VADERLANDSCHE LETTER OEFENINGEN
GNATuo bezat weinig voordeelen van Perfoonsbevalligheid of Zielsbekwaamheden , was over den middaglyn des leevens, en hadt, door de ongeregeldheid van zyn gedrag , in het nas jaagen van vermaak, zyne Middelen uitgeput, en zyne Geftelte- pis verzwakt. Doch alle deeze gebreken werden meer dan opgewoogen door zyne volkomene kennisfe ven het Vrouwiyk hart, en het bezit van alle die oppervlakkige begaafdheden , die men met den naam van Wereldkennis vereert, AimWELL. die met zyne beginzelen bedroogen uitkwam , hadt altoos begreepen , dat zyne Liefdedrifc voor Sura geheel voorwaardelyk was , en dat hy zyn hart van haar zou kunnen aftrekken, op het oogenblik wanneer hy wanhoopte haar Char raâer te vormen , zo dat zyn oordeel het kon goedkeuren. — Maar hy ontdekte niet, dat hy een Medediager: hadt in haate genegenheden , of zyne fyn uitgeplooze Theorie bezweek voor de kragt der Naruure , en hy gevoelde al het geweld van eene enwederftaanbaare Liefdedrifc. In fpyt van zyn edelaartigen boat . - BROCH A vi Je: a lukken de toeftemming der Ouderen te verwerven, vondt hy baorve oer Da Variant. $29 moed, vernederde by zich, om met zyn Mededinger op gelykez toet te komen, en dewyl de Minnaat en de Vermaaner met geen voordeel konden vereenigd blyven , ftemde hy, fchoon niet zonder wederzin, en zugteńde toe, om aan de vùurige aan- doeningen des Mionaars de edelmoedige gevoelens. van cem Raadgeever op te offeren. . Veelligt zou men verwagten, dat de overwinning zich nu aan ‚zyne zyde zou verklaaren. Jeugd, vernuft , manlyke fchoog- yne Zy heid, perfoonlyke bevalligheden, gepaard met ruime Middelen, ` Stonden tegen over iemand, die, in ’t afneemen zyner jaaren , bykans alle deeze aanpryzingen derfde,. Maar GNATHo’s gebreken werden ruim en ryklyk geboet ; door- leerd in de fchool der minneftreeken , wist hy hoe bet onbe- waakteshart op de zwakfte plaats te naderen. Hy betuigde zyne volle overgegeevenheid aan de bekoorlykheden zyaer Zielsvoog- desfe, met zulke uitgezogte woorden en keur van raal, als haare Verbeelding geheel innam, het oor en teffens haaren trots (treele de. Hy wist die Daaren van Loftuiting, welke de zedige Lof- fpraak van den jongen AIMWELL maar even getokkeld hadt, zo te roeren , dat ze een allerverrukkendst geluid gaven ;* hy haalde die Zielsbekwaamheden , welke de eerlyke eenvoudigheid Zeng Medevryers flegts aangemerkt hadt, als eerst uit{pruiteude , en ter verdere gankweeking aangepreezen , op, als reeds ten vol- Ten ryp. _ In ’t kort, cNarHo deedt zyne beloften van Liefde en eeuwi: ge Aanbidding , in zodanige bewoordingen van verrukte geest- drift , als hy begreep dat Vrouwlyke trotsheid verwagtte , fchoona hy nimmer bedugt was om zyne Gevoelens te raadpleegen , en hoe veel zeng betuigingen verdienden; terwyl AIMWELL , die, met de daad meer gevoelde, dan de kragt van fpreekwyzen kon uitdrukken, ftamelde , wanneer hy poogde zyne Drift met woor- den te uiten, en alleen de opregtheid zyner verkleefdheid aan het geliefde Voorwerp, door afgebrooke beloften en zugten, kon te verltaan geeven. De voorkeus , welke FATIMA toekende aan den listigen Knaap s was welhaast ten vollen zigtbaar; en de edelmoedige Minnaar, dasr hy ongelukkig flaagde , wilde geen getuigen weezen van de zegepraal zyns Mededingers. „Hy vertrok daarom uit zyn Vaderland , om, in de verftrooijng van het Krygsleeven, (tec plaartze waar de Menschlyke Natuur Greedr om het herkrygen van haare wettige Regteu,) eene hooplooze Liefdedrift , welke hy dagt nooit te zullen kunnen te onderbrengen, te verdooven. GNATHo, dus meester gelaaten in het ftrydperk der Liefde, liet geen tyd verlooren gaan, om het loon zyner overwinninge te verwerven: en dewyl het, de zaaken befchouwd zynde, gelyk ze gefchaspen (tonden, zeer twyfelagtig was, of het hem zou ge- het gz faoEvs ovin DE VLEIERY, het niet moeilyk FATIMA over te haalen, om haare coeftemming te geeven tot het wegloopen uit het Oudertyk buts, De gelukkige morgen was bepaald, op welken, vóór dar de Zon de daken der huizun in Berkeley’s-fquare befcheen, FATIMA de dwinglandy haorer Ouderen zou ontvlieden , in de verlangende armen van den verrukten Minnaar, de dus lang niets meer ge- dean hadt dan liefdeverklaaringen „ zonder rechcftreekfchen aam- zoek ui re boezemen. Ja het uut was befteind, het kwam, en vondt de verwagtende jonge Juffróuw reeds gekleed tot den af. gefprooken tocht ;: vof verlangen reikhalzende na het beraamde teken , en zich, op elk geritzel van den wind, verbeeldende ber tydtuig te hooren, Maar zy lnisterde te vergeefsch. Geen geraas van de wielen des rydtuigs, geen teken! —- Alle bogenblikken keek zy op haar Horlogie, en zag den wyzer over het beftemde uur gaan. Zy twyfelde of dit haar niet bedroog : Ze gluurde uit het venfter, en niets, °t welk na GNATHO geleek, naderde ; zy raadpleegde haar Uurwerk andermaal; vergeleek het met den aanbreekenden morgen; en zag weder ten venfter uit 5 in eene gansch moeilyk vatlende verwarring van gedagten, poogde zy haare hoop leevendig te houden, tot dat de volle dageraad haar aanmaande te bedde te gaan, met angstvallige gedagten over de wreede te leurftelling. * Met één woord, crATHO hadt dem don te vooren een jonge Juffrouw van veel meer middelen (by welke hy den Min“ maar ten zelfden tyde gepeeld, en die, meer Coquettery be- zittende, hem langer in reotel gehouden hadt) bewogen, om iet hem na Gretna Grien te gaan, en de Postchais, reeds ge- huurd om FATMA weg te voeren , diende hem op de voordees tiger, en daarom meest verkiesbaare, heentocht met de losfe FLR FILLA. Fatma , dit vermeenrende, was geheel razdloos; het herdenken aan den jongen AIMWELL, wiens opregtheid en deugden zy ver- findad hade, vermeerderde haare ongelegenheid op het maaken der vergelyking, het leedt lang, eer haar geest eenige maate van bedaardheid bekwam; doch de bedaarde helderheid def Ziele keerde nooit weder. Befchaamd over haare eigene dwaasbéid en afkeerig van de Wereld, is zy in een andere Landfireék gaan woonen, om, in eenzaamheid, haar Menfchenhaat te koes- teren’, en de verraadlykhcid te vervloeken van eene Sexe, by welke zy Deugd , Opregtheid en de belangloosfte Liefde zou hebben aangetroffen , hadt ydele trots haar vordeel niet ver- blind , en aangezet om het voorgefteld geluk van de hand rè wyzen. - Jeugdige Schoonheden! luistert na de ftem eens Raadgeevers en Vriends, die voor eene al te zuiver eene Liefdedrift gevoelt, om niet bezorgd te weezen voor het welzyn van alle. - Luistert Schoonen ! na een vriendlyke Les: Offert aan geed E niers. PROEVE OVER DE VLPIERY. ei hietsbeduidenden Hoogmoed het Geluk uws Leevens op: hoort niet na de overgedreevene taal der Aanbidderen. Zuivere Ges negenheid is zedig, én even als Waarheid eenvoudig, en uit zich zelve te beminnelyk, in °t oog der onbedorvene Natuure, om de bedriegeryen der kunst te behoeven. — Vliedt, overs zulks, de zodanigen, die u eerbieden als Godinnen en Engel- innen: want wy gelooven niet dat gy Godinnen of Engelinnen zyt, en wenfchen zulks in geenen deele. ’t Is niet het fchitterend Vernuft, altoos overboodig in uwen lof ; ’t is niet de ftreelende tong, vaardig om u de aanbiddendite betuiginger ge doen; maar de afgeperfte zugt , de ontglippeude traan, die de kunstloosheid van het opregte Hart aanduidt. Maar vrugtloos klinkt de waarfchuwende ftem des vriendIy= ken Raadgeevers, indien Ouderlyke zwakheid der Trotsheid bot viert, door het kinderlyk Hart te bederven, met den vroeg gegeeven lof van verwelkende bekoorlykheden ; en de zaaden van verderf te koesteren, door alle aandagt te vestigen op den © tooi uwer Perfoonen : want dan zal het beminnelykst en bess. geleibaarst gedeelte der Schepping, onvermydelyk, ‘t flachtoffer worden van Vleiery jn haare Jeugd, en die jaaren , welke an- derzins bekroond zouden worden met Huislyk Geluk ,- door- brengen in geen hulp toebrengende traanen , en niets baatend berouw. _ HET TOILET, (Een Stukje voor de Fuferfehap.) ene Oplettendheid op de Kleeding, bovenal by de fchoond E Sexe, wanneer dezelve niet vergezeld gaat met te veel Tyd“ verlies of het opofferen der Eenvoutigheid, is niet alleen goed te keuren 5; maar pryslyk : want eene zorgvuldigheid voor het Nette (ik meen geen Kieskeurigheid) bewaart dat air van Kies- heid, zonder ’t welke de drift, door de uitmunténdfte bekoor Iykheden verwekt, welhaast in wanfimaak en wederzin zaf verkeeren. E l | In de daad de Lichaams-bevalligheden , zo wel als die deg Ziele, moeten gerekend worden onder de keur van de Zegeuine gen des Hemels ; en fchoon het ons geenzins voegt trots te weezen op eene meerderheid, °t zy weezeniyke of ingebeelde , behoort geen deezer zegeningen verwaarloosd te worden ; en mits men niet t€ veel te koste legge aan overtolligen opfchik , is het een ftuk van Pligt, die beide op het voordeeligst te ver- toonen, ‘en niette dulden dat deeze begaafdheden op geen woes ker gefteld worden. | Noch Lichatmsbevallig-. noch Zielsbekwaamheden behooren | , dE ` overe kat , ker TOILET: overdekt ge worden door het vernis der Kunst; maar beide vr gehouden van de fmene der agtloosheid ; en opgerooid met zulke cieraaden als meest zamenftemmet met de oorfprongiyk aangeboorene hoedanigheden. Gy, beminnenswaardige MARrA! Kind der Eenvondigheid! gy kent de waarheid déezer Grondregelen; en uwe handelwyze geeft de beste verklaaring aan myn gezégdé, _ Aan Maria’s Toilet is geen Poeder voor het Hair; geen Wa. tertje om het Vel te wasfchen, geen Blänketzel voor de Wangen, geen Penceel tot de Wenkbrauwen: met één woord, geen van de ontelbaâre middelen, waar mede het verdwaasde gedeelte der Sexe waant haare Bekoorlykheden te vermeerderen , door de Natuur te vermommen. Men moet, nogthans, erkennen, dat, daaf maria eene Juf- frouw is van een fynen fmaak , en een gezond verftand, veel lofs verdient wegens het verwerpen van Kunstgreepen , die een kortffondige en niets beduidende waas van fchoonheid koopen ten koste van vroege rimpels en ontydigen ouderdom. Natnut heeft reeds volkomen gedaan , wat de poogingen der Kunst zwak zouden naarvolgen. Maar zy, voor welke de Natuur minder edaan heeft, ftellen alleen haare gebreken meer in den dag, als mede haare eigene bewuitheid van dit mangel , door de toevtugt te neemen tot niets beduidende Kunst: Aanfchouw de fchoone MARIA, van haar Toilet opftaande. en zeg my, in welke der denkbeeldige Schoonheden van den keu- rigften Schilder gy meer aantrekkende bevalligheden ontdekte. Door de onvermomde doorfchynendheid van haar bekoor- Iyk gelaad, fpeelt de werking van eene Ziel , die het fchande zou weezen door eenige Kunst aan het bewonderend oog te onttrekken: overeenkomftig met de algemeene kunstloosheid en Arcadifche Eenvaudigheid van haar geheele Perfoon , bangs haar donker kastanje verwig hair met kleine ongekunftelde Frot len om haar voorhoofd., en golft in zagte krullen ongeregeld over haare fchouders. , In * kort, ber geheele voorkomen van maria heeft zo veet van het air der kunstlooze Natuur, als de tegenwoordig heer- fchende fmaak voor overftalligen Optooi, met mogelykheid , kaa toelaaten, zonder gevaar te loopen van, als zonderling gemakt, gewraakt te worden. r GEDENK -STUK TER VEREEUWIGINGe ik wil de onfterflykheid zich wyder. De Held beoogt het door zyn ftryden , + _ De Dichter door zyn weidfchen toon: Wie zal iets op de wegen zeggen? Dus, zag men de eerfte Steen hier leggen, Door Fopke Lolkes, Lubberts Zoon. PANDERS. ~ MENGELWERK, YOT FRAAYE LETTEREN, KORSTEN, ER WEETENSCHAPPEN 3 BETREKKELYK,. VERHANDELING OVER DE SCHADELYKHEID VAN HET VRRAGCTEN VAN GOEDEN RAAD, EN HET VER- SMADEN VAN WELMEENENDE VERMANINGEN , UIT LEERZAME VOO4BRELDEN AANGEWEZEN: (Vervolg en Slot van bladz. 458.) O's befpiegelden wy eenige Lotgevallen ; welke Gods oude Volk, het geflagt van Lech, in de al- jervroegtte tyden, na dat zy maar pas wonderdadig “uit het Slavenhuis van Egypten waren uitgevoerd, getrofs fen hadden; — Treurige Lotgevallen, welke dat muit- zugtig dat ondankbaar Volk (ach, dat alle Natiën , en inzonderheid wy, die als Israël aan veele muiteryen tegen den Heer ons fchuldig. hebben gemaakt, zich hier aan {pies gelden!) Lotgevallen, zeg ik, welke zich dat geftadig morrend Volk moedwillig op den hals haalde. — Dan wy zagen toen tevens , dar al het kwaad, °t geen het zelve tot dien tyd was overgekomen’, zyn grond had in eigen {chuld , in het veragten van den besten , den heilzaam- ften, raad, het verfmaden van de welmeenendfte Verma- ningen. —=— Om van deze waarheid nog nader en klaarder overreed te worden , hadden wy in het Slot onzer lagtfte Verhandeling beloofd , onze aandagt nog een weinig ftil te houden, by drie voorname byzondere heden. dier Lotgevallen , welke dat Volk inzonderheid getroffen hebben, zints God hun een Koning fchonk in zyuen toorn. — Lotgevallen gewis, waarin deze trouw- looze Natie vooral ondervonden heeft, welke treurense waardige gevolgen een veragten van den besten raad, natuurlyk, na zich fleept, welke treurige gevolgen hun verkeerd , en uitzinnig, beftaan met de daad gehad heeft. — Men ga hier omtrent eens na, hoe zy van God daarover menigmalen, en wel op de zigtbaarfte wye ze, bezogt zyn geworden , vooräl in die onderfcheiden tydperken, waarin wy ze nu meenen te befchouwen. — MENG. IJJI. NO. 15e Vv Het gp en — We Bebe 634 VERHANDELING Het Volk van Jsraël had onder verfchillende Koninges ; na dat ze den fpringäder des Levens hadden verlaten, ‘hunne uitfporige neigingen betreurende, geen gehoor meer gegeven ‘aan de (em der Vermaningen, — Na dat ze onder de heerfchappy van eenen aardfchen Monarch zich eigen- willig begeven hadden —— na dat God, deszelfs verkeerde neigingen inwilligende , hun eenen Koning fchonk —— na dit alles had [Israël] zeer veele en onderfcheiden Gen, rize wederwaardigheden moeten doorworflelen; van alle weike by het zelve alleen de fchuld moet gezogt wor- den, —=- Dan, hunne ongerechtigheden vermenigvuldig. den nog van dag tot dag, en hunne boosheden beklom- ' men den hoogften top, in zo ver, dat zy menigvuldige malen "e Hemels wraak ten hoogften tergden, om de lang gedreigde (rat, zonder uitftel, over hen uit te ftorten. — —_ Te vergeefsch waren zy menigvuldise maten ver- maand. — Te vergeefsch door de Godsgezanten ge- waarfchouwd, en gedreigd, zo zy zich niet beterden , met eenen gewisfen ondergang. Dan de langmoedige God , oneindig ryk in barmhar- tigheden , had zyne gedreigde (raf, van tyd tot tyd, uitgefteld, en wilde zyn taai geduld zo ver rekken, tot de mate der ongerechtigheden geheel vol was, om te be- proeven of zy zich nog indelyk bekeeren , en voor Hem wilden nederbukken. g Israël, een hardnekkig Volk, bleef volharden in het kwaad, en vermeerderde zelfs zyne boosheden nog geweldig veel. Van den Koning tot den geringften Onderdaan, had elk zynen weg bedorven. —= Zommige der Vorften waren zelf de eerfte voorgangers im het kwaad; zy offerden den Afgoden, en deeden gansch Jsraël afdwalen van den waren od, den God hunner Va- deren — dien God , welke hen zo veelmalen wonder- dadig gered had, en die hen inzonderheid (het geen zy nooit konden vergeten) door zulke verbazende tekenen er wonderen uit het Slavenhuis van Egypten had uitgevoerd „ en in het gezegendst Land , een Land vloeïjende van melken honig, in het Land van Canaan , had ingeleid. Dan gelyk eene getergde en langverwyide wraak des te gewisfer en met verdubbeld geweld treft, wanneer ze, na lang verwyl, eindelyk vergolden word; zo geveelde ook Israël al het gewigt van ’s Heeren toorn ‚toen zyne langmoee digheid efadelyk een einde nam. De Almagtige kan Israëts boosheden niet langer verdragen. Zy worden een flank in zynen neuze., ==- ,, Want de Kinderen van Jakob hadde E aa Eë: w OVER HET VERAGTEN VAN GOEDEN RAAD. 635 z, grootelyks gezondigd tegen den Heere hunnen God, die ə, hen uit Egyptenland uitgebragt hadde van onder de hand van Farao, des Konings van Egypten; en hadden andere Goden gediend; zy hadden gewandeld in de Inzettingen ` der Heidenen, die de Heere voor °t aangezigte van Israël verdreven hadde. —— Zy hadden hoogten gebouwd in alle hunne Steden; Standbeelden en Bosfchèn opgerigt, op allen hoogen heuvel, en onder allen groenen boom 3 en op alle hoogten hadden zy gerookt, gelyk de Heide- an hen a die de Heere van hun gangezigte hadde wegge- A voerd; en zy hadden kwade dingen gedaan, daar de Hee- re gezegd hadde, gy zult deze zake niet doen: zo bad, den zy den Heere tot toorn verwekt met Drekgoden te dienen,” mm on Tegen dit alles had de Heere door den ve dienst der Profeten en Zienders laten getuigen; zeggen- an de: Dekeert u van uwe booze wegen, houdt myne ges an boden en inzettingen naar alle de Wetten, welke ik uwe an Vaderen geboden hebbe.” — Dan alles is te vergeefsch , zy verharden integendeel , gelyk hunne Vaders , den nekke — verwerpen Zyne inzettingen, Zyne getuigenisfen, en wan- delen de Ydelheid na. ===- „ ‘fot één toe verlaten zy alle an de geboden des Meeren hunnes Gods ; maken gegoten wn beelden; buigen aich voor ’t heir des Hemels, en dienen „ den Baal. Hunne Zoonen offeren zy aan ’t' vuur, en ple- an gen grouweken die de heilige Israël niet verdragen kan.” a Kon. XVII. Zie daar nu de mate der ongeregtigheden vol , van een Volk, zo beweldadigd als Israël, — Zie daar nu de mate hunner ongeregtigheden vol tot everlopens toe. _ Toen is de Heere opgeftaan , om ze van voor zyn aangezichte weg te werpen, om Israël uit zynen mond uit te fpuwen, en aan de gedugttte, de hang verdiende, ftraf ` over te geven. — Een bevel tot wraak gaat uit, — Sate manefer , Koning van Asfirien, trekt op tegen Israël; over- weldigt de fterke Steden — neemt het geheele Land in, overmeestert de ganfche Natie , welke hy,gevanglyk weg- voert naar zyn Land, en vervult het Land van Israël met- Asfiriërs, welke alle de fterke Steden en het ganfche Land. bewonen. Daar gaat nu Israël gebukt onder het Juk van flaverny, dat ze weleer van den halze fchoven, na dat ze den zwaar drukkenden last van flaaffche dienstbaarheid zo: veele jaren in Egypten gevoeld hadden, en waarvan gy nu reeds eenige Euwen geleden, door de magtige Hand des Allerhoogften, verlost waren, — Dan, deze Weldaden hadden zy fchandelyk vergen, baldadig feronagtzaamd , dÉ v 2 en LH h D i 636 VERSANDELING en met de fnoodfte ondankbaarheid beantwoord. md Vergeten hadden zy wel niet kunnen doen; want de Heere hun Verlosfer had het hen door zyne Gezanten „ by elke gelegenheid, op de allernadrukkelykfte wyze „ onder bedreiging der gedugtíte ftraffen, laten onder ’t oog brengen: maar dit Volk had zynen Weldoener vergeten, dat is verona md, verfmaad, het harte verbard, ea de ooren geltopt tegen alle vermaningen, en de welmee- nendíte raadgevingen aan, Dan Gods Langmoedigheid is ten einde! Zie daar, Salmanefer heeft het geheele Land onder zyn geweld. — De Koning met alle zyne Onderdanen worden gevange- lyk weggevoerd — weggevoerd uit het Land hunner Va- eren. — Het Koningryk word verdelgd, en Asfíiniürs bewonen nu het zelve! — De tien Stammen van Israc\ worden gevangelyk heên gevoerd; en deszelfs Ryk neemt een einde! — Welk eene gedugte — welk eene allerge= dugtíte, (raf — dit rampzalig Volk overgekomen! — Eene uitroejing van hun gansch. Ryk ! — Ontroerende omftandigheden ! — Nu ftort al °t Volk eensklaps in alle die rampen , hun zo lang gedreigd, zo lang te voren voorfpeld , — met byvoeging van de getrouwfte verma- ningen. Zy wilden luisteren , en, door een betamelyk gedrag, dezelve nog voorkomen; — maar hoe trouwhar- tig gewaarfchouwd, gebeden, geraden, vermaand, op de ernftigfte wyze gefmeekt, om van hunne Afgodery , om van dienst der valfche Goden, te rug te keeren, en zich te wenden tot den waren God — dan alles te ver geefsch. == Maar nu beproeven zy ook de (offe, nu gevoelen zy al het gewigt van Gods Toorn — die het gevolg is van eenen heilzamen raad te veragten — die et rampzalig gevolg is van niet te luisteren naar de ftem - des Vermaners — naar de ftem van God zelven. fig , maken. — Dan, helaas , verre van daar! — In plaats van zich beter aan te ftellen, dan hunne verdreven, dan hunne weggevoerde Broederen — in plaats van zich te houden aan hunnen God, maken zy ’t nog veel erger — zy verlaten hunnen grooten Weldoener , hunnen Koning, hunnen Verlosfer , en vervallen tot de fchandelykfte AE godery. — De meeste hunner Koningen pleegen grouwelen , welke de Almagtige , te rein van oogen, niet verdragen kan. — En zo als de Koning is, zyn zyne Onderdanen -= kwade voorbeelden, en vooräl van de Hoofden des Volks, worden dra nagevolgd. — Allen te zamen vervallen zy tot allerlei fnoode Afgodery. — Zy vergieten onfchuldig bloed, dat tot God in den Hemel fchreeuwt, dat om wraak roept tot den Allerhoegften, — Zy vervolgen de Godsge= ganten en dooden de Profeten, — Zo veele grouwelen plegen Zy — tot eindelyk de mate vol is. — Al lang had God Juda haten aanzeggen: — Ziet de dagen komen, dat al wat in uwen huize is, en wat uwe Vaders tot dezen tyd opgeleid hebben, naar Babel zal weggevoerd worden , daar zal niets overblyven. Zo (prak de Heere, 2 Kon. XX: 17. Nu eindelyk moet de Voorzegging vervuld worden, des Heeren Langmoedigheid is ten einde, en de mate der on- geregtigheden des Volks vol, — Babels Koning verzamelt zyne benden om tegen Jerufalem op te trekken. — Beeft nu Juda en Benjamin! Een duistere nagt van rampen Haat voor de deur. —— De Oorlogskreet gaat op, en verfpreid zich weldra door al het Joodíche Land, == Gansch Juda word benauwd, en naar mate het onweêr nadert, vermeere deren de angften en benauwdheden. — Eene magtige heir- bende zet den voet op Juda's bodem, — fchrik en vrees gaat voor uit, — moord, brand en verwoesting verzeHen overal den baldadigen Krygsman. — Rook en vuurvlammen gaan op door het ganfche Land. — Waar de Babitoniër ver- fchynt, bukken zich de voornaamfte Sterkten weldra voor zyn geweld, — De zegepralende vyand trekt voort, waar hy komt overwint hy. — Eindetyk nader: hy Jerufalem! — Dat Jerufalem, waar de God des Hemels alleen regt gediend Vv 3 kan anjer” 638 , VERHANDELING _. kan worden. — Dat Jerufalem, °t welk boogde op ’s Hee- ren Tempel; dat pragtig Gods-Paleis, door den wysften der Koningen aan den dienst van den eenen waren God ge- wyd! — Dat Jerufalem , waar aan de Natuur zich had uitgeput, om íchatten en kostbaarheden voor het praguúg Tempelgebouw op te leveren ! Dat- Jerufalem word om- ringd, benauwd — van alle kanten berend, en eindelyk ine genomen — ten prooije der vlammen, ten prooije der vere woesting , overgegeven! — Dat Jerufalem , alwaar dat prag» tig Godshuis geftigt was, ‘word niet (legts overmeesterd, door een Afgodisch Voik , — niet flegts ontheiligd; — dan men vliegt, in dolle woede, regt op den Tempel aan; en, Ô grouwel! dat pragtig gevaarte word aan de woede der alverteerende vlammen opgeofterd. — Men plundert, men rooft, en eerlang ligt al die pragt — alle die Heer- lykheid , van dit allerpragtigst Godsgeltigt in de asfche — alle zyne kostelykheid, al zyne Luister, is verdwenen, en veranderd in eenen veragtelyken puinhoop. — De Tempel word met alle zyne heerlykheid, met alle zyne fchatten; — Jerufalem met alle zyne pragtige Gebouwen, tot den grond toe afgebrand — ten eenemagl verdelgd! Moord — rand — en plundering, ô deerlyk fchouwfpel! verwoes- ten alles. — Te vergeefsch verbergt men zich in de ver- borgenfte fchuilhoeken. — Te vergeefsch zoekt men zyn heil in de vlugt! —— De donkere nagt, in welken dit ge, beurt, geeft geene verberginge voor den vertwyfelden Vlugteling — de vlammen ontdekken de verholenfte hut, plaatzen! — De Koning meent het gevaar ontkomen te zyn — dan by worin zyn vlugt agterhaald ; — moet ten tweede male, dog nu voor het laatst, dit ysfelyk fchouw- fpel aanfchouwen. De Vorst word wreedaartig de ongen uitgegraven, en voor altoos van ’t gezigt beroofd! — Eene ysfelyke moord word er aangeregt. — Zy , die kloekmoedig alle gevaren getart , alle anheilen eener langduurige bele- gering hadden doorgeworfteld … die door de woede van den honger of de: pest niet waren omgekomen, vielen nu, of door de fcherpte des Zwaards — of in de handen hun- ner wreede Vervolgers. — Een overfchot blyft bewaard, — Zy roepen, in de banden, tot den Heere hunnen God, zy bekeeren zich na het verlaten hunner boosheden — en de Heere, hoort het geroep zynes Volks; zich over het zelve ont- fermende, na dat het zeventig Jaren het Juk der dienst- Haarheid had moeten torfchen. Nufs de tyd vervuld, dat de Kinderen van Jakob zullen wedergebragt worden naar hun eigen , het Land hun, aer Vaderen. — Nu is de: God d, en de Heer, zal zorgen , dat Hem weder een g Godshuis zäl {tigt worden, alwaar Hy zuiver id, en aangebe- Fee kan worden. — Dan meth l mocite, zweet en arbeid, ging dit werk gepaard, en wat was er niet zan vast, èer er weer ecn nieuwe Tempel uit de asch des eerften verrees! — Een Tempel, wel nict zo prag- tig voor het uiterlyk aanzien, als de cerfte, maar noch- thans oneindig veel heerlyker , om dat de Vorst des Lee- vens in denzelven ‘moest verfchynen, en Zyue [emeltche. Wysheid aldaar doen hooren. ie daar, na zeventig Jaren de banden van flaverny irt Babel getorscht te hebben, ziet zich Jakobs Nagcflaet nu weder herfteld m zyne woorige vryheid, in Zeie Voor- regten van Godsdienst en Burgerilaat. — Zie daar, Gods beloften en Voorzeggingen, zo juist vervuld, dat jet geen jota aan ontbreekt, — Nu oefenen de Jaden weer in vryheid hunnen Godsdienst, zo hoog te fchatten voor eke Natie, dog die nimmer hooger gefchat word, dan wanneer men ze mist. — Juda en Benjamin hadden zo lang in Babel gezugt onder den drukkenden last van dienstbaarheid, en hadden de knellendfte boejen van fla- verny moeten torfchen. — Al dien tyd hadden ze ge- ` leefd zonder Tempel, zonder Godshuis, in het midden der Heidenen ; — in het midden van een Afgodisch Volk. — Dan nu zagen zy hunne boejen geflaakt, en hunne; ketens verbroken. — - Zy woonden, weêr binnen de Muuren van Jerufalem; — dat Jerufalem, weêr her- bouwd, waar hun Godshuis wer was opgerigt — waar men weêr den plegtftatigen Godsdienst oefende — den Godsdienst hunner Vaderen, — ô Welk een geluk !— Welk eene vreugde. — Men had nu de flaaffche boejen van den vryen halze afzefchud. — Serubabel was ge- fterkt door de Hand des Almagtigen. — Hy voltosić Wd Ne A met Ca | VERHANDELENO «… > met de Godvreezenden onder Juda en Benjamin, niet zam der geweldige ontrusting der Afgodifche Volken , welke. Israëls Staten bewoonde, hy voltooit de bouwing van Je- rufalem, en het pragtig Tempelgevaarte. Nu was de Toodíche Natie tweemalen uit haar Land gex _ vangelyk heen gevoerd , en had tweemalen de ketenen van. flaaf{che dienstbaarheid op den hals voelen drukken. —— Na had men geleerd, hoe men niet ftrafloos vreemde Go= den dienen, en den waren God verlaten kon, — die zo. vaak getoond had den God van Israël, den Redder uit bes gauwdheden , geweest te zyn. —— Nu zullen de Joden - in ’t vervolg, zich wagten , om Hem andermaal tot toorn te verwekken; vooräl daar ze nu weêr, gered, gebragt zyn in hun eigen Land ,— Stad en Tempel herbouwd zien, en plegtig mogen opgaan om de Altaren weêr te doen, rooken , en hunnen ftatelyken Godsdienst te 'verrigten. Nu zullen zy zich gewis ftaudvastig houden aan de zyde van dien God, van wien alle heil te wagten is. — Nu. zal Juda voortaan den Heere vreezen, en Benjamin uiet. meer afwyken van de geboden zynes Gods; beiden zul- len zy geregtigheid geleerd hebben, en voortaan de groote daden vermelden van Hem, door wiens magtigen Arm ze nu wedr verlost zyn geworden. ~= Zop men, zulk cen gedrag niet billyk verwagten van een zo be- weldadigd Volk ? = Dan verre daar van daan, In, plaats van zich voortąan omzigtig te gedragen, en Zorge vuldig te wagten, om doar zoortgelyke euveldaden hun- nen God niet weêr op nieuw te vertooruen , begaan zy, boosheden, welke de vorige nog overtreffen, —— boose heden, zoortgelyke naait eenige Natie of Volk bedreven heeft; boosheden, welke ook ten gevolge gehad hebben, de gedugtfte Strafgerigten; —— Strafgerigten , — wel- ke nu, ykane agttien Euwen lang, zonder verpozen ge- duurd hebben, en die nog. werkelyk blyven aanhouden; daar men den Jood nog ziet omzwerven over den gai». ichen aardbodem, en verfpreid onder alle Volken; ——.. daar men den Jood nog ziet omdoolen zonder wergg Erf- land, zonder eigen Beftuurders , zonder eigen Wetten, veracht en verfinaad van alle Natiën; —— maar nog als een byzonder Volk bewaard, en van alle Volken onder ‚de Zonne onderfcheiden. —— Dan laar ons voortgaan, en de oorzaken oplporen, waarom deze Natie nu reeds eene, reeks van Euwen zo zigtbaar door de Hand van God is bezogt geworden, Wat - d Le OVER HET WERAGTEN VAN GOEDEN RAAD. 641 Wat mag tog de Joodíche Natie bedreven hebben , dat ge nu zulk eene langduurige ftraf moet lyden? — Heb- ben Juda en Benjamin zich weer vergrepen aan fnoode ` afgodery , welke affchuwelykheden de Heere niet verdras- gen kan? Plegen de Joden nog die zelfde euveldaden hup- per Vaderen , waarom deze weleer ook uit hun Land zyn gedreven geworden, eene harde flaverny hebben moc- ten lyden, en als ballin en omzwerven! -=——= Niets van dit alles ! Nimmer heeft de Natie zich minder (chuldig ge- maakt aan afgodery , dan heden: nimmer zich aan die fnoode bedryven minder vergrepen , dat nu den tyd van by de " twee duizend Jaren! — Wat mag dit Volk dan wel be- dreven hebben, vraagt men billyk, dat het thans zo hard zo zigtbaar en aanhoudend, geftraft word? -— Elke Jood is thans zeer afkeerig van Afgodsdiensų —— ieder houd zich nauw aan den dienst des Gods van Abraham, Ifaac en van Jakob. — De Joden hebben een afgryzen van allen uderen Godsdienst; —= aan deze misdaden heeft de Jood- che Natie zich nu in °t minst niet fchuldig gemaakt, en pogtans was het de Afgodsdieust, om welken hunne Vade- ren naar Asfirie en naar Babel zyn gevankelyk heen ge- voerd geworden. —- Nogtans wierden om deze misda- den Stad en Tempel verwoest, ==» Dan nu is hun no veel ergers wedervaren — Nu is hun Burgerltaat gehee vernietigd; — de Joden zyn uit hun Land gedreven, ver- ftrooid over de geheele Wereld —— De Scepter is nu geheel van Juda geweken — zy hebben genen eigen Wet- gever, welke hen regten kan, —— Welke mogen tog wel de redenen zyn van zulk eene gedugte ftraf? Laat ons den waren grond hier van opfporen. Wy hebben gezien dat de Joden nimmer minder Afgo« dery gepleegd hebben, dan nu, en nooit ‘er afkeeriger van geweest Zyn , dan geduurende al den tyd dat zy verftoa- ten zyn geweest, Dan nauw waren Juda en Benjamin wer in hunnen ouden voorvaderlyken , in den waren , Godsdienst , en hunne oude voorregten , herfteld, — nauw was Jerufa- lem herbouwd, deszelfs Tempel opgerigt, — de Altaren rookten weêr pauw van hunne brandoffers ——= de Vryheid was nauw herfteld, en begon maar nauw voorleden jammce zen te vergeten, of, zie daar, zy veragten ras hunnen Wele doener, en vervallen niet flegts tot vorige boosheden, maar. begaan eindelyk grouwelen , waar voor de Zon zich moest verbergen; de Hemel treurde en, de Hel zich verheugd! =a i v5 e bas VERHANDELING Te vergeefsch had God van tyd tot tyd hun Gezanten ge: zonden ep uit Zynen naam den Jood laten vermanen , ernflig laten waarfchouwen , om van weg te veranderen , om hunne boosheden af te leggen, en zich te bekeeren tot hunnen Verlosfer , die hen uit Babels gevangenis had we- der gebragt in hun deen Land. —— Te vergeefsch had God hun deze uitredding, en die uit het ondragelyk Dienst- hvis van Egypten , -van tyd tot tyd laten herinneren , en met veel ernst onder °t oog brengen. — Dan, in plaats van te willen luisteren , in plaats van het oor te leenen , verharden zy hunne harten. — Verre, wel verre, waren af, van zich te willen vernederen, en tet God te bekeeren 5 zy bleven hardnekkig voortgaan in hunne boosheden , en’ trouwloosheden, — Geweldige bedreigingen konden niet baten, =e Geduete ftraffen hadden op hen gene uitwer- king. —= In voorfpued wierden zy baldadig , en in te- genfpoed verhardden zy hunne harten —— Verftokt van gemoed gingen zy voort van boosheid tot boosheden , en Vermenigvuldigden hunne misdaden zodanig — dat het ge- roep hunner ongeregetigheden klom tot voor den Throon des Almagtigen. — Zy bleven dus in hunne ongeregtighe- den , in hunne boosheden , volharden , verfinaadden de Gods- zanten , en floegen de bedreigende Voorfpellingen der Pro- Kien in den wind. Ja zy deeden hunne’ fnoódheden ten. hoogten top klimmen: want zy floegen ten laatften (ô grou- wel!) geweldadige handen aan de Gezalfden des Heeren , én doodden zyne Profeten, —== Onderwyl had God alles edaan aan Zyn volk wat er aan te doen was, in zo ver, det Hy vragen kon: ;, Is er ook nog iets aan myn volk te an doen , het geen ik aan het zelve niet gedaan hebbe?” Dan alles te vergeefsch: dit volk had ooren, maar hoorde tiet; harten, maar niet om op te merken. — — Inmiddels brak de tyd der vervulling van de Godlyke beloften aan, — Het was voor de deur dat God zyner toezegginge zou ge- denken, in het zenden van Zynen eigen Zoon in de wae- reld; want de Volheid des tyds gekomen zynde , heeft God Zynen Zoon gezonden in het vleesch, geworden uit eene Vrouwe. Deze Godiyke Perzoon verfchynt in het vleesch óp dezen Aardkloot. — Hy verfchynt wel in eene nede- rige geftalte —— zelfs in den laasften, in den veragtelyk- ften, itaat — nederig — veracht naar de Wereld — dan echter met zo veel Luister en Heerlykheid , dat Hemel en Aarde van deze luisterryke verfehyning getuigen. or DN o ` H ` D OVER HET VERAGTEN VAN GOEDEN RAAD. 64% Op dit pas dalen de Hemel - Burgers uit: de hoogte in de vlakke velden van Ephrata neder, en vervullen die flreken met een vrolyk gejuig, met een vrolyk Geboortelied , verkondigende hoe Gods eigen Zoon in ’t vleesch is vere Sthenen. — Nu juichen de Hemel-Burgers, en al ’t aard» yyk juigt met dezelve over deze heuchetyke Llymaar! me Nu mag men billyk verwagten, wanneer deze groote Gee gant , onmiddelyk uit hect hooge Hemelhof tot behoud - ven "tr menschdom afgezonden; wanneer deze Gezant Zyn lest gaat uitvoeren ,' en aan dit Volk den wil van Zynen hoogen Zender bekend maakt «we dan mag men billyk verə wagten , dat Jacobs nakroost niet langer meer zal blyven weigeren, het oor te leenen aan de welmeenende raadgevine gen. —=— Zy zullen nu de oneindige liefde hunnes Makers erkennen; van wien zy za veele doorflaande bewyzen van diefde ontvangen. Die huu Zynen eigen Zoon zend ter hunner behoudenis. me Zy zullen zich nu diep voor Hem verootmoedigen —= den Zoon van hunnen Verlosfer hulde doen, en Hem erkennen voor hunnen Heer en Koning. ‚ Dan wel verre daar van daan! Gods Zoon verfchynt in het vleesch , woofit onder de menfchen.…— woont onder Jakobs Nageflagt — vangt Zyne bediening aan , begint Zynen last uit te voeren, predikende en verkondigende den Joden de Dlymaar des Zaligen Euangelies, mem Hy bied hen de verzoening aan met den Vader, wien zy zo dikwils beledigd , en tot rechtvaardigen toorn verwekt, hadden, — Hy predikt alöm Geloof en Bekeering , beftraft en geeft aan elk den besten raad. — Wandelt het Land door, goeddoende en genezende alle, die mut ongemakken en krankheden bezogt waren —=-— onfchuldig, onnozel, onbe, ` ‘fmet van eenige zonden, zo dat niemand Hem van de minfte misdaad kon overtuigen. —— Hy was de Toevlugt der onnozgelen , de Redder der verdrukten , en de Bee fchermer der blanke ontchuld. — Zulk een volmaakt Perfoon , zo voortreffelvk een Gezant, zal gewis van elk geëerd worden — met liefde ontvangen en gediend. Zyn raad, welke de raad der Wysheid is, zal gewis ingang vinden in aler harten, — Nu zal Juda alle boosheden afleggen , en zich bekeeren tot den God van Jakob. — Dan, wat ziet men gebeuren? — Juist het tegendeel, wat men billyk mogt verwagten. In plaats van Zynen raad; op te volgen , Hem te cerbiedigen , en alle hulde en eer te bewyzen, flopt men de ooren voor Zyne vermaningen, men verhard Zyn harto mm men verfuraad [lem — men ver- `t AA VERHANDELING „verjaagt — men vervolgt Hem! — De Zoon des mem fchen heeft niets waar op Hy het hoofd kan nederleggen ! = en dit is het nog niet al — ware het hier nog maar be gebleven. —— Men vervolgt den waren menfchenvriend — den Weldoener des Volks, die zelfs Zyne vyanden wel- deed ; — men vervolgt Hem zo lang, en rust niet eer, voor Hy in de fnoodfte handen der onrechtvaardigfte Rechters valt. == Nu word Hy op de gruwzaamfte wyze mishan- deld — op de baldadigfte wyze gefinaad , befpot, ep eindelyk (ô grouwel!) veroordeeld om levend aan eene op- geregte paal genageld te worden | mm Hier lyd de vole maaktfte onfchuld de ongeboordfte mishandelingen , de wreedfte folteringen! … Hier ondergaat Gods eigen Zoon — Hy, die Hemel en, Aarde yit Niet deedt voortkomen — hier ondergaat de Vorst des Hemels en der Aarde den (ma, delyken , den veragtelykan, den vervloekten , kruisdood! — (ô grouwel!) waarvan de weerga nooit op aarde gepleegd wierd! mm Dusdanig een Lot treft den besten Menfchen- vriend! = Zulk een loon vergeld men zynen Weldoe« r! Zo handelt men met den Zoon van zynen Schepper — et zyn eigen Formeerder! == Zo mishandelt men God zelven , ——— dien Gód, door wiens Almagtige vingeren de Hemelen zyn uitgebreid, en de Aarde gegrond is. Nooit waren er euveldaden bedreven van dien aart, nooit, ‘was eenig volk. op Aarde tot dat toppuat van afichuwee lykheid geftegen , als de Joodích: Natie in dezen tyd. — „Het waren zulke uwelyke misdaden, dat ‘er de ganfche patuur over in arbeid ging; de Aarde fchudde op hare ondvesten , en de Zon verborg zich agter een rouwe. wviluier. Grouwelen die de gedugtite (raf van den Hemel atriepen 5; zulke Gerigten, -die alle vorige ftraffen des He, mels overtroffen : want nimmer had God den Jood nog: zwaarder gewigt van zynen ontvlamden toorn doen gevoe- len , dan hem nu trettêen zoude. —— En geen wonder. waarlyk, zulks vorderde de aart hunner boasheden, die nooit tot die hoogte geftegen waren, dan toen ze den Zoon van God aan hunne wraaklust hadden opgeofferd. Zes en zestig Jaren waren ’er nu bykans verloopen „ na dat een Engelenfchaar in de Velden van Ephrata de Blymaar aankondigde, dat e Werelds groote Verlosfer was in °t vleesch verfchenen , om eene verzoening te bewer- ken , tusfchen den verdwaalden mensch en zynen Formeer- ‚ der —— en bykans twee en veertig Jaten waren er ver- Streken, na dat even buiten Jerufalem ber ysfelykst fchouw- pe Z OOVER HET OERAGTEN VAN COEDEN RAAD. 64 Fpel was aangeregt, een fchouwfpel als nimmer op den Áardbodem was vertoond! — Toen zag men den krygs- zugtigen Romein het eerst den Vyandelyken voet binnen de grenzen van het Joodsch Gemeenebest zetten, — Dra voert een talryk heit in zynen optogt den doodfíchrik aan ! …— Geweld en verwoesting wierden allerwege aangeregt. — Het was op Jerufalem, de Hoofdftad van het ganfche Ge- meenebest der Joden, gemunt. Die fterke Vesting werd van rondsom ingefloten, van alle kanten bemand; van gewel- dige ftormgevaarten omringd , en gedreigd met eenen onher- ftelbaren ondergang. — Dadelyk namen de Vyandelykheden eenen aanvang, en met deze de grouwzaamfte wreedheden. Dra ziet men het lauw menfchenbloed ftroomen als rivies ren! — Hier vlugt de beängfte Vrouw, om ware het mo- gelyk voor haar en hare tedere zuigeling nog ergens eene veilige fchuilplaats te vinden. -= Daar yveren de Seloten met eene dolle yverzugt, en offeren duizenden flagtoffers aan hunne doldriftigheid op! — Noch goederen , noch beztt- tingen , noch leven „worden "er gefpaard !— De allerheilig(te laatzem worden ftrafloos ontheiligd! — Angst, benauwd- heid ə fchrik en droefheid, werfpreiden zich door alle de Wyken der Stad! =~ Grouwelen en ontmenschtheid namen eencn aanvang == verzeld van muitery , oproer, plundering en moord! — Hongersnood — het Zwaard en de Pest, flee= pen er dagelyks by duizenden weg! — Dan eindelyk, na vyf manden de hardnekkigfte belegering , den razendíten honger, de woede des zwaards, en der verderfelyke pesti- kntie, te hebben doorgeftaan, en zo vele gevaren ge- tart te hebben, breekt die verfchrikkelyke dag aan, waarop ber rampzalig Lot van Jerufalem voor altoos zal beflist wor- den — wanneer Stad en Tefnpel, met al wat nog na deze langduurige belegering is overgebleven , wanneer al wat nog leeft aan de fcherpte des zwaards , en de woede der vlammen , zal opgeofferd worden ! = Wanneer moord en vuur de ysfelykfte , de jammerlykfíte, verwoestingen aanregten „ en de treurigfte voetftappen agterlaten! — Nu heft Jerufa- lem, nu heft ai" Land, eene jammerkreet aan! — Geen wonder , noeit trof het Joodfche Volk zulk een jammer! — Die vrezelyke dag breekt aan! (ô akelig fchouwfpel!) == Overal waar men zich heen wend, vertoont zich de dood in alle zyne akelige omftandigheden; — dadelyke benauwd. heid , angst en vertwyfeling , overmeesteren aller harten ! Van rondsomme is het niet dan fchrik ep beroering, — en nergens doet zich eenige flikkering van hoop tot redding, o 646 VERHANDELING of ontkoming, meer op! — De dood woed in alle Wyken der Stad. — Nu bezwykt de ftoutíie held — al lag doot den honger uitgemergeld tot op het gebeente ! =— Het zwaard ontzinkt den dapperen vuist! = Het teder maederlyk hart verliest alle gevoel, en heeft den razenden honger nog voor een ogenblik zoeken te (tillen met het vleesch van hare eigen vrugt! == welke benauwende — welke alierysíee lykfte omftandigheden! — Eindelyk overweldigen de dap- pere Romeinen de Stads muuren , — dringen door tot aan den Tempel — vlammen en rookdamp verheffen zich tot aan den temel! — wn De Zon word verduisterd en de 3, Maan veränderd in bloed!” o Yefelyke dag! — Maar nog verfchrikkelyker nagt! — Hier woed de mensch, als wilde hy zyn geflagt van den Aardbodem verdelgen. — De ongehoordite wreedheden pleegt men tegens elkandes ren. — Een naar gejammer en gekerm gaat op, en vervult de wyde lugt. — Het is niet dan vuur en rookdamp — alom moord, en menfchenflagten! ~= aa Ô Jerufalem, ferus ss falem!” die de Propheten doodet en fteenigdet, welke tot u gezonden wierden; — die nog gene halve Euw ge- leden, (Ô grouwel!) u bezoedelde met het bloed van uwen Koning — met het bloed van Gods eigen Zoon! — ô Je- ‘ rufalem ! nu zult gy ook (maken al het gewigt van den toorn des Almagtigen, =- die lang gedreigde — die ge- dugte, ftraf op alle uwe grouweldaden! — Nu proeft ge de wrange vrugten uwer Godioosheden , — Godloosheden, te laat beklaagd, en die niet kunnen uitgewist worden, dan door de gedugt{te wraak des Hemels ! — ô Jerufalem! te vergeefscli verheffen zich nu uwe jammerklagt cm t€ vergeefsch zendt ze ten Hemel op! — Hy, die u Wedden kan , is doof voor uw kêrmen, =-~ Hy, die u redden kan, gecft u over aan eene geheele verwoesting! — Men fteekt den brand in den Tempel, nu woeden de vlammen van alle kanten, en al ras ligt dat pragtig Gebouw in de asíche ; — dat pragtig Tempelgebouw , alwaar Jakobs God alleen gediend wierd, is ras geheel vernield! — Nu word de Voorzegging letterlyk vervuld; voorwaar daar zak geen één fteen op den anderen gelaten worden, =— Jerufa= lem, Stad en Tempel worden geheel verdelgd , geheel vere woest ! De zegepralende Romein verdelgt in éénen lag het ganfche Gemeenebest der Joden. — Elfmaal honde duizend menfchen zyn gefneuveld door den honger , het zwaard, en de pest, of door de vlammen! — Honderd duie zend worden er in ketenen gekneld , gevankelyk wegge- ' voerd; „OVER HET VRRAGTEN VAN GOEDEN RAAD, 637 voerd ` terwyl het gering overfchot nog ontkoming zoekt in de vlugt, en omziet na eene veilige fchuilplaats. — Het nakroost van dat overfchot zwerft nog als balling in de Wereld om, en heeft nu reeds zeventien Euwen here omgezworven onder alle Volken der Aarde. >= Hier door hebben wy deze levendige getuigen , als de onwraakbaarfte bewyzen van onzen Christelyken Godsdienst, nog dagelyks , voor ogen , en zien ze als een zonderling geftraft Volk, als veragte ballingen, alom zwerven, , Daar ligt nu Jerufalem , — die Vorftelyke: Stad, welke boven alle de Steden der Wereld in luister uitfchitterde „ met alle hare Praalgebouwen tot den grond toe verwoest | — Daar ligt nu de Tempel, dat heerlyk Tempelgebouw, dat doorlugtig Godsgeftigt , door de alvernielende vlammen jn de asfche! — en van al deszelfs luister is niets overge- fchoten ! — Rivieren van bloed ftroomen langs de ftraten. — Het bloed van Vaders en Kinderen — van Egtzenoten en Naastbeftaanden mengt zich hier onder een! — Welk cene vertooring ! — Akelig fchouwfpel! — Wiens hart krimpt niet weg op de befchouwing ! — Ontroerende omftandig- heden! — Waar zyt gy nu, gy eertyds Wereldberoemd Je» rufalem == waar zyt gy nu met uwe Praalgebouwen — met uwen Tempel? == Waar is nu al uw luister, ak uw pragt, alle uwe heerlykheid 3 — Helaas dit alles fs niet meer — °t is verdwenen — °t is in asch verkeerd! — Zulke gevolgen heeft het veragten van den bestea raad , bet verfmaden van de heilzaamíte vermaningen ! — Zulke gevolgen heeft een fnood Gedrag — zulke gevolgen hebben uwe Boosheden, Ô ver- {tokt geflagt van Jakob. — Nu hebt gy reeds den tyd van byna agttien Euwen, verftooten van uwen God , veragt van de heele Wereld als gen moeten omzwerven ! Deze zyn de gevolgen uwer verfoejelyke handelingen , of meent gy, dat ge ftrafloos de hander aan den Gezalfden des Heeren hebt kunnen flaan? — Of meent gy (trafloos te ‘hebben Kunnen fchreuwen —e Zinneloos te kunnen uitroepen? Zyn bloed kome over ons, en over onze kin- deren! Wel zie daar, nu ondervindt gy welk eene wraak dat heilig bloed vordert. =— Nog komt het ever u, en komt op uwe kindesen! — Zyt gy vergaten, ð verkokte Joden! wat "er voor bykans agstien Łuwen even buiten fen — wat er toen op Golgota, gebeurd is? == Gy uat het niet vergeten — en al was het dat gy het vere gate — de wraak, die u vervolgt , zou het u herinneren | — Of meent gv. dat uwe Vaders de omg handen aan den 643 VERI. 