Maleisch-Nederlandsch woordenboek
y / Z') ^JL-X^SüVaX^ hel door d is en/ éren naar de waarheid vorschen; discuteren. \ \\->s./0, ten strijde gereed; kampvèchter, Li5 \V.A/C, gezegend gelukkig; heilig. i Y^\.A^? eigenhandige verrichting, per- soonlijke uitvoering; verblijding met eenc boodschap; bijslaap, beslaping; zoodanig onder ééne deken, dat vel aan vel zaakt, yy y :> 7S\^JU\a/^ > uiterste zorg, inspan^ng; 'm de gramni. zin of bedoeling van cene uitdrukking oï eene gezegde; overdrijving, hyperbole; intensiteit, y y c !> G.cXaa/0 , uitvinder; invoerder van nieuwighe- ijii^ y c 5> den; stichter eener sectc nieuwigkeid. yyo !) •^jCXXx^) begonnen; begonnen zaak; in de gramm.: subject van eene stelling. r CcXXx^i beginnend (verklaard door ,1^ '^i y ij y i^f^y^JSX^/C 9 plaats voor navorschingen; na- Vorsching, onderzoek, c ^ CCaa*^ ^^ pcÜA^, uitvinder, uitdenker voorn. ^ eener nieuwe ketterij; schepper; schrijver. w y!> ] cSa/O , veranderd; in de plaats gesteld. ^^ y C y:> <Xj)i\K/^9 fem. van JcXa^; in de gramm., van -de ) in de uitspraak in eene ^ of ^ veranderd, ^uy o O^K/^ i verkwistend, y !> c y zPtL^^/^f uitgespreid, ontvouwen; van de handen open, u» c y f -.AA/0 > gebouwd; in de gramm., van een woord eindigende op de eene of andere letter; indeclinable; indeclinabel nomen, y o !> • c ^ >^2a/0 en ^*^, gesloten; stom, verhorgen; ^ onbepaald, onzeker, y ,AA/0» gekocht; verkoop; te koop; vendutie; jO^ plaats van eene vendutie. w y!> X ♦ wAA**0 , verduidelijkt, {J'**. wy !> / ♦ wAA/0 , verduidelijkend. cr^> vO, klaar j duidelijk. 120 Ly*^ jX^ {^;ys^ mat en mamat — verb. van cUi^v^, als eigenn. (het eerste alleen in smst. met andere inz, ook verbasterde namen); mat taha, in plaats van ^ cU:^v<>. ^jjj,,A/0 L mat, z. emat. II., mat-2 , de trekkende wijze waarop zich bv. de spieren van een geslacht heest ^ de voor- hoofdsfontanel van een klein kind bewegen, \2^ys^ (skr. matta, T.) metta (en, gewijzigd, nienta), dronken-, woedend; dol; g a dj a h jang m,, een woedende elephant. ^f^ VL^ , vertraagd; uitgesteld; opgehouden; achterblijvend; van tateren tijd mo- dern; moderne schrijver, ^ w y ;> .\JOc, plur. van •svIju; nageslacht, UJJ^ nakomelingschap. y y G» wC/C s goed, gereedschap; huisraad; koopwaar, ^^ De mal gebruiken dit woord alleen in smst. met benda, maar schrijven het dan mata of mat?. C^y:> cAJS vJO^ y bevestigd; herhaald. CX-D \j<^ > bevestigend, versterkend, yy!> (^•^3 yj^K/C, gezegend; met een eerbiedig gemoed geprezen (van God); wie zich gelukkig bevindt, y yr> kX/C j diep verzonken en doorgedrongen in de wetenschap. y^ ^c/ C. *aX/C, waardig gehoorzaamd te worden; ^^ aanvoerder, hoofd, heer. u^y^ y y !> ilnS^A^^ homogeen. y y !> -^VsAa/C? wie^ elkander strijdend, met ^ elkander twistend. w y y ;> Ji^y versteend. w y y i> ^Sü;\JS;^X/0> versteenend, yu y y ^ Li5 ^JSïA,X/C, bewogen, zich bewegende, beweegbaar. \u y y !> i,^,,pA.A^J^IS;A. A^ J inlichtingen inwinnend om- trent iets. y sxi y y ^ ( , npr%;r \xv> , vaststaand, zeker; waarachtig. y Mj y y!> <^A.SixX^ , verbaasd, verwonderd; slecht van gezicht; nu hier, dan daar naar toe gedreven; vol water. y y» y y :> u) i ^„jJSXk^ > fem. van ♦x:^vi< • vrouw, wier maandstaanden onzeker zijn, \M y y!> \^js.I^kxK/^ 9 ^i<''h verbeeldend. y y ^ a- >cXX/0? naar het geloof strevend, zich aan het geloof toegewijd hebbend, vroom. \u y y!> L,Xw) JC/0 en L^ïjs», samengerangschikt. l5>^ 121 jlo /C yOo meteri (Tamil, T.), zegel, stempel [zoowel het instrument, als de afdruk daarvan]; bezegelen, bestempelen. / o/ ^ <j ^ ^ o > m^/^JiyO en ^awjLo ^mjl< , telkens negen , negen aan negen. f NA^lXx 9 verbonden met iets; onafscheidbaar van iets; aangrenzend. r ♦ w^w^ilyOc , bevattend. ï y y !> Q A^X/Cj gehoorzamen; vrijwillig iets doen. ^^ yy) \C \V,xX/Oj» elkander bestrijdend, wors- ^ telend; wedijverend; elkander tegensprekend. y c!> dtjOL/*0, kleine hoeveelheid levensmiddelen, wat voldoende is, om er van te leven; genoegen, genot; huwelijk met eene vrouw voor een* zeer korten tijd, onder belofte haar bij de scheiding een geschenk te geven; geschenk aan de vrouw^ bij echtscheiding. w yy^ (Js^jCli/^, in de gramm. van een verbum, '^ transitief; transitief verbum. y yr> l . J L5tJüc ) van een* slaaf, vrijgegeven, y y ^ L i lX,3ÜOo, opgehangen, hangend, afhanke- lijk, behoor end tot iets, samen- hangend met iets. \ii y y !> >AjOL*0, onderwezen wordend; leerling. w yy !> s^XjSUi/^, geleerd hebbend; geleerde. ii y y :> •♦iiiAAa*^? vastgesteld, positief. \uy y !> C ^ ^Aa*^? gescheiden, onderscheiden, ver- ^ schillend; verstrooid; verward; door- gebracht, te gronde gericht. C_jL.X^ of ^J^, op zijne hoede zijnd; ^ God vreezend, vroom. y y !> i^ J \slLaQ y nader bij gebracht; verwant; homogeen. yy:> f^ÓSiky^y voorafgaand; voorgetrokken; aan het hoofd van iets geplaatst; voorgendeel. -? Mjy y^ /j 4^lXÜ-a/0, plur. van ^s'sil^; voorou- ders, voorvaderen. ^ #) \a-X/0 niatakaó, batav., gonorrhóe (mak. matakawo). — [T.].— z. mata kau. üjy y^ x>s*X/0, zich zelven verheffend, trotsch, opgeblazen; van God te verheven, om hem sommige dingen toe te schrijven. ya y y y JÓ\!JirO , sprekend, sprekende; spreker, rede- f ^ naar; advokaat; in de gramm. eerste persoon. Ka/C beweging; verroering, schudding. 122 \\X< y y /:> <^„^^„ ^\X/C , van eene wond in het vleesch, doch niet tot op het beenvlies van den schedel dringend; vleeschwond. SM y / y ^*ÓK0^*JiyO , machtig^ vermogend, in staat. u/ y^ *>^|JC/C> voleindigend y voltooiend, aanvullend, y \M y !> d^sj^,,Jlfj^ , fem. van é^ax<, y o/ ^♦wX/^> ingaan tot eene vrouvo; voortstappen; heengaan, reizen; — reis; stuk vaste, hooge grond; voornaamst gedeelte van iets; lichaam; tekst, die uitgelegd wordt. yy !> J<K/^, besmet, bevuild. U^f^ ^X/0 metoê — verkeerd in plaats van möétoe IL y y !> y.l}^/syO, opvolgend. y y v (3 v 4A#^j ^^'^ ^^^^ ^^^^ gaand, na elkander ^ volgend, \j^ ) ^K/*0 , verbonden, in verbinding slaand. w yy !> ) éa^ of ^yU bestierder, voorn, van de "^ eigendommen eener moskee of andere vrome gestichten. y y cJC.JC/0, dwaling. ^iJJi/^, pögt6h mettata^ sneeuwwit. \u2JCo matahari (matqi liari), zon; m. mengangkat' koning, de zon trekt de wenkbraauwen op, dat wil zeggen, dat het 7 a 7V2 uur 's ochtends is (vgl onder koning). \V^2JC/0 moetihara (skr. moetij ahara, parelsnoer, T.) en moetijara, parel. y y CS^' wanneer. /-aX matija (Tamil mettei? T.), zachte vierkante matras, om er op de oostersche wijze op te zitten. / -A^ moetïja (skr. moetya), naast moeti- jara; indoe ng m., de parel-oester. \Va.X*^ moetijara, z. ^l^. y y y w^ / JJi/C 9 zoolang als. y !>o y y y plur. van JULe. j vjL^ ) bed; gil het op den grond uitgespreide, om er op te liggen; model, voorbeeld; beeld, beeldtenis, standbeeld; gelijkenis; vorm, beschrijving, verhaal, geschiedenis; wederver- gelding, wraak; hoeveelheid, hoedanigheid; wijze van zijn; in de gramm. vorm van het verbum, waarvan er IB zijn. y y /jjWC of ^^Iju, pur. van ^<^- <X«i\«A/Cj pisblaaSj baarmoeder. 123 X // / c , gewicht om ie wegen ^ voorn, een van 1^7 dirham zwaarte; zekere gouden munt, van een dinar waarde. . KiLX^j beladen, bezwaard; in de gramm., van een woord met eene tasjdid geschreven of uitgesproken , zooda^iig woord» AXjlJJiy^, fem. van JJuU. )JL/0, gelijkend; gelijkenis; gedenkspreuk; parabel, fabel; ^^JXo ook = lli^. \'/ Ka^ plur. van J 11^. c Ka/O, gelijkenis; wat aan een ander gelijk ts. / y ^Kk^, bij voorbeeld. y c / K^^y^J^Lt^ en C^JJU l1-nL1<, telkens drie, drie aan drie. Mi C/ / —AJL^ j .^i/w5 gelijke hebbend. / c / .♦w^/Oo en ^jaj^ {*f^^ telkens acht, acht aan acht. Mi / c / / C aJLJC/0> gedicht, bestaande uit disticha, ^ wier beide verzen rijmen, volgens anderen, wier tweede verzen allen op elkan- der rijmen. / -AA/C en ^JuU) ^ixc , telkens twee, twee y c y aan twee. o / / -JLa^ ? ^w;ö6 verzen, als een geheel beschouwd; distichon. / -JLa/C , verdubbeld; in de gramm., van een woord m rfew dualis gezet, woord in den dualis. r C i\j2é:v/0 plur. van )j^^- -X- / C iUSüX/^ moedjari, w. sum,, een blad dat bij het sirihkauwen gebruikt wordt en aangenamer is dan het sirihblad. — [N.]; sari moedjari, zekere boom met geurige bloem (T.). \\jS^\/0 I., weg, overgang, doortocht; on- eigenlijk uitdrukking, metaphoor. IL, tveg; geoorloofde zaak; metaphorische uitdrukking. y !> *yjS^/0, toegestaan, geoorloofd; wat toege- staan enz. is. ^ y y ) \ v ^%^r\ >o , metaphorisch. 25 V) US^O^ > vergelding , belooning. y yy 2S \V.i5É^V^> oneigenlijke uitdrukking, metap- hoor. \jj y y ' \US^U<? oneigenlijk, metaphorisch. / u^JUs;\./0 plur. van gpI:Lp. ^j ^Ai!-2t< 124 uiy^ / / ,-j,aJUs;:^^ plur. van e;^^^- /j v^rSiXy^ medjana en niendjana, van een werk middelmalig (z. sa m ^ dj a na, IS \ r vJ5fci\>*0 , buurman zijn; zich ophouden in den tempel, of in de nabijheid daarvan om der godsdienst wille; buur schap; gemeenzaamheid, y :> \ 45VlS\/<)? overschrijdend; in de gramm., '^ van een verbum transitief; tran- sitief verbum. 7S \ #nV.£S^/K), op eene allegorie, parabool, y :> cXA\jS^/0, moeite doend, zich inspannend; strijdend, voorn, voor liet geloof. y y y !> S iSSb\si!ïbL\yO ) inspanning, volharding) ivors- teling; gevecht, oorlog, inz. tegen de ongeloovigen. y y yy c^lAjÊ \.-!:ïiX^ , onwetend en lichtzinnig gedra- gen ]%^\i% iemand; miskenning. y y AysifcllSiX^ pltir. van J^^*. y ^«AmSÜ^V/C^ dwingen tot "iets, J > * i J A.x^siLX3 . gesneden, ontmand, y c !> cX^2aIS:v./C , strijdend y voorn, voor het geloof zich toeleggend, voorn, op de kennis der goddelijke wet; zich met ijver op de studie van hef (joddelijk recht toegelegd en ddarin eene groote vermaardheid verworven hebbend; juridische celebriteit, o y cA-SJL/O, roem, voorn, komende van de voorvaderen; eer. y ^ y L J ^ cX.S^/0 , aangetrokken, aangetrokken, zoodanig door de liefde in God, dat men, de wereld sche zaken voor niets achtend, zich alleen met de beschou- wing van Hem bezig houdt, y y , moeielijk te lesschen dorst, o y ) ^rsi^y^ CU lSJ^ 9 kanaal; vizier van een vuurwapen; z. p^dj^ra. «J .«SiAy^ , beproefd (eene proef ondergaan hebbend), beproefd door onder- vinding', probaat, ^Mi y y L— ^ yS;\./0, ondervinden, beproevend, (L^y y (3 ifTSi^/O, bloot, nakend; in de gramm., van het oorspr. verbum nakend (omdat het alleen uit de radicale letters samengesteld is); oorspronkelijk verbum, y Q y \ |K 4JS;x^? aangetrokken; in de gramm., van een nomen in den genitief staand; nomen in de genitief. ^ o y (^ ^I^K^, z. t^s^. } c ^ p> \::^i^/^ * afgesneden; m de gramm.^ van een woord op de laatste letter een djazam hehhend; zoodanig woord; /u/i/mm apocopatum, /mQ-S^X/O madjakani, z. madja. / C,\izs\./0 madjakaja, z. onder radja. (_C#\^\s^\^ madjalawai, z. madja. 121> c / C^^^ Ars;:v/c, 0?« te zitten; consis- torie, vergadering , bijeenkomst, raadsvergadering; tribunaal, collegie; mal. verb.: medjelis. / h^Xs^iX^ I. medjelis en mendjelis, schoon, bevallig, sierlijk. IL, z. /wJl^^. ,Si^^ nieddjani, o/) dezelfde plaats schielijk in de rondte draaien, zooals bv. een tol. Ar^^zx ^rsiin >o , slordig (zonder diakritische * « punten enz.) schrijven, c y o !> \j^:2^/C, samenvattend voorgesteld, gere- f sumeerd. c !> / V- l-^''^^ ^- resumerend. / V -|- '^ST^ ^ verfraaid, versierd. ^X ^r^sz- 1 ^. 6y resumtie. C j -f- ^^i^^ ^ , verzameld, vereenigd; niet plur. ^ ^^«''^^ ^^^^ ^o/aa?; in de gramm. nomen collecliviim (naam van een geurige olie, T.). ^ ^* jJSi\>^ wifdjen, balav. (bal.), hardlijvige afgang met bloed ten gevolge van aanbeijen. — [T.]; catarrhale buikloop. — [B.]. x.JS^U/^, ajer meddjam, water , dat men uit ^ boomen enz. tapt. !> c y /.i 4AJS^\^? door een boozen geest bezeten, onzinnig, woedend, razend; ent- huasiaslisch (z. ook onder Icêkoes, T.). w y 5> \ è«S^/C? geoorloofd, voor geoorloofd gehou- den. \ ^^Ï^/C, voor geoorloofd houdend, ver- ^ geoorlovend. !> y / j^^saX/C, naam van den stichter der Magiërs; secle der Magiërs. w !> y ( -.^vü (lS^V^ > t^t de Magiërs behoorend; Magiër. ^-A^u^rs^V^, fem. van ^^^^<; leer der Magiërs. ■¥: L^^ (?''^^^ ^ madjehab, batav. (z. L.^a>«Lo), windstreek. — [T.]. !> o y \ L^lSiX/C , schoongemaakt , helder klinkend. y y :> y Ö i f [?>^^n >fl , fem. van^^^^puo ; in de gramm., van de letter ci^, (JL>, (J^^ {J^y U^9 <- zoodanige letter. , J, 8 helderklinkend , J êiZJSi^V^, onbekend; met plur. JUibli^, duister, van lage afkomst; onder- drukt, niet uitgesproken; in de gramm. waar- van het agens onbekend of niet uitgesproken is, d. i. passivum. :> ^.^^^vjiJSX/C , antwoordend, gunstig antwoor- dend; verhoorend, c / (J^rSX^. pers., haastige gang, ( V j.y%r- L^. in 't oog loopend door roem en eer; verheven; edel, edelgezind; jok»^ ), de verhevene bij' uitnemendheid, d. i. God; óJ<^A) ój^c, dienaar van den Verhevene, mannel. eigenn. (z. doemadjid). ^ ., J5sJaISXX^ niadjikan, balav. (soend. pa- madjikan), heer, meester, chef. — [B.]. A rsür xjc , pers., wenkbrauw. ^JL-Ic^vJSüX^^j ^^^ iemand twisten, oi rede- twisten. // / o d<J> \U5hA./0> beoorloging, vijandige hande- ling straatroof. ^ \W:v^ plur. van ^j^. {^^XjSX/C plur. ,/.A>.rSUo. IS\^ 4 126 JaS'I:^^ ^XaawVJSX/O, afrekening, /.wvgVjs;:^^ plur. van ^ aÏ A fsrr v^ plur. van wl:^uo y y aA v ^-^gn >o plur. van ^:su! y y y o 2$ y^VjSïiIVi/0, samenstooten; strijden met iemand; waardig en gepast antwoorden; zitten, knie tegen knie, met anderen, vóór den koning; verschijnen vóór iemand; verkeering, vaardig en gepast ant- woord. y y l^VlSX/O plur. van la:^^. A W i Fs;:r\ >fl . verkoop met verlies. y y lÜVsiiVO plur. van LLi^^. y y !> iÜVrSü^/O? bewakend, bewarend; bewaker, ^ bewaarder. van L-?)^sw. / y w> \Vl5fcXy^ plur. van ^^^-^ y y !> JuiiVjSX/^j fem. van lü':^^^ bewarend vermogen, d. i. geheugen, y y y o aUU f^grw ). bewaking, bewaring, y :> y :> /.t ^.iiiVjSiX^ ^ plur. van lüL^uo; voorts ^ garnizoen (de bewakenden). <^-45\j55X^j dagvaarding. Jl^ 127 . / ^ / j V^^yx iO. katrol, om water te scheppen. ,\\js:x^ plur. van J^^, , jvJSiX*^? onmogelijk, ongerijmd; vaneene schuld overgedragen op een' ander, die ze betalen moet; ^xic JIs\aS|, op wie eene schuld overgedragen is. . K/CUSÜX^ t>lur. van Ja^^. X c ^ / y y f^JsjSiX^ plur. van U^^. L^^SfcüV-^j minnend, liefhebbend; minnende minnaar, vriend, \fj y j (_ ^ ^■^s^n >fl bemind, geliefd. C y ^ ^^AlSüX^, fem. van l^=^^. ii y y <^Al5ïX^ en iü^^, liefde, toegenegenheid; vriendschap. J o y ^ )4A£SX^. bemind, geliefd; geliefde, vrijer. y ^ o y <\J> yJS^/C, fem. van l-j^:^.^; X}j^^), de beminde (stad) bij uitne- mendheid, d. i. Madinah (waar zich het graf van Moehammad bevindt). y c ^ VlfK;r%. VI. noodig hebbend, behoeftig. z / jv,AiSiV^O, schuldeischer , wiens vordering door den schuldenaar overgedragen 'f is op een* tinder, die ze betalen moet. \M y c y cXXjSi^/C, vertoornd; hevig in zijne drift. yy c J A* SjSiX^ en éjx^^, geëerbiedigd; heilig onschendbaar, y o :> O^/W^XjS^VC, vergelijkend; tellend; opziener over deprovisiên, die de maten en gewichten enz. vergelijkt. XijCrS^VCj machtig, groot, hebbende veel f volgelingen. y c y . js^'iLjS^/C , eew' /a^/ opleggend. C, y y ^^^^AJSi\I5fc\X> 1 rfoor ^e/ee gordijn afgezonderd. y o y <.,^.J^:^l,XJSi:X^ y gesluierd, bedekt; ingeto- gen; zedig, schaamachtig; verhinderd om uit te gaan; blind. > c y \ èJSXJSX/C , verhinderd; onder voogdij of curateel staand; pupil. y c y ^JUiXlSX^f door het een of ander veront- reinigd, daardoor verhinderd te bidden. c y LÜJCX-SfcX/C? nieuws te voorschijn brengend; uitvinder; verhaler. i y y LfU L^JSX^O 9 eene juiste voorstelling van de hadilz hebbend {geloof waarder) ^ó^lo 128 ós^^l:^^ c :> als verhaler der daden en gezegden van Moeliammad ; aan de cUja-^ geloovend, ^^JULXiSX/C, verhalend, voorn, de daden en gezegden van Moeliammad ö^cXjShX^^ ^oor grenzen omschreven, af- gezonderd, bepaald, C^^cX-S^Vi^^j afgesneden; uiigelalen; on- derdrukt, geêlideerd, y c L-J) ^JSX^-» krijgshaftig; krijg srnan; met plur. L«^^,l^w), voornaamste plaats in een huis; bovenzaal; eetzaal; kabinet van een' vorst; voorzitter splaats; plaats voor den Imam in eene moskee, waar liij, het gelaat naar Mekka gekeerd, de gebeden verricht. \ ^SiX^ , ontworpen; van een geschrift nauwkeurig ^ geschreven ; geredi- gerd; uitgegeven. ry /% ylSiX^O, in vrede of wapenstilstand met iemand zijnde; in de onthouding zijnde, i y :> ^15^^ 5 verboden; geheiligd; eerwaardig; met plur. fj^-o, (^.j^-o en c:-;U^^w^, de eerste maand der Arab., in welke de oorlog verboden is; geheiligd grondgebied van Makkah. LIIJ wC ^^^^^n v^ plur. van ^j^^. ^ c y /KNi §\ 4JSiX^ , bewaakt, bewaard. y J o y <Xw 0s ySJ^^, fem. van ^^jj^^uo; bewaakte plaats; plaats met hoofdplaats. o ^ ^*YA^:S^/C, weldoend, goeddoend; deugd- zaam, braaf. ^ c y cJS 5AW»IS;\^? benijd; met afgunst behandeld. y c y e/ d y y ■ y Ct y :i , in beweging gezet. «Xj5 ^JSiA^, fem. van CJj^^\ in de gramm., van eene letter in be- weging gezet, d. i. van een^ klinker voor- zien; zoodanige letter. c y c y ^£SfcX/C, verboden, ongeoorloofd; wat ver- boden is. cy y y c y ^K^ ^JSiX/C , fem. van ^ •sn^ , servet. IL f*gn V) en j^^^ , plaats van bijeenkomst eener groote menigte; padaug m., de vlakte, op welke het laatste oordeel zal plaats hebben. V j^,^^g;i, i>fl . in eere houdend, ontziend. Ml y y L/O? vertoornend, verdriet aandoend; zeggend, wat een ander niet gaarne hoort; berispend, beschaamd makend. •♦ / o lXa^-SüXX)? werktuig om graan in te oogs- y ten; zeis, sikkel, oogstmes. u-^==^ 129 üi^ i \j^^ / c •> 5) c / ^♦wA^JSAi/C, ^erf/^, eerbaar; onbesproken; j i3 éAtsX^:» bewaakt, bewaard; aan H ge door den echt verbonden; bewaakt. (XX^OISa^X^, fem. van .^^,<: zwangere jy vrouw. ,j^JSêX/0 , teruggehouden ; verhinderd : beperkt. j ^/^JSL\^, (fts resultaat verkregen, ver- worven, voortkomend; resultaai, opbrengst; som, produkt. c / yOJSX^ . zuiver, onvermengd. J ,sÓJSX0<> woning, vaste verblijfplaats; vereeniging; de aanwezigen; au- thentieke acte, door getuigen geteekend; pro- cesstuk, l^y^NTX >fl. plaats, waar een reiziger stil - houdt en zijne bagage aflaadt; aanleg, toe (plaats; einde eener periode; punt (zin teeken). ft «J-* '' i^w^n ^v) en Xk^^, werktuig van ijzer of hout, om lijnen of figuren op leder I in te persen; werktuig om te polijsten; | ! borstel. \ C Q,ISfcVi/0 of -i^^, barrevoets zijnd, on- \ geschoeid. j JtiÜJSh:^/^, bewaarplaats, magazijn; por- tcfeuille, \ MAL.-NEBERL. woordenboek, deel III. heugen toevertrouwd, onthouden. L_ o n ^**^:! >^. bevestigd, bewaarheid, bc- krachtigd; zeker, vast; algemeen bekend. i_ ^ JAmTSaX.^^' bevestigend, bewaarheidend, bekrachtigend. y c ^ Ó>^SêX^ , hecht, duurzaam; bevestigend; duidelijk, positief y y c !> <:Ji.*fjSMSi:V.^ , feni. van é^<\ luSs'^^\dsxz duurzame overeenkomst. y -y c y ^L|«^>vISi\i/0 1 plaats waar recht gesproken wordt, rechtbank, gerechtshof; m. jang 'adlïm, hoog gerechtshof o y KJSé^/0, het eene ondienst doen; laten leggen; door laster benadeelen; be- nadeeling door laster; onbruikbaar man; onvruchtbaarheid. \u y y \jSX^f plaats, waar men halt houdt; plaats, standplaats, post; ligging; pada m. kadarnja kepada orang-2, naar zijne positie in de maatschappij. !> ^ KS^V/0> plwï*- van Jl5x<; de wervelbeende- ren. y ^ KjLlSiX^ {geoorloofd makend): tjïnabóêta. ^ y 130 i\^S^y^f ^cci^ lofwaardig, hoog geprezen; als eigenn., wordt het met ver- scheiden namen tot andere namen samen- gesteld, bv. iya>^ cV-«^^: ^x-L tX^r^u^c. w u/ / ƒ> ^CcX-^JS;:V/0, Moehammad [den profeet) betreffend; mochammedaansch: Moehammedaan. /\// ^ c y -^ ) w^SÜXX) phir. van^U:^-. / M^i-^i^j^/O , baarmoeder; met plur. J^li\^ , fluweel; zijden gordijn, door den Sultan van Turkije jaarlijks voor de grootc moskee naar Mekka gezonden. ^ c y ij^ L,^ISiX/^ , geprezen (bijnaam van Moe- hammad in de onderwereld^ T.). A«JLs^^ > verzoeking , beproeving ; lijden , rampspoed, ellende. / o jy^ , as van ecne hafrol. ^ o y V^rSA/O:, leven, tijd van leven; plaats, ivaar men leeft. V j ltscx vi , gezicht (voorste deel van het hoofd) : wangen (zetel der schaamte). o y ( X x^-siLx v^ en Sx:s\^, weg, omweg; schuilplaats, toevlucht. ui ^ c /J cXcSiV^ mahidiii, verb. van ^^,*^)^^'^ i^AJS;.^^. omringend, omval tend; omtrek; laArsA^M, de omringende bij nilne- mendheid, d. i. God. , NAlSirL/C^ eenjarig (van een kind); eene schuld overdragend op een' ander, die ze betalen moet. c 5) / ->^JS^/C » doende leven; van God levendig makend, uit den dood opwekkend; -jjJt^ci^s^i wie den godsdienst doet leven (mannel. eigenn.). y 5> \.is;x^> naam der havenstad Moka, Mokka, Mocha of Mokha in Arabië; mal. verb. is mcjëcha. y y u^ SVrSA/C? barensnood, bazensweeim. y y !> K^^,y^^\s^X/0 y aangesproken; in de gramm. tweede persoon. y ^ \ ^v^ V^-^i^ w?. aansprekend; aanspreker, spre- ker. yy y !> <^s— AJ v.Is;:k/0 en ^l^\^, tegcnstreving, weder- spannigheid; tegendeel; afwijking van den regel (ook in de gramm.). c !> w^is;:\/0 , nieuws meldend, te kennen gevend, verwittigend. / c 5> j vXlSiXy^» kiezend, nit zoekend. c y Q y c ^ /.jVrbh. ^AlSiV/O, soort zijden stoffe van Suratte. jjAXS^ 131 ^^S^i^X0<, verkort, behwpf; coïnpendnim, c\Xs^iX^O , me> uiltrekseL / ^^^sAAISi^/0 , ontnomen^ ontrukt, tveffge- mo/feld. I )g^A.AlSiX^> grijpen; snel naar zich toe trekkend, ter greep ontnemend en dan vluchtend. > c ^ L^-QAXiS^V^ , verschillend. met onvergankelijkheid begiftigd, onvergankelijk, voortdurend, . Y^AjSAvC, toevluchtsoord^ asijl. c ;> , vOAJSiX/0? oprecht y openhartig, waar; oprechte enz, vriend. Mj y !> y d y !> ( X^^^ ^i en éi^^<, veel bedienden of vol- gelingen hebbend, y c y ^ ^^"^ ^ - uitgaan, uittrekken [ook met een vijandig oogmerk] ; plaats van uitgaan, uitgang, uitweg; sekreet. r E- C y t, QJSiVX> of ^^J^'^^f verborgen. L^-^HS^^ 9 fi^^ht of lichter gemaakt, ver- licht. y w y ;f *• ♦ ♦ # .'-^ <Xd«,iÜSfck/0 9 fem. van ««jiAf^<5 ; in de gramm., van eene letter van de tasjdtd ( — ) verlicht of beroofd, zonder tasjdïd, zoodanige letter. ^ o y %Ó éAs^iXj^y neder gedrukt; in de gramm., van een nomen in den genitief gezet. .. "^ '^ -^ ^<Jj:^X^9 grond, die de plant 'LLè^, hel voornaamsic voedsel der kameelen, voortbrengt. (ƒ A^r-s^n .^. bevrijder, heiland. y y !> l2ArS^/C, vermengend, verwarrend, verwik- kelend. C ^ èi Ars^/^ j geschapen , geschapene. y ;> o y <K^ 4 A/<zi ^ en c:^liyL^U), feni. van j^i^ ; het staat in 't mal. ook soms, evenals awak in plaats van het nom. pron. pers. 1«., 2^. of 3^. pers. / ^ c y \ju\3 ^Xsi^X/Cy plur. van ljj^<] CL^M^J^^) , de geschapene dingen. y c y / jt^^cèiXyC en ^j^.^^^ j^^2^^.< , telkens vijf, vijf aan vijf. ^ y y (^ ^ 4JSA*<? j ?^ï levensgevaar verkeerend. o y y / • t cA^r^iA/C J pers., />ei'ew , schudden, bewogen worden. w y iX/Cf uitrekking; verlenging; met plur. d^i^^, naam van het schrijftecken ~. 9^ 132 'ió^ iXrC, maat voor drooge waren, V4 ^'»n de (3)l\x> pltir. van J.^. iXjsj^ \)iX/^> onder iemand een boek lezen; studie. / y u^ )cX/^> ^oör/ schoeisel van het volk, mei >:^eer Aoog'e hak hen en door riemen aan den voet bevestigd. y y y !> AyC 0^)C\< 9 volharding, voortzetting; voort- "^ during; toegevendheid. y o ^^Ó^ pi ur. van ^lj^^^. (^X/0, van een' slaaf vrijgelaten of vrij wordend na den dood van zijn* heer; op eene zekere wijze voorbereid, geschikt. iX/^, z. niadat. Z5cX./C, uitrekking, verlenging; zooveel inkt, als ééns in de pen genomen wordt; naam van liet sclirijfteelien —. iiX/^y lengte, uitgebreidheid, ruimte; tijd- ruimte. c / r cX/0 , lof, lofrede. ' y rpmmk (X^ plur. van l:>-^<. / c <^iJ5^cV/0j ^of, lofspraak, lofrede; aanbeveling. y y y 1SÓÖ\/^ pl^i*- van 4U. y / /^\lX^ mederas, z. mendersah. y c y f jsjsi \cX^> gijmnasium, akademie, collegie. c ^ ( j^ \L\^f onderwijzend, ondet^wijzende; ^ onderwijzer (vgl. onder ^jIaawt, T.), leer aar. C y o {^/^ , gedragen , gebruikt , versleten ; geoefend door praktijk of studie. y o ^ (^/0 , veelvuldig boeken lezend; voorle- zend; lector, professor. CX^, boek, leerboek, schoolboek. y y c y y c y w 5) 0.i\^ of ^^cX^, wie een eisch doet; eischer ^ in rechten; wie zich iets aanmatigt. w !> c y A. D cX^ ? geroepen. OCX^ medang, naam van een^ boom, die goed timmerhout oplevert. — Soorten: m. sïrai; m. tandoek; m, hoewaja; m, selada; m. paoeh; m. p^ravy^as; m. k^tanah; m. böêtoen; m. keladi; m. sila^ z. sïla; zoo genoemd, omdat dat mineraal, op de breuk, het voorkomen heeft van houtvezels, zooals, die van het me- dang-hout. i^ rjSrK 155 r» ■X- C^ cX/O medok, batav. (: berlobang), bv. van brood, dat hoUigheden in zijn binnenste heeft, omdat het deeg te sterk gerezen is (bai^oen), ook van iets waar gaten in gedrukt zijn. — [H,]; vgl. tj^dok en soend. k^dókan. — ^ [T.]. L , _ J 13l\^ > nauwgezet onderzoekend, ) tJcX^^ ^'^oht heen gericht, recht geleid; wat bewezen is; betoog, bewijs. c o /.jLK^ plui'- van Sl)i^^. /.tCX/O plur. van iL^. ^c\^ luedöè, misselijk. y 5> j^ i\/^, rond, cirkelvormig. y y ^«JbcVo> ^^f^d.; madiuatoe 'iinabij {stad van den profeet); Medina; madi- uatoe 'ssalüm [stad des heils), Bagdad: LJü js^), de slad bij uitnemendheid. Medina. De Moehammedanen geven haar het epitheton f^^)ÖsyO plur. van ^1<. c* y y y o S S )cA^> herinnering y herdenking met el- kander. y !> y^)iX/0 plur. van^J. /o/ /^OC\/0^ plaats in den strot, ivaar de dieren ^^ gekeeld worden; plaats waar geslacht of geofferd wordt, altaar; plaats; waar men elkander afmaakt, slagveld; allerheiligste in een' tempel. c-^ J OCX^» //e/i^eW, geslacht; wie een* baard heeft op de plaats, waar de dieren plegen gekeeld te worden, '^ < / (\rQ, van verspreide dingen hier en daar, naar alle kanten (vgl. onder )jk^. y cX/0^ fiictnfielijk (ook in de gramm. van een woord); ivoord van het mannelijk geslacht; ^nannelijk zwaard, d. i. een zwaard, wiens snede van staal, of dat door geesten gemaakt is;^^*^), het masculinum (gramm.); van een ongeluk groot, verschrik- kelijk, denkivaardig, uj y !> ' Ó lX/^9 herinnerend, vermanend; mannelijk makend; God verheerlijkend. 4 ó iX^ y vermeld, gemeld, medegedeeld, y o y ^.,^^•^J5c^^? '^^^9 9 waarop iemand vertrekt; handelwijze; sy stema; secte, o y ( Cc\/^, 't hebben van cene zaaduitvloeiing, hetzij doo!' kussen , aanraking of ver- beelding; pollutie. yO I. mar, z. j^. ^^ 154 i^fj'-c IL, soek. (jav. m^r, ï.), buikband van goud of zilver. y^ nier, een niet meer gebr. praefix, waar- mede vroeger inz. namen van boomen en planten gevormd worden, die eene zekere overeenkomst met iets bcbbcn. w y ^ L, voorbijgaan; over hei hoofd van iemand heen trekken; door iels heen gaan; tot iemand komen; doortocht, onafgebroken; reeks; koers; in bet schaakspel schaak der koning- in. — In ^t mal. ook nog schaak zetten de koningin; uien^eiuar, de koningin schaak zetten, II., plur. van 'ij<. , bitter; mirre. > ) ^ plur. van ïT^.<. / y / o ' <:XjSte\>) */Cj verkoop met winst; winnen, winst doen met voordeel vcrkoo- pen; handel drijven. i)y/C, voorkomen; overzicht; hoofdinhoud. L.-^ ) 'r^ ]s\wr, van 1^.^ y 'J ^ / Jn ^^ nicratei, w. sum., een afgestorven beweenen van ra tab, wordende de klanken as, ap, ab (ap of ab wordt 6q in 1 men,, T.) enz. dikwijls ei of e verandeid (N.); bier is een verwarring van uJjK en L^)j (T.). y y -^i^Kx? plui'. van ^^^. / o ) y^? gewild y verlangd ^ wil, verlangen; bedoeling. (^ <5 <3 ) ^/0 mcradak, w. sum., vellen; om- hakken; snoeien; neder slaan. — [N.]; dit bad onder ^S\j moeten staan (T.). y Vy^ plur. van ï^o. J'X y y y NAAi) Y^ plur. van aJuw c y TS^ ^'<i vrouw. w y ei^Vj^ pi 'r- X C-.^^'i^) ^yC ineraiigat, w. sum., een uit- drukking in bet spel wanneer men van een anders geld mede speelt. — -K-/ knkD)v<> iMcraiigas, z. mg ring is. y y y ^ ^Ajó) )yC^ ur. van ïj ij^ • :u] ^, spiegel. u:j , iemand vóór den rechter dagen; eene zaak vóór den rechter brengen; eene klacht indienen. y y L3) ^> elleboog, ook als lengtemaat. LJU3)jX) AaJ) *,V3 15d ^J-^ // / ^ <\>0)%./C? ivarncming; vreczc Gods, )j^ cXi\ // ^ ) yO pllir. VtUl S3j<. y / \^;y^^oS y<i nifvahat (vuig.), slechls (z. Iia nja). c. jJA ) yO, '^y'^ö5 meerderjarig. j^)^/C, verlangen y wenseh: voornemen, -X- ^ ) yO meramoe, w. sum., houthakken; pcramoe, een houthakker, — [N.]; (lil had onder J, moeien staan maar "'t Wdl). niocst zoo dik mogelijk worden (T,). S) y/0 meranej (1. maraniq, T.), w. sam., druppelen, zooals men dit van regen zegt; maka ajer niataiija meranej, de tranen schoten hem uil de oogen, — [IN.]: had onder cS'^j moeten staan (T.). j ) |K ) ^XJ iiicrawal, w. sum., klein vaandel, ten teeken der vorstelijke waar- digheid. [N.]. ''is' y oyj ) ^X) merawan, naam van ecn^ zout- water-visch; naam van een^ boom. y y y )j^ -K- / A) >-^ merahaja (lees marahai/F.), w. sum., zieh laten hooren; geluid geven; in beweging komen, — [N.]: schreeu- rven van een sijamang, hard schreeuwen of hard roepen (T.); had heter oiider ^^)j gepast. -X L--^-^^ r^ merahah, w. sum., grijpen --^ samhar; in een aangename rust zijn; siësta houden.— [iN.]; z. ra- hap. O ) ^/C plur. van ST^^. ^ o ^/C merbakau, naam van een' boom. / Co %/0 nicrbaja, smtr. van ma ra -baja. -X- \j>\5 y^rO iiiarbot, hatav. (L^^^), de gees- telijke, die op de bedoeg heeft te slaan — [T.]. y o y ^ > y^ en ^u-o ^^.r<9 telkens vier, vier aan vier. t^^__Jl_> X) merbak (jav. mrcbock? vgl. j.^.A>v«, T.), van den reuk van iets inz. van een aangenamen zieh alom verspreidend, i^ ji_> yO niercboek, soort wilde duif, A^ ^^ merbau, naam van een' boom — metrosidcrus amboinensis — , mei goed timmerhout en zwarte boonachtige vruch- ten (gand(ĕ). ^ c y ]y} A_> ^^ , gebonden, vast, dicht, solide; marabout (soort van voor heilig gehouden moehammedaansch priester); z. ^r^ LiU- T^ X^ yO merbah (vgl. ^^^, T.), naam van een* vogel. ^^g> yO iiierbaUaja, z. mara baj^. '^' ./O luerbikaiig, naam van een' boom. / Ö y^, m* keer. ^UUyO (skr. amrela), meitadjïwa (vgl. margadjïwa), naam van een Ic: vend makend water in de verbalen. — [T.]. J^V' naam van een' boom. wy !) t^^^xO y< en L^jlx, samengeraugschikl. \^/ y !> O^-^ y^ ? sanienvangschikke7id. <^-aJ> yO> ^rerfe van cene ladder; orde, rang, trap, graad, waardigheid, ambt, bediening, eerepost. y y o :> , ks^* yC , onvoorbereid; voor de vuist gemaakt; geimproviseerd; Ism moertadjal, in de gramra. nomen, dat oor- spronkelijk tot niets anders gediend heeft, dan om een* persoon te beteekenen. y ^ ^ , LSk^* Y^9 improviserend; sja^ir m., im- proviserend dichter. \jj y o p iXj> ^^9 terugstoolend, verwerpend; afvallige, renegaat, apostaat. ^ y c :> \J^J ,/C, aangenomen. y Q D . y^ V ^^, genoegen nemend, tevreden. TT y ^ diy" martel, — port. martelo — hamer. C Ga>|0 w^ mertambak, naam van een' boom. t ^ .. W-) yO mertöèwa, minder goed in plaats van mentoêwa (balav. uit 't jav., ï.). y y o :> /♦j*^-J> yC, verpand, verzet. y c p / ♦ T-7 > ^/0 , een pand of waarborg aannemend; pandhouder. -X- / -i yO (skr. möërti), een gedrochlelijkc en reusachtige gedaante aannemen van goden en van bovennaluurlijke macbl voorziene helden.— [T.]. /♦%>s.aV ^/0 nieratikeii en niemeratikeii — wijz. van iiiemperbatikeu — ter harte nemen; oplettend zijn op iets; onthouden. yO, elk naar eene andere zijde loslaten, ^ met verhindering zich te vermengen, zooals bv. God de zeeën van elkander gescheiden heeft. jV'^ yO nierdjali, naam van een' boom. y o y / . 4 y^ yC, rood koraal; halssnoer van koraal. In ^t mal. gew. kralen van (rood) koraal. y y Qj y <jLi VjSifc yO , nom. unit. van e;W^r' • efr 137 I^jO 'r c y -2:^ yC, lerugkeer, vooru. lol God; ^sij/t toevlucht nemen, terugkeer, plaats, van terugkeer; plaats of persoon, tot wien men zijn toevlucht neemt. Ar^yö plur. van J.3 V" ^/0 mertja eii moeitja (skr., T.), in ^ zwijm, in onmacht; bewusteloos, van zich zeken [door wellust]. ^^^ iiiertjoe, hoogst gedeelte, top, kruin ^ [van bergen, gebouwen, hel hoofd en dergelijke]; torentje, wachltorenlje, uitkijk op een ander gebouw (z. balai ni ad al en bangoen-2). ^ \ \/v^ ^/0 iiiertjali, singap., naam van een* groolen boom, waarvan masten, voor chin. jonken (wangkang) kunnen gemaakt worden. ia V o>'^ y^ mertjapada (in hik. en poëzie) — skr. marl y a-pa d a (plaats der stervelingen) — de aarde. ,^^>, y/Q luertjoeii, voetzoeker, klapper (batav, en jav. m^rtjon, T.). / c / V». ^ ^ ^^ ^s^ yO en ^As>^jo, herberg voor reizigers; reis van één dag. <XAw!:::fc.yö, z. J- v^- c / r-^""-^ , Gods genade en ontferming on- dervindend (voorn, van een afge- storvene); wie Gods genade en ontferming ondervindt voorn, van een' afgestorvene); afgestorvene, overledene. In 't mal. alleen van groolen; m. s oei tan, de Sultan zaliger. ^^ , geoorloofd. Ü^' y c y (•i)c3 ^-^' pers., mannen, helden (^tJt^ ^\^ titel van een hikajat naar zijn held, ï.) 5 ^ ^<.LXL::<3 ^/O merdang^ga, skr. en oud-jav. mr^dangga, zeker in de verhalen vaak vermeld muzijkinstrument, jav. perdangga. — [T.]. (^ 3^ ^^ merdoek, z. k^rdak. $\ó ^'^ iiierdöe (skr. mrgdoe), van een geluid en ook wel van den smaak zacht, liefelijk; iemand of iets met die eigenschappen. !> <j y ó ^ó ^^' teruggegeven, verworpen, verstoo- ten, uitgesloten. Liis^JlbLi ^^ nierdaliëka (oud-jav. uit 1 skr. maharddlüka, een theo- loog, heilige kortom iemand die van 't hier namaalsche meer weet, dan een gewoon mensch; weshalve hij groote voorrechten geniet, geen heeredienst behoeft te doen enz., ï.) en merdeka, urij (niet gebonden door slavernij of eenige andere verhouding). d^O y^ merdeka, z. nKrdahĕk^. )r 158 ^•^r y A yC plur. van lj<. 5» c / L-3#i \ y^* voorsien van hetgeen lot het leven noodig is; gelukkig, l,_JLw ^/0 mersik, van geluiden schel, scherp, schril, doordriiigend. jww ^f^9 ^o^ ^^^^' ander gezonden, voorn, met vw Y eene boodschap; afgezant, apostel y y o ^ JlLw ^X), fem. van J^l^, ook: imf; niet plur. (JawL*, halsband, tot op de borst nederhangend. kw yC » zendend, afvaardigend [een' gezant '^ of iets anders]; zender, afzender. .^ iiiersC^dJi, naam van. een zout- water-visch. cXw v^? geleidend; geestelijke geleider. o y %0 v^> ziekte, ongesteldheid; kwaad, gebrek physiek of moreel; m. pgrandjï (europesche ziekte), venusziekte, syphilis, sVao y^> welbehagen. !> c y L J 4^ yc.gcwenscht, verlangd; wenschelijk, achtenswaardig ; voortreffelijk. ^/ 5vD yO marocng-g*ai (uit 't ïamil), men.,: kelor; vgl. r^moeng- gi.-[T.]. LjLi 5^ en t>i;. ^^ elleboog , ook als lengtemaat. ^^ roorf. I., merall merang, hoogrood, vuur- *IL, batav. (jav., T.), stroo, stoppels.— ^Jf' G. iti y*ö ^ verheven, opgeheven; in de gramm., ^^ van een woord: eene dia m m (— ) boven de laatste letter hebben, d. i. in den nominatief of den aoristus indicativi geplaatst; zoodanig woord. ^dJvJ?^/0 (jav. marmata, skr. man- malha), de liefde: god. — [T.]. ./C merapati (skr. lAiarjapatI, T.) en p^rapati, huisduif; m. sekawan [eene vlucht duiven), randvcrsicrsel van eene vlag, van verschillende kleuren, gelijkende op een' troep vliegende duiven (z. ook onder sïreb, T.). i^vJj y/C merpajaiig, naam van een boom; de vrucht; z. onder kgmbang. X >AJ y^ marapalam, men. (uitlTamil),: \ Qmp^lam. — [T.]. i^^ 4* ^ mcrpijcsing, naam vaneen' boom. ^. / -] 43 yO marapöêlai (Tamil m ar a pp i- lai), men., r= m^mpQlai maar mannelijk; z. anak dara.— [T.]. ..^ §J ^/^ merpöjaii, naam van een* boom, welks hout voor ggrang dient, en welks vruchten en spruitjes gegeten worden. /jw-XA3»,< 159 c\: 'r ( mJ<j<3 yO inei'pïtis, naaui vau ceu' boom, die goed nieubelhoul oplevert. j^f\M*\3 y^ nierpïsang, naam van een* boom. L _*i wO merak (ja v., T.), pauw. i^ S yrO merek (in de taal der geneesliee- ren) == s^rak. CX? yO, slaapstede, bed; graf, yraflombe. K,^^^^ %-^ 1 samengesteld, gemengd; van ge- mengd ras, gekruisd in dien zin; mesties; van dieren bastaard; in de gramni. samenstelling; ^^r< /*?• soesden a n jang bertjampoer. ^ 9lÓ yO merköèbaujf, naam van een' boom. (sembir); van den grond aan de cene zijde zacht af, aan de andere zijde ev^nzoo oploopend, zonder dal er een rand Ie be- speuren is. .*Ó êJ ^/0 mcrlökaii, naam vau een^ boom, welks bladeren als zuur in spijzen gebruikt worden. mcrkieli, naam Aan een' boom. merkïëlai, naam van een* boom. ^^iVj/ome A^ ^/0 markah (zelden) — pori. ma r ca — merk, iJiS y^ I- marga en merga (skr. mr^ga), wild dier; m. satwa, het wild gedierte. ^11., margadjïwa (skr.), naam van een levendmakend water in de veibalen (vgl. onder m^rta). — [T.]. • ] yo meral, naam van een boom van geen bekend gebruik. ii.J yo merlaiig, van borden, sebolels, c^ kommen en dergelijke zonder rand c^^ ^ ^/«0 merliliii, naam van een* boom, alleen voor brandhout. De asch lieelt eene jeukende eigenschap. è.-4oO yC merlimaii, naam van een' boom, met fraai geaderd hout, onder anderen goed voor wandelstokken. X- >* yO mcrcm, batav. (jav., T.), de oogen luiken of dicht hebben.— [B.]. y o y marmer. ^/0 yO, \^^^i yO meranti, naam van een' boom. (j^^ ^/0 mariiitoe, z. onder merïjan. •X- 1 J lJo ^^ merantak (lees marantow, ï.), w. sum., klanknb., bet geluid of het zingen van den k(?titïran. — [N.]. ^i^^^JlJo yO mcreiitek, batav., slecht licht geven, niet goed vlammen; sche- meren van lamplicht. — [B.]. (\S yO I., meraiida ticwa, een hoogen ouder- dom bereiken, lot aan zijne oude dagen; m. tèöwa, m(^ranting aoer, takan 4/"/*V 140 SJf.^ mi^udapat akoe, al wordt gij nog zoo oiïd en al verdort gij als een bamboes, zult gij mij immers toch niet krijgen, zegt of denkt eeue vrouw van een' minnaar, die haar niet aanstaat. 11.,: beranda. — [P.]. zooveel als in huis sf^ien of ook vaneen vogel die in zijn n it sterft (vgl. O-^^j, [N.]. T.^ raeroema. — [N.]. !) c / u^jix" , Z. ^i^. o / ^ ^, soort glinsterende witte hei ^^ -O lueroewa, w. sum., kooken, op- ^ borrelen. -^\. z. ^^j (T.). \^^ ^ yO meroïbi, gevest ecncr kris van massief goud of met goudblik over- trokken. S' 25> y<>' ^^^^^ ^^ ^aj^' eergevoel, fatsoen; menschelijkheid, welwillendheid. / o ^^x , stokje, om de oog zal f op de oogleden te smeeren; as van eene katrol; bit van een paard. \t> #i v^ nierödong, naam van een berg- ^Ojj^ achtig eiland onder Riouw. :> !> ) ^ r^ plur. van iyo. -H- 1^>^^ #) vO merosot, batav. (jav. pièsèd, 'ï.), uitglijden. — [B.]; z. ro- sot (T.). ■¥c\^0\ ^ meroema, w. sum., ziek zijn van verdriet; een slepende ziekte; teleurstelling; men zegt ook matl meroema, ^. vJ5 |k ^/0 maröêlioem, w. sum., opperste, \ chef, superieure; m. b^sar am- pat balé, oppertste van de vier chefs der bale's. ~[S.]. • p^yO, z- onder sengg^goet.^ 25 yiO I. merall, bevallig voor het oog. IL, z. ^jlo II. ^ ^ merek, plaats aan het lichaam, waar een dier gekeeld wordt, keel; oërat m., de twee keeladeren, die bij het slachten van een dier moeten doorgesneden worden, daar anders het vleesch van dat dier verboden (haram) is. /.i ilA y/^y verbonden, verpand; afhankelijk (ook in de gramni. van een woord). l^A^ ^ , vrees of verdacht verwekkend; eene "^ misdaad begaan hebbend; een slechten dunk hebbend; verdenkend. (J_Crs^^> ^ merêdjek, het land in de golf van Garpenteria. ^ yO meritja {id^tw) , peper (eigentl. jav.. Ü^ T.). .^, Mars (de planeet). JtJ y«, willend, strevend; leerling, discipel. '&r 141 (JU^ ■^ ^uJ yO merijaiig, l^alav. (soend. moeri- jang. T.), koortsachtig zijn, — [B.]. •¥: i^;;^-ib y^ merêngot, batav. (jav. mare- iigoet, T.), zuur zien. — [B.]; z. söêngoet, ^/ >^-^ ^^' meiangas-meiingis, batav. (jav. prii^is, T.), willen hui' len^ pruilen, kniesoor en. — [B.]. -)^(,_JL^ yc merijap, balav., hel haar los laten hangen. — [B.]. (^j^>o ^/0 marêka, lieden; m. ïtoe (Ci^^-* ci^j of, als één woord u:^4^^'<)> rf^'e lieden. >^^ ^^ . Maria. >r^ yC merjam, gro/ geschut, kanon. ,o yC merijan, koet, = potang; m. loc of marintoe, gisteren. — [T.]. ^ 4.*> yO marijau, eene mijn. — [M.]. ^ ^ 4^) ^/C (rèwan, men., = rawan, T.), mereiwan, feest vieren, vrolijk zijn. — [N.]. UJ <^1> yO marijoh, z. batoe-2 (I bl. 180 linker colom). fLx-J yC merêenj, vermagerend; staat veelal versterkend na köëroes. <X^ \\ l/O, AiJ^ «öfw iemand een stuk grond en zand geven, om *t recht te hebben op een bepaald gedeelte van den oogst. y y y y f ^^^ yC, innig verbonden (in mal. brieven), bv. moerakkab m,, z. l^S^^. o 4 *yO, gfe/^, zolskop; zekere drank int gierst (of gerst) bereid. y o , bittere amandel. \\^0 LrO y fluit; lof gezang, psalm. V <j y i %^ *yC? A^^^» gezang, kerkgezang, psalm. y y .^.jv^ yO plur. van ^^^^^. w / ^ IK *yO, verbonden, vereenigd. y y cX-> *w^ ? bijvoeging, aanwas. I >NK/0 mas, z. ^mas;m. pasir = m.óêrai; m. perada, klatergoud; m. s^mata-2 soetji, gelouterd goud; m. k^randjang, fijn goud van 24 karaat; m. kïpal, gouderts, klompgoud; m. öèroeng, bismuth, markasiet (z, cêroeng II), platina op de Z.O. kust van Borneo; m. toi^kang, goud met koper vermengd; sepoeh m., vergulden; m. gffi- noeng, mijn waarde. — [B.]. UI y ( W4v*0 > (j^ijy^j^ en -*Ljuj..^, aanraken; iemand treffen, door van eene ongelukkige gebeurtenis te spreken; aanraking. kmAm.>\j^J>-< 142 ^.JL^Vaw^ , trachlen iemand voorbij Ie hopen, « om het hardst hopen; wedijveren, y y -5 ^ ^ \Va^/0 plur. van ï^^^. j \ y "^ " ^ y y y ^ i5cXCiVAy./0, //e//?ew; bijstand. In 't mal. inz..: geschenk, bij wijze van hulp, ter gelegenheid eener feestviering wegens eene heugelijke oi' treurige geheurtenis zooals hv. een huwelijk, een gehoorte, een sterfgeval en dergelijke (z. solok). y !> .iVxw^ , reizend: reiziger: vreemdeling, gasL J y y y r> Z5V3 Vaw^X> » opdragen aan iemand de zorg voor een^ palmtuin of wijngaard, tegen een gedeelte van de opbrengst; overeenkomst van boomkweeking. y /5 c / iLJ\*Asj^^ en i-iL.^, vraagstuk; memas- alahken, iot een vraagstuk maken, als vraagstuk opperen. yy y 5> Ö ^Vaw^v^^^^w^^w-^^^ samenspreken gedu- rende den nacht, y y w y ^ O/v.AAisA»/0 ^ veroorzakend, de oorzaak te weeg brenge^id; l-jUwj ï ) L-^^w< , de oor- ^a/ce/i vefoorzakende; de oorzaak der oorzaken [d. i. God]. y o y x- o • • o x* -i.j^^^^/0 en <iXa>^ <iju>^ , telkens zeven : zeven ;> c y (^ <5 éu\A\J^/C, voorgekomen (in lijd) door, d. i. /a/er dan, een ander. [^^^^y^/Ms/O mesti (zelden), niet door den schrij- ver ingevuld. — ^fhatav., snoeten, verpligt zijn ('t jav. amesti of pesti, T.). i y o :> ^\jCw./0, alleen, uitstekend: de bovenhand ^ hebbend. (^ ^ü'Vaaaj^ moestapa, verh. van ^aSom^w^ (als eigenn.). ,* w/o\JU^J^ j ^i(^^^ stellend onder en genietend ^ de bescherming van iemand; wie de bescherming van iemand geniet. % y o !> U&Vx.w./ö. waardig; geschikt. y y Q> !> y y >»> o x- Iur. van L1Um>. ^aJCau^ . verborgen. JvJm^/<>' -^^^^ verbergend. -J^ILjCa^a^ ? uitgezonderd ; m. m i n h a? , waarvan iets uitgezonderd is. y y c ^ \^ ;Us:\.AAWWy^ 5 verhoord, gunstig aangehoord (achter recepten: prohatum, J' > 6 i 145 T.) aangenaam; memoestadjabken, ver- hoord enz. doen zijn; m. tïtali radjgi, de hevelen van den vorst bijval doen vinden. / c ;> ^IS^AA^A^; I , (rekkend, wegnemend; huurder. / / / c 5> <Kjs^ \.JSi\.XA\^»/s^ , van eene vrouw bloedvloei- ing hebbend na de maand- « stonden; zoodanige vrouw. < ^ ^^^j^n V i^ii iO , beminnend; goedvindend; kiezend; liever hebbend, liever doend. ^ o ^^^t lx^jlV) en ^r^uw^, waardig; verdie- nende; rechthebbende op iets; waardige. , KArs^AA^Jw^ , 07imogelijk, onbestaanbaar; on waarschijn lijk , ongerijmd. / -^ cA-Xajul/0 , gewenscht; geroepen. -X- c3 yww*^0 moestardi, hatav., mostaard. — c3) UXw^. vermeerderd. y y c !> VjIOJCaiuc/^^ geraadpleegde; raadsman. Ui y o ^ lX^Xa^/0, gereed, bereid, klaar; geschikt, in orde. L^^^lXas^^j gebruikt; aangenomen; gebrui- kelijk. c / c ^ A-*<..50U\*.X) . gebruikend. -.A.5lXw*/0 , ^e /een vragend of ontvangend. J c 5 ^aXaw^ en J^ijuj^, ondergedompeld; zich uitsluitend; van iets mees- jt ter makend; absoluut; volmaakt, Ü-AAUw/0 , vast verblijf houdend; wonend. JiAAwy.X), vast verblijf. , KÜaaaj^/^, afzonderlijk, uitdrukkelijk; be- paald; onvoorwaardelijk; onafhan- kelijk; zelfstandig; op zich zelven staand. /(J') I, toekomstig; in de gramm. toe- komstige tijd; vóórgedeelte, vóór- zijde. "<■ >AnA,w»X), recht; opgericht; ^ ^ trouw; oprecht; óra' nieuws aanbrengend : J-lal^y, titel van een j anecdolenboek. VjCC^gii/0, ^c leen gevraagd. n^^, 7'ec/i/; opgericht; behoorlijk; ge- opreclit; óran; jft% moes- takim, iemand waarop men zich verlaten kan; ISoet almoestakim, eene zee in den derden hemel, waarin de lijdgenooten van Noach gestraft worden; ^aüjL^ILL^, z. onder L K-o. ^^^^k^^ verborgen. <^JwvXaww^» fem. van jCL^, verborgene zaak, ^<XmKO (^A(W^iX) f trotfw; die hare ie korle haren door valsch haar verlengt, iels dat door Moel.iammad vervloelvt is. /♦wi^ 4A\^/C, verblijf houdend; opgezet ene. L^^^AMi^/O, «W^^ nemetid. ) 4AAw^/0 mastöêli, ^jtjW^w garen. ^y c ;? / C iLK/^^/C, gelijk gemaakt, gelijk; in de gramm., van een nomen generis communis. i^ S^jl'Zjj^j^ moestika (verb. van 't skr. sphatika, T.) en m^stïlSl, steenachtige substantie, in levende wezens, vruchten en planten, groeiende. 2^KJiMK/0 mastïkam — verb. europ.: lXsSXam^/C, ook wel s^\mj^, gebouw voor godsvereering f bedehuis; moskee; almasdjidoe Iharam (de heilige tempel), de moskee van Makkah; z. ook onder 144 'ijb^^ y y \jSi\AM»/0 pliir. van ^.^. / c y -^IrSüXw^ fem. van ^w>-<t. y Q y ^^■"^ AJLL^. den spot drijven. y y o , 4?^ s). o y y .\)iXsiX>M^y^> dual. van t^w^; ^^)i3^wj^), de (wee tempels bij uitne- mendheid, d. z. die van MakkaTi en Ma- dinaTi» y y o y IS >S^\.ANJL^, spot, bespotting; kortewijl; maskerade; voorwerp van spot, y c y ^ c X- ^ o ^ telkens :^(?5, -265 aan zes. ) y»w*/C mesera (skr. m i era, T.), innig vermengd, bv. zout met eenige spijs; suiker met water enz.; chemisch vermengd: s^rap m., z. s^rap. ¥: |K ^*ww/0 miseröê, balav., me/ gouddraad doorweven ginggang. — [B.]; ba- djoe m., buis van zijde, met wat gouddraad er tusschen in geweven, — [II.]. ^ y y i yW*/0, blijdschap; vrolijkheid, :> c y \ m yW^f blijde: tevreden: vrolijk, ^ o y CJ^ wVUwXJ, gestolen, geroofd. ^WjajlX) niestar, verb. van ï^fx^^, y y c y - , S ^i2.4\j^/C en i.ta/^^, liniaal; plankje, waar- over evenwijdige draden gespannen, ^ jUum^ 145 cA^-^ of waarop evenwijdige lijnen ingesneden zijn y om geheele pagina's in ééns te liniëren {linieer plank j e), i Cy^JLjjs^^/C (?), z. onder lolok. !> Q y \ èiS/W**/^ > geschreven, beschreven, geschetst, ^^^Sü^^^ mesak, naam van een' zoutwaler- visch. ]oiSU/^/C, Makate, Maskat of Muskat (een groot rijk in Oost-Arabic); z. dödol en balwa. LLAM^^ meski, sp. masqué (port. mas que, T.), alhoewel, ofschoon; al is het, c ^j><5vA^A^ I. nieskat,: Lu -- c -^ IL, z. boskat. yy c / <^JL3sAww/C? armoede, ellende. c / ^♦i*a7vw^ ^^ (j-t^^^^^9 ^^^9 behoeftig. y c ;> ^^A^^y^, van den prijs voor eene' op een' ^ bepaalden tijd te leveren waar vooruit- betaald; m. 'alaihi, aan wien vooruitbetaald is; m. fïhi, waarvoor vooruitbetaald is. ^^Aam*/0 I., verb. europ., mouseline (netel- ^ -" doek). II., recht geloovig; speciaal in de mah. godsdienst geloovend; 7'echt geloovige enz,; muzelman, MAL.-NEDERL. WOORDENBOEK. DEEL III. ^>Aw^ mesoeni, batav., vuil van kleereti, die iemand aanheeft, vuil van zijn corpus (Sair Böêroeng, vs. 38 v. d. p^latok b^sï: roepanja m^soem bagej terasi, T). -[H.]. y Q !> «.^lww^ 9 gehoord, Zj y ;> /-«4«i\A.^? genaamd; getiteld; vastgesteld; benoemd; genaamde enz, "^ /*>Mk^ moesena, batav. (jav.: verdwijnen), vernield; vergaan, — [B.]. UI 5 /♦K/W«^» bejaard; bejaarde enz. y \Waww/0 mesoewara, tijdstip voor eene handeling, door tooverkunsten uit- gevorscht, ^ y _.4.^w^» wat op iets gesmeerd wordt, ^*^ smeersel; zalf; servet. y c \ 4A\^/0 en ïjy^^ lederen kussen. y M^ y y C. éAWWvO, drank. ^ c y A^Aj^/C, gevraagd, / C ^A^/0 mesoewi, naam van een' boom, welks welriekende bast (cortex onineus) voor reukwerk en in de geneeskunde gebruikt wordt. . k^yW*i/0, e /f en gemaakt, effen; gemakkelijk gemaakt, gemakkelijk. 10 Uli 146 i -wgw*^ mesijoe (zelden) l^ salpeter (men. garam m., T.) 2°; buskruid (men., T.). X ' 0^%j<Mt^ > zacht, glad; kaal; met plur. ^b^.^!*v<,, ^^ gezalfd; ^^x^), de gezalfde bij uitnemendheid, Christus; de Messias; alma- sihoe 'Idadjal, de antichrist. . '^ri JLAJUL^, christelijk; christen (te Singa- jfoevdi protestant , terwijl ^L^ op de catholiekcn wordt toegepast; het woord schijnt een uitvinding der zendelin- gen te zijn, T.). / AJ<sSU<^f|^s^ feï^^- van ^jsxk^^. y,,,KM^ mesira, naam van een' boom. / MsM^^t^ en ^^yw^,io, z. (j^^. / y aCiUMn^ plur. van (_üa^. •J^ \^><5C/wW<^ mesiglt, batav. en jav. uit- spraak van ty^^v*^^ . — [B.]. A^\JL/C plur. van «u>t. -y y y y 2$ \Lggw^5 gedeelte van een^ akker, met een' schepel} volgens anderen, met V4 schepel, graan bezaaidbaar, y y CJ \Ui^ plur. van jyU. y y !> LlS \wuU/ö, gemeenschappelijk; weder- zijdsch. y ^ Ci5 \vAwO, deelnemend, deelhebbend; deel- ^ nemer, deelgenoot, actiehouder. y y y !> <Xj5 \viU/0, genootschap^, maatschappij, ver- eeniging; deelgenootschap, gemeen- schap. \ #\ VawC > raadgevend; raadgever; raad. y y y ;> IS \ 0\jlts^ , raadpleging; beraadslaging. y y cXAV-^CwC plur. van j.^^. / / ^ cAibwww^? ziend, beschouwend, tegenwoordig. y yy y ^ iJCXA wi^/C> tegenwoordigheid; beschouwing; bespiegeling. y y y p fj 4Jb\j^^ y overeenkomst bij de maand; maandelijksch loon. — De mal. gebruiken ook wel moes ara, met de bet, periodiek doon, soldij, tractement; rantsoen. y y a ^vJL^ plur. van ^. / !> dt,,^/^AwO? geassimileerd; twijfelachtig, duis- ter, dubbelzinnig, y o ^ ( C JCawO 5 koopend; kooper, klant; verkooper; Jupiter (de planeet). y y c *> LL5^ JCawC> gemeenschappelijk; gemeen- schappelijke zaak. LmJjX**^^ UI J' t > ^JLS wCawO' tot deelgenoot gemaakt; deel- ^ genoot. i^,_^Jl.JCOis^ , in de gramm., van een woord afgeleid; afgeleid woord. óiX^t^y versterkt. y Zi y ^ Sci CVwy^ J fem. van JJs^; in de gramm., van eene letter van het teeken sjadd ( — ) voorzien; op die wijs versterkte letter. y c y L -3 ylw^) p/aa/5 o/* iijd, waar men drinkt of drenkt; zeden, gebruiken, ge- woonte; natuur, natuurlijke gesteldheid. ^ ^ yji^u/C , uitstekend, verheven; uit z wellend; ^ • verheven plaats, verhevenheid. ii y y ^\-3 Y^w^j fem. van (^j.^, een bijnaam der stad Mekka (ii./iul) ^). • ♦ /, -'C/-' > c • L ^ 4ajU/0, O)"*^ 60 j^. Oosten; Levant, ^ Oriënt. LlS ywO^j ÖÖW Gorf medegenooten toekennend, ^ vele Goden vereerend; poly theïst, afgodendienaar. L/ o wuU/O > «öfn i'e/en gemeen; in de gramm , i yW»/Oj van een woord meer dan, één be- teekenis hebbend; woord van meer dan ééi beteekenis. ^ o y C. A yCwC , ^oor^ jstjrfe?* ^/o/Te van Surate. y c y JCCO^ en^^&/i^^, plaats, aan godsdienstige ceremoniën toegewijd; plaats, waar men offert; ceremoniën, gedurende de bede- vaart naar Mecca. / KJlawCj ^i(^h bezig houden met iets. :> o y \ ^AawO, bezig gehouden door iets af- getrokken; bezorgd. c y I H xL/C., schrijfvoorbeeld, nabootsing er van; oefeningsopstel. C y y A_Ji,Cvo^ , van eene zaak /w^/tgf ^i/w, moeielijk; ongemak, moeielijkheid. c c ^ C.i3vw^j pers., muskus. K^s^vU^^ moeielijk, ingewikkeld ^ duister; ada kïta m. akan hal . , , , het ^^ t^oor mi; eewe moeielijkheid ter zake van .... (bv. van uwe ongesteldheid). — uit welk voorbeeld blijkt, dat het Riowsche onder de invloed staat der brabbeltaal; V. d. W. heeft in een zijne brieven aan mij dat zelf bekend en liep niet, 'als Klinkert, met 't Rijowsche weg (T.). 