Soendasch-Nederduitsch woordenboek, op last van het gouvernement van Nederlandsch-Indie
een met was bestreken draad, en goed effen van een iceg, in den drooqen tijd; eindelijk ook wel voor glibberig van een weg, maar ry beter daarvoor ^?(j^\\ cnj) cn(UI\ Jav. draad, garen, van katoen of derg. stof. Verg. !Knrj^i^\\ — ,^? m ^ *j> x ook ^ru^o^N SB. vijf en twin tig. — (n.i(niDi(Kix5rjf^mru^^ zie <u)<zii\ 2. Oflder mitw 001 OTj (LJ) W — (i^u) i^ri iJi \ of fnJi(ui(pi(q(Vi\ SB. de lippen trekken of een gezigt zetten, zoo als iemand doet, die gaat schreijen. (d 2 <*-# \ SB. kolk ; diepe plaats in een rivier. MnnQtnt&\ plaats of plek in een leuwi, zoo ver mogelijk stroomopwaarts. — mi ^Ao\ plaats of plek in een leuwi, zoo ver mogelijk stroomafwaarts. en arm QJI w — ^rvnqnrLi,-u)\ SB. houding, die iemand, of air, dat iemand aanneemt; en met t^ru^rL' ^>\ er nevens; een air aannemen; een houding aannemen, bv. als of men is een menak, dit van een gering persoon; oo^zichaan- stellen, bijv. onder het loopen. — cm^mj^rui <v»(3^*<mji\ iemand op tartende wijze den gek aanscheren, bv. door den meerdere of tnmjitna. 497 ruui^s ., oudere, van wien men een teregiwijzing of berisping krijgt, met groote oogen onbeschaamd aan te kvjken, in plaats van voor zich te zien, terwijl hij spreekt. (fl OTUt OTI (U) W — o.^m^ ru ij <m \ SB iemand napraten, zooals een kind dat we! doet; er tusschen prat en, om gekJieid te mahen of aardig willende zijn; ook, cm dezelfde reden op een vraag geen behoorlijk o/passend antwoord geven, maar bv. h antwoorden, ook .met een vraag. nrui 2 (Ul \ naam van een boomsoort. Volg. Jig. een vijgeboomsoort. Ficus lucescens. (rU* **"2 ? XN — <nAtru<u^ ^ S7). toespijs bij de rijst; . gebak of lekkernij bij de koffij. Q (M 2 (Ul P \ s. rvKtais F. te boven gaan, meer; door niemand of niets overtroffen worden; alien of alles t i bovengaande ; over, over- schieten ; zeer, uitstekend; en ook bezigt men g^<u/{\ en <rLiKh\ bij vergelijking ; zoo bv, m.2(ui^xmfqxji\ tnui (ktioj) c^\ beter. — (VLz&^cun fr)tj)\ enz. ook waar wij zeggen het best. — vu(uricmKii^Kmc-.\ of <rui (Khun oji zm c^\ is B. of B.L. voor (urt(&i(un(xifi(ui(uc-^\ in antwoord op de vraag van een meerdere, bv. deze: *ni «a tun tru <o m (Hrt xxn 2 (Kti i tmji\ tun no <hw t? wri mw — imi^iSt^vim/f\ SB. verwaandheid ; niet tevreden zijn met wat men krijgt, maar meer of beter willen hebben, gezegd in ongunstigen zin; ook de alien te bovengaande Zljn in lets. — ^im2(ut^H(mji\ S. (uirutrnm ^n B. aan iets toevoegen; erbij doen. — ruc^iuKr^ B. uitermate, bovenmate, bij uitstek. WiKM«w«M\ hetz. — Als nog mooijer woorden leziqt men tmvuKths en <M<Kn<r8iahw &b (to aruj(Uio\ s. ^^n B. Qnut( speeksel. Verg . <*» *^. » w 01 (TU) (n (Ul 0\ zeer plat voor (Q^t^nji^ en ongeveer zva. ons snotteren, cnji dJl' (Kl fj \ SB. tegenpartij; iemands vijand of vijanden in een gevecht; ook iemands partij, die hem staat of aanhan. — .n,?o*o\ ook de andere, de er bij behoorende, de weder- gade; en het (zijn) kampen, vechten. — • <xn.njim»aji\ weerstand bieden; zich verde- digen, zich verzetten tegen iemand; iemand best rijden of weerstaan . — ^ ^ an rut m ^ x uitdagen om met hem te vechten. (ru)(£j) 2(tan\ zva. trutaMg>\ (TU) (Ui2(Mj]\ SB. doek, katoen. — arumit (Hi^jiiSt^s wit katoen, zooals o. a. wordtge- bruikt voor lijkkleed. — Verg. vmitntm^w .CY (rui<V)\ 498 (Afl (tJI <NT? (Ult t MTiJI \ OUi (Ul \ Zie <ru<rui\\ (tvt <U) \ S. door achteloosheid of onverschil- ligheid ongehoorzaam ; nalatig in het uitvoeren van een bevel dat men ont- ving; en gezegd van iemands ooren of wel van zijn oor, terwijl men daaraan treM: niet willen hooren. Verg . crunks en i enirLt/nrvi w (U)\ SB. buiten. — n^im Myosin \ even bui- ten, voor, aan of bij de stad. — m«jo\ buiten.— aS^o™*™^™^ buiten, voor of aan de deur. — amn^ajts naar buiten; uit- gegeven, besteed, uitgeven; ontslagen, ont- slagen worden. — ^^^^^f^^ zu*" len sterven. — ^M*ft;i<§-iA»^fl^rc?<u^ de uit- gifte en inname van het geld. — «nnryvi <&2 ayi n iemand of lets naar buiten brengen; lets uiten, uitspreken; iemand ontslaan; geld uitgeven, ooh de benoodigde hoeveelheid van lets uitgeven, zooals uit de provisie/ca- mer. «3wjmoA^\ 00k uit o/bevrijd, verlost van het hartzeer, den kommer of het verdriet, dat Jcwelde. — m^/S^o^n of (MMtut(3^*<u>^ over het geheele lijf. — oji (Wj (V) (Mini \ Jtetz, (ru>2<n(Vl\ S. als een doove zijn; fig. geen ooren aan het hoofdhebben. — oS*™*^*^ doove kwartel! arui (Ui (KH0AJI2 (ten n\ zie a™^**™^ avj (U) (KY) [j\ SB. op zich zelfstaand, door den eigendom van anderen begrensd stuk bouwland. (TV) (Ui 0SY)fj \ S. aru*.^ B. over, meer; na, na verloop 0/ ommekomst van, — <rSo«n»^\ 00k, maar gemeenlijlc niet in proza, (Mruivt ash am ^ en (Kna&aJiaQttSi^s verder am aru vi asnjf Qf\j (j <r\j (of wel (rSi(viasn/i\\ gevolgd door ajia?n\ (eig. meer dan) — maar zeldzaam in B. dan wordt (rSi (u) ash (trh of iruamtruam gebezigd: buiten- gemeen, erg, bij uitstek; ontzettend. VoorU Mtviasnjis en o^oasn^ SB. voorbijgaan, voorbijkomen, passeren; iem. of lets over het hoofd zien, overslaan. — o«™o<Kn<^\ S. ^cnjtcKnxnan,^ B. iemand in wijsheid overtreffen; wijzer willen zijn dan iemand; iemand in beter oordeel willen overtref- fen# — (wrucruftuiasntHTJls en <ci<nji rutty an an/f^ jietz. — cku (tSi (U) asn (mjf\ SB. al te zeer. ojkwiw^ SB. vlugtig bv. iets nalezen, over iets nadenJcen, enz. — 00k in het voor- bijgaan (passeerende, zonder stil te houden) iets zien. — m^So^n SB. maar volg. Reg. <n,i(&)(tsn/i\ 2!^ 499 nzvaj) xjmi \ Tj. S. <utr8iM\ B. elkaar voorbijloopen zonder groeten of stil tehoa&en, van men- D. schen die elkaar Jeennen. aQ_ arm (Ul asn n\ SB. <q<Knt&t<rdiijlasnji\ S. ^^ (ru<Q(imjl\ B. rijst, gekookt in een aarden pot, (in plants van gestoontd in de ^m? (u—imjjw} — cmtnji njt nsr^n\ kedjo liwet nia- ken. — Zie ook xrnjM(uji\ II. arm (Ul (Mill \ S. <nj>£^ B. lang (van tijd), lang duren, een lange tijd; ook: vorig, vroeger, vroegere. — flsnoM/ww^N nog niet lang, nog niet lang geleden, on- langS. — oji aru (ui oji\ S. wtli (rui (EjI (Hi \ of <m trLi£in.i°i(Ki\ B. altijd, voor altijd; levens- , o a a lang. — ajnru<uiaji~m*ri<ui/i\ oji <wi wkeji itn (un -n^\ zoo lang ge leeft, levenslang. — oji(ruiu)(M\ oj) (tli £1 (m \ al den duur datj ge- durende. — asnori(HW(witij>(M^(Ki(Hi\ door den langen tijd (dieer verliep.^ — <n,?^j£o^\ (wi£itnj>£i\ gaande weg, ten langen laat- sten, eindelijk. (TUJ (Ul (Tj (h/l (U) 9JI fj\ zie ^ru^a^w (tVf (Ul (Kfl (I \ SB. van iemands hoofd (doelende op het zitten van zijn haar): glad en netjes; voorts gezegd van vogeU: mooi in de veeren; en van een paard: mooi glad, glimmen. (Cl (Ul GJI/l \> — (&(m(Vi<wjl^ 00k cci(Oi(Q.a^\ SB. een sawah voor de tweede maal beploegen. Verg. io(U)cru(i&:\ en (Eipi*^ CaJ a a CKXJI (Ul (Ul (UVI (Ul (I \ zie <nji MAagjfw (trvi (Ul \ SB. opening, die toegang verleent ; de opening, die ontstaat als men een deur of venster openzet ; ingang, ook van een erf; deur, poort. — (UMMi?o(UT)/niwi\ de deur of het deurtje van het kippehok. — ajunjiaji (ciM/i\ opening, ook van het lichaam. — (&m aj)cm(mji\ een deuropening of derg., een toegang, ingang, ergens aanbrengen; fig. goed spreken, borgspreken met betrekking tot rniHj^^w CC1(UI\ SB. duizelig, duizelig worden, door het zien in een diepte of van een hoogte, bv. boven uit een klapperboorn, naar beneden. — cmanaji(vi\ iemand er op wijzen wat hem te wachten staat, om hem zoodoende angst awn te jagen, en bij (Bi(uiasn^cim(m/j\ om hem een heilzamen afschrik of angst te doen krijgen. 0Z]2(UI2\ SB. bosch ; wildernis; en verbonden met <moji2\ zva. veld. (Kw. m^owj — Kriffimn^ bamboebosch (wilde bamboe). — ant<@ti'iKn(cn\ WOud. — <ei2<c»<Kn(M2\ kaso- *T 500 arvt (L»\\ veld. ^9^.iStxna<Tjf\ gaan door wouden en bosschen; dolen, gaan dolen in de bosschen. (njujirvtajjs SB. groot en eenzaam, van een woud of bosck. Verg. cm cm ? w — ra rut <*h\ her- en derwaarts dwalen, zich nu op het eene dan op het andere vestigen, van de gedacftten, die iemand vervullen. arvj (U) \ I. SB. ondervinding, ervaring, vaste gewoonte; voor vaste gewoonte hebben; ook zva. 6m(^zas^\ met overslaan van; en (unnj)*Ji\ zie dot Jmronder. — Jav. (njiuts ook; kuil, gat in den grond. — aS<rw«t5i\ bij ervaring, proefondervindelijk . — /mj«jW\ gemeenlijk, doorgaans, door de bank. — <3^(Kiamz<Mamt>nA(vi\ zij, die ter zake bij ondervinding kunnen spreken. — (unaptcwt w\ zonder dat het mist; zonder man- keren, lets doen. — (untHmrLiasKugasris geen nacht gaat er voorbij, zonder. — aS*™o\ gegraven en vervolgens overdekten kuil, om een dier er te doen instorten en zoo te vangen; fig. kuil, dien men iemand graaft. Vetg. (Lanyajiw — e,n?o\ of wicruj (Cnuciu^\ in een piloewang een dier van- gen, fig. een mensck doen storten; en <&»cnji(vt\ ook: lets voor vaste gewoonte nemen. — II. cnjwcrSi^ zie bij mow OTtJI 2 (U) 2 \\ — <M<rutg(V)i\ zva. tchnchdw Verg. OfXJi 2 aui n \ SB. onvertaalbaar redewoord voor (Hi2nsmasnji\ met het /wofdy en van een dier, zooals bv. een (tsm^mt\ — met den kop steken Hit iets. — kn rvi 2 njij^\ zva. abgasmasnjiw (Volg. K. <nj>ttruji\ ook ZVa. kntwiioruji^} a (W) OfXJt \ zie cuigcumw Q a CY (HJI arm \ S. <wke*\ ook (ruvts B. lang {van tijd), een heele poos ; lang duren. — aru rucrSuwi \ S. <ru (eji itli (&i \ B. eindelijk, te langelaatsten, ten slotte; ook na een poos, eenigen tijd daarna; en lang; lang duren. — (pcwi^ nji<rL<Krui(njic-^ni\ laat mij niet lang mij moeten schamen. — <m <tl-i rw cm \ voor den duur dat; zoo lang als; gedurende. OfXJJ (VUI v\ — xn^rvKnji(wi\ SB. een te behan- delen zaak maar niet behandelen, steeds maar uitstellen, bv. orndat men overkropt is met werh . a^(njirLinjtn,i\ ook van iemand: vergeten worden, dwz. dat zijn zaak maar niet in behandeling wordt genomen. OfJ OlXA OTU) \\ <— aji*cn<niru(t\Ji\ zie "nmji^w 01 (TUI (ft arm \ naam van een zoetwatervisch. Eg. 501 arm 2 &\A \ SB. <nA9nAa^ajj\ te vroeg gespeend zijn. Verg. iKricEJiaruti^twi €fl OOk bij (njiiru2^\\ arm arm PY ook geschreven cwiru^ zie ^tm^w 0t# U^li ? ^ — «n(njjinA^\ zva. xn mruD <tm /i\\ OU) 2 OU) 2 9\ I. nrui(njt2^aj\nji\ wel VOOV oiju (rLiojiuj\ zie dit bij trvn,rui\i — II. cmcnji2cnj}2^\ SB. em paard gehakt gras met pare ge- mengd en in water gedaan te eten geven ; ooh ee'n manoeh titirran een zeker gekruid mengsel voeren (in den bek stoppen), om de fraaiheid van zijn stem te verhoogen. arm arm asn \ zie mm* armarm (Kiri\ SB. kaars, waskaars. — *»<£ a£i<r€t(m/i\ waslicht, aangestoken waskaars. <rui <wi to *oj rut (Kn/f \ tangkalakkaars. OTUj arm (mjj \ Kw. wig yt Jav. Wdbk. en o. a. zva. ^rip rol, van iets dat opgerold is. Ong. (^ mj (fij (ta^\ zva. xniqirunrua^p en (mcruitru) fljo?<K7^N zva. <^^(rvt<qiwt(i^dcm^\K — n\.ij twi txi ^a (ejkhtijis zekere watergeest. Q arm )(njl )(*n?\ zie Ju^w Wl 2 arm 2 0JI % \ zva. "n?o?t^{\ maar men maakt er ooh wel ander dingen in fijn. — «atLiMAi»jit\ zva. oannmns:^ en in >talg.: iets in enz. - — Voorts volg . somm. auigrut a*9\ ook voor cutmUasnjis gekookte rijstkor- rels tot kleefmiddel. arm arm \ /. Kw. volg 7 Jav. Wdbk. en o. a. zva. ajr^(tj)xm\ opsporen, ZOeken. — in,iru(tw(uix7n/f\ wordt gebezigd i. d. z. van arjjjxrn(hii(Lvixm(Sitnjt\ maar «^ (u> tl? mi <kii oji vvji^ voor: zoeken te werken, in een geval, waarin liet werken zonder eenig nut of onnoodig is. — Verg. Jav. zamenspraken II. dl. bl. 40 en 122, aldaar de spreekw. ayicmnn fro?*i,rb?<n»m? »^e?OM|\ en (n.iirLicTYivt^in^ifnmri^tncrnitnix.i ^?^?WM|\\ Beide,van het laatste verwijst de heer Winter, omdat het denzelfden zin heeft, naar het eerste, Sim^^vuiimtKhM on -j» (Kii (un (nxnirui -jntn&n rutjiw — //. zie (rut w arm an 2 \ SB. vlieg. a as* arm arm \ SB. zich herstellen van het proces van overplanten, herleven, van planten. rm2(8>(wi\ ook: van zijn toorn of drift be- komen; weer bedaard zijn; tot zich zelf zijn gekomen. — xnrSinax wakker worden in den slaap; uit zijn droom ontwaken. Verg. ann^iw arm arm \ SB. mengsel van *oj?^m\^ctm*.m|\ en water, waarmee iemand, die besneden in (tli fq ru \ •502 <n nrti 77 ru (&n>i \ zal worden, heelemaal wordt ingesmeerd. — (anj}trvi\ zoo iemand met loeloer heelemaal msmeren* Ofl OtTJI OTI (KXJI \\ — (mrirLiru\ en <ufnn.itn.n.i\ zie so - ct n tnxmvfn\i — xntn.rvtnrLi»^ttari^\ zie xm^nam^^ OS? OS7 (HTJ 0 \\ • — o -vian.'*m <mji \ SB. dringend ; op den man af, van iemands vragen. — a^mM(M(WMiM)\ S. (& <m.(intHii $nni kti^a\ B. iemand dringend onder vragen; iemand op den man af vragen; iemand dringen tot openbaren, door vragen. Verg . bij *mi arui arm (ten 2 (to n \ zie mKnw QZ) (CJ AST) /I W — xn xaxnaa^jy zie apa^xct^w arui arvj OSY) n \ Kw. en 0. a.>volg het Jav. Wdbk. zva. <n_-r£i<n(Knnsnji\ vastkleven, Jig. gehecht; en ^n^ liefde, toegenegenheid enz. — SB. naam van een niter st klein insekt, waarvan altijd duizende bij elhander zijn, ze kruipen of loopen over den grond in lange rijen. — xn (ru irvi tisnji\ in onafzienbare rijen gaan of zich voortbewegen ergens heen, van men- schen*~ lurnrutnjasn oqp aangehacgen worden, van iemand die tal of stoet van onderhoorigen 2, die gaarne bij hem dienen. Verg. <hti xm i&i ~ji«a taji^i OJ (HJI Ofl OTVt (1ST) ft \ zie rj (im/naj) .vnzji \ Hj d/nxh^, as? ccri OJi fj w — ^gp^^^N SB. het gedraaide touw (gew. loeloeb waroe) aan een &»<ruA5n^ O .£ en dat i& *& <nj i an ,1 \ rn t&i im chi/i en 6-^*? "n ? \ zamenhoudt. (VH2CCl2(^Jin\ SB. souple, zacht, buig- zaam; slap; krachteloos, magteloos; zwak; voorts van spreken: zoet, zaeht en liefde- rijk; en van tabak: niet bros, niet bij het in de hand nemen tot stof wordend. — Verg. (uicmoj)/)\\ — ?x?^i?^?(5k^\ zva. xqt ^?<^n maar slechts gebr. van iemand, van iemands lichaam, 00 k van een lichaamsdeel . — (i^(isb/Kn/vi2a^i2!kj)/i\ tot mosterd getrapt of gestagen. — ^n hji -cri xj.2 <n m a^ 20.12 .n v) m \ zie Op ^KTM^SW arui (TUJ (hJl f) \ SB. steeds blijven, voortdurend, bestendig ; iemand het bestendig welgaan ; goed gaan; en van iemands lakoe zva. /ur)*ow — (njjtrhi(*j}c-~\ 00k: daarom gaat het 00k goed, t. 10. in weerwil dat iets niet het geval is. — m o nj* rvi <Mjf \ 00k: met succes , zonder kleerscheuren . — ^/n4^1M'^l/ls een van hart en zin; steeds een van hart en zin. — wst&wtnjinjiiJi^kMTjl^ ten heil strek- ken van iets; gunstig influenceren op iets. •#T 503 (njIKWIidMCKYtUx 21* arm <ET(*sjj\ zie g^NN 0X/| 0X7 £J> 2 c>7 \ (yaw ru rw g« »|U)?ti\\ e/ai?. /TaM.) SB. achteloos, nalatig, slordig; ligt- zinnig, mal; in gekheid, gekscherender- wijs ; in werkelijklieid dat niet zijn, van een profeet; voorts achteloosbeid, nalatigheid, slordigheid . — ^7x;,n,??.)?-n^??iKT/p met ieniand of iets den gek steken; met iets ligtzinnig, achteloos of slordig te werk gaan; iemand niet geven wat hem toe- komt. o.ra.n^.ui?'r)(S-£*<Ki//\ zva. vnungajii (iai^w met iemand gekheid maken. arm arm (U) (Kl \ SB. rustig, kalmpjes, bv. zitten, in de nabijheid van een dringende of golvende menigte, i. d. z. dat men uit het ge- drang is. — Verg . k»«wikj^\ arm ccy 2 ccn 2 (Ml n \ zie gpgp^p (C? ^22 ^ fl ^ — ^tyW-^HV SB. naar heneden zakken, wegzinken in het water, oolc in den modder, bv. van den steen, waar men den voet op zet . Verg . w g^ ay w — <c? g^££* *2Jl N iets, bv. onkruid, in of onder den modder stoppen, iets onder het water duwen of dompelen, 00k een die?\ 6m dat te ver- drinJcen. 01 arm an arm (Ul n w — m^ru^^?^\ SB. op- gerold van een mat of derg. — «n^mia^njt (hit ofy \ een mat of derg. oprollen. arm 2 arm 2 (Ul 2 CKn fi \ I. naam van een inselct, dat schade toebrengt aan het pare gewas, een SOOrt (LmdJitin/jw II. zie (i\,i2iJ)2(^r)J^\ II, arm arm (LfUl f)\ een kleine vleermuis. (Rhi- nolophus vulgaris. Bg . — ) Verg. (tomrLuw rt£? 2 ^3. 2 (UUi ft N SB. zacht vlietend, van wa- ter; kalm en bedaard; zoet en kalm, van spreken; niet scherp, van den smaah van tabak ; verg . 6-z*om <c^ \ <u> ? ^ <u t vyy \ m (vn *\yi N zoomede ojo^w — ^^?39^<llI^n me^ zachtheid behandeld worden van iemand, vooral met betrekking tot ^(uiiisn^dmihn/fw —. «S-Ta?oa2^»3?N goeje reis! zoowel als men b?j zich zelf denht „en horn maar niet wetr terug" als dat men vriendschappelijlc sprekend en gezind, iemand goede reis en wel tfhuis wenscht, terwijl men hem gaame spoedig zal terug zien. Zoo kan het een afkorting zijn van de volgende spreelcwijzen: I. ^gpgpUfcW* cnmanit xj)\ (C) rut ^ mri ie/i (uiari a<n i xm tun <v> aM i w — 2. Mtmiimdfww^fElM^ (typhi %6^&uru/i(3^A. • O CY O O O o C> mi nuvt dot vz ? cp <h) i (u^ \ g rhi % ifn (U $911™" ]t '^ ? ninjl*jw> •504 <wi tru t xm % O ajiiurn^ Als men hem^ wien men „goeje reis" icenscht, weldra hoopt terug te zien, zijn het diezelfde spreekwijzen, maar zonder tpru^s welk icoordje in 1, 2, en 3. vervangen wordt , 3vOf) door • &i m fci m n\ G) arm arm cum n\ zie 0p gp£/*w arm arm ceji *ji asn n \ zie ^^i^w Q QUI arm (EJ1 ~J) 0JJ/J \ zie <na (eji ^imjjw arm arm (EMh \ SB. benaming voor alle bla- den, grassoorten en kruiden, die bij de rijst als toespijs worden gegeten. Verg. (ih zxmtn m <iK i w (tru (tru im ruxm/)\ de Verschil- ' (Hi, af\j <~y< lende soorten van lalab; de lalab.— Zie ook -n^??\ en <t?fnn\ (^l(vmfj\ SB. ernstig, zeer bedenkelijk van een inwendige kwaal, die dagelijks vorde- ringen maaM.— *o?«^/^t^*o^\ hartzeer; hart- zeer hebben ter oorzake van iemand of iets, ook in die mate dot er soma de dood op volgt of krankzinnigheid door ontstaat, bv. door het Jcoesteren van een hopelooze liefde, of welten gevolge van het verlies van een dierbaar pand, enz. — we- ^ im tmimtvn ariji \ sterven van smart of hartzeer; gestorven van verdriet. — mm & vezelbast van den waroeboom; ze wordt als tali gebezigd. Zie ook ip <m hm/i * arm arm 2 tun \ zie m>.unw arm art arm <n azn \ zie ^m^i^w an arm arm \ SB. vendutie, publieke verkoo- ping; vendutie houden (Port, leilao). — vm i w ,v,n mi ny rvi tru \ op vendutie gekocht. — xnvi ru rCi \ een veelheid van goederen inkoopen, bv. op de pasar. — ro*?m.rLi»m*^\ iets op vendutie of publiek verkoopen ; en van een handelaar ; een veelheid van goederen ver- koopen om opruiming te houden; zijn voor- raad uitverkoopen. Zie ook op (KagNrnamjiw arm 2arm2\ SB. blind.— Verg. ^m^^n en r> CEJI <U? /&? rt\\ en arm an arm (HY? o (unarm ;\ zie onder ^ arm » s ^-^^JN zie "H<H* asi, Q n. *ffi*njp zie bij MtofSA* <riy ll1^ (iznn\ SB. de in water geweekte arm arm om p\ zie *2»™?\\ arm arm <rn (moo f)\ zie rCicma^w armarm(xn\ SB. slaapdronken ; opgestaan, maar nog niet goed wakker. as? as? an as? (tan \ zie ^^^w <£»7/L/?^\ SB. onvertaalbaar redewoord voof a O itm(ui!cn^\ en VOOr tisn (tsh 9 tmi ie^w an arm an (U) £\\ — xn^ru^tu^ddltanifs (ong. <n ru <n (UKmfl\ 505 in de Preanger) iets dat men in den mond heeft, weer uitspuwen, bv. hetstukje schil van een vrucht. <n arm aj cm <m l\ w — ^rL^rL?^^^\ zie aUI(Uf\ SB. weg, verdwenen, spoorloos ver- dwenen, von lets dat te zoek raakte ; verval- len, verloren, van verpande en niet op tijd geloste goederen ; ook komt ltet wel eens voor in den zin van «$^^\ of ^^mnw arm (Ui 2 \ Soil . rapport ; SB. rapporteren , rapport indienen. — ^fm»A??jo^?\ maar beter (hWjcrn!Hrig(Hi(ui2ni(hn/j\ hetz. — xnirutug o£nto<iji\ iemand verklagen, 00k in handen stellen van de politie; losloopend vee, by v. een losloopend paard, vatten en brengen bij de politie; iets rapporteren, van iets berigt of rapport indienen. <n,?o?oi^s rapport. — whtlku ?txk7^\ rapporten en verslagen. CEiaJI \\ — <Mm.<ui\ SB. met de vleugels slaan of klappen, van jonge vogeh die gevoerd worden of willen gevoerd worden; 00k zva. azi in no tn arn am q\ arm a a \ SB. weg, verdwenen, uit den weg ge- ruimd, van verdriet, zorgen, smart of hartzeer. arm 2 (UI 2 \ Holt, looper, benaming van een bediende, die achter op den toagen, op de zoo- genaamde loopersplank, stoat en waar noodig den koetsier moet assisteren. Een post- of reiswagen heeft altijd twee loopers of post- knechten; ze toorden bij ieder post, waar ver- spannen wordt, verwisseld. arm 2 OTI (UI en *>? QJI (I \ verb . van (<un<ntrhi ^1 tjoi^v Port, al feres, een vaandrik, sous- luitenant. Jav. Wdbk.) — benaming van een beambte in de a3.it?? «^\. die 0. a. de chef is van de firj^tma/w — Ferg. miasn am^rxmnsn j \ bij nsticmw nri armaji (HH/jw — ^rL^^x SB. het langwerpig en van een handvat voorzien plankje, dat bij het pleisteren wordt ge- bruikt, om het pleister uit en glad te wrijven. arm cm osyi n w — rhituasniviamji\ SB. nevel- achtig, in een nevelachtig ver verschiet, van het iemand of iets zien of van het zigt- baar zijn van iemand of iets. an/i (UI (tSV/j N SB. het komen van het water boven a. (het hoofd van) iemand, die in het water stoat, of wel b. (het uiteinde van) iets dat long is, bv. van een bamboe, terwijl (man osnji\ 506 vyjs men dat regtstandig doet rusten op den hodem van het water. Voorts: manslengte, en de lengte van iemand, als benamingen van moat orn daarin de diepte van een viper, put of derg. uittedrukken. — oji n,t ui asn n,i \ zoo diep als ik lang ben. (L>) (L/) (ISY) /} \ zie (uig(um\k — acnxnajiasn(Hin\ en <hyi a^rayiaji asn anjj \ zie onder ojivui { enarvjaji asnn^ QZ) (Ul asn n \ S. c£Y(EJtcui2<Kiji\ B. een gereed gemaakte sirihpruim. Verg. ^asw^wTxuri^w fl£7 2 (L/i 2 QSYI n \ en vm cult asn asn cmji \ namen van lekkernijen, bereid van rijst en tot kleine a c^ arm ~ ' a pakjes verpakt in klapperblad. aJiasr)/j\ SB. vervoudigd; voudig. — arutuiasnajt\ dubbeld, verdubbeld : het dub- belde zijn. arOl (L/j asr}/j \ SB. heelemaal bedekt, bv. van een tafel door het tafelkleed; geheel belegd zijn met iets, bv. met matten. — - am w aj\ asn aan\ bedekt, zoodat het niet meer te zien is, bijv. van het geldstuk, dat onder het zand raakte ; fig. verblind, begoocheld; voorts maar in dezen zin ook (Kn rrvi (u asnji\ in een ander taal op- gaan of opgegaan, van een taal; en verloren gegaan, aan alle nasporingen onttrokken, van het oorspronkelijke wezen van een taal, door erge en jar en lange verbastering . Verg. a aruj ajj asn n\ SB. onnut, van geen nut; voorts mis, missen, niet raken. — momm asn\ j.. O a Op Zijn minst, verg. ojt am am an \\ — a^aairhi aj)asnaji(K<)(H2ji\ en, als het heelemaal mogt misloopen . — <w rut M asn aan \ of (W tn-l W) <ui asi)Mi,(\ S. of P. am (majiasn anji\ of am xq.im.aji asnan/j\ B.ofB.L. schuld, vergrijp, misslag; feilen en misslagen, fouten en verkeerd- heden. — Zie ook tmruiruiajiasna^^ onder cut <ru q w <n OTIJI (UI 2 OSY) n\ SB. los, bevrijd van dat waaraan men of iets was gebonden of beves- tigd; er uit, bv. van den spijker, die ergens was ingeslagen; los, van een naad; ontslagen uit zijn betrekking of uit den dienst. — xntrjiu oji 2 ihrt z a-nji \ den persoon of het dier dat men vasthield loslaten, in vrijheid stellen, zijn vrijheid geven; iets dat men vasthield (opzet- telijk) uit de hand laten vallen. Verg. (naua^i2asr^^\ en xn.2 oji a^jjw Q cnJI (UK9JI n \ SB. voudig; voering; de hip die bij een overigens ongevoerde jas van binnen tegen de re vers is gezet, om daaraan eenige stevigheid te geven. — ^? .m & a^jj \ ongevoerd, (^l(UKKJIJt\ 507 ITU OJI rLIA \ IM* enkel, niet dubbel, bv. van een tafelkleed, een mat, een bilikbewanding enz. — xnm.iSi oj)^*Miji\ iets voeren, van binnen over- trekken of bekleeden. — c8inji<St(tJiiSi(KJin^ gevouwen, opgevouwen zoodat men lagen gekregen heeft, bv. van een dierenhuid. Verg. bij rritni(u^\ en (isiittftiirhinw , OS? (Ul (Kft/l \ I. SB. snel, hard, van loopen, het eerste ooh van vliegen; voorts ver, van iemands gooijen en ver hoorbaar (omdat spreker zijn stem uitzet) van iemands stem; enz. Verg. as)i nn <N7j^w — oji(i?i(uiqj)(uioji(ki$\ ohi het verst schieten (met pijl en boog). — (ui<m(un£}(u> ojj&i ^ (tsri^\ oin het hardst loopen. — ro^ (l,i(kjiji\ beter ro^^a^^s een pijl afdruk- ken, laten voortsnorren, afschieten. — (mnui aj)(Kji^cm/i\ met een vaart, in een vaart. — tmm(UM^(m/i(3-&(i>n(Hi\ S. »<yi(^i(ui(tJi^AiKicm ^ (ho\ B. zich vergeten, zich niet meer mees- ter blijven, niet meer weten wat men doet, zoodat men bv. de handen aan zich zelf slaat. II. Mai. ZVa. ^iutji^w — (Kjnriast1(uojij\ ontslagbriefje. <*Z]2(UI (Kin \ SB. los, vrij, in vrijheid, in vrijheid gesteld. — xnanitutQum^^ iemand of een dier loslaten, in vrijheid stellen. arm (Ul <njifj\ SB. woord (Jr. kftJY— «»u ajirvt(mji\ iemand in het huwelijk verbinden, van den priester gezegd. arm (tJi \ Kw. (zva. ^ rti 2(^(^1 2 ^nj^x Spaansche peper. Jav. Wdbk.) — SB. verhittend, heet (door veel peper), van een spijs. — trucuisQi *n/l\ verhit, door het eten van iets^dat ver- hittend of te verhittend is. — (3^iniMa^\ (bl. 137 Spiegel der Jeugd) voor het Jav. <t&(cichn<iji\ naam van een soort van gekookte groente daar Spaansche peper bij gebruikt wordt. arm (tJj \ I SB. door en door zacht, als zijnde volkomen rijp, bv. van een gedangvrucht. — II benaming van een lekkernij van Hjstmeel en suiker. OrVj (Ul P\ zie<njv>t\ en (&(wi$\\ — (Citrvidji^i^ttm/js zie nsn <£ i ^i t m 2 w <nJl2<U)2\ SB. met een breed front, van een huis of dergelijke; ook lang van lijf, van een hagedis, sommige visschen, enz. arm frUl\ SB. naam van een zangwijze en van het fatsoen van den hop van een krisschee. arm (U) (KYi fj\ SB. opgeblazen, verwaand, brutaal, met betrekking tot <o *u cut tmjjw — ( osritun { ru &Jt (Kn/f \ zva. osritHri ^m^www Beg. Tj.) aQ(i&t<*onjl\ 508 fyxyanyi* (Cj (Uf 2 (KYI fl \ SB. als resultaat van bevloeijing en bewerking, een modderbrei zijn gewor- den, van een saw ah. Verg. <wi <wi nsnjw — Voorts modderig van een weg (Rg.); maar i. d. z. ong. in de Vreanger? (TUI (VJi (HYI fj W — (&tT&($(Knji\ SB. ZVa. <n,narn <&ajianQ\ van op een pie Jc verzamelde menschen of dieren, oolc van zaken, bv. van cmdcishdtmiHTjiw F/n van een geschaard leger: digte drommen of digte massa's vormen. — Verg. m™ fcJ)OT)f\ en (CKCrj^WJOT^A (ru)2&J)2 flojflw — (M(njig(ui2ornji\ SB. bijten, pikken, van een gans, eend, reiger en derg. Verg. <&?<w)?<otm\\ — «na\nia^t<ion<knj^\ mvdsv. (Uj herh.) en slobberen in lets, opslob- beren, eten, van een gans en eend. — 11. <n.ii2(nji2(int(xyiji* zva. ^m^i^w — cut wi z trui d (IS7 (U) (hJI ff\ S. (in sommige streken ecJder is het zeer plat), zva. *?i^?im»™J??^?<nt^\ schoon op. aruj (Uf (M fj \ Jav. en o. a. alien weggestorven, van iemands kinder en en kleinkinderen. — (Uicm!Kn(iJj!njtunfi(^^^(i<n(iJ^\ zie bij (isnfEn^nw OfXJi (UJ <m fl \\ — an avian <rn/j\ ZVQ. o rSion »^w a/V) (Ml 2 orn fl\i — earuamam^ zeer plat voor aqjiamw rtS7rt^[cy)7^\ SB. platgetrapt, platgetreden, van een plek, waar veel menschen of wel groote viervoetige dieren, zooals buffets, paarden enz. hebben gestaan of rond gedrenteld ; platge- drukt, van de plek gras, waar bv. twee per- sonen worstelden of vechtende zich r olden. a q arm (Ul am ft \ SB . van een weg, waar veel passage is, platgetrapt. (zva. ro^/m^w K.) cnj)(Ui\ SB. de opbrengst van iets dat m-en verkocht of waarvan men de opbrengst ver~ kocht; de goederen, die men in betaling voor iets dat men verkoopt ontvangt. — oji a& <hii crui ah rnttcn ojj \ spreekw. at\A (W1 2 \ SB. durven, de courage hebben. — • (wi(Sl2(ci(m/i\ (slechts sprekende van eenander) courageus. Verg. ftm?<-n<C7<K7/p arui 2 (Ml 2 \ SB. van onderen gesloten bam- boezen koker tot watervat, ook om liet sap uit den kawoengpalm in op te van- gen; verkregen door van een dikke bam- boe een stuk af te nemen en terwijl men het middenschot, ivaaronder het stuk werd afge- kapt, behoudt, de zich daarboven bevindende ( schotten doortestooten . — a^nnrv^ahiihim^u <c?UfcaN zie *™(|£p arm a&\ S. ^?«£\ B. voortgang hebben, ran T 509 miwmtezasn/l\ iets waarmede een begin werd gemaakt; voort- zetten, vervolgen; langer, nog langer, verder iets doen, bv. spreken; vervolg, voort- gang, vooruitgang; ook zva. ummjj mv^w — <& ru(tz(tfr)2(m/i\ S. (C) ru a& (tfnt (m/f \ B, VOOrtgaan met iets; iets, waar men reeds aan bezig was vervolgen; een zaak doorzetten; van iets Dog langer werk maken. — ^n^nji^^^^ (EJt^i\ middelerwiji Hep vader (ik) al maar voort. — (ructions ook de verdere loop, bv. die 7iet met hem nam, was enz. — asnoMirh? a^oa\ ook niet vooruitkomen (in de wereld); geen promotie maken, van een ambtenaar. OTUI (l& 2 \\ — (TLitnjidKzs zie ah z asm (mji\ bij nsng(HTj)\\ Q (nj)2 0&\ Roll, loge, SB. de van steen op- getrokken landswoning van een Europ. ambtenaar bij het binnenl. bestuur, maar ook wel, vooral buiten de hoofdplaatsen, voor elke steenen woning, die wordt bewoond door een Europeaan. OS CY <njia£:\ jt a^!Wi(^\ SB. benaming van een hoe- veelheid van 40 of tvel20 bossen pare. Ferg. ,.. 77 CY CY OIJ ie/nio)(iM\\ — ix. (ci,ru(i£:\ en c& ruie; *r) cm fi\ ZVa. m3SYlrn(K7^A(KT/l\\ MJI fl&JV\ — <mM*f<j\ SB. aan een hartstogt den vrijen teugel vieren; aan zijn driften of lusten en neigingen den vrijen loop laten. en (TV) en Q& OSYI n \ naam van een kalebassoort (Cucurbita idolatrica. Rg .) (FL/Jd^ \ en<M^i^w2(*w\zie^^<uw\en<^i(ie:L>^ OZl(UUin\ (uitspraak tusschen leij en laij) SB. onvertaalbaar redewoord voor ncnt^rMj^w Ook zacht, te buigen zijn, van gegloeid ijzer. — (a (urnjvijf\ van een metaal, ook van een koekje Jav. suiker: aan het smelten zijn, smel- tende zijn. OfUl (ULfl |\ 1 , Mai. zva. (3-^nru (ej^\ — naMm er flets of ziekelijk uitzien. — <rui m <Lii£t <*m \ van kleeren: de fraicheur verloren heb- ben, doordien ze reeds eenige malen werden gedragen. — m rci rw mji \ naam van een boompje, waarvan de vruchten niet worden gegeten, maar welks poetjoeks te zamen met andere ingre- dienten tot een medicijn voor kraamvrouwen worden aangewend. — II. anjitiMs Kw. en o. a. (zva. <crro>i\ voortgang, voortgaan en zc<a. (nji(M(uui\ wegloopen. Jav. Wdbk) Ong . — (umjkim\ SB. (Lni\.iaAJjiHi\ van een huis, een langwerpig vierkante tafel, enz. de kant of zijde, die men meet, als men, bv. van zoo'n tafel, de lengte wil kennen; de lange 510 (TUMI (HI I! \ zijde; in de lengte. Verg. (uttcutttrnji* — cEJtruiaAij\ zie aldaar. Q o(\JI (UUl \\ — (MnrLi(iM\ ook (u »Ji aru) mm \ SB. ver- schillen, verschillend, niet overeen stem- men, niet hetzelfde zijn. Q (KXJI (UUl 2 \ SB. steenbakkerij, pannenbakkerij. OUI (UUl 9 \\ — or? n,i (lxji %\ zva. <uasn<ru<wa%\ ook: zoo maar ruw weg uitgestort liggen, bv. van de kojjij in het pahhuis; en aan een plas liggen, van olie, inM, enz., maar niet van water, — (cntv)(Lvi^!Hyi2(Hi^\ din gen zoo maar, ongeregeld of door elkaar neerleg- gen, wij zouden zeggen neersmijten; koffij of derg. zoo maar ruw weg uitstorten. auituui (HI fl\ SB. wederhelft; een van de twee elkaar completerende gedeelten; voorwerp, dat bij een ander behoort, en doormede een geheel of compleet iets vormt, bv. het schoteltje, dat behoort bij een kopje. — c~ asn mien m (lv) <xi\ zegt men, met betrekking tot het porcelehun kopje, van het aarden schoteHje, dat bij dat kopje werd gevoegd. — Voorts <ru(wi(hn/f\ hetgeen zich bevindt aan een uiteinde van een draagstok en dat met hetgeen zich aan het andere uiteinde bevindt, een draagstok vracht vormt; ook van de twee lastdragers, die iets aan een draagstok transporteren is de een de lajan van den ander en. — /m (wi om *o^\ een halve draagstok vracht, dwz. een vracht voor of aan een uiteinde van een draag- stok. — o m (uu m^p iemand tot weder- helft of tot geliefde begeeren ; ook aan hetgeen zich bevindt aan of bestemd is voor het eene uiteinde van een draagstok, een te- gen vracht geven. — (bj)(urn(KW(vn(n,i(LU(Hiasyi\ van iets bijv. van een steen: gebezigd of gebruikt worden enz. — xnrvi(njiaAjioaa<iii\ iemand bedienen, zooals bv. de helper of knecht van den metselaar zijn baas helpt en bedient; iemand aan tafel bedienen. OOJI (UUl (HI fj \ SB. of tr&ajuay^ S. m t? (hi (M,^ B '. ander, andere, anders. — ^rS<iM^\ SB. de anderen, anderen. — <m rSt (lvi m (mew tUnm asn 7 \ andere als de genoemde of vermelde. ariJl(UUl\ SB. zeil van een schip; huiszeil; zeilen, uitzeilen, onder zeil gaan; varen, op zee gaan; een togt over zee doen of gaan doen. — <cninji<vui\ (Mai. berlajar) uitzeilen, onder zeil gaan. — - iuioji(n.iwi\ de zeilen stellen. — am(uhru)(wi\ mast op een schip. — irui(rhiajuini(H2Ji\ varen, in onbep. zin; a S (tVl (Vhl \ 511 op zee varen. — (uruitus de persoon, van wien verliefden zich bedienen, om hun boodschappen of presentjes over te bren- gen; postilion d 'amour. Ook naam van een schrijfteeken. — ((uiruwnicKyis B. zva. (K) tun ni (un/jw Reg. Tj . ) Q S on/l oju) \ SB. van dieren ah wilde varkens, badaks, ook van kippen, ratten, muizen enz. er op uitgaan om den kost te zoeken; en van vogels: uitvliegen. — iciaSi<Lu\ kunstterm VOOV (tr? ^ .01 ayniMiimiKitNigimijVi — xnirR (lvi (tfng anjf\ de plantjes uit een kweekbedding uit- planten, overplanten; een kweekbedding uit- planten; fig. de kennis, die men bezit, mee- deelen aan anderen. — (a rut ilu nS \ am 0212 m n VICT *-'< (h^A.abu % (ru^\ spreekio . de bolang (zie op asn^iMA uitplanten ; voor : iemand het kwade dat men van hem hoorde vertellen, overbrengen met het doel kwaad te stoken. <rui aim 2 \ SB. in dien toestand zijn dat alles voor de oogen draait o/danst; duizelig zijn. (YV} (Uvj \\ — <njiaviaAJLrriaaji\ SB. over en weer elkaar assisteren in het werken; assistentie verleenen in het we? ken, onder verpligting van den geassisteerde tot wederhulp. 01 (TVl (UUI 2\ L naam van een kalebassoort (Cucur- bita villosa. Rg.), ze wordt veel gegeten. — II. xn^(njinjvi2\ SB. kruipen, van een slang. — <nj(vxri<ru(Lui2\ heen en weer kruipen. cnji 2 dim 2 \ SB. ongezeggelijk,onverbeterlijk7 stijfkoppig, ongevoelig voor vermaning of bedreiging; wordt ook wel gebezigd van dieren, bv. van een kip, die hoe dikwijls ook weggejaagd steeds weer binnen komt loopen; worts van een plant of gew as : overal willen; onder alle onstandigheden willen groei- jen. — (Kin-i2wg\ stijfkop! ongezeggelijk schepsel ! (YUI (UUI (KYI fj \ zva. tucpojiqw 0^7 (UUI (Kn fj \\ — KnupaQunjis SB. de grondstof voor baksteenen kneden. Men doet het met de voeten, of het wordt gedaan door buff els en tcel door die er in rond te drijven. (YVi (uui 2 (KYI I \\ — ojuaiiiA^x SB. met wenden van het hoofd, kijken naar iemand of iets. — (v>iitxiru(tviiitrnji\ mvdsv . (van meet* dan een per s.) — (tmrL)(Lugitw/i\ in een om- mezien. — iuiru(LV)2(HTi(m/i\ herhaaldelijk of telkens omkijken, om zich heen zien naar iemand of iets. — mjj rut <nti (lm z <*^\ regts en links kijken, rondkijken, om zich heen - zien. — <*w KM d<HTHji(3^i i(vn$ rr) am (u om \ spreekw* ■rui xiu asn Q\ 512 alles (het zoeken) was te vergeefs, er was niets. arm (UUI OSY) n \ SB. taai, zoodat het nietbreekt of scheurt ; maar ook i. d. z. van niet malsck. arui (UU) 2 9J1 fl\ zva. jp<m»™^\\ rn (HJI (LM 2. 9JI fj \ zie (rjruipo^w (rx/l (UVj (IJ) fl \\ «j),ruMjj^\ SB. van menschen: op een gepakt, met zijn velen staan erg ens . — tru{ui(&aM<iJiji\ van een of meer personen, in het laatste geval, troepsgewijze : nu hier dan daar half verbijsterd staan, zitten of heen loopen, niet wetende wat te doen of aan te vangen ; voorts van iemands pikir: verward. arm (LM \\ — xi(rhi(Lvt\ SB. op de wieken in de lucht drijven, in de lucht zweven, van een vogel; fig. er op uit zijn, op het pad zijn (na zonsondergang terimjl men dan beltoort te huis te zijn). rut rui uu xn (m/i\ vlieger. (nJI(UVf\ SB. avondrood. — <un(rvicuvi\ buiten zijn of kuijeren op den tijd dat het avondrood zich vertoont. — ^^»^\ van de manggavrucht Al^oA reeds geelende zijn en bijna rijp; en van M?<tstf*<tu^ zijn in dat tijdperk van groei, dat onmiddelijk voorafgaat aan het volkonien rijp zijn. (tLl(LM\ SB. gat, opening; kuil; gat of hoi, dat een dier ergens maakt en waar het vervolgens in huist. — <e?<rS<LWN een gat of gaten maken. — !tui(uii(umt^)asnj\ niui- zegat. — <ru(bvi(cni'ii\ neusgat, neusgaten. — nu(tv}(unirm\ aarsgat, aars. — <r8<u*<M'M\ zundgat van een geweer of pistool. en OlXA 0UU1 <n OTXJI (LM \ zie ^^<kwm^/\ aldaar noi <Wj (hrn rn (uui cuii <n rui (uui w cn Of\A (LM 2 \ SB. onvertaalbaar redewoord voor (U(r?id^\ en wel om het beginnen daarvan aftebeelden. — xnr^rui cuius af drijven bijv. stroomafwaartS) van iets dat (uruia^jj^ QTUI OEJi \ zie tun t afa i truji \ en miancM/}* orui (EJI2\ SB. als het maar, mits het maar. QUI CEJ) \ SB. vijf. — ofSitEjiStruajijis vijftien. — <ru ieji uirnji^\ vijftig . — tun nu) (&) im \ de vijfdej op (in) de (het) vijfde. orui 2 (&l \ SB. intiem, vertrouwelijk, van nabij kennen. — <ruiiEaashxnim/f\ poet, milddadig. (KJi(nj)iCEJi(3^umji\ vertrouwelijk omgaan met iemand; van nabij bekend zijn (door ver- trouwelijhen omgang) met iemand. 03iGE/io\ SB. grond; soort van grond; aarde. nji(£r(Eit^<unanji\ zva. m.^^\ soort van grond ergens. xnanm&i^ de plek ophoogen , waar flrlA (EjI 7 TL1 <Y) (Ed ? \ <ntE>i{\ 513 VU (EJI \ men een huis, rijstschuur ofderg. wil bouwen of plaatsen. orvi \<EI zcnji (n (&1 p\ SB. lief, zich lief aan- stellen, vriendelijk en innemend, vleijend, vleijen; ook zoetsappig. arui (&] (hCI n \ ook wel afgekort tot ^ia^\ 8. iu) cm (Et \ en <EJiaaiSi\ B. als; indien, ingeval; ook dat; dat niet. Verg. (Ejkuxktijiw — (c^ru^ (E,i(Hijj\ zie bij (ptruqw — *n(uncEJi<MTji\ zie bij (hniunw — (MitKriiin^ als maar; ook zva. w (U (LUI \\ OfXA (E/) W — azi rut (Ej) \ zva. (tnaqn(3^Aari^\ en kutist- term voor het, een of twee dagen voor den troutodag, overbrengen van de goederen, die de bruidegom aanbrengt, naar bet huis van zijn aanstaande schoonouders, alwaar hij dan ook zelf zijn intrek neemt. 9^(nji(EJi-r)i(qafh\ door bet zenden van een <C'i<ru<&i\ dansmeiden voor een bepaalden dag bij voorbaat afhuren, om zoo zeker te zijn dat ze op dien dag present zullen wezen. — iufn,)(EJi\ de goederen, die de man aanbrengt, en die een paar dagen voor het trouwen, naar bet huis van de bruid worden ge- tran sport eerd ; de sirih en het gebak, die men bij het (^(njKEJt^ritcqnms zendt; — ook wel zva. (li (ki (hqjj6^k(m/i\\ (Jav. (uiocntEis aan- zoek tot een huwelijk.) — Verg. (eim^ en (Ul (EA (hO P \\ (TV) (EJJi \ SB . zwak, verzwakt van de oogen; zwak van gezigt, niet goed meer kunnen zien ; — Jav. bijziende, en naar liet schijnt i. d. z. ook wel gebruikelijk. (IS7 dE? \\ — xn(m(Eji\ zie (tqjjiiui^w — ojy(eji (U2(Hyi\ zie (b> 2 (ui q mm (mtji \ ZOOmede xnaJiasnji\ n^^\ Roll, roemer; SB. kelk, kelkje, gl; (ruj(Eji(3^iarrt\ Wljn< as om uit te drinken. glas. — <nji«/i.io><cr)\ bierglas. — ru<B»<ui xm tsnji \ bitterglaasje . — ojk<tm^A\ voor: vergiffenis, vergevi^g.- ^^&'J^}&|^ ik smeek om vergeving. mctrtG^vvKKJi / vergeef het mij; men houde het hem (dwz. mij, bv. den schrijver) ten goede. arm (&)ni\ zva. G^ru-in* tnjj {(&l?\ en gew. '^g^ SB- gewoon, ge- bruikelijk; gemeenlijk; een vaste en ge- wone zaak is het; en zoo ook nrvi((EJt^(m\ gemeenlijk, de gewone regel is;eenalle- daagsche zaak is het. — <M<rw6o?*m op alledaagsche wijze ; zooals de heele wereld. cnJiGEJlocnns I. SB. lap, die overblijft of afvalt bij het knippen of sloopen van bv. <n irhi tn fei Knji\ 514 ami (Eji (m/i \ ^N een baadje; overgehouden, overschieten- de of afvallende lappen . — ^u^l?^?/k^^\ snippers en lappen. — ^^^^tm^^^n lappemand. — ■ II. orunnA^^ancto^ ofo™™ tru)(&i(tmofiji\ SB. de pens van een buffet, rund, geit of schaap. en arm ori (El} (KH fl \ S. en P. spreken, zeg- gen. — Verg . bij o/&?zNN arm (E/l feW/) w — «nrtn(Eiasn^\ SB. lets afzuigen met de tong, bv. een pen of den vinger, waarin men zick sneed of prikte. arm (El OSYI f\\ SB. glad, van iemands pas gesckoren koofd; verder van hout, door han- tering of bewerking; ooh zonder puistjes of derg. van iemands lijf, en van het gelaat ooh glad, dwz . zonder baard of knevel. arm (EJI (hJi tf \\ — an cru cld qji -^ 00,7 \ SB . iemand een vriendelijk gelaat toonen en vriendelijk toespreken.- AS? (E/) (Ml fl \ SB. glad, bv. van iemands wangen, van papier, zooals postpapier ; 00k van zijde en van een zijdeachtige stof ; coorts van hout: zonder naden, scheuren, oneffenheden of derg.; en van een woord: hoog, dwz. niet an/1 (Eft (Wl fi \ zva. (ishihtiw — (rSi(rvKEt9Ji^KHyi\ zva. het Jav. <ru <e,?<ui j&ww benaming van een fatsoen van kuizen, met wolvedak, niet met opdaande gevels. — Verg, nKicrmw o arm (EJJ (Ml n\ naam van een mangga (boewak) soort. — Mangifera foetida. Rg. arm (EJ) ~uj \ Europ. SB. lamp. arm (Efl ^J) 9 \ en iruiKn (tli (&i^i%\ zie onder irvatrnw mji (esi _,? ^ \ zoomede [oa mi <&i ->» ? >> ooh zva. \aa *™ a (Vi (KM \\ — mji rui(Eji^A^(LmcKi^\ zie <r\,i rt t *r>? % (htji \ ZOOntede inwnruMniUioaji^ en xnnJKEi^i^arnumjfs zie (vnrvj(Kmipiari/f\ zoomede <m nrvwrnacn g &afl\ onder (wkktiw — &1 ru <&* ^? ^ \ zva. cm <tli i&i ^/»^ (rfmiHlJlW (&1(KY1 (U^1(EJ1^ q(L7nga^6^<iJ)(KTi/is er over nadenken wat nu te doen staat. arm (ESI ~ji o \ SB. benaming van een zieketijken toestand, zick openbarende in een soort ver- lamming van de beenen. arm (Efl J*JI 2 \ in het Buitenz. zva. nru (bi ^1 cmji w Eg. K. (CH (EJI <-J) \\ — cm.m.zj\^\\ naam van een tekkernig, van vleesch en ketan, gewikkeld in een blad en gepoft. (n arm (EJl ~/l \ SB. vlak, gelijk, niet oneffen, van grond. — cci<n(ru(&i^a?ng(Hiji\ een losge- patjoeld stuk grond effen of gelijkmaken, 0. a. door de kluiten stuk te staan, enz. run ^.iasn,i 515 an. fji ^? rmji \ crui (Eft ~ft OSY) fj \\ — arw«^^^ SB. een vijver ofderg. digten, digtgooijen; ook: van een lekke emitter of derg, van een flesch of derg., waarin een barst kwam, de opening of openingen, den barst of de scheur digtstoppen. a . arm (Eft ^ft asn n \ SB. groote of kleine vloer- mat, gemaakt van rotting. — Verg. arm (Eft e-Jl teW/) \ SB. hardloopen, rennen, hard wegloopen, het op een loopen zet- ten . *u oruj (EJt -ji nsnji \ en rw rut ieji ^i asn Min \ hetz. van velen. — rutx.in^idstiiKi^ heen en weer rennen; als een razende heen en weer loopen. — cmirhi(En^asni<Hiji\ een paard hard doen loopen, doen rennen. — <Eiivt.rvi<zi.^iasHji\ met iemand of lets hard wegloopen. arm (Eft — 9 (9JJ/1 \ naam van een heestergewas. O arm (Eft ~J) 9JI n \ SB. onder het water zijn, onder water staan, bv. van woaw^w — .n,a^?^^\ stroomen over, een eind staan boven bv. den dijk, van het water. — njitrut(&i^i(M/i\ zva, truMEJi ^i<hj)/i\ en demvdsv. — Verg. bij (u<M(rui>)\ II. orvi (Eft ~ji (Ulft \ naam van een soort heester, met roode tulpvormige bloem. De wortel wordt als geneesmiddel gebruikt (Zingiber Zerumbet. Rg .) — rL?rL»^?^(tL?(ciiHT^N naam van een grassoort. (tncEft ^j) amjjw — ■xng.M^cm/i SB. wer- pen met een speer of met lets dat als zoo- danig wordt gebruikt naar iemand of een dier. — xna^iEi^frnta^p een speer of derg. werpen naar iemand of een dier. arm (Eft — tf \ zva. flo>? ->>? irn^N maar in de Preanger is het laatste woord het gebrui- keh'jke. arLft (Eft ~Jl \ SB. hellend, van terrein ; ook de helling van een berg of heuvel. — Verg. 00l(Eft^ft\ SB. regt, niet krom of gebogen, regtlijnig. (CI 2 (Eft ^J) \ S. 6-k(Kr)osnji\ B. — .m <roa «•? Ji \ en (3^-yi ifm asr)ji\ mvdsv . — gaan, zich be- geven, op weg gaan, op reis gaan, er op uit zijn ergens heen; ook en dan Q^unasnn (U)asn/f\ B. loopen, te voet gaan. — Zie ook <^M(KriJI>b — Kntazizi&i^ieeiMTjis S. G^kam asnjf 6^w <*sn^Hijl\ B- reizende zijn, op reis o/op het pad zijn; reizen en trekken. — ^»oi ipitiEi uim.i(Ei^i\ SB. voortloopen zonder doel T 516 of in het wilde, ofwel waarheen de voeten slechts willen dragen. — xna^g^^^gtm^ jig. zijn voeten zetten of do en gaan bv. op den goeden weg. arm (EJ1 — 1 \\ _ <rui,nj»(BiJji\ SB. vijzel, mortier van steen of Jiout. Verg. ti^^n en aw2 (TUigdJiiW 01 arm en (&) <~J1 \ SB . pak tabak, zooals in de waroengs wordt verkocM. Verg. or mw arm >f(&) (UUI (HI fj\ SB. van niet heel goede kwaliteit, maar toch wel te gebruiken ; als is (was) het dan ook niet veel bijzonders; 't is waar, het is niet veel bijzonders, maar welligt te gebruiken, bij gebrek aan ander of beter. Gaarne bezigt men mji <&i <Lty» <*™ \ van hetgeen men wegschenkt, men doet het dan nede- righeidshalve. Is het cadeau bestemd voor een aanzienlijke, dan zegt men (umnsnovi^dM (mjj w — (LLnjowM?^^ zich erbarmen over iemand, i. d. z. van zich zijner aantrekken en voor hem zorgen; zich behelpen met iets, ook met iemand; en als een zeer hoffelijke nit druk king, ook voor: iemand tot echtgerioot nemen. Maar de actieve vorm, (in ru m ivu <£ri \<My>\ mag men nooit bezigen van zich zelf. Verg. arm (&) \ SB. een dunnen kam hebben, zoodat CO die wabbert, van een hajam (haan of hen). — Q~ Verg. <k,i <&i ~~,i orvtji w arm (n (&i\ zie <c8£J* ' CO OS7 flE>? \ SB. mannetjes banteng. o out (&l \\ — Kn(nji(Zji\ SB. de tranen in de CO co oogen krijgen of hebben. — Verg. <*n©i arm CEJI P OJYI (HI fl \ SB. naam van een onder- deel van het weefgetouw. arui(&)\ SB. blad (Umz^ ook blad, bladen CO van zink, koper enz. zoomede van een boek, van dat laatste ook bladzijde; voorts stuk, stuks van de bladeren van een boom of struik, maar niet van den pisang fwap^w Ook nog van ding en zooals kwitanties of derg.; en eindelvfk ook nog voor: enkele veer of hoar \ en vel papier. Verg. ajupim,^ OS? (&) \ SB. dorp ; erf, bebouwd met een huis.— (8i(inf&irr)(Hiji\ het land, het dorpsland of de dorpslanden, in tegenstelling met de hoofdplaats ; ook zva. £3^ N dorp. — apmiu g^j^<^/\ dorpeling, dorpsbewoner. — (w<mw\ heel het dorp. 0^ v^?N zie (nA(&tf\\ arm OE4 2crj2 (Kn n \ SB. volzitten, druipen 517 a* arm (bi osy) /)\ zie vSti&lt^ van bloed, bv. van den muil van een roofdier. Verg. irutiKH ganijf\ en (cnaxjitxrmnicmji^ (TUl &} (HHfj\ SB. golf, golfslag, golvende beweging van het water in zee, Verg, arm 2 (&l 2 cnn fj \ Jav. Spaansche peper. — Verg, a<jnrfxnv arm (&l OSY) n \ SB. lang, lang van duur, van den toon of het geluid van een muziekinstru- ment, zooals bijv. van den on* row a arm (&i asY)jj\ SB. soort schepnet met een langen steel. KnOEJ)asrin\ SB. klein; van schrift: fijn. Verg . xm <w» arnn \\ arm <&)(Kf)fj\ SB. blaasbalg, en volg . somm. 