Bijzonderheden [Byzonderheden] over Japan [engl.] Behelzende een verslag van de huwelijks plegtigheden: begrafenissen en feesten der Japanezen ... Uit het Engelsch. Met gekleurde pl. naar Japansche orig
832 BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN., zijn. Dit werd fpoedig aangenomen in de eilanden van Gotto. Men zegt, dat, zoodra het hoofd van den walvisch in dit net ver- ward is, hij er niet zonder groote moei- te weder uit kan, en alsdan gemakkelijk met de harpoen kan worden afgemaakt. Maar de- ze wijze van den walvisch te vangen is te kostbaar voor gewone visf{chers.” Eene rol dun papier, 4 voet 5 duim lang, ro duim 3 ftreek hoog, verbeeldende een fchip van een ruw maakfel en met zeven Ainos (bewoners van het eiland Pes/5), mee kroes haar en eene zwarte huid, gekleed in een wit buis zonder mouwen, niet verder reikende dan den navel, en een wit kleed rondom den middel: in de ooren fteken vischgraten. Twee derzelve zijn in een buisje van boombladeren gekleed. Twee rollen dun papier, een van 6 voer 5 duim lang, en 11 duim 6 ftreek hoog, het andere van 4 voet 6 duim lang, en even zoo hoog, bevattende gegraveerde modellen van de grootte fchepen, die de Fapannezen mo- gen bouwen. Het aantal der planken, bal- ken en koperen fpijkers, is met de uiterfte naauwkeurigheid opgegeven, en ieder fcheeps- tim- BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN, 233 timmerman, die zich niet letterlijk aan die voorfchrift hield, en flechts één enkel fpij- kertje, of één duim meer lengte daar bij- voegde, zou met zijne geheele familie ter ` dood gebragt worden! Negen platen, in kleuren gedrukt, to duim breed, en z voet 2 ‘duim 9 ftreek hoog, vertoonende Japanfche Dames in allerlei kleeding. Drie dito platen, waarfchijnlijk van Ainos, een waarvan een: beer bij den doedelzak leert danfen, gelijk een ander apen in Se kleeding. Vier dito platen, op Fapansch papier: op de eene ziet men twee kinderen fchommelen; op de tweede iemand met een’ langen fabel, en gedeeltelijk bedekt met een’ langen man- tel, waarop zijn wapen ftaat; op de twee laatfte, Chinezen. Een boekdeel in folio, 1 voet 3 duim hoog, 10 duim breed, in blaauw fatijn, openflaan- de als een waaijer, met vijftien in kleuren gedrukte platen, waarop Japanfche Dames zijn afgebeeld, die gaan wandelen of te huis P 5 zit- 234 BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. zitten: over hare hoofden houden bedienden zonnefchermen op. Een dito folio boek, met dergelijke platen van Fapan{che Dames met hare dochters. Hier ziet men niet een’ enkelen mansperfoon afge- beeld. | Een klein wit papieren beursje, met dertig vel Fapansch papier, gevouwen en verzegeld op de manier, waarop men gewoonlijk in Japan brieven toedoet volgens den verfchil lenden rang. | Twee folio boekdeelen in blaauwe zijde, 1 voet 2 duim 3 ftreek hoog, 8% duim breed, be- helzende het eene 41, het andere 36 plan- ten, uitftekend gefchilderd op zeer fijn Fa- pansch papier, met verklaringen, in die taal, daar tegen over: in een bordpapieren kastje met purperkleurd fatijn. De Heer CHARPENTIER COSSIGNY zegt, in - zijne boven aangehaalde reize naar Bengale: » Dit was een gefchenk aan den Heer tit- SINGH, door de vrouw van ’s Keizers lijfarts. Ik twijfel, of er wel iets volmaakter van dien aard beftaat: de ftelen, bloemen, vruch- BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. 235 ten, wortels, alles fchijnt volmaakt natuur 3 tegenover elke plant zijn de naam en eigen- fchappen meer geteekend dan gefchreven. Het geheel is het werk der Japanfche Dame, die het ten gefchenke gaf.” Vijf boeken in 4to, 11 duim hoog en 8 breed, in bruine zijde, bevattende 234 onderfchei- dene bloemen, zeer getrouw op Fapansch papier gefchilderd, met de namen in het Ja- pansch en Hollandsch. Onder deze zijn véle nieuwe foorten. Een octavo boekdeel, in Japan gebonden, 11 bij 7% duim, met rog fraaije- platen, in kleuren gedrukt, van verfchillende perfo- nen, Zoo mannen als vrouwen, van den Kei- zer tot den minften ambtenaar: benevens ze- ven bladzijden verklaring, en een Fapansch opfchrift boven elke figuur. Dit boekdeel is van veel belang voor de kennis der bur- gerlijke en militaire kleederdragt. Een dito boekdeel, in Fapan gebonden, 10 duim 4 ftreek bij 7 duim, bevattende zeven platen, in kleuren gedrukt, voorftellende Da- mes, die in huis zitten, en 28 bladzijden Fa- panf{che tekst. . Twee BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. 237 Plan van het Paleis van jedo, in waterverw, door Europeanen, 1 voet 7 duim lang, en 1 voet 3 duim breed. De verklaringen, op een afzonderlijk blaadje, zijn, in 't Hol- landsch, met nommers aangewezen. Een fladje in waterverw, op dik Hollandsch papier, 1 voet 8 duim lang, en 3 voet 4 duim breed, met verklaring. Plan der haven, van de reede, en de eilan- ~ den bij Nangafaki, door Europeanen, op dik Hollandsch veekenpapier, met verklarin- gen in rooden inkt, 2 voet 3 duim in * vier- kant, Plan van Jedo, gedrukt, 2 voet 7 duim 6 ftreek lang, en 1 voet 10 duim hoog, met -~ meer dan 1500 aanwijzingen in rooden inkt, door den Heer tirsincu, De ftraten en plei- nen zijn met gele en grijze tinten onderfchei- den. Plan van Nangafaki en de omliggende eilan- den, op zecr dun geel papier (zoo fijn als banknotenpapier), gekleurd, 4 voet 6 duim lang, en 2 voet breed. De aanwijzing der tempelen en gebouwen is met rooden inkt, die der ftraten met zwarten; de namen der fte- 238 BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. fteden, tempelen en inhammen, zoowel als der afftanden , zijn in * Hollandsch. (Dit zeer naauwkeurige en uitvoerige Plan - moet aan Europifche — zeer welkom zijn.) Plas van Nangafaki, op papier, a voet 8 duim 3 flreek hoog, en 2 voet 11 duim breed. De huizen zijn grijs, en de zee blaauwachtig gekleurd. De aanwijzingen zijn zoowel in _ Arabifche als in Fapanfche cijfers. Ver- {cheidene MNederlandfche fchepen liggen op =- de hoogte van Defima, en er is een op ſleeptouw met 16 Japan/che booten. Het eiland Defima, als uit de vogelvlugt ge- zien. Eene teekening op Japansch papier, 2 voet 5 duim 6 ftreek hoog, 2 voet 2 duim _ 6 freek breed. Dit Plan fchijnt ouder dan . het volgende. De Hollandfche vlag wappert hier wel als in het laatfte: maar de huizen zijn minder talrijk, en men ziet er niemand in, : Hetzelfde eiland, op dezelfde wijze voorge- fteld, en in kleuren gedrukt, 1 voet 8 duim 8 ftreek lang, x voet 3 duim breed. Hollan- ders en Fapannezen ziet men hier in de ftra- BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. 239 ftraten en in hunne winkels. Men ziet de gemeenfchap met Nangafaki over de brug. - Aan het einde, dat op Defima uitloopt, ziet men bij een huis Japanfche fchildwachten ſtaan. Eene verbazend zware poort, met fter- ke ijzeren bouten, maakt dit eilandje tot eene gevangenis, en belet den Nederlanders, bui- ` ten het goedvinden van den Gouverneur van ` Nangafaki, vit of in te gaan. Het eiland Defima, op gaas gefchilderd, op doek geplakt, en op eene rol gewonden, 3% voer breed en 5 hoog. Plan van Ofaka (1), op papier, 2 voet 9 duim lang, en 2 voet 6 duim 9 ftreek breed. De kanalen en rivieren zijn groenachtig ge- kleurd. Er zijn meer dan 500 nommers aan- wijzingen in °t zwart, en eenige in ’t rood, door den Heer tiTsincH, Maa op eene uitlegging in H. S. Plan van Miyako, op papier, 3 voet 8 duim 8 ftreek lang, 2 voet 8 duim breed. Er zijn = | 729 (1) Eene vermaarde Japan/t che koopftad, op het groo- te eiland Nipon. 240 BIJZONDERHEDEN OVER. JAPAN. - 929 nommers voor aanwijzingen op deze Kaart, gefchreven door den Heer TITSINGH, behoorende tot eene verklaring in H. S. De ftraten zijn geel gekleurd. De tempels, pa- leizen en winkels zijn en relief, zoowel in de ftad als in den omtrek. Plan van dezelfde fiad, op papier, 2 voet 1 duim lang, 1 voer 6 duim 9 ftreek breed. De voornaamfte ftraten in ’t geel. Eene gekleurde Kaart van het eiland Fesfo, H. S. op dun papier, 1 voet 6 duim bij 1 voet 2 duim, met de namen in °t Weder- duitsch, en eene menigte aanwijzingen, © Eene dito Kaart, 1 voet 2% duim lang, 114 duim breed, met Holland{che en Fapan{che verklaringen. Een werkende vuurberg, gekleurde teeke- ning, allerdunst papier, -3 voet 3 duim 6 - ftreek lang, 2 voet 1 duim hoog. Werkende vuurbergen, eene gekleurde teeke- ning op papier, 2 voet 2 duim lang, 1 voet 8 duim breed. Roode, gele en grijze tinten fchijnen eene aardbeving over een geheel ei- land aan te duiden, | Een BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. a4t Een eiland. Gekleurde teekening op fterk Fg- pansch papier, 2 voet 6 duim bij 1 voet 8 duim, met de namen, zeer klein in 't IVe- | duitsch gefchrevert: Midden op dit blad is een ftuk dik papier, aan weêrszijden ge- kleurd, verbeeldende eenen hoogen volkaan , waarvan de top dadelijk vuur braakt. Kraters van volkanen in werking, in kleuren gedrukt, op een blad van 1 voet 2 duim 9 ftreek bij 10 duim 9 ftreek, met Neder- duit{che verklaringen op een papier, hetwelk daarover heen wordt gevouwen. Een vuurbrakende volkaan, gefchilderd op gaas, geplakt op dik Japansch papier, 3 voet 3 duim lang, en 2 voet breed, met eenen roodpapieren rand, en zilverpapier hier en daar over hetzelve heengevouwen, met verklaringen CH. S.) in ’t Hollandsch. De aanwijzingen, in zwarte nommers , beantwoor- den aan eene verklaring in dezelfde taal. De- ze fchilderij is op een’ met goud gefpikkel- den grond. Verfcheidene vuurbergen op één blad, 1 voet 3 duim bij 1 voet, met Nederduitfche ver- klaringen. | I. DEEL. Q Uit- 242 BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. Uitbarsting van eenen volkaan en aardbeving ; eene teekening in kleuren, op dun papier, 4 voet 2 duim 6 ftreek lang, 113 duim breed, met Holland{che en Fapanfche op- fchriften. Eene kleine toeflaande Kaart, 1 voet bij 118 duim, op papier gedrukt, en blijkbaar eene verkleinde Kaart van Japan. Op den titel ftaan eenige Hollandfche woorden (1). Teekeningen der tempels van Nikko of Jama, gedrukt op Fapansch papier, met 231 nom- mers, in rooden inkt, door den Heer trr- SINGH, I voet 4 duim lang en 1 voet breed. Gids naar Jedo en de omftreken; een dun blad gedrukt papier, 9 duim 6 ftreek hoog, en 1 voet 4 duim lang, met 123 nommers ter aanwijzing in rooden inkt. Een andar dergelijk blad, 1 voet 2 duim bij 10 duim, met 17 aanwijzingen. | Plaat Onnen C1) De Engelfche Uitgever heeft dezelve zoodanig misvormd, dat het onmogelijk was, die verftaanbaar we- der te geven, Vert, BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. 243 Plaat van den Banianboom, die fomtijds ge- -heele morgen lands bedekt, en in Hindostan zeer gemeen is. Eene houtfncêplaat, 1 voet 4 duim lang, en 10 duim hoog. Plaat van Rokaufi, in het landfchap Fifen, eene houtfheêplaat op dun Fapansch papier, ‘i voet 4 duim lang, en 114 duim breed. . Dezelve vertoont tempelen en kolosfale Af-. godsbeelden op de bergen, met godsdienftige pelgrims, welke dezelve hulde gaan betoo- ‚nen. Eene houtfnelplaat, z voet 6 duim lang, en ‚ Yo duim 9g ftreek breed, vertoonende allerlei _ gedrochten, zoo als harige menfchen , men- r {chen in de gedaante van fcharen, die . ande- -.ren de armen en beenen afknippen, enz. Een dun blad, 1 voet 6 duim lang, en 1 voet _ breed, waarop een Plan met — kav … rakters, | Eene hout{netplaat , „op dun papier, 1 voet 3 duim lang, 8 duim 8 ftreek breed, met het plan van cen. of ander dorp of ftadje. Q 2 Eene 844 ` BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. Eene houtfnelplaat, op dun papier, zr voet 4 duim bij r14 duim, zijnde een Plan der Chineefche Faktorij te Nangafaki. Eene houtfnelplaat van dezelfde grootte als de vorige, op dun papier; het Plan in miniatuur eener groote ftad, Geteekende Wapenfchilden, op een dun blaad- je, 1 voet lang, 74 duim breed. Plan der flad, haven en reede van Macao, vervaardigd in 1792, door MANUEL DE AGO- © TE, Agent der Koninklijke Philippijnfche. Compagnie; eene teekening in Oostindifchen inkt, op zwaar Hollandsch teekenpapier, 2 voet 9 duim 4 ftreek lang, 2 voet 34 duim breed. De verklaringen zijn in het Porru- geesch, Plan der rivier tusfchen Macao en Canton, door denzelfden, in 1792, eveneens met Oost- indifchen inkt, 5 voet bij 25 voet, op zwaar Hollandsch teekenpapier, — Kaart van Formoſa en een gedeelte der Chi- neefche kust, 2 voet 2% duim bij 1 voer 6 duim, door Europeanen vervaardigd, van | fterk BIJZONDERHEDEN OVER. JAPAN. 245 _ fterk inlandsch papier , gewasfchen met Oost- vindifchen inkt. | Plan van het Keizerlijk Paleis en de flad Pe- kin, in die Hoofdftad vervaardigd, op zwaar papier van Corea, 2 voet 2 duim 4 ftreek hoôg, en 2 voer 3 duim lang. ` Een gedeel- te der gebouwen van het Paleis, en de mu- ren der Z'artaarfche en Chineêfche flad zijn hier in relief afgebeeld. De namen, zoowel c als de-verklaringen op de kant, zijn in het Hollandsch. Plan: (uit de vogelvlugt te zien) wan het Kei- zerlijke. Paleis der Djogouns te Jedo; eene gekleurde “teekening op fterk Japansch pa- pier, 3 voet lang , en 34 voet breed. (Onmogelijk kan eene teekening een beter denkbeeld van het geheel geven.) Een visfcher van Corea en zijne vrouw; ge- kleurde iteckening,- op- een blad dun papier, 1 ‘voet:9 duim bij 1 voet 2 duim 6 ftreek. Eén ander visfcher van dat zelfde land, ter- wijl. hij ‘een’. zeehond harpoeneert; eene ge- kleurde steekering, op papier van “dezelfde grootte als de vorige. Q 3 Eene 346 BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN: Eene gekleurde plaat, in Japan vervaatdigd, vertaonende cen meer, met een’ ftraacweg en cene brug, die naar een groot huis geleidt, _ dat in het midden ftaat, 2 voet 4 duim 6 _ ftreck Jang, en 9 duim breed, Gezigt op Tolonomon; eene kléine gekleurde plaat, 5 duim bij 4. (Deze beide proeven, door Fapanfche kunftenaars genomen, om op de Europifche wijze te graveren, gecft eenig denkbeeld van hunne gefchiktheid tat naboorfing.) Bene gekleurde. teekening eener foort van. kar meelpaard (Giraffe), met de volgende ver- klaring in 't Fransch en Nederduitsch ; Op den 6 van Agnats kwamen de dienaren van den Heer van Matfumai met hee vol- gende papier : | gy Nabij het eiland Fesfo zijn er nog ver- ‚fcheidene andere eilanden, gelijktijdig ontdekt , liggende ten Noorden, en genoemd Kara- . fou-tefima. Hier werden twee dieren, des machts bij manefchijn, in de bergen gevon- den: een derzelve werd met een pistool ge- fchoten. De befchrijviog daarvan is als volgt, hoog- BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. 247 hoogte van den kop tot de pooten 8 voer, ‚lengte van het {ijf 5 voet: het haar is zeer zacht, en het dier leeft van gras en — bladeren (1).“ Lene reiskaart, 6 duim hoog, 7 voet lang, openflaande als een waaïjer. Eene andere reiskaart, van dezelfde, grootte. Bij gelegenheid dezer kaart mogen ‘wij het volgende uit Pater CHARLEVOIX aanteekenen ; yy Noch mannen, noch vrouwen gaa ` uit zonder waaijers in de handen, Wanneer zij reizen, hebben zij waaijers, waarop de wegen ftagn aangeteekend, benevens de beste herbergen, en de prijs der levensmiddelen. Die zulke waaijers niet bezitten, kunnen kleine boekjes koopen, welke overal te beko- men zijn, en door kleine bedeljongens langs den weg worden aangeboden.” | Ge- ern vereren (1) Het zou, indien zich dit bevestigde, een zonder- ling en hoogst opmerkelijk verfchijnfel zijn, dat het ka- meelpaard , hetwelk men tot nu toe meende dat zich en- kel tot de warmfte binnendeelen van Afrika bepaalde, ook een inwoner was van de meer koude dan’ warme eijanden ten Noorden van Jesfo, terwijl men het nergens zelfs in de heete deelen van Azië heeft aangetroffen. - Vert. Q 4 248 BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. Gezigten op kusten, in Crayon, van Matfu- ~ mai, op de Oostkust, en een gezigt der baai van Nangafaki, op drie en een half uur afftands. Eeng. verzameling van bij de tweeduizend Ja- panfche en Chineefche gedenkpenningen en munten, van goud, zilver, koper, en ijzer, „met onbegrijpelijk veel moeite en kosten door ‘den Heer titsincH aangelegd. Daaronder …zijn de zeldzame Japanfche ftukken, obans en kobans- genoemd: de reeks der Fapan- . fehe en Chineefche Keizers, van de vroegfte v tijden af tot op den tegenwoordigen, en ver- fcheidene penningen door de Chinezen in . hunne pagoden (of kapellen) tegen de booze „geesten gebruikt. De beroemde krLArroTH, bekend door zij- ne bedrevenheid in- het Chifieesch , heeft de- “ze penningen tijdrekenkundig gerangfchike, en eenen beredeneerden Cafgpgus daarvan be- ` gonnen. Daar geen kabinee hoegenaamd zulke eene kostbare verzameling bezit, zoo maken wij hierbij het Publiek op dezelve opmerk- zaam, in de hoop dar eene of andere Re- gering, die de wetenfchappen bemint, zich dezelve moge aanfchaffen, en de Geleerden | | van * BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. 249 van alle landen in de gelegenheid ftellen, om die verzameling, ten aanzien der tijdrekening en: DIEN te reece aaa (1).- In de lange lijst van Kaarten en Plans, uit de verzameling van den Heer trrstncu, verdienen de volgende de meeste opmerking : ~ a De groote Kaart der drie Japanfche eilanden, die tweemaal zoo veel namen bevat, als eenige in Europa bekende Kaart. De Provincien zijn, gelijk als op onze Kaarten, door onderfcheidene _ kleuren. afgedeeld , die onder aan den ‘voet der Kaart, zoowel als de voor- naamfte fteden » met nommers verklaard worden. Deze Kaart is het werk van Fapannezen. Een Plan van de ftad Nangafaki en hare omffreken, volmaakt in onze ma- njer daei BE en gekleurd ,” door (1) Welke Regering ſtaat, en door betrekking tot het onderwérp èn den verzamelaar, en door liefde tot de wetenfchappen, en door den rijkdom van het reeds in dat vak verzamelde, daartoe nader dan de onze? Pert. 250 3-) BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. door, eenen Ingenieur, des’ Keizers „ die dezelve aan den Heer tursincu: vereer- de. Volgens ‘dic Plan is Nangafaki, op het eerfte der drie eilanden, aan eene riyier van denzelfden naam gelegen, eene zeer groote ftad: hare gedaante aan de rivier ig onregelmatig, daar zij de kron- kelingen derzelve volgt. Naar de land- zijde maakt zij een’ halven kring: uit. Tegenover deze ftad ligt het ‘eilandje Defsma, met de — — ry (1). De gekleurde teckening van éenen vuur- berg , door wiens ‘uitbarsting meer dan drieduizend menfchen zijn omgekomen. Een kasteel, te midden van dit tooneel van verwoesting (tande , ` bleef — ſchonden. ak iain Aer PT (1) Welke hunne gevangenis mag genoemd worden, zegt de Engelfche Uitgever. Ja! maar ook de Holland. ſche vlag nog gewaaid heeft, toon de Franschwlan haar in Europa, de Engelschman in Azië deed ftrijken: waar zĳ is blijven waaijen, ten pit van Sir STANFORD -RAP- FLES ! Vert. EINDE VAN HET EERSTE DEEL, a C < $ BIJZONDERHEDEN over JAPAN. II. — haa 4 Liere tan He APRA YAR, l Sinano en Aetscehe. a Dorm Fest den reet lv beras, „peel narme baan. f — DE a en ree DEN BEHELZENDE EEN VERSLAG VAV DE HUWELIJKS PLEGTIGHEDEN, BEGRAFENISSEN en FEESTEN DER JAPA VEZEN, De Gedenk. schriften der laatste Japansche heizers en andere me. rhuwardioheden nopens dat lyk. DOOR den HEERE TITSINGK, in leven Opperhoofd der Nederlandfche Factorij te Defima bij Nangafaki. UIT HET ENGELSCH, «Mer geal eurde Platen naar Japansches Originelen. TWEEDE. DEEL. IN US GRANENMAGE, ng DE WEDUWE J. ALLART. ~ MDCCCXXY. © lt Ab Jap Such 25 p BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN, DOOR DEN HEERE TITSINGH. TWEEDE DEEL a — — pp Geheime Gedenkfchriften van het regerende | Stamhuis der Djogouns, of wereldlijke o Keizers vañ Japan. R D. Dairis, of geestelijke Opperhoofden, wa- ren de eerfte Souvereinen van Fapan, over het- Welk zij met onbepaalde’ magt regeerdén, tot in het jaar 1185, toén jori-ToMO tot Opperveld- heer des Rijks, en daarna (in 1192) tot Zi-i-dai- Djogoun iA benoemd werd (1). Hun ` (x) If het tiende jaar der Regering van den Dairi RÖNjei (1152) werd aan het Hof geboren jori-Tomo, dé eetfte groote Seogun (Djogoun) of Kroongeneraal. — Het wás omtrent dien tijd, dat ket hoogfte en onbe- paalde gezag der Dairf's of geestelijke Erf keizers, het- welk zij tot dus verre met volle magt hadden uitgeoefend, Il. DEEL. A l be- 2 A a REDE OVER JAPAN. Hun ` gezag, hetwelk toen eenen fchok bekwam , ontving den doodfteek onder de regering van YE- begon te dalen. De Prinfen des Rijks, beheerd door eerzucht, argwaan en nijd, verflaauwden allengs in hun- ne pligten van getrouwheid en gehoorzaamheid aan hun- nen Souverein. Zij matigden zich eene volftrekte magt aan in de Regering van hunne Heerlijkheden en Vorften- dommen; zij traden in verbonden, tot hunne eigene ze- kerheid en befcherming, en voerden oorlog tegen elkan- der, om wraak te nemen over de verongelijkingen, die zij deden, of waanden van atderen te’ ontvangen, «In deze gefteldheid van zaken werd Jori-Tomo door den Keizer aan het hoofd van een talrijk. leger, en met eene volftreitte magt afgezorden, om de gefchillen te vereffe- nen, en de oorlogen tusfchen de Vorften van het Rijk te beflisfen. Het is een bekende grondregel, door de „ondervinding aller, eeuwen: bekmechtigd „ dat. menfcher, voorzien van. magt, zelden. daarvan ‘affcheiden, - Zoodg- nig was het, geval van JORI- TOMO,» die, blijmoedig zulk eene fchoone gelegenheid aanvaardende , zich het belan der onderfcheidene partijen aantrok, hetwelk hij het best oordeelde om zijn eigen te onderfchragen; en door dit middel groeide zijne magt tot zulk eenen trap, dat hij zich nier alleen een voltrekt gezag in de beflisfing van alle wereldlijke zaken des Rijks-aanmatigde, maar ook aan zijne nazaten een fchoonfchijnend voorwendfel na- liet, om het zich toe te eigenen. Aldus, kreeg de magt der geestelijke Erfkeizers het eerst eenen knak door de ongehoorzaamheid en krakeelen der Vorften van het Rijk, en werd hun eindelijk geheel en al. ontnomen door 7 e⸗ * BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. 3 YEYE-YASOU» Of GONGIN-SAMA (1), den eerften Djogoun van het tegenwoordige Stamhuis. : De Dairi wordt nog als de Souverein van het Rijk befchouwd, doch dit is flechts eene ijdele pligtpléging. Zijn invloed op het we- reldlijke gezag is zoo goed als niets; de op- permagt huisvest alleen bij den Djogoun. De toeftemming nogtans van den Dairi wordt în - alle gewigtige zaken’ vereischt, en in' zulke ge- vallen worden dè bevelen in zijnen naam uitge- vaárdigd. Zelden weigert hij zijne toeftemming ; ik geweldige inneming van hunne Kroongeneraals, hoewel zonder’ nadeel en fchennis van hunne hoogfte waatdig- heid , rang en heiligheid , en die voorregten, welke niet behooren tot de wereldlijke zaken van het Rijk. KAMPFER , Ned. Vert., bl. 129. Het is — dat de tegenwoordige wereldlijke Keizer: nog den naam. van Kroonveldheer (Djogoun) fchijnt te dragen, even zoo als de Romeinfche. Keizers, die zich omtrent op dezelfde wijze jegens het Romeinfche Volk gedroegen, als de Djogoun omtrent de Dairis, fteeds den titel van Emporis of- — behielden. se | r ' ert. > (1) Hij was de — van den Erfprins, FIDE-YORI, eenigen zoon van den beroemden TAïKO - SAMA (zie over dezen ZIMMERMANN, de Aarde en hare Bewoners, XI. D. bl. 165—175), en deed hem om het leven brengen. Se- dert regeert zijn geflacht. Het vervolg verhaalt dit nader. Ae 4. _ BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. ik heb flechts van één voorbecld . daarvan- ge- hoord. De Dairi, overtuigd van de nutteloos- heid aller pogingen, om het tegenwoordige Stamhuis in het geruste bezit der volftrekee Magt te hinderen, fchijnt zich met de achting te vrede te ftellen, die de Djogoun hem uit ftaatkunde betoont, en, indien hij wijs wil doen, nooit zal onthouden, want de vijand- fchap van het geestelijke Hoofd van den Staat zou, indien niet den, troon omverre werpen, ten minfte de grootte tweedragt kunnen ver- oorzaken. De Stamhuizen der Djogouns, bekend onder den naam van Tenka-no-/i-goun, of Sofo-no-fi- goun (1), zijn vier in getal, namelijk, dat van Yori-tomo, van Faka-oufi, van Fide-yoft, of Taiko, en van Yeye-yaou, of Gongin. Faxa-oust was van het geflacht van vos- YE, eenen afftammeling van den zes en vijftig- ften Dairi, serwA-TEN-to. Hij verdeelde het Rijk tusfchen zijne twee zonen, vosr-Nort enm moto-oust, gevende aan elk het beffwar over drie en dertig Gewesten. De laatite, die her Oostelijk gedeelte beheerschte, werd Kamakou- S7 (1) Tenka — Rijk, no (voegwoord), Æ — vier, goun — Heer, fofo — die zich zelven verheven heeft. , BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. 5 ra-no-Djogoun genoemd, en hield zijn Hof te _Kamakoura, in de Provincie Fagami. Yosi- NORI, wien het Westen ten deel was gevallen, hield zijn verblijf te Miyako, met den titel van Tchoko-no-Djogoun. De Vader had deze ver- deeling gemaakt, in de hoop, dat, wanneer een der beide broeders mogt worden aangeval-' len, de ander hem hulp zou verleenen, Doch het viel geheel anders uit. Deze verdeeling: wapende hen tegen elkander; gedurige oorlog: kwelde het land, en de Vorften, fchoon broe- ders, waren in gedurige oorlogen gewikkeld, die eerst eindigden met de vernieling van den te Miyako- heerfchenden tak. ‘ FIDE-YOSI, Of TAIKO -(SAMA)). NoBou-NacA, van het geflacht van FEIKE, werd gedood door AKEDJE-MITSOU-FIDI, die- naar de waardigheid van Djogoun trachtte, doch eenige dagen na dezen moord zelf om- kwam. Zijn dood deed het fpreekwoord ont- ftaan: Akedje-no-tenka-mika. Arepye heeft: flechts drie dagen geregeerd, hetwelk men zegt van alles wat onverwacht kort van duur is. Na den dood van nopou-NAGA werd zijn kleinzoon, siNFosi, tot opvolger gekozen. De bloedverwanten. en. vrienden van den vorigen A 3 Djo- 6 BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. Djogoun verdeelden de: Gewesten onder zich; en NABOUKO, de .Oom van. den jongen Vorst, wien de Provincie Ovari ten deele viel, was, gedurende de minderjarigheid, met het algemee- ne bewind van zaken gelast. De andere gingen bezit nemen van hunne ‘heerfchappijen; alléén ripe-yost bleef te Miyako. Na verfcheidene overwinningen ‘in de burgeroorlogen, die het Rijk verfcheurden, te hebben behaald, nam hij in het jaar 1585 den titel van Djogoun aan. . De Jaarboeken der Dairis vermelden geene bijzonderheden wegens ‚de geboorte. van dezen Vorst, en daar hij, geen’ bekenden bijnaam had, zoo gaf men hem djen van Zoyo-tomi, Eenige Schrijvers beweren, dat zijn geflacht tot de laagfte klasfen der Maatfchappij behoorde; an- deren fchrijven hem eene hoogere geboorte toe. De berigten dezer laatften luiden als volgt. De Yinnagon, MOTCHE-FAGI, een Officier van den Dairi, onfchuldig van eene misdaad berigt, werd naar Ovari gebannen. Hier verliefde hij ap eene vrouw, en won’ bij haar een’ zoon, dien hij rr-vosi-MAROU noemde.- Ondertusfchen werd de onfchuld van den Vader ontdekt, en deze naar Miyako terug geroepen, waar, zijn. huisgezin woonde, en hij zelf in zijnen post herfteld. Zijne beminde, die hij te Ovari had. maeten laten, verviel na zijn vertrek tot be- hoef- BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. | 2 hoefte, en had geen ader middel om zich eń haar kind te onderhouden, dan het huwelijk met eenen landman „ namens NAKA-MOURO-YAYE- MON, die voor zijnen. ftiefzoon behoorlijke zorg; droeg. Na vAyYEMmoN’s dood gaf zijne weduwe hare hand aan TrEKOU“AMI, eenen Geneesheer. , De zoon van, MOTCHE-FAGI, twintig jarem oud zijnde, ging als pantoffeldrager in den dienst van MATSOU-SITA-KAFESJ, eenen ambte- naar van den Djogoun, Van daar trad hij in den dienst van NOBOU-NAGA, die nog flechts Vorst van Ovari was, en toen nam hij den naam van Fipz-yvost aan. Hij toonde zijnen nieuwen Meester zoo vele. genegenheid, en gaf Zoo vele bewijzen vat moed en beleid, dat NOBOU-NAGA ; Djogoun geworden zijnde, hem tot de hoogite krijgsposten verhief, ar . Na den. dood. van dien Vorst nam ripe-vost de teugels van her bewind in Handen, en zoo- dra An neef en aangenomen zoon tot Kouan: bak (i) was verkozen, nam hij dien van Tai- C2) Qwanboukou ( Kouambak) is de eerfte perfoon aast den Dairi, en, uit hoofde van dezen titel, zijn op- perfte Regeerder en Onderkoning van zijne heerfchap- pijen. KÄMPFER, bl. 137. ZIMMERMANN (bl. 167—176) Schrijft dit. wòerd Cumbacundo, en vertaalt het nu eens A 4 Schat. 8 BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. ko of Taiko- Sama (1) aan. Van perfoon was hij ongemeen ‘klein, zijnde naauwelijks vijftig: duimen hoog, en had ronde oogen, gelijk de apen, vanwaar hij den fpomaam van /aroutfou- ra, of apengezigt bekwam. In een ander handfchrift vind ik hiervan eene verfchillende opgave, namelijk deze. Frpe-vostr had KITA-NO-MAROU-DONO, de dochter der min van den Vorst van Kaga, gehuwd. Hij was toen zoo arm, dat hij zelfs geen gemeenen aar- den pot hdd, om zakki met zijnen vriend te drinken. Eerst trad hij in dienst van MATSOU- SITA-KAFESI, die eenen post bekleedde, gelijk- ftaande met dien van Gouverneur van Nanga- faki. Toen hij dien Officier verliet, begaf hij zich onder de wanen van NOBOU-NAGA, en won door ongemeene dapperheid en fchitterende da- den de gunst van dezen Vorst in zulk eene mate, dat hij hem het opperbevel over zijn leger vertrouwde. _ * - Deze twee, hoezeer ook uiteenloopende ver- halen, bewijzen ten minfte, dat ripe-vosi zijne ver= Schatmeester van den Dairi, dan Stedehouder des Rijks, Ik herinner mij het ergens Quambacondono gefpdd te hebben gezien. Ver. fa (1) Volgens CHARLEVOIX, Hoogmogend Heer. en nn nar ee | am ande ee, EE ae “EEE ee BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. T verheffing aan zijne perfoonlijke verdienften, en de gunst van NOBOU-NAGA te danken had. Fipe-vost , veertig jaren oud zijnde, werd verliefd op vopo-pono, de dochter van AZA-I- BIZEN-NO-KAMI-NAGA-MASA, een’ gezworen vij- and van NOBOU-NAGA, en die ten laacfte, in’ het jaar 1573, overwonnen zijnde, benevens zijn’ Vader zich zelven van kant maakte. Nosou- NAGA verklaarde daarop deszelfs woning te Oda- ni verbeurd, en vertrouwde die aan de zorg van FIDE-vosi. Dit bragt dezen in kennis met YODO-DONO, eene vrouw, die veel meer aan- fpraak op fchoonheid en vlug verftand, dan op zuiverheid van zeden moet hebben gehad. Eeni- : ge Schrijvers willen, dat hij haar tot vrouwe nam, anderen, dat hij flechts buiten huwelijk: met haar leefde. Hoe het zij, hij bleef haar ftandvastig beminnen, en nag in zijnen ouder dom baarde zij hem eenen zoon, die hem in: het Rijksgebied opgevolgd is (e1pE-yor1). Vroe-. ger was haar oudfte zoon overleden, voor wien de Vader eene fterke genegenheid koesterde.. >; Tonoan beweert, in zijn werk, genoemd: Don-gouai-den, dat het zedelijk karakter en ge» drag van vopo-poNo ongemeen dubbelzinnig waren, en befluic daaruit, dat het zeer onzeker is, of wel ripe-vorr een regt had raïxo zijnen Vader te noemen. Deze ftelling is echter on- A 5 ge- 10% BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. gegrond, en heeft geene andere reden dan om de hatelijkheid der overweldiging van concin, die FIDE-YOR1. van den troon ftiet, te bedekken, Over 't geheel ‘is het genoemde werk een za- menweeffel van onwaarheden, en verdient geen het minfte geloof; Het fchijot echter zeker, dat yono -pono na Taixo’s dood de bijzit werd van eenen huisfe- lijken ambtenaar haars echtgenoots, met name ONO-SOURI-FAROUNAGA, een’ gevoelloozen wel- lusteling, die zich alléén door uitwendige fchoon- heid aanbeval. Yobo-pono, daarentegen, bezat eenen toed; ‘haren hoogen rang waardig; dien moed, én de wijsheid harer raadflagen kwamen haren zoon in zijne oorlogen met GONGIN zeer te ſtade. Deze’ haatte haar dan ook onverzoen- lijk, en bragt haar, na de inneming van het kasteel van Q/aka, met zich naar Fedo, waar zij haar leven vrijwillig moet hebben geëin- digd, - ‘Ek zal mij niet verdiepen in de bijzonderhe- den, welke Goncin op den troon plaacften. De Lezer mag daaromtrent het werk van Pater - QRASSET (1) rdadplegen, die geene gebeurtenis l i | van (1) Hist de l'Eglise de. Japon, T, IL BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. Ig van belang heeft overgeflagen. Het volgende korte verflag zal daaromtrent genoegzaam zijn.. ‚ Eer rpe- yos eigene kinderen had, nam hij er een aan, zoo. als wij boven hebben gezien, Dit was zijn: neef fine -TsouGou, de zoon van zijn’ jongeren broeder, FIDE-NAGA. . Deze jon- ge wreedaard deed de oude, blinde, en: zwakke menfchen, die hij ontmoete, cer dood ‘bren- gen, zeggende, dat zij toch in de wereld nut- teloos waren. Hij pleegde nog andere gruwe: len, door Pater crasset vermeld. Taiko, hiere over. vertoornd, deed hem in den tempel van Koyofan vastzetten, waar hij gich met: Hire ber dienden van kant maakte. ‚_ Toen Taiko zijn einde voelde naderen , — te hij maatregelen te nemen, om den troon aan zijnen toen eerst zesjarigen ZOON, FIDE-YORI,.te verzekeren. Hij kon geen beter middel nitden- ken, dan eene naauwe betrekking aan te kwee- ken met YEYE-yAsou, den magtigften der .Vor- ften des Rijks.. Tot dat einde bepaalde hij het huwelijk van zijnen zoon met de eerst, cweejarie ge kleindochter van veve-vasou. Dezen ftelde hij tot voogd aan van FIDE - YORI, na hem een’ plegtigen eed, met zijn eigen bloed ondertee- kend, te hebben afgenomen, dat, zoodra de Prins zijn vijftiende jaar zou hebben bereikt, hij hem als Djogoun zou erkennen en doen er- _ken- 12 BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. kennen. Voldaan met deze voorzorgen, liet Taiko de regering over aan vEYE-vAsou en vijf zijner voornaamfte gunftelingen, en overleed op den 18den der achtfte maand van her jaar 1598 Chert- derde jaar kei-djo), drie en zestig jaren oud zijnde. - Na den dood van raixo ontftond er weldra tweedragt tusfchen de bevelhebbers, en deze geleidde tot inwendige twisten en burgerlijke oorlogen. Yeve-vasou, die lang naar de op- permagt had geftreefd, droeg zorg om deze verdeeldheden te koesteren, maar vermomde zij- ne bedoelingen, tot hij, zijn gezag genoegzaam bevestigd ziende, het masker afwierp, FiDE-YO- RI op fehoonfchijnende voorwendfels aanviel, en hem in zijn kasteel van O/aka belegerde. Men maakte wel vrede, door de bemiddeling van den Dairi, doch deze was van korten duur. De vijandelijkheden begonnen op nieuw gewel- „diger dan te voren, en de bijzonderheden van den uitflag derzelve vindt men in het genoemde werk van Pater crassetT. Het zij genoeg hier te melden, dar Goncin, door de nederlaag van FIDE t YORI en zijner aanhangers, flechts aan de middelen dacht, om zich voor altijd van de oppermagt te verzekeren. Daar er vele perfo- nen aan het Hof van den Dairi waren, die de zaak van FIDE - yori omhelsden, en het van hee uis _.BIJZONDERHEDEN. OVER. JAPAN. 13 uiterfte belang voor den overweldiger was, dat Hof in volftrekte afharikelijkheid te houden, overreedde hij den Dairi, twee. zijnet zonen. tot Hoogepriesters te maken, den een’ iti den temi- pel van Niko, den ander’ in- dien van Ouyene te Fedo. Aldus bevrijdde -hij -zich vani alle vrees omtrent den geestelijken. Keizer; want zoo deze iets tegen zijne aangematigde magt had willen doen, zou hij terftond:een’ van des- - zelfs tot.-de geestelijke whardigheid verhoneh¢ zonen, in zijne plaats gefteld hebben. : | Maar riu bij in dit opzigt gerst’ gefteld v was; nam GONGIN aan den anderen kant zulke wijze maatregelen, dat het. land, te Jang door; bur» gerlijke onlusten verfcheurd , : weder de- zegenin: gen van een’ diepen Vrede genoot, an datde grond tot die welvaart gelegd: nerds welke: ‘hee thans nog genien., >` … Met dit. tijdttip eindigen. de Ne lans, of- Jaarboeken -der Dairis. Sedert; de rroonsbeklimming. van! GoNGin: is hets drukken - van alle boeken, tot de Regering: betrekkelijk; verboden geworden. Dosh :liefhebbers bezitten berigren in handfchrift van-alle merkwnardige gebeurtenisfen, die onder de verfchillende Vor- ften van het tegenwoordige Stamhuis zijn voor: gevallen. Deze handfchriften worden zeer. ger zocht. Het gedrag van perfonen in hoogen TE, rang 14 BIJZONDERHEDEN: OVER JAPAN. _ Yang. wordt daarin dikwerf -zoo vrijmoedig be- >” zispt, àls-het in denig iland van Europa zou kunnen gefchieden. Gevaar is hierbij niet voor de Regering, want zij weet den omloop dier gefchriften te beletten, en ‘dus alle fchadelijke gevolgen voor het regerende Stamhuis en de rust des Rijks voor te komen.” Uit eenige dier hand{chtiften zijn de bijzonderheden getrokken, die’ wij: hierbij aan den Lezer mededeelen. Het is wel moetjelijk, dezelve, bij “de voorzigtige geheimhouding def bezitters, onder het oog te bekomen, doch door den dienstvaardigen ‘ijver mijner vrienden, bij allé mijne onderzoekingen; ben ik if faat gefteld, de mededeling dier ge- heime papieren te -erlangen. Ik kan hen niet gendeg fijne dankbaarheid daarvoor betuigen, gelijk mede voor alle andere. vriendfehapsblijs ken, die zij mij gedurende de wijf jaren, die ik onder hen mogt doorbrengen, hebben betoond. „Ek: heb her- onnoodig gekeurd mij lang op te houder bij hetgeen dem Regeringsvorm betreft; hetwelk voor vreemdelingen van’ weinig belang is, federt her Rijk een! diepen vrede ‘geniet. Ik heb das flechts zooveel van deze: onder: werpen hier ter“neder gefteld, als den? Leze? beter in ftaat zal ftellen, de denk--en -handel wijs van ‘dit: Volk te leeren’ kennen, -waarvati de Europeërs ‘nog ‘zulke gebrekkige denkbeel- 1 | den BIJZONDERHEDEN OVER: “JAPAN. “1 5 „den hebben; Om die veder beb iko 200. ge- trouw- als mogelijk’ alles vertaald, hetgeen ik uit oorfpronkelijke naan * — De eerfie Djogoun van het rogeretile Stambuiss ` - . ) Bam ha ier OSE MINAMOTTO -NO + YEXE -VASOU ftamde. af van .SEIVA-TEN-0, den. zes, en vijftigften. Dizi. ‚ Vóór. zijne sroonsbeklimming: was hij (oog, van Okafaki. __ Hij had twaalf kinderen, PASE A de, ropou,vasou., een jong -Prins vanouiefte- kende eigenfchappen, door. het taisnéegen ván zijn’ Vader. getroffen werd, Deze, door val- fche befchuldigingen. opgemid, veroordeelde hem, zich den buik, open te-fnijdén-- Zijne onfchuld, hoewel te laat, ontdekt zijnde, be- jammerde GONGIN zeer den’ dood. van zijnen zoop. „Van zijnen derden zoon zijn de tegenwoordi- ‚ge Vorften van Yedjezen afkomftig. | Hij had eenen Zoon, met name FADA-NOA, ‘val eenervér- keer- (1) De MNederduitfche Vertaler heeft- de vrijheid) ge- bruikt „ enkele ellenlange Japen/che namen, wanneer: het flechts namen waren, zonder meer, weg te laten, l . Ea ua JAG 099 - 26 BIJZONDERMEDEN OVER JAPAN. „keerde. en wreede inborst, die vele zijner be- dienden, om geringe misflagen, ter ‘dood lier brengen, «Zijn Vader deed hem tot ftraf zijn haar affnijden, en bande hem naar de Provincie van-Boungo.. — YEYE-YASOU'’S ZOOM, FIDE-FADA, — zij- ‚pen Vader in de Regering op. Zijn zesde kind, -NoBousvosi, ftierf in de kindschheid, en werd „door den negenden zoon van YEYE-YASOU ‘opge- volgd. Deszelfs zevende kind was eene dochter , gehuwd aan den Vorst van Odevara: Dete - Vorst had de vermetelheid tegen den geduchten - FAiKO,. YEYE=YASOU’S voorzaat, op te ftaar; “hij werd verflagen, en genoodzaakt, zich den -buik open. te früjden. Doch raixo ‘fpaarde het ‘leven. van zijnen zoon; om YEYE+Yasou, dés Grootvaders ‘wil; hij maakte hem tot Priester , -eù floot hem op: ia den tempel van Koya/an in idjo; maat weldra het oproer beteugeld hebbende;,:nam hij den jongeling in gunst aan, ‘maakte hem tot Vorst, en: gaf. hém de inkom- „ften van honderd mankokf (1). Dan de nied- 13 we (1) Bar, tienduizend: kokf of kobang, een fuk ‘goud, waarvan de prijs meermalen afwisfelr. Honderd mankokf kan men op twaalf millioenen francs (vijF en eene halve millioen guldens) ſchatten. BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. 17 we Vorst overleed aan de kinderziekte, eer men hem eene Provincie kon toewijzen, en zonder kroost ha te laten. Hij ftamde af van Krvo-MoRt, dien meh hield voor nakomeling Van ROAN -NOUTEN-O, den vijftigften Dairi, maar dit is zoo niet, wart deszelfs Vader: was _ de twee en Zeventigfte Dairi, ZIRO-KAVA-NO- fowo, die in de eerfte maand van het derde jaar Ninfé (1153) ovefleed. Zijne Moeder was eene der bijzitten van ziRo-KAvA, die haar, nog ` ‘Zwanget zijnde van krvo-MorIi, aan zekeren FA- DA-MORI teñ gefchenke gaf. Eenigen tijd na de ‘geboorte van KIYO-MORI, tefwijl deze nog: op ‘handen én voeten kroop, bragt rApa-Mmómt hem tot den Dairi, vertoonde hem het kind, en {prak deze woorden : Í mogo kai . Fofo dono ni kofo — Nari ni kiri? yy Wat moet then doén tet den kruipenden s telg eener bijzit?” De Dairi antwoordde hem og ftaanden voet in deze tepels: Fada-mori torite | Yafi na-i-nj-ze-yo. C » FADA-MORI! neem hem als kind aan, en draag zorge voor hem.” Il. DEEL. B | De a8 BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. De echtgenoot van FIDE-youxK1, eene dochter van het achte kind van -yeye-yasou, was een dapper man, en zeer gevreesd door Taiko, die hem deed vergiftigen, volgens fommigen met thee, volgens anderen met kleine koekjes, man- djou genaamd. Hij was toen veertig jaren. oud. Zijne weduwe hertrouwde met ASA-I-NO-TASIMA- NO-KAMI-NAGA-NORI, van wien de Vorften van Aki hunnen oorfprong ontleenen.. Yori-NoBou, het elfde kind van YEYE - yA- SOU, was een man van grooten moed en ge- zond verftand; Volgens fommigen is hij ge- wikkeld geweest in de zamenzwering van youi- No-BjosiTz en MARABASI - TCHOUYA tegen den vierden Djogoun, in het jaar 1651, . waarover wij bij deszelfs Regering zullen handelen. Eindelijk volgde het twaalfde kind van den eerften Djogoun zijnen broeder, Nosou-yos1, in de Regering op, en was de ftamvader der Vor- ften van Mita. Hij deed niets merkwaardigs. Yeye-yasou werd, volgens het verhaal, in de lendenen gekwetst bij de inneming van Ofa- ka, door SANADA-SAYEMON-YOUKI-MORA, den bevelhebber. der troepen. van FIDE-yos! , -eenen man van uitftekende verdienften, dapper, onder- ‚ne- BIJZONDERHEDEN. OVER JAPAN. 19 nemend, en door wien hij meermalen te voren geflagen was. Hij overleed naderhand te Sourou- ga aan de gevolgen dezer wond, op den zeven- tienden dag der vierde maand des jaars 1616. Hij was geboren op. den 26ften der twaalfde - maand des elfden jaars Ten -boun (1542) te Okafaki, in de Provincie Mikava, en. is dus vijf en zeventig. jaren oud geworden. Reeds elf jaren vóór zijnen. dood, in het tiende jaar Kidje (1605), had hij de Regering afgeftaan aan zijnen derden zoon, -FIDE-FADA, zich zelven flechts het regt van oppertoezigt voorbehoudende, hetwelk -bij tot aan zijnen dood behield. Het tafeltje, hetwelk zijnen titel na het overlijden bevat, ‘alsmede dat van alle zijne opvolgers, is in den tempel van Miko. geplaatst. oy Men zegt, dat yEYE-yAsou -te Sikat begra- ven is, alwaar de inwoners nog zijn graf (naar -hunne meening) vertoonen. De Vorften be- -gochten hetzelve wel eens. op. hunnen weg naar Ofaka met een klein gevolg, om. aldaar. te bid- den. Doch ftellig weet men van deze. zaak niets, omdat het verboden is daarover te fpre- ken, en nog meer, iets daaromtrent in gefchrift ‚na te laten, Sommigen denken, dat het be- Pa Be | doel- 20 BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN. doelde graf dat van Taiko is, fchoon anderen beweren, dat deze in zijn verblijf te is aad begraven is. Hoe het zij, terwijl GONGIN en FIDE~ YORI over de heerfchappij twistten, trachtte sANADA- AWA-NO-KAMI-MASA-YOUKI, die twee zoons had, eenen derzelve in den dienst van GONGIN, ch den ander’ (den genoemden sANADA-SAYEMON ) bij den perfoon van FIDE- yori te plaarfen, in hoop dat, welke ook de uitflag van den cwist „wezen mogt, zijn huis toch altijd een’ befcher- mer in den overwinnaar zou vinden. Hij werd in zijne verwachting niet te leur gefteld, daar de afitammelingen van den oudften Zoon nog fieeds Vorften van Sinano zijn, en een inko- men bezitten van tien mankokf (omtrent §50,000 gulden). Wat SANADA - SAYEMON- YOUKI- Mora betreft, volgens fommige Schrijvers werd hij met zijn’ Zoon te Ofaka genoodzaakt, zich dem buik open te fnijden, doch volgens anderen droeg het zich aldus toe. Toen verfcheidene Voriter, die ter hulpe van FibE-yorr gekomen waren, verraderlijk het Paleis van Ofaka hadden in brand geftoken , ontſnapte sananpa met zijn’ Zoon, en verfcheldene aanzienlijke perfonen, die zich BIJZONDERHEDEN OVER JAPAN, at zich onmogelijk langer houden konden, benevens FIDE-YORI in kleine booten naar Fiogo, en gin» gen daar aan boord van fchepen uit Satzouma , epzertelijk gereed gehouden, om in geval van tegenfpoed tot de vlugt te dienen. Aldus be- reikten zij Satzouma, alwaar de afitammelingen van verfcheidene dier huisgezinnen nog in ar- moede en onbekendheid teven. ` De opvolgers van GONGIN hebben fteeds, uit ftaatkunde, de Vorften van dat land door huwelijken in hun belang trachten te brengen. In 1782 was de Dochter van den Vorst van Satzouma de Echt: genoote van den troonserfgenaam. 