Maleisch-Nederlandsch woordenboek
voorkomt: »Een volledig aanhangsel is nuttig, maar te tijdroovend om er aan te denken . Dit aanhangsel beschouwe men dus als een poging het opslaan te vergemakke- lijken". Een supplement op de Maleische Woordenboeken heeft Van der Tuuk dus geenszins willen leveren. Dat hij in veel vroegeren tijd wel van plan geweest is een dergelijk werk samen te stellen, blijkt uit verschillende, in zijne nalatenschap gevondene, lexicografische aanteekeningen, het Maleisch betreffende. Ook in dit Aanhangsel zijn er enkele sporen van. Onder de nieuwe artikelen, die Van der Tuuk aan Von de Wall's woordenboek toevoegt, beslaan Menangkabausche, Koetaische en uit het Javaansch ontleende woorden eene belang- rijke plaats. Een enkel woord nog over de wijze van uitgaaf. Om verschillende redenen waren noch de proefvellen, na zuivering van drukfouten, noch de geschrevene aanteekeningen, zonder meer, voor publicatie vatbaar. Het gedrukte gedeelte is dus geheel herzien en gecastigeerd; van de randnoten^ waaraan wij het ontbrekende gedeelte ontleend hebben, werd slechts opgenomen wat in den geest viel van dit Aanhangsel, en niet twijfelachtig of onduidelijk was. ^j^i,j-^ ^J 405 IV De Menaugkabausche woorden hehbeu wij alleen dan opgenomen, wanneer die niet voorkwamen in het »Minangkabausch-Malcisch-Nederlandsch Woordenboek, bewerkt door J. L. Van der Toorn". De hamzali (volgens Van der Tuuk: de opgeslokte k) is door een q weergegeven; voor de korte a gebruikt Van der Tuuk een q, welk teeken hier dus geheel iels anders aanduidt dan in hel Woordenboek. (Zie daarover sub taroq in het Aanh.). Overigens zijn spelling en afkortingen dezelfden als de in het woordenboek gebruikte. i'h. S. V. K O IN K EL. VERBETERINGEN. bl. 2, 1« 4 » 13. 14 2« 17. 18. 25 > 31. 31. 45 1« 58. 62 2« kolom, reg. 2 v. o. lees: b^nsoet in pi. v. hlnsoet. > 10 V. b. » achter cO^h «êdan^ 9 v. 0. » borrelen in pi. v. barrelen. 5 v. b. » achter is een haakje. 9 » » andjoer in pi. v. andjoer. 8 > » cartudge » » » cartridge 5 » » potèt » » » patet. 3. » achter (jav.) een: 5 > % » kwalen een haakje. 6 V. 0. » » kalampoeng een haakje 2 > » » bal. 1 V. b. » rechts in pi. v. rechts. AANHANGSEL OP HET MALEISCH-NEDERLANDSCHE WOORDENBOEK VAN H. VON DE WALL. i.)) IV. abangan, baiav., voeg bij; (uit het bal.). . s) abej, zie onder lingon^. A , \ __ l Q \ ) atap, zie onder limas. ^2yv£^) atjat, zie onder natjat, en zie atjih in het Aanh. iirifc. ) atj^ng:, onder dit artikel had n^atjen^ moeten staan. 4^ ) atjo, voeg bij: uit het soend., en zie onder katjo. ^ V^w ) atjeh, vgl. mentimoen, en zie atjih in het Aanh. ^ ^N^ ) atjili, hiermede is bedoeld atjat, naar de men. uitspraak atjèq; zie onder natjat. j3) V. adoe, beradoe is een balinisme en eene wedergeving van meadoe. L Ji^Ni adab, zie onder bijadab. 6,^) adlng, bandj. (daj.): adik; vgl, tjcè- ^^ tjoen^. C , 3 (^ ) adap, nasi ada p-2, vgl. onder nasi. O 1^) menseden, lees: jav. in plaats van: bal. Onder dit artikel had ng^eden moeten staan. P^d^n is verkeerd, men leze s^d^n. /.j )c3 ) i^^^' adan), vgl. voor debeteekenis ban^ II. i ) IV. en VI. ara, is denkelijk het jav. arah. j } III. mahari-ari, men. verbitteren, een vijand. ^i\ b ) I. arang: 9 zie ook onder patah III. si arang:, men. benaming van een zwarte rijstsoort (bat. idem); hieronder had pengarangan moeten staan. III., men.: moeloet (vgl. rahang); böê- soeq arang: een stinkenden adem hebben. ^ \ ) III- aram-1^, enz., vgl. p^rantjah. ^.^ i ) arimau, zie onder rimau. {^^^ysSS^^ö *) ) P^^s- 2^^^^^ i^ het Aanh. ijSsjiSMi) istanggl, in het woordenboek van Pijnappel vindt men de afleiding uit het skrt. a§tangga. ,.j tSsJi^M) astahona, in plaats van róêmah b^ra lees: roemah b^rasta- kona. ] ^AAAAu) Istamboel, ConstantinopeL i^vM ) asoeng, vgl. hasoeng dat hier een plaats had moeteii vinden. L^ jLiJü ) asak, b^rasak is naast berandjal^ in gebruik. cKam') asjih, de naam aan Atjeh in theo- logische werken gegeven. V^^^AMii^) enpoet, zie hinsoet ^ngap, zie rengap en ngap. ^j;x^>!ii) angkat, nasi angkatan zie onder nasi. i^^^;x^>sXi.) angkoet, zie ook onder nanah. / W4s>sii.) angkoes, vgl. k®sa. )>»^) oengkoel, zie ook onder ladènin. ó<^) angkcê, lees: angkoeh in pi. v. angkoel, en voeg bij : {jSi) ^] 'b: ongeveer gelijk dit, anggit, zie nganggit. ^^^;^5^jb.) ènggèt is hel bal. anggèt. x»wC.) angin, zie ook onder barah. ó^J^ angah, men.: ngah. C, V ) api-S, zie onder benaboe. \^^y3S I- Spit, zie ook onder lempang, / A^^ ) apoes, zie ook hampoes. / U4^ ) akoes, zie onder koesa. l 0.^ ) , si-akap , zie onder kakap. . j^éó) agas, lees: r^ngngit in plaats van r^ngngat. . ^ ) agi , moet wezen ^lI) agih. ij^ ) alalang, bandj.: lalang (oud-jav. idem 9 men. hilalang). U) .óS\ \jSSXj) zie onder 4^. ij) alang-S, men.: vlieger (eigentlijk uit- spraak van h^lang-S, oud-jav. lang). «J ) aloeng:, zie ook onder lêtjek. mjs/^) I. amboeng, vgl. grarin; II. IL, zie I>er9,iiiboeiip, op bl. 216 dat hier had moeten staan. «.A^) Imban;, zie mahimban;. ^Aa/O) I* amblar, zie perètja. / v^sAa/O) ambeles, is uit het jav. /*yJ^j 'II' Ainbon, zie beramboen, op bl. 216. m ^♦wk/^) !• ambin, lees: dcêkoeng anak pi. V. a. dóêkoeng anak. ^♦»*x^) emboen, zie onder scÈsoe. / jèè^} amas, söêdi a mas zie onder sMi. C^^jix) ampoe, zie ook onder dc^koen^. J cXiLo ) jmpedal , vgl. pj dal II. / ViKÜ^ ) impas, zie lö&nas II en himpas II. mji/>o) empang:, zie onder barah. , Kii/O ) ?mpal, iemands mond met een zakdoek stoppen (Robinson Grusoë, bl. 71); ng^^mpfl is in bet bal. af dammen. <KjL<S ampoh, zie nampal. i^^^^^^Ji^) amok, bedil pangamoek, men.: 1) entak, zie onder serok. aJo ) entek, hier had ngfentek moeten staan. , KXJ ) I. oental, vgl. gentel L /— X-J) oentè, is het bal. oenti. ^) II. andja, zie mandja. ^^^^^i^^T^Ni endjoet, zie ook onder g^êrek. i ) I. andjoer, zie ook onder t^landjoer. ) oendjoer, zie Iioendjoer. 25 -r'^'^^v andjerata, zie djerah. ^_ Q'^wTs) mengaudjak, voeg bij: baran- djaq, men.: b^rasak; alhier had berSlndja (z. bl. 216) moeten staan. c .S:vi) oendjam, vgl. onder galah. C>nJSJO ) entjit, zie meng^utjit. /•i5 )l\> ) (oud-jav.) oendakan: paard, komt vaak in eigennamen van jav. helden voor. / v^cX>) andas, andasan; herfhlok. /jgsiCXJ) endoes, is bal. C cXm II- andan^, menyandang:: dwars in den weg liggen^ (bal. ngandang). O c\>) II- andoeng, lees in plaats van ^ soend.: jav. eiidong. j^j ) II. ceboer, oeboer-3 had onder I moeien staan. ( J^ ^^ €ĕtas, zie ook onder banir. ) ü^dja, zie hoedjöèkan , en beroftdja. z^ C <3 #) ) l^y öëdang soendoeng vgl. sondong;; ^ kasóëngai öëdang-^ zie onder sö&- iig^ai; n a dj i s oedang-2 zie onder nadjis. Op bl. 157 links, r. 3 lees: mangkara in plaats van mangkara en vgl. jav. oerang kara. (Het oud-indische makara op Bali en Java steeds vertaald met oedang of oerang). C-3c>^) ®dok en bcèdok. Het stipje onder de k moet hier vervallen, vs^ant in het ba tav. vs^ordt de k als sluiter, evenals in het soend., bal., en bat. steeds duidelijk uitgesproken. Lees vóór: 't kawi: uitspraak van. llJ \ $\) ®ratJ d^mam cêrat zie onder O s9^) ö&rlng) voeg in: (men. orèng, ^^ snotgootje). C . A ) 5rang (men. oerang, de oorspron- kelijke uitspraak; oud-jav. w^wang.) C^ i fA I. örak, alhier te plaatsen: b^rft- rak van bl. 216, en baoera van bl. 177, én voorts bahoerak van bl. 304. LJ> \ 5 ' ^r?i^> batav. (bal.) di cèrek sany- sit, van kippen die een kalkach- tige stof afgaan, en daaraan sterven /C, \ 5 ) majang mengoerai ; vgl. onder gadjah. / j^ a) III. aces, vgl. bat. aos en awoes. cXaw^U^^I- oesoed): mengc&soet, batav.: over iets tastende strijken, tastende den weg zoeken als een blinde. ^{.^s^ tA IL «êsah, zie ook per^i&sah. /-Aw^)öesal, alhier te plaatsen ber&sai van bl. 216. p ^ ) awong, is vermoedelijk een verkeerd ^ gehoord aoeng; van het bal. bija- oeng (z. onder byajoen), dat in het oud-bal. nog öêbi ahoeng is. j A ) L c&li, tahi oêli zie onder tahi en tajöli hieronder. J^ ) L öèlar, p^nj^ngat óêlar, zie onder c:^%AA$; toelang öêlar zie onder tü&lang en pating. Op Java v^ordt öêl^r (jav. worm) vaak in plaats van het mal. cêlar (jav. öêla) gebezigd. Zie ook onder barak. J^^ h^ ffiloer, zie h(£loer. il ^ ) IL oĕlan^, is de bal. of batav. uit- spraak van het jav. w^lang. V., voeg bij: vgl. walan^ I. J^) flèlam; nasi óê la m zie onder nasi. i^^) II. e^rnan^, zie keteng^ban^, / MK)^) II- cènaes, énc^saii is jav. IIL, zie hc^noes II, dat hier had moeten staan. (^_JLi ^ ) ®nak > zie höênaR. VJ>o i) ) öjèt, zie onder pohon I. /C ) aja, zou volgens Favre ook mal, zijn, denkelijk door Anglo-Indischen invloed; het is het port. a ia: kindermeid. 43 o ) , de mal. spelling is ^T^k^- ^,.,^xs>) êbi, batav. en jav. (uit het chin.): gedroogde garnalen (tag. hibi). ( A>*^>0) ibas, moet iboes zijn. CiisA)) itik serati, zie onder soÈrati. 4£SïA>) itjan, zie gerïtjau. ^ ) ajer, zie ook onder basah. /u^Jb) ii^as, zie ringas. / wsüi>) ingoes, zie ook onder njijoer. / VèA>) il?s, achter batav. te voegen: (uit het jav.) w^ ) ajam, lïdah a jam zie onder lidah. V' ^ ♦•»->) II- ajan> zie onder sawan. ..j^) meng^ajoen, vgl. g^ajoen. <JO ) enjah, het men. en de geschriften hebben njijah. vj voeg bij: baq a in plaats van ba apa: betapa. (Dit is door Van Limburg Brouwer in zijn tjoento palasik met baka bedoeld, \ i O baoer, onder ora|L te plaatsen. i j \^ babi, voeg bij: babian, batav.: spierbuit op den arm. (vgl. kü^tfing:- koetjing^an), sawan babi zie onder sawan; zie ook onder teling^a. ^2^0 w sababéq lk&; zoo groot als dit, van denzelfden omvang als dit. O-i^. J^ l^.,_JL>V.> babak, is jav. en ook te Banjoe- wangi in algemeen gebruik. jo o babal, zie kebabal. L ** j y^ batoe, batoe ladoeng zie ook ladoens:. ioo batang, zie ook onder betik, barah en lajar. \o UI. badja, vgl. bat. \o badjoe, badjoe s^rödja zie onder ^ serodja, waaronder hel eigenlijk ge- plaatst had moeten worden. ^iL^ o I. badjang, zie ook onder gelang. IL, zie ook onder lidah. III., badjang-badjang, is uit het bal. r'^V^ lees bhadjana, in plaats van bhadjana. 425^ O badjau, köêroeng badjau, zie on- der kAroeng. L^Hi^o badlak, vgl. soend. en bè^tèk. (3 u bad&, zie tebado* ^Vj badoe, verbastering van iXjc, men., zeer frequenten eigennaam van mannen (si-badoe). (3 Vj badi, zie ook onder sjri II, en voeg bij: (Maxwell heeft b a dei: een spook zich ophoudende op de plaats waar een moord of plotselinge dood heeft plaats gehad. ^30 badi, de nunatie vindt men in mal. ^ geschriften slechts in de namen van God. yi>j^\j> of ybjó\j> eiCJ^ (bezoas), naam van een' steen waarmede dooden worden opgewekt. (Indra Poetra Hs. bl. 295 en 362). /Cl>o I. badai, is uit het tamil (: wind), IL, zie onder badi hierboven. i O IIL bara, vgl. jav. \Vj> barl-)S, vgl. wari-J3. L ** J vo barat t^ppat en barat daja vindt men ook onder teppat en daja. 6 ad j ah barat zie onder gadjali. p, u IL barong, voeg bij: ci^^ ^^o, ^jKf- ^^b \jL^yo van iemand die al maar door snatert, IV., zie onder waroeng. / jggO basi, na een herhaald adjectief: half — , bv. gil&-2 basS: halfgek. i\^> IL basoeng, vgl. bangsoeng. er b-o II. bangar, vgL jav. banger. j^^ /«%.Üo bangau, zie bij ber^iiga. i^f \^ baka, zie onder saka. po Mkal, zie mandi. /^- J o bakiq, men.: berkek. Li5 o bagoe , is jav. L J lS o bag'oek, men.: zekere groote duifsoort, jS O bagal, is te Batav. stronk van een ananas of de djagoeng. j Vj n. baloe, bal. baloej (bat. idem). , J o IV. ball, moederkoek (soend. idem). ij o I. baling, voeg bij: (^y3 roJUcL^^: van groote snelheid. ir: »en L QJo II. balok, lees achter b a 1 o o bij de Franschen ballon'\ Liij\o balik, Niemann's Bloeml. I, bl. 219 r. 7 is het jav. b^lèk (zie ba- lèk 1. in het Aanh.). >jV> IV. balam, balaman, men. een ^ damar hars, zijnde een koker van pi- sang-bladeren gevuld met gestampte damar en alleen brandend gehouden door er tel- kens aan te peuteren. J\o baloem, oud-jav. vsraloen (vgl. ook ^ boeg. waloeng). /. J o balen, zie balen. \f)0 II- bawar, is denkelijk het bal. w^- w^r of óBw^r-2 (vgl. mad. b§bb^r). III., men. een pronkdegen met verguld heft zoo als die welke de bruidegom pleegt te dragen. L , i i o baoek, vgl. onder djanggoet.. J5 #v o bawah, wordt in plaats van pada gebezigd als praepositie vóór woorden die een voornaam persoon aanduiden; kebawah: kepada, di bawah: pada, dari bawah: dari pada, (vgl. onder d®ll II.) sebawah: varken (M.), mis- schien sl-bawah zoodat het overeenkomt met het jav. a ó da pa n. : MsSb\j III. bahas, koet.: amat, maar vóór het woord, (oud-bal. idem, bal. ibas). /♦wAw II' bahan, ook zaagsel, splinters Vdiu een omgehouwen boom, afval van goud. r Vj bai, batav. (bind. v5*l^), titel aan Kodja's of Bengaalsche Mohammedanen gegeven. ^O I. is bajoer, (soend. tjsyoer), i^Vj banjoe, zie banjoen. ..^^Vj bai^oen, zie banjoe. i LTv ♦ ÜJ is^ ü^ji /.i \\Jb butiran, foutief, voor ^;^liï? bata- ran pinggang had onder II. moeten staan. C V VjL> betapa, als men het bat. bot i (bot en i, aanw. voorn.) vergelijkt, komt men tot het vermoeden dat er vroeger een b^t bestaan heeft dat gelijk, zooals ' beteekend moet hebben. mjo II. b^toen?, vgl. bl^ntoen^. <J(Jó I. bftah, is uit het jav. /«ijvJC) bftina, vgl. onder kasau. [2^y>^SSÊM bfddjat, zie b^djad. J^^^V) bfdjad, is jav. A i^Vwgn ^ . achter ^lijï voeg in: d. i. (\j bftdl) daoen boedi, zie onder daoen. / C ) )cX) bidarai en bedarai hadden één artikel moeten uitmaken; zie d^rai. C^(JL> bfdè|L batav, (bal. b^deg) ge- spleten bamboe als wand of beschot. (jav. g^dèg). ]iXj zie ook onder ^adji. jj tX^ L bidftrl, is uit waidöêrja. IL, is vermoedelijk het jav. wad oer i (callotropis gigantea). ijs^^ Y-^ b^ramboeng sipat raga, zie onder sëpak. / ^ ) ^ bprai, zie bfral. i^- bpret, is eene vergissing in plaats van bèrèt. . ^JLfS y^ bertampej , zie tèmpè voor de beteekenis, ^ jgg ^ beras-berasan, zie onder pinang. LL5s^w y^ byrsik, het jav. r^sik? C yJ bpren ^^ r^nga: b^ren^iiga, zie banaan; koet. b^- ^nga: vleeschmade. b^ren?, zie pfreng en vgl. jav. g^mbrèng. \^2y^ yJ> berangti, jav. verliefdheid, lara b.: verliefd, penawar b. lief- kozende uitdrukking jegens een minnares. l Q Cl ^ b^mgap, zie r^n^n^ap. mJ Y^ vgl. b^r^oe^L en jS^ in het Aanh. x.*i^g\^ ^ berkasan, zie k^ssan. éJj Lj ^ bprkoko, zie het Aanh. op kawoe. l^JLJ yj^ berffoe^, batav.: ^ji (soend. b^r^go), volgens Swettenham: crV jCèi mer^oq; de g in plaats van de j is Hadramoutsch, vgl. bij ^ramsoet. / v^^Xj %-) berocntöèsan , vgl. onder gidoe. cX-i w> beranda, kan eVen goed uit het skr. overgenomen zijn, men. b oe- rand a. beroe, zie onder banaan. JIJ"- ^ baröèran^, is uit het soend. C^S A ^ birc&ga, is ook bekend op Malaka, waar het beraga uitge- sproken wordt. Zie Journal of the Straits- Branch of the Roy. As, Soc. 1878, b1. 88. (^.\jb ^boerhan, J^^^^^bb^: tj^ndoer mata., bv. «JbU J^^) ^la^ jLo (>ilj CJ^^lï, uit een brief van Lingga. / C Y-> berai, zie Niem. Bloeml. I. bl. 234 waar jS) r^j} voorkomt. \^2^> ^ berita, uit b^rïta en bërida zou men denken dat het toch uit wr^tta kan ontstaan zijn. / /m^\mO bisbis, zie kebès. y*ySLkfi^ baskat en beskat, doet denken aan het Eng. waistcoat, maar zie onder badjoe. B i ska t men.: buis zander mouwen. bfssoem, 't jav. m^soem of b^s^m? / ^.AA^d ^eüy zie ook onder panan. L J ^nV^sl^ frequente spelling van s-^üLo. ^^*y. yj^ jjis II. bangsat, uit het chin. en beteekent eigentlLjk houtluis, (bisaj. bagsat). ♦♦• jÜMkJO bangsoeng, zie ook basoeng; par^b- bat is een schrijffout voor p^r^p- p at, die herhaald wordt onder tonggak II. i^wnjb bangsing, vgl. mak. basing-)^. C • C.i5sjb bingka, vgl. soend. bibika, en het oost-jav. w ing ka. i qJnV^ JiLs bingkatak, ook de hier bedoelde krokodilsoort heet bingkataq. i\xib is niet bengkara, maar bangkara. / jsjg^oJib bengkasa, zal wel bingkasè (zekere cameleonsoort) zijn. / Mi>>Ji> bangkas, vgl. bal. wang k as. i5sJi> bengkong, zie ook onder ijoe (bl. ^ 168). usjb bangkai, zie mengkelan. )5s.jiu bèngkèl (?), batav. (het holl. win- kel): atelier; (Roorda v. Eysinga's, Jav. Wdb.: b ing k il). V^Jb boi^kol, bawang s^bongkol, zie onder bawang. 0\hi JOJO bengyala, zie onder bawang. f^JLJ> bokfla, is het perz. a»Sj. to uu 6 bekkam, zie ook onder soeng^oe. /-J ^Q-> begawan, vaak vóór namen van vorsten die zich terugtrekken om een kluizenaarsleven te leiden / J>o M. bagija, zie onder boekoe in het Aanh. d^^ belande, zie ook onder dajoeiig. ^^^ be belakin, het eng. blacking? iJ^K> belalang, zie ook onder paha, k^tlk en gigl L-JL>^\> belanak, zie ook onder pc^sat. *->^\> bplajoer, zie lajoer. ijvaaJo II., lees: k^lëdek in plaats van geledek. ^JL> beier, is bal. «Jio I* belang, zie ook onder daing. \^^y^%JiX> belongkot, zie belongkotan en longkot. / ji^èSijkjo bflangkas, is de jav. mimi; zie ook onder ijoe, dat ^) of ^gespeld had moeten worden. /.oj>siitJj belongkStan, zie onder be- longkot en longkot. / MèJlA) boelkis, vgl. jav. boelkijah. LiXJo I. belêk, vgl. het Aanh. onder balik. IL, zie ^^a)L> (bat. boel ik). IIL, vgl. bëlek II. ,A> belaman, zie laman, en vgl. het Aanh. op balam lY. ^♦wA> balen, beter zou de spelling ^U zijn. /♦fA) bgiloen, men.: belom, batav. b^lon. iXJL-Ao belentoeng, vgl onder betoeng CT' Li^XJLA) II- belantik, vgl. pilantiq het Aanh. in > I. balintfong, zie het Aanh. op belitjoeng. ijSxILAo belèntjong, is jav. L ^lS ^Jo bflödok, is het jav. blodog, en niet riouwsch. lA> is het port. bal uar te. / M^ ^Jb zie boelkis. y ^Jo belffikar, is eigentlijk een stuk grond waarop hoog gras groeit, nadat er een ladang op geweest is. ^^ u &SÜÖ i^ ^> belakang, hetzelfde als fti'^jj? zie | ivJo benara, Tamil wafihara, is dus te Hik. Abd. bl. 104. (Ngadjoedaj. ba* ' Riouw niet gebruikelijk; in de Pandja- doekang), tandaran komt het meermalen voor, en ^^Jb tooelftkan, is soend. I «*«"^»« >° •*« ^«^- ^«" »«•»• I )\.aJo bentala, is onmiddelijk uit het jav. <KjS éJo zie onder boelkis. i [j^^yJi^X:^ II. boentat, bandj. weigeren van iJ^Jo belörtany, zie onder kfi^koel. een geweer; vgl. boentat. .*\ \ _ i»>sJC«Jo boentet, soend. of jav. (, Qj é.Jj belöèlock, vgl. pelolol^. I i v^>OLJb bentet, is wel hetzelfde als bentet, ,.i  staan. l . ' JiJo I. bentoer, zie ^entoer. <XJo belah, zie ook sebelah en ketCĕpat. \^ iXJo bantingalaw, men. oriolus sinensis; vgl. bantljalaw in het Aanh. (M. pon- tingalau). C — OaJj vgl. bflék I. iLXJo boentoeng, zie goentoen? I. v:;^Jo belêket, vgl. berkek. ^i^j^ I. bintang, zie ook onder panan. y^ bimbar, in plaats van^. J^^ Mnmio,, vgl. batólo. ^ bembam, vgl. benam in het Aanh. ^\^^^ bantljalaw, men. (Padang?): jav. „ , , , , kapodang?; vgl. bantingalaw ..j^^ IL bemban sebemban; eigennaam r o o ^* ' 1 * j rz .j, * hierboven, van een plaats op de Zuidkust van Borneo. (v. d. W. Vormver, bl. 126). ArsvJo I. bondjol, is dit niet een aan ,,.,,,_ de kaarten ontleend Eur. woord.? / ^40 boembai, zie ook onder bawang. ^^^jSi\Jo bontjit, is vermoedelijk batav. /*yJ> bfnna, vgl. jav. (bal. boentjit: het jongste var- . ^ kentje). •K-yJo lees: z. b^neh II in plaats van z. , „ i*ilSXO bentjah , vgl. jav. en bal. b ? n tj a h. b^nuah II. i v • belitjoeng, batav. kleine soort rivierslak. y^jJb 12 aJjlXJo Jhendaloe, vgl. bantijalaw. LHJcXJo bandot, vgl. Jav. Wdb. onder baiidot. ^^j^ CCXa) bending, onder de ^ heeft men tj^nnong, niet tj^nong zooals hier. \lXJo bandoer, moet wezen bandoel. ••• CcXa) bindeng, is jav. (binding). C • Cw3cXIb bondok, zie pö&noek. ) cX>0 ta-bandll, men., uitpuilen van de oogen (bat, bondil). jcXJo bondol, zie onder perit II. 2$cXJo boendah, vgl. jav. benda (Arto carpus Blumei). ( C )\jbÜ^ bendahari, vgl. onder Jam- jam. LlSoÜÜo bandj., schepeling (bal. bandèga •♦ ♦ en benèga, vgl. jav. pandega). t , _ Q 1 ^ IL b^nak, is men. jo benam, vgl. b^mbam ta benam, men.: ^ngg^lam. x»Jb benan, is Tamil (wappan). C>N>^ benantoe, te Padang ook bi- nantoe. Ld3 vjuL) bfnijiga, zie onder t-l/Ui. / ^ ) 4^ boewaja, vgl. onder dandang I. / W4s> A^ böêboes, ook: uit iets gudsen van bloed, water enz., boebü^san onder den grond gudsend water? onderaardsche rivier? Vgl. bobos. i-> ^ IV. mambftboeng, opvliegen van een vogel bv. /.*N->%-> bö&boen-S, men.: ©boen-3 (vgl. balang met jav. alang-2). 4-J %^ memböboq, men.: sluiten van een bloem. L ^* J ^ > boÈta, vgl. onder perigi en komdis. o 4^ II. b©tir wrat. III., zie boetiran. L jj S 4.^ botok, zie pembötok. )o ^ boetil, zal wel een men. spelling zijn van bö&tir I, daar de / en r als sluiters in het men. ongeveer gelijk luiden, maar zachter dan de Eng. r aan het einde; vandaar vindt men^*3j naast Jój. p(3 4> bffidang-bading, men. hermaphrodiet. (^ *i lS 4«> bodak, vgl. ook jav. 25^ Aj bödoh, zie ook onder Ijoe (bl. 188). 4 4^ I. bC&roe, zie ook SfbCèroe. J \ ^ b(Brit, zie ook onder tjiyoem en sfmbSrit. 6^ borĕng:, zie onder poejoeh. 15 ^jü >j 1 ^ kambing bo^roen, vgl. böèron. t^2J \ A-J en /C \ ^ hadden bij elkan der moeten staan è^ 25 Éi->; ^yi ^^ i^y^, eigenn. van eene prinses die over zee kwam aandrijven en denkelijk eene verpersoonlijking is van den Hindoeschen godsdienst, met toespeling op het zitten der goden op een lotus (t o e n- -- ,- I , dj o eng) koet. toendjoenff brêjah. boenga karang, vgl. onder sepan; J ©^ j 5 j^"- gêèla b€êng:a zie onder göêla. ^>o^^-> II. b«joet, vgl. nidjoet ^^ para böèwang, para bawang, zie onder ' ^^ jfepoeq bcêjow, men. waterzuchlig. <^ ^ bcênji, vgl. onder barah. .^ bopeng, is eigentUjk jav.-mal. 8-> ^ -'^^ ! S. Bidasari 55; vgl. ooksoend. bihari. w^el in plaats van b^óèkel (oek^l Jav.-mal. ïkel) zijn. ^3 5-> böko, ook bagij&. \,^;y\J c-> pelflêroe beslat, zie onder pelcëroe. ^J ^ II. bcêlir, vgl. pMir II. ^J ^ baloer, zie ook onder soMoer. L J LJ ^ marabc&lak, men.: bar reien; boe- la kan: bron (vgl bal., oud-jav. woelakan). l Q J i^ bcĕloek, zie boelo^kan. .♦ J 4«> I. bMan, zie ook onder rindoe en sipoet. / j^ ê\j<^ is het spaansche quayobas; vgl, pijawèh, en ö^^y in het Aanh. /•p v,A-> bijajoen, zie ook awong. \^2;ysj^j> biti I., is hindustani (beti). ^;^^^ bïdji, men.: kelentit C ^ l\k^ bidoek, zie ook onder bintang. ^^-? boma; (skr. Bhauma); eigennaam van den held van een Mal. verhaal; bij de Jav. de zoon Boema. r->^ byoer, men. zwanger van buffels en ander vee, (ook Juü gespeld). Dit is door N. bedoeld met ^; de aanmerking aldaar vervalt dus. L ** J ^w^w> II. bèret, zie beret hierboven. birang, zie bërang II. hajam bêrang, bij P. is een fout van Kliukert. (*^ 14 i>* birani, is het Tamil wëram. I. bïrah, volgens k hoort de h er niet in; Abdoellah's Wdb. heeft bir a. w*^. I. bïsi, is Tamil besi. (^^^^JiauJ III. bïjak mamah bijak, men. •« • herkauwen. iJ^JsA^ bika, vgl. bineka. L bikanp, vgl. bing^ka. CiXA-3 M?*) bandj.: bïdJL •» « nUo bïjoel, zie onder bijoer hierboven. Lo bDa, zie ook pabOa. L Q. JLa^ bflak, is aan Rumph. door K. ontleend. Het is bal. of mak. bila (eene verbastering van het skr. wilw^a, wat in het jav. ook wïla is. Rumphius zegt dat de mal. naam tengkóêlo is en dat bila k bal. is. ^jXLo n. baek, vgl. belèk III, dat dus foutief is. L^jIS^XaJo bïjantjaii, pal.: bijawak. (vgl Tob. Spr. bl. 15 Aant.). uu ys^ bij®, zie hierboven byoer. ^Vj taboer, peiiaboer, vgl onder toenggal. (J^5oo tablk, beteeken t nooit groet, want des inlanders groet geschiedt door een vraag (waar gaat ge naar toe? of: waar komt ge vandaan?); zijn groet bij het 4xiixftïj. Geloofsgenooten groeten zij met Jo^ ^JU). iXjró tabflfchan, had onder taboh moeten staan (vgl. jav.) en evenzoo de naam van de wespsoort. Het onderscheid van taboh en taboeh is slechts een gissing. ^.^^^^^Jift^Vj tadjak, zie ook onder soengkal. 2$ (3 U tadah, zie ook onder sftsoe. Ci3 yS tarik, zie ook onder setariek, \j taran, zie betaran; tataran of t^tfran: sieel van een lans, (bat. totoran). i \\3 taroq of taroq, men. uitspraak van L^y. N. B. Met 9 werdt hier aan- geduid de a die in plaats van de ^ op- treedt, en in het Noord-Men.^ evenals in het bat, o is; bv. pedang (pedang) is in het Noorden podang. De hier bedoelde klinker ^ is nooit sluiter. ..tó 18 ^^/ 7$ \o taroh, bet. ook inzet bij het spel, hetgeen men verwedt^ bv. op een vecht- haan (jav. en bal. tob); tnenarohken iets verwedden; bertarohken iemand aan een ander's zorg toevertrouwen, «.Ui* petaroli: hLo) amanah. y.**ÜvJ tangan, hier setangan te plaatsen. C Q«3o tapak, alhier te plaatsen het onder gütlB. geplaatste gCi^la tapak. , _5 o II. tapai, vgl. jav. ,^j\o of Li5s3o, manapiq ajer di da- lang spreekw.: zich zei' ven uitschelden door op een ander te schel- den, evenals iemand die, met de vlakke hand op het water slaande, zich zei ven nat maakt. i^^^yO o mengetakoti; de beteekenis: iemand bang doen zijn, vrees aanjagen hoort bij m^naköti. ^vj tamoe, te Batav. tetamoe. (^ ilJ \^* tanak, s^p^rtanak nasi, vgl. onder sapih III. 2JO mengetahfti, iets weten, van iets weten; /^^^ ^^9 vgl. onder maloe. 2$\o bcênga tahi ajam, naar den onaange- namen geur (vgl. jav. kembang tem- blèq); tahi óêlar, zie ook onder )Jxm\ kajoe tabi, zie onder kajoe. yj\S taer, is uit het Tamil (tajir). io o tajoeng, hier had patajoengan ge- plaatst moeten worden. uu •. ^j>/v.-\-> in het men. ook: vijver waarin men visch kweekt (vgl. Ngadju-daj. t a bat); zie tebah. jk3 teboer, zie onder beran en gcènoeng. yJi tebor, koet. neerstorten van aarde. ^ jaJ teberau, vgl. timbaran hieronder. y3 teboe, zie ook onder poentoeng. <K/Ö tfbah, Jav. C. ten onrechte: tabah. /^aÏ zie onder tfbeh. CcXj tfdoeng, zie ook onder Ifdah. L-JLi* ) J teratak, vgl. jav. tratag. i2^)y teradjong, koet.: lange angels of randjau's in een wolfskuil. /KMO J II. tfrbis koet.: tebing, (vgl. jav.). io J terbang, zie ook onder perada. ^.jj^ o ajar t§irdjoen, waterval. .\^ ^ V "^ V O 9 zijn één, de laatste spelling van een in* m 16 é^ lander, de eerste van N. Vgl. alhier onder bgoen jS ^ o terkcëkoer, zie ook onder pa- dan^. ^ ^ hier had betaran moeten staan. i o taroq, zie boven bij taroq. (^i5 ^ J> manaröêkS., men.: aanleggen van een sav^rah, (bal. taoeka; vgl. jav. troekS). mjl^ ^ zie teripang, zie soewal^. j^>0 o terikam, is het jav. trik^m. ^ ^ ♦ i r? '^ zie onder ^^^. A) Lxi ook: rouw, rouwklacht; Niemann, ^ Bloeml. I, Aant. bl. 44. iXJiLi tengik; is jav. zie piring. a ^\5>Oti tengkawang, vgl. ook kawang. JkJiLJ tangkar, (vgl. bal. t a ng k a h : borst). JkJI-> tangkoer, vgl. ook oendoek-is. ^LJiJ tingklr en kisi tingkir, wordt door sommigen opgegeven met de betee- kenis van spinnewiel (mak. tingkèrèg, lamp. tingkir, n ing k ir: spinnen). 2^^^^U^ tengkrèlièm, zie onder kè- ^ hèm. AJsLjLj tingkal, is het port. tincel. ^C^JsLiLj' tangkwé; batav. (chin.), ge- confijte b^ligo (vgl. jav.). )* tengkcyoeng, moet onder tangkcëlan geplaatst worden. ) tengkêroeng, vgl. kêrong-2. tengkijang, pal.: rijstschuurf Ünggadah, men.: tengadali. tenggalang, zie moensang. i toengganai, men.: de opperste der kamferhalers (vgl. bat. tong- gani kapoer); iemand over den zoutaan- maak gesteld. ê^ (S of' 'S ten^^ajoen, vgl. ook onder dö&ri. I tang^an^, zie pitang^an^, eigent- lijk t§iiiggaiig:, (vgl. boven taroq). ■ IV. toengi^an^, zie ook bfrsl- toenygang. 9.3 tongkang, zie s^noiig:g:aiig:. 'S I. tinygang, is het jav. t § ingang. c>^^ 17 ;lx<o y IL vgl. onder ^aboes, en lees per^ppat in plaats van p^- r^bbat, (vgl. alhier onder bangsoen?). L-^ \^5siLV tenggorókaii, batav.: de keel, de plaats waar men keelt, van görok II. L_fljj II. telap, zie telab II. C._iLaJó* teleppok, zie ook onder pf- rada. J II. tang-gah, perz. iXXiJ: naam van een munt. Niemann, Bloeml. I bl. 110. Ajij tfngng^al, is uit het bal. (^ ^ > %-^ tengffiroep, zie kamC^roep. (^j^dJi II. tepis, is denkelijk uit het jav. t^pisvv^iriug ontstaan. C Q.-5s3* tegak, volgens K. wordt hier de j niet gehoord. In het men. is het t^gaq; vgl. togaq. cSl^O* tfggah, zie ook onder sïkoe. J-J jiu tflaboer, zie onder taboer. C Q:::::^^^* telaflap, zie onder aflap. \^^,yOo II. tplab, zie telap II. jA3 telor, zie ook onder nasi. mjo tjlang, zie ook onder pan^loeiig, C— ■Q,5sJtJo telangkoep, koet.: t ^long- kop: tijarap (vgl. toeng- koep en lamp. talangkop.). AAMHAKGSBL MAL.-NBDEAL. WOORDENBOBS. 6* talampoeng-, zie onder katilam- boeng, in het Aanh. «jL^Ai* moet wezen talempong; soort clavier met kleine bekkens. n^^XJS telen tang, zie onder lantang I. jS^oJü' t^Iandjoer, onder andjoer te plaatsen. <KJö telih, zie antelai. vcXaJo* I. teledor, vgl. jav. t^lendo. C>^aJó* telêkat, koet: bakoel. r J.V tim, hier had petiman moeten staan. \J^\.^ als ^jj^Loy vindt men in de Bïdasari met de beteekenis van gedicht of hetgeen als eene verlustiging, evenals een gedicht, kan beschouwd wor- den. iiV.^* tamanang, bandj.: niandoel, (mak., boeg. en bat. idem). ^^^,xs^* timba, zie ook onder sipoet. vJUV^-|0 tembatoe, ook benaming van de vol pitten zetlende pisang- soort. 2 ij^ 16 #s y^j^sJ^ timbarau, men. een rietachtig gewas, waarvan het roemerg voor fleschproppen of kurken gebezigd wordt; vgl. t^beran. ,«ÜVa^ timbalan, zie onder pc^lan. CiisA^V tombek, zie ook sókon^ II. L-JL>^\M0 temblatoek, koet.: belatok. L^-|0 balai timboel, pleizierhuisje op het water (woordenlijst achter de tjakap-2 rampai-2 onder balai); vgl jav. balé k a m b a ng. ijL/^^' tembelang^ zie katilamban^an, en onder y^^^. ij/jX/y^ vgl. te tembö^loek en toembölok. CT^^^ ) in het men. is tamboen: vet enz., en wordt er onderscheiden van t i mbo en. i3 %A-#ö tambökang, koet.: vingerglas van koper (verbastering van kobö- kan, zie kobok II). ^^^^J^JLa,,^,^* tainbOoek, is bal. Het wa- terinsect waaruit de muskiet ontstaat. C Q^* I. tampi, zie onder bfrtampej. c V V ft , ^y tempatong:, koet.: damarkaarsvoet- stuk. c t ij vJl40 tempajang, zie onder tempajan. ^.oui^* tempajan, K.: t^mpajang, het- geen op Java achter bóêwah wel eens voorkomt, (zie onder kembang). 3* V. tampang, de beteekenis kardoes^ patroon is naar M. (zie toempang). S menoempang, vgl onder gandja II. II., toempang, men.: patroon cartridge (bat. t o el pang; zie tampang V). kiLfO toempoel, is in het koet. t om pol KiLfJ timpal, dit bal woord heeft niets te maken met timbal II. , zie ketimpal. ^♦ÜL|0 II tampin, hieronder had nampin moeten staan. ^/jg éP_-t -V tempose, zie pö&soe II. iU^jt^ tempölong, is ook jav. cJüi-^J tempah, vgl onder terdjoen. ( jyy yvü-if^* tampïris, in een receptenboek (j^j>^^ J)d jAAS o^^ï, waar- na van het uitdrukken van het middel in het oor gesproken wordt. f^^ t^moe, zie k^t^mo^. iyKJjo tfntadoe, zie tjentadoe en sentadoe. / jws*ivJL|0 tempaoes, vgl boeg. | ,.wsJloH- toentoen, hier nonton te plaatsen. ip^ tè cU^ (^^jirsixlo tandjak, hier nandjak te plaatsen. ^rs^co mjnindjau, 2e, vgl jav. melindjo. Geheel onderaan is laoet te lezen, en vóór 2^ een (te zetten). (M* cXaS* tandéh, geheel op van een waar die niet meer te krijgen is; lab r -^ tandèh rabiq-^: geheel in flarden, tan- dèh awaq: men is naar de maan. (P. in de Men. zamenspraken; tandai), ^ ^ tóboh, zie b^rtobo-;^» J^ III. tfttoer, hier onder had panoetoe- ran moeten staan. ^y tC^tam, is uit het Tamil [witte vitriool). o _^ y toedjoe, zie onder yswj 2®, zie onder katoedjoe. e öjf> I- tftdoeny, zie ook onder bandera. C t34> l- tC&dlng, zie ook onder rantjoen^. C,^ \ ó tcèrap, zie ook onder nc&rab. LJ^y^ ^^' toe was, zie onder betc^was. ^^^.JUw éV töÈsoelL, tóêsoe^ kondé, vgl. jav. scêsoek kondé. ^^y> tftngau, de beteekenis is niet toe te passen op het spreekwoord bij Nie- mann, Bloeml. I, bl. 126 te vinden. \^y topi, is uit het Tamil (top pi). ij êS' topangr, is chineesch van Amoy (tau- pang). /-3 iif* t^pai, zie ook onder êkor. iOji' tökong, ajam tokong, vgl pftking in het Aanh. h^y ^^^^^ ^'^ tertoko; kintjir pano- koq, men.: slagwieL L^JLS aS* tögak, men., in erectie van den penis (met opzet veranderd uit taigaq). L_iL5^ I. to^ok, (jav. togog), eigennaam van eene komische figuur, ook in de mal. verhalen te pas gebracht. II., men..: voetstuk van een lamp, zie lai^garan in het Aanh. ^Jj^ töèli, ajar töëli schijnt de naam te zijn van de kristalachtige stof in de bamboe soms gevonden. iJ^V tcÈlang:, patah tcëlang, zie onder patah, jJéi) toeloeq, zie b^rtc^loe. yft jS* töhor, zie ook onder kapoer. L._ji£6y* IV. tcèhok, het jav. woord is towok. Aiè^* töhal: tö&hoel I. (P), het is vermoe. delijk eene schrijffout in HoUandsch ^J ,1« 20 j^ schrift van tokol, eene andere uitspraak i / sjs, -aS" tïris, zie ook onder damar. van tóekoel. P. ontleende het aan De i Bruyn Kops^ Beschr. van den Lingga-Riouw \ ^ ««?i^ ^^"dj. (jav.): tengngat. Archipel, bl. 315. | ^jj^ ^^^^^^ ,i, ,^^ .„der 15pa*L. (^ ) ) Aj^ tijarap, zie ook onder barah. ^ ' m^^aV tikoes, zie ook onder betl-3; .w^Vjo tijaraan, zie onder pasoe. t^tiköêsan, batav.: soort chin. 1 klappers, vuurwerk, anak tïkoes, vwwr- L^ tiba.3, zie onder top IV. | ^.,^^ (Swettenham). >kkXa3 de spelling van het men. tïtih: (J>^ ^^^^^ ^*^ ^"^^^ ^^^*- (titi) kan wel goed zijn blijkens , ij^^/j tèmos, batav. (bal.), zie onder het Malag. tetèzanS. Zie tiüh. \ {J^^^ lantjip IL i^AÏ titoeng, koet. naast landak; böêloe C •♦ XJ> tijaii, achter men. voeg bij: en koet. t ito eng, de stekels. (^^ Ji^ tftam, zie tttaman. | , J V^ tajoli; jav..mal., zie onder tahi JCÜO tiüh, ook ^^^0^ gespeld. | ^^ ttj^man, vgl. onder pasoe. i^^^ys^\^ alhier o^U II te plaatsen. myV"^ II. tfjabong, is men.: zekere zee- visch. ±j\^i^ djabing, men. kwab onder aan den hals van rundbeesten. A^s^. djari, djari Ifpan; zie ook onder npan, waar iets anders opgegeven wordt. Ar>s^ I. djaro, had j>.U moeten zijn. I*/ 21 y^ r^ v.^^ djaroein, zie ook onder ^pw*; P 's p^ndjoeroeman is foutief. 5 v,^:^ djaga, vgl. onder bantaL j V/^^ djall of djall-2, batav. (jav.): de Jobstranen^ corix lacryma (z. Rumph. Herb. V. plaat 75, fig. 2). ^.ÜV.^>. djalin, alhier pendjaÜH, te plaat- sen. / ♦ w^ V^:::^. djamiu , singap. (z a m i n de Perz. uitspraak van ^J-o[S), borg, V.:^>. djawat, alhier berdjawat, ie plaatsen. 'y yK _«>^ II. djeboer, koet.: vruchtbaar van den grond; vgl. gemboer. i/^ djebang, vgl jav. dj ^b eng. C5' ,.Aa2>. djeblè; batav. (soend. dj^blèh): dobelè. .f\ ^•^ V- ) ^:^»^ II. djera, zie pedjera. ..jV:::^. ^*!^ djoerdjana, zie doerdjana. ;j;,/0 ^:^>. djerkat, zie onder pfnang^. #) ^^*^ djeröé, zie deroe IL r*T"^^ ^Cs^ de uitspraak djoercêman bij P. zou doen denken aan het jav. dj^roem. /♦»^ O -t^^>- djarijaman, men.: soort zeewier (jav. djlamoen). e^ ■■J- djerigi , koet. : dj a r i (jav, dj r i- dji, mad. garigi). ^«■"^ djoeng, zie ook onder bintang en kain. L_o jt ,^*^ djangoek, zie onder mendjangoeh. djengket, vgl. bersidjingkat, djengget en mendjingkat (vgl. soend. djèngkat en bat. mar s i ding k at). 't/^ CJj^i djongkerong, zie nongkrong. djingkrak, vgl. dingkrak, i^jfL::^^ djenkerik, vgl. flengkerlk, u^5>^jt2:^ djongkèh, men.: een kam (lamp. dj o eng k as). m V < r^^ dJangkC^ngan, batav.: stelten (soend. djadjangkoeng). i5vJi.25>- djoeng»kang; hier ^C^^ te plaatsen; djoengkang djoengka- tiui: opwippen van een vonder of vloer bv. psjt2>* djèngkol, batav. (soend. of jav.): djering, (k. geeft dj^ngkoel als rijouwsch op). A.J>^it:^:>» l^ier te plaatsen CL^^i^, waar- van de uitspraak zeer te betwij - felen is. Jc^ 22 ^} ,Ua jV.SsJt^ djang^gala, jav.: een der namen van Koripan in de verhalen. (^aJk^^j>- I. djang'goet, vgl. ook onder bakat IL e^vJsjL^ djengget, vgl. djengket. .««^Jt^ lees: djain^an. i^\^^ djika; dat de uitspraak vroeger djaka v^as, wordt bevestigd door de uitspraak van ^^ in Kidjangsche ge- schriften. é,Jó^::y djikalau, in een Kidjangsch boek, waarin vele Maleische stukken,: dj a k a 1 o e. t. k fi jK:::^ tandjilapaq, men, : tal^ntan^? 6^ djelin^, tegenover boe t a; De Holl.'s leesb. ö' dr. bl. 16 (vgl. mak.). fisL^X^ ta-djllampang:, men.: voorover gevallen f bv. van die gestorven is zonder dat iemand er van weet. (Bal. p^djl^mpang van lijken). ^2^ aACrsfc. djel®djoer, vgl. Ic^djoer. t> \ ^Al^ djalawardl, bandj.: verb. van ladjoewardi. (^^ aA^ djelöèp^L, zal w^el een verkeerd gehoord jav. tjloepak zijn. c^A^ II. djfUah, zie onder pasai. E \ f^^ djemSdJa, zie onder pC^lan. penawar djambl, in het soend. en jav.: penawar djambé is gelijk aan het door Von De Wall onder tawar II opgegeven penawar djampi. K. beweert dat v. d. W. verkeerd gehoord heeft, maar de beteekenis van djampi in het men. en bal. (stelpen) zou voor de uitspraak van v. d. W. pleiten. y i^ ^r^^ djambelan, is te Batavia djam- blang. A-^T*^^ djoembej alêj, men. de neer- hangende tip van een hoofddoek. w£Sii\-4J^ misschien uitspraak van éy<j, ^ en daar het water hiervan heilig is, zou het in poëzie de opgegeven be- teekenis kunnen gekregen hebben. ^ Q^/"^ I. djampi, vgl. alhier djambi (vgl. bal. n dj a m p i : stelpen, bloed bv.). l^^JLiLf^ djarapoek, lees: jL^ ^j^i in plaats van \j:^,J^^ i.^j. ,*j.A5s.-i.22». djfmekljan, vgl. flemfiiffkijan. 4_> Va'T^ djanabah, vgl. ook onder mandi. ^V-aT:^ djinamoe, Noord-Men.: huwelijks- gift. /C ^VJL^ djinawi, in het men. dj i n a wej. 25 CA^-W ^^^^JL:^. djoenoeb, zie ook onder mandi en djoenC^b, hieronder. Aj<^jj<:^^ djambijah, K's (Jxk^^ is een gissing. iil::^^^ é*^*^ djMjoen^, hier mendjoÈdJoengf, te plaatsen. o^ jsj^^ djantan, zie ook onder bö^soet en kasau. II. djoeroe, zie onder pendjc&roe. /♦%./LJL!^>» djlutan, (jav. djint^n, krama- vorm van djïra). djeiitijoe, Moluksch (port. gen- tio): heiden^ g'een Mohammedaan of Christen. i.js;:vx^ djandjang*, men. spichtig van den hals. C* J2ïL~V.A^^ djendjeng, hier mendjindjin^, ■ ■ .e pl.a.«„. L J ^A^ djoenoeb, vgl. onder mandi. ) t^^-^ vgl. djawa II. . fc^ i ) ^ ^^^ djawares, zie djawares. ^^>. djö^dja, zie djamadjöèdja. Cr ' djo^ran, zie ook onder dü^doel, en kali. / C \ i^"^^ II. djfl^rai, ook van eene afdee- ling van een cocosblad. J 4.:^>. II. djoeli, uit het Tamil. J 4^^ djoêloer, hier berdjö&loer, te plaat- sen. H ij i^"'^ djöIong-S, zie ook onder pa- san^ I. ^^^^ ^'"^^ I. djoewïta, vgl. ook het gebruik van njawa in het jav. 2U ^Al^^ djïrat, vgl. jav. djarat. V x^vw djeila en djĕla, hadden bij elkaar moeten staan; de transscriptie ei in plaats van é in een voorgaande lettergreep vindt men ook bij k. V A ^ tjabol, zie tjebol. V/>^ tl^tjab, zie tj^tjap II. tv ( o/>^ V^^ II. tjatjap, het water uit den pisangstam w^ordt gebezigd ter zuivering van het hoofdhaar. iHh- 24 Ur^ I. t|atjak, heir bertjatjak te plaatsen. Jt^fcVJ^ III. meiitjatjah, (bal. nj a h tja h): in stukjes of plakjes snijden van aardvruchten als de ketela om met rijst te vermengen. A(3'v-^ bcèloe tjadoeq, men. het haar de schaamdeelen. aan . i \ f>^ tl^i*^!!) hier bertjaran te plaatsen. a3 V.^^ Qakau, hier bertjakau te plaatsen. 12^3 Vs^ ta-tja^oet-2, men.: uitgeput \din het zwemmen? j;t \ >^ t| alang, zie pfntjalang. > — Xs^ tiptï) is Tamil (de naam dien de koopmanskaste als titel heeft). C^JSAr^ taloer tjatjakan , men. : de liezen. L ** J ^«^^ tjfroet, hier pentjeroet te plaatsen, en vgl. s^tingg^i. C^i? ^>^ tjarpoe, is in de spreektaal van het Tamil tjèroeppoe (vgl. Cal- well, hl. 22). Xi ^^^^ zie het Aanh. onder CS)ój3jm, r.y^ ^''^^ tjfrmen, zie ook onder bawal. 2$ .'"'^ II. tjerah, reet, spleet (soend. gebar- sten; vgl. tjelah). irSiXJtr^ tjongtjong, ba tav. (bal.): uit' graven, spitten — [B]. ^woJi^ vgl. onder ^j, tjengngls, vgl. onder rangsang I. ;_\V>i L--vw tjingkada, bilalang tjingkada: sprinkhaan (ksb.) vgl. teng*kada. ^.5s.Jtn^ tjangkoer, is misschien tjekoer. tjèngkang, tjèngkong, men.: waggelen onder het loopen. tjongkêlan; zie onder njijoer en vgl. daarmede het jav. tjoe- möêkil. j ^ tjoenggoer, vgl. tjongor. ^jj^ tjerópong, koet. bamboepijp om vuur mêe aan te blazen. ^jlIS^ Ü.-^ (Tamil tjenggaliiir) naam van een roode lotussoort), ze- kere plompsoort, waaraan wonderkrachten worden toegeschreven (Sri Rama, uitg. Roorda van Eijsinga, bl. 136 yui CSs^). /v l.'^w tjekkoer, lees: hasïjar in plaats van kasïjor. L J J J^^-^ tjellak, hier pentjalak te plaat- sen. L Q % ^Xc:^ t)l®pak, zie bij djelö^pa in het Aanh. V ^ , ^ t)ama, men.: naam van een fijne rotan- soort (P. geeft het als Rijouwsch op). c>*^ 28 t)^ L-iLflLf,2:^ tjarapak, hier mentjampa te plaatsen. Li5 jA-t-^ tjoemalagi, zie onder men- tjenlaki. o^ tjlnna, zie ook t)ina II. CJ^iLJL::^ tjenangge, kan ook tjhin- nangga zijn. /«wXxx.:^ tjenantan: kenantan. dJöj.^^^ tjödèt, is uit het bal rC \ ^'^ si-pent|Cèri, zie onder patet. ) 9l3 é^ deze spelling is eene onmogelijk- heid. tjinta-^ men.: naam van een too- verring; mantjintS., iels te voorschijn brengen door er aan te denken (vgl. c:^>^, Y^S^a^:^ H. tjêtjer, vgl. tjetjei. jav. tjipta en bat. sitta). ^J5cX-^^ tjandakija, is het skr. tja- nakja. / >^>^ i a'-^^w tjetjei, moet wezen tjètjèq , en is eigentlijk een andere uitspraak van tjëtJer II. y c ^ ^aA.^^ hoelbah, hieronder ware kelabat ^ ^^» op zijn plaats geweest. hajah, zie onder badjoe* <X-^\ ) -r^*^ haradjah, staat op eene ver- keerde plaats (bl. 78 reg. 3). I. A Ars^ zie ils^. T', (^ ) ^"^ Niemann's Bloeml. I, bl. 110, r. r CcXa^^^ de paradijsappel, vgl. kolbl. ! \^^ \ verb. van éj^ (De jav. redactie, de Menak, heeft hier sagara w^di). (*) (') Onjuisl. Hel is verbasterd uil. ^j.Ki \o)o 26 LJï óSó I*ï- dSdak, hieronder mendadak. \)(3 darl, zie mendarl. 2J 0(3 darah, tocmpah darah, jav. wöëtah g^tih. ^ )<3 mandi dapoer, men. in de kraam zijn. y/C)(^ damar-S, men. de slapen van het hoofd; anak damar: damak. /.t^)<3 daoen, zie ook onder batoe. tfv>(^ dahar, ha tav. (jav. dahar), een hoog woord voor makan. ^*%J5^(>^ ^^' pendahan, onder de uJ her- haald. >*^)<3 dajoes, onwillige zie Döêw^abelas Tj^rït^ra, hl. 1; vermoedelijk ba tav, en het bal. majoes. Zie c^^.^. (^) iJ o<3 doebalang, men.: hoeloeb alang, in sommige streken als oppassers gebezigd. (Het doeb^laug van K. is uit een Europeesche bron, en P. geeft het op als Riouwsch). j^^ó dfï^oes: daboes. .}oó döW*> 2iie djeblè in het Aanh. i^ Q V ^\ dati]^, zie onder berdatik dat ^Oji moet zijn. ^^^.JL>t> datoeq, zie onder bedato. ^ derma, zie ook onder balai. j^ II. deroem, jav. zie taroem. ^ i ^ dercè, alhier bedoro en berdoro te plaatsen. ^ i<^ darah, zie berdarah. ^ T darej, hier bedarei te plaatsen. / j^ )ö doerïjas, zekere stof als gaas voor gordijnen. ^j^^^j3 mandan^wiq, men. het geluid ngoe-2 maken van een kv^rartel; soms van een tjanang. uu uoÜ ö dengngoes, hier mendangoes te plaatsen. iC (3 danging, hier mendanging te plaatsen. O' ^^ ^ dingkrak, vgl. djingkrak. i5Cii ö dangkoeng, zie ook onder kosta L ..3ó d?PPoen, vgl. soend. m^ndepoen. (^^ II. de%L, /c] ^0, in schrift: ^^K Aldus te lezen Meurs. leesb. III, bl 100 r. 4 V. o. (') Bet is het Arab. Cj^^O c^^ S7 j^h { ^o,^ (\ d^ïiok, batav. vgl. mad.; zie onder mendfko]^. JO c> dlgala, zie onder praboe. jO c> d?ï?H> Ksbr. spreekt degel uit. ^ (3 delcè , batav. (bal.) misselijk, willende braken. ^^^^.^Xö damba, is skr, t^ fl^(3 doempa, men.: dcèpa, bl. 115 rechts, r. 5 v. o. lees: bruid. ijS^> (3 dantjing, hier b^rdantjin^ en mendantjin^ te plaatsen. ^^^ denmar, zal wel Engelsch zijn. Lt^)§ió "^^"- uitspr. van dahaga* ,Oikö d^tan tongko, koet: opiumpijp (dcêtan verkorting van oedöëtan van een vroeger öëdoet, jav. cëdoed), ^3^(3 dftdl, Bandjar en Serawak,: di be- lakang (bal. döêri en dori, in plaats van d i öêri; fêri is het jav. wöeri, vgl. Gêdi). / Ktsè ó 0^0 doedöèsaii, men.: stookplaals van een smidse, (vgl. bat. does- does). iiiist> ''• dongeng, eigentlijk eene vertel- ling, en zoo ook een faheL i^^43 si-dcèkoeng-anak, vgl. gendong anak in het Aanh. m^ ^J^ IL, dö^gang, hier mend^gang te plaatsen. Li^Vjfe ó dahaga, is skr. (da ha) naar de Tamilsche uitspraak die van de h een g maakt. 2JlX>c> dideh, vgl. dïdi. > <3 padijar, men.: bïjarken. LiJ êJIó ^' P- ^^" De Wall geeft dajoes een andere heteekenis; denkelijk het bal. majoes onwillig. Zie dajoes. txOc> in plaats van d i in j a. (^ )\ i II. raboe, zie maharabo en menja- /•PM * raboen, vgl. onder imn. rabo. / ja^ ) \ ratoes, hier ware s^ratoes op ^j II. rablt. pad. (Eng. rabbil): konijn. U^ >^..^^ ^^^^^ ^^^^^ U.ft5l 28 i_ Q V M i*atap, vgl. onder bc&tir I (K. in zijn vertaling van Mattheus spreekt r^tap uit, evenals Keasberry). L-3(3)) radak, zie ook m^radak. L^{ ) i IL rakg,, zie \5^. /.p ) \ rakan, zie ook onder padoel beneden. i^S ) ^ raga, zie ook onder ber^mboeng. y / J^*^ S rengas, zie ook onder paloeh in het Aanh. ^A^D \ rangsang, zie berangsang en be- ransang. l J LiJüw^ \ rangsok, vgl. onder masok. C ÖJS^D ) roengkoep, vgl. onder loeng L C^^^jlJSsC- \ n. rangkak, zie serangkah. j^ 'J ragam, achter Tamil i raga m te I CT i) ^ ramoe, zie ook m^ramoe. plaatsen. r'j" . ^b) \ rahai, zie bij merahaja. i^^ \ r^bba, zie rabS. iL.) \ rfboeng, zie pontjSrobong, dat met pöëtjoek r^boeng hier een plaats had moeten vinden. cJ^* i maharatlh, men.: draven. /•j #) 1«3 ) radawan, zie ladawan hieronder. j, i rangginan, moet zijn ranggï- nang, en zoo ook-spreekt men .iVr^ S rftjana» onder r^ntjana bijna alles hetzelfde; één van beide had door- gehaald moeten worden. (^^^ i Ff dap J adap (eigentlijk lamp.). op Bali en te Soerabaja uit. (Poensen geeft opak arangginang op. Meded. van het Nederl. Zend. XXIV, bl. 225). L J Lj \ ragoeq, hier sarago te plaatsen. o t^j rombong, zie lombong III. roeng, zie ook onder balai. ^.«^/0 \ rimboen, alhier beramboen te plaatsen, en vgl. onder rampak, / w^/O \ I. rambai, zie ook onder betik. / ^/s/C \ roembai 2% zie berömbajan. ^j^^ i renti, door verkeerde scheiding van b^renti (c:^Jüt^), in plaats van henti. ^XJ \ II- rantang, is eigentlijk rantang. l, aX-i \ rantik, is uit de bijbelvert, en had veilig weggelaten kunnen woi'den. izf^J 29 f^J ^♦waJ \ maroeutoeii , men. afrukken (P. en Favre hebben het, maar noemen hun- ne bronnen niet; vgl. bat.). C^ QiTs^ iK \ marc&djaq, men. doorsteken; vgl. rö&djak. ^^ 1 rantja, zie onder rantjali hieronder. [ o^^^i > i marantjak, men.: enfourcher (bat. ar sak). A^^sn> i rantjah, moeras (C) is het soend. rantja. Zie rantja hierboven. <^j:S^ i rentjeh, 3^ men. tenger tegen- over ga.poeq, töëwankoe nan rentjeh, eigennaam van een der Padri- hoofdeu en van daar is in het bat. n a r e t s e ook de naam der Padris in het algemeen; vgl. onder pöètih. J^> i randa djawa, zekere gierstsoort (lamp. r a ra n da \v). 25 J^ i rendah, hier terendah te plaatsen. ijj^ s^s i I. rennih, hier meranej te plaatsen? cX) ih \ róbah, lees.; omdat het batav. de r. in het praefix b§r evenals het men., vóór medeklinkers altijd weglaat. ^^ **j ^ 1 U. merawat; een einde maken aan de monstergedaante, die iemand ten gevolge van een vloek heeft gekregen; zie malapataka. rotan, in het zoeloesch nog raoe- ::^^j)j rösot, hier merSsot te plaatsen. >K^D#) \ röèngoes, hier maharC^ng^oes te plaatsen. (^ i)|^ S manjaroepai: op iets gelijken: 'J^J iiianjaroepakan : iels mei iets gelijk- stellen. i fj^s^ |K \ marcèmas, men. wringen, snij- den, van buikpijn. Cr^^) I. vgl. uöèman. IL, vgL Sasaksch djoman. ^^^>/^AO \ bij ribot sikapoe, vgl. kapoh, (beide woorden zijn verkeerd ge- hoord). c / c J ^ A? >? CJ^J tan. jUïv^ in het Aanh. Vjs^U \ rihal, zie onder rahal. i^ 1 rin^ai, hier maharingai te plaat- sen. (Het men. neemt vóór r maha aan). ên^jjio \ ringeih, hier maharin^eih te plaatsen. . ^ i op Borneo: schietsiroom eng. rap i d i \ (vgl. malag. ria na). (yHj 50 ^L C_JLo \ rïnai., hier bersarïnak en sari- ' / Jo \ I. marinej, men.: neuriën als uit nak te plaatsen. weemoed. y^ \ rïno, hier bersirïno te plaatsen. IL, men.: renjei; «ëdjan rïnej-2: motregen. oj-i) reiwan, zie onder mereiwan. 6^ *> t>v->si \\ perz.: tjekoer. 2J i * dat het maleisch z i r a h a zou uitspre- ken, wordt onwaarschijnlijk gemaakt door het in jav., op Lombok aanwezige, gedichten voorkomende djïrih, dat de uitspraak is van het perz. xj, terwijl ook de mal. geschriften steeds »ƒ ; spellen. \jj zina, vgl. aübj II. c X ) ^A\ lees: fatimatoezzah 2J y^p *) zie alhier onder ;$.:. ra. LT (j>oLw I. siboet, zie ook onder lentik. jV-^w sanglir sari, P. geeft onder sari eene andere beteekenis op, en K weder ^J;^U« II. sabit, is de uitspraak van ^^ ^^^^^^ \z^\j. Zie aldaar. ibLw satang, is jav. / J>\j^ satai, (tamil: vleesch), \.AM sadji, hier bfsadji te plaatsen. (^, J^SUuA sadap, het mes waarmee de in- kervingen geschieden. C. * vww I. sarang, zie onder batoe. C jV^ saring, hier menjaring te plaatsen. C ?Lw sapi, is eigentlijk jav.; zie sampi. üS V-fW saga, zie ook kenduri. yS\j^ sagar, koet.: Sfgan ^L 51 <K^ 'r / c / jVau ma^jala^, men. iets in olie bakken, I "iSiX^ sedoeh, vgl. sedCè. ook: manjans^lar, vgl. selar I. ^ . rr^ ' T^ serasan, zie onder pöèlau. (^JlJV..^ III. salak, zie meiijalak. ^ ^ j ..wC-) wwü l>alav. (jav.) berangan II. iL-^^Aw saming, zie beneden onder sambing. ^ ^ L '* J ^V,AXi saoet, koet.: saboet. 0^§Xj^ uitspraak van (w^U; P's saoe (deksel) is een verkeerde uitspraak van M. \^/^ sawo, zie onder sau III. ix6v.Aw sahang, ook koet. ^j;xoV^^ sajat, lees: sojak in plaats van sojat. i-) V-Aw saing, men. hoektand, vleeschtand , O** slagtand als van wilde zvsrijnen (bat. sait). L.,^tt->\ws^ sajap, zie ook onder badjoe. i;^/^i& V.AAM soebahat, zie h>\jk^ in het Aanh. / C wwwü sebaja, zie onder baja II. lX^^ yj^ perz.: grens. c>V.A^bh. ^AM perz.: roode wind (Ar. ^, j^c^^) verondersteld de oorzaak te zijn van allerlei kv^alen. §^)ö >^M serdawa, vgl. onder sindaa. j 5s,ji.XAAi setinggar, oorspr. port. zie tlnggar II. /^\cXa3 vorm. in een ander Hs. van de Sri Rama dan dat wat Roorda van Eij singa bij zijne uitgave gebruikt heeft) tamil (tjörppa- nakej, skr. ^öèrpanakha); eigennaam van de zuster van Rawana (jav. sar pa- ka naka). poV-^5^ sarimadang, men.: dolfijn. t\J >AM majlroenda, men.: een vaartuig boegseeren. j^jr ser®, hier menjaro te plaatsen. <X))#\CXm» sedoewajah, vgl. h)ó^^ waar- voor lees: iu)ó<m. 2$cXa^ sadah, men.: sirihkalk (bat, soda). ^ ^ J>j^ ^jr serodja, onder badjoe een andere beteekenis. sirö^gH, men.: sorga. c<A> ly^ jav. b^rsariugahan: flikkerefi van slachttandeu. •i 52 ..•jkAA^iAjg lees: anak sasijan. f • J>iJv.A^i^.Aw Batav. Mal. Woordenl. ; het is hel bal. kesegsègan,: ^elan^ I. ^j^AJuwJLw sangsit, voeg bij: en hen aan buikloop doet sterven, terwijl de drek er als kalk uitziet. iLw.-5Lvy sangsing, men. benaming van uit- heemsche bonden, zooals bv. van poedels. Li5ot.vü singkoean, men.: tjöban (bat. sik k oean). L ** J \OvJlLA^* IL singkaroet, zie onder singkoeröêtan hieronder. C A>oiLw^ singkawang, men.: t^ngka- ^" wang. ^iLvj soengkftran, zie onder njijor, en vgl. songkor. ^SjlLw II. singkir, of uit het jav. sing- kiran, ook: verplaatsen. \^j\JiLAf4 II* sangkal, men.: sakal II. LHJ S èSJiLw singkoerö&tan , men. (Noord) slapen van de voeten, ook: singkaroet. L-^ CiLuLi i. sangga, zie ook onder bantal. 