VADERLANDSCHE LETTER OEFENINGEN
Gelijk de onwetendheid, hoog ingenomen met zich- zelve, door dit middel tamelijk (fchoon nog niet half genoeg) wordt teruggehouden van het overftroomen met onrijpe herfenvruchten, zoo is het niet te betwijfelen , dat meermalen aankomende Schrijvers door de beoordee- lingen van de eerfte hunner werken gezien hebben, wat zij tot hunne verdere vorming in het oog te houden en te vermijden hadden. Het zou althans ondankbaar zijn , indien velen dit niet wilden erkennen. Zulks te doen, en gegronde wenken in acht te nemen , houde:ik voor vrij wat beter, dan bij de minfte aanmerking , met welke men niet ten volle inftemt, een zuur gezigt te trekken , de alarmklok tegen de Recenfenten te luiden, en te fchreeuwen , eer men geflagen wordt. Uit dit oogpunt alzoo kan een Recenfent eenen weldadigen invloed uitoe- fenen op den bloei, zelfs eenigzins op den gang der let- terkunde. Bemerkt hij, dat deze eene verkeerde rigting dreigt te nemen, dan is het zijn pligt, met ernst te waarfchuwen. Gelukt het hem niet, den influipenden wanfmaak onmiddellijk te beftrijden, hij brengt den mag- tigen hefboom van het eigenbelang in beweging , wan- neer hij de Uitgevers fchroomvalliger maakt in het druk- ken van hetgeen niet fchijnt gegodteerd te wezen. CAJUS. En bepaalt zich daartoe, wat gij den hoogklinkenden naam gecft van letterkundig belang der recenfiën ? 434 PUBLIUS , PUBLIUS. Is het u niet genoeg? Laat er mij dan bijvoegen, dat recenfiën eene uitnemende bouwftof opleveren voor de letterkundige gefchiedenis. Wil men weten , wat in zeker tijdvak over de eene of andere kunst of wetenfchap gefchreven zij, dan heeft men toch waarlijk aan eene bloote nomenclatuur niet genoeg. Deze mag titels lee- ren kennên, daarbij blijft het. Alles lezen en beftude- ren — een fraai Utopia! SaLomo klaagde , eeuwen vóór de uitvinding der Drukkunst, reeds over de veel- heid van boeken; wat zou de Prediker in onzen tijd wel zeggen? Recenfiën zijn het , die met het verlangde eenigzins bekend maken, en aanleiding genoeg geven, om, wat men voorts van bijzonder belang heeft leeren rekenen, opzettelijk na te flaan. -Zoo herinner ik mij onder anderen, dat een man., wien het in de letterkun- de, en allerminst in die van ons Vaderland , op verre na niet fchemert, onze door en door kundige wiLLEM DE CLERCQ, voor zijne prijsverhandeling over den invloed der vreemde letterkunde op de onze (een boek, tusfchen twee haakjes; dat wel te weinig, maar nooit te veel kan gelezen worden) erkend heeft, vele hulp van de recenfiën in de Letteroefeningen te hebben ge- had (*). CAJUS. Zulke voorbeelden gelden voor duizend redeneringen. Maar, als uw gilde dan zulke nuttige werken doet, waarom ftopt gij u dan in onkenbare mantels en doet zoo >. zorgvuldig een masker voor het gelaat ? PUBLIUS. Om ons vrij te kunnen bewegen. Men moet de men- fchen nemen , gelijk zij zijn. En ’t is nu eenmaal z00, dat in ons land met duimen en vingers zou worden nè- gewezen, wie met zijnen naam recenfeerde, Dat is in abftracto niet goed; maar verander het eens! Beter, dat de Recenfent anonym fchrijft, dan dat hij, door zich te noemen, zich aan fpot en fmaad blootftelt. (*) Bladz, 288, aant. III. OVER HET RECENSEREN. 435 CAJUS. Mij dunkt toch, dat niets billijker is, dan dat hij, die de lusten heeft, ook de lasten hebbe. PUBLIUS. -Met de lusten zit het zoo hoog niet. Letterkundige roem is er bitter weinig mede te koopen; en wat het voordeel aangaat, de naam is mij ontfchoten van den -= Delyenaar, die met dertig guldens een-jaar kon rond- fchieten ; maar ook voor dien man zou het heele recen- feren nog eene fobere kostwinning zijn geweest. (*) CAJUS. i Mij dunkt dus, dat gij alleen ten gevalle der publieke opinie het nameloos recenferen in uwe befcherming neemt. ' PUBLIUS. Ook buiten deze, Wat doet de naam tot de zaak ? De ganfche wensch van onderteekende boekbeoordeelin- gen gaat uit van de verkeerde onderftelling , dat ‘Schrij- ver en Recenfent meer of min in eene vijandelijke pofitic tegenover elkander ftaan. Ik zeide reeds, dat die on- derftelling verkeerd is. Niemand heeft den Schrijver ge- noodzaakt , gich te noemen == niemand kan het van zij- nen Recenfent vergen. Gelijk nergens, zoo hangt ook in de letterkundige wereld de waarheid niet af van den perfoon , die ze zegt. Het publiek heeft geen regt, er naar te vragen. CAJUS. Maar de Schrijver ? PUBLIUS. Deze heeft het ganfche publiek tot Recenfent. Ver- kiest iemand zijn oordeel over ’s mans werk onder woor- den te brengen en openbaar te maken , dat is zijne zaak. De Schrijver gaf daartoe vrijheid, toen hij zijn gefchrift (*) Men vatte dit niet letterlijk op. De Steller van dit Vertoog is te heusch om te ontkennen, dat wie op eenigzins vasten voet bijdragen aan een goed Tijdfchrift levert, zijnen arbeid ook naar verdienfte erkent ziet. Hij beweert flechts, en dit emt de Redactie gaarne toe, dat de lusten van het recenferen de lasten niet opwegen. Red. 436 : PUBLIUS, in het licht zond. Ik zou u voorbeelden genoeg kun- nen bijbrengen, dat het zelfs raadzaam is, dat de boekbeoordeelingen nameloos worden in het licht gezon- den; maar — nomina funt odiofa. CAJUS. Heb ik dan, als Schrijver, geen regt, om van u te vorderen , dat gij toont , bevoegd te zijn, door kunde en onpartijdigheid, om mij te recenferen ? PUBLIUS. Mijn goede cajus! Als mijne recenfie dat niet be- wijst, hoe zal het dan mijn naam? Ik heb misfchien zelf nooit een werk in het licht gegeven, Waaraan zult gij mijne bevoegdheid toetfen? Aan mijne recenfie ; aan niets anders. Ook moet gij niet vergeten, dat het, juist door mijne onbekendheid , u te gemakkelijker moet vallen, het publiek te overtuigen , wanneer. ik getracht mogt hebben, hetzelve onwaarheden op de mouw te fpelden, CAJUS.. Nu, als gij de denkbeelden, die gij over het recen- feren hebt geuit, in praktijk brengt, is mij uw naam vrij onverfchillig. PUBLIUS. Dat hoop ik altijd te doen. De fteller van het bovenftaande gefprek is niet dwaas genoeg, om het voor meer dan losfe denkbeelden te hou- den over een veel befproken, en zulks ook waardig „ onderwerp. Hij recenfeert in dit Tijdfchrift, en doet dit federt eenige jaren, zoo hij gelooft, niet zonder eeni- ge goedkeuring. Hij wil niemand beleedigen, niemand beneden zich ftellen. Integendeel, vele medewerkers, ook. aan andere Tijdfchriften, ftelt hij gaarne boven zich. Hij verheugt zich over het goede, dat, over het alge- meen , te dezen in ons land gevonden wordt , meer mis- fchien dan elders, ‘waar men elke boekbeoordeeling of onderteekent, of met een kenbaar merk voorziet, en OVER HET RECENSEREN. ` 437 wenscht hartelijk, dat de denkbeelden van pugrùrius fteeds — en meer en meer — mogen in het oog gehou- den worden. Het is der moeite waardig, een kort, maar geestig ftukje, over de politie der letterkundige wereld, na te flaan. Men vindt het in dit Tijdfchrift voor 1822, Mengelw. bladz. 75. RUSSISCHE ZEDEN EN GEWOONTEN , GESCHETST DOOR LINA REINHARDT. Wervyolg en flot van bl. 399.) De Woonverblijven. Van de hutten der armere klasfe hebben' wij hierboven reeds gefproken. Zij bieden, behalve de eenige, be- woonbare , niet bevloerde ftoof of kagchelkamer, de daarin geplaatfte flaapbank, de vier familietafels, de -groote , in de gedaante van eenen bakkersoven gebouwde kagchel , eenige heiligenbeelden en hangende wiegen, vol- ftrekt niets, dat opmerking verdienen kan, of het moest de dikke rookwolk wezen , die de lage kamerruimte meer dan half vervult. Zelden wordt in zoodanige hutten een fchoorfteen gezien: de rook moet zelf zich eene opening zoeken. De venfters, door welke hij zulk eenen uitgang tracht te vinden, zijn fmalle, tusfchen de balken open gelatene plekjes, gevuld met eene eenige, reeds voor- lang als tot het waarnemen eener zonsverduistering be- hoorlijk berookte glasruit , of wel met lappen toegeftopt, die in geval van nood er uitgenomen kunnen worden , om den dwalm naar buiten te laten. In kleur gelijken zoodanige hutten naar die, welke men in de dennebos- fchen tot bereiding van harst en zwartfel opgeflagen vindt. Laat ons nu het huis van een’ gegoeden, ja in zijne foort rijken boer, al is hij dan ook lijfeigen , betreden. In de eerfte plaats merken wij op, dat het aanzienlijkfte gedeelte daarvan naar de opene binnenruimte gekeerd is, Men kan zien, dat de` bewoner gepoogd heeft, zijnen 438- RUSSISCHE ZEDEN EN GEWOONTEN. welftand zoo veel mogelijk voor, het oog der voorbij- gangers te verbergen. °t Was het gevoel der flavernij, welk hem deze handelwijze ingegeven heeft. Hij wil arm fchijnen, om zich over zijnen ondergefchikten toeftand niet te moeten fchamen; of wel hij vreest, door het aan den dag leggen zijner gegoedheid, zich zwaardere hee- rendienst op den hals te laden. In vrije dorpen ziet men de gevels der huizen naar de wegzijde gekeerd, met houtfnijwerk verfierd en van bontgefchilderde venfterluiken voorzien. Niet aldus op plaatfen , waar de liĳfeigenfchap nog niet opgeheven is. Zij drukt haren ftempel op menfchen en woningen. Eene hooge omtuining omgeeft de boerenwerf , ja zelfs den naar den weg gekeerden wand van het huis. Breede af- dakken loopen de werf in het rond. Alle huisdieren kie- zen naar welgevallen onder dezelve hunne plaats. Niet een eenig derzelven is vastgebonden, maar ook niet een eenig, het gevogelte uitgezonderd, vertoont de behage- lijke fporen van menfchelijke zorg, of van eenige door deze verkregene befchaving. Integendeel fchijnen de Rus- fifche huisdieren, door in aanraking met den mensch ge- komen te zijn , van hunne oorfpronkelijke fchoonheid ver- loren te hebben. Het wilde paard, de buffel, de wilde geit zijn geheel andere. wezens, dan deze misgroeide , ongehavende vertegenwoordigers hunner geflachten. Vrees- felijk , ja ontzettend is het gezigt der varkens, die in grooten getale in de dorpen rondloopen ; gewoonlijk zijn zij zoo rood als vosfen. De Rus gebruikt, om dit tus- fchenbeiden te zeggen, blootelijk hun vleesch tot fpijs , werpt al het overige, waarvan de kunstvlijt der andere natiën partij weet te trekken, als nutteloos weg, en brandt de borftels af, zonder ze uit te trekken of weg te fchrapen. — Nog ziet men op elke boerenwerf cen klein , op zichzelf ftaand huis, hetwelk men geneigd zou zijn voor eenen ftal der hier boven vermelde dieren te houden; maar het bevat den jaarlijkfchen voorraad aan boekweitengort, welke de geliefkoosde fpijs en het da- gelijkfche tafelgeregt der Ausfen is, RUSSISCHE ZEDEN EN GEWOONTEN. 439 Als wij ons nu tot het woonhuis keeren , zoo zien wij een op zuilen rustend uitftek, waaronder banken om te zitten geplaatst zijn. Het huis zelf binnengetre- den zijnde, ontmoeten wij in de eerfte plaats eenen trog, over welken een aarden vat, in gedaante als een trekpot met twee tuiten, opgehangen is. Dit is de waschtoeftel voor geheel het huisgezin. Elk, die zich van denzelven bedient, neemt uit een dier tuiten een mondvol water, fpuwt dit in zijne holle handen, en wascht eerst deze , dan zijn gezigt. Het afdroogen laat hij aan lucht en zon over, offchoon in de familiekamer , boven den tus- fchen de twee venfters aangebragten kleinen fpiegel, een lange, aan beide de zijden rijk geftikte handdoek hangt, Gewoonlijk vindt men ter regter en linker zijde van de huisdeur kamers. Dit is gewoonlijk een pronkftuk , met rood en blaauw geftikte beddelakens , dekens en zoo vele, al kleiner en 440 RUSSISCHE ZEDEN EN GEWOONTEN. kleiner wordende kusfens voorzien, dat zij zich tot aan de zoldering der kamer verheffen; het ligt daar onaan- geroerd en is flechts een getuige van den vederen-rijkdom der bezitters. Deze flapen liever, even als hunne armere landslieden , op de flaapbank in het woonvertrek , of kiezen de breede oppervlakte der geweldig groote kag- chel tot rustplaats. Ook fomtijds wel over dag ziet men de moeder met de jongfte kinderen , als Godheden van den Olimp, van deze warme legerftede naar beneden kij- ken. Aan wolken om hun ten troon te dienen , te we- ten aan kusfens en peuluwen, welke zij mede naar bo- ven nemen, ontbreekt het niet. De weefgetouwen , aan welke de vrouwen flechts des zomers arbeiden, zijn, even als hunne rijtuigen, ge- heel zonder ijzer ineengevoegd. Het linnen, °t welk zij daarop weven, is fchaars drie kwart el breed. Het ga- re, tot dit weeffel noodig, fpinnen zij van vlas of hennep des winters met het fpinrokken. Zij wikkelen het vervolgens op groote kluwens, van welke zij het regt- ftreeks zonder verdere voorbereiding verweven. Daarom is ook het Rusfifche linnen zoo weinig duurzaam; wat uit hetzelve gemaakt wordt en in gebruik komt, houdt het zelden langer uit dan van het eene jaar tot het andere. Sloten zijn zeldzaam, en ook aan de deuren dezer be- tere huizen niet te vinden. Eene houten klink , die met een touwtje opgetrokken wordt, bekleedt er de plaats van. In dorpen, door welke een drok bereden reisweg loopt, is bijna ieder huis eene herberg ; dat is te zeggen in elk derzelven kan men voor geld logies bekomen. Laat zich des avonds eene reiskoets , of meer dan eene (want men reist gaarne bij karavanen) hooren, zoo fchie- ten, als blaffende honden, uit alle deuren mannen en vrouwen naar buiten. Er verheft zich een algemeene kreet van elkander overfchreeuwende ftemmen : „ Komt bij mij, bij mij! Ik heb de mooifte kamer, de beste haver, het theewater kookt bij mij reeds!’ enz. De reiziger doet wèl, als hij zich door dit gefchreeuw niet uit den hoek zijner koets of van de kusfens zijner pritsch= RUSSISCHE ZEDEN EN GEWOONTEN. hat ka laat weglokken; het zou hem toch niets baten, want hier beflist de ftem van den voerman. Deze, nadat hij een tijdlang bedaard geluisterd heeft, heft zich lang- zaam van zijnen zetel, en ftapt naar een der huizen, om de zoo hoog geprezen haver te bezigtigen. De kist, waarin deze befloten is, bevindt zich buitenshuis, ja op den weg zelf. De deugd van dit paardenvoeder be= {list over het lot van den reiziger. Betreedt deze nú eindelijk de zoo geroemde kamer, dan ontmoet zijn ver- fchrikte blik een’ vlammenden, zwarten. rook uitgeven- den fpaan, die in een’ midden in het vertrek geplanten ftok ingeklemd is. Een man of jongen, de wachter dier duister brandende vlam, zit er nevens, want de foel zich vormende kool moet gedurig afgefnoten en de ras verteerde fpaan door een’ nieuwen vervangen wor- den. Langs de wanden in het rond zitten de vrouwen en fpinnen. De onbruikbare draden vlas of hennep wer- pen zij op den grond; daarheen werpt de hoeder der vlam ook het dikwerf nog gloeijende verkoolfel van zijn” lichtfpaan. Dit ziende, kan de vreemdeling de vrees - niet van zich weren, dat hij, den nacht in het hem aangeprezene , flechts door een houten befchot van het overige gefcheiden flaapvertrek doorbrengende, met ge- heel het huisje eene prooi der vlammen kan worden. Hij verkiest dus, nadat hij zich aan de heete bron van: den theeketel verwarmd heeft, binnen zijn rijtuig terug te wijken. Dit is reeds onder het afdak gebragt. De huisdieren, daardoor in hunne rust geftoord , geraken in beweging en omringen het vreemde voorwerp. De kalkoen, de fiere huishaan, die gaarne hoog zitten, maken van de onverhoopt zich aanbiedende gelegenheid gebruik ; zij nemen op het verhemelte plaats. Het var- ken kiest onder het lage rijtuig zijne legerftede. De geit bemint bovendien de nabijheid van den mensch, en zoekt nieuwsgierig den aangekomene op. De paarden, die hera herwaarts gefleept hebben , ftaan nabij den dis- felboom, van welken men hen losgemaakt heeft, en ftooten van tijd tot tijd tegen denzelven; hun menner MENGELW. 1839. No. 9, Gg 442 RUSSISCHE ZEDEN EN GEWOONTEN. ligt vertrouwelijk in hun midden en flaapt hoorbaar, Houdt het ongewone van zulk eene buurfchap den rei. ziger niet wakker, zoo wordt hij zeker door de bewe gingen der boven en onder hem flapenden mede in flaap gewiegd. Hierbij behoeft. hij niet te vreezen het uur van het vroegtijdige vertrek te zullen verflapen.. Het wiekengeklap , het fchelle morgenlied van den boven hem troonenden wachter wekt hem onmisbaar tegen den aan- komenden dageraad. In weinig oogenblikken is alles rond- om hem in beweging , en hij verwondert zich, het huis- je, waarin hij met eene vernielende hoofdftof zoo on- achtzaam heeft zien omgaan, nog onverlet voor hem te zien ftaan. Met dat alles zijn branden in de Rusfifche dorpen niets zeldzaams. Of zij verre voortflaan, of niet, hangt eenig- lijk van den wind af. Wat, te rekenen van het huis, waar de brand ontftaat, beneden den wind ligt, is red- deloos verloren. De Rus acht het eene inbreuk op het raadsbefluit van God te zijn, wanneer hij eenen uit- geborften brand te keer gaat; want ook blind vertrou- wen is de bron zijner achteloosheid, Waar flechts ooit Rwusfifche krijgslieden, ten tijde van den bevrij- dingsoorlog , verfchenen zijn, weet men gewis nog te verhalen, hoe men, met niet geringen angst, ftukken brandende fmeerkaars aan de wanden der huizen, ja zelfs der ftallen , gekleefd vond. Op deze wijs verfchaft zich de Rus overal een’ geïmprovifeerden kandelaar of blaker. Wanneer een dorp in brand ftaat, flepen, wel is waar, de mans alwat roerbaar is uit de bedreigde huizen en jagen ook het vee naar buiten; maar menigmaal hebben zij daartoe bezwaarlijk den tijd; de ruige ftroodaken , het uitgedroogde balkwerk vatten in een oogenblik vlam. De vrije dochter der natuur, echter, wordt in haren loop niet geftuit, maar men vergenoegt zich met haar het onheil te verwijten , °t welk zij aanregt. „Waarom doet gij mij dit?” vragen, op een’ zingenden klaagtoon, de rondom ftaande vrouwen aan het noodlot, aan God, of aan het ontketende element, „Deze hut had mijt RUSSISCHE ZEDEN EN GEWOONTEN. 443 vader gebouwd; zoo en zoo veel jaren heeft hij er in gewoond. © Waarom ontneemt gij ze ons? Wat hebben wij u dan toch gedaan?” Verbrandt hun huisraad of zelfgefponnen- linnen, zoo vertellen zij deszelfs levens- gefchiedenis, en berekenen het ellental in het aanfchijn van het vuur, dat dit hun goed’ verteert. Het is niet de hut zelve, want deze wordt, met hulp van den landheer , weldra weder opgebouwd, maar de zoete ge- woonte , om in-hatr, zoo als zij was „ te leven, die zij beklagen. De openbare badftoof is in ieder Rusfisch dorp den vreemdeling; vóór dat hij hare -beftemming kent, een voorwerp van fchrik. Aan den oever van “een” water- plas of riviertje ziet hij een gebouw ftaan, dat uit alle reten en voegen dampt en rookt. Angftig hecht zijn blik zich er aan; hij verwacht elk oogenblik de helle vlammen naar buiten te Zien flaan. In plaats daarvan wordt hij weldra een naakt mensch gewaar, die, rood als een gekookte kreeft, uit de deur rolt , zich-in het nabijzijnde water werpt en onderduikt, [Welgemoed ver- fchijnt hij fpoedig weder aan de oppervlakte, en keert; na eene korte wijl, andermaal ‘in- het zweetbad terug. Hoogst zonderling , zoo dat men het naauwelijks geloo- ven zou, is daarbij het voorkomen’ der vrouwen , die zelfs onder het baden häre mutfen met gouden boordfel niet afleggen. - Men ziet haar menigmaal, met kleine kinderen óp de armen, tot aan den hals-in het water rondkuijeren , fchertfen en zingen. Deze wandelende, bemutfte hoofden zijn, daar het troebele water de lig- ehamen verbergt, allerkluchtigst om te zien. Handel. In vele dorpen wordt des zondags markt gehouden, Zulk een dorp heeft fteeds een’ kleinen bazar, dat is ettelijke fteenen winkelkramen; ‘waarin de kooplieden hunne waren uitftallen. Kramers uit de naburige ftadjes bieden er menigerhande kleine weelde-artikelen te koop, linten , kralen, blinkende fteentjes, helkleurige doeken, Gg 2 444 RUSSISCHE ZEDEN EN GEWOONTEN, kortom allerlei voorwerpen, die de begeerte van vrou- wen en meisjes gaande maken. De man wendt zich naar die kramen , waar lompe, grof gewerkte laarzen „ dikke lederen wanten, hooge mutfen en hoeden, zweepen, touwen enz. hem aanlokken. Als bijen omgonzen kin- derzwermen de tafeltjes, waarop honigkoeken of-flechte, halfbedorvene vruchten opgeltapeld liggen. Met honig aaneengebakkene- papaver- of hennepzaden, ook opge- kookte erwten , fmaken den begeerlijken Aus, die uiterst gaarne fnoept, regt lekker. Wie. overigens iets te ver- koopen of te verruilen heeft, draagt het onder den arm rond. Men ziet er geflagte fpeenvarkens, hoenders, kalkoenen , en koopt die voor zeer geringe prijzen ; gelijk dan over het algemeen vleesch en gevogelte in de binnenlanden zoo goed als niets kost. Eene vette gans, een geweldig groote kalkoenfche haan is met zeventig tot negentig kopeken (ongeveer een gulden Hollandsch) goed betaald, De duif is in Rwsland zeldzaam, en wordt, daar de Heilige Geest onder hare gedaan- te afgebeeld is, als deszelfs zinnebeeld vereerd. On- danks deze {paring en zorg vermenigvuldigt zij zich flechts trageliĳjk; de talrijke heerlegers van raven, die huizen en velden bedekken, vernielen misfchien het broed- fel der vreedzame duif. — Het bonte gewemel der zon- dagsmarkt loopt echter reeds met de helft van den dag ten einde. Koopers en verkoopers hebben hunne kleine wagens in de nabijheid gehouden en in eenen kring ge- zet, binnen welken de paarden befloten- zijn. Merkwaardig zijn de punten, waar jaarlijks eene foort van kermis of koopmarkt gehouden. wordt. Buiten dien tijd zijn het fchaarsbewoonde , doodfche plaatfen, met half vervallene, doorzigtige huizen, in welke flechts gedurende den kermistijd deuren en venfters ingehangen worden. De nabijheid van eenig klooster , eene daaraan verbondene gebeurtenis, heeft gemelde plaatfen gewoon- lijk die beftemming -gegeven. Dit is onder anderen het geval met de aanzienlijke koopmarkt, welke in het Gouvernement Kursk nabij RUSSISCHE ZEDEN EN GEWOONTEN. h45 deszelfs hoofdftad gehouden wordt. Karenoe heet het plaats- je, hetwelk daardoor alle jaren verlevendigd wordt. Alhier vond onder het kruidenzoeken een monnik het heiligenbeeld, % welk tot den bouw des kloosters aanleiding gaf. Het beeld zelf wordt te Kursk bij de ordesbroeders bewaard, tot wel- ken ook de gelukkige vinder behoorde; maar jaarlijks droeg en draagt men het nog, onder een talrijk geleide, naar de plaats, waar het ontdekt werd, Maar al te gaarne fluit zich de handel aan kerkelijke plegtigheden; zoo ontftond de jaar- markt, en heeft in den loop des tijds gedurig toegenomen. Daar aan gemeld beeld de wonderdadigfte genadewerkingen toegefchreven worden, ja daar men beweert, dat een eenige blik op hetzelve toereikend is om geheel eenen levensloop gelukkig te maken, zoo gaat de toeloop dergenen, die het op deszelfs zomerreis ontmoeten willen, alle befchrijving te boven. Van achthonderd, ja duizend werften in het rond ftroomen bedevaartgangers derwaarts,. Hoe demoediger de pelgrim of de pelgrimme is, des te goedgunftiger zal het beeld hun zijn. Derhalve ziet men vrouwen, die de reis in eigen rijtuig en met bedienden omgeven zouden kunnen af- leggen, onder den hoop der pelgrims in een grof linnen ge- waad te voet gaan, Desniettemin fpreidt, nevens al die fchijnbare eenvoudigheid, de uitgezochte weelde zich ten toon, Wat Frankrijk, En- geland, China en. Indië kunnen aanbieden, is daar in groote hoopen opeengeftapeld, in nog grootere hoeveelheid zijn het de voortbrengfelen van het land, IJdelheid, zucht naar tooi en naar vermaken vinden er ruimfchoots hunne rekening; geloof of bijgeloof reikt haar de hand, De ter plaatfe, waar het won- derbeeld gevonden is, ontfprongene bron is met metfelwerk omvat, en over dezelve is eene kapel gebouwd. Aan het water worden vele heilzame krachten toegefchreven, Nie- mand, die de markt bezocht heeft, vertrekt, zonder eenen kleinen voorraad van hetzelve mede te nemen, Hij bekomt het echter niet voor niet, maar moet het koopen; uit deze foort van belasting trekt het klooster zijne inkomften, Voor de oogen van den monnik, die aan de bron wacht houdt, wordt dit geld in het bekken geworpen, waarin het water zich verzamelt. Men zegt, dat er menigmaal acht- tot tien- duizend roebels aan goud, zilver en koper in bijeen liggen. De arme, die zich ook zelfs geen kopek weet te verfchaffen, om het zegenrijke water te koopen, vangt het bij de uit- 446 RUSSISCHE ZEDEN. EN GEWOONTEN, ftrooming van het bekken op, wanneer het reeds al de de daarin geworpene geldftukken afgefpoeld heeft. Het getal huizen van het kleine dorp reikt bij lange niet toe, om de derwaarts ftroomende menigte te bevatten, Het grootfte gedeelte daafvan brengt de nachten in de open lucht of onder de ‘kleine rijtuigen door, die een’ uitgeftrekten wa- genburg vormen. De rijke huurt, voor-twee of drie dagen verblijfs, eene dier half verzonkene, met deuren en venfters flechts provifioneel voorziene en meestal! onbevloerde hunen, tegen ongehoord hooge prijzen. — Het eigenaardigst van deze jaarmarkt is misfchien de klokkenhandel, Klokken van alle kaliber worden in onbedenkelijke menigte derwaarts gè- bragt en aan fterke ftellaadjen opgehangen. Klokkenklanken _ behooren onder de meest ftreelende geluiden voor het oor van den Rus. Op hooge feesttijden worden zij, in dorpen zoo wel als in fteden, zonder de geringfte tusfchenpoos, dag en nacht geluid, Nadert,te Karenoe de procesfie met het beeld, zoo worden al de ter-markt gebragte klokken in be- weging gezet. Wie alsdan in de nabijheid van de klokken- markt is, loopt gevaar zijn gehoor te verliezen, Volksvermaken en Volksgeloof. Ouderdom, Dood en Begrafenis, De Rus is beleefd en vriendelijk van aard; hij is dit zelfs jegens de hem dienende dieren. Wil hij zijne kleine paardjes aandrijven, zoo geeft hij hun de zoetfte namen, In den nuchteren tocftand hoort men hem bijna nimmer fchelden of vloeken, Ook het leelijkfte meisje zal hij zelden anders dan mijne fchoonfte noemen, Voor den ouderdom heeft hij bij- voegelijke woorden, die zijne achting jegens denzelven te kennen geven; eerwaardige grijsaard , lief moedertje , of oud- je, zijn de gebruikelijkfte, Genadige heer of genadige vrouw noemt hij alle vreemden, Wel is waar legt men aan fommige ftreken te last, dat vreemdelingen, die de landstaal nog niet verftaan, er niet reizen kunnen, zonder gevaar te loopen van beroofd en doodgeflagen te worden; dat het gevoelen et heerscht, dat ettelijke aan hun heiligenbeeld of aan de kerk vereerde waskaarfen de kracht bebben, ook zelfs eenen moot- denaar te ontzondigen, Het ontbreekt niet aan voorbeelden, welke de gegrondheid dezer befchuldiging ftaven; maar zij worden dagelijks zeldzamer. Integendeel is over het alge- meen ook de geringfte Rus dienstvaardig en onderdanig jegen’ RUSSISCHE ZEDEN EN GEWOONTEN, 447 buitenlanders. Muzijk en gezang zijn zijne vreugd, offchoon hij in beide zich flechts in en naar weinige toonen beweegt. Zijne vier- fnarige citer (balalaika) vermaakt hem uren lang in gene en dezelfde melodie, Zijne gezangen fluit hij bijna altijd in hal- ve toonen, Door gezang fpoort hij zijne paarden tot fneller loopen aan. i Beide fekfen hebben verfchillende foorten van vermakelijk- heden , en zijn daarbij menigmaal van elkander afgezonderd. Wanneer de jonge man aan den zoom eener weide, of. tegen den devrftijl zijner hut geleund, zijne balalaika laat klinken, houden de meisjes eenen rijendans door het dorp. Dit ge- beurt vooral op feestdagen en het meest op het paaschfeest, Zijn zij in geen genoegzaam getal, om, elkander bij de hand houdende, de breede ftraat te beflaan, zoo vullen zij de le- dige tusfchenruimte met doeken, welke zij twee aan twee vasthouden, Wie haar ontmoet, moet den doorgang voor eenige kopeken koopen, Op paaschtijd houden zij bem rood- gekleurde eijeren te gemoet; hij haalt er een dergelijk uit den zak; beide worden tegen elkander geftooten; dat, hetwelk breekt, wordt de buir des overwinnaars: list doet hierbij val- 348 RUSSISCHE ZEDEN EN GEWOONTEN. fche eijeren van onverbrekelijke ftof uitvinden , en er duš eene menigte werkelijke veroveren, Alle hunne vreugden fchijnen echter, daarin gelijk aan hun land, zonder eenig uicftekend hoogtepunt, plat en vlak voor- bij te gaan, Nimmer ziet men hen door eenigen bijzonderen lust bewogen. Hun hoogfte genot fchijnen zij nog, even als het voor meer omvattend zinnenleven ongevoelige kind, in datgene te vinden, wart hunne fmaakzenuwen prikkelt. Mer dat al is ook hetgene zij aan dit zintuig bieden kunnen hoogst armelijk en voor fijner geftemde verhemelten niet zel- ‚ den walgelijk, Alle olieachtige vruchten zijn hun lekker- nijen, Gaarne dragen zij een handvol hennepzaden bij zich „ welke zij van lieverlede opeten, De boterweek , dat is de eerfte der zevenweekfche vasten vóór Pafchen, is een licht punt van hun leven, hoezeer zij hun reeds eenige ontberingen voorfchrijft, Slechts boter, melk en eijeren , maar geene vleeschfpijzen, zijn nog geoor- loofd, Na deze week van lekker leven vervangt in butten en huizen olie de plaats der boter, . De rijke, welke buiten- dien de verordeningen der kerk op velerlei wijzen weet te ontduiken, verfchaft zich de fijnfte oliefoorten; bet volk heeft geene andere dan hennepolie, Deze gebruikt het dan ook in zoo groote mate, dat men beweert, dat, in den lan- gen vastentijd , zijn vel er eene groenachtige tint van krijgt. In de boterweek zwelgt ieder nog in dierlijk vet, Verba- zend is het getal der pannekoeken, plini geheeten, welke gedurende deze dagen in geheel Rusland gebakken worden. Rijk en arm eet dezelve van den vroegen ochtend tot laat in den nacht. Zij worden uit boekweitenmeel, melk en eije- ren bereid en rijkelijk met boter overgoten. De rijke be- ftrijkt ze nog daarenboven met kaviaar, Op de dorpen loo- pen vrouwen en meisjes in groote drokte met hoog opgefta- pelde fchotels van dit gebak heen en weder, om daarvan aan hare bekenden te brengen, Elke harer- vleit zich, de beste bereiding te verftaan; er zijn echter eenige meesters in de kunst. Zoodanig een was de koetfier van zeker groot heer, en daarom trad deze ook gaarne, door vele gasten omgeven, in het huisje van zijnen bediende, De rosfenmen- ner ftond dan, met den wijden kaftan opgeflagen , eene witte fehort daarover gebonden, en het gloeijende gezigt hoogrood van uit den langen baard fchitterende, voor de heete kag- chel, en bakte zoo vlijtig bij kon, Midden in de ruime RUSSISCHE ZEDEN EN GEWOONTEN. h49 bergplaats’, waar paardentuigen en dekkleeden opgehangen zijn, was de tafel aangeregt. Men kon zich verbeeld hebben - in eene ridderzaal te zijn, waar aan muren en zuilen afge. legde wapenftukken in het rond hingen.. De voor ieder dorp opgerigte fchommels zijn gedurende deze week in aanhoudende beweging. Ook zijn er om de- zen tijd des jaars nog natuurlijke ijsbergen, van welke eene drokke menigte onder vrolijk getier naar beneden glijdt. In de fteden worden, gelijk bekend ís, groote toebereidfelen tot deze dolle week gemaakt. Het groote, onoverzienbare dzaksplein te Petersburg is alsdan met ftellaadjen overdekt, die tot verlustiging van het volk moeten dienen, Kleine tooneelen, carrousfels, Rusfifche bergen, fchommels van allen aard „worden er opgerigt. Reeds eene maand te voren begint men dit lustperk, hetwelk flechts eene eenige week moet dienen, op te bouwen, De oprigters van kramen en tenten betalen zware huur, zoo voor den grond als voor het hout, hetwelk zij behoeven, Eene menigte werkvolk arbeidt er aan, Wel is waar, beftaan die ftellaadjen flechts vit ligt balk- en bindwerk met daarop gefpijkerde planken, doch poogt men daaraan van buiten de fierlijkfte gedaante te geven. Nu eens verbeelden zij Gothifche kerken, dan Chi- nefche tempels, dan weder kasteelen met eene menigte to- tentjes, Al die gebouwen zijn, naar gelange van hetgeen zij beteekenen moeten, eigenaardig befchilderd, In deze kortftondige fchouwburgen kosten de plaatfen de helft van hetgeen , waarop de entrée van zulke voorftellingen op andere tijden te ftaan komt. Alle vertooningen, paardenrijders- of koordendanfersoefeningen, goochelaarskunftèn en vuurwer- ken, beginnen met de eerfte uren‘van den dag en herhalen zich tot middernacht toe. Ook in alle grootere fchouwbur- gen volgt, gedurende dezen tijd, de eene voorftelling onaf- gebroken op de andere; bij elke derzelve kunnen de ruime zalen de kijkgrage menigte ter naauwernood bevatten. In eene dier houten tenten op de Jzaksplaats was het, dat, op den eerften dag der boterweek van het jaar 1836, bijna vijfhonderd menfchen verftikten en verbrandden. Hoe verderfelijk de weldaad der wetten bij al te letterlijke en flaaffche inachtneming worden kan, bleek in dit geval, Ver- fcheidene toegefnelde timmerlieden ftonden klaar, om de wanden door te flaan, en op deze wijze aan de daarin op- geflotene ongelakkigen lucht en uitkomst te verfchaffen ; 450 _ RUSSISCHE ZEDEN EN GEWOONTEN, maar volgens de Rusfifche wet mag niemand de hand aan eer brandend gebouw leggen, dan de beambten bij het blusch- wezen. Hoe voortreffelijk nu de bluschinrigtingen te Pe- tersburg ook zijn, kwamen zij ditmaal toch te laat, om aan velen het leven te redden, De hulpvaardige timmerlieden werden, toen het nog tijd was, door de militairen ftreng teruggewezen, en het vreesfelijke hulpgefchreeuw der flagt- offers was reeds verftomd, toen de officiële redders aan. kwamen ! en Bijna zou men de, na deze dolle week , als door eenen tooverflag ontftaande ftilte ook eene foort van vermaak kun- nen noemen, hetwelk de belijders der Oosterfche Godsdienste leer met die eener Westerfche gemeen hebben, De plotfeling begonnen ftrenge vasten, met het daaraan verbonden geloof in het verdienftelijke dier onthouding, het ijlen naar kerken en biechtftoelen, het bewustzijn van geboete en vergevene fchuld , verfchaft een gevoel, hetwelk te na aan vreugde verwant is, dan dat men er deze niet zelve in zou vinden, Na de nu volgende zeven ftrenge weken komt er daarenboven weder eene van zwelgerij, die als een nieuw begin van het leven met al deszelfs genietingen befchouwd kan worden, Deze genietingen worden reeds vooruit door vermeerderend ontberen verhoogd. De echt gemoedelijke Rus nuttigt, in de laatfte week vóór Pafchen, in het geheel geene warme fpijs meer. Zuurkool, gezouten agurken en raauwe vijen vormen uitfluitend zijn voedfel, Van den goeden vrijdag af ontzegt hij zich ook deze, en neemt niets meer tot zich vóór den eerften paaschdag ten twaalf ure, Eerst nadar hij „alsdan ter kerke geweest is, en de door hem derwaarts me- degenomene fpijzen, aan welke hij zich verkwikken wil, door den priester gezegend zijn geworden, proeft hij er van, dat is te zeggen hij bezigt ze in overmaat, Bij eene ge- moedelijke dienstmaagd, die onder deze wijs van vasten bijna bezweek, putte ik eens, uit medelijden, alle beweegrede- nen, welke ik bedenken kon, ja zelfs bijbelplaatfen, vruch- teloos uit. „ Bedrieg ik mij,’ fprak zij, „ is de wijs, waarop ik God poog te dienen, Hem, gelijk gij zegt, niet welgevallig, zoo ziet Hij ten minfte mijnen goeden wil, om ‚het Hem naar den zin te maken, en alle ontberingen te dra- gen, om Hem welgevallig te, zijn.” Maar deze plotfeling elkander afwisfelende uiterften van ontberen en genieten moeten op het anders fterke ligchaams- RUSSISCHE ZEDEN EN GEWOONTEN. 551 getel van den gemeenen Rus onmisbaar nadeelig werken. Hij wordt menigmaal door tusfchenpoozende koortfen aan- getaste Ongaarne, en flechts door den landheer gedwongen, gat hij naar den arts. Ongelukkiglijk bemoeijen zich ook daar te lande vele oude wijven met de geneeskunde , en wen- den de zonderlingfte middelen aan, De natuurlijke kinder- pokken woeden in de binnenlanden nog fteeds moordend en misvormend. Eene weldadig gezinde landvrouwe wilde den weêrzin harer onderdanen tegen de koepokken op de zachtfte wijze overwinnen, Zij leerde zelve het inênten, en oefende die kunstbewerking met goed gevolg, zoo ver dit van haar afhing. Doch, hoe moeijelijk was het haar niet, de ouders te bewegen, hun kind daartoe aan haâr over te laten! „Het is weêrfpannigheid tegen den wille Gods,” zeide men ook hier. „ Wil Hij niet, dat ons kind de kinderziekte krijgt of er aan fterft, zoo gebeurt het ook niet,” Bij zulk eene wijs van denken kon geweld geen goed doen, De brave edele vrouw bedacht dus eenen omweg, om tot haar doel te ge- raken, Zij begon de moeder, welke haar kind bij haar bragt, met bonte linten te befchenken; aan het kind zelf gaf zij een fraai mutsje. Thans bragt men de kinders bij dozijnen , en weldra die, welke er reeds geweest waren , voor de tweede maal, bewerende dat de ftof niet gewerkt had, Men ont- dekte, dat zij de Zympha afwiefchen, om twee- en driemalen gefchenken te krijgen. Zoodra hiertegen middelen aangewend werden en zij hare kleine list niet meer konden oefenen, kwamen er veel minder. i Menigmaal is ook voorzeker een zieke, bij wien de natuur eene krifis had aangebragt, die ontegenzeggelijk naar doods- kamp geleek , doch na welke hij genezen zou zijn, door af- breking derzelve den dood met geweld in de armen gewor- pen, Zulke beflisfende toeftanden worden door de omftan- ders ligtelijk voor het naderende levenseinde genomen, en de zieke wordt alsdan meêdoogenloos uit zijn bed gerukt; want er heerscht een geloof, dat de mensch, zoo als hij fterft, voor Gods regterftoel treedt, en dat hij daar zoo or- dentelijk het flechts zijn kan behoort te verfchijnen, Daar- om wordt hij nog half levend gewasfchen, het beste, wat hij bezit, hem aangetrokken, en, daar hij gewoonlijk onder deze behandeling den geest geeft, uitgeftrekt op eene tafel gelegd. Deze gewoonte ís des te zonderlinger, daar de Rus, gedurende zijn leven, geere de minfte zwarigheid maakt, bij 452 RUSSISCHE ZEDEN EN GEWOONTEN. godsdienstverrigtingen zoo morfig en ongehavend te verfchij- nen, als hij altijd is. f Een zeer jong meisje, dat aan de tering ftierf, maar op den ochtend van haren fterfdag nog krachts genoeg had om zich het haar in orde te brengen, wilde men, toen zij van deze infpanning dood vermoeid ter neder zonk, uit het bed trekken, om haar aan te kleeden, Dringend fmeekte de klei- ne, dat men haar zou laten rusten, daar zij zelve reeds be- gonnen had zich op te fieren. Zij bedekte hierbij het hoofd met beide de handen; hare ijdelheid, namelijk , vreesde, dat dit gedeelte van haar tooifel minder net herfteld zou worden, als zij hêt reeds geordend had. „ Wilt gij mij dan tot de zonde verleiden, u, mijn kind, voor Gods troon te laten verfchijnen, zonder dat mijne handen u gekamd en gewas- fchen hebben?” Dit zeggende, trok de moeder de nog le- vende naar eene bank, deed haar tegen den kouden wand leunen, en begon haren arbeid, Het arme kind ftierf on- der hare handen; maar gerustgefteld, doordien het haar ge- lukt was haar toch het witte feestkleed over te werpen, fchoenen en koufen aan te trekken, droeg zij haar naar de gereed ftaande tafel. Hier eerst, nadat zij het lijkje in de vereischte ligging gebragt en deszelfs handjes als tot een gebed gevouwen had, begon zij de gebruikelijke doodsklagt: » Waarom hebt gij mij verlaten? Beviel het u niet langer in de wereld, waar de korenbloem bloeit, waarvan wij kran. fen maken, waar de hennep wast, waaruit wij lange draden trekken, die door de zon gebleekt worden? Eenzaam zit ik nu aan het weefgetouw! Gij vervangt er mij niet, om u den bruidsfluijer te weven! Ach, zoo'men u maar niet naar het flot geroepen had, dan waart gij nog bij mij, de dood ware niet uw echtgenoot, het graf niet uwe bruidskamer geworden!’ Zoodra echter iemand van het flot, waar het meisje onder de bedienden opgenomen geweest was, ver- fcheen, floot flaafschheid den mond aan de klagende moeder, of deed haar op eene andere wijze voortgaan, — Zoo lang tot dat een priester en deszelfs medehelpers geroepen zijn, die alsdan onafgebroken gebeden oplezen en opzingen, is, volgens hunne meening, de geftorvene in de magt der booze geesten, die eerst door dit priesterlijk gebed verdreven wor- den, Eerst wanneer het lijk met aarde bedekt is, hebben zij de magt, om hem te fchaden, verloren, Even gelijk bij ’s menfchen geboorte met den doop, zoo RUSSISCHE ZEDEN EN GEWOONTEN. 453 wordt bij deszelfs dood met de begraving.in Rusland bijzon- dere haast gemaakt, beide door dezelfde beweegreden, om bem aan de werking der booze geesten te onttrekken. Het kleine, fmalle planken huisie, het laacfte rustbed aller aard- bewoners, wordt niet eer gebragt, vóór dat alles gereed is, om hem daarin weg te dragen, Hij wordt er onbedekt inge- legd. Over het lijk, van rijke lieden worden wel kostbare , niet zelden met goud en zilver doorwerkte dekkleeden ge- fpreid, maar het aangezigt blijft op dien laatften:weg zon- der eenig bedekfel. De zon beftraalt nog eenmaal zijne ge- flotene oogen; flechts de trouw bewaarde bruidsfluijer der vrouwen hangt ligt, nu en dan door den wind eens opgehe- ven, boven- het {tille gelaat, dat van des levens vreugden- en lijden uitrust, Priesters, reukvaten zwaaijende, volgen de kist. - De kaarslichten, die, zoo lang het lijk in de hut ftond , aan deszelfs hoofdeneind brandden, als ook een fcho- tel in melk gekookte, rijkelijk met kancel en fuiker beftrooi- de en met rozijnen belegde rijst, welke, terwijl het lijk ten toon lag, niet mag ontbreken, worden het achterna gedragen. Zoodra het in het graf nedergelaten is, en elk der aanwezi- gen een handvol aarde in hetzelve geworpen heeft, wordt de fchotel rijst, benevens een eenige lepel om te eten, in het rond gereikt. Ieder nuttigt daarvan eenige lepels vol, Hetgeen aan het graf niet gebruikt is, wordt des avonds , wanneer aan het fterfhuis weder eene foort van lijkmaal plaats heeft, opgegeten, Telkenmaal reikt men den fchotel het eerst aan de naaste bloedverwanten, Gegoeden, die er iets voor betalen kunnen, laten hunne dooden niet terftond in het graf, maar voor een’ of meer nachten in de kerk brengen, Daar, meenen zij, hebben de onreine geesten geene magt overdezelve. Dit brengt fomwijlen gelukkige uitwerkfelen te weeg, waarop echter geene acht ter waarfchuwing geflagen wordt. Één voorbeeld onder hon- derd moge bewijzen, hoe vele fchijndooden er ontwijfelbaar in Rusland begraven worden. Een voetganger zocht, gedu- rende een’ ftormachtigen nacht, eene fchuilplaats tegen het weder in het voorportaal eener dorpskerk. Weldra verbeeldt hij zich, in de kerk eenig gedruisch te hooren, en is op het punt om de vlugt te nemen, toen een luide fchreeuw en een daarop volgende val hem roerloos aan de plaats geboeid hou- den. Het door een venfter fchemerende licht geeft hem ein- delijk den moed, om in de kerk te treden. Hij ziet eene 454 RUSSISCHE ZEDEN EN GEWOONTEN, omgevallen doodkist, een van onder dezelve te voorfchija kruipend, bleek meisje, en een van fchrik verftijfd mansper. foon, aan wiens handen eenige inftrumenten ontvallen fchij- nen te zijn. De zaak helderde zich in dezer voege op. On- der de Rusfen beftaat het bijgeloof, dar een tand, aan eene reine maagd uit den mond gebroken, oogenblikkelijk alle tandpijn ftilt, Toen nu hij, die zich dit toovermiddel ver- fchaffen wilde, het fchijndoode meisje den mond openbrak en zijn aan haar gebit gebragt werktuig eene zeer gevoelige zenuw pijnlijk aandeed, ontwaakte zij. Slechts eenvoudige kruifen van*hout kenmerken de rust. plaatsen hunner dooden ; doch in oorden , -waar ijzergieterijen gevonden worden, als in het Gouvernement Tula, ziet men grafteekens van gegoten ijzer, Vlierftruiken, wier zaden door fnoepende vogels geftrooid zijn, of witftammige treur- berken, die echter de plaats, waar zij ftaan, alleen aan den herfstwind te danken hebben, overfchaduwen deze ftille ver- blijven, Slechts de kiaagftemmen der vrouwen en moeders, welker geliefde panden er rusten, verlevendigen dezelve fom- wijlen. Met deze kerkhoven hebben de Rusfifche bijentuinen veel gelijkheid. De eene zoo wel als de andere vindt men aan den zoom van jonge bosfchen, De graauwe, verweerde boomftronken , waarin men de opgevangene bijenzwermen plaatst, die er terftond in beginnen te bouwen, gelijken naar lijkbussen, en derzelver gezigt is niet minder droefgeestig, dan de werkelijke doodenakker. In het algemeen, hoe een- zelvigheid vaak verveling en deze weder hare zuster zwaar- moedigheid wekt, ondervindt men in Rusland menigmaal. 