Neêrlands vroegere alliantiën
Die Alliantien roept men mij welligt toe, zijn derhalve nuttig, noodig cn onmisbaar geweest; men kan die ver- biiidtenissen alzoo niet ontberen. — Denk aan joha.n de WITT, den schepper der Triple Alliantie van 1668, aan WILLEM 111 en FAGEL, die zijnc schreden voigden; aan de Coalitien, door de onvermoeide bedrijvigheid en den ijzeren wil van den Sladboudcr-Koning van drie Rijkcn , ondcr zijn w61bestuurd Opperbevel geschaard, en eerst le Nijmegen, daarna te Rjswjk, perk en palen stellende aan eeno on- lijdelijke overhccrsching. Ik wensch niet, M. II. de seboonste bladen nit onze Gcschie- denis te scheuren, veelmin aan sommigen toe tc geven, dat de gewetcolooze oorlog van 1672 door Frankrijk en Engeland beide , nevens den Bisschop van Munster, der Republiek aan- gedaan, en dien de bewonderenswaardige talenten van de WITT, niet hadden kunnen verhoeden, door onze schuld zoude ontstaan zijn ! De Franschman micnet zelf heeft de nagedach- tenis van den Raadpensionaris , uit de Archiven van bet De- partement van Buitenlandscbc Zaken schittcrender dan iemand gewToken. — Teregt mag men als ontwijfelbaar stellen, dat de bedoeling van den opgeblazen lodewijk xiv daarheen strekte, om meesler te zijn van Europa, oni eene algemeene Monarchic en Rcligie in te voeren. — Wanneer het Spaan- sche Nederland, de bonwvallige borstwering der Republiek 1) Jhr. Mr. ii. J. van dee ueim, in do Themis van 18l9, bl. 590 , 593. {/era over v>illeh tii en den Raadpensionaris vagei., naar aan- hiding van L . E. lentino. Specimen de caspaeo eagedio, Utrecht 1819). 3 Digitized by Google 34 tegon den Gewcldenaar, instortle, — wannocr do zoolang vcr- plecgdc zicke den laatsten adem uitblies, ging ook in dc algemeene ovcrtniging, de bloeijende Vrijstaat der Unie ver- loren. — Men kon nog wel , om de woorden van willem in te bezigen, >cen Jaar of twee in denzelfden staat van on- zekcrheid voorllevcn, docli alleen om de eer te genieten van de laatsten te zijn, die door Frankrijk zouden worden opgegeten i).” — In zoo liagchelijken en naar alle berc- kening onvermijdclijken tocstand , door dc uitsluiting van den Prins van Oranje bij bet Tractaal met cromwell en sodert bij bet Ecuwig Edict mocdwillig verergerd , zoebt de witt in bet door Engeland en Zweden allengs tronweloes ver- broken Drievoudig Verbond een' steun tot noodweer ; bij zocht dien bij vreemde Huven, omdat bij, Hoofd van eene tijdelijk bovendrtjvende Aristocralie , in de kern der burgerij, bij de ontevredene, meer en mcer gistende en verbitterdo Natie, geen weerklank vond. — Eene andere vraag is bet, of men in den zeer wisselenden loop der zeventigjarige Re- gering van den Franseben Monarch, de gevaren welke Ne- derland dreigden, niet nu en dan, met een vergroolglas hebbe beschouwd ; of de grijze i.odewijk , die niet mcer heerschte , maar behcerscht werd ; die niet mcer voorgelicht door LioNNE en colbbht, een zoo bekwaam handlanger, als de onverbiddelijk doortastende louvois, ten grave had zicn dalen, en den room zijner wapenen niet langer door conde, turenne en Luxembourg kon handhaven; of die VAN OSS nrm, U a. p.» b). 598, (A. 1GS2), M. S. Aantcekeningen van den Raadj>cusiuDari8 nsiNsius, toen wegens Dtl/i ter Staatsvcr> gadering van Holland verscHijiiende. Digitized by Google 35 wclecr alvcrmogcnde lodewuk, wicns veerkracht cn voort- varendheid na het ovcrschrijdcn van den mannelijken leeftijd gcwis cenigcrmate was gckrcnkt en verlamd, niet soms zijnen tcgenstanders te grooten en overdreven angst hehbe aangc- jaagd ■? — En dit is het , waarop ik in den aanvang decide, naraclijk, dat de Diplomatic over eene min of meerverwij- derde toekomst te vaak met builensporige bekommering ver- vuld, niet lelden de jammeren verhaast en vermeerdert, die KiJ in tallooze Nota’s, ConferentiSn cn protocollen werkzaam, poogde te voorkomen. — De geheime Tractaten van 1698 en 1700 tnsschen lodewuk, willem in en de Staten- Gencraal over de verdeeling dcr nalatenschap van den nog levenden , maar nu dan toch na weinige maanden zieltogen- den KAHEL n van Spanje, die de grondig doordaebte, schoon wegens den onverwachten dood van den Keurprins van Beije> ren, nog nader gewijzigde schikkingen der uitnemendsle Staatslieden met ddne pennestreek van cen’ afgepersten uiter- sten wil verijdcldc , grepen ontijdig op de gebeurtenisscu in terwijl zij, toen het lang gevreesd voorval plaats had, aan de Repohliek de keuze der onzijdigheid benamen. — Ecn bloedige en kostbare elfjarige krijg had misschien vermeden kunnen warden, indien men minder verre ziende, maar te geiijk meer omzigtig, aan do niet-gevergde regeling van eene zoo kiesche en netclige zaak, daarbij in de hoogste mate kwetsend voor het nationaal gevoel dcr Spanjaarden, vreemd ware geblcvcn. — Men zoude dan wclligt niet dc «onnoe- melijke schatten hebben verspild , waardoor naar het gezegde van RENDOBP >), ons Finantiewezen gedurende omlrent 40 Digitized by Google 30 jarcn in ecn deerlijken tocstand geraakle;” terwijl wij ons gedrongen zagen , len gevalle van onze Gcallieerden •), Grool-BritanniO en den Keizer, de voordecligste voorwaarden tc Geertrnidenberg door lodewuk xiv aangeboden, van de hand te wijzen. — Niet anders ging het met de garantie der Pragmalieke Sanctie van karel vi ten bchoevc van zijnc dochter >uniA theresia; alle voorzorgen ter beslendiging van den vrede , schenen met niet-geevenaarde waakzaamheid gclrolTen te zijn , toen de verrassende verovering van Silezie door FREDERiK dcR Groote , bet fijn gesponnen maar dunne weefsel eensklaps vernielde. — De Republiek zag zich ander- maal met een’ drukkenden Successie-oorlog bezwaard, uit welken zij , gelijk uit den vorigen, den ondank van het Iluis van Oostenrijk inoogsUe. 2) Lord MAiioN, III, 3C2: »*Ia these iustruciions, the Dutch Govern- uent, $wayfA at this period hy the British, and by their own sense Digitized by Google 37 van d«n Utrcchtschen vredehandel. — Ware de avonluurlijke ondurneining van den Prelendenl die in 174-5 met de ge- Irouwe Bergscholten tot in Engeland doordrong , niet welhaast door den aantogt van den Hertog van Cumberland en de wreede slagting bij CuUoden bedwongen , ecn derde Sue- cessie-oorlog stond voor de deur , wegens de gararitie der regtea van bet Iluis van Hannover. — Zonderbng ver- scbijnsel inderdaad ; cene Republiek deelgenoot der verschil- len over meer dan ddne Troonsopvolging en bet bleed en geld der Natie olTerende tot voorstand van zaken , die haar volstrekt onvcrschillig zijn! — Maar, zoo betaalt en boet men de ijdelbeid van eene dikwerf slechts uiterlijke en onvrucblbare inmenging in de aangelegenheden van groolere Staten ; zonder wederkeerige zekerheid , dat jegens ons bet verdrag even slipt zal worden nagekomen. — «Zulks ken- nelik best ware, meende de scherpzinnige Economist pieter DE LA COURT *), de gehccle wereld te lalen holien, en zicb met niemand als zijn eigen te bemoeijon ; met overal te loopen blusscben cen brand uit vrecze dat bij lot ons over- sla , tecren wij ons ligebaam allcngs gewisselijk uit; daaren- boven — met slrijdende Heeren te willen sebeiden door onze Ambassadeurs in arbitragien, krijgt men dikwils tot sebeiders- loon , den oorlog of den baat van beiden up zijnen baize ; bcbalve dat men , door die menigvuldige en kostelijke Am- of danger, fully coacurred.** Zic overigens Mr. J. K. J. de jonce, Gesch. van dt Diplomatie gtdurende dtn Oostenr. Successie-oorlog , (licij- den 1852), bl 139 volg., 177 volg. 2 ) Aanwgstng der hcilsame politike gronden en maximen van de puhlike i'«n lloUand {\01l) t II* Deel, Cai). IV, M. 252, en Intereat van Holland (1662), Cap. XLV, XLVII. Digitized by Google 38 bassaden, ook de Finanlien merkelijk bezwaart.” — Wordt eene Alliantie tusschen ODgelijke Magten geslotcn , men be- Iioorde voorzigligheidshalvo te bedingcn , dat de Grooten eerti hunne beloflen gestand doen, en allbans, zooals de witt reeds leorde, >alle doenelycke precautien aan to wcnden, in consideratie dat van desc zyde getracteert wert cum poten- tiore •)." — Of, wclke moeitc ondervond niet van bednin- GEN tydens den twceden Engelscbcn oorlog om lodewijk xiv, niettegenstaando de beloofde garantie bij bet Tractaat van 27 April 1CC2, tot de openbare vredebrcuk root karel a te bewegen , en de drogreden te wederleggen , dat de vijan- delijkheden op de kust van Guinea gepleegd, maar tot Europa overgeslagen , niet in den geest en tekst van hot Tractaat begrepen zouden zijn 2 )? — Oragekeerd weet men, hoe euvel de Engelscben ons, in de vorige eeuvv, gedurende den zevenjarigon krijg, de door Frankrijk gepredikle en door de Republiek bewaarde onzijdigbcid hebben geduid ; hoe later onze weigering der gevorderde holp in den oorlog tegen de Anierikaansehc volkplantingen , welkc men onzerzijds vol> hield, niet in de garantie der Tractaten van Weetminsler te vallcn , aU strekkende de Alliantie niet verdcr dan Europa, cen der punten van beklag en van de oorlugeverklaring van bet Britsche Kabinet van 20 December 1780 uitmaakte. — Eene oorlogsvcrklaring bovendien, die ons to gelijk van de voordeelen verstak dcr te lang verlraagde toetreding tot de gewapende neutraliteit ter zee, door katiurina ii voorge- slagen 3), — dewijl Rusland, Denemarken en Zweden het •) Dritven} I, 429; o. tan bkes, ontr P. de i.a codet, bl. 110. WHC4T0N, EUments dv droit intemaiionalf (1848), I, 20t 6ni?4 *) KLUIT, lets over den En^eltcken oorlogt bl. 134, Digitized by Google 3a bestaan van den auM foederis onlkennende , de Uepublick aaaliaar lotoverliclen; ten blgke.dal ook eenc Zee-Coalilie '), bij welke jaloezij van den handel in bet spel komt, eu de afgelegenheid der belanghebbende Staten , de sluiting der OosUee gedarende den winter, en de moeijelijkbeid van onze havens en zeegaten onmiskenbare belemmcringen zouden ver* oonaken, op de klip van bet gebrek aan eenstcmniige za- menwerking zoude stooten. En wil men eindelijk, — want ik vrees baast uwe aan- dacht te hebben misbniikt, — nog £ene proeve van dc bc- denkelijke verhonding, in welke een kleinere Slaat, ook zeifs trots bet schroomvalligst overleg, onwillekeurig door een Bondgenootsebap geraakt, bet gebeurde tijdens de onderhan* delingen over de Triple AUiantie van 1788 , moge nogmaals tot voorbeeld strekken. — De verbindtenis met Engcland, als naluurlijk besebouwd , zoude — daarover was men bet oens , eene altooedurerule zgn ; die met Prnissen , was bij VAN DE SPIEGEL aan meer zwarigheden onderhevig. — Men kon zicb niet verbinden , zeide bij , om alle Staten van Z. M. te gmranderea, oro reden van Silezie. — De GrifDer fagel hernam, dat bij wel wist, dat die zwarigbeid reeds bij den vrede van Aken in 1748 bestaan had. — De Koning van Pruissen wildc toen, dat H. H. M. zicb zouden belasten met de guarantie van Silezie; maar men bedong, dat de Koning van zijnen kant de jSarriere-steden guaremderen zou. — Om de zwarigbeid nu te ontwijken, meende fagel, dat men bet Tractaat kon regelcn in dien ziii, dat II. H. M. de Staten van Brandenburg zouden gmramleren. — van de spiegel *) DE rERro.Nciits , t. a. p., til. 71 volg. Digitized by Google 40 merktc vervolgens aaii, dat de Alliantie ons nict moest wik- kelen ia de BuiUehe Ligue (den F'untenhund) , waarvan de Koning van Pruissen het hoofd was. — Ook vend hij hct min of meer gewaagd, dat onze Ambassadeur te Berlijn gcheel belast bleef met de zorg, om met de Ministers dcs Konings het Plan van Alliantie in orde te brengen i). — Toch zag men zich gedrongen , aan de eischen van het magtig Hof, een voor een , toe te geven ; de duur der Alliantie werd niet bepaald ; de Landen der contracterende partijen werden alle zondcr onderscheid of voorbehoud gewaarborgd , niet alleen das Silezie, maar ook het geroofdc Polen, die doom in het oog van den regtschapen Raadpensionaris. — En niet te ’sHage, maar to Berlijn, werd de Alliantie geteekend. En nn de uitkomst van al die inschikkelijkheid, van al de offers, aan de hebzucht van het Pruissisch Rabinet ge- bragt? Ten spijt van de duidolijke letter van den ea»ia foederis, volslagcn onwil in 1793, om de toegczegde man- schap te leveren ; onbeschaamde vordering van een subsidie, hctwelk VAN DE SPIEGEL met verontwaardiging >een bagatcl van 22^ niillioen daalders” noemt 2); vervolgens werkelijk een snbsidie-Traclaat van 19 April 1794 op hoogst bezwa- rendc voorwaarden, niettegenstaande onzerzijds was te ken- nen gegeven, dat men niet wilde heschouwd worden »als een geldzak, dien men niet aanspreekt als om te ledigen 3).” En ten laatste, toen de besproken krljgsraagt van G2,400 man niet verscheen, en men ongeduldig geworden hij her- haling vroeg, waar toch de troepen bleven, het laconiscA 1) BOWENS^ bl. 149 volg. *) Brkven en Kegotiat., II, 30. II, 115. Digitized by Coogle 41 antwoord van den Graaf v. keller. tBaar zij zyn, zijn zij immera wel en op den nadcrcn aandrang : tBctalm (Ic Zeemogendheden ze dan niet om ze te gebruiken, waar zij ze noodig kebben hct weder-antwoord ; uneen — zelcer niet; daartoe zou een geheel ander Traetaat gerequireerd warden i).” Nog cens dan M. II., gclukkig Nederland, dat thans door geene Alliantien bekneld, geene rekcning maakt op bedrie- gelijke bcloften; dat eene wijt na de herstelling van onzc onafhankelijkheid in 1813 en in verband met de bcdogde aanhechting van Belgie aan Holland , door den overwegcnden invloed van Groot-liritannie gedreven , bestemd scheen in bet onde gareel der dusgenaamd natmirlijke Alliantie, onder de leiding van Lord clancartv te loopen ; ja , dat door Lord cast- LEREAGH, TALLEYRAND OR METTERNICH VCrleid , tOt dc uilCTSt geheime Alliantie van 3 Januarij 1813 s) tegen Rusland en Pruissen toetrad ; — toen de vcrpletterendc tijding der terug- komst van den balling uit Elba dc ontstelde Lcdcn van hct Wecner-Congres noodzaakte, in hunne vcrlegenheid de handen weder in elkander te slaan. — Nog trad Nederland , of liever Koning willem i pcrsoonlijk toe tot de beginselen in de Acte van bet Ileilig Verbond blootgelegd ; met gecn ander gevolg , dan om in dc droevige jaren van 1830 — 1839 als speelbal en slaglofler der Europcsche Politick, de broosheid zoowcl van de ^aa«-heilige, als van meer wcrcldsche verbindtenissen op bet grievendst to ondervindcn. — Maar tevens zoude uit 1) II, 291. 2) VAN DiJK, Repertoire histor* ei chronologiquCi p. 86 — 89. pkbtz, Jjf'ben des Ministers Freih. v. stein, IV, 274 folgg. Digitized by Google u die gcbenrlonissen de waarheid hclder doorblinken , dat in dc Nutic zelvc ecue onwaardeerbare kracht tcgcn buitcnlandsch geweid verbolen ligt. Die kracht ontbrak aan de hooghartige Raadpensionarissen JOiLtN DE WITT en VAN DE SPIEGEL, toen bet Vaderland in 1072 en 1795 door den vijand besprongen werd. — Gcene Triple Allianiie, ook niet eene Quadruple met don Keizer, aan welko dc tweede Staatsman een oogenblik dacht >), kon hen behouden. — Maar betcr doorzag van de spiegel wat hem en den Stadhonder mangclde, toen hg, bij zekere gelegenheid , zijn’ tocstand met dien der Britsehe Ministers vergelijkende , door bet vertrouwen van het Parlement en de magt der openbare meening onderschraagd , mismoedig schreef : ihet zou wenschelijk zijn, indien wij dat pullie spirit ook in onze Repnbliek konden brengen Dat Yerbond tusschen de Regering en de Natie, die pu- blieke geest, niet met parlij-geest te verwarren, is boven alle Allianticn met vreemde Mogendheden , hoe aanlokkelijk en schoonschijnend , te verkiezen. In de gehechtbeid van een verlicht en vrijhcidlievend Volk, dat zijne staatsinstellin- gen weet te schatten , bezit het Rewind een in vroeger dagen ongekend vermogen, beter dan alle vreemde hulp, door cen- heid van wil in het besluiteu en uitvoeren, tot ’s Lands verdediging te gebruiken. — »Ons zedelijk, ons constitutio- necl te versterken , ja onverwinlijk te maken , dat hangl van ons af. — De Grondwet mag niet een lontcre vorra, zij moet cenc nationale kracht wczen. En hoeveel reden wij •) en Xetjoi, II, 30. la 5. Digitized by Google ■13 hebbcn om die Ic vestigen , toont iedcr blik dien wij wcrpen op Frankrijk >)." — Dus oordeeldc thorbecke in 1839, lijdens de doorgaans vredelievcnde Regering van louis phi- LIPPE. — Zoudc thans, M. II. minder zorg vcreischt wor- den ? Welke ■w'olken ons over bet hoofd hangen , weten wij niet; raaar, hetzij die door den liefelijken vrcde wor- dcn verbannen, helzij de lichtslraal die ons verblijdt, ons wal de Herael verhoedc , eerlang begeve om den gezigteinder gehecl te verduisleren , onze pligt zal bet zijn bet bewijs te leveren, dat de milde ontwikkeling van onze reglen, door de w^lberadcn cn onbaatzncblige toewijding in cendragtigen zin, aan bet behond van bet Vadcriand, kracbtiger dan alle Alliantien, ons volksbestaan kan bsndbaven. — En mogl in den scbijnbaar ongelijkcn strijd tegen physische overmagt, de moed ons ontzinken, er is ecne nog boogerc en waarlijk hcilige Allianlie , die in eeinvigheid duurt cn woord boudt : Ood helpt hen die zich zelve helpen. AanUdc&ning op de Grondwet^ 1* uitg., bl, vlli. Digitized by Cockle AANTEEKENING EN. Bladx. 5. » Verbojiden.** — craswinckel. Special beschryvingk van het gebruyck ofte daadtlgche btziUing van OpjKrste Macht (‘sGravenh. 1074), II B., VII Cap., bl. 358: »In ecn Stact die vry is, wert bet woordt van Verlondt genomcn voor ecn opcntlycke , StaeUche wysc by den Stact gcmaeckte, en getroffene cn bckrachtighde orcrccnkomsta, aen> ghegaen met sulke, dewelkc de macht hebben, omme sich uyt hareu hoofde in Hoodanige verbinlenisse in te laten, streckendc (by voorbeeld) tot het maccken van een vrede of bestandt: die te onderhouden, maU kandcr in oorlogh by te stacn , ofte den anderen cenige gcmackco , ende profyten mede te dcelen, ofte te laten volgen, alles behoudens tewedcr- zydta het rccht van de lloogste macht.” — Mr. olb, noest, IIcl Al- gemeen Slaatsrechtt ytbruikelijk in tijdin van Vrede en in den Oorlog (Amstcld, 1753), bezigt het woord AUiantie , cu brengt nit dc GescKiedenis des Ynderlands voorbeelden bij van zoodanige, gclijke en ongelijke ver* bindtenissen. — (II B., XV® Iloofdst.) — Zie wegens die, wclke ten jare 1739 tnsscbcQ de Republiek cn den Keizer, Frankrijk, GrooUBritannib en Pruissen bestonden ; voorts over dc betrekkingeu tot Spanje , Portugal , Zwedeu, Dcnemarken, Rusland en Turkije, den Tegenw. Staat der Ver^ Nederlanden, bl. 131—139. — Ecn vollcdig overzigt biedt dc /list, Feder. Beigii FetUraii van KLVtx aan (Lngd. Bat. 1790), met den daartoe behoorenden Index Chronotogiois. — Verg. mode j’tSTfcL, Comment, de Rep. Batam (L, B. 1782), Pars IV, Cap. III. Dt Bel- garum Foederibus. 45 BL 12, »Q/' er al dan nUl natuurUjke AHiantien bestaan?*' — Zeer stellig wordt dit ontkend door den oud>Ambassadcur scguk, PoUti([W dt tous /w Cabinets de VEurope (Paris 1801), T. I, 17, 19 (2* edit.) vll nVxisto, pour aucune Puissance, ni amt, ni tnnemi naturd^ que pour uu temps pins ou moins long; les et les rivalit^ des Pcuplca doivent changer comme Icur fortune et les caractercs de ccux qui lea gonvernent. — tin Politique — doit — calculer los interlta de son pa^'S ct les Alliances qui lui convicnnent, scion les temps, la force re> Rj>octi?e dea Puissances etrangeres, et, surtout, selon le geuio de ccux qui les cooduisent.’* Bl. 14. *7e rdcentn van 1678 tot 1780 — puissames maritimcs** — Hot Tractaat van defensive AUiantie tosschcn Groot-Britannie en Neder- land den 3 Maart 1678 te Westminster geteekcnd, niet in het Corps Diplo- matique van dumont gcplaatst, vindt men bij uoussf.t, Rtcudl histar, d'AvUs , E^gociations — depuis la paix d’Utrecktt T. XIX, 413—421. Ilij noemt dat Vcrdrag, gesloten door van beuninokn, ole fondement et la regie des eugagemens defensifs entre les deux Etats,” door het uadcr Tractaat van Westminster den 6 Februarij 1716 bevestigd. — De benambig van Zeemogendkeden t ten opzigte van Holland en Engelaud, treft meu reeds vroegcr aan. Zie het door bovssrt oitgegeven Advics van eenige Zweedsche Rijksraden, den 18 September 1671 ter ontrading van het dcelgenootschap aan den door lopewuk xiv en kabkl u be- raamden oorlog Icgen de Nederlandsche Rcpubliek uitgebragt, in welk Vertoog de volgende opmerkelijkc zlnsneden betrokkelijk de AUiantie van Frankrijk en Engeland voorkomen. Rechercbes sur les Alliances et les interets entre la France et la Suhde, Amsterdam 1745, p. 65 suiv. 88. oS’il arrivoit que ces deux Couronnes se brouillassant; (car cn6n les Tran 9 ois et les Anglois sont des Nations incompatibles, et k qui la Nature scmble iuspirer une hainc morteUe Pune pour Pautre), Si done la division se mettoit parmi eux, co ne seroit pas une leg^rc atteintc h P Alliance dont il s’agit: il seroit alors bien k craindre, qu'apr^s avoir cherch^ k nous unir plus etroitement avee PAngleterre contre la Hol- lande, nous n'aions ensuite la guerre contre ces deux Puissances Ma^ ritimes.** Bl. 1 6 — ~1 8. » Afhankdijkheid van de KabincUen van St. James en Ber- 46 /y'fl.’*— Zoo ?^r ging reods in 1714 dc ovcrmocd der Engel:^hen de Hcpublick, die aan Groot-Brilannie een Koning geachonkcn had, dat STANHOPB, na een gcsprek met nEmaiui, ar.inoELANOT cn FAOEt, tijdeua dc troonsbcklimroing van doa Keorvorst van Haimover, oeoboe r, aan To>^N8iieKO schrcef: •Poaryn que S. M. veuiUe hien st donner la peine et avoir h patience de let diriger ^ je croia qu*il leur fcro faire tout cc qu*il foudra.” (6 Novwnbcr 1714. Lord maiion, II, 840 volgg.) Dc Rcpubliek had welecr aan de spits gestaan en den weg aangewezen ; nil Tolgde ag schoorvoetcnd , en stond in de achterhocde, door Horace WALPOIK, TKEVOB, CHESTEBPfELD CO YORKS gCpflkkold 60 asIlgCSpOOrd. De Driischc Staatalicdeu mcrkten 'a liage ala ecue uitnemendc oefenacbool ter beproeving van hnn geduid cn tot zclfbchcersching aan. — Lord MAHON, III, 131 (A. 1742). »In vain did stair rcmonalratc; in vain did CARTERET himself hasten over to the Hague; the lightning of hia eloquence flashed ineffectaallj upon the fnajs/* la rochspou* CAULD, Markies van Surt/eres, die onder bet Ministcrie van den Raad« pensionarU tan der ueim Holland bezocht, roemt het gematigd bekid van don Gozant tbkvor, opvolger van den vermetelen cn heftigen Wal- pole, • aonvent trop hardi, trop vif et qnelqnefois insolent.” (Oeuvres/ Poya^e eu lYoUande, p. 839, Paris 1802), — Tc regt of ten onregtc, de noodlottige mecning had in bet buitenland allengs veld gewonnen , dat bet Eugelsch Kabinet aan het Ilaagsche de wet stelde. ~ Pvenzecr geloofdc men aan den omnatigen invlocd van bet Kabliiet van Bcrlijn, gedurende de minderjarigheid van willem v, cn sedert onder bet Con- sulentschap van den Hertog tan niDNSWijK. — In 1773 schreef favier (bij stucR, /^oli/igue de fous les Cabinets ^ II, 161) t bm. bleeswick, (de KaadpenAiouaris van bleiswijk) est la ert^tnre, I'agent du Due louis, qoi est Tame et Ic mobile de la Cour Stathondurienne: mais ce mobile re^it et suit constamment nne autre impulsion, c*cst crllc do la Cour de i?er/ia; elle lui est commnniqnra par mademoiselle de oankelman, dame d’honneur de la princcs&e d’Orange, qui I'a ^ev^, et k qui Ic Roi de Prusse l*a confie'e, cn mariant cellc-ci au Prince Statboa- der. — (Test une vicille fille do beaucoup d’esprit, ^Icv^e dans nntrigne et les affaires: — le Due la craint et la manage citrOTcment; il est avec cllo am petiU soins, et ne pro]>o.se rien k son pupille, sans Pen avoir prevenue et obUnu son approbation* — Kile est propremeut ie Miuistre secret du Roi dc Prusse et Torgane de ses volontw,” Digitized by Gooj^Ie 47 HI. 19. nEUc t/w>r Je krijfjsmagl der hooggeroemde VrUn- Jen bedreigd.** — Vruchteloos trachtte meu iu de Tublicatio vau hct Uitv<>crcnd Bewiad, ?aa 14 September 1801 de zaak to verbloemcu. «llet Fraosch Goavernement kon, beweerdo men, geoa grooter hulde aan oq^od staat van onafhanglijkbcid bowijzcD, dan door, met de Ba- taa&chc Kcpubliek, bet jongtt gealoten Verdrag aan to gaan, hetwclk ecne seer aanxienl^ke vermindoriag van nitgaven daarftlcllcndej tevens voor altjjd aan den laster, bet voorwcndicl ontnocmt, waarvan zij zicb mcer dan eens getraoht beefl te bodicnen, om, uit dc bctrekkiug, in welke do Frans:;bo krijgsmogt, tot na toe, bier te landc gcslaan beeft, gevolgen (e wettigen, even beledigend voor dc Franschc Natie, ala ver* nederend voor de Haiaqfscke RepublUk** — Volledige Vtrzamding der J^ubU(Xit{^, IX, N°. 269. HI. 25. a PITT.” ^ Men zie de Hedevoering van dicn Slaatsman, deu 3 February 1800 ter wederleggiog van bet gevoelcn van erskine geboaden , waarin de bepoUngen vau bet revolntiouair Decreet van 15 December 1792 in *t breede worden uiteeugezet, als gevaarlijk voor gchocl Europa, on van de ten nadcele van Holland met schenuis der Tractaten bcvolen opening der Schelde, gczcgd wordt, uio breach of a positive treaty, which they (Frankrijk) had themselves guaranteed, and which we, by our alliance, were bound to support,** — Zie wijders Mr. H, A. VAN I)1JK, Consid^^rations sur Chistoire de la revolution fran- ^aise t depuis 1789 jusqxpen 1795, principalement concernanl Its rela- tions e;r/^nenrea (Utrecht 1854) , een in Frankrijk , gclijk in Duitschland iiaar verdieuste gewaardeerd gesebrift van den bij het Miuisterie vau Buitenlandsche Zaken onvcrmocid werkzamcu, bij uitstek wetenschap- pclijken Adjunct- Commies. HI, 41. »Onder de leiding van Lord clancarty.” — Meu verg. iu bet Jj€vena6en'7< van liuoo, Baron van zuylen van nyevelt, (//an- delingen der Maatsch. v. Ntderl, Letter k. te Leiden, 16 Junij 1863, hi. 133), bet door mij aangehaalde ult castleaeagii's Correspondence, Despatches enz., in verband met dc woorden van den Souvereineu Vorst ( Verbaal der Vergadering ran AanzUniijkcn in Amsterdam , 29 Maurt 1814, bl. 102); «De gevngtigste onzer buitenlaiidschc betrekkingen , die met hct edclmocdigc Grool-Brilannitn, zulleu cerlaiig door dc iluw- Digiiized by Google 48 HjkA-vcrbindteuis van mgnen oudsteo Zoon (met Prlascs charlotte) eenen nog hoogtrm tra^ van vertroowclijkheid en wederkerige dienat- Taardigheid bereiken/* Zoo acheon de voormaligo Ailiaotic der Zee- mogendheden , die in 1810 de Algerijnen tuchtigden, tc herleven. — Maar ijdel waa in November 1882, tijdens bet tmbargo op do Nedcr- landsche schopco gclegd, het beroep van den Baron van zuylen op den ouden, zoo wederregtelijk verbroken band, door Jjord okey beantwoord met de betuiging; »»I have, like your Excellency, been educated in a belie/' of the intimate union of inUreeU behoten Great-BriUxin and IIoU landf en even vruchtelooa drukte de Nederlandscho Gevolmagtigdc nader den wenscb uit, »que ce ne soit pas en vain, que le premier Ministre du Roi GUILLAUME IT declare, qne rbonneur et Pindependance de ma patric Ini sent chers, ct qu*il a die eleve, conimc moi, dans les sen* timens d’une union in time d’intcrcU entre la Hollaude et la Grande- Bretagne!” — Hecueil de pieces diphmatiques relatives aux affaires de la Hollaude et de la Belgique , (U Ilaye 1833), T. Ill, 325, 329, 332 (12, 13, 14 Nov. 1832). 13 JD 57 Dioitized.i -e;v t.-A Mr. G. W. Vreedo, Stidcriaml rn CuoMweii. . . / O.oO -- - — Bfiiaissiilicc dr rKmptrft froncais ft |3 LB'crlc do I’EuropOi / 0 “<t L. MSziferea, Eea Ceaersmiddci topon do- ormoi.'dc, of do tuf dcf K|iiiarzaawhoid. Soar licl Kraoscti door Mr. H. Hoopt Cn.iAn.AND. i . 7 . / 2 00 . .1 Dr. A. Vrolik I Vcrslan van hot Nftlerlandftli .Vinntw«‘’n / 2,d0 Idom, on FraiK>i» - . . . j 2,50 Mr. J, F- van Reede. do ioofeoaomde Himrlgko 'Region . in vcrLanri besclioawd met hot dcr Additiocale artikeleu dor Orondwel ........ - / d.70 , ■ . , a Dr. J. Boos I Aanlorkcningcji op dc Ziclkunde wn den Hik»(s I rcraar T. RoOrda , . . . . ■/ 2.60 Handelingon van ltd 4« Ndrriand'eh Taal- im LiltfirLiiiKiig Congres, gelioiidru tc I'treebt in September JHiid.' . f 2,00 1 4 ‘i eKe-- WMRM f- < ,-<■.■ Cfc SAAK AANLKIDIKO Pi' • -.V'-V' ' " \-''>r-‘'. > van <le vleA'injor van li.ot > . ' [■ *4 ht '*'- j. -iv/'^'VJjraGJARIG FEEST VAN KE^IRLANDS HERSTELDE ' ‘t ONAEHANKEJ.IJKHBro. 1- .'t” ■ .k--' 3 ,. •1 ' t', f- ■ \ 'ife ■ ■ ;. * ■■ , ■' •■■ ■’ .. X Mck- BEK AVOORD TOT UET VOLK W. P. D’AirZON DE BOISlVaNART, *- (iepenuxfueerti ^[ajoor. S ■ ?«-.'•.■ .. Prljci t Vi/f Cent0. CcAnik: bU C. UiomniendMl. 