VADERLANDSCHE LETTER OEFENINGEN
A aälätlk : |— LL oa 8 Le 28. 1t-OI93 2 Jomt. helder ~ -O 31 NtO zt wolk.o. belé} g4 —10-9455|72 W a |z. beer. I8 — 1-4|42 INW 1 |iets fn. ech — 15-136 a , — 0435 II 7 [donk fn. Re 2 8 IR. 3 10 2 6 3 dë 4I e Ga [WNW 8ìro wolk. fn. H. SL EE egen T— 1o-ol 414 WZW 34. — 1948 (IEN i 19 8-6l4s |WtZ R- 29. 1-035 je , d Z-Blapët NW R. wolk. — En 32 W P zn B-ols6 — 2.8 Jee, w. fn. H. Sé Sak 98 [WZW ro |z. ber 85 ue ZO 28. 16-0 gal =m 15 idonk, zw R. d 9-4136 WIN 4 ' — s) gaas [Wez nc Z goi aa ZET — 10-3 421 —— 6 wolk, ` — 7:5; Gë |N wW 4 betr (© — TA 39 | W 3 lo. héldet ` — Ké. >O 8 er 6 — 9-545 4 walk, z.b. aa d — zo af — Oe Re mn 9-0 IO 8 TTT — 0-5,33 ‚ONO donk. fn. 8-5. Izak WNW 6 _ — o- alaa ino: 6 (Deeg PL. B-744 | W 4 — 23 — 154 INO tN ne |z. betr. fne — 7-735 | 3 Jg helder Ge 4-0: 'a7i NNO 6 iwolkig fo. — 5-038 ` 7 [Zeb fn. age f 6-5'27 INO3 NW4 fa. 8? — 5- -144 ` 7 ræ Razwofo. 24d we 6-7 41E! W 46 ‘z. betr. fn. — 20344 ZW gra ER, Ro 648 34ENW A fo. Ha, 27. 10-0 375 NWiN16 Krwep, — 8-0 30 NNO 3 lo. beier GJ 28. 5-443 INW 148 jaw. WARR. gel 68:38F 3 'wolkig — 7-040 wWNW 8 Je |— 11-2, 29$; NO : ʻo. helder ssam 9-0 Al Lg 6 wolkig ` 29. 0-6,28 = T ZO I helter 30l — 11-2 46 ie 4 hoiii bh togt ZZW 1 Z 10. helder --11:6- aot wzi WZW 2 Jdonke Be - In ei Bar {ZZO 4 [helder betr. _ 9-5 4 H Ie — Aen zi 9-2 sot zw IO Tu ar belt. "27 En Oé "e 6 Geo —— 7- -8'49 [WZW 8. Lo [donker . le ke ke 8 donker betr. — 4-0|47Ï 15 [donker R. rat 3- 8 47 W i5 16 Zw. W. Ro 28 nn We ZZV > zy R. — 6-B|37ENW 14.12 [donker — 8-6] 6187 M , ` — II-1 354 12 [zwe wefn. H. 6-4! € R 234 29- 1-039 ww ag — Es S2 13 |R. donker — O-AZBE|WNW 6 fm "I E S6 CW 8 |z, be o.held 28. 11-2133E|NW 8hro —— — ? We 46 6 jo. beide t44 — 11-338 (NN Bän |— — y — bs bbij A ko 29. c-5l32 | N 6 a a — go 54 [WZW : 4 betr. — 1-832 INNO 3 jf. ze betr. fein KE ZW o. helder 152 — 2-5139Â 4 jz. betr. — 6-ö|45Â ro R. | vs 2-434 INW 2 jfuceu. 319 — 3- 8 42 R. 7 betr. — 0-2132 INNWa2 Na tn. Hezw.w, rt ` ve 46 \woltig — O- — ` wg E wi ALT EN Den ois mo. 6 u. Bar. 27. 8,5 Th. sof Den 23 Th. oamain og, ein, 27. — ranam.3tu.Th.43.av. 6a 8 u.zeer zw.ftorm. — 24 -'smo. 6 u. 23in't NOar en IJ 3 U — Al — 25 6 u. 29. „26 6 u. 25% greg jg mn ee ~ am lu Februar) aat de "Th, den 1 's morg. 38. moet zyn 32. de gewid, Burom. 28. o 45 — 29. o LB A2 ENG ELE E KE: TOT FRAAYE LETTEREN, KONSTEN EN WEETENSCHAPPEN BETREKKELYK. D D a d * D D base vn DE DEUGD BEHOORT ALS EEN AÄNGENAAME ZAAK GE- ` LEERD TE WORDEN. \ Jeder, die ooit met de minfte aandagt het. menschdom eti deszelfs handelingen heeft befchouwd , houdt hef voot eene uitgemaakte en onbetwistbaare waarheid, dat wy irt ons doen en laaten altyd eenig goed, het zy dan een waar of een fchynbaar goed, bedoelen. Om iets te doen, moes ten wy eerst dat willen doen: en om iets te willen doen. moeten wy eerst iets hebben , dat onzen wil daar toe bes paale. Maar de wil bepaalt zig nooit dan opt gezigt van eenig goed om dat te verkrygen, of van eenig kwaad; om dat te ontgaan „het zy dan dat dat goed of dat kwaad ons zelven onmiddelyk aangaat, of dat het anderen raakt 4 welker welzyn wy als een goed voor ons befchonwens Men toont dan, dat men de menschlyke natuut niet kent} wanneer men zig het menschdom als zo bedorven voort ftelt dat het geneigd is kwaad te doen , alleen om kwaad te doen. Indien het kwaad geene bekoorlykheid had, ins dien het zig niet aan ons voordeed onder den fchyn van een goed, zouden wy het niet beetyven. De verkeerd: heid van den mensch beftaat niet in zyne liefde tot het kwaad als kwaad, maar daar in, dat hy zig te ligt door de voorftelling van het zinlyke vérmaak, of van een valsch, een bedrieglyk goed, laat verblinden, zo dat hy geene aandagt geeft, op bet geen waarlyk tot zyn. beftens dig algemeen welzyn, én het daar mede verbonden geluk van anderen, ftrekt. De gulzigaard, die zig in onmaatig= heid verlonpt, en zig door overdaad in fpys en drank on- gezond en onbekwaam maakt, zòu maatig wezen , indien de fpyzen en de dranken zyvue lusten niet opwekten. De heerschzugtige, die landen en fteden verwoest, en volken in hun bloed fmoort, (elt de wereld niet in vlam ñ bloed - om het vermaak te hebben van te dooden en te ver- nielen, maar omdat de naam vast held, wan overwinnaar , hem kittelt. Het is dan alleen ,.omdat de ondeugd zekes te vermaaken aanbrengt; dat de menfchen ondeugend zyn : IN DEEL. MENGLLWe NO. &., N , za 178 DE DEUGD BEHOORT ALS EEN AANGEN. ZAAK zagen zy in de betragting der deugd dezelfde vermaakert , zy zouden even zo gereed zyn om deugdzaam te wezen , als zy nu tot de ondeugd geneigd zyn. Hier uit leiden wy eene gewigtige waarheid af. Het is, naamlyk, de betragting der deugd te bevorderen. Wan- neer men er een denkbeeld van vermaak aan weet te heg- ten; wanneer men vermaak vindt in de deugd, is het ligt deugdzaam te wezen. Dit gewigtige (tuk verdient wel on- ze aandagt eenige oogenblikken bezig te houden. Het is eene deugdzaame daad, eene aangedaane beleedi- ging te vergeeven. Maar deze daad is veeltyds moeilyk. et kwaad, ons aangedaan, geeft ons eenen afkeer van den beleediger; wy haaken naar wraak, en het zou ons aller aangenaamst zyn, hem te doen gevoelen, wat de ge- volgen zyn wanneer men ons beleedigt. Het aangenaa- me, dat wy in de wraak zien, zet ons aan om ons te wreeken. Maar, indien wy het geluk hebben, van ons eenig vermaak. te kunnen belooven van eene edelmoedige vergiffenis, valt het ons niet moeilyk te vergeeven. Het vermaak van het vergeeven weegt dan het vermaak van de wraakoeffening op; wy blyven in werkloosheid; en wan- neer wy zo ver zyn, haalt de deugd welhaast de fchaal over. De betragting der deugd valt ons dan ligt , wanneer zy van een vermaak vergezeld gaat, dat het vermaak der on- deugd of opweegt of overwint. iemant zal deze ftelling ligtlyk in twyffel trekken: maar door wat middel maakt men de betragting der deugd zo ver- maaklyk? Het is zeker der moeite wel waardig , dit Vraag- ftuk wat nader te overweegen. "Er zyn deugdzame daaden , die ons een onmiddelyk vermaak aanbrengen. De denkbeelden der dingen maaken , door middel van de verbeeldingskragt, op ons byna denzelf- den indruk als de dingen zelven. Wanneer ik my een mensch verbeelde, op een rad uitgeftrekt, wien een ont- menschte beul het eene lid voor, het andere na, aan ftuk- ken flaat; eene tederhartige moeder, uit welker armen men haàr teder wigt wegrukt; een fchipbreukling die, op een ` plank dryvende, in elke baar, die over hem henen breekt, den dood te gemoet ziet; dan gevoel ik in myne ziel eene fmart, eene droefheid, eenen fchrik, gelyk, fchoon iets - minder in trap van aandoening , aan het geen die ongelukki- gen lyden. Myne ziel, fterk ingefpannen omtrent hun lot „ wordt ‘er onaangenaam van getroffen; ik lyde met hun. In- tegendeel , Delt zig de geest het vermaak van anderen klaar voor , b \ GELEERD TE WORDEN: 179 toor, hy neemt ‘er deel in, hy heeft vermaak. Wanneer ik eenen anderen, die van honger, van koude, van elende verging, befchouwe als gevoed, gekleed, verkwikt: ges voele ik die zelfde vreugde, zo niet in trap, ren minften irt wezen, die hem moer hcbbet verrukt, toen eene milde hand hem die weldaaden toereikte, En wanneer ik dan my zelven als dién weldoender befchouwe , wanneer ik het denkbeeld van my zelven onmiddelyk met het denkbeeld van de vreugde des geholpenen elendigen verbinde, wan- neer ik myne geheele aandagt aan alle die voorftellingert geve, dan ondervinde ik een gevoel, dat geene tong uits drukken, geene pen befchryven kan, jk gevoele de waar? heid van deze fpteuk , zalig zyn de weldaadigen. ` ` Maar de deugd heeft altyd zulk een onmiddelgk voor- werp niet. ten waarlyk deugdzaam mensch ftelt het zig als eenen onfchendbaaren regel voor, altyd deugdzaam te willen we- zen. Het grootfte oogmerk in alle zyne handelingen is, zynen pligt te betragten, en het algemeene welzyn der maatfchappye , als het zyne, te bevorderen. Hy ziet alles wat de maatfchappy benadeelt, alles wat haar ontrust, dan, als een waar kwaad, dat hem mt byzonder over- komt, en al het goede, als gefchiedde het hem. Wanneer by iets tot het algemeene welzyn kan toebrengen, bevly- tigt hy zig even zo fterk, als wanneer hy voor zig zel- ven, voor zyn huisgezin, een groot voordeel kon verwer- ven, en hy ftelt zyn grootfte genoegen daar in, dat hy nuttig moge wezen. Maar, hoedanig ook onze oogmerken zyn, het is ons altyd aangenaam, wanneer wy jets doen kunnen om die oogmerken te bevorderen. Hoe verblydt zig de zeeman, wanneer hem de winden gunftig zyn, alleen daarom, dat hy zig hier door nader agt aan °t bereiken van zyn oog- merk, dat naar zekere haven gerigt is; en hoe fmert het hem, wanneer verdrietige kalmten -zyne reis vertraa- gen, en het oogenblik van de vervulling zyner wenfchen verwylen ! Zo moet de man, wiens oogmerk is, deugd- zaam te zyn, zig ook verheugen, wanneer hy eene deugd- zaame daad verrigt, en dus wederom eene fchrede naar boven op den ladder zyner zeedlyke volmaaktheid gedaan eeft. Om de betragting der deugd zig aangenaam te maaken, moet men zig, dan, in de eerfte plaats, gewennen, aan- dagtig te zyn op het geen anderen aandoet, op hes geen zy gevoelen. Men moet zig bevlytigen om een teder Fevoe- Jend hert te verkrygen. Met anderen te genieten , met ande- ren te lyden , is het regte middel om in de deugd vermaak, in de ondeugd {mert , te leeren vinden: en wanneer men dan niet loslyk heen te werk gaat, maar bedenkt wat men doet, zal men veeltyds het aangenaame, dat men zig van eene kwaade daad belooft, opgewogen, en overwonnen vinden, door het gewigt van. het onaangenaame gevoel,dat ons het qngenoegen , ’t welk die daad audefen zoude aanbrengen, ven GELEERD TE WORDEN. 181 veroorzaakt; en het aangenaame gevoel van anderen, hun door eene goede daad van. ons aangebragt, zal tot eene ryke vergoeding ftrekken van ’t onaangenaame der offeran- de, die wy der deugd doen. ` ` In de tweede plaats , moeten wy onze zeedlyke volmaakt- heid voor ‘het hoofdeinde van ons beftaan houden. Wy moeten ons overtuigen, en allerleevendigst overtuigen , dat: van de betragting der deugd ons geluk afhangt ; en dat, wat natuurlyk kwaad ons ook overkomen moge, wat ver- lies wy ook mogen lyden, wat (merten wy ook te draa- gen hebben, het natuurlyke kwaad altyd een minder kwaad is dan ber zeedlyke; en dat Ter geen zo groot ongeluk is als misdaadig te zyn. Indien men ooit het regt fchenden zal, zei Cefar, moet men het fchenden om te regeeren. Dit was de taal van eenen heerschzugtigen ; een waarlyk deugdzaam mensch zou zeggen, noch vermaaken, noch tykdommen , noch grootschheden , geene wellusten, geene Schatten, geene toejuichingen, ja zelfs niet de heerfchap- py van de geheele. wereld zelfs, moeten my doen wankg- len in °t betragten myner pligten. Om tot zulk eene liefde voor de deugd te komen, en zulk eene ‘onwankelbaare gezetheid te verkrygen, is het noodig, dat men zyne zeedlyke volmaaktheid befchouwe als een naodzaaklyk vereischte om gelukkig te zyn. Men moet leevendig overtuigd wezen, en zig daaglvks die over- tuiging voor oogen houden, dat men niet gelukkig zyn kan zonder deugdzaam te wezen; en dat, naar maate men deugdaaamer is, men des re grooter-geluk geniet., En, - waarlyk , de. mensch kan niet gelukkig wezen, ten zy dat alle zyne vermogens overeenftemmens; en in die'overeen- lemming beftaat ook de volmaaktheid van den mensch. Hoe kan men gelukkig zyn, wanneer men in zynen boezem ee- nen onophoudiyken ftryd gevoelt, wanneer dan de insten boven’: de reden, nu weder de reden boven de lusten, de overhand hebben; wanneer men afkeurt, verfoeit , het geen men een oogenblik van te vooren gedaan heeft? Indien men eenig befef heeft van zeedlyke verpligting, hoe bitter zyn dan de verwytingen niet daaglyks, die wy van een knaagend gewisfen hebben te wagten; en hoe zoet, inte- gendeel, de ftrcelende gerustheid, die uit de bewustheid van welgedaan te hebben ontftaat! Een mensch, die ge- looft dat "er cen Opperwezen is, °t welk de wereld , zo wel in °t zeediyke als in °t natuurlyke, regeert, en dat, zo niet reeds in dit leeven Ñ voorzeker in eenc. toekomen 3 i de 482 DE DEUGD BEHOORT ALS EEN AANGEN. ZAAK de bedeeling, de zonde ftraffen , en de deugd beloonen zal: gen mensch, die overtuigd is, dat ’er eene eeuwigheid te wagten ftaat, waar in men gelukkig of rampzalig zyn zal, naar dat men deugdzaam of godloos geweest is ; dat de gos- den een alles overweegend geluk, de kwaaden eene alles overweegende rampzaligheid te wagten hebben ; dat dat ge- Juk of die rafnpzalighetd van niets anders zal afhangen, a van onze zeedlyke volmaaktheid, en dat, naar de maat van die volmaaktheid ,:on$ geluk grooter of kleiner wezen zal ; een mensch, leevendig overtuigd van deze gewigtige waar- heden , kam niet anders dan zyne zeediyke volmaaktheid als zyn grootfte doclwit befchouwen; hy moet zyne zecdlyke volmaaktheid boven alles behartigen. Alle voordeelen , hoe zeer zy ook zyne natuurlyke volmaaktheid bevorderen, hoe zeer zy ook zyne begeerten trekken, zyn in zyn oog niets waardig; zyn in zyn oog wezenlyke nadeelen , wanneer zy zyne zeedlyke volmaaktheid hinderen zouden. % Is voltrekt onmoogiyk , dat, zelfs reeds hier op aarde, een boos mensch gelukkig zy. Hy kan wel veele vermaaken genieten, hy kan zig zelven wel, in °t midden van zynen bedrieglyken voorfpoed, gelukkig agten; maar in die oo- genblikken , wanneer de begoocheling ophoudt, wanneer hy een vlugtig oog op het toekomende werpt, en den dood tc gemoet ziet, moet hy, indien hy eenen toekomenden ftaat geloeft, voor zyn lot beeven ; en gelooft hy geenen toeko- 7 ` vo E mer- GELEERD TE WORDEN. 183 menden Daat, wat een akelig niet heeft hy dan voor zig !: Behalven dat, hoe wordt de ondeugende niet geflingerd door zyne eigene driften! Wat eenen kryg voeren die niet in zynen boezem! Nu beftrydt de eerzugt den wellust, dan wederom de gierigheid. Nu pynigt hem eene om bloed, om voldoening / roepende wraakzugt, terwyl de vrees voor de gevolgen zynen arm niet.dan al beevende wapent. Dan knaagt een flaauw overblyffel van. verwaarloasde medelyd= zaamheid zynen boezem, door hem een gedechte van die verongelykingen te doen gevoelen, welken zyne lusten an- deren hebben aangedaan. Nu wederom vreest by voor de veragting en den haat zyner medeburgers. Dus,is zyn. hart alseen flagweld van ftrydige aandoeningen. De dengdzaame , integendeel , geniet eene innerlyke en ftreelende kalmte, Hy doet wel aan anderen , en geniet zyne eigene weldaaden. Hy heeft niets te vreezen, noch den haat , noch de wraak , zy- ner medeborgeren. Hy kan op hunne Beie en op hunne agting hoopen. En, dat meer is, hy weet dat hy eén by» zonder voorwerp is van de liefde der Godheid, die hem eens tot de hoogfte gelukzaligheid zal verheffen. Hy be- fchouwt den naderenden dood mer gelatenheid, als welke hem den ingang openen moet in ’t verblyf der-eindelooze volmaaktheid, ô Godsdienst, ô waarlyk hemelsch Ge- fchenk,.wat gronden voor dei deugd levert gy niet op! Wat deugdzaam mensch zou u niet beminnen? Gy., voors zeker, gy zyt de (terkfte (teunpilaar der menschlyke maat-, fchappy! d Oe Oe H "Freen, Em mt WAARNEEMING WEGENS DE GOEDE UITWERKING DER AB- SORBEERENDE MIDDELEN , IN GEVALLEN WAAR EEN - ‘SCHERP ‘EN VERGIFTIG ZUUR IS INGENOMEN, Door SCHUELER, Medicin de la Faculté de Montpellier. (PEsprie des Fournaux, O&obre, 1781.) en Bakker in deeze Stad, die, kort geleden, van een Rotkoortze geneezen, en daarby fterk aan den drank was, gevoelde, op zekeren morgen , terwyl hy in zyn Bak, kery werkte, eenen onlydelyken dorst. Hy verzogt aan de Meid om hem een groot glas warm water, met een weinig Zuiker te brengen) de Meid hem dit niet fchielyk genoeg brengende, riep hy haar toe, dat zy zig moest haas- N 4 ten s GA WAARNEEMING WEGENS ABSGRSEERENDE MIDDELEN, tén, doordien hy den dorst niet langer: konde weerftaan. Het Meisje , ontfteld door de haast van haar Meester, nam, in plaats van een ftuk Zuiker, een ftuk wit Vitriool , het welk zy in het glas met water wierp. De Bakker, gekweld door een hevigen dorst, die nog door het lange wagten vermeerderd was, dronk, in eene teug , agt tot tien oncen van dit Vitriool-water , zonder den misflag te ontdekken. Eenige minuten daarnaa , gevoelde de Man pynen in den omtrek van de Maag, en vervolgens in den geheêlen Onderbuik , welke terftond met braakingea en geduurige afgangen agtervolgd wierden. — — Hy dronk, beurtelings , Boter. en Oly, met Hui, gehoord hebbende dat dit een zeer goed middel in zoortgchke gevallèn was. Doch alle deeze olyagtige dingen, die ‘hy , naar maatc dat hy daarvan gebruikte , ook weder uitbraakte’, gaven geene verligting. Oe DO Hy had reeds byna een uur dit vergift in zyn Maag ge- had, toen ik by hem geroepen wierd. ` By hem komende, vond ik nog een gedeelte van het Vitriool E welk niet ont» bonden was, op den bodem van het glas leggen, en dus van het geval verzekerd zynde, liet ik hem „op ftaandcu voet, zo veel geprepareerde Krecfts-oogen inneemen , als maar eenigzins doenlyk was, en wel by tusfchenpooging telkens een goede eyer-lepel vol, zo dat hy byna een once daarvan gebruikte. ° -—" 2 ei ` De cerfte gifte van dt middel. verwekte. terftond’ eent: op- bruizing, die de pyn in de Maag veranderde in eéne, bran- dende hette , vergezeld met oprispingen, waarvan de Lyder den fmaak niet wist te befchryven , blyvende ondertusfchen zuuragtig. Dit fymptoma dyurde echter maar een oogen; blik, en in minder dan een uur tyds verdweenen alle de ‘Toevallen , die zig , vau den beginne , geopenbaard hadden. Ondertusfchen befpenrde de Lyder nog ecnige onaangena- me oprispingen uit de Maag, en deed, van tyd tot tyd, kleine poogingen tot braaken; vervolgens openbaarde zig op nieuws wederom de dorst. ` E Eenige droppelen Spiritus Nitri Dulcis, die ik hem in water het gebruiken, met oogmerk, om de Kreêfts-oogerf;, waarvan hy, buiten twyfel, meer ingenomen had , als noo- dig was tot gbforbeering van het Vitriool-zuur, te verzadir gen , verminderden daadelyk deeze oprispingen. De eetlust ftelde zig weder in, en de Lyder, nag dat hy eenig voedfel gebruikt hadt, ging om vier uuren SCHE: -gos avonds, volkomen gezond, wederom in zyne Ga SCHRIKENDIGE AANMERKINGEN, ENZ. 185 A e SCHEIKUNDIGE AANMERKINGEN , OMTRENT GEMEEN. RE- ` GENWATER ; MET LOODSTOF BEZWANGERD, Door W. VAN BARNEVELD, Lid van het Provintiaal Utrechts - Genootfchap , en Apotheker te Amfterdam. Us Regenwater met Loodftoffen kàn bezwangerd wors. den, en dat zulk- water fchadelyk is aan de gezand- heid, weeten byna alle menfchen. De Looden Regen bâkkén , zo als wy die in Amfterdam menigvuldig op -de zolders en onder de ftoepen hebben, zyn daarom by deg gemeenen Man zelfs in een algemeen mistrouwen , en zy, die "er maar enigzints buiten kunnen , bezigen het miet dan tot uitwendig gebruik. Oek geloove ik, dat "ër maat weinig of in het geheel geen Huisgezinnèn meer zyn ,..diè het water van een looden plat, het zy dat het dadelyk afy loopt, of, het zy, om het Looden plat te bewaaren:, dat het een zekeren tyd (DI ftaa, in hunnen Regenbak vétzae hielen. . Het is dan niet om gemelde redenen, dat ik de- ze aanmerkingen aan het licht brenge; maar ik ben ’er toe bewoogen , om eenig wantrouwen te verwekken , omtrent het Water, dat in Steenen bakken verzameld word, en nimmeg op. eenig Looden plat geweest is; want zodanig Water werd niet ‘verdagt, ën. men gebruikt het zelve met gerustheid, Ik heb verfcheideit: zoorten-van Water, uit Steenen-Ree genbakken , beproefd „met het gewoone fcheivogt Liquor Pre- batorius genaamd, in veele Apotheken te bekoomen. En indien my het zelwe twyffelagtig voorkwam , heb ik het flegts , door uitwafeming, in hoeveelheid doen verminderen , waar door de proef duidelyk wierd. Ik kan ’er in het algen meen van zeggen, dat, van vyftien Regenbakken, er wee befmet zyn, met Loodítof sen in het byzonder, dat "er die Regenbakken het meest , of, doorgaans, van aangedaan zvn, welke tuinen agter hunne: huizen hebben, of welker huizen metde Looden gooten zeer open aan de zonneftraalen y des zomers zyn bloot gefteld. Van het eene en andere zyn natuurkundige redenen te geven, en ik heb eenige Schei kundige Proeven genomen ,om de oorzaaken der bezwange= ring van zulk Water naar te {poaren. Om den aart van het Lood tot ons oogmerk te doen kene nen, zal ik er alleen van zeggen: | t Dat het van alle Meraalen , bet ligtst , door hitte N 8 l , fmelt, . H - 186 SCHEIKUNDIGE AANMERKINGEN Smelt , en zich onder eene vloeibaare gedaante vertoont, zo dat het, flegts een hitte van 216 graden hebbende, "e welk iets meer is dan van kookend water , wegvloeit. 2. Dat het met een weinig meer hitte terftond verkalkt , en Ter dadelyk een vlics op deszelfs gefmolten oppervlakte word waargenomen, het welk in de Apotheek Plumbum us- Zum genaamd word,. , Dat het met een vermeerderd vuur gemakkelyk ver- kalkt; en tot Goudglit en Menie gebrand word. 4. Dat het in Azyn,of Zuuren uit andere plantgewasfen , kan ontbonden en opgenomen worden. ge Dat het, aan den waasfem van die zuyren bloot ge- ‚feld , allengskens verbeeten en tot kalk -word , Lood wit genaamt. - Van wegen de kennis van déeze Eigenfchappen van het Lood , kunnen wy aanftonds de oorzaaken opmaaken , waar- door de water-befmetting ontítaat: de digtbebouwde Koop- mans- en Burger Huizen in de oude Stad , zyn er minder van ‘aangetast, dan de aanzienelykfte Huizen op de Heere- of Keizersgragten , en: dat wel om deeze twee redenen. I. Om dat de looden sooten: van deeze Huizen befmet worden met de afgewaaide bloezems en bladen der hooge Castanje-, Ypen-, Linden, of andere Boomen, zo wel in het Voorjaar, met de Bloemen, als in het Najaar, met de Bladen; wy weeten toch, dat deeze Huizen van vooren doorgaans hooge Boomen hebben „en van agteren, door der- zelver Tuinen, daar meest van voorzien zyn. De Bladen op de looden gooten , vooral die geen goeden afloop hebben , waardoor ze niet alleen voor dien dag, dat het regent, maar voor eenige dagen, nat blyven, beginnen wel dra te verzuuren , en vervolgens te rotten; zy mengen zich onder de opgewaaide ftof, vuilnis, en wat ‘er meer op zodanige gooten zyn mag, in ganfche menigte (*)3 zodat, al loopt e (*) Het zoude onze aandagt verdienen, of de kalkbrokjes van het dak in.de looden gooten gevallen, en aan de modder, in die gooten ondergemengd, geen byting aan het lood konden geffenen ; dan een proef, my van cen ervaren Geneesheer me- degedeeld, wegens het inwendig gebruik van de Oculi Cancri, in dit zoort van Colyken , om daar door het zuur van de lood- zuiker te verftompen, en regenwater, met Saturnina bezwan- gerd zynde, door byvoeging van Oculi Cancri of Creta , daar van te bevryden, het welk binnen weinig uuren te weeg gebragt word, bragt my te binnen, dat de kalk dezelfden dienst moest ķer- » OMTRENT REGENWATER; MET LOODSTOF BEZWANGERD. 187 de goot goed af, er nogtans , door deeze vermenging, pen modderige zelfftandigheid nablyft, die, naarmate, de trap van verzuuring fterker is , (want de Bladen kunnen niet rote ten, of moeten eerst dien trap der fermentatie pasfeeren ,) ook meer, in het lood doorbyt, en welke verzuuring de verrotting ten gevolge heeft, waardoor de ganfehe zelf{tan- digheid der Bladen vernietigd word, en er nablyft een aardagtig deel, dat de modderigheid in de goot vermeerdert, tevens met het wezentlyke Plantenzout,dat de doorbyting en ontbinding van hetlood fterk bevordert. De goot word, "na langduurige droogten, vervolgens weder door de regen bevogtigd; dit zout fmelt,en voert, door middel van het water zelve, de ontbondene Loodftoffe met zich tot in den Kegenbak. U. Om dat de Huizen, op de Heeren- en Keizers:grag- ten, enz. doorgaans dubbelde, ten minften, groote Tu zen, EH van boven minder betimmerd zyn, dan de Huizen jn het winkeldoend gedeelte der Stad, waardoor de Zon de gooten vryer kan befchynens daarenboven zyn de houten platte Lysten der Voorgevels, met lood gedekt, en van agteren voorzien van Platgooten, zomtyds 5 a 6 voeten breed; de daken hebben groote dakvenfters , omtrent wel ke men in het algemeen te weinig agt flaat , hoewel men anders het water van een looden plat laat wegloopen. De hitte der Zon is, in den Zomer, van die kragt, dat dezel- ve zeer gemakkelyk het oude lood, dat is, zulk lood, als door het weezentlyke zuur en «zout der planten verbeeten is, kan calcineeren, en tot loodwit branden, gemerkt de Metaalen door de aangebragte hitte, meer doorwarmen, dan andere Lichaamen;en deeze calcinarie heeft dadelyk de {melting van het Lood-zuiker ten gevolge. i verrigten, in Zulk bezwangerd water;alzo de alkalina terrestria meer verwandfchap hebben met het zuur, door ’t welk het Metaal verbonden is, en opgehouden word, als het Metaal zelve, en by welker verlies, het Metaal, onder de gedaante van een kalk, neergeploft werd. Dus de kalk, indien ze van wegens deszelfs kleine hoeveelheid in de gooten aanweezig , zo geen goed, ten minften ook geen kwaad, kan doen. 188 ECHEIKUNDICE AANMERKINGEN Is dit nu inderdaad zo in de Stad, dan kan men ligt af, leiden, hoe veel erger het gefteld moet zyn, op de Buiten- laatzen , alwaar de Boomen aan alle zyden van het Huis geplaatst zyn, en waarde Zon, ten minften op drie zy- den, het lood, dat aan het zelve behoort, ken befchynen 5 heeft een Huis aldaar een dubbeld dak, en kan de Zon tus- fchen de twee daken de goot befchynen , zo veel te erger, want de opgewaaide bladen zullen daar niet ligt weer af- waaijen , en de hitte is er groter, door de wederkaatzing, Om deeze myne ftellingen te bewyzen , (telde ik de volgende proeven in °t werk. i 1. Ik nam Spinagic, als de gemeentte groente die ik thans in dit fchrarle Voorjaar konde bekoomen, goot Ter een quantiteit water op, {tak "er een ftuk nieuw lood in, en ftelde dit te zamen in de Zon. Na dat her genoegzaam zuur was geworden, was het zelve ook reeds zo door het lood befmet, dat het water, met het gewaone fchcivogt beproefd, kentekens gaf van lood-bezwangering. 2. Ik had, van het voorleden Voorjaar af, tot zeker ein- de, bewaard, een hoevectheid ‘bloezem van Ypen-boomen, waar van onze Stads-gragter in menigte voorzien zyn, ‘en ruit welke ik, am het bederf der Lucht te beproeven, dat, ma het afvallen, daar uit voortkwam, het Phlogistike deel had doen uitgaan, en het overige, niet anders dan een verrotte zelfftandighcid gebleeven zynde, gedroogd , nog- tans met het Eslentiecle Zout voorzien was. Deeze ver- gaane bloezem nam ik, en ftelde daar een ftuk oud lgod in, wnangevuld met een genoegzaam deel water. Na agt dagen was het gefiltreerde water van die plantaartige zelltandig- heid, door het oude ftuk lood met loodítof bezwaungerd, toen ik het met voornoemde Liquor beproefde. 3. Ik nam een ftuk nieuw lood, befproeide het met wa- ter, waarin eenig wezentlyk zout van Plantgewasfen ont- bonden was, leide dit in een Boerhavifche ftoof den tyd „vaneen uur, met eene hitte van 12e graaden ‚ (want zoda nig eene hitte heeft de Zon dikwils op het midden des daages, In den Zomer;)ik befprocide het andermaal, en bragt het zelve weer in de ftoof; dit eenige reizen herhaald zyn- de, ftelde ik het lood in een hoeveelheid zulver water, er het zelve wierd, na dat het een tyd lang uitgetrokken was, fterk met loodftof bezwangerd. Ik zoude het in de Zon béproefd hebben, maar de grootfte warmte, die ik in April, in de Zon, met myn Thermometer heb waargenomen , was $2 graden, en de gemiddelde warmte is zer gering geweest. Vi OMTRENT REGENWATER, MET LOODSTOF BEZWANGERD. 789 Uit deeze eenvoudige Proeven ziet-men de uitwerking van zeer gering-bytende middelen op het lood, zo onheil- zaam voor de gezondheid, dat ‘er zeer veele perfoonen door aangetast worden , van het fmertelyke Cotyk van Poi- tou, dat, na deszelfs geneezing, nog zomtyds de rampza- ligfte ftaat van pynelyke en verlamde Ledemaaten ten ge- volge heeft, en van welke. ilk, zedert één Jaar, het genoe- gen gehad heb, eenigen door de Eleêtriciteit te geneezen, terwyl] anderen, nog werkelyk onder handen zynde, aan- merkelyk vorderen (*). Intusfchen is het der overweeginge waardig , waarom „ver- fcheiden Perfoonen, van het zelfde water drinkende, niet A algemeen, maar flegts zommigen, van het Colyk en Ver- lamming aangetast worden, lk heb gezien, dat één Per- foon van tien, die van het zelfde water dronken, aange tast wierd; dat twee van negen, vyf van agt, en ook één van drie Perfoonen, de uitwerkzelen van de Loedftoffe ondervonden: de reden van dit verfchynzel kan veelerlei zyn. | De eene Mensch drinkt meer Cofty en Thee, en dug ` meer water, ja tweemaal zo veel dan een ander. Een an- der weer minder Coffy of Thee en meer Bier , het welk van vlietend en dus zuiver water gebrouwen is. De Temperamenten der Menífchen kunnen ook verfchillen : de ontbondene Loodftof zal in een verzuurende Maag veel he- viger werken ; fommigc Meníchen drinken veel, anderer weinig of in het geheel geen, Wyn , en gebruiken fpaar- zaam Azyn , zulken ftaan minder bloot voor de uitwer- king. Deeze weer gebruiken meer vet, olie of melk , waar- door de vergiftige Loodftof verzagt word, en zo kunnen ‘er meer omftandigheden weezen , die voor- of nadeel, door hunne tusfchenkomst, te weeg brengen. Ik zal hier eenige behoed-middelen , die eenvoudig en min | Oste (*) Welke uitkomften orize oude Geneesheeren toch wel géhad hebben , van het inwendig gebruik der Saccharum Satur- ni in de ongelukkig uitgedagte Tza antiphthifica; en welke uit- komften, in andere vermengingen, van welke de meeste oude Medici over de Venerifche zickten gewaagen ?is het dmtihefticor Poterii daarom ook niet te verwerpen? want alfchoon in deze zamenftelling Tin,gebezigd word , zo kan men nogthans zeldert verzekerd zyn, Tin, zonder inmenging van Lood, aan te treffen. iĝo SCHEIKUNDIGE AANMERKINGEN , ENZ. kostbaar zyn, voor het onheil, dat dit met lood bezwar- gerd water te weeg brengt, aan de hand geeven. Het {preekt van zelf ,dat niemand ooit water uit een looden Bak , of van eenlooden plat , tot inwendig gebruik moet bezigen. Voorts , indien het lood zo wel van de vorst van het Huis als van de Gooten, al te oud, dat is, broos en doorbeeten is, moet men er vooral niet op vertrouwen. Men zou de Gooten met planken kunnen bedekken, waar door dezelve van de inwaajende bladen ,en de hitte der zonneftraalen , be- vryd blyven , of kon de vorst des winters niet fchaden, de loode Gooten met halve verglaesde witte ftcentjes, m Ci- ment gelegt, kunnen bekleeden. Men moet de loode Goo- ten tweemaal in ‘het Jaar, ten minften ééns, en dan wel voor den winter, na het afvallen der Bladen , reinigen; de Gooten met vlakke naaden zoudeeren , op dat al het water wel afloope. Het water des Regenbaks tweemaal in het Jaar, met het Liguor Probatorius beptoeven, om zeker te zyn. Des morgens ‚de eetfte Emmer met water, die men vol pompt , tot geen inwendig gebruik bezigen , om dat het in de looden Bak der pomp en deszelfs pyp ver- nagt heeft. Het lood van de pompbak en pyp, die tot in de Regenbak daalt, moet mede niet oud zyn 5 want het Oranjewater dat men ons uit Ztaliën toezend in vertinde potten, en hier debiteert, neemt zelf Zo veel aan van het vertinzel, (t welk egter van een {legt zoort is,) dat het želve meest altoos met Loodítof bezwangerd word (*). Waar uit wy leeren , dat het eenvoudige water , zonder eenig byvoegzel, door het lood kan befmet worden. Amfierdam, 28. April, 1782. (*) Hoewel het pas vyf Jaaren geleeden is, dat men het vreemde Oranjewater vergiftigd vond, met Loodftoffen ; zo fchynt het thans reeds in het vergeetbock geraakt. Ik kan niet wel voorby dit hier aan te merken; want in de Parfumeurs Winkels verkoopt men nu, gelyk voorheen, niet anders als be- (met Oranjewater. Ik wenschte, dat men by de Parfumeurs wist, dat men dit Oranjewater, door byvoeging van kryt, kon herftellen: | Na. NATUURL. HIST. VAN DE LANGST. EN CEKUIFDE MEEZEN. IDE NATUURLYKE HISTORIE VAN DE LANGSTAARTIGE EN GEKUIFDE MEEZEN. (Volgens den Heer DE MONTBEILLARD , Medefchryver van ` den Heer DE BUFFON.) ` D: Langftaartige Mees, in °t Grieksch Auysuaes openes, itt "rt Latyn Parus Caudatus , in °t italiaansch Paronfino ; in "rt Fransch Mefange à longue Queue , in °t Engelsch Long - tailed Tit-moufe, in ’t Hoogduitsch Zahl-meife, kan niet wel beter onderfcheiden worden dan door zyn zeer langen Staart, waar van dit kleine Vogeltje ook veelal den bynaam ontleent. Deeze is, met de daad, langer dan het overige van ’t gehecle Vogeltje, en maakt alleen meer dan de helft van de langte uit. En dewyl deeze Mees voor °t overige een dun lichaam en (nelle vlugt heeft, zou men haar, als zy vliegt, voor een fchicht neemen, die de lugt klieft. ’t Is, ongetwyfeld , ter oorzaake deezer merka baare trek van ongelykheid , waar door dit Vogeltje van de Meezen verfchilt , dat RAY geoordeeld hebbe, ’t zelve geheel van dat Gezin te moeten afzonderen: maar, ver= mids het, in verfcheide andere veel weezenlyker eigen- fchappen , °t zelve zeer naby komt, zal ik het, met het meerendeel der Vogelbefchryveren , in °t zelve laaten. — Welk een andere Geflacht-naam zou pasfen aan een Keim Vogeltje met een korten en anderzins fterken Bek, ’t welk voornaamlyk zyn verblyf houdt in bosfchen , van eenen zeer leevendigen aart, en geen oogenblik in rust is: onophou= delyk bosch in bosch uit, van boom op boom, vliegt, langs de takken loopt , zig aan de pooten hangen gaat , in ec- ne maatfchappy leeft; op ’t gefchreeuw van zyns gelyken fchielyk toevliegt, Rupíen, Vliegen en andere Infeêten, en zomtyds Graänen eet , de knoppen van de boomen af- byt, een groot getal eyeren legt; en, eindelyk , volgens de nauwkeurigfte waarneemingen , de voornaamfte uitwen- dige characters der Meezen „en ,’t geen beflisfender is , dere zelver eigenfchappen en zeden heeft ? Voorts is dit Vo- geltje niet volftrekt van alle de Meezen afgezonderd, door zyn langen Staart, naardemaal het Baardmannetje, en hee Europftsch Hangnestje , dezelfde gedaante hebben, en al- leen in meer of min verfchillen. Wat het vervaardigen van het Nest aanbelangt, maaken de Langftaartige Meezen eenen tusfehenfoort', tusfchen e H 192 NATUURLYKE HISTORIE de Kool-meezen en het Europisch-hangnestje. Zy verbergert zich niet in het hol eens booms, zulk eene verblyfplasts zou lastig weezerl voor den langen Staart: zy hangen niets of ten minften zeer Zelden „ het Nest aan een draad op; maar maaken ’t vast op de boom-takken , drie of vict voeten boven den grond : de gedaante van het Nest is langwerpig en bykans rol-rond, van boven geflooten , met een ingang van omtrent eén duim over ’t kruis aan de zy- de, zomtyds. met twee openingen, tegen over elkander , om dus het ongemak, van zich te moeten omkeeren, te ontgadn: eene voorzofg, te noodiger , om dat de Staart- pengen zeer ligt, en op de mintte fchuuring uitvallen, van waar dit Vogeltje in "tr Fransch ook Perd fa Queue genaamd word. Zyn Nest verfchilt ook van het Europisch Hangnestje hier in, dat het veel grooter is, en veel nader aan het rol-ronde komt; het maakzel heeft ook die vast- heid niet, eu de omtrek is doorgaans niet voorzien met een. vooruitfteekenden rand; het buitenfte gedeelte is wit kruiden en mosch en ruwe ftoffen zamengefteld, en wan binnen voorzien met eene menigte vederen, ern niet met de wollige ftoffe van de willige boomen en andere planten, die het Eurepisch Hangnestje gebruikt (*). De Langftaartige Meezen leggen tien , veertien, ja twin- tig Eitjes, alle bykans verborgen onder de pluimen, in ’ Nest zamengebragt. Deeze Eitjes hebben de grootte van een Hazelnoot; eene rood gtige band loopt over een graaus wen grond, die, na het dikke einde, helderder wordt. De Jongen blyven den geheelen Winter by den Vader en Moeder, dit maakt, dat men ze, in dat Jaat-faifoen y by benden van twaalf- of vyftien zamen ziet vliegen, een zwak fchoon helder geluid flaande , enkel om elkander te roepen: maar, met den Voortyd, neemt die zang een nieu- wen en veel aangenaamer toonval aan. ARISTOTELES verzekert, dat deeze Vogeltjes zich in ’t Gebergte onthouden ; BELON zegt ots, dat hy ze in alle Landen waargenomen hebbe, en BELON hadt gereisd; hy voegt Ter by, dat ze zeldzaam de Bosfchen verlaaten , omt in de Tuinen te komen; wiLLucuHBy leert ons, dat ze, in Engeland meer de Tuinen, dan het Gebergte bezoeken : HEBERT is van ’t zelfde gevoelen als wirLucHBY , zyne e vers (*) Zie de Natuurlyke Hist. van dit Vogeltje, in ons Mert. gelwerk. bl; 103. | æ VAN DE LANGSTAART. EN GEKUIFDE MEEZEN. 198 verzekering alleen tot den Wintertyd bepaalende: volgens GESNER vertoonen zy zich niet dan in koud weer, en ont- houden zich op moerasfigg plaatzen en onder het riet , van hier worden ze ook Riet-meezen geheeten. De Heer DAUBENTON , de Fonge, heeft op't einde van December ge- heele vlugten gezien ms Kopings tuin, en my verklaard, dat men ze vry algemeen in de Bósfchen van Boulogne ` aantreft: eindelyk zeggen eenigen dat zy "e Winters over- Neven : anderen dat zy tot de Trekvogelen behooren 3 noch anderen , dat ze veel laater komen dan de andere Meezen , van waar ze ook den naam van Sneeuw-meezen draagen. Alle deeze berigten, alle deeze tegenftrydige waarneemins gen, kunnen, myns bedunkens, waar zyn: ten dien einde hebbe men alleen te veronderftellen , °t geen zeer waar- fchynlyk is, dat deeze Vogeltjes van leevenswyze verande- ren naar de omftandigheden van plaats en tyd, dat zy bly- ven waar zy ’t goed hebben, en reizen om een beter plek te vinden , dat zy zich op ’t Gebergte, of in de Vlakte, op drooge eu moerasfige Plaatzen , in Bosfchen of Tuinen, onthouden; met één woord, overal waar zy een eigenaare tig voedzel en de gemakken des leevens aantreffen. Wat hier ook van zyn moge, zelden laaten zy zich in een Vo- gelknip vangen, en het vleesch is niet goed tot fpyze. , De Pluimadie der Langftaartige Meezen is los, en ge- lykt naar zeer lang dons. Zy hebben eene foort van zwar te wenkbrauwen, en de bovenfte oogleden oranje geel 3 dan deeze kleur ziet men niet in de opgezette Vogeltjes 3 het bovenfte van den Kop,de Gorgel „en’t geheele Onder- lyf, is wit, met zwart gefchaduwd op de Borst, en zom. tyds met rood geverfd op den Buik, op de zyden, en onder den Staart; het achterfte gedeelte van den Hals zwart, van denzelven loopt een ftreep van dezelfde kleur over het geheele Bovenlyf , tusfchen twee breede roodag- tige flreepen; de Staart is zwart, met wit geboord; het voorfte der Vleugelen zwart en wit; de groote Vleugelpen- nen zyn zwart, de middelfte desgelyks, maar met wit ge- rand, uitgezonderd die "r digtst aan °t Lyf zyn, en de- zelfde roode kleur als de Rug hebben; de grondkleur der Plaimadie is donker aschgraauw ; de Bek zwart, maar graauw aan ’t einde; de Pooten zwartagtig. De witte ftreep van den Kop verbreedt zich min of meer, en neemt zomtyds zo veel weg van de zwarte zyd{treepen , dat de Kop geheel wit fchyne: in eenige is het beneden Lyf , JN, DEEL. MENGELW. NO. 5. d ge- 194 NATUURLYEE HISTORIE scheel wit. By de Wyfjes zyn de zydftreepen van den Xop alleen zwartagtig , of wit en zwart gemengeld, en de kleurèn der Pluimadie doen zich zo onderfcheiden niet op als in de Mannetjes. In zwaarte gaat dit Vogeltje het Goud- haantje niet te boven: de bykans altoos overeind en wild ftaande Pluimadie doet de Lengftaartige Mees grooter {chy- nen dan ze met de daad is. De geheele langte is ruim vyf duimen. De GEKUITDE MBES, in ’t Latyn Parus Crifkatas, mr Hoogduitsch Kobel- Heubel. Heiden-en Strusf-Meiss, mr Engelsch Crefted Titmoufe, in °t Fransch Mefange huppée , -in ’t Poolsch Sikora czubata , in "tr Deensch Top-meife , heeft dien naam van een aartig wit en zwart Kuifje „’t welk zich, ter hoogte van acht of tien Iynen , op den Kop verheft , de Pluimpjes zyn met eene fraaije geregeldheid opgezet: niet alleen heeft dit Vogeltje dit onderfcheidend cieraad ontvan- gen, het geeft een aangenaamen reuk van zich, die het krygt van de Jenever- en andere harstagtige boomen, waar op het zich doorgaans onthoudt. En, deeze voordeelen, welke fchynen te behooren aan de weelde der zamenleevin- ge, en zo bezwaarlyk zonder getuigen fchynen genooten te worden , weet het alleen, en in de wildíte eenzaamheid , te genieten, min volkomen misfchien , maar zeker veel gerus- ter. De Bosíchen , bovenal waar in veel Jenever. en Spar-. reboomen zyn, ftrekken deeze Vogeltjes tot de geliefdfte verblyvfplaatzen. Zy leeven Ter eenzaam, fchuwende het gezelfchap van andere Vogeltjes, en zelfs dat van hunne eigene foort; het gezelfchap van den Mensch. heeft , gelyk men ligt zal gelooven, niet veel aantreklyks voor hun , en zy zyn erte gelukkiger om. Het afgezonderd leeven en bet wantrouwen befchermen hun voor de listen der Vogelaaren, en zelden worden zy in knippen gevangen: vangt men ’er ten, men heeft er flegts een dood Vogeltje aan. Het wei- gert beftendig eenig voedzel te nuttigen, en welke kunfte- naaryen men gebruikt om zyn flaaverny. te verzagten , en zyn fmaak voor vryheid te bedriegen, men heeft het nog zo verre niet kunnen brengen, dat het in den opgeflooten Daat is blyven leeven. Te deezer oorzaake zyn de Gekuifde Meezen weinig bekend; men weet alleen dät zy, in de zo xeer geliefde eenzaamheid, zich voeden met Infeêten , wel- ken zy op de boomen vinden of in de vlugt vangen, en dat ‚zy het uitfteekend kenmerk der Meezen hebben, te weeten, . dat van eene groote vrugtbaarhcid. Van alle Landfchappen in Frankryk is Normandye het Ges l WESt g VAN DE LANGSTAART. EN GEKUIFDE MEEZEN. 195 west, waar de Gekuifde Meezen menigvúldigst voorkomen. SALERNE zegt, dat men ze in Orleans noch omftreeks Pa- rys kent. Dron heeft er niet van gefprooken, even min doet het OLINA, en het blykt dat At DROVANDUS ze nooit gezien hebbe. Zweeden aan den eenen, en het Noorden van Frankryk aan den anderen kant, fchynen de grenspaa- len van de omzwervingen deezer Vogeltjes uit te maaken. 