Biblia Sacra, dat is de geheele Heilige Schriftuer bedeeld in het Oude en Nieuwe Testament; deze uitgaef vervat alle de boeken van het Oude Testament die in den Hebreeuwschen tekst zyn
32 Is Gcd in hem verheerlykt, zoo zal God hem ook in zich zeiven verheerlyken ; en terstond zal hy hem verheerlyken. " 33 Lieve kinderen ! nog een weinig tyds ben ik met u. Gy zult my zoeken, en gelyk ik aen de Joden gezeid nebbe : Daer ik he- nen ga, kunt gy niet komen; alzoo zeg ik u nu ook. 34 Ik geef u een nieuw gebod, dat gy malkanderen lief hebt, en malkanderen be- mint, gelyk ik u bemind nebbe. 35 Hieraen zullen zy allen kennen, dat gy myne discipelen zyt, indien gy liefde tot malkanderen draegt. 36 Simon Petrus zeide hem : Heere ! waer gaet gy henen? Jezus antwoordde : Daer ik henen ga, kunt gy my nu niet volgen, maer daerna zult gy my volgen. 37 Petrus zeide tot hem : Wacrom kan ik u nu met volgen? Ik zal myn leven voor u geven. 38 Jezus antwoordde hem : Zult gy uw leven voor my geven? Voorwaer, voorwaer, ik zegge u : de haen zal niet kraeijen, of gy zult my drymael verloochend hebben. KAPITTEL XIV. DAT uw hert niet ontsteld worde. Gy ge- looft in God, gelooft ook in my. 2 In liet huis myns Vaders zyn vele woo- ningen. Ware het anders, ik "zoude het u gezeid hebben : want ik ga, om voor u eene plaetse gereed te maken. 3 En na dat ik zal vertrokken zyn, en u eene plaetse zal gereed gemaekt hebben, zoo zal ik wederom komen, en u lot my nemen, opdat gy ook moogt wezen daer ik ben. 4 Gy weet waer ik henen ga, en gy weet den weg. 5 Thomas zeide hem : Heere ! wy welen niet waer gy henen gaet; en hoe kunnen wy den weg weten ? 6 Jezus zeide tot hem : lk ben de weg, de waerheid en het leven, niemand komt tot den Vader als door my. 7 Indien gy my gekend hadt, zoo zoudt gy mynen Vader ook wel gekend hebben ; en gy zult hem haest kennen, en gy hebt hem gezien. 8 Philippus zeide hem : Heere ! toont ons den Vader, en het is ons genoeg. 9 Jezus antwoordde hem : Ik ben nu zoo langen tyd met ulieden, en hebt gy my nog niet gekend? 0 Philippus! die my ziet, ziet ook den Vader. Hoe zegt gy dan : Toont ons den Vader? 10 Gelooft gy niet, dat ik in den Vader ben, en dat de Vader in my is? De woorden, die ik u spreke, spreek ik uit my zeiven niet; maer het is de Vader, dewelke in my verblyft, die de werken doet. 11 Gelooft gylieden niet, dal ik in den Vader, en de Vader in my is? gelooft het ten minste om de werken. 12 Voorwaer, voorwaer, ik zegge u : die in my gelooft, zal de werken, die ik doe, ook doen, en hy zal er nog grooter als deze doen, omdat ik tot den Vader ga. 13 En al wat gy van den Vader in mynen naem verzoeken zult, dat zal ik doen ; opdat de Vader verheerlykt worde in den Zone. 14 Zoo gy my iels verzoekt in mynen naem, ik zal het doen. 15 Indien gy my lief hebt, onderhoudt myne geboden. 16 En ik zal den Vader bidden, en hy zal u eenen anderen Trooster geven, opdat hy in der eeuwigheid met u blyve ; 17 Den Geest der waerheid, welken de wereld niet ontvangen kan, omdat zy hem niet ziet, noch kent; maer gy zult hem ken- nen, want hy zal by u blyven, en in u zyn. 18 Ik zal u geene weezen laten; ik zal tot u komen. 19 Nog een weinig, en de wereld ziet my voortaen niet meer, maer gy zult my zien, want ik leef, en gy zult ook leven. 20 In dien dag zult gy weten, dat ik in mynen Vader ben, en gy in my, en ik in u. 21 Die myne geboden heeft, en dezelve onderhoudt, die is het die my bemint; en die my bemint, zal van mynen Vader be- mind worden; en ik zal hem beminnen, en my zei ven aen hem veropenbaren. 22 Judas, niet de lscarioter, zeide lot hem : Heere! hoe komt het, dal gy u /.elven aen ons veropenbaren zult, en niet aen de wereld? 23 Jezus gaf hem voor antwoord : Zoo wie my bemint, die zal myn woord onderhen derr; en myn Vader zal hem beminnen, en wy zullen tot hem komen, en by hem onze WOOnplaelse maken. 39 914 JOANNES, XV. 24 Die my niet bemint, onderhoudt myne woorden niet; en het woord, dat gy gehoord hebt, is het myne niet, maer des Vaders, die my gezonden heeft. SS Dit" heb ik u gezeid, als ik by u bleef. 26 Maer de Trooster, de Heilige Geest, welken de Vader in mynen name zal zen- den, die zal u alles leeren en u indachtig maken al hetgene ik u gezeid hebbe. 27 Ik laet u den vrede, ik geve u mynen vrede : ik geef u geenen, gelyk de wereld u geeft. Dat uw hert niet ontsteld worde, noch bevreesd zy. 28 Gy hebt gehoord, dat ik u gezeid hebbe : Ik ga, en ik kome totu. Zoo gy my lief hadt, gy zoudt u toch verblyden, omdat ik tot den Vader ga : want de Vader is meerder als ik. 29 En nu heb ik het u gezeid, eer het ge- schiedt; opdat gy, als het geschied zal zyn, moogt gelooven. 30 Ik zal voortaen met u niet veel meer spreken : want de prins dezer wereld komt; doch in my heeft hy niets. 31 Maer opdat de wereld wete, dat ik den Vader beminne, en dat ik zoo doe, gelyk de Vader my belast heeft : Staet op, laet ons van hier gaen. KAPITTEL XV. IK ben de ware wynstruik, en myn Vader is de wyngaerdenier. 2 Alle ranken, die in my geene vrucht dra- gen, zal hy afsnyden; en al die vruchten dragen, zal hy zuiveren, opdat zy meer vruchten voortbrengen. 3 Gylieden zyt nu zuiver, om de woorden, die ik u gesproken heb. 4 Blyft in my, en ik in u. Gelyk eene rank geene vruchten kan dragen uit zich zeiven, ten zy dat zy in den wynstruik blyft, zoo gy ook niet, ten zy dat gy in my blyft. 5 Ik ben de wynstruik, en gy zyt de ran- ken. Die in my blyft, en ik in hem, die brengt vele vruchten voort : want zonder my kunt gy niets doen. 6 Zoo wie in my niet blyft, die zal wegge- worpen worden, gelyk eene rank, en hy zal verdroogen, en men zal hem oprapen, en in het vuer werpen, om te branden. 7 Zoo gy in my blyft en myne woorden in u blyven, al wat gy wilt, zult gy eischen, en het zal u geworden. 8 Hierin wordt myn Vader verheerlykt, dat gy vele vruchten voorbrengt, en myne dis- cipelen wordt. 9 Gelyk de Vader my bemind heeft, zoo heb ik u ook bemind. Blyft in myne liefde. 10 Is het dat gy myne geboden onderhoudt, zoo zult gy in myne liefde blyven; gelyk ik ook de geboden myns Vaders onderhouden heb, en blyve in zyne liefde. 11 Deze "dingen zeg ik u, opdat myne vreugd in u zy, en uwe vreugd volmaekt worde. 12 Dit is myn gebod, dat gy malkanderen bemint, gelyk ik u bemind hebbe. 13 Niemand bewyst grootere liefde als deze, dat hy zyn leven geve voor zyne vrien- den. 14 Gy zyt myne vrienden, indien gy doet dat ik u gebiede. 15 lk zal u geene knechten meer noemen, want de knecht weet niet wat zyn heer doet ; maer ik heb u vrienden genoemd, omdat ik al hetgene ik van mynen Vader gehoord heb, u hebbe bekend gemaekt. 16 Gy hebt my niet verkozen, maer ik heb u verkozen, en u gesteld, omdat gy zoudt gaen, en vruchten voortbrengen, en dat uwe vrucht zoude blyven; opdat de Vader u geve, al wat gy hem bidden zult in mynen naem. 17 Dit beveel ik u, dat gy malkanderen hef hebt. 18 Zoo de wereld u haet, weet dat zy my al voor u gehaet heeft. 19 Indien gy van de wereld geweest waeri, zoo zoude de wereld het hare bemind heb- ben; maer omdat gy van de wereld niet zyt, en dat ik u uit de wereld verkozen hebbe, daerom haet u de wereld. 20 Zyt myn woord indachtig, dat ik u ge- zeid hebbe : De knecht is niet meerder als zyn heer. Hebben zy my vervolgd, zy zullen u ook vervolgen ; hebben zy myne woorden waergenomen, zy zullen de uwe ook waer- nemen. 21 Maer dit alles zullen zy u aendoen om mynen name, omdat zy dengenen, die my gezonden heeft, niet kennen. 22 Indien ik niet gekomen ware, noch tot hen gesproken hadde, zoo zouden zy geene zonde hebben; maer nu hebben zy geene verschooninge van hunne zonde. 23 Die my haet, haet ook mynen Vader. 24 Had ik onder hen geene werken gedaen, die niemand anders gedaen heeft, zy zouden geene zonde hebben maer nu hebben zy die gezien, en niettemin my en mynen Va- der gehaet. 25 Maer het is opdat het woord, hetgene in hunne wet geschreven staet, zoude volbragt worden : Zy hebben my gehaet zonder re- den. (Psalm xxiv. 19.) 26 Doch als de Trooster zal gekomen tyn, dien ik u van den Vader zal afzenden, de Geest der waerheid, die van den Vadei voortkomt, die zal van my getuigenisse ge- ven. 27 En gy zult er ook getuigenisse van ge- JOANNES, XVI. XVII. 915 ven, omdat gy van het begin af met my ge- weest zyt. KAPITTEL XVI. DEZE dingen heb ik u gezeid, opdat gy niet verergerd wordt." 2 Zy zullen u uit de synagogen bannen ; ja, de uer komt aen, dat al *die u ter dood brengt, zal meenen God dienst te doen. 3 En deze dingen zullen zy u aendoen, omdat zy den Vader nog niet kennen. 4 Doch ik heb u dit gezeid, opdat, als de uer zal gekomen zyn/gy gedenken moogt, dat ik het u gezeid nebbe. 5 En ik heb het van het begin af niet ge- zeid, omdat ik by u was. Maer nu ga ik weg tot dengenen, die my gezonden heeft, en niemand van u vraegt my eens : Waer gaet gy henen? 6 Maer, omdat ik deze dingen totu gespro- ken hebbe, heeft de droefheid uw herte vervuld. 7 Doch ik zeg u de waerheid. Het is u dienstig dat ik ga : want zoo ik niet wegga, zoo zal de Trooster tot u niet komen; maer zoo ik wegga, zal ik hem tot u zenden. 8 En als hy zal gekomen zyn, zal hy de wereld overtuigen van de zonde, van de regtveerdigheid', en van het oordeel : 9 Van de zonde, omdat zy in my niet ge- loofd hebben ; 10 Van de regtvcerdigheid, omdat ik tot den Vader ga, en dat gv my niet meer zien •zult; 11 En van het oordeel, omdat de prins dezer wereld van nu af geoordeeld is. 42 Ik heb u nog al veel te zeggen, maer gy kunt het nu niet dragen. 13 Doch als hy, de Geest der waerheid, zal gekomen zyn, die zal u alle waerheid leeren : wanfhy zal uit zich zeiven niet spreken, maer al wat hy gehoord zal heb- ben, zal hy spreken, en deloekomende din- gen zal hy u verkondigen. 14 Hy zal my verheerlyken ; want van het mynezal hy hetonlvangen, en u verkondigen. 1 5 Al wat de Vader heeft, is het myne ; daerom zeide ik, dat hy het van het myne ontvangen zal en u verkondigen. 16 Nog een weinig lyds , 'en gy zult my niet meer zien ; en wederom een weinig tyds, en gy zultmy zien : want ik ga tot den Vader. 17 Hierop zeiden eenigêü van zyne disci- pelen tot malkanderen*: Wat wilt hy ons hiermede zeggen : Nog een weinig tyds, en gy zult my niet meer zien; en wederom een weinig lyds, en gy zultmy zien : want ik ga tol den Vader? 18 Zy zeiden dan : Wat wilt hy (hiermede zeggen : Een weinig tyds? \vy welen niet, wal hy zegt. 19 Jezus dan merkende, dat zy hem wilden vragen, zeide tot hen : Gy onderzoekt onder malkanderen over hetgene ik gezeid hebbe : Nog een weinig tyds, en gy zult my niet zien; en wederom een weinig tyds, en gy zult my zien, 20 Voorwaer, voorwaer, ik zegge u : gy zult schreijen en weenen, maer de wereld zal zich verblyden; doch gy zult bedroefd zyn, maer uwe droefheid zal in blydschap veranderen. 21 Als eene vrouw baert, heeft zy droef- heid, omdat hare uer gekomen is; maer als zy een kind gebaerd heeft, zoo gedenkt ze de smerte niet meer, om de blydschap, dat er een mensch ter wereld gekomen is. 22 Alzoo hebt gy nu ook wel droefheid; maer ik zal u wederom zien, en uw hert zal zich verblyden, en niemand zal uwe blyd- schap ontnemen. 23 En in dien dag zult gy my niets meer vragen. Voorwaer, voorwaer, ik zegge u : al wat gy den Vader zult bidden in mynen naem, hy zal het u geven. 24 Tol nog toe hebt gy niets verzocht in mynen naem; eischt, en gy zult verkrygen, opdat uwe vreugd volmaekt zy. 25 Deze dingen heb ik u gezeid in gelyke- nissen. De uer komt nu aen, dat ik u niet meer in gelykenissen spreken zal , maer openlyk van den Vader zal verkondigen. 26 ln dien dag zult gy in mynen naem verzoeken ; en ik zegge u niet, dat ik den Vader voor u bidden zal ; 27 Want de Vader zelf bemint u, omdat gy my bemind hebt, en geloofd, dat ik van God ben uitgegaen. 28 Ik ben van den Vader uitgegaen, en in de wereld gekomen; nu verlaet ik wederom de wereld, en ga tot den Vader. 29 Zyne discipels zeiden hem : Ziet, gy spreekt nu openlyk, en gy gebruikt niet eene gelykenisse. 30 Nu zien wy wel, dat gy alles weel, en niet van noode hebt, dat \i iemand onder- vrage; daerom gelooven wy, dat gy van God zyt uitgegaen. 31 Jezus antwoordde hun : Gelooft gy nu? 32 Ziet, de uer komt aen, en is af geko- men, dat gy verstrooid zult worden", elk naer het zyne, en my alleen zult laten ; maer ik ben niet alleen, want de Vader is mei my. 33 Deze dingen heb ik u gezeid, opdal gy in my vrede moogt hebben. In de wereld zult gy verdrukkinge hebben; maer be- trouwt, ik heb de wereld verwonnen. KAPITTEL XVII. ALS Jezus dit gezeid had, hebbende de oogen naer den hemel opgeheven, zeide hy : Vader! de uer is gekomen, verhecrlykl 916 JOANNES, XVIII. uwen Zone, opdat uw Zoon u ook verheer- lyke. 2 Gelyk gy hem magt gegeven hebt over alle menschen, opdat hy aen allen, die gy hem gegeven hebt, het eeuwig leven ver- leene. 3 Doch dit is het eeuwig leven, dat zy u kennen, den eenigen waren God, en Jezus Christus, dien gy gezonden hebt. 4 lk heb u verheerlykt op der aerde; het werk, dat gy my gegeven hadtte doen, heb ik voltrokken. 5 Nu dan, ö Vader ! verheerlykt my by u zeiven, met de glorie, die ik by u gehad heb, aleer dat de wereld was. 6 lk heb uwen naem kenbaer gemaekt aen de menschen, die gy my uit de wereld ge- geven hebt. Zy behoorden u toe, en gy hebt ze my gegeven; en uw woord hebben zy onderhouden. 7 Nu weten zy, dat alles, wat gy my gege- ven hebt, van u is. 8 Want de woorden, die gy my gegeven hebt, heb ik hun gegeven ; en zy hebben ze aengenomen, en waerlyk erkend, dat ik van u uitgegaen ben, en zy hebben geloofd, dat gy my gezonden hebt. 9 Het is voor hen, dat ik bidde ; ik bid voor de wereld niet, maer voor degenen, die gy my gegeven hebt, want zy u toebe- hooren. 10 En al het myne is het uwe, en het uwe is het myne, en ik ben in hen verheerlykt. 11 En nu ben ik in de wereld niet meer, maer zy zyn in de wereld, en ik kome tot u. Heilige Vader ! bewaert ze in uwen naem, die gy my gegeven hebt, opdat zy een zyn, gelyk wy. 12 Als ik met hen was, bewaerde ik hen in uwen naem. Die gy my gegeven hebt, heb ik bewaerd, en niemand van hen is verloren, dan de zoon der verderfenisse, opdat de Schriftuer volbragt worde (Psalm cviii, 7.) 13 Maer nu kome ik tot u; en deze dingen zegge ik, in de wereld zynde, opdat zy de volheid myner blydschap in zich mogen hebben. 14 lk heb hun uw woord gegeven, en de wereld heeft hen gehaet, omdat zy van de wereld niet zyn, gelyk ik ook van de wereld niet ben. 15 lk bidde niet, dat gy ze uit de wereld wegneemt, maer. dat gy ze van het kwaed bewaren wilt. 16 Zy zyn van de wereld niet, gelyk ik ook van de wereld niet ben. 17 Heiligt ze door de waerheid; uw woord is de waerheid. 18 Gelyk gy my in de wereld gezonden hebt, zoo heb ik hen ook in do wereld ge- zonden. 19 En voor hen heilige ik my zeiven, op- dat zy ook geheiligd mogen zyn door de waerheid. 20 En ik bidde niet alleen voor hen, maer ook voor degenen, die in my gelooven zul- len door hun woord. 21 Opdat zy allegader een zyn, gelyk gy, ö Vader ! in my, en ik in u ; dat zy ook in ons een mogen zyn, opdat de wereld ge- loove, dat gy my gezonden hebt. 22 En de glorie, die gy my gegeven hebt, heb ik hun gegeven; opdat zy een mogen zyn, gelyk wy ook een zyn. 23 lk in hen, en gy in my; opdat zy vol- komenlyk een zyn, en dat de wereld wTete, dat gy my gezonden hebt, en hen bemind hebt, gelyk gy my hebt bemind. 24 Vader! ik wil dat, daer ik ben, zy, die gy my gegeven hebt, ook met my mogen zyn; opdat ze myne glorie aenschouwen mogen, die gy my gegeven hebt; want gy my bemind hebt voor de scheppinge der we- reld. 25 Regtveerdige Vader ! de wereld heeft u niet gekend ; maer ik heb u gekend, en dezen hebben erkend, dat gy my gezonden hebt. 26 En ik heb uwen naem bekend gemaekt, en zal hem bekend maken; opdat de liefde, met dewelke gy my bemind hebt, in hen moge zyn, en ik in hen. KAPITTEL XV1I1. ALS Jezus deze dingen gezeid hadde, ging hy met zyne discipelen uit over de beke* van Cedron/alwaer een hof was, in den- welken hy met zyne discipelen inging. 2 Doch Judas, die hem verried, w7ist deze plaetse ook; omdat Jezus daer dikmaels met zyne discipelen was vergaderd geweest. 3 Judas dan, eene bende krygsvolk met zich genomen hebbende, en eenige dienaers van wege de opper-priesiers en phariseën, kwam derwaerts met lanteernen, fakkels en wapenen. 4 Jezus dan, wetende al wat hem over- komen zoude, ging hem tegen en zeide lot hen : Wien zoekt gy? 5 Zy antwoordden hem : Jezus van Naza- reth. Jezus zeide hun : Ik ben het. En Judas, die hem verried, stond ook met hen. 6 Zoo haesthy hun dan zeide : Ik ben hel; weken zy achterwaerts, en vielen ter aerde, 7 Hy vraegde hun dan wederom : Wien zoekt gy? En zy zeiden : Jezus van Nazarelh. 8 Jezus antwoordde : lk heb u ge/.eid, dal ik het ben. Indien gy my dan zoekt , zoo laet dezen wreggaen. 9 Opdat het woord, hetwelk hy hun gezeid had, zoude volbragt worden : IK heb van degenen, die gyrny gegeven hebt, niemand laten verloren gaen. (Joannes xvüi 12. i JOANNES, XÏX. 917 10 Simon Petrus dan, een zweerd heb- bende, trok het uit, sloeg op den knecht van den hoogen priester, en kapte zyne regter oore af. En de naem van den knecht was Malchus. 11 Maer Jezus zeide tot Petrus : Steekt uw zweerd in de scheede. Zal ik den kelk, dien rle Vader my gegeven heeft, niet drinken? 12 De krygsbende dan, en de kolonel, en de dienaers der Joden, namen Jezus vast, en bonden hem. 13 En zy leidden hem eerst tot Annas, omdat hy de schoonvader was van Caïphas, die de hooge priester van dat jaer was. 14 Doch het was Caïphas, die de Joden den raed gegeven had, dat het beter was, dat er een mensch sterven zoude voor het volk. 15 Ondertusschen Simon Petrus, en nog een ander discipel, volgden Jezus. Doch deze discipel was by den hoogen priester bekend, en ging met Jezus binnen in de zale van den hoogen priester. 16 Maer Petrus bleef buiten aen de deure staen. De andere discipel, die by den hoogen priester bekend was, kwam uit, en sprak de deurbewaerster, en zy liet Petrus binnen. 17 Deze dienstmaegd dan, die de deure bcwaerde, zeide tot Petrus : Zyt gy ook niet een van de discipels van dien man? Hy zeide . Ik ben er niet van. 18 En de knechten en de dienaers stonden by een vuer van kolen, en warmden zich, omdat het koud was. En Petrus stond ook met hen, zich warmende. 19 De hooge priester dan ondervraegde Jezus, rakende zyne discipelen, en zyne leeringe. 20 Jezus antwoordde hem : lk heb openlyk voor al de wereld gesproken; ik heb altyd in de synagoge geleerd en in den tempel, d:ier al de Joden byeenkomen, en ik heb uiets in het verborgen gesproken. 21 Wat ondervraegt gy my? ondervraegt degenen, die het gehoord hebben, wat ik tot hen gesproken hebbe ; ziet, dezen weten, wat ik gezeid heb. 22 Maer zoo hy dit gezeid had, gaf een van do dienaers, die daerby slond, eenen kaek- slag aen Jezus, zeggende : Zult gy aen den hoogen priester aldus antwoorden? 23 Jezus antwoordde hem : Heb ik kwalyk gesproken, geeft reden van het kwaed; maer heb ik wel gesproken, waerom slaet gy my? 24 Doch Au nas had hem gebonden tot Caïphas, den hoogen priester, gezonden. 25 Daercntusschen stond Simon Petrus zich warmende. Zy zeiden hem dan : Zyt gy ook niet van zyne discipelen? Ily loochende hel, en zeide : Ik ben er niet van. 26 Een van de knechten des hoogen pries- ters, die maegschap was van dengenen, wiens oor Petrus afgekapt hadde, zeide tot hem : Heb ik u niet met hem in den hof gezien? 27 Maer Petrus loochende het wederom; en terstond kraeide de haen. 28 Zy leidden Jezus dan van Caïphas naer het regterhuis. Het was des morgens vroeg, en zy gingen in het regterhuis niet binnen, opdat zy niet besmet zouden worden, maer zouden mogen het paeschlam eten. 29 Pilatus kwam dan tot hen buiten, en zeide : Wat beschuldiginge brengt gy in tegen dezen mensch? 30 Zy gaven hem voor antwoord : Indien hy geen kwaeddoener ware, wy zouden hem u niet geleverd hebben. 31 Pilatus zeide dan tot hen : Neemt gy hem zeiven, en oordeelt hem naer uwe wet. Maer de Joden zeiden hem : Het is ons niet geoorloofd iemand ter dood te brengen. 32 Opdat volbragt zoude worden hel woord, dat Jezus gesproken had, als hy te kennen gaf wat dood hy sterven zoude. 33 Pilatus ging dan wederom binnen in het regterhuis, en riep Jezus, en zeide tot hem : Zyt gy de Koning der Joden? 34 Jezus "antwoordde hem : Zegt gy dat uit u zeiven, of hebben het u anderen van my gezeid ! 35 Pilatus zeide hierop : Ben ik een Jood? Uw eigen volken opper-priesters hebben u aen my geleverd; wat hebt gy gedaen? 36 Jezus antwoordde : Myn ryk is van deze wereld niet. Indien myn ryk van deze wereld was, zoo zouden myne dienaers wel voor my slryden, opdat ik aen de Joden niet zoude geleverd worden ; maer nu, myn ryk is van hier niet. 37 Pilatus zeide dan tot hem : Zoo zyt gy dan Koning? Jezus antwoordde : Gy zegt het, ik ben Koning. Dacrtoe ben ik geboren, en dacrtoe ben ik in de wereld gekomen, om aen de waerheid getuigenisse te geven. Al die uit de waerheid is, hoort myne stemme. 38 Pilatus zeide hem : Wat is de waerheid? En als hy dit gezeid had, ging hy wederom uit tol de Joden, en zeide lot hen : lk vindc geenc schuld in hem. 39 Doch gy zyt gewend, dat ik u te paschen eenen loslate; wilt gy dan, dat ik u den Koning der Joden loslate? 40 Zy riepen dan wederom allcgader, zeg- gende : Niet dezen, maer Barabbas! Doch Barabbas was een moordenaer. KAPITTEL XIX. ALSDAN nam Pilatus Jezus, en deed hem geesclen ; 2 En de soldaten, eene kroone van doornen 918 JOANNES, XIX. vlechtende, stelden die op zyn hoofd, en hingen hem een purperen kleed om. 3 En dan kwamen zy, en zeiden tot hem : Weest gegroet, Koning der Joden ! En zy gaven hem kaekslagen. 4 Pilatus dan ging nog eens uit, en zeide ; tot hen : Ziet, ik brenge hem u hier buiten, opdat gy weten moogt, dat ik in hem geene schuld vinde. 5 Jezus kwam dan uit, dragende de door- j nen kroon en het purperen kleed. En Pi- latus zeide tot hen : Ziet den mensch! 6 Als de opper-priesters en de dienaers hem zagen, riepen zy, zeggende : Kruist hem, kruist hem! Pilatus zeide hun : Neemt j gy hem zeiven, en kruist hem ; want ijk | vinde in hem geene schuld. 7 De Joden antwoordden hem : Wy hebben [ eene wet, en volgens die wet moet hy ster-. ven, omdat hy zich zeiven Gods Zone ge- i maekt heeft. 8 Als Pilatus dan deze woorden gehoord j had, was hy te meer bevreesd; 9 En wederom in het regterhuis binnenge- gaen zynde, zeide hy tot Jezus : Van waer zyt gy? Maer Jezus gaf hem geen antwoord. 10 Pilatus zeide dan tot hem : Hoe, spreekt gy my niet? weet gy niet, dat ik magt heb om u te kruisen, en magt heb om u los te laten? 11 Jezus antwoordde : Gy zoudt geene magt over my hebben, ten ware het u van hierboven gegeven was; daerom heeft de- gene, die my aen u geleverd heeft, grootere zonde begaen. 12 Van dan af zocht Pilatus hem los te la- ten ; maer de Joden riepen, en zeiden : ls het dat gy hem loslaet, zoo zyt gy des kei- zers vriend niet; want al die zich zeiven koning maekt, verklaert zich tegen den keizer. 13 Als Pilatus deze woorden gehoord had, bragthy Jezus buiten en ging op den regter- stoel zitten, ter plaetse^ Lithostrotos ge- noemd, en in het hebreeuwsch Gabbatha. 14 Doch het was de dag dervoorbereidinge van paschen, omtrent de zesde ure; en hy zeide tot de Joden : Ziet uwen Koning ! 15 Maer zy riepen : Neemt hem weg, neemt hem weg, kruist hem ! Pilatus zeide hun : Zal ik uwen Koning kruisen? De op- per-priesters antwoordden : Wy hebben geenen koning als den keizer. " 16 Dan gaf hy hem aen hen over, om ge- kruist te worden. Zy namen Jezus dan, en leidden hem weg. 17 En zyn kruis dragende, ging hy uit tot op de plaetse, die genoemd wordt der Doodshoofden, in het hebreeuwsch Gol- gotha ; 18 Alwaer zy hem kruisten, en twee ande- ren met hem, van elke zyde eenen, en Jezus in het midden. 19 Pilatus had ook een opschrift geschre- ven, en boven aen het kruis gesteld, en het opschriftwas : JEZUS VAN NAZARETH, KO- NING DER JODEN. 20 Velen dan van de Joden lazen dit op- schrift; want de plaets daer Jezus gekruist was, was naby de stad. En het was geschre- ven in het hebreeuwsch, in het grieksch, en in het latyn. 21 De opper-priesters zeiden dan tot Pila- tus : Gy moest niet schryven, Koning der Joden; maer, dat hy gezeid heeft : Ik ben de Koning der Joden. 22 Pilatus antwoordde hun : Dat ik ge- schreven heb, heb ik geschreven. 23 En de soldaten, als zy hem gekruist hadden, namen zyne kleederen, en maekten er vier deelen van, voor eiken soldaet een deel ; en ook zyn onderkleed. Doch alzoo- j het onderkleed zonder naed was, en van ] boven af tot onder geheel doorweven, 24 Zoo zeiden zy tot malkanderen : Lael ons dat niet snyden, maer laet ons het lot werpen , wie het hebben zal ; opdat de Schriftuer volbragt zoude worden, die zegt : Zy hebben myne kleedercn onder hen ge- deeld, en over myn kleed hebben zy het lol geworpen. (Psalm xxi, 18.) Dit deden dan de soldaten. 25 Ondertusschen stonden by hel kruis van Jezus zyne moeder, en zyne moeders zuster, Maria, de vrouw van Cleophas, en Maria Magdalena. 26 Jezus dan, ziende zyne moeder, en den discipel, dien hy lief had, daer staen, zeide hy tot zyne moeder : Vrouwe ! ziet daer uwen zone. 27 Daerna zeide hy aen den discipel : Ziet daer uwe moeder. En van die ure af heeft de discipel haer tot zich genomen. 28 Daerna, Jezus wetende, dat nu alles volbragt was, opdat de Schriftuer volbragt zoude "worden, zeide hy : lk hebbe dorst. (Psalm lxviii, 21.) 29 Alzoo daer een vat vol azyn gesteld was, zoo vulden zy eene spongie met azyn, en die op een hysopusriet stellende, braglen ze aen zynen mond. 30 Als Jezus nu den azyn genomen had, zoo zeide hy : Het is af volbragt. En z\n hoofd buigende, gaf zynen geest. 31 De Joden dan, 'mits het de dag der voorbereidingc was, omdat de ligrhamen niet aen het* kruis zouden blyven op den , sabbatdag (want die sabbatdag was een • hooge dag), verzochten van Pilatus, dal men ■ hundc beenen zoude breken, en hen weg- nemen. 32 De soldaten kwamen dan, en braken JOANNES, XX. 919 de beenen van den eersten, en ook van den anderen, die met hem gekruist was; 33 Maer als zy by Jezus kwamen, en zagen, dat hy nu dood was, braken zy zyne beenen niet. 34 Dan een van de soldaten doorstak zyne zyde met eene lanse, en terstond kwam er bloed en water uit. 35 En die het gezien heeft, geeft er getui- genisse van ; en zyne getuigenisse is waer- achtig. En hy weet, dat hy de waerheid zegt, opdat gy het ook gelooven zoudt. 36 Want deze dingen zyn geschied, opdat de Schriftuer volbragt zoude worden : Geen van zyne beenderen zultgy breken. (Exodus xii, 46.) 37 En wederom eene andere Schriftuer zegt : Zy zullen zien dengenen, dien zy doorstoken hebben. (Zacharias xii, 10.) 38 Hierna Joseph, van Arimathea , als zynde een discipel van Jezus, maer in het heimelyk om de vreeze der Joden, verzocht van Pilatus, dat hy het ligchaem van Jezus zoude mogen wegnemen; en Pilatus liet het toe. Hy kwam dan, en nam het ligchaem van Jezus weg. 39 Nicodemus, die voordezen by nacht tot Jezus gekomen was, kwam ook, brengende eene mengelinge van mirrhe en aloë, van omtrent honderd pond.* 40 Zy namen dan het ligchaem van Jezus, en bonden het in linnen doeken met de spe- ceryen, gelyk het by de Joden de gewoonte is te begraven. 41 Doch ter plaelse, daer hy gekruist was geweest, was een hof, en in dien hof een nieuw graf, daer nog niemand in gelegd was. 42 Om de voorbercidingc dan van de Joden, en omdat het graf naby was, legden zy Jezus daerin. KAPITTEL XX. T7*N op den eersten dag van de weke, kwam Vj MariaMagdalena des morgens vroeg, als liet nog duister was, nacr het graf; en zy zag dat de steen van liet graf weggenomen was. 2 Zy liep dan, en kwam by Simon Petrus, en by den anderen discipel, dien Jezus lief bad,, en zeide tot hen : Zy hebben den Heerc uit het graf weggenomen, en wy welen niet, waer zy hem gelegd hebben. 3 Petrus ging dan uit, als ook de andere discipel, en zy kwamen naer het graf. \ Zy liepen beide te samen; maer de an- dere discipel liep sneller als Petrus vooruit, en kwam de eerste aen het graf. 5 En nederbukkende , zag hy de linnen doeken liggen; nogtans ging hy er niet in. 6 Simon Petrus, die hem volgde, kwam dan, en ging in het graf, en hy zag de doeken liggen ; 7 En den zweetdoek, die op zyn hoofd ge- weest was, niet by de doeken gelegen, maer ter zyde op eene placts ineengerold. 8 Dan ging de andere discipel, die eerst aen hel graf gekomen was, ook binnen ; en hy zag het, en geloofde : 9 Want zy verstonden nog de Schrifture niet, dat hy van der dood verryzen moest. 10 De discipels dan gingen wederom naer huis. ' 11 Maer Maria stond buiten het graf, en weende. Terwyl zy dan weende, bukte zy neder, en zag in het graf; 12 En zy zag er twee engelen in het wit gekleed, zittende de eene aen het hoofd, en de andere aen de voeten, daer het ligchaem van Jezus gelegen had. 13 Deze zeiden tot haer: Vrouwe! wacrom weent gy? Zy antwoordde hun : Omdat zy mynen Heere weggenomen hebben, en ik weet niet, waerzy hem gelegd hebben. 14 Dit gezeid hebbende, keerde zy zich om, en zag Jezus staen; maer zy wist niet, dat het Jezus was. 15 Jezus zeide tot haer : Vrouwe ! waerom weent gy? wien zoekt gy? Zy, meenende dat het de hovenier was, zeide hem : Myn Heer ! zoo gy hem weggenomen hebt, zegt my, waer gy hem gelegd hebt, en ik zal hem van daer nemen. 16 Jezus zeide tot haer : Maria ! Zy, zich omkeerende, zeide tot hem : Rabboni! dat is te zeggen , Meester. 17 Jezus zeide tot haer : Raekt my niet aen, want ik ben nog niet opgeklommen tot mynen Vader; maer gaet tot myne broe- ders, en zegt hun : Ik klim op tot mynen Vader, en uwen Vader, tot mynen God, en uwen God. 18 Maria Magdalcna kwam dan de disci- pelen boodschappen, dat zy den Heere ge- zien hadde, en dat hy haer deze dingen ge- zeid hadde. 19 En als het nu avond was, op denzelfden dag, die de eerste der weke was, en dat de dcure gesloten was, daer de discipelen ver- gaderd waren, uit vreeze der Joden, kwam Jezus in het midden staen, en zeide tot hen : Vrede zy met ulieden ! 20 En als hy dit gezeid had, toonde hy hun zyne handen en zyde. De discipelen dan waren verblyd , dan zy den Heere zagen. 24 Hy zeide dan nog eens : Vrede zy met ulieden ! gelyk de Vader my gezonden heeft, alzoo zende ik ti ook. 22 Dit gezeid hebbende, blies hy op hen, en zeide hun : Ontvangt den Heiligen Geest. 23 Wiens zonden gy vergeven zult, die 920 JOANNES, XXI. worden hun vergeven; en wiens zonden gy houden zult, die zyn gehouden. 24 Maer Thomas, een van de twaelf, ge- noemd Didymus, was met hen niet als Jezus kwam. 25 De andere discipels zeiden hem dan : Wy hebben den Heere gezien. Maer hy ant- woordde hun : Ten zy dat ik in zyne handen de gaten van de nagelen zie, en mynen vinger steke in de plaetse der nagelen, en myne hand steke in zyne zyde, ik zal het niet gelooven. ' 26 En acht dagen daerna, als zyne disci- pelen wederom binnen waren , en Thomas met hen, kwam Jezus met geslotene deure, en stond in het midden, en zeide : Vrede zy met ulieden ! 27 Dan zeide hy tot Thomas : Steekt uwen vinger hierin, en beziet myne handen; en brengt uwe hand hierby, en steekt ze in myne zyde; noch zyt niet ongeloovig, maer geloovig. '28 Thomas antwoordde, en zeide hem : Myn Heer en myn God ! 29 Jezus zeidehem : Omdat gy my gezien hebt, Thomas! hebt gy geloofd; zalig zyn ze die gelooven, zonder gezien te hebben. 30 Jezus heeft nog vele andere mirakelen in de tegenwoordigheid van zyne discipelen gedaen^die in dit boek niet geschreven zyn. "31 Maer deze zyn geschreven, opdat gy gelooven zoudt, dat Jezus de Christus is, de Zone Gods ; en dat gy, geloovende, het leven hebben zoudt in zynen naem. KAPITTEL XXI. NADERHAND vertoonde zich Jezus we- derom aen zyne discipelen by de zee van Tiberias ; doch hy vertoonde zich aldus : 2 Simon Petrus, en Thomas, genoemd Didymus, en Nathanaël, die van Cana in Galiïeën was, en de zonen van Zebedeus, en twree andere van zyne discipelen waren te samen. 3 Simon Petrus zeide hun : Ik ga visschen. Zy antwoordden hem : Wy komen ook met u. En zy gingen uit en klommen te scheep; maer dicn'nacht vingen zy niets. 4 Als nu de morgenstond aengekomen was, zoo stond Jezus op den oever ; en de disci- pels wisten nogtans niet, dat het Jezus was. 5 Jezus zeide'hun dan : Kinderen! hebt gy geene toespyze? Zy antwoordden hem : Neen. 6 Hy zeide tot hen : Werpt het net aen den regter kant van het schip, en gy zult er vin- den. Zy wierpen het dan, en zy konden het nu niet trekken, om de menigte der vis- schen. 7 De discipel dan, dien Jezus lief had, zeide tot Petrus : Het is de Heer! Simon Petrus, als hy verstaen had, dat het de Heer was, sloeg zyn bovenkleed aen (want hy was ontkleed), en wierp zich in de zee. 8 Maer de andere discipelen kwamen te scheep, want zy waren niet verder van het land, als omtrent twee honderd cubitus, medeslepende het net met visschen. 9 Zoo zy dan aen land getreden waren, zagen zy brandende kolen liggen, en visch daerop gelegd, en brood. 10 Jezus zeide hun : Brengt hier van de visschen, die gy nu gevangen hebt. 11 Simon Petrus ging op, en trok het net aen land, vol met honderd dry-en-vyftig groote visschen ; en al is het dat er zoo vele waren, zoo wierdhet net niet gescheurd. 12 Jezus zeide tot hen : Komt, neemt het noenmael. En niemand van die aenzaten durfde hem vragen : Wie zyt gy? wel we- tende, dat het de Heer was. 13 Jezus kwam dan, nam het brood, en gaf het hun, en visch van des gelyken. 14 Dit was nu de derde keer, dat Jezus aen zyne discipelen verschenen is, na dat hy van der dood verrezen was. 15 Als zy dan het noenmael gehouden hadden, zeide Jezus aen Simon Petrus : Simon, Joannes zone ! hebt gy my meer lief als dezen? Hy zeide hem : Ja ik, Heere! gy weet, dat ik u bÉminne. Jezus zeide tot hem : Weidt myne lammeren. 16 Hy vraegde hem nog eens : Simon, Joannes zone! hebt gy my lief? Hy zeide hem : Ja, Heere! gy weet, dat ik u be- minne. Jezus zeide hem : Hoedt myne lam- meren. 17 Hy vraegde hem voor den derden keer : Simon, Joannes zone! bemint gy my? Petrus wierd bedroefd, omdat hy hem tot dry keeren vraegde : Bemint gy my? En hy zeide : Heere! gy weet alle dingen ; gy weet dat ik u beminne. Jezus zeide tot hem : Weidt myne schapen. 18 Voorwaer, voorwaer, ik zegge u : als gy jonger waert, zoo gorddet gy u zeiven om, en'gy wandeldet, daer gy wildet ; maer als gy zult oud geworden zyn, zoo zult gy uwe handen uitsteken, en een ander zal u omgorden, en u leiden, daer gy niet wilt. 19 Doch dit zeide hy, te kennen gevende door wat dood hy God zoude verheerlyken. En dit gezeid hebbende, zeide hy tot hem : Volgt my na. 20' Petrus zich omkeerendc, zag den dis- cipel, dien Jezus lief hadde, volgen, die ook in het avondmael op zyne borst lag, en zeide : Heere! wie is het die u verraden zal? 21 Als Petrus hem dan zag. zeide hy tot Jezus : Heere! wat zal van dezen geworden? 22 Jezus zeide hem : Zoo ik wil, dat hy DE WERKEN DER APOSTELEN, l 924 blyve, tot dat ik kome, wat raekt u dat? volgt gy my. 23 De spraek ging dan onder de broeders, dat die discipel niet sterven zoude. Nogtans had Jezus hem niet gezeid : Hy zal niet sterven; maer : Zoo ik wil, dat hy blyve, tot dat ik kome, wat raekt u dat? 24 Dit is de discipel, die getuigenisse van deze dingen geelt, en dit geschreven heeft; en wy weten, dat zyne getuigenis waerachtigis. 25 Daer zyn nog vele andere dingen, die Jezus gedaen heeft, dewelke, ware het dat zy elk in het bezonder beschreven wierden, ik meene, dat zelf de wereld de boeken, die te schryven zouden zyn, niet zoude kunnen bevatten. DE WERKEN DER APOSTELEN KAPITTEL 1. IN het eerste boek, ó Theophilus! heb ik gehandeld van al hetgene Jezus van het beginsel af gedaen en geleerd heeft, 2 Tot den "dag dat hy is opgenomen, na dat hy de apostelen, die hy had verkoren, door cïen Heiligen Geest onderrigt had. 3 Aen wie hy zich ook met verscheidene bewysteekenen, na zyn lyden, levendig ver- toond heeft, hun veertig dagen lang ver- schynende, en sprekende van het ryk Gods. 4 En met hen etende, beval hy hun, dat zy niet zouden vertrekken van Jerusalem, maer verwachten de belofte des Vaders, dewelke gy, zcide hy, uit mynen mond ge- hoord hebt. § Want Joannes doopte wel met water; maer gy zult met den Heiligen Geest ge- doopt worden, niet lang na deze dagen. 6 Die dan te samen gekomen waren, vraeg- den hem, zeggende : Heere! zult gy op dezen tyd het ryk aen Israël herstellen? 7 Doch hy zeide tot hen : Het komt u niet loc de tyden en stonden te weten, die de Vader in zyne magt gesteld heeft; 8 Maer gy zult ontvangen de kracht des Heiligen Gecsls, die in u zal nederdalen; en gy zult my tot getuigen zyn in Jerusalem, eti in geheel Judeën, en Samarien, en tot het uiterste der wereld. 9 En als hy dit gezeid had, is hy, daer zy het zagen, opgenomen, en ecne wolke nam hem weg uit hunne oogen. 10 En gelyk zy omhoog naer den hemel hem zagen opvaren, ziet, daer stonden twee mannen hy hen in witte kleederen, 14 Dewelke ook zeiden : Galilesche man- nen! wat staet gy en ziet naer den hemel? Deze Jezus, die van u opgenomen is in den hemel, zal alzoo komen, gelyk gy hem hebt gezien ten hemel varen. j 12 Dan keerden zy weder naer Jerusalem j van den berg, die genoemd wordt de Olyf- berg, die digt by Jerusalem is, liggende eene sabbatdag reize van daer. 13 En als zy binnengekomen waren, gin- gen zy op de opperzale, alwaer verbleven Petrus en Joannes, Jacobus en Andreas, Philippus en Thomas, Bartholomeus, en Mattheus, Jacobus, de zoon van Alpheus, Simon, de Ieveraer, en Judas, de zoon van ! Jacobus. j 14 Deze waren allen eendragtelyk volher- dende in het gebed, met de vrouwen, en met Maria, de moeder van Jezus, en zyne broeders. 15 In die dagen stond Petrus op in het midden der broeders (daer was een getal van omtrent honderd en twintig menschen te samen), en zeide : 16 Mannen broeders! daer moet volbragt worden hetgene de Heilige Geest, door den mond van David, in de Schrifture voorzeid heeft van Judas, die de aenleider was van degenen, die Jezus gevangen hebben. 17 Hy was van ons getal, en hy had lol en deel ontvangen in deze bedieninge. 18 Hy had eenen akker bekomen uit den loon der ongeregtigheid, en zich verhangen hebbende, is hy midden door geborsten, en al zyn ingewand is uitgestort. 19 En het is kennelyk geworden aen al de inwooners van Jerusalem, zoo dat die akker in hunne tale genoemd wierd llaceldama, dat is, de Bloedakker. 20 Want daer staet geschreven in het boek der psalmen : Dat hunne wooning woest worde, en niemand dacrin woone. (Psalm Ixviii, 25.) En : Dat een ander zyne bis- schoppclykc bediening kryge. (Psalm cviii, 7.) 21 Daer moet dan uit deze mannen, die ten allen tyde met ons verkeerd hebben, zoo 39* 922 DE WERKEN DER APOSTELEN, II. lang de Heer Jezus met ons heeft op en nrdergegaen, 22 Van den doop van Joanncs af, tot den dag dat hy van ons is opgenomen, iemand gesteld worden, om met ons getuige te zyn van zyne verryzenisse. 23 En zy stelden er twee, Joseph, genoemd Barsabas, bygenoemd de Regtveerdige, en Matthias. 24 En biddende, zeiden zy : Gy Heere! die de herten kent van allen, toont, wien van deze twee gy verkozen hebt, 25 Om aen te" nemen de plaetse van deze bedieninge, en van het apostelschap, daer Judas van afgevallen is, om weg te gaen naer zyne plaetse. 26 En zy trokken het lot over hen, en het lot viel op Matthias, en hy wierd aengeteld by het getal der elf apostelen. KAPITTEL II. EN als de dagen van Sinxen vervuld wier- den, waren zy allen te samen in dezelfde plaetse. 2 En daer kwam schielyk een gedruisch uit den hemel, gelykvan eenen sterken op- komenden wind, en vervulde het geheel huis, daer zy zaten. 3 En hun verschenen verdeelde tongen gelyk vuer, en het bleef boven een ieder van hen zitten. 4 En zy wierden allen vervuld met den Heiligen Geest, en begonnen verscheidene talen" te spreken, volgens dat de Heilige Geest hun gaf uit te spreken. 5 Nu daer verbleven te Jerusalem Joden, godvruchtige mannen uit alle volkeren, die onder den hemel zyn. 6 En zoo dit gerucht verbreid was, kwam er eene menigte te samen, en stond geheel verslagen ; omdat een ieder hen hoorde spreken in zyne eigene tale. 7 Zy waren dan allen verbaesd, en zeiden met verwonderinge : Ziet, zyn al dezen, die hier spreken, niet van Galileën? 8 Hoe hooren wy ze. dan, elk in onze tale, daer wy in geboren zyn? 9 Parthers, en Meders, en Elamiters, en inwooners van Mesopotamien, van Judeen en Capadocien, Pontus en Asien, 10 Phrygien en Pamphylien, Egypten en het land van Lybien, by Cyrenen, en vreem- delingen van Roomen. 11 Zoo Joden als nieuwbekeerden, Cre- toisen en Arabiers ; wy hebben hen hooren spreken in onze talen Gods groote daden. 12 Zy waren dan allen verbaesd en ver- wonderd, en zeiden tot malkanderen : Wat wilt dit toch zyn! 13 Maer anderen zeiden, al spottende : Zy zvn vol van den nieuwen wyn. 14 Doch Petrus, staende met de elf, hief zyne stemme op, en zeide tot hen : Joodsche mannen! en gy allen, die te Jerusalem woont ! dat dit u bekend zy, en luistert naer myne woorden. 15 Dezen zyn niet dronken, gelyk gy meent, aengezien het de derde uer van den dag is. 16 Maer dit is hetgene door den propheet Joël gezeid is : 17 En het zal geschieden in de laetste dagen, zegt de Heer, dat ik van mynen geest zal uitstorten over alle vleesch; en uwe zonen en uwe dochteren zullen prophe- teren, en uwe jongelingen zullen visioenen zien, en uwe ouderlingen zullen droomen hebben. (Joël ii, 28.) 18 Ja, ik zal zekerlyk in die dagen van mynen geest uitstorten over myne dienst- knechten en over myne dienstmaegden, en zy zullen propheteren. 19 En ik zal wonderheden boven in den hemel, en teekenen beneden op der aerde geven , bloed , en vuer, en damp van rook. 20 De zon zal in duislernisse veranderen, en de maen in bloed, eer de groote en klaer- blykelyke dag des Heeren komen zal. 21 En dan zullen allen, die den naem des Heeren zullen aengeroepen hebben, zalig zyn. 22 Gy mannen van Israël ! hoort naer deze woorden : Gy weet wel van Jezus van Naza- reth, eenen man, dien God onder u aenzie- nelyk gemaekt had, door mirakelen, won- dere daden en teekenen, die God in het midden van u door hem gedaen heeft ; 23 Dezen, overgeleverd zynde door eenen beslotenen raed en voorzienigheid Gods, hebt gy door de handen der boozen gekruist, en gedood. 24 Dan God heeft hem opgewekt, de smer- ten der dood ontlost hebbende ; omdat het I onmogelyk was, dat hy dacrin zoude ge- bleven zyn. 25 Want David zegt van hem : lk zie den Heere altyd voor my tegenwoordig, en ik heb hem aen myne regter hand, opdat ik niet waggele. 26 üaerom is myn hert verblyd, en myne tonge heeft zich verheugd; ja, ook myn vleesch zal in hope rusten : 27 Want gy zult myne ziel in de helle niel verlaten, noch uwe heiligen aen de beder- vinge laten onderworpenen. {Psalm xv. 8.) 28 Gy hebt my de wegen des levens be- kend gemaekt; gy zult my door uw aensehyn met blydschap vervullen. 29 Mannen broeders! lael my toe, dat ik u vrymoedelyk van den patriarch David ' zegge, dat. hy gestorven en begraven is; en DE WERKEN DER APOSTELEN, III. 923 zyn graf is nog by ons lot op den dag van heden. 30 Doch alzoo hy een propheet was, en wel wiste, dat God hem met eede gezworen had, dat er een uit zyn bloed zou voort- spruiten, die op zynen troon zoude zitten (Psalm cxxxi, 11); 31 Zoo heeft hy, het toekomende voor- ziende, van de verryzenisse van Christus gesproken, dat hy in de helle niet verlaten is, noch dat zyn vleesch aen de bedervinge niet is onderworpen geweest. ' 32 Dezen Jezus heelt God verwekt; waer- van wy allen getuigen zyn. 33 Na dat hy dan door de regter hand Gods verheven is, en de belofte des Heiligen Geests van den Vader ontvangen heeft, zoo heeft hy denzelven uitgestort, gelyk gy nu ziet en hoort. 