dagelijks wordt het morgen- en avond- offer, zoo mogelijk, in de herberg gereed ge- maakt, en voor de kist gezet, Nadert de zoon zijne Provincie, zoo verwit- tigt hij zijn gezin, bij brieven of met een’ bo- de, van den dag en het uur zijner aankomst. Zijne bloedverwanten gaan hem twee uren ver te gemoet. Indien zij bemiddeld zijn, doen zij voor de kist in de haast een klein huis op- flaan: zoo niet, wordt daartoe het huis van een’ landman gehuurd, Hier wordt weder wie- rook, kaarfen, thee, en fuikergebak voorge- diend. Zoodra alle bloedverwanten te dezer plaatfe vereenigd zijn, zitten zij voor de kist, en beweenen het verlies van den overledenen. Wanneer deze nabij het paleis van zijnen Heer woont, mag de kist, uit eerbied voor denzel- ven, niet te huis gebragt worden, maar dade- lijk naar het graf, waar alles te voren moet zijn in orde gebragt. Eenige Chinezen, in vreemde landen, balfe- men de lijken met zout en zakki, om de ver- rotting voor te komen. De Japannezen, nog- tans, befchouwen deze manier als onvoegzaam, en gelooven, dat die in China alleen uitgevon- den was, om de hoofden van vijanden of mis- da- BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. 145 dadigers ongefchonden verre te kunnen verzen- den (1). Andere Chinezen verbrandden ‚ ten behoeve der gemakkelijke overbrenging, het lijk, en begroeven alsdan de tanden en overgeblevene: beenderen, waar zij verkozen. SiBA-ouko keurt ook dit af, en geeft dan nog de voorkeur aan de begravenis ter plaatfe van het overlijden. ZESTIENDE HOOFDSTUK. De rouw wordt bij de Chinezen voor een’ vader, moeder (zelfs al is zij verftooten) oom, tante, broeder, zuster, vrouw, kinderen van den oudften zoon, neef, nicht, en klein- kinderen, dertien maanden lang gedragen. De kleederen zijn van witte, ongeverwde hennip. Dit noemt men in beide Rijken boukou, of kleeding. Den zwaren rouw dragen de Japannezen flechts vijftig dagen voor hunne ouders, en een’ nog korteren tijd voor verdere bloedverwanten, doch rood of opzigtige kleuren of fieraden mo- gen zij in dertien maanden niet dragen, noch ook de Sinto’s tempels bezoeken. De (1) Gelijk dit nog in Turkije gebruikelijk is. Vert. I. DEEL. K 146. BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN- De Chinezen hielden eertijds, volgens een oud voorfchrift, de lijken drie maanden Jang, of van negentig tot honderd dagen, in huis, en, onthielden zich, gedurende dien tijd, van zakki en dierlijk woedfel: thans fchikken zij die, onthouding naar de trappen van bloedver-, wantfchap, zij duurt dienvolgens vijftig, zes- tig, zeventig x tachtig of, negentig: dagen (1). De rouw van eene vrouw over een’ man duurt drie jaren; dezelfde plegtigheden hebben alsdan plaats als bij den dood van een’ vader of moeder. Voor kinderen beneden $ acht” tot negentien jaren duurt de rouw’ van dertièn “dagen tot’ ne- gen maanden, Dit is de gewoonte “der Chine: zen. De Fapannezen ronweén niet voor ‘kinde- ren onder de zeven jaren. | De Grooten en hooge vien” moeten rouwen voor den wereldlijken Keizer; de ande- re, zoo burgerlijke als militaire ambtenaren, } voor hunne-Vorften, en elk,’ die een` ‘inkomen of — var’ een’ ee heeft, moet vijftig . PEP” sty, TME EUR oS da- 54) Hierop wordt dit alles, voor alle trappen van bloedverwantfchap; tot in ‘kleine bijzonderheden “aange, toond. Wij begrepen, dat de lezer weinig belang daar- in zou ftel.en, en hebben dit dus weggelaten. _ Vert. BIJZONDERHEDEN OVER. JAPAN. 147 dagen over hem rouwen, even als voor een’ vader. Dit zelfde moet plaats hebben voor eenen onderwijzer, daar een- leerling (zeggen zij) of een kweékeling zijn geluk aan zijnen opvoeder te danken heeft; maar de tijd voor zulk rouwen is langer of korter, naar mate van de meerdere of mindere, genegenheid voor den meester. En | Lijk- 148 BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. ¢ . Lijkfeesten der Japannezen, of befchrijving hunner doodenoffers, naar de gewoonte . van China. ‘EERSTE HOOFDSTUK. Na drie jaren lang over vader of moeder te hebben gerouwd, moet iemand hun daarna vier- malen des jaars eene offerande brengen. De Chinezen noemen zulks zifay, of offerande in elk jaargerij. Wanneer men de ifays der voorvaders in de voor- of zijkamer (zidochin, bouts-fan, in het Japansch) bewaart, en dien van het laatst over- ledene lid der familie daarbij voegt, zoo doen zij eene offerande voor allen te zamen, en kie- zen daartoe de tweede, vijfde, achtte of elfde maand. De dag voor de offerande wordt aldus be- paald : | De oudfte zoon raadpleegt den geest des overledenen, te dien aanzien, eene maand te voren. Hij plaatst zich, tot dat einde, vóór den ifay, brandt een weinig wierook in een klein reukvat, en meldt hem zijn voornemen , van op zekeren dag in de volgende maand (dien i hij BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. 149 hij opgeeft) het offer te brengen, waarovcr hij deszelfs goedkeuring inroept, zullende , wan- neer die dag de vaderlijke fchim niet behaagt, daartoe een’ anderen kiezen. Dan neemt hij twee famagouri-fchelpen, die juist op elkan- der fluiten, hetwelk men voor een zifiiebeeld houdt der vereeniging tusfchen hemel en aarde. Hij laat die alsdan van zekere hoogte op een tafeltje vallen: liggen zij nu in dezelfde hou- ding, als waarin zij gefloten zijn, ook afzon- derlijk van elkander, zoo is dit een goed tec- ken, en bewijst de goedkeuring door den over- ledenen van den voorgeftelden dag, doch val- len beide in dezelfde rigting (de openingen naar boven of beneden) zoo wordt het voor een bewijs van afkeuring befchouwd, en dien- volgens een andere dag tot de offerande geko- zen. Op deze wijze raadpleegt men den geest des overledenen: doch gelukt het niet in de eerfte tien dagen, zoo neemt men tot de offer- ande ecnen van het tweede of derde tiental da- gen der maand. Sommigen raadplegen, geheel niet met den geest des overledenen, maar ftel- len voor ’s hands den vijftienden dag, of het mid- den der tweede, vijfde, achtfte, en elfde maand vast; eerst branden zij alsdan eenigen wierook voor den ifay, en rigten zich tot de ziel des overledenen in deze woorden: „ Op den vijf- K 3 » tien- ‘$80 “BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. 