Soendasch-Nederduitsch woordenboek, op last van het gouvernement van Nederlandsch-Indie
QJI (E/J QTj (HI (IAJ) \ zva . amamxm^s en <rut tli tu)2^n\\ (nji(uriihn^k(E>inr}<hri(Lyi\ geen geWOOn meer dan gewoon, ah zijnde toegerust met buitengeioone, moral bovennatuurlijhe eigen- schappen. Zoo bv. van een paard. QJI CEJ} \ SB. J. niet indachtig zijn aan iemand; oo/c dat niet zijn aan God, bv. ah degene die uitred- ding wil geven. — asm^^ix niet in onzeker- heid of onwetendheid verkeeren met betrek- Jcing tot iemand of iets; wel zien, duidelijk zien; wel weten ; de herinnering hebben bewaard of nog wel indachtig zijn aan iemand of lets. — aji<E,iaji(&i\ niet zeker zijn van zijn zaak met betrekking tot iemand of iets ; in het onzekere zijn omtrent iets.. — tun™ <vtnrKHyis [n onzekerheid verkeeren, niet weten waaraan zich te houden, van hart of gemoed; zich vergissen, zich verzien; in onwetendheid verkeeren of niet we- tende zijn aangaande iets, omdat het voor Item bedekt is of bleef. Ferg . ^w^ww II. SB. het laat zich niet aanzien; het zal wel niet zijn; het is niet waarschijn- lijk. Verg. i&uajiru^w — ^^/w?^N wat betreft iema?id bijna vertwijfelen aan iets. — B. zich achten dood of overwonnen; zich beschouwen als een verloren of over- wonnen man ; ooh: de hoop verloren heb- ben, op herstelling uit zieJcte. (ZJ) gejj \\ — ^^p 8B' z^cn vermommen, om niet herhend te worden. OJJ(EJj\ SB. put, waterput. (M (&) (Hnjj\ S. Q^fEa.^-rtinjis B. mat, matje om op te zitten of om op te slapen. a o„ aJt Wi ni N zie ™ wP (Kfl (&) (KYI (HI f)\ zie wn-n^n^ (Ml OEJ) OSY1 U \ zva . w diicMjf w O QJ12C&) asn n \ SB. speld of naald van bam- boe, om een blad, waarin iets gepakt is, mee digt te spelden. a o OJl (E4 2 asn n \ SB. sprinkhaan. Verg. ™^n I. am «Ji ctJt ^a (Bid asn ~jn*~n (k.ic-.asnccn tun im urn g tun z t&n i? Co s (un 2 \ spreehw. van iemand die ah zijnde dom en onnadenhend, zich mahhelijk laat beet nemen. aji(EJiasn(l\ 0*^r 438 CY (K,1 (El~Ji g\ a (Kl (EJJOSH 1\ zie ojigtasnjiw QJ) (El (&l 2 (Hi of(^)^t^2'Hi\ SB. als ook, als- mede; laat staan; en dan; om niet te spreken van. moo2m|\ hetz. maar sleclds in temhang. (Kl (El (Ul QSYI n \ «i cut asn^Afzi (ui asnj^ \ zva . vi (ui asryw QJI (El (Ul (tUI ff \\ ■ — aspiKi(U){iQ2(HTjj\ SB. een groot stuk van het een of ander in eens in den mond stoppen. (Ul (El — 1 \ of qjkejizji2\ verb, van casave. Verg. ,.. . CY O Q (Ul OTj (Efl <<J) \ zva. a&<rj<zi~ji\\ T &j)i (El Ul P \ SB. eed; een eed doen, zweren. — (kjjjiui^i^ iemandheeedigen, laten zweren. — (urn (eji ^i % (un (htji \ hetz. (Ul (El — 1 (HI 1\ SB. boot, sloep; ook en dan veelal iui^n(un^tEJi^ia;nji\ prauw voor afvoer van produkten, bv. van koffij; afvoerprauw. (Ul (El ^Jl (HI 1 \\ anjj(^)^ichn^\ zie hij 6^k(EJi3i^\ en (umiHigtHT/i* — nK-Trt(KJi(EJi^ianji\ SB. een potter, een pottersbaas. (Ul (El (I \ SB. naam van een ziekte aan d'e geslachtsdeelen ; Reg. Tj. maar volgens anderen: een besmettelijke huidziekte, mis- schien de Javaansche poJcken. VoorU: aan sampar lijden. (UI(E1^12\\ — eHTj)M^n\ SB. aangaan Uj iemand of ergens, om iemand of lets af te 7ialen. — aq/j(E^-^uiirtuchn/i\ iemand of iets naderen; op ie-mand of iets toegwn o/afkomen; naderen; naderkomen. — ^m^-^??*^*^ mvdsv. OS as (Ul (El ~JI W — oji fci ^i^icmji \ zie (M(M(Eji^olii qY chi J) w • — - am (hi cki (ui (EJi^fn arut \ (ht/j (V) cm am (tot ^ a.m(HT/i\ spreekwijze: en van mijn goed en van mijn leven ben ik niet in waarheid de eigenaar, maar het is God. — <£imiojh&i^,i\ a aY zie QJi$n\i O S n / (Ul (El ~^7, \\ (HiKitioj) (Ei ~ji\ naam van een boom -i' '~v (Colbertia Obovata. Eg.) — (zmxsnaj>(EJi~A\ als steen zoo hard geworden, door lang in het water te hebben gelegen, hout van den kajoe sempoer. (Ul (El r^A [09 \ B. zva. 1^(Kn^ ik kan het U niet zeggen; ik weet het niet. Het is een hoffelijk woord, dat men mag bezigen tot een meerdere en vriendelijk spreJcend ook gebruilct tot een mindere. — Verg. Jav. mm *m\ — (ij) (Ei ^Jjnr) (Knanj^\ of oji oeji ^Jirn ojiha <nt^\ ZVa. r O O (eji(3-&(uic^\ en m emeu tmo^fthnttm art jozim (Eji* (Ul (EJI ~n (Hi \ SB. volkomen, volledig, vol- maakt, ook van een vorst, in dezen zin dat er OJME/l\ bf 439 (KJttEJi ~a nsnn\ (Ml (EJI niets op hem valt aan te merken; geheel overeenkomstig met hetgeen wordt ge- vorderd (Skr. sampoema). {^J \ SB. wegrennen van een paard. (Ml (EJI (<*J12 \ SB. lampeglas; ook verrekijker; en naam van een dun gebak, ongeveer zoo groob ah een theescJioteltje. — Men onder Scheldt oji (Eii (-J?? vm cm 2 (&iji en 9ji (Eji {^u i7n 2 (ui ojijis de eerste soort wordt tot een kokertje opgerold. cml(zi[^>i< door den (een) verrekijker zien naar iemand of lets. (Ml (EJI ~JI (KYI n \\ — <Mnt&i^i(KTiji\ SB. of en zoo gew. S. em mm 2 \ B. iemand of lets bij aankomst, vinden, aantreffen o/bevinden erg ens ofwel zus of zoo; ook een plaats of pie k, bv. een pasangrahan, bereiken. — (wit&i^i (mi(hnji\ S. (hnfj2^i2^rid(Hi/i\ B. voor iemand, die op komen is, iets klaarzetten, gereedhouden. (u}aj)2W2\ B. elkaar ontmoeten: met elkaar CO een ontmoetiDg hebben. — Verg. ajKucm^w Q (Ml (EJI ^Jl ^Yl n \ SB. blaaspijp, blaasroer, gemaakt van bamboe fnsnSi(uvi\ — (mn .<&? 3 nsnji \ met een blaasroer schieten ; op iets, bv. een vogel of muis, met een blaasroer schieten. — ctOjivt ^a ctsn ?m/i\ mvdsv. (bij herh). — oji mm St rt^N op de jagt gaan (zijn) met de soempit. (Ml (EJI ~uj aSYinw -.(mji^i^iasr^\ SB. zich ver- bergen, verschuilen, verstoppen. ^-n^-i «^\ mvdsv. — aqn.(E^^jj(&ii2an^\ iets wegstop- pen, verbergen, achterhouden . — tucmjitzi-ui ^^\ schuilplaats, schuilhoek. ojjibi-ui asm ^karvi nh\ sluipende; sluipen; sluipender- wijze; ook zich achterafhouden; uit het gezigt trachten te blijven. (Ml (EJI ~JI ariJIfl \ ong. — ^e^w^N SB. uitgestrekte onontgonnen gronden, waar- op zich geen houtgewas bevindt, en waarop men het vee laat grazen. Verg. asnamirv^fi en rnrn&nk — f artn <&i -a rvifi \ in het Buitenz . zva. :ci&ji2M(Lm(hniM(HT/j\ vruchten gaan eten aoi on ash itw n^w K. Maar volg . Rg. tO graze as Cattle.) niajnithojiiHTjjiEi^TirL'ifHiiJi »^\ of <n <cn (ki cm (Ei (U rui (hi (ij) (hayj \ ook tniTii (M(um%(urLi(Min(hcn/i\ de avondster. (Rg> heeft njampal badak.) (Ml (EJI ^Jl arui u \ I. SB. afscheuren, afge- scheurd worden, van een lid van het lichaam; ook ontwricht, bv. uit het lid gerukt van een der ledematen. tt o 11. M (EA ^,1 TMOjUI 2 (HT/l ^ ZCa. <£TJ? Oq/j 2 r\J}J^ \\ (Ml (EJI ~/l arm fi\K — *nn(EJi~jiru!2(HTji\ SB. een streng of de strengen, terioijl een paard reeds (tJifEJi^jiirujis 440 (Kj1lUt^1UU/l\ ^ voor den wagen is gespannen, inkorten, korter maken. O QJJ \(Bl ~A (TUl fj \ SB. een dikken , stij ven kam hebben, van een hajam. Verg. truanw (M CEJI ~J) (KYJ fj \ SB. met een stuk er afge- broken, uitgebroken, enz. bv. v. e. tafel; afbreken, afscheuren, breken, bv. van een tak van den boom. — oji oji <&i ^jkkh ima\ afge- broken stuk, bv. van een tafel of tak, enz.; ook het stuk of restant van den tak, dat aan den boom bleef zitten. (hJ}(n(&) *-J) (HHfj\ SB. met een stukje er af of er uit van een voorwerp, zooals bv. een bord; ooh met de handen afoebroken o stukje van een koekje Javaansche suiker. (mm vj cm ^ (hmji\ een zoo n stukje. — &aaji V^^q/^f^ u^ °f van ^v' ^en rand van een bord, gebroken stukje of stukjes. — aqj)(q(EJi^i(Kri^\ van een koekje Javaansche sui- ker met de handen een stukje afbreken. — (Hu^(E^^/iah)g{hn/i\ uit of van een broos voor- werp een stukje breken. Q (Kft (E/f ~J) 2 \\ — gy)o J»?n SB. staan, ook op de knieen liggen met het achterste om- hoog. — Verg. ahi^ah^ <M (&) <~JI &/UI n \ (k\j\(&i^aclv^\ SB. hangen op of over een (yji(^(E^^i(UL^an^\ van een / stuk.(wr~nm~i(iM/i\ mvdsv. — tHyj^^iaSdiHip iets hangen. op of over een oji oji <eji ^ji om (maw — oji<M<Bi^i%jft<iaji\ I. SB. (volg. Reg. Tj. S. ojim^i-ricmjis b.) iets, zooals bv. een ge- spannen lijn of wel een stok of bamboe, hangende aan twee touwen, waarop of waarover men kleeren hangt. — II. naam van een rottingsoort. »Ji(EJi ~J) (uuifj\ SB. band, hoepel. — A (M ^KLwji\ iets van een band of hoepel voor- zien ; om iets een band of hoepel aan- brengen. (Ml cnGEJ) *J1 (UVI (HI fj\ I. zie «j^m\\ 2. beleefd voomaamwoord van den 2en persoon, maar dot men toch tot een aanzienlijke niet mag gebruiken\ ook als de toegesprokene veel lager in rang is als men zelf wordt het niet ge- bezigd. Het wordt gebruikt o. a. door het volk, waar iemand een ander dien Jiij niet kent, aanspreekt, bv. op straaL (M (El ^J) 2(UU)2\ zva. <iJ>?*o?n\ (M(EA ~J) cm fj \ SB. beklemd, benauwd van het hart of gemoed. (ui -y\(E/i 3 crnj^\ hetz. Verg. r) oji(Mq\ en afjdJtasn/iw t/ (M (Efl — f) \ naam van een rottingsoort. 441 OJI (EJI ^Jl \ S. wan\ B. het kleedingstuk, dat en door mannen en door vrouwen gedragen wordt om het benedenlijf. Soms worden de leide einden van de mm/ping tot een rok aaneeltgenaaid. Zoo'n samping wordt ook be- noemd met ^?-ri\ en is meer bepaald, maar niet uitsluitend de dragt der mannen. De lengte van een samping bedraagt 2, 21/4 of 21/2 (ismcismcu2\\ Niet tot saroeng gemaakt wordt het Heeding stuk om het benedenlijf gewikkeld gedragen, en ook wel tot onderschei- ding m <£? ~-i »m nm asnji \ genoemd. — #3 ^ 1 o Jl \ S. (i°a3>ab\ B. met een samping aan. — (S)(Ki^i^lik(K7j,\ met de samping zoo hoog omgedaan, dat de borst bedekt is en het kleedingstuk reikt tot even boven, tot aan of tot even onder de knieen. — Mn(z>i^iKnQ^\S.(wiM(wcHyi^ B. iemand met een samping bekleeden, een samping aan- doen. Voorts £<)ah\ ook benaming van een maat voor wit katoen, en wel voor een lengte van drie iimtasmajitw Zie ook ^l^1 i^x^^yi^ (Ml (EJI ~JI \\ — (Hin <ziJi n I. SB. naar den kant van den weg wijken of van den weg af - gaan, bv. om iemand of iets te ontwijken of wel te laten passer en; en alstoeroep: wijken ! wijk! uit den weg! — 2. *§«<&? Jin S. oS)m\ jd . erg ens aangaan. — (iKruwi^A&i-jiitntHTjis zijweg, zijpad; weg, zooals men maakt, als een gedeelte van den gewonen weg onbe- gaanbaar werd; bijpad. — (w^^kSim^^ onderweg overal aanloopen ; enzva. xmiiM ieji ~ji <xn nnji\ de aangewezen rigting verlaten omzijwegen of zijpaden te gaan. — \k i\,i (M^A&i J? & (eji Ji zij wegen , bijpaden. a*. Q (Ml (EJI ^Jl \ I . zie (i.j)(ishw — II. QJi<KJitE,i.^i\SB. iets wat tot sieraad wordt gedragen boven het oor; oorsieraad, en bep. ook het oor- sieraad aan een siger. QJI (EJI (U}\ SB. (^l<EJia% \ 6^kcrn s eerder dan liever. — Eg. (hJI 2 Q/1 (EJI (UUI P \ SB. minzaam , voorko- mend (Skr. saumja, zacht, vreedzaam, be- vallig, van soma, de maan. — ^tuit^jAs Kw. — Jav. Wdbk.). o (Ml (EJI (UUI (KYI n \ SB. zijn een van zin. OJI (EJI am (UYI \ of M(zj)cm$(L7i\ SB. verduis- tering van de zon of van de maan ; eklips.— Verg . ^crntunimw 9JI (EJI\ zva. (Cjia7iM/f\\ — 9ji(iJi(Ei2CK^i\ SB. zund* gat van een kanon; volgens anderen het kruid, dat men in en om het zundgat strooit, o 442 (M IE/1 ? dm (LM \ CO ' en dat laatste wordt dan iruiuCiajia^jiE^dtHi^ genoemd. (M®?P\ £5. eerbiedige groet, eerbewijs, door het brengen van de tegen elkander zamengevoegde handen naar het voorhoofd, zoo dat de duimen den neus raken7 en wel bij het plaats nemen in of bij het opstaan om te vertrekken, uit de tegenwoordigheid van een meerdere; voorts bij het beginnen te spreken en ook van tijd tot tijd, terwijl men tot hem spreekt; voorts nog, bij het over g even aanof het in ontvangst nemen van iets van zoo iemand. — Maar gelijken maken ookweleens beleefdheidshalve de sembah, over en weer, bv. bij het iets aan of overgeven . Voorts in brieven £j(Eji^\ groeten, eerbiedige groeten. — o /. o oj) (eji ? x-nn-rn 2 oji ,7 of (^.kt 1 7 njt am xm (kt> 2 ctJt fi \ eer- biedige groete en hulde in een brief van een jongere en minder e aan een meerdere. — Verg . <m <ru (&i rui lut/j w — ojjjj &i{\ de sembah maken. (Hiniui^i^ mvdsv. — <m &i ? (un && \ ojiiei ? tun (lli \ of oj) <n i&i xjli \ & , (Hiipn tut _-? unji \ B. bidden, het gebed verrigten. &J1 OEJ) 2 P \\ — a<v\ki2^\ SB. iemand of iets over- storten, besproeijen met water ; ook iemand, die digt bij staat, met kiezelzand gooijen, bestrooijen; water op iets storten; en van de golven: iemand of iets besproeijen.' — onji (tit^nm <k?^ \ mvdsv. (bij herh.)- cS) * Si % m 4? 1 ^ elkaar, zooals hinderen wel spelenderwijze doen, met water besproeijen, overstorten, werpen.- annkit^non^s met water gooijen ; het water, dat men bv . met de handen schepte, van zich afgooijen. a » (Ml CjEJl 9 (tm (LM \ en <u&i ? t,S cub s zie onder CO) c^ o OJi (El 9 \\ CO ' (Ml (E/J \\ — ooa^N SB. schieten door de lucht, CO ^lca op zijn prooi aanvliegen, ook: zich op zijn prooi storten en die grijpen, van een roofvogel; voorts schieten door het luchtruim, ook: slaan in iets, iemand of iets treffen, van den bliksem. — tynji(&i<ri(HTji\ mvdsv. [herh.) ook zva. ooxi&t* — cm (nyi (Ei (hn \ het door de lucht schieten, het zich storten op zijn prooi van een roofvo- gel; enz. (*J1(&)\ of jS/?n SB. het bespuiten uit den Cq J ai v mond met iets, dat zoo als geneesmiddel wordt gebezigd. — ^g| of "pf^ zva. ^-»\ en iemand bv. een barende vromc, met iets bv. aji<n,i(tMfi\ uit den mond bespuiten. — *3//S ^M/l of (>qj)Xji^iM(i\ mvdsv. {herh.) en deze is de gebr. vorm. Ceo 443 a\ &J)(&I\ SB. (M.iK/1 ibi\ snoeven, zwetsen: uit- (JCO * kn ' ' tartende taal voeren. (W) (&) \ zie *^ -n xn w (jCO * C (Ml GEJl T| \ SB. collectieve benaming voor de kruiderijen en specerijen van verschillenden aard, die in de keuken worden gebruikt. — m -~n tun _b» <fi ni \ zie bij n^ ^ ^snji w — <n ti mi (Kit ,?i-n.vmc^\ fig. veel tirelantijnen, van den snid en in verband daarmede van het maken van ten baadje. (9J1 (E/9 2 <r>7 2 \ SB. nu is het mij duidelijk; CO nu begrijp ik; ooh teregt; wel teregt. — Verg . (u xm xn tm ^ (Kl (&) am fl\ SB. (ki (ziasn \ het jammeren, smeeken, klagende zeggen, enz. — ^^»^^\ roepen tot God of tot voder of moeder ; iemand tot zich roepen. — an m m <*snji\ ooh poet. zva. acvM Knasnj^\ van een naam. — ttqn tzuwi am $ \ iemand uitnoodigen om plaats te nemen. — (Hyi t&i '^Ji^njj <&> ^^Jl^ tot iemand roepen; hulp vragen aan iemand. — ojioji 'Liasn/j\ klagen, kermen, jammeren; ooh zva. mm tz-insn aji <n kh n^ oryi \ roepen tot den Heer; en in uitroepingen zich uiten, bv. Gode dank zeggend. <M G&) OSY) n\ Kw. *gji£*<*™/l^ een sawah bewer- ken, de sawah of de sawahs bewerken. (kji wcisn (mji\ ieniands Sawah. — (KnajiMasnji\ gesneuveld. a (Ml (&1 ^O ft \ S. <xnizji^\ B. iets, waarmee men het lichaam dekt tegen de kou, als men slaapt; deken of derg. — ajuzansn^ hetz. maar wordt zeldzaam gebruiH. — aSaS gj«sw^N S. <8nKniFji^A%\ B. met een deken of iets derg. gedekt of toegedekt. Verg. (Ml OEJ1 OSY) (J \ zva. ^.wri tu/fw Voorts in het Bui- tenzorgsche: het hart verheugen, van iets, bv. van liet mooi staan van zijn pare, den eigenaar. K. (Ml (&1 OSY) (HI f] \ zie wasiiw Co <*n^Qjf l (Ml OTI (&1 (U) *>7 \ zva. rvurLiVHmw (CO (Ml c&l (YU1 fi\ SB. de voor den inlander bij CO <UI J zijn rijst onmisbare toespijs, gemaakt van fijngewreven Spaansche peper, een weinig tarasi en zout. Meer zamengestelde sam- belsoorten en die alle als toespijs bij de rijst worden gegeten zijn de M^«^<cn<ww^ de mi ifjmji ~/nr-h \ enz. — (Kn <eji (Fji nj/niK (Hyi\ voor de helft grijs, half grijs, van iemands hoofdliaar. (Ml (&1 (TIJI y? \N — co <ul yi&W of gfg*K*^g *fg»n^ 444 (ru/f\ SB. iets doen tegelijk met iets anders. Vera, qj) m mji ihnjiw QJ) (Ed aru) fl \ SB. mand op een voet en met f/cq Ji een plat deksel. Wordt ook wel aan een draagstok gedragen. — Verg . (imddTmnnuw > (&) (UU) (HI fl \ SB. met iets tegelijk of met een iets anders doen, omdat de gele- genheid er voor bestaat; met een ; tevens. — Verg . (to ,1 <&i run w QJJ on CEl OJUI \ zie onder fci a* ? w I CO co qj) cej) \\ . — (hnj)(£i\ SB. verlengen, aanzetten, Cq ^(cqi aanknoopen, aanlasschen. — Verg. *^gp oatGLixncmji^ een bijdrage geven, bijdragen komen brengen, voor een feest. J^gj^ di \ hetz . — (u (hq/j (eji (lti no/I \ bijdrage tot bet feest, zooals bv. de wadana's leveren als de regent een feest gee ft . — a^t^xnan^ het ver- band, de lasch; verg. <^£p Voorts: vervolg op een last, n&dere last; en in dienstbrieven: ten vervolge op, aansluitende aan, met referte tot. — M(Ei(wj(&\ of oji ax in g (ci \ zva. eoam aj)i}fn2(hn^\ en xna.Jti^a^tnjiitrniim/iw Verg. ajt(Lit\ I. I CO (Kl (&) \ naam van een plant, die in het wild Cq groeit en wier groene wolachtige bladen den- zelfden renk hebben als onze salie. Kraim- vroutcen gebruiken ze als geneesmiddel; ook bij het ^^^o/KT^N toorden ze gebruikt. zva. (uihnji^azKhn/jw — II. w|e\ SB. komen, staan op een weg, veld, enz. van het water uit een rivier, die buiten de oevers trad. 111. ajydsw SB. de noodige buiging missen, van iemands stem; niet genoeg verschillen in toon; nagenoeg gelijken toon geven, van twee naast elkaar ligqende staven van een gambang. foJ) 2 OTI CE/} \ SB. met een spleet er in, van een lip; ook, maar beter m i^ 4} ^n (viw\ zoo 'n lip, een hazenlip hebben. Verg. ojjfiiw OJ1 (&) (KYI \ SB. watermeloen (Cicurbita Ci- trullus. Rg.). &Jj(&iam\ zie em^ //. QJ1 2 om fj\ S. M on \ of o i (eh am >. B. goed ; 't is goed; 'tzal gebeuren ; ik zal het doen; ook is sows B. (hixmariji^ en wel als dat den zin heeft van als het u belief t, gaarne, met genoegen. II. (^ucrn/j\ zva. (istj rnj (imji oj frui (ik \\ verg. fun* o o cmfj\ (nimmr),i\ en ^(tJinrnjiw a^itcm^idam^ zva. <rn z (*Jt Mi /}\\ — Verg. nri(tmnnam^mcni^ O cn (Kl CYYI fl\ zva. nrfiuncrnjj\ ook zva. Mdctn/jw (Ml om \ naam van eenG-^Mztiw/i (Abrus preca- 445 tnajicm $\ tonus), welker kleine roode boontjes als goudge- wigt worden gebruikt; om en bij 117 stuks Jiebben het gewigt van ^? /n-niLvi irups Van de blaadjes ivordt een thee getrokken, die tegen hoes- ten, k'eelzie/cte en sprmo (w^iuuajiimjf) wordt gedronken. — Ook naam van een boom (Ade- nanthera pavonina), waaraan insgelijks roode boontjes groeijen, maar wat grooter als de bo- vengenoemde; ze worden ook als goudgewigt ge- bezigd, en ovgeveer 90 maken ^ ^ m oaji iruji \ Ter onderscheiding wordt de boom ook wel ge- noemd m?w of aji-eamgw Q <M am\ SB. naar het lijkt, leek het wel; er op lijken, er uit zien of zich laten aan- zien als; dat lijkt wel te zijn; evenals, alsof ; den schijn hebben of op zich laden van lets. — (Kicma?nrii\ er al den schijn van hebben. &JJ am j\ SB. schaaf. — an imp schaven. — MMjfarntutanp Schaaf bank. asn^Tnajjnrri\ krulien ran hout. Q (*JJ am o\ SB. rijk. — ^m^-m^ of mw ni cm ^ of ?Vel Ml m rr\ <rh ^.7 rm «? \ de rijken. <w(K,icmf<i/niMji\ rijkdom, overvloed. — ^o?>^ «fl»g»\ zie bij (kjcyii^w — Verg. w»«a»n II. Qrf, am 9 \ SB. wat aan een gast wordt voor- gezet als onthaal; onthaal. — ^°l?x iemand onthalen. — afbjjcrri^{L/»(l^JI^ iemand onthalen op lets; een gast of iemand, die men bij zich krijgt, onthalen.— (uiojimi^ en (Lifhajcrr^^vnufo/js zva. ajjcrn^w Verg. bij <*k&i\ en kctw QlQJl am?\ SB. tijdelijk, met onderling goed- vinden gescheiden zijn, van echtgenooten ; bv. omdat het hmoelijk niet gelukkig is, zoodat men meent te mogen aannemen, dat het op een ongelukkigen dag tverd gesloten. Be man moet de vrouw blijven onderhouden f^mmru ™6^m/I), blijft hij gedurende drie maanden en tien dagen in gebreke, dan kan de vrouw de echtscheiding langs wettelijken weg vorderen. — Verg . (un <m ? m n w (UJ am (Kins S. om-Sn B. het zou kunnen zijn; misschien; altemet, welligt, mis- schien wel; ik dacht, ik meende. — »Jinjiinrn<hnanj^\ zva. <li <ei &a .r>i6^ti(m/i\\ Verg. a:?i a . o. Ov / \ en Ml U (Kl (LU \\ 0v7 am \ SB. door het gebruik van voedsel of drinken, na daar een tijdlang van ver- stoken te zijn geweest o/naarte hebben gesmacht, niet langer of minder krachte- loos of zwak; verkwikt, opgeleefd, opge- a CY aj)cm\ 446 1£3X frischt; ook frisch, nog frisch van een bloem. — Q2ob<Q<rr)\ weer wat krachteri krijgen, wat opleven. doer het gebruik van voedsel of drinken. — cHincmcKnzcK)^\ iemand verkwikken, doen herleven, krach- ten geven, weer krachten geven, van voedsel y i • 7 C>CYr a D CiCY Oj drinken . — (u> cmG^AJhn m\o. «-* cm (E/i (Hi ^ im \ B. weer welgemoed. OJ1 <m\ SB. een gouden, bij minvermogenden, koperen hoofdsieraad, bestaande in vier, door een metalen band vereenigde stukken. Zoo'n wem wordt gedragen door de badaja's van den regent; voorts bij besnijdenis, door het te besnijden kind, en bij huwelijk, door bruid en bruidegom. — aqjicmni^\ iemand met een siger tooijen. — m)o^?od«sho^ xmc-~\ spreeho. dat moet in gepaste mate en niet overdreven het geval zijn, van (m/j6^k^\\ Zie 00 k <EJiKnasn\ cnirip en ^ a* OJi OEJi si \\ (Kl am 2 W — (Kyi cm * \ SB. iemand toegrauwen, toesnauwen.' — £?£?o™\ snuiven van kwiad- heid of toorn, van menschen en dieren; voorts zwaar snorken, ronken, van menschen; en snuiven van vermoeidheid, van dieren; 00k rochelen, gorgelen, van een dier, zooals een buffet of rund, dat geslagt werd, maar nog niet geheel dood is. &J) ( QTn\ zva, aJKKTjW ^jj[am(VLtiHi\ nevenS Wiorn in gebruik. &J1 <mcn\ SB. zee, oceaan (Skr. sdgara). Os/j (arn (KY] n \ SB. £}[^9^c^iQt'r}itrnji\ met gesnik uitbarsten in schreijen. — ^/^? (KT)c^Qi^(Kriji\ al snikkende schreijen. — QQ\grjMrtjl I. snikken. Sn [of o«sn) m <m[cm <Kr*ji \ mvdsv. — M, <&i \am t^njj \ zva . (p (jj (Hnjirmi^uiHU/tw — - &»for»»ro^{OTO»fw^N (a) zva. aQiQ^cmitrrh^ ook (b) zva . fa &ji {orm mw/i \ en (c) zijn met luid snuiven, van den adem van een boeta. 2. M(hJi(amHiij\ zva. t^Jt ^Ji [cm? iwjjw 0v/| Off f Cffl CKY) ff \\ — cm/jri^^<hwc^^nrt^niiyriji\ Of (ii(hninr)nri!mic^chqn(nlan(y<y^\ SB. Snorkeil, liggen te snorken, van een of meer slapen- den. — ^'M'f7]'1™/!^ ^s Jie& ^n ^ Roll, niet terug te geven, klanknabootsend redewoord voor cnfHnrjnutrnjiw Ook is het een redewoord voor untune- ..'M^nx aJ}{<rri2(Hrjf}\\ — ^Simg(t^Ji^ ook(Q<^^ (hWj^ SB. knorren van een varken; het laatste zoomede im \cmiKn ^*fcmg (htiji\ ook zwaar of zeer luid snorken. *K3* 447 icmiriAji\ <M{arn<uui{Ki\ zie »y™* OJJ 2 cm 2 (KYI U \\ — (^gJ|^(rn^»rnJ|^ SB. lets bv. een kist openbreken met een lief boom; lets opsplijten ; naar iemand of lets steken of porren, bv. met een speer of derg. — Verg. agjjirunKnp en (M2«sngam.p dit laatste bij (tsn i cm /J w QJI on0SHjj\ SB. zva. a£c£(u.iisena£c£<u°, ojkhtji^ ook (zva. (Knti^ajKm^s Reg. Tj.). miM^^ifcnvnihaiEi^iMm/is een spree Jew. nr^dJlori om asry/jw -^^rm^ SB. een hapje nemen, een stukje afbijten van lets, zooals een brood; en van een paard, zva. Mjjltamtnsnjis niaar met een kleinen beet of hap. (M 2 cm (Hnrj \\ __ ^cm^jjs SB. lets schuin afsnijden, af kappen of afhakken. — Verg. (M 2 cm 2 teW/) \\ — g|»(m»flai^ SB. iemand of in iets, bv. in een boom, bij ten, van een paard, soms ook wel van een varken. — (^jjicnu(isr}(HTji\ mvdsv. (Jierh.) en van iemand: zonder zijn handen te gebruiken herhaal- delijk bijten in lets. — (£i.rvn<M9<rmasnji\ elkaar bijten, van paarien. *o??^m?<i^\ ook: geraakt of beleedigd door (de scherpe van) een ojiojuEJi^jiaaian^ gezegd bv. van de hand. ' <yj(M cm(nj)jj\ Holl. zegel; SB. een vel papier, zooals gevorderd wordt voor een stuk, dat moet zijn op zegel. (Ml cm arm \ SB. alle; alle soorten van, aller- lei; al die, al de, al het (Skr. sakala, geheel, alle deelen zamen. P.) (K/t Cm (Ul fj \ ong. aj)^iam(i^\ zva. ahiJictn^w 9Ji cm 2 (Ul/) f) \ SB. het laat zich niet den- ken, dat; het is niet mogelijk, dat; ik kan het mij niet voorstellen of denken, dat. Verg . tin ttp&J. <&>JI ^ tuinnfm^ (Ul <£* 2 (un rLi c^JI en (E)ihjiirn(rv7^\\ (Kl cm (Win \ SB. lange dikke bamboe met inkappingen om de voeten in te zetten^ dienende als ladder, vooral om een kawoeng palm te beklimmen, tijdens die het aftap- pingsproces ondergaat. De sigaj wordt teg en den boom aangebonden. Q O (9J) cm cm f)\ SB. in verhalen waar men het vertellen van iemand of iets afbreekt om tot wat anders overtegaan: nu verlaten we voorloopig; nu laten we vooreerst rusten. — Verg. asnanw i(Miarmam/i\ ©T 448 <n(M cm 2 am Q\\ — ^mo77?^^n SB. draai, bogt, kromming van een wey of water. By. QJ1 am\ zva. c&muiw Men zegt dat het een verouderd tvoord is. — oEAnhaatasjiams zva. a . O. a (Ml om \ tenanting van een zwart torretje, dat op de rijstvelden wordt gevonden, en van een soort bunsing. Os/)(UT)\ Kw. ony. (Skr. sdbd, vergadering, bijeenkomst) ; mnxws S.6-&(&> en (3^*^<is>?/\ B. er op uit gaan; er op uit zijn. — Very, anwnw Men voeyt oolc wel pyj™1 achter a7)aSiapj^\ ^» ^i jiaffo ff^i a^ffo \v — ^?<r> ccn \ mvdsv. — tmn WJj '"trw 6_y* ^ ^ of <"lfl »^» MM xzr) N S. (3^k<tni asn/i6^nHii asp an/i\ B. er op uitgaan, een uitstapje maken; ook uitloopen. — (^2(i^c^(h^(mjjvni6^(hnj]\ ook : geen loop- schuit zijn. — cut iki ix-m 6 -&, op /j\ plaats, waar men zich, voor langen of korten tijd van liuis zijnde, ophoudt; plaats, waar men zich tijdelijk onthoudt. Very. <ux^&rri G^ctnjjw — asna^tn(^^ii(U(^pjxm(3^kpiiKi\ zich nog niet op veel plaatsen hebben opge- kouden; van daar ook voor: nog niet veel ondervinding hebben. ' (Wl en KM \ naam van een heester en van zijn vruchten, die wel voor kralen van rozekransen worden yebruikt. Is het de Mai. Tsaaaam sebih? een soort van plant, Canna pulclira. (C) P.)? Very, otxnj^w 7QJ) (UT) \ SB. maar met xm up als wat modi- jer icoord, ook wel tkqj\ama<ti%(Hi^p\ aan een meerdere of aanzienlijke iets aanbieden als geschenk (Skr. se'wd, dienst, dienst- baarheid; vereering, hulde; se'ici, dienend, vereerend, huldigend . Jav . Wdbk .). — (Lm(t£)\ ook zva. (uizmtfni\\ (rjChqn(im6^Jiapfj\ ajixm(tfii(Lii(hn/i\ een meerdere of aanzienlijke iets als geschenk aanbieden. — ^^i^^a^/N (Lnrrtuhmtfmapjp iets enz . — ^? 77^? <tm ^ \ SB. benaming van een aan de voorzij ge- heel open gebouw, in de nabijheid van de regentswoning ; een of meer inlandsclie ambtenaren of beambten zijn er gemeenlijk present. De paseban wordt tot verscliillende doeleinden gebezigd; o. a. onderyaat ook al- daar een met arrest yestraft inlandsch amb- tenaar of beambte zijn straf; zijn onderschei- dinysteekenen worden yedurende den tijd van zijn arrest door den reyent bewaard. — mrqMxmiKiji* zich op de paseban bevinden, ter reyeliny of afdoeniny van dienstzaken. o o 449 &J1 2 (On 2 ?\ S. tj) (u (rn/i\ B. (slechts spre- Jcende van een meerdere) verzadigd, verza- digd zijn; genoeg, zoodat men niet meer begeert hebben gegeten; tot verzadiging toe; voorts : ruim zijn deel gehad hebben van iets, zooals wederioaardigheden of ver- driet; en lang, lang genoeg, een heele tijd lang, met he trekking tot slapen en ook tot (LH (U) !TL1 w Ojf azn o \ SB. de tijd van het morgengebed, circa 4X J 2 uur in den morgen (Ar. ^tvaa^j. <m«^<m«^\ heel vroeg in denochtend. — (Kimasti^iKn^ het morgengebed; dat ver- rigten. QJ1 (M) (L/Y) \ SB. morrend, murmurerend over zijn lot. — Verg.S^^irw^ en ^ mjrLiw (V) am (HI fj\ 1. SB. elk, ieder; telkens als, ieder keer als. — ^7.17/7^,^1777^^ hetz. II. Ar. 0\wOLui naam van de achtste maand van het jaar, anders cuici^ genoemd. (Hi can(Hljj\ SB. zeep (Ar. <^Uo).— ^l^w/is met zeep wrijven of bestrijken; inzeepen. (M dm \ SB. geduid; geduldig, geduld heb- ben; zachtmoedig, lankmoedig, zacht, be- daard (Ar. jju&\ — mn^^<mji\ geduld hebben o/oefenen met iemand; iemand zacht, of met zachtmoedigheid behandelen. (Ml (VH? \\ /. (hnn!im\ SB. iemand ook iets datzoek m* o s raaktc, met zijn velen zoeken.2. — aji(cn\SB. de korrel uitzaaijen op de kweekbedding, zcaardoor het ih< a:» \ in dm laatsten tijd icerd vervangen. (Ml (im ni (UTI \ of w^ym^ SB. hoeveel? hoe groot ? — m nm m ni nm urn iu \ o zooveel malen, ik weet niet boeveel wel. — wxm 1777 ^>7 ^7? ru d .1777 (hi (ki (mi d\ o zoo groot is de menigte van dieren, ik weet niet hoeveel wel . — (LHM19 m {tzniLTi ru .in Mi \ al heel spoe- qji tun nri (hi n \ zie .01 -»w (hJl (can (KY) /7N Roll. SB. schabrak. )l COn (HT) fj QJ1 or) ( (l?n^ asm n \ klanknahootsend redeicoord o voor (ZKisniHw,^ een wapen uib de sclieede trek* ken, ontblooten, als dat met een ruk gescMedt. (W) ( (Un 2 dSYi f)\ I. SB . (*$n hm £» t(m 2(tsndM(U rui\ spreekw . zva, <is77 (lli nn cmk ,1777 2 (isn 1U7 !hi (EJt (tuw ^/j (1777? 15727 \ iets ondcr de hand wegkapen, ter sluiks wegnemen, bv. op een pasar; iets rollen; iets iemand, bv. in het gedrang, afhandig maken. — (um m xmt c^\ (k^;\\ zoo beroofd, bestolen. ni(C7i(uw\ 450 9Ji xrh asryj \ II. <Qn^rizasn^\ SB. er uit spuiten, van het bloed. (9sti f (157) (UUI \ of (*J) uLrnajjj an \ SB. m mrtaAJt^ji ajianj^s naam van de betrekking tusschen broers en zusters kinderen: voile neef, voile nicht. — (Ujfnjj (Ki ^n(Lir\ ZVa. dOirvi^a^Jian^ zie dat bij (winrui^ — (Kj)^(Lyi(£jithn2\ halve neef, halve nicht. — M/a:nw<&?w7(rM\ naam van de betrek- king tusschen de kindereti van personen, die tot elkander staan in de betrekking van »j) i urn (uii <eji anew Zie ook (t/i (uiasn/j\\ Oct cj U( (M("o\ 1. SB. overkant, overzij, overwal; overwalsch, overzeesch. — amxsiM^hs over- walsch paard. — «s»» an % <m mh\ lando/land- streek buiten Java; een vreemd land. — II. SB. Spaansche peper. Verg. ajxrjzmw ®^ \J!2J ^ on9 - — MojiMamxnimjis SB. naar alle kanten of regts en links zich ver- spreiden, bv. om iemand te zoeken. OJ1 (EH am n\ SB. lei, leitje, waarop men met een griffel of potlood schrijft. 0J1 (IZri (KYI f\\ (Arab.) S. (cngruasnanjis ook wel <uiSiQasnj^\ B. breede , buikband. Verg. Ci CY CY a 0 o O ten (n an ann \ en .trn ? .rm * w — (u^ cu) amany^\ £. (uiazm trSinsTKHT/i* B. met een saboek om. (9Jt ttZYl R5Y) U \ zva. m tun x?n asnjjw OJ} (VTi (isnnw - agjinSias7}ji\ SB. naar iemand of iets slaan met een sabel, ook met een zwaai steken met iets, bv. met een kris; met een sabel een slag toebrengeu op oftegen iets. — aqjjiuii(^i(m/i\ mvdsv . (bij herh.) — O oji rim asn^uuid ann \ zva. G-t* op *:n ~ji (uin w QJ1 aztl RSW [j \ zva. am (vjoj^\ maar in de Prean- ger is het laatste woord het gebruikelijke. OJI (in? 2 «5>? fj \ SB. onderwijl, terwijl; al den tijd, al den duur. O o Q>Ji (1011 dSY) fi \ ahj\Km nsnn\ en an n iu ir.n asna zie O m asnasnjiw (Ml azn OSY) n \\ -_ ^xmnsn^ SB. van iets, zooah een rol lijnwaad of derg ., een stukje afnemen, afscheuren, afsnijden. — an m (i™ asn^ ook, en wel om de gewaarwording van am m 2 ny mm anji \ te beschrijven : een gevoel hebben alsof de ooren van het hoofd worden gescheurd. masHfj\ S. (QiTnaxijix B. het luiden, de inhoud van iets bv. van een brief of versje. — an^^xmas^ S. aqjiiuii asnjf\ B. lets llitroepen \ van iemand of iets iets zeggen; hem (het) een hoedanigheid toeschrijven, noemen zus of zoo. — (Kyi fw tcrj](i^Jl en (Hyj (w tim (ism \ mvdsv. — (tnaniajixmnsnrui'-nasns zva. aansajiniasn^ — w\)\ am asn ? anjf \ S. annum nsn 2 an^ \ B. iets zeggen Of 451 feje \ uitspreken] ook zva. a<vj(imasr)ji\ iemand of lets noemen of vermelden zus of zoo. — ^ty^ tin an n7i !hi J? vfmni (mji \ den naam des Heeren aanroepen. (Ml 2 (tm OSYjn\ $B. vriend (Ar: dUarsAo) — aqj>2rrr)nsnji\ vriendschap sluiten; bevriend zij n met iemand. — m z <?.? ? x~n nsti ;hijj \ in vriend- schap leven met iemand; vrienden zijn. ie< (ay (tji (mi z 0-7 ? <C77 (isr) cmj \ vriende n. (Ml (CYI asn ^ \ SB . naar hartelust, volop, naar genoegen; in alle opzigten, in alien deele. (Ml (Un cnJI (I \ Ar: \>Mi Weg. — {o^njiizm ru/f^ de heilige oorlog; fig. de strijd tegen de hartstogten; oo/c: een strijd hebben te voeren in hart of genoed. O (Ml (UTl arm ff \ SB. erg misselijk, zoodat men ringing heeft om te braken. (Ml (vm \arui n\ SB. niet lekker, onsmakelijk, van tabalc. (Ml Km arm n\ SB. een bloem o/bloemen tot hoofdversiersel. De vrouwen drag en ze in de geloeng, de mannen in den hoofddoeh. (Ml (VM Gen fl\ I. SB. ^*™<™^ opspringen van iemands hart; als het ware een schok krijgen door het hart, bv. bij het hooren i van iets, bij het in het gezigt krijgen of het wederzien van iemand; enz. — m kiiai <»o?,f\ ZVa. rtafenMiniuiflVi — qji tim (htj ^imn tun <j \ ZVa. M/) :izii!kt>/i\ maar herh. - — k.t(Qim!tai(hn/i\ zva. 7 (&1 (V (1 <ru II. (mi in! <icn/)\ SB. een redewoord voorwni !hrn/j of (^lasn (trn^/js van een sabel, kris, bedog of gobang . Verg . (Li<rj zrn asn/j w (im (UUI \ SB. belofte van iets te zullen a (Mi azn doen of om op een bepaalden tijd te zullen komen. — aqjixm xm^^aooj^- iemand beloven, iets te zullen doen ofweldan of dan te zullen komen. Verg. Jav . Wdbk . op (unarrnLvtw frQ JJi ^ €fl (M)im(Hij)2\ zie (irn(Hjji\\ (Ml azn (l7Tl/j\ SB. oorzaak, reden, aanleiding; want, dewijl ; om die reden ; dat ; daarom (Ar. i^uysj I » — kyj oji I™ 1777^ c^ (7571 \ naar aan- leiding daarvan; om die reden. — (isn<m utxnirnjis uithoofde, tengevolge, doordien. (mi azn (un ni asm \ zie (ui^-namw (Ml (KYI 2 K?l 2 OSYI fl \ zie tcntbltasn^ (Ml \ Jav . voorvoegsel tot betiteling voor bena- mingen van goden en doorluchtige of heiligv personen. M^^cirnasTis de boetavorst. (Ml \ (Kj)(hi\ mw)\ (lJ1(M(H^^ (EJiaJi\ en ook fci <m (hi \ SB. hulpwoorden bij de voluntatieve tvijs van <n(K.i\ 452 . f ) wcunt ikvji \ spreken en dikivijls terug te geven met : wees, weest, doe, laat, laten; enz. ook met: laat het zijn, en laat het zijn wat ook maar; voorts oSi(m\ ook wel met: dat, opdat. — (ij>(kji(Hi\ ook: laat (liet) of doet (deed) hij ze (hem, haar) bv. arbeiden. Voorts QuSji\ S. niemendal, nergens van dan, nergens heen, in antwoord op wag en als de volgende: teat zei je daar? wat moet je? tcaar ga je naa?' toe? waar horn je van daan? — <Lmik)2ajn(m2(Uiariji2<hoid%mirLi(£.i?\ S. asv <v>V crl *°? niets, ook niet het allerminste heb ik genomen. — &3i<2?\ S. al wat, onverschillig wat. — £ax7i<&HHi\ SB. als te avond of te morgen. — wajituivn of <mm<oi\ SB. laat het zijn wat ook; het mogt wezen wat het wilde; zonder uitzondering ; zoowel het een als het ander; in alien deele. az-tiui iJ (u nJ\ zva. mi (i™ mi fL?>7 <rn w (&i a J ,£? oJ \ ieder, elk; ieder afzonderlijk, ieder op zich zelf. aji<ka<riatK*KntKTji\ zie aldaar. (Luidens het Jav. Wdbk.is(un^\ Kic.enzva. wnihimp ook zva. (^Jlccn-n^ alle, alles, wat het ook zijn mag.) cn(Ml\ Holl. zink. (Ml (L/n (Hl\ ong. — owi mi <g\ en <^/j ^ <*nfn ? ™,1 ^ zie <*^i ^ s^ TJI . o (Ml d/TI 2 (ten fl \ zie (£n fatawj^ (Ml (HI \ zie <mw O a 9J1 (HYJ \ I. SB baj o n n e t . Verg . im *& an <tviji w II. SB. een . van een deksel voorzien groenteschaaltje. QJl OTI (HYJ \ of oJivfim %\ zie » J> <m m ^afn^\ bij (hJt 2 (HYJ 2 \ SB. benaming van een hoofddeksel, het lieeft veel van een pet, waar men den bol heeft uitgesneden. Be Hep is breed, met zwart taken overtrokken en soms rijk met gouddraad gestikt. QJ) en (HYJ P \\ — !Khjrinr)^\ SB. iemand of iets houden of steunen, met laten rusten in den arm. aJj (HYJ 9\\ aqJiiKD^ SB. wijken, de wijk nemen, zich verwijderen van een plaats die men in- neemt. -- oqJjihii^iun(m/i\ iets ontwijken, mij- den, vermijden, ontgaan. Zie ook cn^un r)anf)\, — (hoji (hm ^M 2 (hiji \ iets weg ruimen, wegbrengen, nit den weg brengen, of zetten. Zie ook ^yWn^>7?^\\ (KfJ (HYJ (HI fj\ zva. oji<uklw\ opdat. (Kfl (HYJ (HI n \\ — g?f^^r SB. iemand, die iets vraagt, het toegooijen of toeduwen, alsof hij een bond was. . of 453 a^ OJ1(Kri\ SB. bedreven, ervaren in het Sz o (bin 2 (trri/j w (9>JI 2 (KYI 2 \ SB. een onderdeel van het weefge- touw, namelijk een soort tceverskam, om het scheeftrekken van het weefsel te he let ten. Q>J) (HYJ W — anjj(hn\ zva. (hjjMnqw aqJjiKria^ (hqji run >7 aajj \ (thua^i2\ eventjes weggaan. zva. (mjj(trn^(im(hn/i\ en beide ook: voor iemand uit den weg gaan; ew voor iemand de wijk nemen, bv. om zijn schelden en tier en niet te hooren . mfh .k n >? *<i ^-* ?, n ,i;/? <^/ \ /?^» <*-« ^ t/n <m^A.<m!tuajri<LM\ spreekw . alles mijden, wat op de een of ander wijze gevaarlijk zou kunnen wezen of word en. — o^jih»'»Sgim;f\ zva. (htji mi 9 itn ? an^fj \ en beide ook: iemand verwijderen err/ens van daan; iets zooals slechte handelingen mijden, vermijden te begaan. | qji chyj \\ — ^//''T 8B- steken, gestoken zijn, geschoven zijn, bv . van den poot van een knaapje onder de vloermat, die daardoor op- geligt wordt. — ^;Y?. ™ <r> a . >^ \ omwroeten, wroeten, van een varken. (Ul 0/1 (HY) fyinj \ ong. — ^jji^imrfn^ SB. op de zij liggen, met arm o/hand onder het hoofd; of wel en daardoor met het bovenlijf eenigzins opgeligt: steunende 0/leunende op den arm; ook zoo komen te liggen, en voorts op iets zooals een mat of dergelijke zoo liggen of gaan liggen; de mat dan av<K,nrittai(rin>->,iAJiaa/i\ door den liggende . Verg. an vj am nri ru <n mri w (iJi (HYJ (KYI fj \ SB. een heel korten hals heb- ben , van mensc/ien, ook van dieren, zooals bo. ^en paard. (Kfl 2 Of! (KYI OSY) fj \ SB. een met gouddraad of zijde doorweven stof; met gouddraad of zijde doorweven, van een samping. «> O o &J) (HY} 2 (YU) fj \ a-njj tin 2 <iu/j \ zie OJlder tin t kiz (ti/j w a*, a (W) (KYI oru) n \ I. SB. zijn saroeng opschorten, zijn goed, broek en de mouwen van het baadje, opstroopen, om vrijer in de bewegingen te zijn. — oljKnri}^I<KntLi/i\ zijn kleeren, zijn boeltje, opgeschort en opgestroopt heb- ben. ■ — -ihifci (hn^iUii uui\ zie bij (inatfihn/jw II. (Ktmuru^ en aqJj(Kn<nj)CHi^\ O. (K/J (HYJ (YUl n \\ — (Hijiunru^ SB. iets opligten met behulp van een he f boom. — (uan^itaiiiu^s wat men bezigt als hefboom; hefboom. — ±1. tiJitKniu^sifmnt/ix zie oi<hi>ru/i\ 1. * a (Ml (HH (YUl OSY) n\ SB. ring van touvv of derg. dien men, in een gladden boom of mast willende klimmen, op de hoogte ojiMnrnjixmitrvits 454 (Kji tun zm j)\ W der enkels, om de beenen doet, ten einde die tegen elkaar te houden. (Ml (KY) (YIJ1 KM 2 (YU1 2 \ of e~ srMMMYHwiKmi n\.)2\ SB. elmoe, die den bezitter in staat stelt de plek of den persoon aan te wijzen, waar of bij wien verdwenen of gestolen zaken zich bevinden. Van oji<nn<nji\ en (Ml (KYl cnj) \ SB. niettegenstaande, ofschoon. Het wordt ooJc wel afgehort tot (unanuiw faJI (KY) OfXJl \\ anjt *™ ru \ zie Miv\ ^ wj) * (M (KYJ (Ul n\ SB. ijzeren schop met houten steel. K. Verg. ovUMtaMttrn/j* C^ (?) on (Ml (KYJ (Ulfj \\ — yj\hirl^ tn/jw K. (n(MKTl(KYl (Ulfj \ SB. inkapping, inkappin- gen in een boom, om dien gemakkelijker te knnnen beklimmen; ook, zoodat als het ware het geheel een trap vormt, wegkapping, weg- kappingen van grond, bij glooijend terrein, om afspoeling te voorkomen.— ^^iqnata^ voorzien van of maken met sengkeds. OJJ (KYJ (&1 fl\ een Jav> woord, maar in brieven gebr. als mooi of hoog woord voor <m™!* (Ml (KY) (CYl n w — cHpithrna-m^ SB, aan een kant opgeligt; aan een kant opwaaijen of opwippen; opgeligt, bv. van het deksel van een koffer. — oqjj9nna7nnmjf\ iets aan den eenen kant opligten, bv. het losse deksel op een vat of kist. (Ml(Ml^n\ SB. lijden, smart, ellende ; ellen- dig (Skr. sangsara, de existentie van een levend wezen in deze zinnelijke wereld. Jav. Wdbk) . (Hh m *rt \ iemand of een dier mal- traiteren, mishandelen, smartelijk doen lijden, nmrtelen. — wdmmti^ hoogst ramp- spoedig, rampzalig, ellendig; in verdriet en nood zitten. (Ml (Ml (U12 <&1 (Kl fj\ zie (KiajjitEAjiw (MJ(M](U1 (Kl fl\ SB. het merg in de been- deren. (Ml (Ml (ISY1 /f \\ — *njyj)zsnji\ SB. de samping opnemen of opligten, om te iK?iiun^ of te (8i£,)\\ Ooh onder het loopen, die aan een zijde een weinig opgeligt houden, zoo- dat het kleedingstuk sierlijke plooijen ver- toont. — Verg. aJiMnoru^^ (Ml (Ml OSY1 n\ SB. (M°)£!(isn/is hetgeen men aan heeft, goed gesloten aan het lijf hebben zitten, en niet los hebben hangen . — 455 (9JHTLI \ ty\ajl(aB?(k!llls em d°ed°ekoej of tijoeng goed bevestigen op het hoof d, maar ^icmz^nan/i is het meer gebruikelijke woord. <u Si '£i *asnjj\ zie MoniMn q* a 0 QJl (Wl (El fj\ zva. (iJitmMps (9J) (Ml \\ — «Aj)m^ SB. liangen aan of over iets, bv. van een l/jk, dat door den stroom werd meegevoerd, aan een in het water hangenden boomtak; fig. met zoo maar door de vingers gaan of gegaan zijn, maar besteed om iets blij vends, bv. meubels, te koopen, van j j geld.' — (HinajitttntM/fs iets bv. een baadje over ! een stoel, tak of derg. hangen; het liaar j laten af hangen op de sehonders. — Kna^ mm \ | zie xmxepi \ 1 i &J] (hJl \ ong . — ^h^1s SB. scheef. mIikimizm/is iets, bijv. het snijden of knippen van iets, het trekken van een Ujn erg ens op, enz. scheef doen. (Ml 2 (M 2 \ SB. blaaspijp, om het viiur mee aan te blazen; en volg. Eg. ook lampeglas. — Verg. o ^((M\\ — (Hi"nciJ\ SB. zich den neus snuiten. i ^^(cj^n op of in iets zich den neus snuiten . K. •0^1 <1X/| \ &7? maar een zaadbal hebben. Verg. y>up (Ml OfUl \\ — (Kj],iru\ SB. iets wat onheil, ziekte, schade aan het geicas, enz. aanbrengt zoeken te verdrijven, ook door aanwending van een toovermiddel of tooverformulier . — ajiaq/j.iu\ hetgeen zoo wordt aangewend : weer- middel. (Ml cm \ I. SB. benaming van een hoeveelheid pare van vijf fffttmiM^ — 77. *WWi\ SB. lets dat valt of wordt geioorpen, opvangen, ook iemand die valt (^K^nA iemand die valt fruxnr^A in een arm opvangen; voorts bestand zijn of zich bestand rekenen teg en iets, bv. tegen iemands kracht. — ^nzt^hni x.yu!tvi\ het niet kunnen uithouden tegen iemand, in een gevecht. — cHJncrn^izihn^ iets aanbieden, leveren, indienen, voorstellen, presenteren, enz. aan een meerdere; ook B. voor ° o * o no .7.., *i k n z ihn /j w — uijj on un ? m ani m \ een aanzienlij he het toornig zijn presenteren, voor: erkennen dat men verdient dat hij toornig is . — (tdnm ■tfnijm(F.i^ui:ii)i\ adviseren en zeggen hoe iets geilaan behoort te worden, in tegen- stetting met zelf de handen er aan te slaan. — O O G) O O C) a win am (Kii 2 ihn z am ? u>n z (rt» ? n<n ? cm a \ fan (K~n zn^z on ? erf en obu <Kb -Jl O a a O . O *>i z (xn z w /] n v:r) asn &ji rj ihi (ten nn <ui innz(hn/i\ een aqj Ul cm (asfj f m\j Ul spreekwijs, om zijn meest volkomen onderwer- (?) 456 '9\™}V ping aan den mil van een ander, een magtiger of meerdere, te betuigen. — oji(Li<m\ en gew. 