Natuurkundig tijdschrift voor Nederlandsch?Indie / uitgegeven door de Koninklijke Natuurkundige Vereeniging in Nederl.?Indie.
Overigens is de geheele vogel zwart met blauwachtigen gloed aan de onderzijde, op de flanken, den rug en de bovenste staartdekvederen en purperachtigen gloed op den kop en in den nek. De staartvederen bezitten nagenoeg geen metaalgloed. SA 585 Bek еп poolen zwart. Iris karmijnrood. Afmetingen van een pasgeschoten individu. Totale lengte Staart. Afstand tusschen het Ga ES GE vleugelpunten еп dat van den staart. Vlucht Vleugel Culmen rostri Mondlengte. Moadwijdte. Hoogte van den bek aan de dunt Tarsus. · Middeltoon met misi Grootste achtertoon met heet 25. CENTROCOCCYX JAVANENSIS [Duw.] 1 Eremplaar van den Gedeh, West-Java. 26. HYDROCISSA CONVEXA [Trww.] 9 Eremplaren van Tjiwaroe, Koeningan, res. Cheribon. 27 ALCEDO MENINTING [Honsr. |. Exemplaar van Soerabaja, Oost-Java. van Keeningan, res. Cheribon. 28. ALCEDO BERYLLINA |[Узкп.]. 1 Ететріаағ van Soerabaja, Oost-Java. | 29. CEYX INNOMINATA (Sarv.]. 9 Exemplaren van Tjiwaroe, Ксепіпдап, тез, Cheribon. » 70.490 0.250 0.154 0.650 0.216 0.049 0.045 0.025 0.020 | 0.065 0.047 0.081 | 584 30. CALLYALCYON COROMANDA (Laru.). Een levend individu op 5 Februari 1887 aangebracht te Batavia (aldaar zeer zeldzaam). De geheele vogel is bruin gekleurd; donkerbruin op de bovendeelen, helderkaneelbruin op de onderdeelen. De zijden van den Кор en de flanken vormen een geleidelijken overgang tusschen die kleurschakeeringen. Alleen de rug is zilverwit, waartusschen hier en daar lichtblauwe tinten. De verderen van den bovenkop, nek, schouder, mantel, krop en het bovenste staartdek eindigen gedeeltelijk in fraai lilablauw, dat bij opvallend zonlicht vooral goed uitkomt maar bij kunstlicht onherkenbaar is. ; De kin is witachtig met lichtbruine tint, die op den krop ` vrij plotseling in kaneelbruin overgaat. Totale lengte . . 0.245 M. Afstand tusschen het uiteinde de ИТА vleugelpunten en dat van den staart. . ў . 0040 > Staart : : | 5 қ : 4 . 0.060 > Vlucht . : 5 а í : а . 0.340 > Vleugellengte . . à қ _ : . 0.100 * Lengte der mondopening . : : ; . 0.060 >» Culmen rostri . А : : . 0.006 > Hoogte van den bek aan de TRUM і ^ . 00010 Mondwijdte e e : . : : . 0.025 » Tarsus : d : : ; ..0.019 >» Middeltoon met died а ; : : . 0029 Я Achtertoon met nagel . : à А . 0UIV * Iris donkerbruin. Bek en pooten helderkoraalrood. Nagels flauwrood. Ooglidranden helderrood. 585 31, ENTOMOBIA CYANIVENTRIS [Viei] 2 Exemplaren van Koeningan, res. Cheribon. 32. SAUROPATIS CHLOAIS [ Ворр.] 1 Eremplaar van Koeningan, res. Cheribon. 1 ; ғап Tegal, res. Tegal. 33. SAUROPATIS SANCTA (Vic. & Honsr. | 5 Exemplaren van Soerabaja, Oost-Java. 34. CYPSELUS SUBFURCATUS [Brvrn.] Tijdens mijn verblijf aan de Wijnkoopersbaai in de Preanger in 1885 mocht het mij niet gelukken een exemplaar machtig te worden van de gierzwaluwsoort, die in gezelschap van Calloealia linchii de grotten van боста tjandi bewoont. Volgens Mijne meening was het waarschijnlijk de Cypselus subfurcatus. Het is daarom dat ik het teeken? achter den soortnaam voegde bij mijne opsomming en beschrijving der vogelsoorten, die ik langs de Wijnkoopersbaai waarnam en waarvan de publicatie in het XLVI** deel van dit tijdschrift voorkomt. Een jaar later ontving ik echter van een mijner kennissen een exemplaar der bedoelde soort, dat in de Goewa tjandi geschoten en op Spiritus bewaard was. Het bleek toen wel degelijk C. subfur- talus te zijn, waarvan de beschrijving voorkomt van de hand des heeren Set An op pag. 605 van jaargang 1865 der Procee- dings Zool. Society te London. “Пеле gierzwaluw wordt aangetroffen langs de kust van China doch niet noordelijker dan Amoy en Zuidelijk Formosa. Verder in Malakka, Penang op Sumatra en Java, terwijl hij vermoedelijk ook op Borneo te vinden is. Іш het Leidsche museum zijn drie exemplaren voorhanden door S. Murren in 1898 te Semarang verzameld en geëtiketteerd : Cypselus leucorhous S. Murter nov. spec. 526 Verleden jaar trof ik deze soort eveneens te Samarang aan nestelend onder de nok van een woning in het Chineesche kamp en nestelend onder de brug bij Kendal over de Bodri- rivier., | Пе beschrijving van het mij van de Wijnkoopersbaai toege- zonden exemplaar is als volgt. De geheele vogel is zwart, welke kleur op vele plaatsen eene vaal-rosachtige tint bezit o. a. op de binnenvlaggen der slagpennen, op borst en buik en op de binnenste kleine ` vleugeldekvederen. De voorhoofdsvederen doen zich muisvaal voor, doordien zij vrij breede randen hebben van die kleur en het zwart daar tot een minimum beperkt is. Ook de vedertjes langs de mondope- ning bezitten die eigenschap. Enkel de keel en stuit zijn wit gekleurd. Op laatstgenoemde plaats bezitten de witte vedertjes flauw bistrekleurig getinte schaftjes. De onderste staartdekvederen en de binnenste groote vleu- geldekvederen zoomede enkele borstvederen vertoonen witte harige randjes of puntjes. De staart is een weinig gevorkt. De tarsi zijn bevederd еп zooals immer bij de echte Cypseli is de achtertoon naar voren gekeerd. Bek en pootjes zwart. Afmetingen. Totale lengte van af de punt van den bek tot het uiteinde der zijdelingsche staartpennen. . 0,152 М. Buitenste staartpennen 27. 0:056. = Middelste id. ; . 0085 > In toegevouwen staat reiken de EST der sabelvormige vleugels kruiselings over elkander en steken hunne uiteinden over het uiteinde van den staart heen tot eene lengte van . 0.055 » Vleugellengte : і у e 21 0,133 $ Lengte der mondopening. à i { 20019 * Mondwijdte . : : : à ; 2009404155 амен AEAEE E 587 Hoogte van den bek aan de basis . ei 0,008 % Culmen rostri > s : ; ‚ 0.006 » Tarsus. 5 ; : . 0.006 » Middeltoon zonder ы: { : à ОДУ > 38. DENDROCHELIDON LONGIPENNIS [Rar.] 5 CM van Koeningan, res. Cheribon. id an Soerabaja, Oost-Java. 39. COLLOCALIA LINCHII | Honsr & Moon]. : жетке еп тап Koeningan, тез. Cheribon, Kendal, гез. Samarang. 1 га. van Soerabaja, Oost-Java; 40. HYPOTHYMIS OCCIPITALIS (Vic. 1 Eremplaar van den Koeningan, res Cheribon, 41. STOPAROLA INDIGO [Honsr.] 1 Exemplaar van den Tjerimaì, res Cheribon. 42. SIPHIA BANJUMAS [Honsr.] 9 Eremplaren van сине res. Cheribon. 43. SIPHIA VORDERMANNI [5НАВРЕ.) Een lief klein vogeltje, waarvan ik de eerste exemplaren kreeg van een den westerhellingen van den Gedeh, terwijl ik later in Mei 1889 eenige machtig werd, die met een blaaspijp geschoten waren boven Tji-bodas (N. helling” Gedeh). De bovenkop is helder roodbruin, de wangen zijn iets lichter gekleurd en de kin en keel zijn slechts roodbruin getint, en ` als gewasschen met wit. Bij het levend individu zijn de vedertjes ош de oogleden wit even als bij Zosterops, doch bij де gepre- pareerde individu's wordt dit kenteeken gemist. Terzijde van het voorhoofd loopt aan weerskanten een donkere streep naar achteren tot aan den nek. Mantel grijsachtig, rug en stuit wit: 588 Slagpennen bistre met witten rand aan de basis van de binnen- vlag en een geelgroene- bies aan den buitenrand. Buitenste vleugeldekverderen donkergrauw met olijfgroene tint bewas- schen en enkelen met gele uiteinden, waardoor op den toege- vouwen vleugel twee evenwijdige dwarse gele bandjes ontstaan. Borst, buik en flanken wit; het donkergrijs der basis van de ` vederen schemert echter door. De fijne pootjes zijn lichtbruin; bovenkaak donker-, onderkaak lichthoornkleurig. Iris bruin. Staart e - - : 3 х . 0.058 М. Vleugel : ў " . 5 270.052 9 Си еп rostri . : 4 e ; 0008 Tarsus ; í ; " : . 00171: 3 Middeltoon met iig : i : 4 , 0910 ^ Achtertoon » » : : : қ 24,010” Dr. Bowprer Өнлвре had de attentie deze soort, die nieuw voor de wetenschap is, naar den ontdekker te noemen. 44. CRYPTOLOPHA TRIVIRGATA [Темм.) 9 Exemplaren van den Gedeh, West-Java. 45. CRYPTOLOPHA GRAMMICEPS [Үкввклих.] Ö Bovendeelen vaalbruin, waarbij het donker grijs der basis van de vederen doorschemert. | ; Vleugels bistre met lichtvaalbruine buitenranden en wit aan de basis van де binnenvlag der slagpennen. Bovenste staartdekvederen vosrood. Zijden van het gelaat en flanken vaalgrijsbruin. Kin, keel en borst roestkleurig bewasschen, het sterkst op de borst; buik en onderste staartdekvederen wit. Staartpennen flauw vanDijckbruin met vosroode buiten- zoomen. Bek donkerhoornkleurig. Pootjes lichtgeelachtig. Iris geel. 589 Het exemplaar werd geschoten іп de hoogste zone van den бедећ, (westerhelling) en gediagnostiseerd door den heer Bowprer SHARPE. Staart : : і : i . 70.049 M. Меше! _. > ) i 3 3 . 0.055 » Culmen rostri . ; e . : МОДЕ» Tarsus : : i e ; у ӘЛЕ.» Middeltoon met nagel . : : : . 0016 a Achtertoon » id. . У e А = 0,012» 46. MUSCICAPULA WESIERMANNI (Snarre). Een klein vogeltje, in 1888 geschoten op een der wester- hellingen van den Gedeh. Alle bovendeelen zijn zwart, de onderdeelen zuiverwit. Van af de teugelstreek begint een witte band, die zich boven het 005 naar achteren tot in den nek verlengt, waar hij iets breeder wordt en met dien der tegenovergestelde zijde één geheel vormt. De zijden van het gelaat en van den nek zijn even- eens zwart, zoo ook de flanken. Binnenste vleugeldekvederen en vleugelrand wit. Op het midden van den vleugel verloopt in overlangsche richting eene breede witte streep, die haar ontstaan te danken heeft aan de wilte kleur van enkele dekvederen en de buitenvlaggen van enkele secundaria. Uiteinden der bovenste staartdek vederen wit. De staart ontbreekt bij dit exemplaar. De fijne pootjes en de bek zijn zwart. Vleugel ^c 27. : : ; : . 0.055 M. Culmen rostri. . ; P : < nee, Tarsus - : бр, i ; | 90919 -» Middeltoon met nagel . : ; ; 2 0012 > Achtertoon » » 0.009 » Dr. Samarre schreef mij over dit exemplaar »probably Мавсісарша Westermanni.” 590 41. RHIPiDURA PHOENICURA [Murr.] 9 Exemplaren van Koeningan, res, Cheribon, 2 і van den бедел, West-Java. 48. PERICOCROTUS MINIATUS [Темм.) 9 Exemplaren тап Koeningan, тез. Cheribon. 49. PERICOCROTUS EXSUL [Ѕнаһре.) 9 Exemplaren van Koeningan, res, Cheribon. 50. ARTAMIDES LARVATUS (Muur) 5 Eremplaren van den Gedeh, West-Java. 51. GRAUCALUS JAVENSIS [Honsr.] 1 Eremplaar van Tjiwaroe, Koeningan, res. Cheribon, ғап Koeningan, тез. Cheribon. 52. LALAGE TERAT (Bonn, % Eremplaren van den Gedeh, West-Java. Een jeugdig vrouwelijk individu, heeft zwartachtige vleugels en eenen rosachtig-grijzen mantel. Borst lichtrosachtiggrijs met donker getinte dwarsbandjes, staartvederen evenzoo. 53. IRENA TURCOSA [War».] Van dezen prachtigen vogel, die slechts weinig verschil aanbiedt met de als Billiton-vogel door mij beschreven Irena cyanea (Been) werd een zestal in kooien levend te koop aangeboden te Soerakarta. Alle waren mannelijke exemplaren іп prachtkleed еп werden aangebracht uit de bosschen die de oosterhelling van den Merapi bedekken. Een vrouwelijk exemplaar zag ik in 1890 te Tangoel-angin, residentie Japara. Het werd in een kooi gehouden, gevoed met de vruchten van Carica papaja, en was afkoinstig van den Moeriah. ГА 591 54, BUCHANGA Гени [ Honsr.] А pope van den бедел, JFest-Jav van Koeningan, res. odi. 55 BUOHANGA АТАА [Henwaxx.] 1 Eremplaar van den Gedeh, West-Java. 1 id. van Palimanan res. Cheribon. 1 id, van Soerabaja , Oost-Java. · 56. BHRINGA REMIFER |Темм. | 8 Exemplaren тап den Gedeh, West-Java. 57. HEMIPUS OBSCURUS [Пол | 1 Exemplaar van Koeningan , res Cheribon. 58. PACHYOEPHALA GRISEOLA [Brvrn.] Synoniem met Hyloterpe griseola. Geschoten op het Chineesche kerkhof te Tandjong aan den Tangerangschen weg, op 12 Augustus 1888, Batavia. Slagpennen en de groote dekvederen der slag pennen van de 1° orde donkersepia met bruingrijze buitenzoemen. Alle bovendeelen en staartpennen bruingrijs. Zijden van den kop grijsachtig, van dezelfde tint als de boven- deelen, doch lichter. Kin wit. Zijden van den hals en de borst lichtgrijs; de overige onderdeelen helderwit evenals de binnenste Vleugeldekvederen. De stevige bek is zwart. De iris vanDijck- bruin. Tarsus donkerloodkleurig. Toonen donkerhoornkleurig. Afmetingen: Totale lengte. Staart. Afstand vleugel deos à; Vleugel Vlucht. Mondlengte . d | - BECA Mondwijdte. : . 0.008 М. » hoogte : ; 4 қ 3 . 0.005 7 Culmen е : . ; { è ." 0.019 —* Tarsus " 4 ; à . 0022- я Middeltoon ist d : ; : j . 0015. 3 Achtertoon met id. . й ; ; . 009 3 59. LANIELLUS LEUCOGRAMMICUS [Ткмм.) 9 Exemplaren van den Gedeh. 60. LANIUS BENTET [Новзе. | 1 —— € van Koeningan res. Слегібоп. Soerabaja, Oost-Java. 61. PARUS CINEREUS [Үгкпт..] 1 een van den Gedeh, West-Java. 1 n Palimanan , res. Cheribon. 62. PSALTRIA EXILIS |Темм.) 1 Exemplaar van den Gedeh, West-Java. 63. OINNYRIS PECTORALIS [Повпзе.] 9 Exemplaren van den Gedeh , We st-Java 1 id Koeningan, res. садой. ý 64. ANTHOTHREPTES MALACCENSIS [Scor.] 4 Exemplaar van den Gedeh , West-Java. 65. DICAEUM FLAMMEUM (Srarna.] і Exemplaar van Soerabaja, Oost-Java. 66. ARACHNOTHERA AFFINIS [Honsr.] ` 5 Eremplaren тап Koeningan, res. Cheribon. 67. ZOSTEROPS AUREIVENTER (Номе. | Is synoniem met Zosterops flavus Темм. en als zoodanig reeds als vogel van den Salak beschreven. 7 Eremplaren van den Gedeh , West-Java. 595 68. EUCYCHLA CYANURA [Ворр. | 1 Eremplaar van den Gedeh, West-Java. 69. AEGITHINA SCAPULARIS (Honsr.] 2 Exemplaren van Palimanan, res. Cheribon. 10. CHLOROPSIS NIGRICOLLIS [ViriLL.) 15 synoniem met PAyllornis cochinchinensis. Deze vogelsoort werd te Solo in kooien gehouden en was daar afkomstig van de hellingen van de Merapi. 71. TRACHYCOMUS OCHROCEPHALUS [Gw.] 1 Exemplaar van Tjiwaroe , Koeningan, res. Cheribon, 72. RUBIGULA DISPAR [Honsr.] i Ezemplaar van Tjiwaroe , Koeningan, res. Cheribon. Wordt levend іп kooien te Solo te koop aangeboden als af- komstig van de hellingen van де Merapi. 13. MICROPUS MELANOCEPHALUS [Gx] 4 Гтетрісағ van Kampong Doeri, Batavia. 1 van den Tjerimai, тез. Cheribon. 74. PYONONOTUS BIMACULATUS [Honsr.]. 2 Eremplaren van den Tjerimai, res. Cheribon. 75. PYONONOTUS ANALIS [Honsr.]. 4 Ехетрааг van Soerabaja, Oost-Java. PYCNONOTUS ANALIS [Honsr.]. ALBINO. Een albino-exemplaar werd 23 Maart 1884 geschoten te Kemajoran (Batavia). De geheele vogel is шашық Het zuiverst aan het voorste gedeelte. Bek en pooten vleeschkleurig , doch op het 25 594 rechterdeel van den snavel bevindt zich eene overlangsche donkere vlek. De achterhelft van den bovenkop vertoont de grijze met wit geboorde vedertjes, dien de vogel іп het gewone vederkleed bezit, hetgeen op een onvolkomen proces van albinis- mus wijst. Op het achterste gedeelte van den vogel komt de gele tint meer uit en de onderste staartdekvederen zijn „wavelgeel. Ook de staartpennen vertoonen een gele tint, maar de schaften zijn zuiver wit. 16. HEMIXUS VIRESCENS [Темм.). 1 Exemplaar van den Gedeh, West-Java. 11. CRINIGER GULARIS [Honsr.]. 1 Exemplaar van Tjiwaroe, Koeningan, res, Cheribon, 18. STACHYRIS THORACICA [Tzux.). 4 Ezemplaar van den Tjerimai, res. Cheribon. 19. DRYMOCATAPHUS CAPISTRATUS [Теми]. 4 Exemplaar van Koeningan, res. Cheribon. 80. DRYMOCATAPHUS EPILEPIDOTUS "enn 1 Gelijkt in kleursverdeeling veel ор Turdinus lepidopleurus. In Mei 1889 geschoten in het bosch tusschen Туфодаз en Tjibeureum aan de noordelijke helling van den бейей (West- Java.) Afmetingen : Staart : ; кз, ; 4 . . 0.052 M. Vleugel . . . e ; : e · 0099 ! Culmen rostri . ; s ; i қ . 0.014 > Tarsus 5 p ^ s ; " . 00%» Middelloon met паде. |. . . 0.019 * Achtertoon met id. „ М e 2 . 0.015 » 87. 595 81. GARRULAX RUFIFRONS (Less. 1 8 Exemplaren van den Gedeh, West-Java. 82. POMATORHINUS MONTANUS [Honsr.]. 2 Ететріагеп van den Gedeh, West-Java. тап den Tjerimai, res. Cheribon. 83. ORTHOTOMUS SEPIUM (Honsr.]. | Exemplaar van den Gedeh, West-Java. id van Palimanan, res. Cheribon. 84. SUTORIA EDELA |Темм.). 1 Exemplaar van. Palimanan, res, Cheribon, 85. MEGALURUS PALUSTRIS (Honsr.]. 9 Егетріагеп van den бедер, West-Java. 86. PRATINCOLA CAPRATA [L.] 1 Егетріаағ van Palimanan, res. Cheribon. COPSYCHUS SAULARIS [L.] 5 AMOENUS Honsr. A Leger van Kendal, res, Semarang. 1 Semara. , Midden-Java. 10 id. van anda Oost-Java. Deze soort werd nog door mij waargenomen: te Poewodadi, Grobogan in de res. Semarang, te Djocdjakarta, Midden-Java, te Soerakarta, Midden-Java, le Tegal, Midden-Java. COPSYCHUS SAULARIS ГІ.) 2 MUSICUS Бағғ!.. aparta m van Loeragong, Коеліпдап, res. Cheribon. id. n Tjiwaroe, Koeningan, res. Cheribon. hese ғап Koeningan, res. Cheribo id. тая Telaga, res. Cheribon, 596 Van de variëteit, die tusschen amoenus en musicus іп staat, bekwam ik 1 exemplaar uit de Wijnkoopersbaai, Preanger en 4 van Telaga, res. Cheribon. 89. GEOCICHLA RUBECULA [Gooro.] 4 Exemplaar van Batavia, West-Java. 5 id. van Koeningan, res. Cheribon. In den tuin van de pasangrahan te Telaga, afdeeling Madja- lengka, residentie Cheribon, nestelen eenige paren van deze vogel- soort, Zij zijn daar zeer mak en naderen, voedsel zoekend, tot op eenige passen afstands. 90. MERULA JAVANICA [Honsr.] Deze merel schijnt slechts in de hoogere bergstreken van West-Java voor te komen. Juxenuux ontmoette haar іп den krater van den Gedeh. Nabij den top van den Tjerimai іп Cheribon werden twee exemplaren door mijnen jager neergelegd. De vogels zijn echter zoo mak, dat zij tot zeer dichtbij te һепа- deren zijn. De beschrijving is als volgt. Bovenromp, onderste vleugeldekvederen, vleugels en staart donkerbistrekleurig, op de laatste beide deelen bij het zwart af. Kop, nek en hals lichter bistre gekleurd. Borst flanken en schenen meer grijsachtig-bistre. Buikvederen aan de basis grijs, in het midden wit en aan het uiteinde lichtbruin. Onderste staartdekvederen donker- bistre met eene smalle witte overlangsche schaftstreep. Mond- hoek огапје. Век en pooten geel. Afmetingen : Staart lc x о у оде Vleugel : 5 : 0.120 » Culmen rostri : А ` Е : < 0019 > 597 Hoogte van den bek aan de basis . : . 0.007 М. Tarsus : | х : . 0.050 » ТҮЛЕН met PR . ; S ^ . 0.028 » Achtertoon » E. : ; 7 : (0,021 > 9I. TURDINUS LEPIDOPLEURUS |Р». Bovenkopsvederen, die van den nek, die van den mantel en den rug vanDijckbruin met lichtere schaft en zwarte boordsels , waardoor zij een grof geschubt uiterlijk verkrijgen. Ор den achterrug en de stuit predomineert eene kastanjebruine kleur. Dezelfde kleur bezitten de bovenste staartdekvederen. Slagpennen zwartachtig met kastanjebruine buitenvlaggen. Groote buitenste vleugeldekvederen bruin. Staartpennen donkerbruin. Teugels witachtig. Eene kale plek breidt zich achter het oog uit, die van boven begrensd wordt door een rijtje zwarte vederen die rosachtig witte overlangsche schaftvlekjes hebben. ` Wangen zwart. Kin en keel effenwit. Vederen van den krop en de borst grijs met міце overlangsche schaftstreep; die van de flanken en buik heldergeelbruin met lichte schaften. Век donker- en pooten lichthoornkleurig. Afmetingen : Totale lengte ; а ЖАҒАР ДА . 70.773 И. Staart. : . 0.065 » Vleugel j у қ х s - + 008G s Mondlengte . “ : : e : . 0.028 » » wijdte . ; | . 0.012 >». Hoogte уап den bek aan fas buds ; ; . 0.006 » Culmen rostri ; : 0.019 » Tarsus. ; : : . 0.050 » Middeltoon met init 5 : ; . 0.026 > Achtertoon » » ; 0.023 >- Dit individu werd in бойы 1888 байы» ор de wester- helling van den Gedeh en gediagnostiseerd door Boonen Suarre. 598 92. HENICURUS LESCHENAULTI (Утвил.] Een jong individu met geheel zwarten Кор, zonder witte kuif van Koeningan, res. Cheribon. | 9 Ezemplaren тап Palimanan, тез. Cherlbon. 93. PASSER MONTANUS [L.] 1 Егетріаағ тап Palimandn, res Cheribon. De ringmusch werd verder door mij waargenomen te Cheribon , Tegal, Brebes, Pamalang, Kendal, Semarang, Demak, Koedoes , Pati, Poerwodadi, Salatiga, Ambarawa , Oengaran, Djocdjakarta, Soerakarta, Madioen, Djombung, Sidoardjo en Soerabaja. 94. UROLONCHA LEUCOGASTROIDES [Horsr. & Moone) 1 Ezempladr тап den Gedeh, West-Jàvà. 95. МОМА NISORIA [Temm.] 1 Exemplaar van den Gedeh, West-Java. 96. MIRAFRA JAVANICA [Horsr.] 1 Eczempláar van het zeestrand te Kota Cheribon. 97. STURNOPASTOA JALLA [Honsr.] 1 т" тап Brebes, тез. Tegal id. van Kota Tegal, res, Tegal. Zoowel te Tegal als te Brebes is deze vogelsoort door duizenden exemplaren vertegenwoordigd, die 'savonds zich gezellig tot groote troepen vereenigen en daarbij een oorverdoovend gekweel doen hooren. Nergens zag ik zooveel exemplaren bij elkander als op bovengenoemde plaatsen. 98. CALORNIS CHALYBEA [llonsr.] | 2 Exemplaren van Koeningan, res. Cheribon. 599 99. ORIOLUS MACULATUS [Viet] 1 "zemplaar van erase res. Cheribon. 1 id. van den Gedeh, West-Java. 1 id. ran pan Oost-Java. 100. ANALOIPUS CRUENTUS [Waer.] 6 Exemplaren van den бедел, West-Java. 101. CORONE ENCA [Honsr.] Isi. хлам Gagak. Deze kraaisoort komt veelvuldig voor in de binnenlanden en rooft gaarne katjang-tanah, wanneer die geoogst wordt, bij welke gelegenheid zij groote brutaliteit kan toonen. Zij is kleiner dan de Javaansche raaf. Hare beschrijving naar een te Koeningan geschoten exemplaar, (het grootste van de drie die daar verzameld werden) is als volgt. De geheele vogel is pikzwart met blauw-violetten gloed. Пе basis aan de romp- еп nekvederen is wit. Век en pooten zwart; evenzoo eene kale streek achter het oog. De neusgaten worden door bundels stijve harige borstelvederen bedekt; doch deze bedekken uiet den wortel van den snavelrug , zooals bij C. macrorhyncha het geval is. Afmetingen : Staart 0.146 M. Vleugel 0.971 » Culmen rostri . › 0.057 » Hoogte van den bek aan de һе: 0.019 » Tarsus . 0.045 >» Middeltoon met zin : .- 0.051 » Idem. zonder nagel 0.058 » Achtertoon met nagel . 0.041 > 0.022 » Idem. zonder nagel De snavelrug was bij de twee andere individu's lang 0.055 еп 0.054 M. 400 102. CORONE MACRORHYNCHA (Waert) 1 Dogg zeestrand te Kota Cheribon, 1 ond тап den Kalimas te Soerabaja. 103. ORYPSIRHINA VARIANS [Larn.] 1 Exemplaar van Koeningan, res. Cheribon. 104. PTILOPUS MELANOCEPHALUS [Gw.] 1 enim van den Gedeh, West-Java 1 id. n Palimanan, res. Cheribon. 105. PTILOPUS ROSEICOLLIS [Wacr.] 8 Егетрагеп van den Gedeh, West-Java. 106. TRERON GRISEICAUDA, [G. R. Gnar.] 6 Егетріагеп van Koeningan, res. Cheribon. 107. SPHENOOERCUS KORTHALSI [Morr] Deze groene duif werd in Juli 1891 geschoten tegen de oosterhelling van den Tjerimai (Cheribon) en wel een vrouwelijk exemplaar. Gelijk bekend is gelijkt deze soort zeer veel ор S. sphenura Gray uit het Himalaja-gebergte, doch waar bij deze de 5% slagpen aan de binnenvlag geen versmalling ver- toont, biedt zij dit verschijnsel wel aan bij de representant op Java. Beschrijving. Kop, nek, hals, borst en flanken geelachtiggroen, op den bovenkop iets donkerder getint, еп op den buik geleidelijk in groenachtiggeel overgaande. Пе achterbuiksvederen zijn - donkergroen met breede citroengele harige boorden. De voorste onderste staartdekvederen zijn olijfgroen met breede flauw- gele boorden, bij de twee achterste, die zeer verlengd zijn en bijna tot het uiteinde van den staart reiken, is het groen tot eene langwerpige schaftstreep beperkt en beslaat het geel, dat hier eene rosachtige tint aanneemt, het grootste gedeelte van de veder. Nek, mantel, rug en bovenste staartdekvederen donkergroen. De middelste staartpennen bezitten dezelfde kleur- WERT 401 De andere ook, doch flauwer getint, maar hier is het groene beperkt tot het midden van de veder en het nit- einde, terwijl een donkere dwarsband nabij het uiteinde voor- komt. Slechts op het basaal gedeelte wordt een weinig grijs aangetroffen. Пе buitenste, middelste en kleine vleugeldek- vederen zijn als den rug gekleurd. De groote evenzoo maar van fijne lichtgele boorden aan den buitenrand voorzien. De slagpennen dofzwart met grijzen binnenrand. Пе 54% is daar in het midden ingesneden. Binnenste vleugeldekvederen donker- grijs. Bek bij het gedroogde en geprepareerde individu donker- | loodkleurig. Pooten rood. Afmetingen : ENT +. > =“ Оазе 2 ПА А uu 2 ЕРЕ У МО шз а UT Я EMO. o | xt ОВА S Middeltoon met Ad T UN > 00: S Hehterioon mel nagel. ^ 2 0016 108. SFILOPELIA TIGRINA (Teun) 1 Exemplaar van den Gedeh, West-Java. 1 тап Ambarawa, res. Semarang. 1 id. van Koeningan, тез. Cheri 109. MACROPYGIA RUFICEPS (Tema | 2 сети van den беде), West-Java. 2 id т Коепіпдап, res. Cheribon. 110. MACROPYGIA TENUIROSTRIS [G. R. балу.) % Exemplaren van Koeningan res. Cheribon. li. MACROPYGIA LEPTOGRAMMIOA [Темм.] A Exemplaren van den бедел, West-Java. 12. CARPOPHAGA AENEA [L] - 1 Exemplaar van den Gedeh, West-Java. 402 113. AREOTURNIX PUGNAX (Темм.) 1 Exemplaar van Soerakarta, Midden-Java. 114. ACTODROMAS ALBESCENS [Твмм.] Den 1** September 1888 werden mij drie stuks gebracht, die langs het zeestrand aan den overkant van het oude haven- kanaal waren geschoten. De vederen vau den bovenkop, nek en mantel zijn bruingrijs, op de eerste deelen met eene zwartachtige kleine centraal- vlek, op de overige met eene grootere, die naar achteren puntig in de schaft uitloopt, echter zoodanig dat het grijs predomineert. Hier en daar, vooral nabij de schoudervederen, komen enkele vederen voor die zwartachtig zijn en vrij breede roestbruine zijranden of vlekken vertoonen. Rugvederen zwartachtig bij één individu met lichtere eindzoompjes, zoodat zij zich geschubt voordoen, Middelste staartdekvederen zwartachtig ; zijdelingsche wit, hier en daar met een fijn rookkleurig schaftstreepje nabij het uiteinde. Voorhoofd, vedertjes om het oog , kin en keel zuiver wit. Teugels bruingrijs. Krop en voorste gedeelte van de borst lichtgrijsachtig: met donkere puntige vlekjes geteekend. Overig gedeelte van de borst, de flanken, buik en onderstaartdekvederen zuiver wit. De buitenste, kleine en middelste vleugeldek vederen bruingrijs met donkere schaftstreep; de laatste loopen naar achteren min of weer puntig uit. De groote dekvederen bistre- kleurig met witte uiteinden, hetgeen het sterkst uitkomt bij de meer binnenwaarts geplaatste. Slagpennen bistre met witachtige schaften, de uiterste donker- der gepunt, het basaalgedeelte wit. Sommige verlengde schouder- - vederen grijs met donkere schaften, andere zwart met roestbruine _ randvlekken. Groote en middelste binnenste vleugeldekvederen effenwit, de kleine bistre met witte harige zoompjes. De twee middelste staartpenen zijn vooral nabij het uiteinde zwartachtig, loopen puntig uit en zijn langer dan de overige, die licht bruinachtig-grijs zijn met witachtige eindzoompjes — en het middendeel der schaft zuiverwit. 405 Bek еп pooten zwart. Toonen vrij, zonder spanvlies. Iris  der BEE : : g · 0.017 » Hoogte van den bek aan de basis , . . 0.005 > Mondwijdte . ы ; I . 0.004 » Culmen rostri. : А i ; (9917 3 ` Naakt gedeelte der lien: > . { . 0.010 » Tarsus . : : | : ” 22550207» Middeltoon met adl . i ; . ‚ 0018 » Achtertoon met id. : ; : : . 0.004 » 15. CHARADRIUS FULVUS (Gu) 9 Ezemplaren in rui van bruilofiskleed ор 28 Augustus 1891 aan het zee-. strand benoorden Kota Cheribon geschoten. 116. TOTANUS CALIDRIS (Ga). De romp van dezen ruiter heeft ongeveer de grootte van dien van het waterhoentje Erythra phoenicura. Кор, пек, mantel en schouders zijn bruinachtig grijs. Vooral de grootste der vederen die deze deelen bedekken hebben donker- der већа јез, Van den neuswortel loopt boven en tot achter het oog een witachtige superciliair streep. De vedertjes der Wangen, van den hals en de zijden van den nek zijn wit met een donkergrijs schaftje, die van den krop wit zonder dit ken- teeken, doch enkele dezer laatste vertoonen donkergrijze drop- pelvlekjes. Buik- en flankvederen wit, hoewel hier en daar flauw met een grijs dwarsbandje geteekend. Rugvederen wit. Bij zeer enkele teft: men donkergrijze droppelvlekjes aan. 404 Bovenste staartdekvederen wit met zwartachtige dwars- bandjes. Onderste eveneens doch hier predomineert het wit en zijn de dwarsbandjes bij de meeste vederen rudimentair. = De verlengde schoudervederen hebben eene rosachtige tint op het grijs. Vele hunner bezitten behalve eene donkere schaft bovendien donkere dwarshandjes aan den rand. Tusschen die bandjes is de grondkleur echter lichter van tint. De kleine buitenste vleugeldekvederen doen zich als geschubt voor doordien zij, bij eene umbergrondkleur , witte harige rand- zoompjes hebben; ook hier zijn de schaften donker getint. De grootste der slagpennen van de 1% orde zijn even als de alula bruinachtig-zwart gekleurd, maar die der 2de orde licht umbergrijs met witte randen in welke randen donkergrijze dwarsstreepjes voorkomen. Bij de groote buitenste vleugeldekvederen is de punt wit en zijn er dwarsbandjes aan het uiterste gedeelte. De 1° slagpen is de langste. Haar schaft is wit, terwijl die der overige, voor zooverre zij het donkere gedeelte betreffen, zwart zijn. De slagpennen der 1° orde zijn bruinachtig en alle bezitten eenen vrij breeden witachtigen binnenrand die al breeder wordt naarmate de slagpennen meer binnenwaarts zijn inge- - plant, zoodat zelfs een geleidelijke overgang plaats heeft tot de kleur der secundaria, aangezien hier het zwart tot het basaal- gedeelte der veder beperkt is en zich een breed wit uiteinde vertoont dat hier en daar met donkere vlekjes of dwarsstipjes bedeeld is. De slagpennen der 2% orde zijn belangrijk korter dan die der 1* orde en wit met eene flauw getinte umberkleurige basaal- vlek, terwijl die der 5% orde, welke geheel door de verlengde schoudervederen bedekt zijn, meer umbertint vertoonen en het wit zich bij haar tot eenen rand beperkt, binnen welken flauw getinte umberkleurige zigzag dwarsbandjes en lichtere plekken elkander afwisselen. De binnenste vleugeldekvederen zijn mee- rendeels wit. 405 Staartdekvederen wit met banden. donkerumberkleurige dwars- Bek donkerbruin met roodachtige basis aan de onderkaak. Pooten oranjerood. Nagels donkerhoornkleurig. Een zeer ontwikkeld spanvlies vereenigt de huitenste toon met den mid- delsten en een ander van mindere uitbreiding dezen laatsten met den binnentoon. Iris zwartbruin. Deze vogel werd op 6 October 1886 geschoten aan ће! zee- strand nabij Batavia. Afmetingen : Totale lengte. Idem zonder de naar delen uitgestrekte pooten. Staart. De плесове морони јен ralki juist tot het uiteinde van den staart. Vlucht. Vleugellengte . Culmen rostri Lengte der mondopening Wijdte derzelve Hoogte van den bek aan de ian Naakt gedeelte van de scheen. Tarsus. Middeltoon met sid Achtertoon met id. 118. TOTANUS GLAREOLA [L.]. 2 Ezemplaren van Telaga, res. 119. TRINGOIDES HYPOLEUGOS [L.]. Cheribon op 8 Augustus 1891 geschoten. 9 Eremplaren van Koeningan, res. Cheribon in de maand Juli 1891 hoten, gese. 406 .120. NUMENIUS ARQUATA [L.;. Van de vijf krombekkensoorten, die in den Indischen archipel zijn aangetroffen, worden Numenius arquata (L.) Numenius major (Temm. & бснікв.) еп Numenius phaeopus (L.) op Java gevon- den, terwijl de beide overige N. australis (бошо) en N. minutus (бош) in de Molukken of op Celebes zijn verzameld. Alle vijf soorten nestelen hoogstwaarschijnlijk in noord-oostelijk Azie en migreeren naar het zuiden. Wanneer men dus in den oostmoesson krombekken schiet, is het voor de wetenschap van belang te weten op welken datum zulks is voorgevallen en of het voorkomen der soort toen tot enkele individu’s was beperkt dan wel of zij toen in grooten getale voorkwam. Van nog grooter belang zoude het zijn, wanneer men broedplaatsen van krombekken hier in /ndié ontdekte. Van de drie op Java voorkomende soorten zijn reeds twee beschreven in het XLII deel van dit tijdschrift. Пе andere schoot mijn jager op 27 Augustus 1891 langs het zeestrand bij Tangkil benoorden de hoofdplaats Cheribon. Aldaar bevond zich namelijk toen ter tijd eene vlucht van 8 stuks, waarvan hij er één machtig werd. De beschrijving is de volgende. Het vederkleed is nagenoeg hetzelfde als dat, hetwelk ik beschreef ter aangehaalde plaatse van N. major, De onderste staartdekvederen zijn echter. bij М. агдиша effenwit, ten minste bij het individu dat ik machtig werd en zonder donkere lijnvormige schaftvlekken. „Was bij het vroeger beschreven exemplaar van N. major alleen de schaft der 1° slagpen wit, later verkreeg ik andere individu's waarbij die eigenschap op de 4 buitenste slagpennen toepasselijk was еп bij N. arquata is dit eveneens het geval. Het zijn echter voornamelijk de afmetingen die het verschil aanduiden. Deze zijn de volgende : Staart. ED uem : : 2 : . 06412 Ж. Vleugel S : à : : . 00970 * 407 Culmen rostri ; к у 0425 M. Hoogte уап den bek аап Cé banda ; О Mondwijdte . i e і i .- 0.015 » Naakt neg van de ак: ; i . 0.023 » Tarsus. | : : ; . 0.080 » Middeltoon met Айде ; ; : і . 0048 » Achtertoon met id. ; А 0.016 » Bij de afmetingen van N. major ор pag. 118 van het 4546 deel van dit tijdschrift is deze laatste afmeting foutief opgegeven ; zij moet zijn 0,017 in plaats van 0.007 M. 121. HIMANTOPUS CANDIDUS (Вохват.. Hoewel van den Andischen archipel tot dusverre enkel de Himantopus leucocephalus, боор, bekend is en deze kluit volgens waarnemingen van nr Bocarmé op Java niet zeldzaam voorkomt, zoo meen ik toch de hieronder te beschrijven vogel lot H. candidus te moeten brengen. De Н. candidus is іп Britsch Indië, langs de rivieren en in natte rijstvelden gansch niet zeldzaam, hoewel deze vogel in het noorden schijnt te broeien. Volgens BLyrm komt ook de Н. leucocephalus daar voor doch in minder getal. Den 15 November 1889 werden mij voor het eerst uit Batavia’s omstreken twee exemplaren van H. candidus ge- bracht. Zij geleken volkomen op elkander en boden enkel verschil aan in de afmetingen. Het zijn blijkbaar jonge vogels in hun eerste kleed, als wanneer de beide bovengenoemde soorten moeielijk van elkander te onderscheiden zijn, doch als karak- leristiek kenmerk voor de jeugdige individu's van H. candidus geeft Sen goe. op, dat de slagpennen der 2% orde in een Willen terminaal-zoom eindigen. De beschrijving is als volgt. De mantel en de vleugels zijn zwart, de eerste met een bruinachtige tint, de laatste met eene glanzend groene tint bewasschen. 408 De slagpennen der 2° orde zijn aan bun uiteinde van een wit zoompje voorzien; de overige zijn egaal zwart, ook de schaften. De rug, de bovenste staartdekvederen, de flanken en de oksel- vederen zijn zuiverwit. Zoo ook het voorhoofd, de kin en keel, en het onderste gedeelte der wangen. De borst- en buikvederen zijn eveneens wit, doch deze kleur is hier flauw geelachtig bewasschen, mogelijk door verontreiniging. De staartpennen zijn grootendeels wit, doch lichtgrijsachtig aan de uiteinden. Van het achterhoofd af tot den mantel zijn de nekvederen lichtgrijsachtig. Die van de kruin, van om het oog en de bovenste wangvederen zijn donkergrijs, op de laatstgenoemde deelen tot het zwartachtige overhellende. Binnenvlakte van de vleugels zwart. De vederen van den vleugelrand met witte terminaalrandjes. De bek is zwart; де basis van de onderkaak is roodachtig. Пе iris is tweekleurig: een bruinzwarte binnenrand met een bloedrooden buitenrand. De bijzonder hooge pooten zijn roodachtig vleeschkleurig, de kleine nagels zwart. Пе achtertoon ontbreekt en de buitentoon is met den middeltoon door een spanvlies aan den wortel verbonden. Totale lengte van den pas gedooden vogel van af de punt van den bek tot het uiteinde der naar achteren uitgestrekte pooten . . 0.565 M Idem van de өшін уап deu: её tot het uit- einden van den staart e . 0.525 » De vleugels strekken zich in ерінінен staat over het uiteinde van den staart heen tot eene lengte van. . ; Ў і дабы . 0.040 » Staartvederen. : ; З . й 210071» Vleugel. У 3 i - 5 l 02548 Vlucht . : : . : : . 0.695 * Lengte der ани. : S ү . 0.066 >» Culmen rostri l А : . 09.060 >» Hoogte van den bek aan E? Kees : i . 0.007 » Mondwijdte . у : у ` “ . 09.010. » 409 Naakt gedeelte van de scheen ; { . 0.090 M. Tarsus . а і 4 қ Р 503.148: s Middeltoon met nagel . . i í . 0.041 » 122. AEGIALITES PERONII (Treur. Inl. naam: Trinil-laut. Individu in het eerste kleed, geschoten 24 Augutus 1885 langs het zeestrand bij Tandjong Priok, De bovenkop, de wangen en de teugels zijn rosachtig-grijs. De voorhoofdsvederen wit evenals een superciliair streep, die boven het oog omloopt en zich daarachter naar beneden ombuigt; ooglidranden flauw- geel. Bek zwart. Kin en keel wit, dat zich naar achteren in den nek als een collier voortzet. Dwars over den krop loopt een breede donkere band, die in het midden smaller is en die uit grijze vederen beslaat, waartusschen, vooral ter zijde, Zwarte vederen voorkomen, en die daar geleidelijk in de kleur der mantelvederen overgaat, maar het zwart zet zich regelmatig voort tot achter den nek, zoodat onder den witten halsband een zwarte ontstaat. Mantelvederen, verlengde schou- dervederen, slagpennen der 9% en 5° orde, benevens de buitenste vleugeldekvederen, rosachtig-grijs. | Die der 1° orde eveneens, doch op de meer buitenwaarts ingeplante geleidelijk een zwartachtige tint aannemend. Alleen de schacht der te slagpen is wit. De groote buitenste vleugel- dekvederen van de slagpennen der 2* orde hebben witte eind- zoomen. Het midden van den rug en de stuit zijn zeer flauw rosachtiggrijs en de flanken, evenals alle de overige onderste bekleedselen, zuiverwit. Ook de binnenste vleugeldekvederen Zijn grootendeels wit en slechts hier en daar met lichtgrijze tinten. Middelste staartpennen rosachtig-grijs met een zwart uiteinde. De overige hebben bovendien witte uiteinden met witte schaften en dito basaal gedeelte. Een spanvlies ver- eenigt den uitersten met den middeltoon. Pooten okergeel. Nagels zwart. Maaginhoud: fijne vezeltjes die niet te bestemmen zijn. 26 410 De afmetingen verschillen eenigszins van die welke ScHLEGEL in zijn Musée des Pays-Bas opgeeft. | Totale lengte met inbegrip der naar achteren uitgestrekte pooten . . : i ; . 0.180 M. Idem zonder deze . х : . а =- 0175 А Staart . > ; : : е : . 0.055 » Afstand tusschen het uiteinde der samengevoegde vleugelpunten en dat van den staart . ; . 0.005 » Vlucht . 5 e ; i . 0.560 » Vleugellengte у . e : : 250.1485 Lengte der mondopening. 0.015 » Culmen rostri ; i 1 ; | , 0415 4 Hoogte van den bek aan de basis . ; . 0.004 » Mond wijdte У " А 3 . 0.005 » Naakt gedeelte der scheen 3 à қ . 0.010 » Tarsus . А : Boss. « қ . 0.025 » Middeltoon met nagel : : i . 0.018 » 123. AEGIALITES DUBIUS (Scor.). Deze soort is reeds als volwassen individu door mij be- schreven als Patavia-vogel. Een jong individu, mij onlangs van Tandjong Priok aange- bracht, verschilt in zooverre, dat het wit van het voorhoofd geleidelijk in het rosachtig-grijs van den bovenkop overgaat en er nog geen zwarte dwarsbanden over den kop loopen. Teugels en wangen zijn als de bovenkop gekleurd. De zwarte dwarsband over den krop is slechts door rosachtig- grijze vedertjes aangegeven. А 124. HYPOTAENIDIA STRIATA [L.]. 1 &zemplaar van Soerabaja, Oost-Java. 125. HYDROPHASIANUS CHIRURGUS [Scop.]. Op 8 April 1886 werd mij een exemplaar gebracht in volkomen kleed met verlengde afhangende staartvederen. Het bleek een volwassen wijfje te zijn met goed ontwikkelde eierstokken. 411 126. FALCINELLUS IGNEUS (Gu: Deze ibissoort komt nu еп dan іп de omstreken van Batavia voor als wintergast en nestelt in Noordelijk Azie. S. Murren beschreef indertijd een individu dezer soort, dat op Java gevangen was als Лаз peregrina. Onderstaande beschrijving is naar een individu, dat in December 1890 geschoten werd en dat nog niet het kleed der volwassen vogels draagt, te oordeelen naar den kop еп nek, die bij dezen bruinrood zijn en roetzwart met smalle witte boordsels bij den onvolwassen vogel. De mantelvederen, de verlengde schoudervederen, de groote buitenste vleugeldekvederen, rug- en staartvederen zijn zwart met sterk uitgedrukten purperkleurigen metaalgloed. Пе kleine buitenste vleugeldekvederen zijn roodbruin glanzend. De middelste zwart met sterk uitgedrukten zeegroenen metaal- gloed. Desgelijks de alula en de slagpennen, uitgezonderd de twee buitenste, waar de groene gloed tot den binnenrand beperkt is doch die overigens dofzwart zijn. Binnenste kleine vleugeldekvederen zwartgroen glanzend, middelste zwart met purperen glans. Binnenvlakte van de vleugels zwart mel minder ontwikkelden groenen gloed. Krop, borst, buik, lanken en schenen roodbruin, bij de oksels purperglanzend. Onderste staartdekvederen zwart met groenen en purperen. weerschijn. | Snavel zwartachtig. Onderkaak evenzoo, aan de basis echter donkerhoornkleurig. Pooten donkerolijfgroen. Naakte huid voor het oog blauwachtig. Afmetingen : Staart e " : : : . 0.090 M. ЕНЕ — U e Culmen rostri . 5 : ^ : ; . 0.109 » Naakt gedeelte van de scheen . 3 қ . 0.056 > Tersus 2. e ; : à e . 0.076 e Middeltoon met nagel. — . e > ко MUI а Achtertoon met id. ч i : . . 0033 ài 412 ` 107. ARDEOLA SPECIOSA [Honsr.]. 5 Exemplaren van-Palimanan, res, Cheribon, 128. BUTORIDES JAVANICA [Honsr.]. 9 Exemplaren van het zezstrand te Kota Cheribon. 129. BUBULCUS COROMANDUS [Ворр. | 1 Exemplaar van Palimanan, res. Cheribon, 130. HYDROCHELIDON HYBRIDA [Parr.) Een individu in volkomen kleed werd geschoten langs het zeestrand benoorden Kotta Cheribon, in Augustus 1891. Beschrijving. Onderste rand der teugels, oorstreek, zijden van den hals, kin, onderste vleugeldekvederen, centraalgedeelte van de binnen- vlakte van den vleugel en onderste staartdekvederen sneeuw- wit. Overigens is de vogel grijs, uitgezonderd een zwarte kop, waarvan de kleur aan de basis der bovenkaak ontspringt en tot achter in den nek reikt en dus den geheelen bovenkop en den bovenkant aan de zijden van het gelaat betreft. Dit zwart is scherp afgescheiden van de aangrezende kleuren; het wit gaat daarentegen geleidelijk over in het grijs. Deze laatste kleur , liehtaschgrijs op de bovendeelen (inclusief staart en vleugels) en even licht getint op den krop en de borst, neemt geleidelijk op den buik eene donkergrijze nuance aan. De slagpennen zijn voor het gedeelte, dat in toegevouwen staat van den vleugel bedekt is, donkergrijs met een witte basaal vlek aan de binnenvlag, welk wit voor de uiterste slagpennen tot nabij de punt reikt. De staart is een weinig gevorkt. Bek donkerrood. Pooten evenzoo, doch de voetzool en de achterzijde van den hiel helderrood. Nagels zwart. Iris zwart. Maaginhoud: krekels en garnalen. Afmetingen van het pasgeschoten individu: Totale lengte van af de punt van den bek tot het uiteinde van de buitenste staartpennen . . 0.260 M. 415 Lengte der buitenste staartpennen . x . 0.084 M. » » middelste staartpennen . ; . 0.065 » De scherpe vleugelpunten reiken over de buiten- ste staartpennen heen tot eene lengte van `. . 0.050 » Vleugellengte. i : . 0.219 >» Vlucht. У , : , 0.659 7» Culmen rostri 6 ; ; ; i . 0.030 » Lengte der mondopening. 1 e . 0.058 » Breedte der mondopening , i i vii 0045 8 Hoogte van den bek aan de basis . i . 0.008 » Naakt gedeelte van de scheen i ; . 0.009 » Tarsus. à : i : T 0.023 » Middeltoon met nagel . ; ; 20.027 » Achtertoon met id. = ; i iur. 0.007 » 131. HYDROCHELIDON NIGRA [L.] Tot de vogels, wier geographische verbreiding in dezen archipel ongenoegzaam bekend is, behoort zeker de //ydrochelidon. nigra L, Tot dusverre werd deze soort behalve in Noord-Afrika, Zuid-Europa, Noord- en Oost-Azië, slechts éénmaal geobserveerd in Noord-Celebes waar Forster een individu schoot, dat in het Leidsch-Museum bewaard is. Enkele exemplaren werden door Dr. Stewart in Voor-Indië bemachtigd. Den 10% Mei 1888 bekwam ik twee individu’s die bij een moeras in de nabijheid van Meester-Cornelis, geschoten waren , in gezelschap van een andere moeras-stern, de Hydrochelidon hybrida Part. Volgens mijn jager bestond daar een vlucht van = 20 stuks. De beschrijving is als volgt. Kop, nek en romp zwart met zeer flauwen blauwachtigen weerschijn. Evenzoo de okselvederen en de binnenste vleugel- dekvederen uitgezonderd de achterste rij, die wit is. 414 Staart met de dekvederen, zoowel van boven als beneden zuiver wit. Ook de vedertjes van het onderste ooglid zijn wit. De zwarte vederen van kop en romp hebben bovendien een witte basis. De vleugelrand en de kleine buitenste vleugeldekvederen zijn zuiver wit. Die kleur gaat naar achteren over de groote vleugeldekvederen geleidelijk in lichtgrijs over, dat van Пеуег- lede donkerder van tint wordt, zoodat de slagpennen der 2° en 5e orde blauwgrijs zijn. Ook de slagpennen der 1° orde zijn blauwgrijs uitgezonderd de 5 buitenste, die donkergrijs zijn met een witten breeden rand aan hun binnenste vlag. De binnenvlakte der vleugelpennen is vrij egaal grijs. De staart is zeer weinig gevorkt; bij uitgespreiden toestand is zulks niet merkbaar. De iris is zwartachtig; de bek zwart en de mondholte en mondhoek vuil oranje getint. Pooten bruin, nagels zwart, voetzolen als de mondholte ge- kleurd. Maaginhoud: groene larven van libellulen en uiterst fijne groene fragmenten van plantweefsels, die allen nagenoeg den- zelfden vorm hebben, en vermoedelijk den inhoud van het spijsverteringskanaal der larven uitmaakten. Totale lengte van de punt van den bek tot het uiteinde der uiterste staartpennen . |. . . 0.248 М. Lengte der uiterste staartpennen. ; : . 0.075 » Idem der middelste staartpennen. . . . 0.064 » ViIeugellengte — . . 0390 * De toegevouwen Piel вуса reiken 2 over den staart heen tot een lengte van. . . 0.046 » Vlucht. 5 : : ; : : i . 0.650 » Culmen rostri . : d . 0.028 » Hoogte van den bek aan is basis ; s . 0,009 > Mondwijdte. : : . : „0.011 + Naakt gedeelte van de КҮРЕ ‚ су он HE Tarus. | : : ` 0.017 » 415 Middeltoon met nagel. : « i 22327 -10:028 М. Achtertoon met id. . : 4 | . 0.007 » 132. ONYOHOPRION SUMATRANUS "Buer" Deze kleine zeestern werd het eerst beschreven door ВАЕРІЕЅ in het XIII deel van de Transactions of the Linnean Scciety ор pag. 529 onder den naam Sterna sumatrana. Vijf jaren later beschreef Темміхск dezelfde soort, doch uit de Molukken afkomstig, als Sterna melanauchen. In zijne Planches Coloriées 427 komt eene fraaie afbeelding van dezen vogel voor. Пе meeste schrijvers als Милев, Gouin, б. R. Gray, SCLATER, ScureceL, ROSENBERG, Warpen, Jeron en Brasius hebben de Temmincksche nomenclatuur gevolgd, ter- wijl SaLvapori in de Uccelli di Borneo de prioriteit van RAFPLES recht doet wedervaren en hen onder den bovenstaanden naam op pag. 574 |. c. vermelde. Deze stern is zeer verbreid. In de baai van Bengalen, den Indischen oceaan, de Nicobaren, de Andaman-eilanden , China, Malakka, Sumatra, Borneo, Celebes en de Molukken is hij aangelroffen, evenzoo langs Nieuw-Guinea, Australië en een deel van de tropische eilanden in de Stille Zuidzee. In 1884 vermeldde ik het voorkomen dezer soort in de baai "van Batavia (1) naar aanleiding van een verminkt individu, dat mij was aangebracht. Thans (November 1888) ben ik in staat gesteld eene ђе- schrijving te geven naar pas geschoten exemplaren. Het schijnt dat de 0, sumatranus slechts nu en dan de kusten van West- Java bezoekt. Terwijl namelijk den gansche oostmoesson geen enkele dezer vogels bespeurd was, kwamen in de laatste dagen van September zwermen van honderdtallen voor langs het teeslrand te Moeara-baroe. Beschrijving. Het voorhoofd, het voorste gedeelte van den bovenkop de look om de mondopening, het onderdeel der wangen, de achternek, de (9 List of the birds from Java, Nat. Tijdschr. N. 1.44. XLIV p. 188. 416 flanken en verder alle onderste deelen zijn sneeuwwit, de vede- ren van het achterdeel van den bovenkop bezitten een donker- `. grijze schaft en een donkergrijs uiteinde en vormen een geleide- lijken overgang in kleur tot die van den voornek. Even vóór het oog begint een zwartgrijze band, die om het oog verloopt, de oorstreek en het bovendeel der wang inneemt, zich allengs verbreedt en daarbij zwart wordt tot in den nek, waar hij zich met dien van de tegenovergestelde zijde vereenigt. Op deze eigenschap was de soortnaam van Temminck gegrond. De mantel, rug en bovenste vleugeldekvederen zijn licht- achgrijs; zoo ook de bovenste staartdekvederen en de boven- vlakte der staartpennen, die echter geleidelijk een witte kleur aannemen. De slagpennen zijn eveneens grijs, het donkerst naarmate zij meer buitenwaarts zijn ingeplant, zoodat zelfs bij de meeste vogels de beide buitenste slagpennen bijna zwart zijn, waartegen hunne witte schaft scherp afsteekt. Пе binnenvlag van alle slagpennen is in de lengte grootendeels zuiver wit tot nabij het uiteinde. De binnenvlakte van den vleugel is eveneens wit. Bek, pooten en iris zwart. Afmetingen van cen geprepareerd individu : Afstand van de punt van den bek tot de vleugelpunt. 0.255 M. Idem tot het uiteinde der zijdelingsche staartpennen. 0.198 » Middelste staartpennen ; 5  : e ; . 0.010 » Hoogte van den bek aan de basis ood . 0.007 » Culmen rostri . : е ; S ; . 0.099 я Naakt deel van de scheen . : 5 S . 0.007 » Jens. . - t ; . . 0.017 » Middeltoon met шы d : à : : 0.020 » Achtertoon met id. . ` ; і i . 0.005 >» ВАТАМА, 1 December 1891. а BIJDRAGE ТОТ DE KENNIS DER AVIFAUNA, VAN HET EILAND BAWEAN DOOR A. 6. VORDERMAN. Correspondent der Kon. Akad. v. Wetenschappen te Amsterdam. Het eiland Bawean is gelegen in de Java-zee tusschen Java en Borneo in, en wel dichter bij het eerstgenoemde eiland dan bij het laatste. Hoewel de bevolking van Madoereesche origine is, zoo maakt het eene afdeeling uit van de residentie Soerabaja. In geologischen zin bestaat het voornamelijk uit eruptief gesteente, terwijl hier en daar langs de kust tertiaire vorming en alluvium worden aangetroffen. Het doet zich van uit zee gezien voor als eene aaneenscha- keling van bergen en heuvels, doch de hoogste top van het eiland, de Goenoeng radje, bereikt niet meer dan 820 meters. De plantentooi komt oogenschijnlijk overeen met dien van аға. De gewone Javaansche grijze аар, Cercocebus eynamolgos, komt ор Bawean in hel wild voor. Evenzoo eene kleine hertsoort, 418 Cervus kühlit, die tot dusverre nergens elders werd waarge- nomen en waarvan de lengte der hoorns hoogstens 28 à 30 . centimeters bedraagt. 