Biblia Sacra, dat is de geheele Heilige Schriftuer bedeeld in het Oude en Nieuwe Testament; deze uitgaef vervat alle de boeken van het Oude Testament die in den Hebreeuwschen tekst zyn
4 Straffende de zee, en die verdroogende : en alle de vloeden uitdroogende. Basan is krank geworden, en Carmelus, en de bloeme van Libanus is verdwenen : 5 De bergen zyn beroerd van hem, en de heuvelen zyn verwoest : en de aerde heeft gebeefd van zyn aenzigt, en de wereld, en alle die daerin woonen. 6 Wie zal voor het aenzigt van zyne ver- bolgenheid staen? en wie zal wederstaen in de gramschap van zynen razenden toorn? zyne verbolgenheid is uitgestort als een vuer : en de steenrotsen zyn gesmolten van hem. 7 Den Heere is goed, en versterkende in den dag der tribulatk) : en kennende degene die op hem hopen. 8 En in den voorbygaenden overvloed zal hy eene voleindinge maken van zyne plactse : en de duisternissen zullen zyne vyanden vervolgen. 9 Wat denkt 'gy tegen den Heere? hy zal ccne voleindinge maken : daer zal gecne dubbele tribulatie opstaen. 10 Wantgelyk de doornen malkander om- vangen, alzoo is den macltyd van hen die te zamen drinken : zy zullen vernield worden als de stoppele vol droogheid. 41 Uit u zal uitgacn die kwaedheid denkt tegen den Heere : met der herte overleg- gende overtredinge. 12 Dit zegt den Heer : Is het dat zy vol- maekt zyn : en alzoo vele, zoo zullen zy aldus heel geschoren worden, en hy zal doorgaen : ik heb u gekastyd, en ik zal u voorts niet meer kastyden. 13 En ik zal nu zyne roede breken van uwen ru gge, en uwe banden zal ik van een trekken. 44 En den Heer zal over u gebieden, uit uwen naem zal niet meer gezaeid worden : van uws Heeren huis zal ik het gesneden en gegoten beeld dooden, ik zal uw graf stel- len, want gy zyt ongeëerd. 15 Ziet, op de bergen zyn de voeten van dengenen die blyde boodschappen brengt, en verkondigt den vrede : Juda viert uwe feestdagen, en betaelt uwe beloften : want hy zal niet meer daertoe doen dat Belial in u doorga : hy is geheel te niete gegaen. KAPITTEL 11. HY is opgeklommen die voor u ver- strooijen zal, die bclegginge bewaren zal, aenschouwt den weg, versterkt de len- denen, maekt de kracht zeer vroom. 2 Want den Heere heeft Jacobs hooveerdy vergolden, gelyk de hooveerdy van Israël : want de verwoesters hebben ze verstrooid, en hunne ranken hebben zy verdorven. 3 Den schild van zyne sterken is vurig, de mannen des heirs zyn in roode kleedden de getuigen van den wagen zyn vurig in den dag van zyne bercidinge, en de dryvers zyn ontslapen. 4 In de wegen zyn zy verstoord gevyeest : de wagens zyn in stukken gestooten in de straten : hun aenzien gelyk lampen, als bliksemen allezins loopende. 5 Hy zal zyher, sterken gedenken, zy zullen vallen in hunne wegen : zy zullen haestiglyk op hare muren klimmen, en de lommertente zal bereid worden. 786 DEN PROFEET NAHUM, 111. 6 De poorten der vloeden zynopengedaen, en den tempel tot der aerde toe afge- broken. 7 En den ruiter is gevangen weggeleid : en hare dienstvrouwen werden gedreven, zuchtende als duiven , murmurerende in hare herten. 8 En Ninivc als eene visscherye der wate- ren zyn hare wateren : maer zy hebben ge- vloden : staet, staet;' en daer is niemand die wederkeere. 9 Rooft het zilver, rooft het goud : en daer is geen einde der rykdommen van alle de lustige vaten die men begeeren mogte. 10 Zy is gebroken, en gespleten, en ver- scheurd : en het herte is verdwynende, en daer is eene lammigheid der knieën, en eene ontbreking in alle de nieren : en de aenzigten van hen allen zyn als de zwartheid van den potte. 44 Waer is de wooninge der leeuwen , en de weide van der leeuwen welpen, waertoe dat den leeuw gegaen is, dat hy daerbinnen komen zoude , het welp eens leeuws, en daer is niemand die ze vervare? 42 Den leeuw heeft genoeg gevangen voor zyne jongen, en hy heeft voor zyne leeuwin- nen gedood : en hy heeft zyne spelonken met den roof vervuld, en zyne rustplaetse met buit. 43 Ziet ik tot u, zegt den Heere der heir- scharen, en ik zal ontsteken tot den rook uwe wagens, en het zweerd zal uwe leeuw- kens eten : en ik zal uwen roof van de aerde verdryven, en de stemme van uwe boden zal niet meer gehoord worden. KAPITTEL III. WEE gy moordadige stad, die vol logene en roovery zyt : den roof zal Van u niet gaen. 2 Het geluid der zweepen, en het geluid van gedruisch der raderen, en de wrinschen der peerden, en der hittige wagens, en der ryders daerop klimmende : 3 En der blinkende zweerden, en der glinsterende spiesen, en der verslagene menigte, en des zwaren vals : en daer is geen einde der doode ligchamen, en zy zullen vallen over hunne ligchamen. 4 Om de menigte van de onkuischheden der schoone en aengename hoere, die too- veryen heeft, die de heidenen verkocht heeft in hare onkuischheden, en de geslaehten in hare tooveryen : 5 Ziet, ik kome tot u, zegt den Heere der heirscharen, en ik zal uwe schamelheden ontdekken in uw aenzigt, en ik zal den hei- denen uwe naektheid toonen, en den koning- ryken uwe schandelykheid. 6 En ik zal op u werpen de afgrysselykhe- den, en ik zal u versmaedheden aendoen, en ik zal u stellen tot een exempel. 7 En het zal zyn : dat al die u ziet, zal van u vlieden, en zeggen : Ninive is verdorven: wie zal het hoofd op u schudden? van waer zal ik u eenen trooster zoeken? 8 Zyt gy beter dan Alexandria der volken, die in de vloeden woont? de wateren zyn rondom haer : wiens rykdommen zyn de zee : de wateren zyn hare muren. 9 Het Moorianenland is hare sterkheid, enEgypten, en daer is geen einde. Africa en de Libyanen zyn in uwe hulpe geweest. 10 Maer die is zelve ook in deovervoeringe geleid in de gevangenisse : hare kleine kinderen zyn dood gestooten in het hoofd van alle straten, en op hare edelen hebben zy het lot geworpen, en alle hare overste lieden zyn vastgesteld in veteren. 44 En daerom zult gy ook dronken ge- maekt worden, en versmaed wezen : en gy zult hulpe zoeken van den vyand. 42 Alle uwe sterkten zyn als de vygeboo- men met hunne vroege vygen : is het dat zy geschud worden, zoo zullen zy vallen in den mond des eters. 13 Ziet, uw volk is als vrouwen in het midden van u : de poorten uws lands zullen uwen vyanden ter openinge ontploken worden, het vuer zal uwe grendelen ver- slinden. 44 Schept voor u zeiven water om de be- legginge, regt op uwe bolwerken : gaet in het° slyk, en treedt, ondertredende houdt den baksteen. 45 Daer zal u het vuer eten : gy zult met den zweerde vergaen, het zal u verslinden als den kruidworm : wordt vergaderd als de kruidwormen : wordt vermenigvuldigd als de springhanen. 46 Gy hebt uwe koopmanschappen meer gedaen dan de sterren des hemels zyn : den kruidworm beeft zich uitgespreid, en is weggevlogen. 47 Uwe 'hoeders waren als springhanen : en uwe kleine kinderen als de springhanen der springhanen, die te zamen zitten in de tuinen in den dag der koude : de zonne is opgestaen, en zy zyn weggevlogen, en hunne plaetse is niet bekend geweest waer zy ge- weest zyn. 48 Uwe herders hebben gesluimerd, ko- ning van Assur : uwe prinsen zullen begra- ven\vorden : uw volk is verborgen geweest in de bergen, en daer is niemand die ze vergadere. 49 Uwe vernielinge is niet duister, uwe wonde is de allerkwaedste : alle die uw gehoor gehoord hebben, hebben hunne hand te zamen gedrukt over u : want over wien is uwe kwaedheid altyd niet gegaen ? DEN PROFEET HABACUC. KAPITTEL I. DEN last, die Habacuc den profeet gezien heeft. 2 Heere, hoe lange zal ik roepen, en gy zult niet verhooren? Hoe lange zal ik tot u kryschen geweld lydende, en gy zult niet zalig maken? 3 Waerom hebt gy my de boosheid ge- toond en den arbeid, om te zien den roof en de ongeregtigheid tegen my? en het oordeel is gedaen, geweld gaet over het regt. 4 Daerom is de wet verscheurd, en het oordeel is ten einde niet gekomen : want den ongoddelyken heeft de overhand tegen den regtveerdigen, daerom gaet daer een verkeerd oordeel uit. 5 Aenziet onder de heidenen, en beziet : en verwondert u, en wordt verbaesd : want daer is een werk gedaen in uwe dagen, het- welk niemand gelooven zal als het verteld zal worden. 6 Want ziet, ik zal de Chaldeen verwekken, een bitter en snel volk, wandelende op de breedheid der aerde, om dat het bezitten zoude de tabernakelen die zyne niet zyn. 7 Het is grouwelyk en vervaerlyk : uit hem zeiven zal zyn oordeel en last komen. 8 Zyne peerden zyn ligter dan luipaerden, en rasscher dan de avondwolven ; en hun rosvolk zal verre uitgespreid worden : want hun rosvolk zal van verre komen, zy zullen vliegen als den arend haestende om te eten. 9Zy zullen alle tot den roove komen, hun aenzigt zal een brandende wind zyn : en hy zal als het zand de gevangenisse ver- gaderen. * 40 En hy zal van de koningen triomferen, en de tirannen zullen zyn geksmaren zyn : hy zal op alle de sterkten lagchen, en hy zal eenen dyk te hoop brengen, en die in- nemen. 11 Dan zal den geest veranderd worden, en doorgaen, en hy zal vallen : deze zyne sterkheid is zyns Gods. 12 En zyt gy niet van het beginsel Heere myn God, myn heiligen, en wy zullen niet sterven? Heere gy hebt hem tot ecne straffe gesteld : en den sterken hebt gy gefondeerd om dat gy hem straffen zoudt. 13 Uwe oogen zyn zuiver, dat gy geen kwaed zien zoudt ; en gy zult niet mogen zien tot de boosheid. Waerom ziet gy op degene die booze dingen doen, en waerom zwygt gy als den ongoddelyken verslindt dengenen die regtveerdiger is dan hy ? 14En gy zult de menschen maken als vis- schen der zee, en als het kruipende gedierte dat geenen prins heeft. 15 Hy heeft het geheel met den angel op- geheven, hy heeft het getrokken in zyn vischnet, en hv heeft het vergaderd in zyn net. Daerom zal hy blyde zyn en zich ver- heugen.. 16'Daerom zal hy zynen vischnette slagt- offer offeren, en zynen nette sacrificie doen : want daerin is zyn deel vet geworden, en zyne spyze is uitverkoren. 17 Daerom heeft hy dan zyn vischnet uit- gespreid, en hy zal niet sparen altyd de heidenen dood te slaen. KAPITTEL II. OP myne hoede zal ik staen, en ik zal my- nen gang vastmaken op de sterkte : en ik zal beschouwen, opdat ik zien mag wat my gezeid wordt, en wat ik antwoorden zal tot dengenen die my berispt. 2 En den Heere heeft my geantwoord, en gezeid : Schrvflhet visoen,en legt het breed uit op de schryftafelkens: opdat hyhetover- loope die het leest. 3 Want het visioen is nog verre, en het zal openbaren ten einde, en het zal niet liegen. Is het dat het toeft, zoo verwacht het : want het zal komende komen, en zal niet toeven.. 4 Ziet, die ongeloovig is, diens ziele zal niet regt zyn in hem zclven : maer den regt- veerdigen zal in zyn geloove leven. 5 En' gelyk den wyn dengenen die hem drinkt bedriegt : alzoo zal een hooveerdig man zyn, en hv zal niet versierd worden : die zyne ziel als de helle verbreid heeft : en hy is gelyk de dood, en hy wordt niet ver- vuld :cn hy heeft tot zich vergaderd a c de heidenen, en tot zich gehoopt alle volken. 6 Zullen alle deze op hem niet cene gely- kenisse nemen, en de sprake van zyne raed- selen : en men zal zeggen : Wee hem die vermenigvuldigt dat het zyne niet is? hoe 7 SS DEN PROFEET HABACUC, III lange bezwaert hv ook tegen zich zeiven dik slyk? 7 Zullen zy niet onverzienlyk opstaen die u byten zullen : en zullen zy niet gewekt worden die u verscheuren, en gy zult hun tot een roof wezen. 8 Want gy hebt veel volken beroofd, zoo zullen zy u alle berooven die daer overge- bleven zullen wezen van de volken, om des menschen bloed, en om de boosheid des lands der stad, en alle dergenen die daerin woonen. 9 Wee dengenen die kwade gierigheid vergadert voor zynen huize, dat zyn nest mogt in het hooge wezen, en hy meent dat hy verlost wordt uit de hand des kwaeds. 10 Gy hebt uwen huize beschaemdheid gedacht, gy hebt veel volken heel in stuk- ken gehouwen, en uwe ziel heeft gezon- digd. \ l Want den steen zal uit den muer roe- pen : en het hout dat onder de gebinselen der timmeragien is, zal antwoorden. 12 Wee die eene stad timmert in het bloed, en bereidt eene stad met boos- heid. 13 Zyn deze dingen niet van den Heer der heirscharen? Want de volken zullen arbei- den in veel vuers : en de heidenen te ver- geefs, en zy zullen gebreken. 14 Want het land zal vervuld worden, dat zy kennen zouden de glorie des Heeren, als wateren de zee overdekkende. 15 Wee die zynen vriend te drinken geeft, doende zyne galle daerin , en dronken makende, om dat hy zyne naektheid zien zoude. 16 Gy zyt vervuld met schande voor glorie : drinkt gy ook, en ontslaept : den kelk van des Heeren regter hand zal u omvangen, en de uitbrakinge der schande op uwe glorie. 17 Want de boosheid van Libanus zal u overdekken, en de verwoestheid der dieren zal ze vervaren van des menschen bloed, en van de boosheid der aerde, en der stad, en alle dergenen die daerin woonen. 18 Wat helpt het gesneden beeld, dat zyn maker dat gesneden heeft, het gegoten, en 1 bedriegelyk beeld? dat zyn 'maker in het j maeksel gehoopt heeft, dat hy stomme afgo- denbeelden maken zoude. 19 Wee die den houte zegt : Ontspringt : \ Staet op, den zwygenden steen : meent gy | dat hy het zal mogen leeren? Ziet dezen is | overdekt met goud en zilver, en daer is geen geest in zyn binnenste. 20 Maer den Heere is in zynen heiligen tempel : laet van zyn aenzigt zwygen geheel aerdrvk. KAPITTEL III. HABACUCS gebed voor de onwetenhe- den. 2 Heere, ik heb uw gehoor gehoord, en ik heb gevreesd. Heere, uw werk is in het midden der jaren, maekt het levende : in het midden der jaren zult gy het bekend maken : als gy zult gram wezen, zoo zult gy der bermhertigheid gedenken. 3 God zal van het zuiden komen, en den heiligen van den berg Pharan. Altyd. Zyne glorie heeft de hemelen bedekt : en de aerde is vol van zynen lof. 4 Zyn schynsel zal als een licht zyn : hoornen zyn in zyne handen : Daer is zyne sterkheid verborgen : 5 Voor zyn aenzigt zal de dood gaen. En den duivel zal voor zyne voeten uitgaen. 6 Hy heeft gestaen, en de aerde gemeten. Hy heeft aengezien, en van een gescheiden de heidenen : en de bergen der wereld zyn vernield. De heuvelen der wereld zyn nedergekromd, van de wegen zyner eeu- wigheid. 7 Om de boosheid heb ik gezien de tenten van het Moorianenland, de vellen des lands van Madian zullen verstoord worden. 8 Zyt gy tegen de vloeden gram, ö Heere? of is uwe razende gramschap op de vloe- den ? of uwe verbolgenheid in de zee ? Die op uwe peerden klimt : en uwe wagens zyn behoudenisse. 9 Verwekkende zult gy uwen boge ver- wekken : de eeden den geslachten die gy gesproken hebt. Altyd. Gy zult de vloeden der aerde snyden : 10 De bergen hebben u gezien, én zyn droevig geweest : den stroom der wateren is overgegaen. Den afgrond heeft zyne stemme gegeven : de hoogWd heeft hare handen opgeheven. 11 De zonne en de mane hebben gestaen in hare woonstede, in het licht van uwe pylen zullen zy gaen, in het blinksel uwer blinkende speere. 12 Met eene grimminge zult gy de aerde vertreden : in de razende gramschap zult gy de heidenen verbaesd maken. 13 Gy zyt uitgegaen ter zaligheid uws volks f ter zaligheid met uwen gezalfden : Gy hebt het hoofd geslagen van des ongod- delyken huis : gy'hebUict fondament ge- bloot tot den hals toe. 14 Gy hebt zyne schepteren vennaledyd, den hoofde van zyn oorlogsvolk, komende als een stormenden wind om im te ver- strooijen. Hun verheugen is gelyk van oen/n die den armen verslindt in het verborgen. 15 Gy hebt in de zee eenen weg gcmaeki uwen peerden, in het slyk van veel wateren. DEN PROFEET 46 Ik heb gehoord, en myn buik is heel ontsteld geweest : van de stemme hebben myne lippen gebeefd. Laet den etter in myne beenderen gaen, en laet hem onder my uitloopen : Opdat ik mag rusten in den dag der tribulatie : dat ik mag opklimmen tot ons gegord volk. 17 Want den vygeboom zal niet bloeijen : en daer zal geen groeisel wezen in de wyn- gaerden. Het werk van den olyfboom zal SOPHONIAS, 1. ™y liegen : en de velden zullen geene spyze voortbrengen. Het kleine vee zal van den schaepstal afgesneden worden : en daer zal geen groot vee wezen aen de kribben. * 18 Maer ik zal in den Heere blyde zyn : en ik zal mv verheugen in God mynen Jesus. 19 God den Heer is myne sterkheid : en hy zal myne voeten stellen als der herten. En den verwinner zal my leiden op myne hoogten zingende met psalmen. DEN PROFEET SOPHONIAS. KAPITTEL I. HET woord des Heeren dat geschied is tot Sophonias den zoon Chusi, des zoons Godolias, des zoons Amarias, des zoons Ezechias, in de dagen van Josias Amons zoon des konings van Juda. 2 Vergaderende zal ik het al vergaderen van het aenzigt der aerde, zegt den Heer : 3 Vergaderende den mensch en het vee, vergaderende het gevogelte des hemels en de visschen der zee : en de ongoddelyken zullen de nederlage hebben : en ik zal de menschen vernielen van het aenzigt der aerde, zegt den Heer. 4 En ik zal myne hand uitsteken op Juda, en op alle de bewooners van Jerusalem : en ik zal van deze plaetse te niete doen de blevelingen van Raai, en de namen der tempelbcwaerders met de priesters : 5 En degene die op de daken aenbidden het heir des hemels, en aenbidden en zwe- ren by den Heere, en zweren by Melchom. 6 En die zich afkeeren van achter den rugge des Heeren, en die den Heere niet gezocht hebben, noch naer hem gevracgd 'hebben. 7 Zwygt van hel aenschyn des Heeren Gods : \vant des Heeren dag is by, want den Heere heeft eene slagtofferande bereid, hy heeft zyne geroepenen geheiligd. 8 En het zal wezen : in den dag van des Heeren slagtofferande, dat ik zal verzoeken op de prinsen, en op des konings zonen, en op alle degene die gekleed zyn met vreemde kleedinge : 9 En ik zal verzoeken op een iegelyken die vermetelvk wandelt op den dorpel op dien dag : die het huis des Heeren huns Gods vervullen mei ongeregligheid en be- drog. 10 En in dien dag, zegt den Heer, zal wezen eene stemme des geroeps van de poorte der visschen, en een gehuil van de tweede, en eene groote vernielinge van de heuvelen. 11 Huih gy bewooners van Pila : al het volk van Chanaan heeft gezwegen, zy zyn alle vergaen die omwonden waren met zilver. 12 En het zal wezen, in dien tyd : ik zal Jerusalem onderzoeken met lichters, en ik zal verzoeken op de mannen die gevestigd zyn in hunne drekken : die in hunne her- ten zeggen : Den Heer zal niet wel doen, en hy zal niet kwalyk doen. 13 En hunne sterkheid zal wezen tot eene beroovinge, en hunne huizen tot eene woes- tyne : en zy zullen huizen timmeren, en die niet bewoonen : en zy zullen wyngaer- den planten, en hunnen wyn niet drin- ken. 14 Den groolen dag des Heeren is naby, hy is naby, en uitermate zeer snel : de stemme van des Heeren dag is bitter, daer zal den sterken gepynigd worden. 15 Dien dag is een dag der gramschappe, een dag der tribulatie' en der benaeuwd- heid, den dag der verderfenisse en der ellendigheid, den dag der duisternissen en der donkerheid, den dag des nevels en des onweders, 16 Den dag der trompet en des geklanks op de beslotene steden, en op de hooge hoeken. 17 En ik zal de menschen kwellen, en zy /uilen wandelen als blinden, want zy heb- ben den Heere gezondigd : en hun bloed zal uitgestort worden gelyk aerde, en hunne ligchamen als drekken. 18 Maer ook zal hun zilver en goud hen niet mogen verlossen til tien dag van des 790 DEN PROFEET SOPHONIAS, II. III. Heeren gramschap : met den vu re van zynen heeten toorn zal het geheele aerdryk ver- slonden worden, want hy zal eene volein- dinge met haeste maken alle dengenen die de aerde bewoonen. KAPITTEL II. OMT te zamen, vergadert u, gy onmin- nelyk volk : 2 Eer dat het bevel bare als stof den voor- bygaendcn dag, eer dat over u kome de gramschap van des Heeren razenden toorn, eer op u kome den dag der verbolgenheid des Heeren. 3 Zoekt den Heere alle gy zachtmoedigen der aerde, die zyn oordeel gedaen hebt : zoekt den regtveerdigen, zoekt den zacht- moedigen : of gy eenigzins mogt verborgen worden in den dag van des Heeren razenden toorn. 4 Want Gaza zal verdorven wezen, en i Ascalon tot eene woestyne, Azoten zullen zy in den middag uitwerpen, en Accaron zal uitgeroeid worden. 5 Wee u die bewoont het zeelken der zee, gy volk der verdorvenen : het woord des Heeren is op u Chanaan der Philistynen land, en ik zal u verderven alzoo dat er geen bewooner zyn zal. 6 En het zeelken der zee zal eene ruste der herders wezen, en schaepstallen des vees : 7 En zyn zeelken dengenen die gebleven zal wezen van Judas huis : daer zullen zy gevoed worden, in de huizen van Ascalon zullen zy tegen den avond rusten : want den Heer hun God zal ze verzoeken, en hy zal hunne gevangenisse aikeeren. 8 Ik heb het verwyt van Moab gehoord, en de blasphemien der kinderen van Ammon : die zy mynen volke verweten hebben, en zy zyn groot geworden op hunne palen. 9 Daerom zoo waerachtiglyk als ik leve, zegt den Heer der heirscharen Israëls God, Moab zal als Sodoma wezen, en de kinderen van Ammon als Gomorrha, droogheid der doornen, en hoopen zouts, en eene wilder- nisse tot in der eeuwigheid : de blevelingen myns volks zullen ze rooven, en de over- geblevenen myner lieden zullen ze bezitten. 10 Dit zal hun geschieden om hunne hooveerdigheid : om dat zy geblasphemeerd hebben, en grootmoedig geweest zyn over het volk des Heeren der heirscharen. 14 Den Heer is grouwelyk over hen, en hy zal vernielen alle de goden des aerdryks : en de mannen zullen hem aenbidden van hunne plaetse, alle de eilanden der heide- nen. 42 Macr ook gy Moorianen zult gedood wezen met mynen zweerde. 13 En hy zal zyne hand uitreiken over het noorden, en hy zal Assur verderven : en hy zal de schoone tot eene woeslyne stellen, en tot eene plaetse zonder weg, en als eene wildernisse. 14 En de kudden zullen in het midden van hacr rusten, alle de beesten der heidenen : en den onocrotalus en den egel zullen bin- nen hare dorpelen woonen : de stemme van dat er zingt in de venster, de rave op den oversten dorpel : want ik zal hare magt ver- minderen. 15 Dit is de glorieuse stad woonende met betrouwen : die in haer herle zeide : Ik ben het, en buiten my is geene andere meer : hoe is zy geworden tot eene woestyne, eene rustplaetse der beesten? al die door haer gaet zal wispelen, en zyne hand roeren. KAPITTEL III. WEE u gy verwekster, en verloste stad, gy duive. 1 Zy heeft de stemme niet gehoord, en zy heeft het kastydende onderwys niet ontvan- gen : in den Heere heeft zy zich niet be- trouwd, tot haren God heeft zy niet ge- naekt. 3 Hare prinsen in het midden van haer waren als brieschende leeuwen : hare reg- ters waren als wolven des avonds, zy lieten niet over tot 's morgens toe. 4 Hare profeten waren ontzinnig, onge- trouwe mannen : hare priesters hebben het heilig besmet, zy hebben onregtveerdiglyk gedaen tegen de wet. 5 Den regtveerdigen Heere in het midden van haer zal geene ongeregtigheid doen : vroeg, vroeg zal hy zyn oordeel in het licht geven, en het zal niet verborgen wezen : en den ongeregtigen heeft zich niet ge- schaemd. 6 Ik heb de heidenen vernield, en hunne hoeken zyn gebroken : hunne wegen heb ik woest gemaekt, mits dat er niemand is die daer door gaet : hunne sleden zyn verwoest, want daer geen man gebleven is of be- wooner. 7 lk heb gezeid : Maer nogtans zult gy my vreezen, gy zult kastydinge ontvangen : en hare wooninge zal niet vergaen om alle de dingen in dewelke ik ze verzocht heb : maer nogtans in den dageraed opstaende heb- ben zy alle hunne gedachten kwaed ge- maekt. 8 Daerom verbeidt my, zegt den Heer, in den dag myner verryzenisse in het toeko- mende : want het is myn oordeel dat ik vergaderen zal de heidenen, en verzamen de koningryken : en ik zal op hen uitstorten mync verbolgenheid, allo de gramschap van mynen razenden toorn : want in hel vuer DEN PROFEET AGGEIS, 1. 791 van myne gramme liefde zal al het aerdryk verslonden worden. 9 Want dan zal ik den volken eene uitver- korene lippe geven, dat zy allegader aen- roepen zullen in den naem des Heeren, en hem dienen met eener schoudere. 10 Over de vloeden van het Moorianenland, van daer zullen myne ootmoedigen, kinde- ren van myne verstrooiden my eene gave brengen. 11 In dien dag zult gy niet beschaemd wezen over alle^uwe vonden, met dewelke gy tegen my overtreden hebt : want dan zal ik van het" midden van u wegnemen de hoogsprekers uwer hooveerdye, en gy zult niet meer daertoe doen om voorts verheven te worden in mynen heiligen berg. 12 En ik zal in het midden van u laten een arm en behoeftig volk : en zy zullen hopen in den naem des Heeren. 13 De blevelingen van Israël zullen geene ongeregtigheid doen, noch zy zullen logen- tael spreken, en in hunnen mond zal geene bedriegelyke tonge gevonden worden : want zy zullen weiden en rusten, en daer zal niemand wezen die ze vervare. 14 Looft gy dochter van Sion : maekt jolyt Israël, verblydt en verheugt u met al uw herte gy dochter van Jerusalem. 15 Den Heere heeft uw oordeel wegge- nomen, hy heeft uwe vyanden afgekeerd : den koning van Israël den Heer is in het midden van u, gy zult voorts geen kwaed vreezen. 16 ln dien dag zal men te Jerusalem zeg- gen : Wilt niet vreezen : Sion, laet uwe handen niet slap worden. 17 Den Heer uw God is in het midden van u sterk, hy zal behouden : hy zal op u blyde zyn met blydschap, hy zal zwygen in uwe liefde, hy zal zich op u verheugen met love. 18 De ydelen die van de wet gescheiden waren, zal ik vergaderen, want zy waren uit u : dat gy voortaen geen verwyt meer van hen hebbet. 19 Ziet ik zal ze alle dooden, die u lyden aengedaen hebben in dien tyd : en ik zal den kreupelen behouden : en haer die uit- geworpen was zal ik vergaderen : en ik zal ze stellen tot lof, en tot eenen naem, in al het land van hunne beschaemdheid. 20 ln dien tyd dat ik u zal aenbrengen : en in den tyd dat ik u vergaderen zal : want ik zal u geven tot eenen naem, en tot lof alle den volken der aerde, als ik uwe gevangenisse zal wederom gekeerd hebben voor uwe oogen, zegt den Heer. DEN PROFEET AGGEUS. KAPITTEL I. IN liet tweede jaer Darius des konings, in de zesde maend, in den eersten dag der maend, is het woord des Heeren geschied in de hand van Aggeus des profeets tot Zo- robabel Salathiels zoon, den prins van Juda, en tot Jesus Josedecs zoon den grootcn priester, zeggende : 2 Dit zegt den Heer der hcirscharen, zeg- gende : Dit volk zegt : Den tyd is nog niet gekomen om des Heeren huis te timmeren. 3 En hel. woord des Heeren is geschied in de hand des profeets Aggeus, zeggende : 4 Is dat u tyd dat gy zoudt woonen in ge- welfde huizen, en dit huis zoude verwoest zyn ? I') En nu dit zegt den lieer der hcirscharen : Stelt uwe herten op uwe wegen, ti Gy hebt veel gezaeid, en luttel inge- bragt : gy hebt geëten, en gy zyt niet ver- zaed : gy hebt gedronken, en gy zyt niet dronken geworden : gy hebt u gedekt, en gy zyt niet warm geworden : en die loonen vergaderd heeft, heeft ze geworpen in eene doorgate borzc. 7 DU zegt den Heer der heirscharen : Stelt j uwe herten op uwe wegen : 8 Klimt op den berg, dracgt houten, en i timmert het huis : en het zal my aengenaem zyn : en ik zal geëerd worden, zegt den Heer. 9 Gy hebt gezien tot meer, en ziet het is min geworden : en gy hebt hel in het huis gebragt, en ik heb het uitgeblazen : om wat zake zegt den Ilecre der heirscharen? want mvn huis is verwoest, en gy hacst U een Iegelyk tot zyrien huize. 10 i)acrom zyn de hemelen over u ver- boden, dat zy geenen dauw geven zouden, 792 DEN PROFEET AGGEUS, II. en de aerde is verboden dat zy haer groeisel niet geven zoude : 14 En ik heb de droogte op de aerde ge- roepen, en op de bergen, en op dc tarwe, en op den wyn, en op de olie, en al dat de aerde voortbrengt, en op de menschen, en op de beesten, en op al den arbeid der handen. 42 En Zorobabel Salathiels zoon, en Jesus Josedccs zoon, den grooten priester, en alle de blevelingen des volks hebben ge- hoord de stemme huns Gods, en de woor- den Aggeus des profeets, gelyk den Heer hun God hem gezonden heeft tot hen : en het volk heeft gevreest van des Heeren aen- zigt. 13 En Aggeus des Heeren bode van des Heeren boden heeft den volke gezeid, zeg- gende : lk ben met u, zegt den Heer. 14 En den Heer heeft verwekt den geest van Zorobabel Salathiels zoon, des prinsen van Juda, en den geest van Jesus Josedecs zoon, den grooten priester, en den geest der anderen van alle den volke : en zy zyn binnen ingegaen, en zy maekten het werk in het huis des Heeren der heirscharen huns Gods.. KAPITTEL 11. IN den vier-en-twintigsten dag der maend, in de zesde maend, in het tweede jaerDa- rius des konings. 12 In de zevende maend. den een-en-twintig- sten dag der maend, is het woord des Heeren geschied in de hand Aggeus des profeets, zeggende : 3 Spreekt tot Zorobabel Salathiels zoon, den prins van Juda, en tot Jesus Josedecs zoon, den grooten priester, en tot de andere van den volke, zeggende : 4 Wie is er onder u overgebleven, die dit huis gezien heeft in zyne eerste glorie ? en wal ziel gy dit nu? is dit alzoo niet, regt of het niet ware in uwe oogen? 5 En nu wordt versterkt Zorobabel, zegt den Heer : en weest versterkt Jesus zoon van Josedec, grooten priester, en wordt versterkt, al het volk der aerde, zegt den Heer der heirscharen : en maekt (want ik ben met u, zegt den Heere der heir- scharen.) 6 Het woord dat ik met u vastgemaekt heb toen gy uit den lande van Egypten gingt : en myn geest zal in het midden van u wezen, wilt niet vreezen. 7 Want dit zegt den Heere der heirscha- ren : Het is nog een luttelken tyds, en ik zal hemel en aerde beroeren , en de zee en het drooge land. 8 En ik zal alle de heidenen beroeren : En die van alle volken begeerd is, zal komen : en ik zal dit huis met glorie vervullen, zegt den Heere der heirscharen. 9 Myne is het zilver, en myne is het goud, zegt den Heere der heirscharen. 10 Want de glorie van dezen laelsten huize zal meerder wezen dan des eersten, zegt den Heere der heirscharen : en in deze plaetse zal ik vrede geven, zegt den Heere der heirscharen. 11 In den vier-en-twintigsten dag der ne- gende maend, in het tweede jaer Darius des konings, is het woord des Heeren geschied tot Aggeus den profeet, zeggende : 12 Dit zegt den Heer der heirscharen : Vraegt van de priesters de wet , zeggende : 13 Is het dat een mensch geheiligd vleesch draegt in de slippe van zynen kleede, en dat hy met het opperste van dien raekte brood of toespyze, of wyn, of olie, of eenigerhande spyze : zal" het geheiligd worden? En de priesters antwoordende, hebben gezeid : Neen. 14 En Aggeus heeft gezeid : Is het dat iemand die besmet is in eene ziel, iets van deze raekt, zal het besmet worden? En de priesters hebben geantwoord, en gezeid : Het zal besmet worden. 15 En Aggeus heeft geantwoord, en gezeid : Alzoo is dit volk, en alzoo is dit geslachte voor myn aenzigt, zegt den Heer, en alzoo is al het werk van hunne handen : en alle de dingen die zy daer geolferd hebben , zullen besmet zyn. 16 En nu stelt uwe herten van dezen dag en daer te voren, eer den eenen steen op den anderen steen gelegd werd in des Heeren huis. 17 Als gy gingt tot den hoop van twintig mudden, en het werden tien : en dal gy gingt binnen tot de persen, dat gy daer vyftïg tlesschen zoudt uitpersen, en het werden twintig. 18 lk heb u geslagen met eenen branden- den wind, en met de verzengdheid, en met den hagel alle de werken uwer handen : en daer was niemand onder u die wederom tot my keerde, zegt den Heere. 19 Stelt uwe herten van dezen dag, en hier namaels van den vier-en-twintigsten dag der negende maend : van den dag dat de fondamenten gelegd zyn van den tempel des Heeren, zet het op uw herte. 20 Is hetzaed nu in de spruile : en hebben den wyngaerd en den vygeboom, en den granaetappelboomenden olyfboom alnu ge- bloeid? van dezen dag aen zal ik gebene- dyden. 21 En des Heeren woord is ten tweede mael tot Aggeus geschied, op den vier-en- twintigsten dag, zeggende : 22 Spreekt tot Zorobabel den prins van DEN PROFEET ZACHARIAS, I. 793 Juda, zeggende : Ik zal den hemel te zamen met de aerde beroeren. 23 En ik zal den stoel der koningryken omwerpen, en ik zal vernielen de sterkheid van der heidenen ryke : en ik zal den wagen omwerpen en zynen beklimmer : en de peer- den zullen nederdalen, en hunne beklim- mers : den man in zyns broeders zweerd. 24 In dien dag, zegt den Heere der heir- scharen , zal ik u tot my nemen Zorobabel, Salathiels zoon, myn knecht, zegt den Heer : en ik zal u stellen als eenen zegel : want ik heb u verkoren, zegt den Heere der heir- scharen. DEN PROFEET ZACHARIAS. KAPITTEL 1. IN de achtste maend, in het tweede jaer van Darius, is het woord des Heeren geschied tol Zacharias, den zoon Barachias, des zoons Addo, den profeet, zeggende : 2 Den Heer is gram op uwe vaderen met toornigheid. 3 En gy zult tot hen zeggen : Dit zegt den Heere der heirscharen : Bekeert u tot my, zegt den Heere der heirscharen : en ik zal my tot u bekeeren, zegt den Heere der heirscharen. 4 Weest niet gelyk uwe vaderen, tot de- welke de eerste profeten riepen, zeggende : Dit zegt den Heere der heirscharen : Be- keert u van uwe kwade wegen, en van uwe allerkwaedste gedachten : en zy hebben het niet gehoord, noch zy hebben op my geacht, zegt den Heere. 5 Waer zyn uwe vaders? en de profeten, zullen zy in der eeuwigheid leven? 6 Maer nogtans myne woorden, en myne wettelyke geboden, die ik geboden heb mynen knechten den profeten, hebben die uwe vaders niet bevangen ? en zy zyn be- keerd geweest, en hebben gezeid : Gelyk den Heere der heirscharen gedacht heeft ons te doen naer onze wegen en naer onze vonden, zoo heeft hy ons gedaen. 7 In den vier-en-twintigsten dag der elfde maend Sabath, in het tweede jaer tan Darius, is des Heeren woord geschied tot Zacharias, den zoon Barachias, des zoons Addo, den profeet, zeggende : 8 Ik heb gezien in den nacht, en ziet, een man klimmende op een rood peerd, en hy stond onder de mirtenspruiten, die in de diepte waren : en na hem waren roode, en bonte, en witte peerden. 9 En ik heb gezeid : Wat zyn deze, myn Heere? en den engel die in my sprak, heeft tot my gezeid : Ik zal u toonen wat deze zyn. 10 En den man antwoordde, die onder de mirtenspruiten stond, en hy heeft gezeid : Deze zyn het, die den Heere gezonden heeft, dat zy het land zouden doorwandelen. 11 En zy hebben geantwoord den engel des Heeren, die onder de mirtenspruiten stond, en zy hebben gezeid : Wy nebben het land doorwandeld, en ziet, al het land wordt bewoond, en rust. 12 En des Heeren engel heeft geantwoord, en gezeid : Heere der heirscharen, hoe lange zult gy niet ontfermen Jerusalem, en der steden van Juda, op dewelke gy gram zyt? dit is nu het zeventigste jaer? 13 En den Heere heeft den engel die in my sprak geantwoord goede woorden, trooste- lyke woorden. "14 En den engel die in my sprak heeft tot my gezeid : Roept, zeggende : Dit zegt den Heer der heirscharen : Ik heb geyverd op Jerusalem en Sion met eene groote jaloezy. 15 En met eene groote gramschap ben ik gram op de ryke heidenen : want ik ben een luttel gram geweest, en zy hebben het geholpen in het kwade. 16 Daerom dit zegt den Heere : Ik zal tot Jerusalem wederom keeren in bermhertig- heden : myn huis zal in haer getimmerd worden, zegt den Heere der heirscharen : en het rigtkoordeken zal uitgerekt worden op Jerusalem. 17 Roept nog, zeggende : Dit zegt den Heere der heirscharen : Nog zullen myne steden overvloeden van goeden : en den Heere zal Sion nog troosten, en hy zal Je- rusalem nog verkiezen. 18 En ik heb myne oogen opgeheven, en gezien : en ziet vier hoornen : 19 En ik heb gezeid tot den engel die in my sprak : Wat zyn deze? en hy heeft tot my gezeid : Dit zyn de hoornen die Juda geslooten hebben, en Israël en Jerusalem. "20 En den Heer heeft my getoond vier timmerlieden. 34 794 DEN PROFEET ZACHARIAS, II. III. IV. 21 En ik heb gezeid : Wat komen deze doen ? Denwelken sprak, zeggende : Dit zyn de hoornen die Juda gestooten hebben eiken man byzonder, en niemand van hen heeft zyn hoofd opgeheven : en deze zyn geko- men om die te vervaren, dat zy de hoornen der heidenen nederwerpen zouden, die den hoorn opgeheven hebben op het land van Juda, dat zy het zouden verstrooijen. KAPITTEL II. EN ik heb myne oogen opgeheven, en ik heb gezien : en ziet daer was een man, en in zyne hand was eens meters koorde- ken. 2 En ik heb gezeid : Waer henen gaet gy? En hy heeft tot my gezeid : Om Jerusalem te meten, en dat ik zien mag hoe groot dat hare breedte, en hoe groot dat hare lengte is. 3 En ziet, den engel die in my sprak, ging uit, en een anderen engel ging uit hem te gemoete. 4 En hy heeft tot hem gezeid : Loopt, en spreekt tot dezen knecht, zeggende : Zon- der nmer zal Jerusalem bewoond worden, overmits de menigte der menschen en der beesten in het midden van haer. 5 En ik zal haer ïyn, zegt den Heer, een vurigen muer in het ronde : en tot eene glorie in het midden van haer. 6 0, ö vliedt van het noordenland, zegt den Heere : want in de vier winden des hemels heb ik u verstrooid, zegt den Heere. 7 0 Sion, vliedt, die by de dochter van Babylonien woont : 8 Want dit zegt den Heere der heirscha- ren : Na de glorie heeft hy my gezonden tot de heidenen die u beroofd hebben : want wie u raekt, die raekt den appel myner ooge : 9 Want ziet, ik heffe myne hand op hen, en zy zullen tot eenen roof zyn dengenen die hen dienden : en gy zult weten dat den Heere der heirscharen my gezonden heeft. ' 10 Looft en verblydt u, gy dochter van Sion : want ziet ik kom, en ik zal in het midden van u woonen, zegt den Heere. 11 En daer zullen veel volken tot den Heere verzaemd worden in dien dag, en zy zullen my lot een volk wezen, en ik zal in het midden van u woonen : en gy zult weten dat den Heere der heirscharen my tot u ge- zonden heeft. 12 En den Heere zal Juda zyn deel bezit- ten in het geheiligd land : en hy zal Jeru- salem nog verkiezen. 13 Alle vleesch zwyge van des Heeren aenzigt : want hy is opgestaen van zyne heilige woonstad. KAPITTEL III. EN den Heere heeft my getoond Jesus den grooten priester staende voor den engel des Heeren : en satan stond aen zyne regter zyde, dat hy hem tegen zyn zoude. 2 En den Heere heeft tof satan gezeid : Den Heere berispe in u, satan : en den Heere berispe in u, die Jerusalem gekozen heeft : is dit niet een gebrand hout'uit den vure getrokken ? 3 En Jesus was gekleed met onreine klee- deren : en hy stond voor des engels aen- zigt. 4 Denwelken heeft geantwoord, en gezeid tot degene die voor hem stonden, zeg- gende : Neemt deze onreine kleederen van hem. En hy heeft tot hem gezeid : Ziet, ik heb uwe ongeregtigheid van u genomen, en ik heb u met feestelyke kleederen aen- gedaen. 5 En hy heeft gezeid : Stelt eenen zuive- ren myter op zyn hoofd. En zy hebben eenen zuiveren myter gesteld op zyn hoofd, en zy hebben hem met kleederen gekleed : en des Heeren engel stond. 6 En des Heeren engel betuigde Jesus, zeg- gende : 7 Dit zegt den Heere der heirscharen : Is het dat gy in myne wegen wandelt, en myne bewaringe bewaert : zoo zult gy ook myn huis oordeelen, en myne voorhoven bewa- ren, en ik zal u wandelaers geven van degene die hier nu bystaen. 8 Hoort Jesus grooten priester, gy en uwe vrienden , die in uwe tegenwoordigheid woonen, want het zyn wonderbare mannen. Want ziet ik zal mynen knecht den Opgang aenbrengen. 9 Want ziet den steen, dien ik gegeven heb voor Jesus : op eenen steen zyn zeven oogen : ziet ik zal zyn uitgesneden werk uitsnyden,- zegt den Heer der heirscharen : en ik zal de boosheid zyns lands wegnemen in eenen dag. 10 In dien dag, zegt den Heere der heir- scharen, zal een man zynen vriend roepen onder den wyngaerd, en onder den vyge- boom. KAPITTEL IV. EN den engel is wedergekeerd, die in my sprak, en hy heeft" my verwekt als eenen man die van zynen slaep verwekt wordt. 2 En hy heeft tot my gezeid : Wat ziet gy? En ik heb gezeid : Ik heb gezien, en ziel eenen kandelaer geheel gulden, met eene lampe daerboven op, daer zeven lampen aen waren : en zeven gietpoltekens aen de lam- pen, die op zyn hoofd waren. 3 En twee olyfboomen daerboven : den DEN PROFEET ZACHARIAS, V. VI. 795 eenen aen de regter zyde der lampe, en den anderen aen de slinker zyde. 4 En ik heb geantwoord, en ik zeg tot den engel die in my sprak, zeggende : Wat zyn deze, myn heere? 5 En den engel die in my sprak, heeft geantwoord, en lot my gezeid : Weet gy niet wat deze dingen zyn? En ik heb gezeid : Neen ik, myn heere. 6 En hy heeft geantwoord en tot my gezeid, zeggende : Dit is des Heeren woord tot Zo- robabel, zeggende : Niet in eenig heir, noch in magt, maer in mynen geest, zegt den Heere der heirscharen. 7 Wie zyt gy grooten berg voor Zorobabel? tot effenheid : en hy zal den principaelsten steen uitbrengen, en hy zal de gratie zyner gratie gelyk maken. 8 En het woord des Heeren is tot my ge- schied, zeggende : 9 Zorobabels handen hebben dit huis ge- fondeerd, en zyne handen zullen het vol- maken : en gy zult weten dat den Heere der heirscharen my tot u gezonden heeft. 40 Want wie heeft de kleine dagen ver- smaed? en zy zullen blyde zyn, en zien den tinnen steen in Zorobabels hand. Deze zeven zyn de oogen des Heeren, die alom loopen over geheel aerdryk. 41 En ik heb geantwoord, en tot hem ge- zeid : Wat zyn deze twee olyfboomen ter regter zyde van den kandelaer, en tot zyne slinker zyde? 42 En ik heb ten tweede geantwoord en gezeid tot hem : Wat zyn deze twee aren der olyfboomen, die by de twee gouden bekken zyn, in dewelke zyn de gieterkens van goud ? 43 En hy heeft tot my gezeid, zeggende : Weet gy niet wat deze zyn? En ik heb gezeid : Neen, myn heere. 44 En hy heeft gezeid : Dit zyn twee zonen der olie des lichts, die by den Heerschapper van geheel aerdryk stacn. KAPITTEL V. EN ik heb my omgekeerd, en heb myne oogen opgeheven, en gezien : en ziet eenen vliegenden boek. 2 En hy heeft tot my gezeid : Wat ziet gy? En ik heb gezeid : Ik zie eenen vliegenden boek : zyne lengte is van twintig cubilus, en zyne breedte is van tien cubitus. 3 En hy heeft my gezejd : Dit is de verina- ledydinge die uilgaet op liet acnzigt van het geheele aerdryk : want allen dief, alzoo daer afgeschreven is, zal geoordeeld wor- den : en al die zweert, zal daernil desgelyks geoordeeld worden. 4 Ik zal dien uitleiden, zegt den Heere der heirscharen : en hy zal komen lot den huize des diefs, en tot den huize desgenen die by mynen naem valschelyk zweert : en hy zal woonen in het midden van zyn huis, en hy zal dat vernielen, en zyne houten, en zyne steenen. 5 En den engel is uitgegaen, die in my sprak, en hy heeft lot my gezeid : Heftop uwe oogen, en beziet wat dit is, dat er uit- gaet. 6 En ik heb gezeid: Wat is hel? En hy heeft gezeid : Dit is de uitgaende kruike. En hy heeft gezeid : Deze is hunne ooge in het geheele aerdryk. 7 En ziet daer werd een talent loods ge- bragt, en ziet eene vrouwe zittende in het midden van de kruike. 8 En hy heeft gezeid : Deze is de ongodde- lykheid. En hy heeft ze geworpen in het midden van de kruike, en heeft den looden klont in haren mond geworpen. 9 Én ik heb myne oogen opgeheven, en gezien : en ziet twee vrouwen uitgaende, en den geest was in hare vleugelen, en zy had- den vleugelen als eens kiekendiefs vleuge- len : en zy hebben de kruike opgeheven tus- schen de aerde en den hemel. 40 En ik heb gezeid tot den engel die in my sprak : Waer henen dragen deze de kruike? 44 En hy heeft tot my gezeid : Om dat haer een huis zoude getimmerd worden in hel land van Sennaar, en dat het gevestigd en aldaer gesteld worde op zyn basement. KAPITTEL VI. EN ik heb my omgekeerd, en heb myne oogen opgeheven, en gezien : en ziet vier uitgaende wagens met vier peerden uit het midden van twee bergen : en de bergen waren metalen bergen. 2 In den eersten wagen waren roode poerden, en in den tweeden wagen zwarle poerden, 3 En in den derden wagen witte peerden, en in den vierden wagen bonte sterke peer- den. 4 En ik heb geantwoord, en gezeid tot den engel die in my sprak: Wat zyn deze, myn heere? 5 En den engel heeft geantwoord, en lot my gezeid : Dit zyn de vier winden des hemels, die uitgaen om dat zy slaen zou- den voorden Heerschapper van getyeel aerd- ryk. 