Vervolg van Mr Johan Van de Water's groot plakkaatboek s'lands van Utrecht : Van de vroegsten tijd af tot het jaar 1805. Door Mr C.W. Moorrees, en Dr P.J. Vermenlen. 1
Van de bepalingen, bij Art. 13. der Wet gemaakt, zijn almede uitgezonderd voodanige Personen, die binnen deze Republiek van eenige daartoe bevoegde Vergadering de faculteit tot het leeren in het open- baar hebben verkregen, en jonge lieden ter vor- ming of opleiding tot hoogere wetenschappen eenig Lager Onderwijs mogen verkiezen te geven, het zij dezen bij hen inwonen of niet, mits daarvan, bij dadelijke inwoning, in allen gevalle, als ook, buiten dadelijke inwoning, dan wanneer het getal hunner leerlingen dat van vier moge te boven gaan, schriftelijk kennis gevende aan de Commissie van Onderwijs of de Plaatselijke Schoolcommissie; zul- lende zij zich ter onderwijzing hunner kwekelingen in eenig afzonderlijk vak van het Lager Onderwijs (Art. 1. en 4) alleen mogen bedienen vans zooda- nige Personen, die de vereischten bezitten, bij Art. 13. der Wet bepaald. Art. 17. Zonder de Algemeene Toelating tot het geven van Lager Onderwijs (Art. 13, No, 2. en Art. 16. der Wet) verkregen te hebben, zal het niemarid geoor- loofd zijn openlijk te staan naar eene vacante of het oprigten eener nieuwe School, of het geven van Onderwijs aan de huizen. Ook zal het nie- mand immer vrijstaan in eenig ander gedeelte van het Lager Onderwijs onderrigt te geven, dan tot welks onderwijzing hij of zij de Algemeene Toela- ting ontving. Art. 18. Bij het openvallen van eenig Onderwijzersplaats, (Art. 4) zal daarvan door degenen, die de Aan- stelling of Beroeping doen of de Admissie verlee- nen moeten (Art. 17 der Wet), schriftelijk kennis worden gegeven aan den Schoolopziener van het District of de Plaatselijke Schoolcommissie, met op- gave der Tractementen en Emolumenten, aan die plaats verbonden, ten einde deze daar van, over- eenkomstig Art. 14 der meergemelde Juatructie, openlijke bekendmaking kunnen doen ter plaatse, waar zulks behoort. Art. 19, Bij elke Speciale Beroeping, Aanstelling of Ad- missie, (Art. 13, No. 8. en Art. 17. der Wet) zal daarvan door degenen, die de Berocping of Aan- stelling doen of de Admissie verleenen, aan den beroepenen, aangestelden of geadmitteerden, het ` zij als Openbaar of Bijzonder Schoolonderwijzer of Schoolhouderesse, het zij als Huisonderwijzer (Art. 4), eene schriftelijke Acte moeten worden afgege- ven, bevattende naauwkeuriglijk den omtrek der werkzaamheden, denzelven opgedragen; doch welke werkzaamheden , wat het onderwijs betreft, zich in geen geval verder zullen mogen uitstrekken, dan die, waar toe de beroepene, aangestelde of gead- mitteerde de Algemeene Toelating (Art. 13. No, 2. en Art. 16, der Wet) ontving, en welke Acte den- zelven, voor zoo verre het onderwijs aangaat, geene verdere qualificatie geeft, dan zij, die hem beroe- pen, aanstellen, of toelaten, geregtigd zijn te ver- leenen. | Het zijn voornamelijk deze Acten, welke, zoo dikwerf zij ontvangen worden, ingevolge No. 4, van Art. 13 der Wet, moeten zijn vertoond gewor- den aan den Schoolopziener van het District, of aan de Plaatselijke Schoolcommissie, vóór en aleer een beroepene, aangestelde of geadmitteerde van zijne Beroeping, Aanstelling of Admissie vermag gebruik te maken, ook ten einde van deze Beroe- ping, Aanstelling of Admissie de openbare aan- kondiging geschiede ter plaatse, waar zulks behoort. Art. 20, Boven en behalve eene Speciale Beroeping, Aan- stelling of Admissie, als Huisonderwijzer, wordt eene gelijke Speciale Beroeping, Aanstelling of Ad- missie als Schoolonderwijzer gevorderd, en omge- keerd; zijnde ieder derzelve daarenboven alleen van kracht voor de Plaats of School, voor welke zij verkregen zijn; blijvende het aan ieder Gemeente- Bestuur onverlet, om aan School- en Huisonder- wijzers, elders, doch binnen hetzelfde Depurtement of District toegelaten, (vergelijk Art. 21. der Ver- ordeningen op de Examens) en gevestigd, mede de Speciale Admissie te verleenen tot het geven van onderwijs aan de huizen binnen deszelfs res- sort, met inachtneming echter van het vastgestelde bij Art. 17 der Wet, en van het vermelde in het slot van het voorgaande Art. dezes Reglements. Art. 21. Op alle Scholen zal worden ingevoerd en opge- volgd еспе algemeene Schoolorde, door den Secre- taris van Staat voor de Binnenlandsche Zaken te ontwerpen en te arresteren, en boven dien eene bijzondere, in overeenstemming met de algemeene ingerigt naar de verschillende behoeften en om- standigheden der onderscheiden Scholen, te ont- werpen door het respectivelijk over dezelve еуез tigd opzigt, en, voor zoo verre dit vereischt wordt, ‘te arresteren, naar den aard der omstandigheden, het zij door het Plaatselijk het zij door het Depar- tementaal Bestuur, met inzending van die alle bij de Commissie van onderwijs, door welke dezelve worden ingezonden bij den Secretaris van Staat voor de Binnenlandsche Zaken. Art. 22. Alle Schoolonderwijs zal zoodanig moeten wor- den ingerigt, dat onder het aanleeren van gepaste en nuttige kundigheden de verstandelijke vermo- gens der kinderen ontwikkeld, en zij zelven opge- leid worden tot alle Maatschappelijke en Christe- lijke deugden. Art. 23, Terwijl vastgesteld wordt het nemen van maat- regelen, om de Schoolkinderen van het onderwijs in het Leerstellige van het Kerkgenootschap, emt: toe zij behooren, geenszins verstoken te doen blij- ven, zal het geven van dit onderwijs niet geschie- den door den Schoolmeester. Art. 24, De Schoolhouders en Schoolhouderessen zullen, na verloop van een nader te bepalen tijd, niet ‚vermogen op derzelver Scholen eenige andere ‘of Leesboeken te gebruiken, dan welke uitgedrukt EN SCHOOLORDENING. L Bork. ш. Тіт. ш. Deer. 838 staan op eene algemeene Boekenlijst, door den | openlijke bekendmaking geschieden ter plaatse, waar Secretaris van Staat voor de Binnenlandsche Zaken | zulks behoort. te ontwerpen en te arresteren; uit welke algemeene Art. 28. Lijst elke Commissie van Onderwijs eene bijzon-| Ор alle Bijzondere Scholen der eerste Klasse dere Lijst van Schoolboeken zal vermogen te for- | (Art. 3, No. 1) zullen alleen mogen worden opge- meren, ten einde, met uitsluiting van alle andere, | nomen en onderwezen zoodanige Kinderen, die zelve op de Scholen, onder haar ressorterende, te worden | of wier Ouders tot de Diakonie, het Godshuis, de gebezigd, met dien verstande nogtans, dat aan de | Maatschappij of het Gesticht, waaraan die Scholen Onderwijzers der Bijzondere Scholen van de eerste | respectivelijk verbonden zijn, of onder derzelver Klasse (Art. 3, No. 1.) de vrijheid gelaten zij, om | Oprigters of Inteekenaars behooren. zich — onder goedkeuring van het over dezelve Art. 20. respectivelijk gevestigd opzigt, еп met kennisgeving | Ор zoodanige Openbare Scholen, welke alleen daarvan, het zij aan den Schoolopziener, het zij | voor de Kinderen van Behoeftigen zijn opgerigt, aan de Plaatselijke Schoolcommissie, waar deze | zullen alleen de zoodanige mogen opgenomen en bestaat — op hunne Scholen nog van zoodanige | onderwezen worden, terwijl op zulke Plaatsen, als andere Leer- of Leesboeken te bedienen, als de | ook ten platten Lande, waar geene zoodanige Scho- aard hunner Scholen vorderen mag; en wijders dat | len alleen ten behoeve van Arme Kinderen san- het aan de Onderwijzers der Bijzondere Scholen | wezig zijn, door het daartoe bevoegd Bestuur de van de tweede Klasse, (Art. 8, No. 2) zal vrijstaan | noodige zorg zal gedragen worden, dat deze, het om san den Schoolopziener van het District of aan | zij ten koste der Diakonie, waartoe zij behooren, de Plaatselijke Schoolcommissie, waar zulk eene! het zij ten laste van eenige andere Kasse, naar de aanwezig is, zoodanige hoogere en voor bijzondere ` omstandigheid en gelegenheid der plaats, op de wetenschappen geschikte Leer- en Leesboeken, ten | aanwezig zijnde School behoorlijk en geregeld on- gebruike op hunne Scholen, ter goedkeuring voor- | derwijs ontvangen. teslaan, als voor derzelver hoogere en bijzondere Art. 80. inrigting en behoefte mogen gevorderd worden, ` Aan de Departementale en Gemeente-Besturen zallende hiervan, zoo wel ten aanzien der Bijzon- | wordt aanbevolen om bedacht te zijn op het bera- dere Scholen van de eerste, als ten aanzien van ` men en nemen van gepaste maatregelen. die der tweede Klasse, op de eerstvolgende Ver-| 1°, Ter zoodanige regeling der Inkomsten van den gadering der Commissie van Onderwijs, door den | Schoolmeester, vooral ten platten Lande, dat deze Schoolopziener van het District opgave worden ge- | naar den aard zijner behoefte, bij eene goede waar- daan, en vervolgens door deze aan den Secretaris | neming van zijnen post, daar in een toereikend van Staat voornoemd. bestaan vinde, en wel zoo min mogelijk regtstreeks Art. 25. afhankelijk van de ouders, wier kinderen zijne Alle degenen, die nalatig of onwillig zijn, om | School bezoeken. (Art. 3 der Wet) aan het bepaalde bij de vier voorgaande Artikelen | 2°. Ter voorziening in het zooveel mogelijk on- te voldoen, vervallen in de straffen, bij Art. 18 | afgebroken Schoolkouden en Schoolgaan geheel het der Wet vastgesteld. jaar door. Art. 26. . Van alle welke maatregelen, het zij reeds bij de Niettegenstaande de bepalingen, omtrent het op- | hand genomen, het zij vervolgens te nemen, als schorsen en intrekken der Acte van Algemeene Toe- | mede van derzelver gevolgen, door den School- lating, bij Art. 18 en 19 der Wet gemaakt, Бе- | opziener van het District berigt zal worden inge- houden zoodanige bijzondere Personen en СоПеріёп, | zonden bij den Secretaris van Staat voor de Bin- als tot de Bijzondere Scholen der eerste Klasse, ` nenlandsche Zaken, ten einde daarvan zoodanig (Art. 13, No. 1) de naaste betrekking hebben, de | gebruik te kunnen maken, als ten nutte van het faculteit om derzelver Onderwijzers respectivelijk | Algemeene Schoolwezen dienstig zoude mogen wor- het regt en genot hunner Speciale Beroeping of | den geoordeeld. Aanstelling voor zoo langen of korten tijd of ook Art. 81. ` geheel te ontnemen, als zij billijkerwijze voor het} De Secretaris van Staat voor de Binnenlandsche belang hunner School zouden mogen noodig оог- | Zaken beraamt en draagt voor alle gepaste maatrege- deelen, gevende daarvan, benevens van de hiertoe | len, ter aankweeking van geschikte onderwerpen voor moverende redenen, dadelijk kennis aan den School- | het Lager Onderwijs, ter aanmoediging van verdien- opziener van het District of de Plaatselijke School- | stelijke Onderwijzers, ter verbetering en verzekering commissie, ten einde, voor zoo verre noodig ge- | van het bestaan en lot der Openbare Onderwijzers; oordeeld wordt, van een en ander openlijk berigt | als mede ter meest geregelde en meest vruchtbare te geven ter plaatse, waar zulks behoort. onderwijzing en opleiding der Bataafsche jeugd: Art. 27. makende voorts, benevens de Departementale en Ten aanzien van alle overige Onderwijzers, na- | Gemeente-Besturen, van alle middelen, in derzelver melijk de Openbare Schoolonderwijzers, de Віј- | handen gesteld (Art. 8 der Wet), het best en con- zondere Schoolonderwijzers der tweede Klasse, de | venabelst gebruik, om het verbeterd Lager School- Schoolhouderessen en de Huisonderwijzers, zal geene | wezen en Onderwijs ten krachtdadigsten te bevor- opschorsing of intrekking der Speciale Beroeping, | deren, en de Wetten en Verordeningen, omtrent Aanstelling of Admissie kunnen plaats hebben, af- | hetzelve geëmaneerd, te handhaven en te doen gescheiden van de opschorsing en intrekking hunner | nakomen, Acte van Algemeene Toelating, overeenkomstig Art. 32. Art. 18 en 19 der Wet, en zal hiervan al mede de ` Ое Raadpensionaris behoudt aan zich, om dit Vanvoro Ота, Рів. L 7 POE OÁ 834 VAN DE GODSDIENST, KERK- Reglement zoodanig te interpreteren, te altereren en te ampliëren; als in tijd en wijle nuttig en nood- zakelijk zal worden geoordeeld. В. Verordeningen op het afnemen en afleggen - der Examens van degenen, welke Lager Onderwijs begeren te geven in de Ba- taafsche Republiek. Art. 1. De Schoolonderwijzers (Art. 4 van het Reglement) worden, ten aanzien van de mate van bekwaamheid en de soort van Examen, dat van hun gevorderd wordt (Art. 16 der Wet, onderscheiden in de vier navolgende Rangen De vierde of мак Rang bestaat uit dezulke, die in het Lezen, Schrijven en de beginselen der Rekenkunde, de regel van Drieën ingesloten, ta- welijk bedreven zijn, en tot het geven van onder- wijs, eenigen aanleg ‘hebben. De derde uit dezulke, die, in het Lezen, Schrij- ven en Rekenen, 200 met geheele,'als gebroken mg wel ervaren, in derzelver ‚toepassing op bag ч n het dagelijkach leven eenige vaardigheid, van déébeginselen der Nederduitsche Taal eenige kennis, en van eene goede manier van onderwijzen eenig begrip hebben. - De tweede uit dezulke, die zoo in het gewoon, als kunstmatig Legen regt bedreven zijn, eene goede nette hand Schrijven, de Rekenkunde, zoo Theo- retisch als Praktisch, regt verstaan, de voorusamste regelen der Nederduitsche Taal benevens derzelver gronden kennen, van de Aardrijks- en Geschied- kunde eenig begrip hebben, en eene genoegzame bekwaamheid en geoefendheid bezitten in het geven - van een oordeelkundig onderwijs. Ы De eerste of hoogste uit dezulke, die — boven en behalve eene grondige ervarenheid in onder- scheiden vakken van het Lager Onderwijs en in- zonderheid in de grondbeginselen en beoefening ` eener oordeelkundige Leerwijze — in de Aardrijks- en Geschiedkunde goede bedrevenheid bezitten, met de Natuur- en Wiskunde wel bekend zijn, en in beschaafdheid van verstand uitmunten. De Schoolhouderessen (Artikel 4 van het Regl.) maken, hoewel onderling zeer verschillende, geza- menlijk slechts éénen Rang uit; als mede de geza- menlijke Muisonderwijzers. (Art. 4 van het Regl) Art. 2. Zij, die slechts de Algemeene Toelating als School onderwijzer van den wierden of laagsten Rang be- , zullen, des verkiezende, dunnen volstaan met hun Bxamen afteleggen voor den Schoolopzie- ner van het District, die echter gehouden zal ziju, ош уай dit, door hem afgenomen, Examen verslag te doen aan de Commissie vau Onderwijs, ten einde deze over de toelating van de zoodanige beslisse en er het bewija of de Acte (beneden Art. 12) хар afgeve. Art, 3. Alle, die eene Algemeene Toelating als School- onderwijzer van den derden, tweeden of eersten Rang begeren, zullen woeten worden geëxamineerd voor eene Commissie vau Onderwijs of wel voor de Plaat- gelijke Schoolcommissie (Art. 10 van het Reglement) van zoodanige Stad, die, wegens het zeer groot aantal Scholen binnen dezelve, geheel alleen een | Schooldistrict uitmaakt (Art. 7 der Wet): hetgeen in het voorgaande Artikel van de Commissie van Onderwijs gezegd is, geldt in dit geval van zoo- danige Plaatselijke Schoolcommissie, Art. 4. Boven en behalve de Examens van Schoolonder- wijzers, ter verkrijging eener Speciale Beroeping, Aanstelling of Admissie, waar van nader in Arti- kel 25, worden voor alle de Plaatselijke Sehool- commissién (Art. 10 van het Regl) afgelegd de Examens van Personen, die "de Algemeene Toe lating als /wisonderwijzer of Schaolkouderesse be geren; terwijl daar, waar geene Plaatselijke School- commissie bestaat, deze Examens worden afgelegd, of voor den Schoolopziener van het District, af voor de Commissie van Onderwijs, in geval namelijk het Onderwijs van degenen, die het Examen verlag:. gen te ondergaan, zich ook tot vreemde Talen of hoogere Wetenschappen zoude mogen uitstrekken, Art, 5. De Comruissiën van Onderwijs, Schoolopaieners of Plaatselijke Schaolcommissiën, zullen niet ver- wogen eenige sndere personen, ter verkrijging der Algemeene Toelating, te examineren, dan welke, binnen hunne Departementen of ressort van dien, Districten, Steden of Plaatsen, respectivelijk gedu- rende het laatste jaar met der woon gevestigd wa ren, af, Buitenlanders zijnde, sich wenschen te vestigen, Art 6 Elk, die eenig Examen als Schoglonderwijzer, Sohoolhouderesse of Huisonderwijzer wenscht af te leggen, zal zich in tijds bij dat Lid der Commis- sie van Onderwijs of der Plaatselijke Schoolcom- missie, in welks District of Wijk (Art. 5 en 10 van bet Reglement) hij woonachtig is, of, een Bui- teulander zijnde, zich zou verlangen te vestigen, vervoegen, tevens overleggende een of meer vol- doende Getuigschriften van goed burgerlijk en ze- delijk gedrag (Art. 13, N°. 1 der Wet); welk Lid als dan zal te kennen geven, waar en wanneer het Examen zal gehouden worden. Art. 7. Het Examen zal niet enkel tot voorwerp hebben het onderzoek naar de bekwaamheid ten opzigte der kundigbeden, waaromtrent het onderwijs, dat men verlaugt te geven, verkeert, waar ook naar de geschiktheid, om de kundigheden op de beste wijze aan anderen, ep bijzouderlijk aan kinderen, mede te deelen. Ant. 8. Alvorens het eigenlijk Examen aanvangt, zal meu, door dengenen, die zich tok hetzelve aanbiedt, op eene eenvoudige wijze te ondervragen en met den- zelven in еец gemeenzaam gesprek te treden, #00 veel mogelijk trachten te ontdekken deszelfs Zeie: lijke en Godsdienstige denkwijze en beginselen, den omtrek zijner heden, zoo ten aansien der noodzakelijkste vakken van het Lager Onder- wijs, als met opzigt tot zoodanige andere Telen en Wetenschappen, waar iu hij sou wenschen ouder- wijs te geven, en bovendien den graad zijner gè schiktheid, om kinderen behoorlijk te behandelen, te onderwijzen en te vormen, Art. 9. De werkzaamheden van het Evamen vullen, doeh EN SOHOOLORDENING. L Boek. ш. Тут. ш. Deer. 886 altijd gewijzigd en gekosen overeenkomstig de on- derscheiden Rangen van Schoolonderwijzers, en in Art. 11. Eindelijk zullen eenige vragen worden gedaan het algemeen naar de vereischt wordende bekwaam- | omtrent het aanwenden der Grondbeginselen nopens heden in de personen, die hetzelve ondergaan, aijn | het beloonen en straffen, en in het algemeen over de navolgende: de geschiktste middelen om пісі alleen het verstand 1°. Eene proeve doen geven van vaardigheid in | der kinderen te ontwikkelen en te beschaven, maar het juist, natuurlijk ер met den vereischten toon- | ook inzonderheid om het opteleiden tot Christelijke val lezen van allerlei gedrukt en geschreven schrift, | deugdsbetrachting. (Art. 22 van het Regl) en tevens onderzoeken de kunde in het gebruik Art 12, der scheid- en zinteekenen, Wanneer het Examen is ten einde geloopen , gal 3°. Enkele woorden, of ook een opstel, waar in | аап den Geëxamineerden tot BSchoalonderwijzer, de regelen eener goede spelling verwaarloosd zijn, | mits genoegzame bewijzen van bekwaamheid ge- ter verbetering voorleggen, en de redenen der ge- | toond hebbende, naar den graad dier bekwaamheid, maakte veranderingen afvragen, ten einde de be- | ееп Gefwigschrift of Acte warden afgegeven, waarin kwaamheid in de spelkunst [Orthographie] te on- | van deszolfs, in het Examen aan den dag gelegde, dertasten. kundigheden en begaafdheden, in haar soort en 3°. Tot eene proeve der vorderingen in de Ne- | omtrek, zooveel mogelijk, verslag gedaan en tevens derduitsche Taalkunde, eenen volsin opgeven, om | verklaard wordt, dat hij in den eersten, tweeden, de rededeelen daarin aantewijzen, en de ervaren- | derden of vierden Rang der Schoolonderwizers is heid in de Woordbuiging, Woordvoeging enz, te | opgenomen, en mitsdien de Algemeene Toelating toetsen. (Art. 13, №. 2 en Art. 16 der Wet) verkregen 4°. Benige regels in het groot, middelsoort en | heeft, om in den, hem toegewezen, Rang te staan klein doen schrijven, en de pennen, welke hier toe | naar eene Schoolonderwijzersplaats (Art. 17 van het gebruikt worden, zelve doen versnijden. . Regl), met bijgevoegde vermelding eindelijk van 5°. Eenige rekenkundige voorstellen ter oplossing | de onderscheiden Vakken en Talen, tot welker op, geven, welke, zooveel mogelijk, zullen moeten be- | derwijzing hem de Algemeene Toelating gegeven treffen zaken, in het dagelijksch leven voorkomen- | wordt (verg. boven Art. 2 en 3, als mede Art. 17 de, en waaruit tevens de geoefendheid in de ге- | van het Regl.) kenkundige bewerking der geheele en gebroken Art. 13.. getalen zal kunnen blijken; voorts vragen over het | Ook aan de Geëxamineerden tot ScAoolhouderesse Theoretisch gedeelte der Rekenkunde, en bijzon- | en Huisonderwijzer zal, mits genoegzame bewijzen der over de tientalige breuken. van bekwaamheid getoond hebbende, eene Acte 6°. Eenige vragen voorleggen, aangaande de | worden afgegeven, behelzende, behalve de omschrij- theorie van bet Gezang. ving van de soort en den omtrek der, in het Exa- 7°. Allerhande vragen en voorstellen betrekke- | men aan den dag gelegde, kundigheden en be- ШЕ de Aardrijks-, Geschied-, Natuur- en Wiskun- gaafdheden, de verklaring, dat de Geëxamineerda de, en dergelijke Wetenschappen, in welke men |de Algemeene Toelating, bet zij als Schoolhoude- verlangen zou onderwijs te geven. resse, hetzij als Huisonderwijzer verkreeg (Art. 17 8°. Eenig stuk in de Fransche of zoodanige an | van het Regl), als ook de uitdrukkelijke vermel- dere Taal, als waar in men verlangt onderzocht te | ding der onderscheiden Vakken en Talen, tot wel- worden, eerst ter voorlezing en vervolgens ter | ker onderwijzing de Geëxamineerde in deze of gene vertaling opgeven, alsmede een Opstel uit eenige | hoedanigheid de Algemeene Toelating ontvangt andere Taal in deze doen overbrengen of wel voor | (verg. boven Art. 4, als mede Art. 17 van het Regl.) de vuist in die Taal eenig Opstel doen vervaardi- Art. 14. gen bij wijze van Brief, Verhaal of dergelijke; uit | Alle de onderscheiden Getuigschriften of Acten, welk alles de uitspraak, Orthographische en Gram- | іп de twee vorige Artikelen vermeld, zullen, wat matikale, gelijk ook in het algemeen de mate van | derzelver respectiven zoo innerlijken als uiterlijken kenuis dier Taal zal kunnen blijken. vorm betreft, geheel de Republiek door, dezelfde Art. 10. wezen, en voor zoo verre zij door eene Commissie Het onderzoek naar de bekwaamheid of kunde | van Onderwijs (Art. 2, 3 en 4) worden afgegeven, ten einde gebragt zijnde, sal overgegaan worden | door derzelver Voorzitter en Secretaris onderteekend tot het beproeven der geschiktheid in het Опдег- | еп met het Cachet der Vergadering bekrachtigd wijzen, ten welken einde gevraagd zal worden no- pens de wijze, waarop men de Leerlingen tot de worden: die, welke door een Schoolopziener (Art. 4) of Plaatselijke Schoolcommissie (Art. 3 en 4) wor- kennis der Letteren, Cijflers en eerste Grondbegin- | den afgegeven, zullen alleen door dien Schoolop- selen en voorts tot de Kunst van Lezen, Schrijven en Rekenen, zal pogen ор te leiden; wordende ziener of den Secretaris der Plaatselijke Schoolcom- missie onderteekend worden. vervolgens het verhaal eener geschiedenis of eene Art. 15. vertelling voorgelegd, ten einde de geschiktheid tej De Getuigschriften van den eersten en tweeden toetsen in het duidelijk en klaar voorstellen eener | Rang (Art. 1 en 12), afgegeven door eene Com- zaak san kinderen, en zorgende, waar de gelegen- ` missie van Onderwijs (Art. 3) geregtigen gelijkelijk heid dit toelaat en dit dienstig geoordeeld wordt, | tot allerlei Scholen, zoa Openbare als Bijzondere dat "er kinderen van onderscheiden jaren en vor- | van beide Klassen (Art. 2 en 3 van het Regl) in deringen tegenwoordig zijn, ten einde eene dade- | alle plaatsen zonder onderscheid, geheel de Repu- lijke proeve van de vorderingen in de Onderwijs-| bliek door; doch, afgegeven door eene Plaatse- kunde te nemen ‚lijke Schoolcommissie (Art. 3) alleen tot allerlei 836 VAN DE GODSDIENST, KERK- Scholen binnen zoodanig eene Stad zelve en hare Jurisdictie. Art. 16. De Getwigschriften van den derden, ala mede die van den vierden of laagsten Rang, (Art. 1 en 12) geregtigen niet dan tot allerlei Scholen van Plaat- sen, wier behoefte evenredig is met den rang en de bekwaamheid van zoodanige Schoolonderwijzers, en welke gelegen zijn binnen het ressort der Com- missie van Onderwijs of der Plaatselijke School- commissie. (Art. 3.) Art. 17. Ten einde aan de bepalingen, in de beide voor- gaande Artikelen vervat, te beter voldaan kan wor- den, zullen de Scholen der kleinere Steden en Plaatsen, in Art. 9 van het Reglement breeder omschreven, door de respective Schoolopzieners en Commissiën van Onderwijs, volgens een nader op- tegeven voet, worden geklassificeerd in Scholen van den hoogsten, middelsten en laagsten Rang, en deze klassificatie aan de goedkeuring der Departementale Besturen onderworpen; moetende dezelve alleen dienen om te voorkomen, dat de voornamere Scho- len niet door Onderwijzers van te geringe bekwaam- heid bezet worden, latende alle vrijheid om zelfs op de allerminste School den bekwaamsten man te plaatsen. Art. 18. ` Binnen grootere Steden of Plaatsen, in Art. 10 van het Reglement breeder omschreven, mag noch op eene Openbare noch op eenige Bijzondere School een Onderwijzer van den vierden of laagsten Rang aan- of opgenomen worden, en wordt aan de Plaat- selijke Schoolcommissiën bovendien aanbevolen te zorgen, dat, zooveel mogelijk, het Schoolonderwijs binnen hare Stad of Plaats, gegeven worde door Schoolonderwijzers van den eersten of tweeden Rang. Art. 19. Het Getuigschrift aftegeven aan Schoolonderwij- zers van den eersten of hoogsten Rang, draagt bij onderscheiding en uitnemenheid den naam van Volledig Getuigschrift; hetzelve wordt niet verleend, dan aan zulke, die den ouderdom van 25 jaren bereikt hebben, terwijl voorts in het afgeven van zoodanige Volledige Getuigschriften met de meeste gestrengheid wordt te werk gegaan, en deze zich ook zelve in uiterlijken vorm op eene vereerende wijze onderscheiden. Art. 20. De waarde van reeds, ingevolge van vorige al- gemeene Schoolwetten, afgegeven Volledige Getuig- schriften, zal voor elk Departement bij het Huis- houdelÿk Reglement worden bepaald, zoo echter, dat het bezit van dezelve geregtigt tot het kosteloos afleggen der Examens, aan welke zij, die ze erlang- den, zich, ter verkrijging van eenen hoogeren Rang, met de draraan verknochte Voorregten (Art. 15), vervolgens zouden mogen willen onderwerpen. Я Art. 21. De Acten van Algemeene Toelating als Schoolkou- deresse en Huisonderwijzer (Art. 1 en 18) zijn al- leen van kracht binnen het ressort van degenen, door welken zij worden afgegeven. (Art. 4, en verg, Art. 20 van het Regl.) Art. 22. De Algemeene Toelating als Schoolonderwijzer, van welken Rang ook, geregtig? om te staan naar het verkrijgen eener Speciale Beroeping, Aanstel. ling of Admissie, en als Schoolonderwijzer en als Huisonderwijzer; daarentegen geeft de Algemeene Toelating als Hwisonderwijzer geen regt om te staan naar eene Speciale Beroeping, Aanstelling of Ad- missie als Schoolonderwijzer, zonder daarenboven de Algemeene Toelating als Schoolonderwijzer te hebben verkregen, (verg. Art. 20 van het Regl) Art. 23. Terwijl het ieder der drie lagere Rangen van Schoolonderwijzers vrij blijft, zich, ter bekoming van eenen hoageren Rang, ten allen tijde op nieuw ten Examen aantebieden bij de Commissie, onder welke hij moge gevestigd zijn (Art. 3), zullen ech- ter de meest geschikte uit de twee laagste Ran- gen door den Schoolopziener van het District of de Plaatselijke Schoolcommissiën, (Art. 10 van het Regl.) worden uitgenoodigd en aangemoedigd, om zich, althans na verloop van elke twee jaren, op nieuw le laten examineren door de Commissie, on- der welke zij dadelijk behooren (Art. 3), tot zoo- lang zij een Getuigschrift, als Schoolonderwijzer van den tweeden Rang, zullen bekomen hebben; zullende telkens aan hun een nieuw Getuigschrift (Art. 12) met den verkregen hoogeren Rang over- eenkomstig, worden afgegeven. Art. 24, De namen van alle, die de Algemeene Toelating als Schoolonderwijzer, Dee, wem of Huison- derwijzer verkregen hebben, zallen in den hun toe- gewezen Rang en Hoedanigheid, als mede in den graad hunner bekwaamheid, door middel der Bi- dragen tot den staat en verbetering van het School- wezen, telkens aan het Publiek worden bekend gemaakt, met bijvoeging van den weg, langs wel- ken zij de Algemeene Toelating verkregen. Hiervan zijn echter uitgezonderd de zoogenaamde Schoolms- tressen of Houderessen van kleine Kinderschooltjes. Art. 25. - Zij, die de Algemeene Toelating als Onderw: zer, van welke soort of rang ook, verkregen heb- ben, blijven desniettemin, zoo dikwerf dit gevor- derd wordt, onderworpen aan het ondergaan van een nader of tweede Bramen, bij het staan naar eene Speciale Beroeping, Aanstelling of Admissie (Art. 17 der Wet), het zij voor de Plaatselijke Schoolcommissie, het zij voor soodanige Collegen of Personen, als daar toe door degenen, die het | regt van Beroeping, Aanstelling of Admissie be- zitten of oefenen, zouden mogen zijn of worden ‚ gequalificeerd. | Art. 26. Hetgeen voor de afteleggen Examens (Artikel 2, 3 en 4) behoort te worden voldaan, zal bij de De- partementale (Artikel 20 der Wet) en Stedelijke (Art. 10 van het Regl) Schoolreglementen worden bepaald, in dier voege echter: 1°. Dat daarbij eene opklimming in de somma, voor elken verkregen Rang van Schoolonderwijzer | te voldoen, worde in acht genonen, als mede eene behoorlijke evenredigheid tusschen hetgeen van de onderscheiden Rangen der Schoolonderwijzers, en van de Schoolhouderessen еп Huisonderwijzers ge vorderd wordt. 2°. Dat hij, die bij het verkrijgen van een lage EN SCHOOLORDENING. L Boek. ш. Ти. ш. Deen. 837 ren Rang als Schoolonderwijzer, de daartoe gestelde somma voldaan heeft, telkens bij het verkrijgen van eenen hoogeren (Art. 23) niet meer betale, dan het meerdere der somma, voor dien hoogeren Rang vastgesteld, boven hetgeen hij bij het ver- krijgen van den lageren al reeds betaald heeft. 3°. Dat de Huisonderwijzer, die eenigen Rang van Schoolonderwijzer verkrijgt, gerekend worde dus verre niets voldaan te hebben. 4°, Dat zij, die ingevolge vorige algemeene School- wetten, eenig Examen ondergaan en daarvoor be- taald hebben, voor de Examens ter verkrijging van dezen of genen Rang, bij deze nieuwe School- wet ingevoerd, niet meer betalen, dan het meer- dere van de nu vasttestellen somma, boven het- Art. 3. Hij zal zich bekend maken met de personen en onderscheiden talenten van alle de Onderwijzers (Art. 4 van het Regl) binnen zijn District, en daar van behoorlijke aanteekening houden, en aan de- zulke, die raad en onderrigting omtrent de waar- neming van hunnen post begeren of behoeven, steeds vrijheid vergunnen, of in bijzondere geval- len, de verpligting opleggen, om zich, in persoon - of geschrift, tot dat einde bij hem te vervoegen. Art. A Inzonderheid zal hij er zich op toeleggen, om door onderrigting en aanmoediging den ijver der Onderwijzers optewekken en gaande te houden, en hen te dien einde in meerder of minder aantal, geen reeds door hen bij gemeld vorig Examen is betaald geworden. Hiervan zijn echter geheel en al uitgezonderd en vrij alle diegenen, welke te voren een volledig Getuigschrift verkregen hebben. (Art. 20) 5°. Dat de gelden voor de Examens, door de Schoolopzieners afgenomen (Art. 2 en 4) vervallen ten profijte van de Kas der respective Commissiën van Onderwijs. ~ Art. 27. De Raadpensionaris behoudt aan zich, om deze Verordeningen zoodanig te interpreteren, te altere- ren en te ampliéren, als in tijd en wijle nuttig en noodzakelijk zal worden geoordeeld. C. Instructie der Schoolopzieners en Commis- siën van Onderwijs in de respective De- partementen der Bataafsche Republiek. Art. 1. De Schoolopzieners zullen de meest mogelijke zorg aanwenden, dat het onderwijs der Jeugd op een geregelden voet gebragt, verbeterd en van meer wezenlijk of uitgebreider nut worde; dat de onder- wijzers tot het geven van zoodanig onderwijs in staat zijn, derzelver ijver en verdiensten aange- moedigd en beloond, en hun lot verbeterd worden; wijders, dat de reeds gearresteerde of nader te be- palen Wetten voor het Lager Schoolwezen en On- | derwijs worden gekend en nagekomen (Art. 11 der Wet); dat alle hinderpalen, die zich hierbij opdoen, door menschkundig beleid worden uit den weg geruimd, еп eindelijk, dat de verbetering van het Schoolwezen, bij het algemeen, als heilzaam en belangrijk beschouwd en voorgestaan worde: alles op zoodanigen voet en wijze, als in de navolgende Artikelen wordt bepaald. Art. 2. Elk derzelve zal zich bekend maken met bet aantal en den staal der Lagere Scholen, als ook met den toestand van geheel het Lager Onderwijs (Art. 1—4 van het Regl) binnen zijn District (Art. 5 van het Regl) en helpen toezien (Art. 2 en 12 der Wet) dat, benevens de vereischte gewone Scholen, een toereikend aantal van zoo geschikt mogelijk ingerigte Matressen Schooltjes, en, waar dit zijn kan, Arbeid- of Industriescholen (Art. 3 der Wet) als mede de nheid tot het ontvangen van onderrigt in de verschillende vakken van het op vastgestelde tijden, hetzij in zijne woonplaats, hetzij in andere gedeelten van zijn District, zooveel mogelijk, bij herhaling om zich verzamelen, zich met hun onderhoudende over de bedoelingen en werk- zaamheden van hunnen gewigtigen post, en over de voorgeschreven en beste wijze om denzelven getrouw en ten meesten nutte der jeugd waartenemen. Art. 5. Elk hunner is gehouden, om alle de Scholen van ` zijn District, voor zoo verre zij regtstreeks ter zijner verantwoording staan, (verg. Art. 9 van het Regl. en Art. 11 dezer Instr., als mede Art. 18 van het Regl.) zooveel mogelijk, tweemaal in ieder jaar te bezoeken; wordende desniettemin aangemoedigd, deels, om in gevalle van noodzakelijkheid of uit- stekende nuttigheid, of ook, wanneer zulks buiten hun merkelijk bezwaar geschieden kan, zich aan het getal van twee jaarlijksche Schoolbezoeken niet te bepalen, maar dezelve meermalen te herhalen; deels om ook de overige Scholen, binnen zijn Dis- trict, (Art. 10, 11 en 13 van het Regl. en Art. 12 dezer Instr.) van tijd tot tijd te bezoeken, doch daarin, voor zoo verre die Scholen staan onder een bijzonder over dezelve gevestigd opzigt, (Art. 13 van het Regl) niet te werk te gaan, zonder be- hoorlijk voorafgaand overleg met hetzelve. Art. 6. Bij het bezoeken der Scholen, die regtstreeks ter zijner verantwoording staan, zal hij den Meester in zijne tegenwoordigheid onderwijs doen geven aan Leerlingen van onderscheiden klassen en van allerlei vorderingen; immers voor zooveel noodig is, om over de manier en inrigting van het onder- wijs te kunnen oordeelen: voorts zal hij opletten, of de gearresteerde bepalingen omtrent het School- wezen (Art. 11 der Wet) als mede de Schoolorde, zoo algemeene als bijzondere (Art. 21 van het Regl) naar behooren in acht genomen en opgevolgd wor- den, en verder gadeslaan op al hetgene bij hem van belang zal worden geoordeeld. Na den afloop van welk Schoolbezoek hij den Schoolhouder of de Schoolhouderesse in persoon en afzonderlijk zal onderhouden over alles, wat door hem bij het Schoolbezoek is opgemerkt, en hem of haar, naar bevind van zaken, den verdienden lof geven, on- derrigten, vermanen of bestraffen, over hetgeen hij gezien of gehoord heeft; terwijl eindelijk ieder Lager | Schoolopziener van zijne waarnemingen en opmer- Onderwijs (Art. 1 van het Regl) voorhanden zijn:| kingen bij deze Schoolbezoeken behoorlijke aantee- alles naar gelang van den aard en de behoeften der | kening zal houden, om te dienen, als hierna Art. onderscheiden Steden en Plaatsen. 124 en 25 van deze Instructie vermeld wordt. Vanvore Urs, Рів. І. 210 838 VAN DE GODSDIENST, KERK- Art. 7. Bij het bezoeken der overige Schalen (Art. 5) zal de Schoolopziener de bedenkingen en opmer- kingen, welke hij mogt hebben opgezameld, niet aan den Onderwijzer, maar, naar den aard der Scholen, hetzij aan de Plaatselijke Schonlcommissie, hetzij aan het over die Scholen bijzonder gevestigd opzigt bescheidenlijk voordragen. Art. 8. In alle zaken, waarin de School-opzieners, tot bevordering van het Lager Schoolwezen en Onder- wijs, den bijstand of de medewerking der burger- lijke magt noodig hebben, zullen zij zich tot dat einde, naar den aard der zaken, vervoegen, bij het Plaatselijk, Departementaal of Nationaal Bestuur. (Art. 11 der Wet.) Art. 9. Zij zullen speciaal de verbetering der Schoolver- trekken, het onderwijs van de Kinderen der be- hoeftigen, vooral ten platten Lande, (Art. 29 van het Regl), de geschiktere regeling en verbetering van de inkomsten der Onderwijzers, (Art. 30 No. 1 van het Regl.) en het, zooveel mogelijk, onafge- broken schoolhouden en schoolgaan, geheel het jaar door (Art. 30 No. 1 van het Regl) ernstig ter harte nemen, en deswegens de noodige voordragten doen bij zoodanige geconstitueerde Magten of ook bij zoodanige andere Collegiën of Personen (Art. 10, 11 en 13 van bet Regl), als bevoegd zijn om in dezen te voorzien en te disponeren, met inacht- neming voor het overige, ten aanzien van het be- paalde in dit en het voorgaande Artikel, van het vastgestelde bij Art. б der Wet. Art. 10. Zij zullen acht geven, dat elk Onderwijzer, vóór hij met het geven van onderrigt aanvange, voor- zien zij van het vereischt Patent, en zich te dien einde telkens, gelijkelijk met de bewijsstukken, tot de Speciale Beroeping, Aanstelling of Admissie be- trekkelijk (Art. 13, No. 4 der Wet) de Acte van Patent doen vertoonen; latende voorts het toezigt wegens het jaarlijks vernieuwen van dezelve over aan degenen, die daartoe bij de Wet gesteld zijn. Art. 11. Niettegenstaande elk Schoolopziener in gevallen en op de wijze, bij Art. 9 van het Reglement be- paald, bevoegd is, om aan een of meer Personen, een plaatselijk toevoorzigt over de School of Scholen aantebevelen, blijft hij zelf des niettemin geheel en al verantwoordelijk voor zoodanige Scholen en het Onderwijs op dezelve, en gehouden, om ten aanzien ook van deze Scholen de wezenlijke deelen van zijnen post in persoon waartenemen, strekkende de aanstelling van dusdanig Plaatselijk Toevoorzigt alleenlijk om hem in zijne werkzaamheden daar ter plaatse behulpzaam te zijn en te ondersteunen. Art. 12, Als integrerend Lid van elke Plaatselijke School- commissie (Art. 10 van het Regl), binnen zijn District gevestigd, draagt de Schoolopziener kennis van, en woont hij zooveel mogelijk bij, elke van derzelver Vergaderingen, inzonderheid, die, waarin eenigerhande personen geëxamineerd worden, en in deze Vergaderingen voortezitten, of om, bene- vens de overige Leden, het bijzonder opzigt over eenige Wijk of Scholen dier Stad of Plaats (Art. 10 van het Regl) te aanvaarden: zijnde aan de overige Leden der Plaatselijke Schoolcommissiën, ten aan- zien hunner Stad of Plaats, dezelfde zorg en bij- zonder opzigt over het Lager Onderwijs, ieder in zijne Wijk of ten aanzien zijner Scholen, aanbe- volen; als dit ten aanzien van Plaatsen, waar репе Plaatselijke Schoolcommissie aanwezig is, aan den Schaolopziener persoonlijk is toevertrouwd; in dier voege, dat al hetgeen, in de 9 eerste Artikelen dezer Instructie, ten aanzien der Schoolopaieners gezegd is, onder de noodige veranderingen geldt van de Leden der Plaatselijke Schoolcommissién, Art. 13. Jeder Schoolopziener zoekt langs alle gepaste wegen, inzonderheid door eene minzame Corres- pondentie met het Plaatselijk Toevoorzigt (Art. 9 van het Regl) en de onderscheiden Leden der Plaatselijke Schoolcommissiën of derzelver Secretaris (Art. 10 en 11 van het Regl), binnen zijn District gevestigd, dadelijk naauwkeurige kennis te dragen van de belangrijke veranderingen en bijzonderheden, welke het Lager Schoolwezen en Onderwijs in ge- heel zijn District ondergaan of daarop betrekking hebben; inzonderheid van het door afstand, over- lijden of anderzins openvallen van eenigerhande Onderwijzersplaats (Art. 17 en 18 der Wet en 18 en 26 van het Regl) en van derzelver aard (Art. 1—4 van het Regl) Rang (Art. 17 der Verord. op de Examens) Tractementen en Emolumenteu (Art. 18 van het Regl) of Conditiën, daaraan verknocht, als mede van de namen, de hoedanigheden (Art. 4 van het Regl) den Rang (Art. 1 der Verord. op de Examens) en de begaafdheden der Personen, die ter vervulling van vacerende Onderwijzersplaat- sen of anderzins binnen geheel zijn District eene Speciale Beroeping, Aanstelling of Admissie erlangd hebben. (Art. 19 en 20 van het Regl) Art. 14. Van dit openvallen en vervullen van alle On- derwijzersplaatsen, — die van Houderessen van kleine Kinderschooltjes uitgesloten — benevens van de bijzonderheden, des aangaande in het vorig Аг tikel opgenoemd, zendt hij maandelijks bij het De partement van Binnenlandsche Zaken in de naauw- keurige opgaven, ten einde dezelve, voor zoo veel dienstig en belangrijk geoordeeld wordt, te doen plaatsen in de Bijdragen tot den staat en de verbe- tering van hel Schoolwezen. (Art. 24 der Verord. op de Examens.) Art. 15. De Schoolopzieners zullen zorgen, dat, wanneer hunne Districten door afstand, overlijden of ander- zins vacant worden, alle de Papieren, Stukken en Aanteekeningen, daartoe betrekkelijk (Art. 3 en 6) in behoorlijke orde, aan hunne opvolgers worden overhandigd. Art. 16. Zoo ras eenig Schooldistriet, door afstand, over- lijden of anderzins is vacant geworden, zal, tot san de vervulling der Vacature toe, het opzigt over heeft hij den toegang tot alle Scholen, onder die ` dat District, door een of meer Schooloprieners, Plaatselijke Schoolcommissiën ressorterende; doch | tot dezelfde Commissie van Onderwijs behoorende, zal hij niet bevoegd zijn, om als Schoolopziener ‚worden waargenomen, volgens eene deswegen*, EN SCHOOLORDENING. telkens bij het invallen eener Vacature, door ge- melde Commissie te maken, tijdelijke schikking, onder spprobatie van den Secretaris van Staat voor de Binnenlandsche Zaken, en zal voor de waarne- ming van een zoodanig vacant Schooldistrict het honorarium, aan hetzelve verknocht, door hem of hun, die hetzelve waarnemen, worden genoten. Art. 17. De Nominatie, ter vervulling eener in vervolg van tijd openvallende Schoolopzienersplaats, (Art. 10 der Wet) zal door de respective Commissiën van Onderwijs, staande hare eerste gewone Verga- dering na het invallen der Vacature, moeten ge- formeerd en bij het Departementaal- of Landschaps- Bestuur ingeleverd worden, of, in geval gewigtige redenen zulks verhinderen, daarvan met opgave dier redenen, staande dezelfde Vergadering, aan het gemeld Bestuur kennis gegeven worden. Art. 18. De gewone Vergaderingen der Commissiën van Onderwijs zullen gehouden worden in de respective Residentieplaatsen der Departementale Besturen, ten minsten driemaal des jaars, in de week na Paasschen en in de tweede volle week der maanden Julij en October, op zoodanige dagen en uren, als de Leden onderling zullen goedvinden, mits daar van doende behoorlijke advertentie in de Bataaf- sche Staats-Courant. In het Departement Holland zullen de Vergade- ringen gehouden worden, voor het Noordelijk ge- deelte, te Haarlem, en, voor het Zuidelijk gedeelte, te Rotterdam, of op zoodanige andere plaatsen, als het Departementaal Bestuur zal goedvinden. Art. 19. De bwitengewone Vergaderingen zullen gehouden worden : 1°. Wanneer dezelve voor het afnemen van een of meer examens worden gevorderd, en alsdan op zoodanigen voet, als, ingevolge Artikel 27 der Verordeningen op de Examens, in de Huishoude- lijke Schoolreglementen zal worden bepaald, 2°. Op expresse bijeenroeping, het zij van den Secretaris van Staat voor de Binnenlandsche Zaken, het zij van het Departementaal Bestuur, welk ieder alsdan voor zich zelven in de kosten op eene re- delijke wijze zal voorzien. 3°. Wanneer de Leden onderling zulk eene bui- tengewone zamenkomst noodig of raadzaam oordee- len, mits alsdan op hunne bijzondere kosten. Art. 20. Alle de Leden der Commissiën van Onderwijs zijn verpligt deze Vergaderingen (Art. 18 en 19) bij te wonen, en kunnen zich daarvan om geene andere redenen verschonen, dan die door de vol- strekte noodzakelijkheid worden gewettigd. Art. 21. De Leden der Vergadering nemen bij tourbeurten den post van Voorzitter en Secretaris waar, des echter dat deze ook aan één hunner voor langeren tijd kan worden opgedragen, mits zulks geschiede met deszelfs volkomen bewilliging. Art. 22. In geval eene Commissie mogt verlangen eenen vasten Secretaris buiten hare Leden, zal zij daar van de voordragt doen aan het Departementaal Bestuur, en dezelve zijne aanstelling van den Raad- | 1. Вовк. ш. Ter. тп. Dee, 899 pensionaris ontvangen, zallende echter, uit dezen hoofde, geene verhooging mogen gevorderd wor- den van de globale som; aan elke Commissie toegelegd. Art, 23. De gewone en buitengewone Vergaderingen zul- len niet eerder scheiden, dan па dat alle de bezig- heden, aan degelve opgedragen, en welke afdoening vorderen, behoorlijk zijn ten einde geloopen. Art. 24, Elk der Leden van de Commissiën van Onder- wijs brengt op iedere gewone Vergadering ter tafel van deselve eene schriftelijke opgave, 1°. Van de Scholen, welke hij sedert de laatst- voorgaande Vergadering bezocht heeft (Art. 5), met vermelding van den tijd op welken, en verslag van zijn bevind en waarnemingen omtrent derzelver gesteldheid in allerlei opzigten. (Art. 6 en 7.) 2. Van de gelegenheden, door hem aan Onder- wijzers verleend, ten einde hen te onderhouden over hunnen post. (Art. 4) 3°. Van het examineren van Schoolonderwijzers van den laagsten Rang en andere Onderwijzers (Art. 2 en 4 der Verordeningen) als mede van Schoolonderwijzers van hoogere Rangen, door zoo- danige Plaatselijke Schoolcommissie, als daartoe bij Art. 3 van het Reglement geregtigd is, alles met vermelding van zoodanige bijzonderheden, als van belang mogen geacht worden. 4°. Van de veranderingen en bijzonderheden, welke binnen zijn District, ten aanzien van eenige School of Onderwijzersplaats, sedert de laatste Ver- gadering, hebben stand gegrepen: inzonderheid: Het openvallen van Onderwijzersplaatsen, en het afgeven van Acten van Speciale Beroeping, Aan- stelling of Admissie aan Onderwijzers van allerlei soort of rang, beide met vermelding van belang- rijke bijzonderheden, daartoe betrekkelijk. De aanstelling van Plaatselijk Toevoorzigt op kleiner Plaatsen (Art. 9 van het Regl) en veran- deringen, in Plaatselijke Schooloommissiën, (Art. 10 van het Reglement) voorgevallen. Het nieuw oprigten eener Lagere of ook Indus- trie-School, en het nieuw vestigen van eenigen Huisonderwijzer. Het opmaken van bijzondere Schoolorden, (Art. 21 van het Regl) de invoering van Leer- en Lees- boeken, buiten de algemeene boekenlijst, op de Bijzondere Scholen van de beide Klassen (Art. 24 van het Regl.) De maatregelen ter verbetering en regeling der inkomsten van onderwijzers, (Art. 9, alsmede Art, 30 No. 1 van het Regl) De voorzieningen in het onafgebroken School- houden еп Schoolgaan (Art, 9, alsmede Art. 30 No. 2 van het Regl) en derzelver hindernissen. De aanmoedigingen of wel tegenkanting, den Schoolonderwijzeren te beurt gevallen. Gehouden Schoolexamina. En dit een en ander onder naauwkeurige aan- wijzing van alles, wat men, buiten hetgeen reeds in de maandelijksche berigten (Art. 14) vervat was, verlangen zou, dat in de meergemelde Bijdragen enz. wierde geplaatst. Art. 25. Uit deze zijne schriftelijke Opgaven (Art. 24) en 840 verdere bijzondere asnteekeningen (Art. 3 en 6) alsmede uit de schriftelijke Opgaven der Plaatselijke Schoolcommissiën, waarvan nader in het volgende Artikel, maakt elk Schoolopzieuer jaarlijks en wel voor de gewone Vergadering na Paasschen op een Algemeen Verslag van den staat van geheel het Lager Schoolwezen en Onderwijs binnen zijn District, met bijvoeging van de redenen, welke hem verhin- derd mogen hebben deze of gene Scholen gedu- rende het vorig jaar niet of niet meer dan eenmaal te bezoeken, alsmede van zoodanige voorstellen, als hij vermeenen mogt, dat ter bevordering van den welstand van het Lager Schoolwezen en On- derwijs verdienen in deliberatie gebragt te worden. Dit Algemeen Verslag levert hij, benevens de ge- wone schriftelijke Opgave over de laatste maanden, in, ter Vergadering na Paasschen. (Art. 18.) Art. 26. Ten einde de Schoolopzieners in staat zijn hun Jaarlijksch Verslag, in het vorig Artikel vermeld, ten volledigsten optemaken, zullen de Plaatselijke Schoolcommissiën of wel derzelver onderscheiden Leden, ten aanzien van de Scholen en het Onder- wijs, onder haar ressort of toezigt staande of ge- steld (Art. 10 en 11 van het Regl. als mede Art. 13 van hetzelve) jaarlijks, uiterlijk vóór het einde der maand Februar, vervaardigen dergelijke schrif- telijke Opgave, als van de Schoolopzieners volgens Art. 24 gevorderd wordt, bevattende voorts alles wat tot het Lager Schoolwezen en Onderwijs bin- nen hare Stad of Plaats verder mogt betrekking hebben, ten einde dezelve binnen deze maand ter tafel harer Vergadering te brengen, en vervolgens te worden gesteld in handen van den Schoolop- ziener ter fine voornoemd. Art. 27, Uit deze gezamenlijke jaarlijksche Verslagen van de onderscheiden Leden der respective Commissiën (Art. 25) wordt door elk derzelve geformeerd een algemeen, doch beknopt Overzigt van den staat van geheel het Lager Schoolwezen en Onderwijs, binnen haar Departement of ressort, en daarvan twee afschriften vervaardigd. Art. 28. 