Vervolg van Mr Johan Van de Water's groot plakkaatboek s'lands van Utrecht : Van de vroegsten tijd af tot het jaar 1805. Door Mr C.W. Moorrees, en Dr P.J. Vermenlen. 1
leder der 4 Maarschalkschappen dezer Provintie, de Proostdy in hetzelve gelegen er onder begrepen, zal ter vergadering der Representanten ° Lands van Utrecht hebben, met en benevens de Steden der- zelve provintie, eene Delibereerende en Concludee- rende stem, om welke uittebrengen, 4 Burgers, van wegen yder Muarschalkschap, derwaards zullen worden gedeputeerd, representeerende deze 4 te samen het Maarschalkschap, door het welke zy gedeputeerd zyn. Art. 2. De benoeming van dezelve Gedeputeerden zal geschieden door kiesers, welke laatste zullen be- noemd worden door de stemgeregtigde Burgers der respective Maarschalkschappen. Art. 3. Stemgerechtigde Burgers zyn die boven de 20 jaaren oud zyn, die van hunne besittingen leeven, of van het werk hunner handen, mits in geene huischelyke dienstbaarheid zynde, en ter plaatse alwaar zy hunne stem begeeren te geeven, ze- ‘dert een jaar vast gewoond hebben, onder welke laatste gerekend worden, Uitgeweekene, en in hunne voorige wooningen te rug gekeerde Pa- triotten. Art. 4. Behalven de vereischten in Art. 3 word nog ge- vorderd het doen en ondertekenen van de navolgende verklaring by het overgeven van het Stembriefje, volgens Ald. 2, Art. 4. 464 DECLARATOIR. ' Ik verklaar vrywillig op het pleëtigst even of ik het met eede bevestige, dat ik geene Regering voor wettig erken dan die op de rechten van den mensch en den burger gegrond is; dat ik gevolg- lyk beschouw de zogenaamde oude Constitutie, dic zederd 1787 tot na het intrekken der Fransche troepen hier plaats gehad heeft, als onwettig, on- bestaanbaar en geweldadig en daartegen het pro- | visioneel bestuur van volksrepresentanten zederd ingevoerd, en op die rechten gegrond alleen voor ` Wettig houde, aan welke ik alle gehoorzaamheid ` VAN DE REGERING EN HET GOUVERNEMENT gadering by meerderheid van stemmen moeten | beslist worden. Art. 5. De benoeming van een kiezer zal geschieden, mondeling of schriftelyk naar welgevallen van den benoemer, de mondelinge benoeming zal door de Secretarissen worden opgeteekend op een lyst, met het getal der gegeevene stemmen achter ieder naam. De schriftelyke benaeming zal geschieden in een toegevouwen briefje zonder naamteekening van den ‘benoemer aan den Voorzitter te overhandigen. Art. 6. Zoodra de mondelinge stemming ten einde ge- en trouw zal bewyzen tot dat eene volledige Con- loopen is, en alle de stembriefjes ingekomen туп, stitutie, door eene Nationale Conventie untworpen, ; moeten dezelve door den Voorzitter geopend, den door de Natie zal vastgesteld en aangenomen zyn. naam er in gesteld der Vergadering voorgelezen \en door de Seeretarissen opgetekend worden ор | TWEEDE AFDEELING, Art. 1. Alle Stemgerechtigde Burgers dezer Provintie wor- den op aanschryving der provisioneele Representan- | ten 's Lands van Utrecht, door de Municipaliteiten of Regeeringen der dorpen dezer Provincie opge- | roepen, om op Maandag den 16. Maart aanstaande | ten tien uur 's morgens met elkanderen te verga- deren in de Kerk of eenige andere bequaame plaats van het dorp, alwaar yder dier Burgers woonach- ` tig is. | Ап. 2. De alzoo vergaderde Burgers zullen dadelyk for- meeren eene geregelde vergadering, en ten dien einde kiezen eenen Voorzitter en twee Secretaris- sen; de Voorzitter om de vergadering te bestuuren | en de stemmen op te neemen, de 2 Secretarissen om van alles behoorlyk aanteekening of notulen te houden. Art. 3. Den Voorzitter zal door de Secretarissen op een lyst doen opteekenen de naamen der aanweezende Stemgerechtigde Burgers. — Indien temands Stem- dezelfde lysten als der mondeling benoemde. Art. 7. Het getal der stemmen zal voorts door de Se- cretarissen onder toezigt van den Voorzitter worden opgemaakt; opgemaakt zynde, door den Voorzitter der Vergadering worden voorgeleesen, en den gee- nen aan wien de meeste stemmen gegeven zyn, als kiezer worden verklaard, waar na de stembrief- jes dadelyk verbrand moeten worden. Art. 8. Van al het verrichte moet door de Secretarissen behoorlyk notulen gehouden en der Vergadering ter | goedkeuring voorgeleezen worden, waarover den Voorzitter omvrage zal doen. Voorts zal een be- hoorlyk Extract uit dezelve Notulen, onderteekend door den Voorzitter en de twee Secretarissen, wor- den gegeeven aan den benoemden kiezer, waar uit zyne aanstelling kan blyken, zonder meer. Art. 9. Wanneer dit alles verricht is, zal de Vergadering gehouden worden haaren taak te hebben volbracht, en verder geen aanweezen mogen hebben, waar om de Voorzitter dezelve zal doen scheiden, brengende voorts de Notulen der Vergadering ter Secretarye recht ongegrond of twyfielachtig ware, zal de Ver- gadering by meerderheid van stemmen daar over, uitspraak doen. Die geen Stemrecht hebben, mogen in de vergadering niet tegenswoordig zyn. Art. 4. Volgens de gemaakte lyst zal de Voorzitter yder lid der vergadering oproepen en afvragen of hy’ het Declaratoir gelieft te doen en ondertekenen volg. 1. afd., Art. 4. Zulks weigerende zal hy de vergadering verlaten, dog dat aannemende, zal hem gevraagd worden den naam van den geenen die hy tot kiezer begeerd te benoemen, waartoe zal moe- ten opgegeeven worden een persoon, lid der ver- gadering zynde, ten lasten van wiens politicq ge- drag niets is, waarover de geschillen in deze ver- van 't Dorp, alwaar dezelve zullen gedeponeerd blyven. DERDE AFDEELING, Art. 1. De kiezers van het Maarschalkschap, gensan het Overquartier, zullen vergaderen te Doom. — | Die van het Nederquartier te Breukelen. — Die van Montfoort en der Proostdye te Linschooten. — Die van Eemland te Amersfoort. — Bepaaldelyk in de kerk der plaats van bycenkomst, en aldssr te zamen komen op Maandag 23 Maart aanstaande, ‘smorgens ten elf nuren, om te formeren eene g™ regelde vergadering, verkiesende onder de bestiermg t Bij resolutie der provisionele Representanten d d. 18. Maart 1795 aldus veranderd: Op het geproponeerde dezen aangaande omtrent het te geven declaratoir ten platten lande, is na deliberatie goedgevoaden en geresolveerd, om ten einde aan de in- en opgesctenen, die door schroom mogten tegengehouden worden, daarin 200 mogelijk te gemoet te kamen, het voorst. declaratoir eenigzints te altereeren en genoegen te nemen met het volgende: „Ik verklaar vrijwillig op bet plegtigste, even of ik het met eede bevestige, dat ik geene regeering voor wettig erken, „die op de regten van den mensch en den burger gegrond „sentanten, thans ingevoerd, en op die regten gegrond, „trouw zal bewijzen, tot dat eene volledige Constitutie, door eene Nationale Conve: „gesteld en aangenomen zijn” is, dat ik gevolglijk het provisioneel bestuur ven Volks Repr™ alleen voor wettig houde, nan welke ik alle gehoorzaamheid a ntie ontworpen, door de Natie ші пй 'SLANDS VAN UTRECHT. van den oudsten in de vergadering eenen Voorzitter en twee Secretarissen. Art. 2. De alle de vergaderde persoonen, waar van de Secre- tarissen een lyst zullen formeeren; volgens deeze Iyst zal den Voorsitter ieder der vergaderde oproe- pen, ter vertooning van zyne volmacht, volgens Afdeel. 2, Art. 8, hem gegeeven, welke overluid zal voorgeleesen worden, waar van de Secretarissen nevens den naam aanteekening zullen houden. Art. 3. Die geen voldoende volmagt vertoonen, het welk ter decisie staat van deze Vergadering, by meer- derheid van stemmen, zullen tot geene stemming worden toegelaaten, maar de Vergadering moeten verlaaten. Art. A Voorts zal den Voorzitter yder der leeden vol- gens de gemaakte lyst oproepen, ter overgave van een toegevouwen briefje, zonder naamteekening, inhoudende de naamen van 4 persoonen, stemge- rechtigde Burgers van deze Provintie zynde, op welker gehouden politicq gedrag ten nadeelen der vryheid niets ten lasten is. Art. 5. Alle de Stembriefjes ingekoomen zynde, zal den Voorsitter dezelve een voor een openen, de 4 Naa- men er in vervat overluid voorleesen, terwyl de Secretarissen de voorgeleezen naamen naauwkeurig zullen optekenen op een daartoe bepaalde lyst, met het getal der stemmen achter ieder naam. Art. 6. Het leezen der Stembrief jens ten einde gebracht ‚еп de lyst der stemmen opgemaakt zynde, zal dezelve door den Secretaris der Vergadering worden voor- geleezen: hier na zal den Voorsitter de 4 Stemge- rechtigde Burgers, aan welke de meeste stemmen gegeeven zyn, in de Vergadering proclameeren als de Representanten van het Maarschalkschap wadr in zy benoemd zyn en zullen voorts de Stembrief- jes verbrand worden. Art. 1. Ingevalle ónder de gekoozene een vader en zoon of schoonzoon, ook twee voile Broeders waren, zal de vader aan den zoon of schoonzoon en den oud- sten Broeder aan den jongsten worden voorgetrok- ken, zo dat, in beide gevallen, de jongere als niet gekoozen uitvallen. — In geval van gelykheid van stemmen, en van noodssakelykheid, om eene meer- derheid te hebben, zal over de twee gelyke stem- men hebbende op nieuw gestemd en op voorschree- vene wyze gehandelt worden, tot dat eene meer- derheid plaats hebbe, doch die niet kunnende bekoomen worden, zal den oudsten der twee als gekozen gehouden worden. Art. 6. Van al het verrichte moet door de Secretarissen Notulen geformeerd worden, en ter goedkeuring voorgedraagen, voorts zal uit de goedgekeurde Notulen, ondertekend door den Voorzitter, de Se- eretarissen en door noch 4 leeden, die niet tot Representanten verkoozen zyn, terstond 4 gelyklui- Vanvore Urn, Pis. L L Вовк. п. Ter. т Deer. 465 dende Extracten worden geformeerd, inhoudende de wettige gedaane benoeming, gemunieerd met dezelve onderteekeningen als de Notulen, ten einde gekooze Voorsitter zal de namen afvragen van | aan yder der gekoozene Representanten een afschrift te doen hebben, als hunne volmacht om ter Ver- gadering der Representanten 's Lands van Utrecht toegelaaten te worden. Art. 9. leder kieser zal na het scheiden der Vergadering zorge dragen, dat ter plaats, wegens welke hy tot kieser is benoemd geweest, zoodra mogelyk de Regeering vergadere, en dat dezelve hem assisteere, om na gedaane oproeping van het Volk, met klok- luyden, op de plechtigste wyze, de uitgebrachte verkiesing aftekondigen en te Art. 10. De Voorzitter en de twee Secretarissen, benevens den kieser van de plaats, alwaar de kiezers-verga- dering gehouden is, zullen terstond de Regeering dier plaats doen vergaderen, ten zelve einde als in Articul 10 gesegd is, als meede om de Notulen der vergadering uit handen van den Voorsitter ep twee Secretarissen te ontfangen en ze ter Secretary dier plaats onder verantwoording van derzelver Regeering te deposceren. Art. 11. Te gelyk zullen den Voorsitter en de twee Se- cretarissen аап ieder der verkozene Representanten, met toezending der in Articul 8 gesegde extracten kennis geeven van de op hun uitgebrachte keuze, en daarop het antwoord afwachten, het welk ook zonder uitstel zal gegeven worden; welke ingekoo- mene antwoorden, te gelyk met eene preciese aan- duyding van ieders woonplaats, door gemelde Voor- sitter en Secretarissen zonder verwyl zullen gesonden worden aan den Secretaris der provisionele Repre- sentanten 'з Lands van Utrecht, tot derzelver na- richt, waar mede de taak des Voorsitters en der twee Secretarissen voor volbracht gehouden word. VIERDE AFDEELING, Art. 1. De vier alzoo verkoozene Representanten voor ieder Maarschalkschap, welke verklaard hebben den last, hun opgedragen, wel te willen aanvaarden, zullen, om ter eerstvolgende staatsvergadering te compareeren, beschreven worden. R Art. 2. De Representanten, ter Staatsvergaderinge com- pareerende, zullen medebrengen het aan hun afgegee- ven Extract volgens Articul 8 en 12 en het zelve ter vergadering ter onderzoek aanbieden, na welk on- derzoek, goedkeuring en het doen van den Eed zy dadelyk als Leden der Vergadering zullen sessie hebben Ten einde het bovenstaande provisioneel Regle- ment de nodige uitwerking bekome, gelasten de provisioneele Representanten ’s Lands van Utrecht de respective Gerechten der plaatsen in deeze Pro- vincie gelegen, het zelven ten spoedigsten te doen publiceren en affigeren als naar gewoonte en de uitvoering daar van te bevorderen. 117 466 VAN DE REGERING EN HET GOUVERNEMENT 100. RESOLUTIE der provisionele Representanten "e Lands van Utrecht, waarbij, ter gelegenheid eener klagte der ingezetenen van Willeskop, over inkwartiering van militairen, aldaar op last der Municipaliteit van Oudewater gedaan, de souvereiniteit der pro- vincie wordt gehandhaafd. 21 Doo eenige ingezetenen van den Geregte van Willeskop — klagten zynde gedaan over de inkwar- tiering, aldaar gedaan op order van de Municipa- liteit van Oudewater. Is na deliberatie goedgevonden de voorz. Muni- cipaliteit van Oudewater by missive te verzoeken en aan te manen, om, vermits zoodanige orders aanloopen niet alleen tegen de goede verstandhou- ding, welke omtrent de burgers van aan den an- | deren grenzende plaatsen behoort plaats te hebben, | Maart 1795. maar bovendien tegen die regten van Sonvereiniteit, welke de Representanten van iedere provincie zyn competerende, zich voor zoodanige acten van Sou- vereiniteit op het territoir dezer Provincie te ont- houden, vermits deze Vergadering anders, hoe ongaarne ook, zich zoude gedrongen vinden, om tot maintien van het-regt der Ingezetenen dezer provincie, daaromtrent eenige klagten ter Vergade- ring van de provisionele Representanten van het Volk van Holland in te brengen. 101. RESOLUTIE der provisionele Representanten 's Lands van Utrecht, waarbij de vergadering der Representanten wordt geconstitueerd. 30 Maart 1795. Le Vergaderinge ingekomen en gelezen zynde de Commissien en extract Resolutien van de drie Kwartieren enz. Daarby respective tot Represen- tanten ter deze Vergaderinge cowmitterende enz. En is vervolgens de Secretaris 't Hoen, welke gecommitteerd was om de voornoemde Represen- tanten van het platte land in de Kamer der voor- malige Ridderschap te recipieeren, verzocht de gemelde Representanten van daar af te halen en dezelve alhier ter Vergadering te introducceren. De welgemelde Representanten door den Secre- taris % Hoen uit de Kamer der voormalige Ridder- schap afgehaald en ter Vergadering geintroduceerd zynde, heeft de President Essenius dezelve uit naam dezer Vergadering verwelkomt; hebbende by deze gelegenheid de navolgende aanspraak gedaan : Waarde Medeburgers ! Wy hebben lange gereikhalst naar % gelukkig oogenblik om deeze Vergadering door de toetree- ding van de vertegenwoordigers van ‘t platte land volkoomen te zien, dan de gesteldheid van dit ons gewest, deszelfs belang en de voorzigtigheid vorder- den, dat zulks geschiede met order en na ryp overleg, zoo dat het konde beandwoorden aan de te bedoelingen, zynde het heil van ons Va- derland en 'twezendlyk nut van dit gewest en van deszelfs ingezetenen, onze broeders en mede- burgers. Om die redenen oordeelden wy nodig een pro- visioneel reglement, ter oproeping van de Gedepu- teerdens van het platte land, te moeten aanneemen en voorschryven, met dit gelukkig gevolg dat wy ü heeden in ons midden moogen zien verschynen. Weest dan welkom, Medeburgers, in deeze onze Vergadering, en vergun my U te moogen onder toog brengen, dat — zal het heil van dit Gewest en van ons Vaderland wordeu betragt, wy als een lichaam, waarin de kragt van dit gewest berust, met vereende kragten moeten werkzaam zyn. Eendragt maakt magt, myne broeders, maar tweedragt verbreekt dezelve; dit is eene zinspreuk en door de ondervinding van alle tyden bevestigde waarheid, en was er ooit een tydvak waarin deeze waarheid ten allerklaarsten zig voordoet, het is de tyd die wy thans beleven. Ons Vaderland is helaas gebragt op den rand des verderfs, en zal het nog gered worden, moet onzen yver en aandagt op onze uitgeputte finantien gevestigd worden, ter regeling van de ordinaire finantiën, ter voldoening van die agterstallen die wy gevonden hebben dat onze Provincie aan het bondgenootschap nog schuldig is, en tot vinden der middelen om het Vaderland in deezen uitersten nood zonder uitstel kragtdadig by te springen eu, ware het nog mogelyk, te behouden. Schoon ik met weinig woorden deeze gewigtige zaaken by voorkeur uwen aandagt aanbeveel, zyn ег nog verscheide anderen op te noemen, die uwen Vaderlandschen yver, welke ik in U allen veron- derstelle, blyven aanbevoolen, en omtrent welke wy te zaamen ons zullen moeten bezig houden. Welaan dan, Medeburgers, broederschap zy ons doelwit, eendracht ons heilig voorneemen en in dat vertrouwen kunnen wy van U, als waare Vader- landers, die gevoelen wat in die benaming opge- slooten is, verwagten uwe medewerking niet alleen in ‘tgeen ons nog te verrigten staat, maar ook uwe berusting in onze verrigtingen, waarmede wy ons noodwendig voor ’t welzyn van dit Landschap moesten bezig houden, eer wy nog zoo gelukkig waaren u ter onzer hulpe te ontvangen. Wy zyn overtuigd dat het bestuur, door ons gevoerd, gebrekkig was, maar hoe konde zulks anders zvn, daar wy op ‘tonverwagtst in deeze gewigtige en menigvuldige bezigheeden geroepen wierden, daar alle de raderen van het bestuur eene volledige stilstand dreigden, en eene regeringloos- heid aankondigden, indien wy geweigert hadden de weinige handen, die wy kosten te zamen brengen, aan het groot werk te slaan. Beschouw dan onze gebreken met een Vader landsch oog en hart, dat is met die overtuiging dat het gebrekkige niet aan den wil of flaauwbeid maar aan de omstandigheden van tyd te wyten E Zie daar, medeburgers, onze betuiging, ontvangt nogmaals onze broederlyke welkomsgroet, helpt om met uwe wyze, met uwe welmeenende, met uwe va- derlandsche en broederlyke raadgevingen en айуу. 'SLANDS VAN UTRECHT. Eischt gy lieden van ons deezen zelfden pligt, wel aan, ik voor my, en uit naam myner mede- broederen, bieden u 'tzelve aan, zoo lange onze Committenten zullen goedvinden dat wy deezen moeilyken taak zullen waarneemen. Dus kunnen wy wet vereende kragten in onzen gewigtigen arbeid, waarin het onmogelyk is ieder mensch in 't byzonder te voldoen, ten minsten die aangenaame bewustheid smaaken, van naar ons vermogen tot heil van dit landschap en van ons gausche Vaderland, onze geringe vermogens nuttig te hebben helpen besteeden. Zyt gylieden dan allen bereid om die pligten met ons te helpen vervullen, welke het Vaderland en dit Gewest van u en van ous eischen. Wel aan dan, vertrouwen wy ор Hem die ons verlost heeft van het geweld, op eene zoo zigtbare wyze dat gelve onze vyanden hiervan overtuigd moeten zyn. Vertrouwen wy op den Regeerder der wereld, dat die ons kragten zal geven, wanneer onze eigene kragten mogten bezwyken. Wy oordeelden by onze sessieneeming in deeze Vergaderzaal onvoegzaam ons te bedienen van een oud formulier van eed; wy oordeelden tevens on- voegzaam een ander formulier voor de Leden deezer Vergadering, zonder uwe concurrentie aan te nee- | men, maar treed toe, broeders, hoofd voor hoofd, om U tot den post, waartoe gy hier geroepen pt, u plegtig te verbinden, op dezelve wyze als uwe broeders, die gy hier vind, zulks gedaan hebben. ! Tot dat einde geef my de hand en beloof op uw woord van eer, dat gy van harten wenscht, na uw beste vermogens, aan uwe roeping getrouw te zyn. Dus, waarde Vaderlanders en nu medeleeden deezer Vergadering, hebben wy ons tot een en het zelve doel verbonden; staan wy dan nu ook als | т. Bork. п. Tir. 1. Deer. 467 Dat zelve Opperwezen, die dit ons Nederland uit moerassen heeft opgetoogen, derzelver eerste bewooners in het staal heeft gehard tegen de over- heerschers der wereld, door onbegrensde tydperken heen onze aloude Voorvaders met eenen moed, met eenen yver voor de onschatbaare Vryheid heeft bezielt, dat hetzelve dit vuur in onzen boesem hoe langer hoe meer doe gloeien, op dat wy op hun heldenspoor alles opzetten tot behoud onzer door hem zoo wonderbaar herstelde Vryheid, dat wy veeleer den dood kiezen dan ons weder in die boeien laaten klinken, die lange de schande van het Mensch- dom, de vloek van alle braaven en de vernedering van ons andersins gelukkig Vaderland geweest zyn. Aua Orrenwezex! Gy die geene Slaaven maar vrye Wezens tot het pronkstuk Uwer Schep- ping op deeze wereld hebt gevormd, aanhoor onze smeking! beziel ons allen met yver, met standvas- tigheid, om voor het kostelykste Uwer regeringe de Vryheid, volgens Uwen eeuwigen Wil en op Uw Woord gegrond, alles optezetten ; dat Eendracht, onderling Vertrouwen, Liefde, onze harten en han- den met onbreekbaare banden san elkander ver- binden, en ons laatste Nageslagt, deeze Vergader- zaal, deeze Zitplaatzen aanschouwende, met dank- zcgging aan U, Neerlands Redder, uitroepen: Hier! hier is de tempel dier braaven, die onze Vryheid gevestigd hebben. Waarop de meergemelde Representanten vervol- gens plegtig hebben beloofd en aangenomen aan hunne Commissie getrouw te zyn en alles te zul- len aanwenden, wat tot het meeste nut der Ingeze- tenen dezer Provincie strekken kan, en gyn zy Representanten, na het afleggen dezer belofte, als leden dezer Vergadering aangenomen. Wordende vervolgens de bovengemelde gedane onverschrokkene helden pal tegens laster, geweld, aanspraak van den President Essenius, op een zeer dweepzugt, met een woord tegens alles, wat onze ` gepaste wyze door den Burger van Manen beant- opregte en heilige voornemens ten dienste van, woord. Welk antwoord aan den gemelden Bur- 't Vaderland zou kunnen hinderlyk zyn. ‚ger van Manen verzocht zynde aan de Vergadering Laaten wy onze besluiten rypelyk en bedaard in geschrifte te overhandigen, is goedgevonden het overwegen, laaten wy de menschlievendheid betrag- | zelve in de notulen dezer Vergadering te doen ten zoo verre de wet zulks gedoogt, maar laaten | insereeren : wy ook de besluiten, eenmaal wel en wettig ge- | noomen zynde, als de wil van het Volk, + welk wy representeeren en welk Volk ons hun vertrou- wen geschonken heeft, volkoomen gestand doen, en standvastig zyn. ` De producerende Classe des Menschdoms, de Den Opperbestierder der wereld, die ons tot vaak verwaarloosde en miskende Landman, het min hiertoe in onze zwakke pogingen geholpen en by- beschaafd en verfijnd, maar meer natuurlyk gedeelte gestaan heeft, helpe ons bestendig. ‚der burgers van deze Provincie, ziet thans, voor Hy redde ons jammerlyk geschokt Vaderland en | het eerst, door eigen keuze, zich in deze Landschaps- roepe het terug van den oever des verderfs, Пу vergadering, in ons wettig vertegenwoordigd. doe het wederkeeren tot zynen voorigen bloei en; Door de vergaderingen van Kiezers, uit het ge- welvaard, Hy herstelle in het zelve de lang vertrapte ` heele ligchaam des Volks van het platte land van Vryheid, en doe de voorregten, daar aan verknogt | dit gewest, daar toe opzettelyk en uitdruklyk be- en op redelyke gelykheid gegrond, genieten; Hy | noemd, — zyn wy by meerderheid van stemmen roepe steeds tot die gewenschte eindens in het, gekoozen en gelast, om met de overige afgevaar- bestuur Mannen die waare deugd betragten, welker, digden des Volks uit de Steden, ter dezer Land- harten van Vaderlandsliefde blaaken, die uitmunten ` schapsvergadering, de belangen van ons Vaderland onder hunne medeburgers in kunde en ervarendheid, | en eme Ingezetenen te helpen bevorderen. as er оой een tyd, waar in het gansche ge- Medeburgers! Medevertegenwoordigers des Volks van dit Gewest! en doe alzoo bevestigd worden onder Nederlands | Ingegetenen eene waare broederschap, een eendracht, | wigt der volksbelangen ор zyne vertegenwoordigers waar door de welvaart vau dit gewest steeds zal | drukte, het is deze! Maar nimmer was er ook een aanwezig zyn. oogenblik, waar in de gelegenheid zich zo gunstig 468 aanbood om, met vrugt, de algemeene belangen der Natie te kunnen behartigen en bevorderen, dan even dit! Door het Fransche volk ontslagen van alle bén- den die ons, na dat wy reeds in staat waren ge- weest om vry te kunnen zyn, op nieuw gekluisterd hielden: — ontheven aan de Gothische kluisters van zo veele onderscheiden soorten van gewaande rechten en daar op gebouwde wetten, als er soorten van despoten en rangen zich tot hier toe boven hunne Medemenschen hebben weeten te verheffen, ten koste van derzelver natuur- en burgerlyke, ja zedelyke vryheid en rechten; — ontslagen van de dwangverpligting dier barbaarsche en betrek- kinglooze inrichtingen en voorschriften, zien wy nu een ruim veld voor ons; een gebaande weg, bevryd van alle die hindernissen, die ons van den weg der gerechtigheid moesten afleiden en in № on- zekere doen doolen; nu kunnen wy veilig het pad des rechts betreeden en, by den glans der waar- heid en het licht der redeu, voor onze voeten uit zien. Zo dra de dwangmagt der willekeurige over- - heersching, die zo wel het menschdom aan zede- lyke kluisters van vooroordeelen, onkunde en by- geloof als willekeurige staatsbevelen boeide, ver- bryzeld wierd, vervielen zo wel de duistere Staats geheimnissen, als de zo menigvuldige verborgenheden in den Godsdienst. De verlichte burger gelooft even min meer de onmiddelyke lastbrief des hemels, die den eenen mensch bevoegd maakte om over den anderen willekeurig te heerschen, als hy gelooft dat den eenen de zorg voor de zielen des anderen onmid- delyk is aanbevolen ! Het was zeker cene verborgenheid, die voor een natuurlyk, onverdorven verstand niet te ontraad- zelen was, om uit den mengelhoop van verwarde, duistere wetten, onderscheiden rangen en rechten, het waare, duurzame belang der Convenientie by ieder voorkomende gelegenheid op te spooren, en op zulk eene kunstige taak zou zeker het natuurlyk verstand van den ongerafineerden Landman niet geslepen zyn: — doch de vryheid en zekerheid eener volks- maatschappy, de rechten van den Mensch en Burger te handhaven, naar den regel der gerech- | tigheid, uit de oorspronglyke gelykheid voortvloei- jende, daar. toe schonk de Natuur zelve haaren kinderen de genoegzame vermogens en krachten, indien deze slechts ontwikkeld, en door geen voor- oordeelen der heerschzucht verdorven wierden, zon- | der dat zy de lessen daar tve in het School der geheime Staatkunde behoefden te baalen. 't Is deze overtuiging die ons, die den afgevaar- digden van het platte land moed geeft by het optreeden dezer nieuwe loopbaan; die den last, | hun ` op den schouder gelegd, minder drukkend maakt, en hun denzelven doet beschouwen als een aangenaame pligt der Vaderlandsliefde, die den waardigen betrachter door evenredige erkendtenis ryklyk beloont. Daar de opgezetenen van het platte land geen waardiger belang kennen dan het algemeene belang der geheele Natie, waar van het belang, de rech- ten en vryheid van elk burger een deel is; zo hebben wy in deze Landschapsvergadering geen VAN DE REGERING EN HET GOUVERNEMENT belangen voor te draagen, die eenigzins strydig zouden kunnen zyn met die van onze Medeburgers in de steden, of onzen Landgenoten in de overige gewesten. туйеш! en zekerheid voor allen, zo voor de bezittingen als personen, is het hoofddoel; de bevordering van den Koophandel en Landbouw, alle takken van industrie, eerlyke en nutte kunsten en wetenschappen en derzelver bescherming, zo ter zee als te lande, het daar aan verbonden oogmerk van dat gedeelte der leden van Neerlands Volks- maatschappy dat door ons vertegenwoordigd wordt. Geen andere belangen kunnen de uwe zyn, Medeburgers! die hier de ingezetenen der Steden ` vertegenwoordigt. Dat dan eendragt ons beziele in de behandeling dezer algemeene Volksbelangen, in deze vergadering en de byzondere afdeelingen der- zelve, tot onderscheiden verrichtingen! Dat wy steeds ons zelven, ons byzonder belang — maar nimmer de Natie — nooit onze duure verpligting in deze onze post uit het oog verliezen. Dat wy niet alleen die eendragt in deze verga- dering trachten te bevorderen en te behouden, maar ook dezelve zoeken te verzekeren met het volksge- deplte der overige Gewesten еп zyne vertegenwoor- digers, onze broeders en medeleden van eene en dezelfde Maatschappy. Dat wy inzonderheid ons bevlytigen om, in de plaats van het contract der gewaande vereeniging, maar in de daad niet anders dan de waare bron onzer vereeuwde Staatsgeschil- len, verwydering en ongelukken — ik meen de Unie van Utrecht — een beter verbond — niet van middeling of tegenwigt aan onderscheiden be- langen — maar van in een smelting tot бёле onver- deelde Republiek trachten te bewerken, door de bevordering eener Algemeene Vergadering van af- gevaardigden uit den boezem der gansche Natie. Immers, zo lang men dit oogenblik niet geboren ziet, dat de gansche Natie zich in één ligchaam vertegenwoordigd vindt en slechts ééne stem kan doen hooren, zo lang zullen veele inrichtingen van onderscheiden volksvergaderingen der byzondere gewesten, naar verschillende voorschriften, nood- wendig uit elkander moeten loopen; men zal veel afdoen, zonder iets van belang, ten voordeele van de algemeene vryheid en zekerheid uitterichten ; Ја wy zelve zullen, in onze welmeenendste еп een- dragtigste pogingen, in ons provisioneel tusschen- bestuur, ons in verlegenheden moeten bevinden, zoo aangaande veele weerzydsche, wederkerige Staatsbetrekkingen tot onze medebroeders, als in het volgen der wetten, voorschriften of usantien, | die wy nog niet kunnen vernietigen of bevestigen — en welke, als voortgevloeid uit het oude warnest | der heerschzucht en convenientie, geen noodzaak- lyke betrekking hebben op den staat der herstelde vryheid en gelykheid. Eendracht beziele ons dan, ter bevordering dezer ‚groote gewigtige hoofdzaak, op dat wy haast dat ‚beuchlyk tydstip geboren zien, waarin wy de zeven Nederlandsche gewesten en aanhoorige landen en ‚landschappen, met de vereeniging tot één ‚scheidbaar ligchaam geluk mogen wenschen, gelyk de Vertegenwoordigers van het platte land zich thans geluk wenschen met de vereeniging met dè , | Representanten des Volks der Steden van dese | Provincie, in deze Vergadering ! 'SLANDS VAN UTRECHT. Gedelibereerd zynde over de wyze van Sessie- neming en Stemming ter dezer Vergadering, is conform de propositie dezen aangaande gedaan na deliberatie goedgevonden, dat om den ander een deputatie van eene stad, en dan van een Maar- schalkschap zich zal plaatsen, waarby de opvolging der steden in het uitbrengen van hare stem zal worden in acht genomen, en is verstaan dat de deputatie der Stad Utrecht daarmede zal beginnen, waarop zal volgen een deputatie van een Maar- schalkschap; dan van Amersfoort; voorts weder van een Maarschalkschap, en zoo vervolgens; zynde wyders geresolveert nopens de rang уап Sessiene- ming der Maarschalkschappen zulks door het lot te laten beslissen. Zullende de Secretaris van Haeften zyn plaats 102. PUBLICATIE der Representanten 's Lands van Utrecht, 1. Вовк. u. Tir. L Deer. 469 behouden aan de regterzyde van den President, terwyl de Secretaris "Г Hoen, aan de linkerzyde geplaatst, verzocht wordt alle de Leden hunne plaatsen aan te wyzen. Op het geproponeerde dezen aangaande heeft deze Vergadering goedgevonden van nu af aan en voort- aan de titulature van de Representanten ‘s Lands van Utrecht aan te nemen, en het woord Provisio- neel achter te laten, uit hoofde dat, ofschoon de personen dezer Vergadering veranderen, echter de Vergadering blyft voortduren; begeerende dezelve onder die benaminge alomme gerespecteerd te wor- den, en zal by gelegenheid van dit geresolveerde aan de Gecommitteerden ter Generaliteit kennisse worden gegeven, ten einde de andere Bondgenoo- ten daarvan te informeren. waarbij de termijn tot ket opgeven der schaden, sedert 1187 geleden, wordt verlengd. 13 April 1195. VRYHEID, GELYKHEID, BROEDERSCHAP | D. Repræsentanten °з Lands van Utrecht, allen den geenen die deezen zullen zien of horen lezen, Heil en Broederschap. Doen te weten, dat zy in gevolge hunne Publicatie in dato 12 February dezes jaars, alle en een iegelyk hebben opgeroepen, welke door de ongelukkige omwenteling in den jaare 1787, op een allezints onrechtvaardige wyze zyn mishan- deld, geplunderd, geroofd, vervolgd en hierdoor enorme schadens geleden hebben, om binnen den tyd van drie maanden, na dato der gedaane publi- catie, aan een daartoe gestelde Commissie te kun- Schadens, Boetens etc., als in genoemde Publicatie vermeld staan; dan daar nen aangeeven zodanige ingevolge 't rapport der Commissie tot de Boetens en Schadens de Repræsentanten voorgekoomen is, dat veelen hunner ongelukkige meede Burgeren, uit hoofde van afweezigheid als anderzinds, niet in staat zyn, binnen gemelden bepaalden tyd hunne 103. PUBLICATIE van de provisionele Municipaliteit der stad Utrecht, waarbij de door haar opgave van geleedene Schadens te kunnen doen, zoo is het, dat Wy het gunt voorschreven in con- sideratie neemende, goedgevonden hebben by dezen den voornoemden Termyn te prolongeeren tot Ul- timo Juny 1795, zullende naar verloop dier tyd hoe genaamt geene memorien meer aangenoomen worden. En zal de Commissie tot de Boetens en Schadens ten dien einde blyven vaceeren opt Land- schapshuis, Maandag en Donderdag 'з morgens van Negen tot half Elf uuren. En op dat niemand hier eenige onwetenheid van | soude kunnen voorwenden, zal deze alomme worden afgekondigd en aangeslagen, daar en zoo het be- hoort. Gedaan op het Landschaps-Huis binnen Utrecht den 13, April 1795. Het eerste jaar der Bataafsche Vryheid. (Was geparapheert) D M. G. Heldewier, vt, (Onder stond) Ter Ordonnantie van voornoemde eege (Was getekend) J". van Haeften. goed- gekeurde verklaring der regten van den Mensch wordt bekend gemaakt. 25 April 1195. VRYHEID, GELYKHEID, BROEDERSCHAP. Ам» zedert de gelukkige ommekeer van zaken binnen deze Landen, door de handen van den Opper-Regeerder der Waereld, die de Lotgevallen der Menschen regelt en bestuurt, daargesteld, de vryheid van denken en spreken, als een onver- vreemdbaar regt aan elken Burger twebehoorende, aan het Volk als is wedergegeven; eene Vryheid, welke de Overheerschers van vorige tyden niet heb- ben nagelaten als een dekmantel te gebruiken om den minverlichten Burger te misleiden, en met de veel beteekenende woorden van Vryheid en Vader- land in den mond, ter bereiking hunner heillooze oogmerken, en ter meerdere bevestiging van hun- nen Zetel van Geweld, het Volk in de diepste Slaverny te houden, en het zelve daar door, ware velen van verduistering en van verwarring in de denkbeelden dien aangaande zynde weggenomen, en de Souverainiteit van het Volk van de Provincie van Utrecht, met de Rechten van den Mensch, door de Representanten °з Lands van Utrecht, op den 5 February laatstleden, by Trompettengeschal pleg- tig is erkend en afgekondigd geworden, en dat mitsdien die Rechten erkend zynde, ook door elk en een iegelyk behooren te worden ‚het dat de Provisionele Municipaliteit der Stad Utrecht, al kort na hare aanstelling door het Volk dezer Stad, is bedagt, en door haar Committé van Publicq onderwys werkzaam geweest, op en tot het vervaardigen van een Samenstel van een genoegzaam volledig, allerduidelykst en onbetwistbaar verband van de Rechten van den Mensch als Burger, met byvoeging van deszelfs Plichten; een stuk van zoo- ` : Zoo is het mogelyk geweest, te verbysteren, en tegen te | danig een gewigt, dat het zelve een geruimen werken alle denkbeelden van de Souverainiteit, aan het Volk onbetwistbaar toekomende. Dat deze ne- Уктоо Отв, Рів, І. tyd heeft vereischt tot deszelfs vervaardiging niet alleen, maar ook noodig gehad heeft eenigen 118 470 VAN DE REGERING EN HET GOUVERNEMENT tyd van overweging ter verdere beschaving en vol- | Burgermaatschappy, maar wil men de voordeelen tooijing. ‚genieten en de rechten uitoeffenen van een Lid der Daar nu zoodanig Samenstel vervaardigt is, heeft Maatschappy, men moet dan ook meede de Lasten de Provisionele Municipaliteit goedgevonden, om | dragen en de Plichten uitoeffenen. 5 dit volbragte Werk, zonder langer te verbeiden,, Ч Oogmerk der Maatschappy. voor haare erkende en aangenomen gevoelens, ter ` ЧЕ kennisse haarer Medeburgeren te brengen. Lui- Het oogmerk waartoe Menschen zich zamen be- dende het zelve als volgt: ‚hooren te vereenigen tot eene Burgerlyke Maat- ‘schappy is tweeledig: Vooreerst, om zoo veel te KORTE VERKLARING VAN RECHTEN EN PLICHTEN VAN geruster genot te hebben van hunne Menschelyke BURGERS IN BETREKKING TOT BURGERS. ol Rechten; en fen andere, om zoo veel te beter elk- ‘anders geluk en vergenoegen te bevorderen. Dit is Voorafgaande Aanmerkingen. | BRORDERSCHAP. 6. 1. In een Maatschappy behouden de Burgers hunne De beste Maatschappy. Rechten als Menschen, dock ze levens. Het is de beste Burgermaatschappy, welke inge- Als Menschen zich aan elkander verbinden tot richt is en in welke men leeft naar de regels van eene Burgermaatschappy, dan behouden ze als Bur- Vryheid, Gelykheid en Broederschap. gers de Rechten die ze reeds hadden als Menschen; 2 van hier, dat veele Rechten van Mensch en van Burger een en dezelfde zyn; +ів waar, men brengt In zulke Maatschappy hebben alle Menschen als ` zich zelf wel onder zekere bepaling van zyn Men- Menschen, en alle Burgers als Burgers beschouwd, | schelyk Recht, doch men doet dat vrywillig en tot gelyke Rechten, en zyn verbonden tot gelyke Plich- | bevordering van ‘talgemeen welzyn, en dus Broe- ten: dat is de één heeft niet meer van zyn Meede- | derlyk; men doet het van weerskanten, en dus zon- Burger te vorderen dan de ander; de een is aan | der krenking der Gelykheid, en eigentlyk verliest zynen Mede-Burger niet meer verschuldigt dan de теп niets van zyn recht, om dat men zo veel als ander. ‚men van het zyne aan zyne Medeburgeren afstaat, Hier by moet men opmerken, dat er onderscheid ook van het hunne voor zig zelf wederkrygt. is tusschen den Staat van Mensch en den Staat van ` Burger. Prouwen zyn Menschen, maar onder het opzigt en de bescherming der Mannen staande, zyn | zy geene Burgers. Kinderen en Jongelingen die | voor zich zelven nog niet zorgen kunnen, onder Gelykheid. EENIGE RECHTEN EN PLICHTEN VAN MENSCH EN BURGER OPGENOEMD. Tot de natuurlyke en onvervreemdbaare Rechten welke elk Mensch en Burger even gelyk toekomen, de magt hunner Ouderen of Voogden staande, zyn kan men veele dingen rekenen, die niet behoeven Menschen maar geen Burgers. En als men by de genoemt te worden, omdat men ze algemeen erkent. oprichting eener Maatschappy, ook in dezelve op- Evenwel van sommige is thans eene byzondere ver- -neemt Menschen, die zich zelven niet onderhouden klaring noodig, dewyl ze langen tyd min of meer kunnen, maar geheel en al ten laste der Maatschappy | verdonkert zyn geweest. komen, zonder tot instandhouding derzelve te kun- | 1. nen medewerken, kan men ze ook van de uitoeffe- Fry leven. ning van de Rechten der Burgeren uitsluiten. Doch | Het Zeven is het eerste geschenk dat wy van ook hierin heeft Gelykheid plaats. Elke Vrouw als | onzen Schepper ontvangen; wy moeten het zelve Vrouw, elk Kind als Kind staan aan elkander vol- | bewaren, en niemand heeft recht om het ons te komen gelyk. ontnemen; wy moeten het onzen Mede-Menschen en Mede-Burgers dus ook in rust laten genieten. Oorsprong en onveranderlykheid van der Menschen Rechten en Plichten. De Rechten die elk Mensch als Mensch heeft, heeft hy van wegens zyne natuur, zy zyn hem van God zynen Schepper gegeven. Hy mag ze daarom niet weg geven; geen Mensch mag ze hem ontne- men. Hy, wien die Rechten ontnomen zyn, of die ze eens heeft weggegeven, is getrouw aan God en De Maatschappy kan alleen dan den Dood als eene Straf bepaalen, wanneer alle andere Straf niet genoegzaam zoude zyn tot beveiliging van de al- gemeene rust, of van ‘t leven van de andere Leden der Maatschappy. Frye Persoonen. Geen Mensch kan het wettig eigendom (de lyf- aan zyne nature, als by ze weder eischt en weder neemt. De Plichten, die elk Mensch als Mensch moet eigene Slaaf) van een ander zyn; niemand mag zyn persoon of die van een ander verkoopen. Niemand mag ook een Mensch koopen en verkoopen. onderhouden, vloeijen insgelyks uit zyne natuur voort en zyn hem door God zynen Schepper opge- legd. Hy kan zig van die verpligting niet ontdoen; geen Mensch kan er ze ontslaan. Der Menschen Rechten van Vryheid, om zich al of niet samen le vereenigen, Elk Mensch komt eene volkomen vryheid toe om zich al of niet te vereenigen met anderen tot eene Hier tegen stryd niet, dat iemand genootzaakt wordt door opgelegde diensten de schade te ver- goeden, die hy moedwillig aan de gansche Mast- "ëm of aan een eenig Lid derzelve veroorzaakt ft. Geheel wat anders dan Slaaf te zyn is het zynen dienst te verhuuren. Dienstknechten en Dienstmaag- den, Arbeidslieden, verhuuren door eene vrywillige overeenkomst hunnen arbeid voor een redelyk loon, ’S LANDS VAN UTRECHT. 1. Вовк, п. Ter. г. Deen. 471 en zy zyn in het aangaan en in 't verbreken van die | of de persoonelyke veiligheid van een harer Leden Verbindtenis even vry als de genen die hen hun- ren of aanneemen. Elk is verplicht zynen Mede- mensch dit recht te laten genieten, en de aange- gaane billyke Verbindtenis na te komen. 9. - Vry denken, Elk Mensch en Burger heeft vryheid om dat gene voor waarheid te houden, 't репе hem als waarheid voorkomt: dit is elks recht. Dus is het plicht, om elk in zyn gevoelen vry te laten, en niemand iets als waarheid te laten belyden, 't gene hy niet als waarheid erkent. Alle vervolging om gevoelens is inbreuk op 'з Menschen Rechten. Indien iemand uit hoofde van gevoelens, strydig met die der Maatschappy, de instelling der Maat- schappy niet kan goedkeuren of helpen uitvoeren, moet hv, zoo hy in de Maatschappy wenscht ge- duld te worden, zich plechtig verbinden om die instelling niet tegen te werken, muar zich aan de- zelve te onderwerpen. Mist daarby de Maatschappy in eenig opzigt zyne hulp, 't is billyk, dat hy dit op eene andere wyze vergoede, of ook iets van de voordeelen der andere Leden naar evenredigheid misse. 10. Fry God dienen. God te dienen is een plicht, van welken de eene Mensch aan den anderen geen Rekenschap schuldig is; elk moet daar in met zvn eigen geweten te rade gaan. Zy die ongelukkig genoeg zyn om te meenen dat er geen God is, of dat ze in het geheel tot | geenen Godsdienst verpligt zyn, kunnen door Men- schen daar toe nimmer verpligt worden. Elk moet daar in zoo wel als in de wyze van Godsdienstoe- fening vry zyn, en zynen Mede-Mensch en Mede- Burger vry laten. Indien iemand uit hoofde van Godsdienstige ge- voelens zich niet kan verbinden tot zekere door de Maatschappy voorgeschrevene Plichten, geld weder de aanmerking by Art. 9. 11. Fry spreken, schryven en drukken. Elk Mensch en Burger heeft Vrybeid om zyn gevoelen aan anderen bekend te maken, "ту by monde, ғу by geschrifte, 'tzy door den druk: dit is het Recht; dus is het pligt, om ook elk dit Recht ongehindert te laten genieten. De Maatschappy kan hieromtrent bepalingen ma- ken tot verzekering van de algemeene rust en vei- ligheid, en van de eer van elk Lid: dan is het plicht, om zich aan die bepalinge te houden. 12 Vry гуде eigen zaaken doen. Elk Mensch en Burger heeft Vryheid om te gaan waar hy wil, en om voor de belangens en genoe- gens van zich zelf en zyn Huisgezin zoodanig te zorgen, als hy goedvind. Het is plicht, om nie- mand daarin te hinderen. Het spreekt van zelf, dat ook door deze Vryheid geen inbreuk op het belang der geheele Maat- schappy, of op het Recht van eenig Lid geschieden moet, De Maatschappy kan alleen dan gevangenis of verbanning vaststellen tegen een van hare Leden, als zonder dat de rust der geheele Maatschappy niet kan verzekert worden. 13. Vry oeffenen van wetenschappen, konsten, koopmanschappen en handwerken, Elk Mensch en Burger heeft Vryheid om zich te oeffenen in zulke Wetenschappen en Konsten, als hy verkiest; en om door de beoeffening der- zelven, en door het dryven van Koopmanschappen en Handwerken naar zyn goedvinden zyn bestaan te zoeken. Het is plicht om elk hier in een vry en gerust genot te laten. Alle Monopolien en het drukkende van vele Gil- den-wetten vervallen dus. Hierin ook kan de Maatschappy bepaaling ma- ken ten algemeenen nutte, by voorbeeld dat geen bedrog in't verkoopen van Waren gepleegt worde; dat geene dan kundige Lieden tot Geneesmeesters, Heelmeesters, Vroedmeesters of Apothecars worden toegelaten, enz; dat Waaren, welker onvoorzigtig gebruik zeer schadelyk zyn kan, als Vergiften, niet dan onder zekere bepaaling verkogt worden. 14. Vry verbintenissen aangaan en samen- komsten houden. Twee of meer Menschen hebben vryheid, om met onderlinge toestemming zich te verbinden tot zeker Gezelschap, Genootschap of Maatschappy: "зу tot een eerlyk Huwelyk van Man en Vrouw; ‘tzy tot samenwoning; ‘tzy tot gemeenschap van goe- deren of handel; ‘ty tot aankweeking van kundighe- den, Чжу tot beoeftening van handwerken en konsten, en wat dies meer is, mids daar door niemands recht, of niet het geluk der groote Burgermaatschappy ge- stoord worde. Elk is dus verplicht den anderen dat recht ongehindert te laten genieten, en aan de vrywillig aangegane Verbindtenissen getrouw te zyn. Zulke samenverbondene moeten in die betrekking als een persoon beschouwd worden, hunne eigen rechten even eens hebbende, als elk afzonderlyk Lid der Maatschappy. 15 Vry eigendom. Schoon allen geen gelyke groote bezittinge heb- ben, heeft elk Mensch en Burger toch een gelyk recht van eigendom op het zyne: dat is op het gene hy geërfd, door gift verkregen, door vlyt gewonnen, door arbeid verdient heeft, en op de inkomsten zyner bezittinge. Dat alles kan hy voor zich zelf en zyn Huisgezin naar willekeur genieten en er over beschikken, en hy mag zonder zyne toestemming van het minste deel zynes eigendoms niet beroofd worden. Elk is verplicht den ander dit recht te laten genieten; zich iets van een ander zonder zynen wil of weten aan te matigen is stelen. Deze Wet lyd uitzondering, als het belang der geheele Maatschappy vordert het eigendom van byzondere Leden aan zich te trekken, doch dit moet of gelykerhand geschieden, of hy die naar evenredigheid meer dan anderen afstaat, moet daar voor van de geheele Maatschappy eene billyke scha- vergoeding hebben. Tegen dit Recht stryden niet Geldboetens, naar evenredigheid opgelegt tot vergoeding van schade, aan de geheele Maatschappy of san enkelde Leeden veroorzaakt. 