VADERLANDSCHE LETTER OEFENINGEN
Wy denken thans, dat zelfde onderwerp te vervol- gen, en bepaalen onze aandacht, als tot een anderen troost- grond, by Gods onbetwistbaare vrymacht, еп onafhang- kelyk beftier over alles. | | Dit is ongetwyffeld eene ryke myn van vertroosting! — En, in de daad, de befchouwing van Gods vrymacht, en ` onafhangkelykheid , -doet alle redenkaveling ftaaken , en onze wysheid zwichten. Wat wy ook voorgeeven , hoe kunftig wy de zaaken ook beglimpen , welke fpitsvin- digheid van geest wy ook gebruiken, —- dit eene, de vrymachtige en onafhangkelyke God heeft het anders be- haagd, fluit ons den топа, еп doet, zo wy anders eenig VL. DEEL. MENGELW, NO. 12. Nn Gods- -m —— 516 WAARE TROOSTGRONDEN Gadsdienftig gevoel hebben, ons voor altyd ftille туп, en Kinderlyk zynen weg bewonderen! Hy, — de ge- duchte God! doet toch met hee heir des Hemels, en met de Inwooners der aarde , haar zyn welgevallen! — Wie kan, —— б ontzettende vraag! wie kan, zyne hand af- Slaan, en tot Hem zeggen , wat doet gy ? — Vreest Hem dan gy ganfche aarde, knielt voor hem neder met beevine ge! -— Еп gy, myne ziel, door zyne hand zo wyfelyk gevormd, zoudt gy u tegen den Almagtigen verzetten? zoudt gy zyne wegen beftryden? zyne wysheid niet beaamen? en u tegen zyne volkomen vrye handelingen u aankanten? —— neen, dat zy verre! buigt u, voor Hem ja het Doft, en valt voor zyn aangezicht ter neder! — En, om zodanig een gemoeds beftaan in ons te verwek- ken, moeten wy ons geduurig herinneren, dat alles wat God ons gecft en verleent , — ’t zy voorfpned , welvaart, vergenoegen en vrede, — of wel, een liefderyk man, ee- ne braave vrouw, ееп gezegend kroost, en diergelyken „ e gefchenken zyn, van zyne milde goedheid, en vry- machtige befchikking, waar aan hy ons geen recht geeft. zo lange het ons goeddunkt, maar daar van flechts het be- ftier, gebruik, en bezit vergunt, voor zodanig een tyd, als met zyne onnagaanbaare wyze inzichten, еп met ons waarachtig belang, ftrookt en overeenkoomt. Hy behoudt dus, om my op deeze wyze meest bevattelyk uit te druk- ken, aan zich zelven de magt, om, ten allen tyden, als һу dit voegzaam en nuttig oordeelt „ ons het gefchonkene te ontneemen. Dit is zyn Goddelyk recht, waar van hy nimmer, ten onzen behoeve, afgeftaan, maar het zelve ontegenfpreekelyk aan zich behouden heeft, en van het welk hy, naar welgevallen, gebruik kan maaken. God in tusfchen, die volmaakt wys is, еп. in alles, het meeste nut zyner Schepzelen, goedertiereniyk beoogd, handelt daar mede niet willekeurig, of beneemt ons dat bewind en beftier niet, dan in gevallen, waar in ons weezeniyk belang dit noodzaakelyk maakt. Zouden wy dan, die dee- ze. waarheden erkennen, en by wien dezelve altoos leven- dig behooren gehouden te worden, ons trots verheffen, als hy met ons niet handelt, naar de begeerte van ons, veeltyds, wellustig en aardsgezind , hart? — zouden wy zyn beftier fmaaden, en verachten,wen hy ons ontneemt, эс geen ons niet langer tot voordeel, maar integendeel tot fchade , zoude (trekken? — neen; —- wy moeten , daar in, een ootmoedig welgevallen neemen, onzen горе е BY TREFFENDE STERFGEVALLEN. 51у fchedel buigen, en ons verwaaten verftand gevangen lei- den, en ftille zyn. -Berooft Hy ons, ontydig , van onze Ouders, de itut en (teun van onze wankelende jeugd ; — fcheurt by een dierb’re wederhelft , uit de geknelde liefde- armen van zyne beminde Vrouw; — berooft hy ons, van de Spruiten onzer echt, in ontluikende Jaaren en veel be- loovende uitzichten 3 te midden van dat alles, en meerder „ moet de kracht en overtuiging, van de voorge- melde waarheden, ons in geloof en berustend vertrouwen met Job doen zeggen : — ‚„ de Heere heeft gegeeven , de Hee- re heeft geriomen, de naam des Heeren zy geloofd (*)!” ——- Prangt u de benauwde boezem; —— geeft ze, door uwe traanen, door billyke traanen van gevoelige droefheid , lucht! —— maar verzacht vooral uw (агг, daardoor, dat gy uw bekommerd hart veel tot God opheft, en tot Hem zegt: s» Су, б God mynes levens! Gy hebt my, van myne geboorte af, wel gedaan, en fteeds met uwe goedertierenheid omringd 3 thans treft my uwe hand: Gy dompelt my in rouwe, en van wegens myn ver- driet ftygt een Jammerkreet , uit myne ziel, tot u ten hoogen Hemel ор! Dan, hoe zwaar, hoe treffend de (lag zy, die gy op my doet koomen, ik onderwerp my gewillig aan uwon onbetwistbaaren wil, en poog my tegen U niet te verzetten! — Су weet toch, Ô bron van geluk! waar- toe het voor my dienen moet, en myn lot is veiligst in uwe hand! ---— Ја, dit is my ten troost, dat ik zeker vertrouwe, dat uwe meêwaarige liefde, uwe gereede hulpe en krachtdaadige byftand, my bemoedigen, onderfteunen „ en „te midden van deezen ramp, opbeuren zal! — Het ga dan hoe het wil, Gy zyt, en blyft, de rotfteen van туп hart, en myn eeuwig deel! — Al doet gy my wandelen in een duister dal, ik zal U niet verlaaten , want uw Пок én ftaf zullen my vertroosten !?” Zo ziet шеп, dat de Godsdienst, wen ze van ons onderwerping aan de wegen van de Voorzienigheid vordert, ons daarom geen ongevoe- ligheid inboëzemt, of leert, onze natuur te verzaaken, еп de blyken van zyne fmartelyke roede , door een ongevoelig gemoedsgeftel, te draagen; want deeze laatfte, als veeltyds, uit de vaste gefteldheid van ons Lighaam , onta fpraitende, kan men zeer wel, zonder eenig Godsdien(tig bezef , hebben: ——— maar de onderwerping , waartoe de Godsdienst ons aanfpoort, is deeze, dat wy het deel dar. Wy zyn іп deezen {taat op де reize naar de eeuwigheid. Ons tegenwoordig leven , met alles wat ons daarin ver- leend wordt, dient tot middelen , die ons gegeeven worden, om, door derzelver gepast gebruik , ons op te leiden, tot, mitsgaders bekwaam en vatbaar, voor de eeuwigheid te maaken. Wy hebben, derhalven „ van de waereld en wae- reldfche goederen, flechts dat gebruik te maaken, als no- dig is, om ons іп deezen ftaat te onderlteunen en te ver- kwikken, zonder ons daaraan te zeer te verbinden. Wy moeten op onze bezittingen niet langer rekenen, dan voor het tegenwoordig oogenblik, en op het tpekoomende niet vertrouwen ; want het maakt zig vleugelen , en raakt buiten onze magt, zonder dat wy er op letten. Wy vereenigen niet In den echt, om altoos te zamen eenen gryzen ouderdom te bereiken, om onze Kinderen be- vorderd, en zo ver gebracht te zien, dat ае, buiten onze befcherming , den Burgerftaat intreeden , еп zelve beftaan kunnen; — neen, als wy, in het oog van den hemel, hoe jong wy оок zyn mogen, onzen taak afgedaan , ons werk verricht hebben, dan neemt Hy ons weg, {nydt onzen adem af, en doet het Lighaam tot ftof, en de Geest tot Hem we- дегкеегеп, Deeze befchouwing van ans tegenwoor- dig aanzyn , dunkt ons, is een zeer gepast troostmiddel wegens fmartelyke Sterfgevallen;s — ten minfte, zeer ge- fchikt, om ons daartegen te wapenen, en fteeds in een be- daarde gemoedsgeftalte te doen werkzaam zyn: —- want dan zullen wy, ieder oogenblik, welk God ons by elkande- ren op deeze waereld paart, aaamerken, als een nieuw ge- | ` , . fchenk C*) Sherlok , Veth. over de Godd. Voorz. ode Hoofdftuk „ bl. 633 en volg. heeft dit Stuk breeder uitgewerkt.. d t ж BY TREFFENDE STERFGEVALLEN. 519 Íchenk zyner goedheid „waar van hy ons in het volgende berooven kan; — еп dit werkend gevoel, van de onze- kerheid van al het ondermaanfche , moet in ons hart dank- baarheid verwekken, en ons, aan niets, dat op de waes reld 15, zo vast gehecht doen zyn, dat wy het niet gaar- ne aan de Godheid, op den wenk van zynen wil, weder zouden afltaan. De Gedachten, — „God, die alles mag- tig is, Кап my dit oogenblik, myn Мап, Vrouw, Ouders, Kinderen , gezondheid, goederen, vermaaken еп genoe. gens, doen ontbeeren ,” moet natuurlyk , een heilige vrees, еп een eerbiedige onderwerping, in ons hart, voor hem, doen opryzen, en ons van al het vergangkelyke los- maaken. p ntusfchen verkeren де minie eníchen eeze wyze! уп wy gelukkig gehuuwd, w hbopen ‚ wy wenfchen vuurig, zonder de Goddelyke oog merken in aanfchouw te neemen, еп ons , als afhangkelyke Schepzelen , gehoorzaam daaraan te gedraagen, zamen te leeven , zo lange de Menfchelykheid immer gedoogt, en el~ kanderen niet dan fpaade te verlaaten. Deeze zucht is, wat het gezellige leeven aangaat, wel natuurlyk en rede- lyk; ——— maar ze heeft dit gebrek , dat men ze al te hee vig maakt, en elkanderen befchouwt, als een eigendom , dat, niet voor weinige ftonden , maar voor eenen geruimen tyd, zeer zeker in onze handen gegeeven is, en welkers eindelyke beftemming, de zalige onfterflykheid , wy uit het oog verliezen. Еп hieraan, nochtans, —— aan de gelukki= ge eeuwigheid! moet de natuurlyke genegenheid en liefde geen afbreuk doen, zy integendeel moet daar toe bevordere lyk zyn. Immers! hoe tederer men elkanderen bemint, hoe hartelyker wy begeeren zullen , gezamenlyk te deelen, _ in het onbefchryfelyk geluk van den Hemel; — en deeze krachtige begeerte zal ons noopen, daar toe de voorge- fchreeven middelen te gebruiken, en aan te leggen. Hebben wy een gezegend kroost, onzer liefde dubbel waardig; wy beraamen ras, in onze vooruitloopende denkbeelden , waar toe die, en weder deeze, op te leiden, hoe ze in de waereld groot te brengen, en welke middelen aan te wenden, om hen, met Îuister , een grootfche rol, op dit ondermaanfche toneel, te doen fpee- len. t 15 waar, de troetelende vleiery , —- de aanhaalige praatzucht, —— de hartinneemende zachtheid, buigzaam. heid , gehoorzaamheid, aanvalligheid, vernuft en geest, — dat. alles verbindt onze harten aan onze telgen, zo dat wy dezelven befchouwen, niet als een geflacht voor , | Моз ` den 520 WAARE TROOSTGRONDEN den hemel gefchikt, dat God jong, in eene tedere А daar toe Кап opeifchen , maar als Schepzels , enkel tot ons vermaak in de waereld gebracht, en in vergelding van wel- ke, wy alleen voor hunne tydelyke bevordering en wel- ‚ftand, alle moeite te doen hebben. Is het nu wel te ver- wonderen , wen ons oog еп hart, de zaaken zo befchouwt , dat wy diep gewond, en ernftig getroffen worden , als de Almacht ons, onverwacht , fpoedig , onze Wederhelft, of Kinderen, ontrukt? —— wat troost blyft ‘er in dien ftaat over? — wy misfen, naar onze kortziende oogmerken , alles! — onze verwachting is afgefneeden, en onze ge- vormde ontwerpen leggen in duigen! Hoe bedaard zou niet, integendeel, onze Geest zyn , waren wy fteeds ge- woon , dagelyks, te denken: s» Ik, myne dierb're Wedzrhelft ‚ myne braave Ouders ‚ en myn lieve Kinderen , wy allen zyn bezig met de woeftyn deezer waereld te door- reizen „naar een land van volmaakt geluk, van ongeftoorde blydfchap, zonder dat wy weeten, wanneer wy de have biyde inzeilen, en verheugd aldaar aanlanden zullen, —— of, dat het ons bekend iş, hoe lange wy elkanderen verge- zellen, aanmoedigen, en opwekken zullen. De zee van rampen verheft wel eens haare bruifchende golven ,— maar , deeze Storm bedaard zynde „ genieten wy ook weder, ee- ne aangenaame (tilte,en vredige rust. Dan , noch het eerfte {chrikt ons af, —— noch. het alte verflaaft ons aan malkanderen, of aan de waereld: —— onze uitzichten zyn beftendig op de eeuwigheid gericht, dit is het doel waar naar wy jaagen, het oogpunt waar uit wy alles aan- zien, ehaagt het-God onze vereeniging lange te doen ftand grypen, dat zal te meer onzen yver ontvonken, ons onzen weg met lust doen vervolgen, en dankbaar voor hem doen leeven. Doet gy ons immer een opzigt behoevend Kroost, of eene Weduwe, die onderfteuning en byftand nodig heeft, ach- terlaaten , —— wy draagen ze, aan uwe fteeds waakende voorzorge „ aan uwe bereidwillige ontferming , ор, r BY TREFFENDE STERFGEVALLEN, 521 wy beveelen ze aan uw liefderyk toezicht, en Almachti- ge befcherming , en vergewisfen ons, dat gy hen vereischte nooddruft, en het geen tot hunne tydelyke be- hoeften nodig zyn zal, verfchaffen zult, —— dat gy hen nimmer zult begeeven noch verlaaten.” Dit is de gefteld- beid, die uit de rechte befchouwing van den aart van dit leven „ en. van de tydelyke goederen, gebooren wordt. Zy is recht gefchikt, om , in alles, wat опѕ immermeer over» Коош, ons wysheid en troost te verfchaffen: — en, daarom, pryzen wy dezelve, ten fterkften, aan. "Kr blyft ons.nog overig een voornaame grond, waare mede wy ons by fmartelyke Sterfgevallen vertroosten kun- nen, ten befluite іп aanmerking te neemen, de gelukkige verwisfeling, namentlyk, van деп afgeftorvenen, uit een ftaat vol jammer, in dien van nimmer eindigende heerlyk- heid, of wel, het gegrond vertrouwen, dat onze Vrienden zalig geftorven zyn. _. Dit is zeker geen troostmiddel van een algemeen де- bruik : om dat allen , diè fterven, geene gemoedig- de hoope geeven, dat ze ontflaapen , om , door den dood, de eindelooze zaligheid te aanvaarden. Veeltyds, echter, kunnen wy daar van, niet dan onzeker, oordeelen, en "e is in die gevallen het beste, ons oordeel ор te fchorten „ en het eeuwig lot onzer overleeden vrienden, aan de beflisfing van God, die alles weet, over te laaten. Hoe gelukkig, intusfchen , zyn zy niet, die een goeden grond van vertrouwen hebben ,dat hunne vrienden by God teeven, en іп zyne Hemelfche nabyheid verkeeren ! Zy, in de daad, hebben alle redenen, zich, wegens hun verlies, te troosten! —— en, die dit niet gevoelt, heeft geen bezel van hemelfche wellust! Al is het dan, dat wy op deeze waereld , wat onzen uiterlykeu (ааг betreft , veel verliezen en ontbeeren moeten, —— dat alles is, indien wy geloovig vertrouwen, in God dubbel weder te vinden; onze vrienden, —- die ons lief en dierbaar wa- ren, wien wy hartelyk het hoogfte toppunt van geluk toe- wenschten , zyn,uit den kring hunner waereldfche vrienden , overgeftapt, in een onbegrypelyk verhevener ge- zelfchap , in den rei der zalige Troongeesten , en reeds voor hun geftorven Heiligen ! Ze misfen dus niets aan ons, —- niets aan deeze benede waereld ! Bevryd , voor altoos bevryd , van ramp en kruis , genieten zy verzadiging van vreugde, en liefelykheden aan Gods Nn 4 rech- 522 WAARE TROOSTGRONDEN rechtehand eeuwiglyk ! Alsawy dit bedaardelyk in. denken , ` als wy daar over, met eene ingefpanne aandacht, peinzen , dan verliest onze denkingskracht haar vermogen ! ‚ Verzadiging van vreugde! welk een. (taat daar dit te vinden is! op deeze waereld zoeken wy het te vergeefsch! onze begeerte gaat wel daar naar uit, door opeenftapeling van aange- naamheden , blydfchap , en vermaaken, trachten wy het wel re vinden, — maar altoos worden we te leur gefteld, ‚en nimmer zyn we voldaan, nooit verzadigd ! Dan, іп den Hemel! heerlyke Gelukftaat ! in деп Hemel, daar zal de begeerte van onzen Geest vervuld, — daar zal onze zucht, ons brana dend verlangen, volkoomen voldaan worden! W gunnen dies gaarne dat vroeger genot , onzen vrienden! - - ——— Wy troosten ons over hun lighaamlyk verlies, uit hoofde van het voortreflyk geluk, dat hun te beurt ge,. vallen is, en hoopen hun eenmaal weder te vinden, en onaffcheidbaar by hen te zyn! . Is dit met grond on- ze verwachting, — дап wykt de akeligheid des doods! dan treeden wy, met gemoedigdheid , de fombere begraaf- plaatzen onzer vrienden in! geen kille fchrik, geen Белп (їе verbeelding , houdt ans af van dien omtrek , waar huń koud gebeente rust, en hun ftoflyk overblyfzel be- waard wordt! Wy bezoeken dan hunne Graven, met dat genoegen , dat de (Ше herdenking van hunne deugd en Godsvrucht, іп ons hart,doet ontftaan! — Eene zilte traan ontrolt wel ons oog, —— een onmerkb’re zucht ontflipt wel den overftelpten boezem; maar beiden zyn ze alleen de blyken van die gemaatigde en gepaste gemoeds- beweeging , welke eene aangenaame aandoening achterlaat, Hier by, verheft zich het geloof van een waar Christen, en hy, deeze eenzaame , van waereldlingen gevreesde , maar voor hem , bevallige verzamelplaats van dooden, verlaaten- de, roept uit: — s» Fust hier, gering overblyfzel, myn °ѕ waarden vriends! onder de al bewaakende voorzorg, van uwen Verlosfer , veilig ! eenmaal zult gy, door de verdienften van zya Lyden, en de kracht zyner Opftan- ding, voor de eindelooze eeuwigheid, heerlyk verryzen! en ik zal, door geloof in hem, onfterfelyk , onverderfelyk, opgewekt, altoos, en zonder einde, met u, in de geluk- zaligheid van den Hemel deelen , en den lof van God on- ophoudelyk vermelden,” кш BY TREFFENDE STERFGEVALLEN. 523 К Zal іп dat vlekloos hemelhof Voor U, voor О! de reine (naaren , ô Middenpunt van allen lof! Met duizend duizend Englen paaren. Daar zal uw Glans, uw Majefteit , Uw Eer my eindeloos verflinden, Om іп uwe Algenoegzaamheid My zelven eind’loos weêr te vinden. ô Aarde! weemlend Stof! verdwyn — о Myn Соё!! zuil van myn vertrouwen! "К Ben Mensch !—?’k zal eens een Engel zyn! ’k Zal eens Gods aangezicht aanfchouwen (*)! d Dan, mogelyk denkt de een of ander myner Leezeren , dit middel, hoe vermogend, werkt alleen in Godsdienftige gee moederen, en verligt derhalven onze tydelyke fmart niet. Doch hier op antwoorden wy, met betrekking tot het geheel, dit weinige: —- dat indien iemand, in een der voorgeftelde gevallen, vertroosting begeert, hy ze by God moet zoeken: — dat is te zeggen, dat ’er geene ап- dere bron is, waar uit waare troost voortvloeit ‚дап alleen uit den Godsdienst. — — Daar is alles, maar buiten denzelven niets, te vinden. En die ongelukkig ge- noeg is,- van in aardiche en uiterlyke troostgronden , te berusten, zal al zyne hoope te Jeur gefteld vinden, en hoe langer hoe troosteloozer worden. | Dat dan de Godsdienst ons allen beftiere en onderfteune ! — ontzeg ons, б God! nimmer zyn’ krachtigen invloed ! Laat һу ops, in alles, voor al іп de treffendfte on- gelegenheden van ons leven, byftaan en helpen ! ons lei- en, raaden en vertroosten! en zo,ons te vreden en wel- gemoed in alle uwe wegen en handelingen maaken ! B. (*) Оде aan God, door den Heer R. Feith, voorkomende їп het 4de Deel van de Taal. en Dichtlievende Oefeningen van het Genootfchap, ter Spreuke voerende ` — Kunst word door arbeid verkreegen. Nn 5 - HET 524 WIT RATTEKRUID TEGEN DE KANKER mn men mn ee HET UITWENDIG GEBRUIK EN МОТ. VAN WIT RATTE- KRUID, ALS EEN NIEUW HULPMIDDEL TEGEN DEN KANKER IN HÈT AANGEZIGT. Door den Heer BERNARD CA D: beroemde FRERE CosME , die onlangs te Parys overe leden is „bezat Een hulpmiddel tegen den Kanker (Дїр li me tangere) in het aangezigt, welks nut hy, zo wel als de Heer BERNARD, die het uit zyne Schriften bekend maakt, gelyk ook de Heelmeesters gsPrauD te Soisfons , BERGERET te Parys, en meer anderen, door veelvuldi ervaring „ bevestigen. Frere COSME is zelf de Uitvinder van dit middel niet; maar heeft het, voor gooo Livres, van den Heelmeester CHOUET , gekopt. De hoofdinhoud van dit middel is wit ttekruid. — en (*) Journal de Мейес. 1782. Mars, р. 256. De Heer BERNARD noemt dit gebrek, den Kanker des aangezigts , anderen noemen het Huid- Kanker, om dat het doorgaans uit een klein en getergd huidknobbeltje, meest аап de neus, koon of wang , ontftaat, en eerlang, eerst de huid, daarna de Ѓріегеп, ја ook het geheele oog en de halve zyde des aangezigts, langzaam, dat is, in één, tien of meer baren, wegknaagt, zonder na de gewoone in- of uitwendige middelen veelal te luisteren, en zonder byna eenige merkelyke ongefteldheid in het geheele li- ‚chaam aan te brengen; ftrekkende aldus tot een klaar bewys, dat dit gebrek een plaasslyk gebrek is, waar in het lichaam een of althans weinig deel heeft. Ook is het by den waaren anker der lippen: enz. zeer gemeen, dat de naby gelegen klieren zwellen, en in denzelfden Kanker, veranderen; echter kan ik my niet herinneren, dit ooit, by den zogenaamden Kan- ker des aangezigts, gezien te hebben. Nog klein zynde, laaten zig deeze zweeren, fomwylen, door een drukkend: Verband, gemaklyk geneezen, het geen van den waaren Kanker niet ре- 2еті kan worden. === Eén en dezelfde Leder, тег dit ge- brek, vertoont, by ons in Neêrland , zig fomwylen aan meer dan 20 of зо Hoog- en minder geleerde Heelmeesters, terwyl hy, naar de kunst behandeld, niet geneezen en niettemin vry oud word, Kortom, ons ontbreekt eene volledige befchryving en behandeling van dit gebrek, die ontwyfelbaar, їп iets, zeer cenvouwigs beftaan zal. = Wenschlyk ware het, dat de Hecr BERNARD eenige van zyne geneezene gevallen omftandig had befchreven. —— Wy geeven hier het‘voornaame van zyn Verhaal op. IN HET AANGEZIGT. 595 Men zou, zegt de Heer BERNARD, kwalyk doen, wan- neer men dit Vergift al te zeer vreesde. Voor eerst, om de kleine menigte , welke dit Voorfchrift bevat. Ten twee- den, word het Rattekruid hier flegts uitwendig, en met andere dingen gemengd, gebruikt, door welk men het zelve, naar goedvinden , verzagten Кап. Intusfchen be- hoort tog het navolgend Vooríchrift overanderd te blye уеп, еп de Heer BERNARD heeft, federt negen Jaaren, dat hy er gebruik van gemaakt heeft, het zelve aldus ge- bruikt „ behalven by eenige oude verzweeringen aan de bee- nen, waar by hy het mede met voordeel heeft aangewend. Мепќсһеп die geen Geneesmeesters zyn , behoe- ven aldus voor dit middel niet bevreesd te wezen, na- dien de Genees- en Heelmeesters het Rattekruid reeds van overlang met voordeel gebruikt bebben; еп, door kundi- en aangewend, even zo min als veele andere, misfchien- erker Vergiften, die echter met nut gebezigd worden , kan nog zal nadeelig zyn. Het Voorfchrift is aldus: Neem , door konst bereid, Vermillioen, een half loods Asfche van verbrande ude Schoenzoolen ‚ acht grein (*) ; Drakenbloed (Sanguis draconis), twaalf grein; Wit Rattekruid , veertig grein. Wryft alle deeze dingen tot een fyne poeder, mengt ze daarna іп een glaazen of fteenen,Vyzel, waar na het mengzel іп ееп glas, ten gebruike, bewaard word. De wyze „от dit poeder „Ьу Kankerachtige verzweeringen Culceres Cancreux) іп het aangezigt, ге gebruiken, fchoon het ook by andere gebreken dienen kan, beftaat hierin: ——— nadien dit,‚gebrek doorgaans een plaatsgebrek (der huid) is, by welke de geheele masfa der vogten niet is aangeftoken (Le vice est en general local), zo moet men nogthans , zo veel mogelyk , de Lyders een melkdiëet doen houden en, voor het uitwendig gebruik des poe- ders, één- of tweemaal doen purgeeren. By het gebruik des poeders, gaat men op deeze wys te werk: Men mengt een weinig уап hetzelve , in een por- celeinen of glaazen kopje, met eenige droppelen water, еп met ` (*) Misíchien vraagt men, wat acht greiñen Asfche van ver- brande өйде Schoenzoolen in dit Voorfchrift doen ? maar dezelf- de Vraag zou men, met bet zelfde regt,van het Vermillioen en het Drakenbloed kunnen doen. H ` оЁ, naar omftandigheid,van den helfchen fteen „enz, <— 06 WIT RATTEKRUID TEGEN DE KANKER met ееп penceel tot ееп, niet al te dun, fmeerzel, op dat het Rattekruid niet naar den grond zakke, en op den grond of den rand der verzweering ongelyk verdeeld worde, waar uit eenig kwaad zou Киппёп ontftaan. - In deeze fmeerige masfa, wel vermengd ‚ doopt- men het penceel , en daarmede befmeert men de geheele verzwee. ring, ter dikte van een dubbeltje (piece de fix liards). De zweer, als ook deszelfs omtrek, behoort voor- af van onreinheid gezuiverd te zyn, hetwelk bekwaamlyk gefchied , wanneer men, ееп dag vooraf, dezelve- met ee- ne weeke zalf of pleister, als by voorbeeld, het onguent de la Mere „ bedekt heeft. ‘Men befmeert op de bovengemelde wyze de geheele zweer, als ook derzelver randen „waarna men het geheele deel met fyn реїсһаз е Eiken. zwam (Agaric de la Chêne), Spin-rach, of liever de Bysfus (*) , die aan: oude Wynvaten hangt, bedekt. Ik verkies (zegt FRERE BERNARD) deeze Plant voor bet Spinerach еп de Eiken-zwam, om dat ze zwart of don- ker bruin is, en aldus de bekende zwarte Ciers-pleister- tjes naby komt. Welk van deeze drie dingen men. ook op de zweer gelegd heeft, bevogtigt men dezelve ge- heel en al, het zy door de Vingeren of een Spatel, met eenige droppelen water, op dat het een en ander te za- men droog, en tot één korst worde, welke korst door- gaans vry vast zit,-en niet, als met de korst, door het middel zelf veroorzaakt, afvalt. DeLyder,op deeze wyze verbonden , zegt men hem, dat һу „іп tn rondom de verzweering,ras pyulyk zal worden, en het aangedaane deel ontfteeken en zwellen zal , dan hier over behoort hy zig niet te bekommeren, wyl de zwelling doorgaans naar eenige dagen verdwynt, vooral, wanneer de korst begint los te gaan, en dit gefchied meestal heel, den 17 of оо dag, na het gebruik des middels, wanneer men de fcheiding met de hand kan helpen. Daar na legt men over de zuivere vlakke zweer of wonde, het zogenaamde Empl. Norimburgenfe, het welk dagelyks vere pieuwd word, terwyl men de verzweering , en derzelver om- trek, zuiver houd, Op deeze wyze poogt men de zweer te bevellen , dog zo de groei van weelig vleesch dit verhinderde, bedient men zig van gefchaafd droog linnen, zo CH Bach: Cryptarum vel Bysfus Capillata perennis Cineria, tenax, тирі innata, LINNE! System. plantarum,. — IN HET AANGEZIGT. "597 zo men op deeze wyze geen volkomen geneezing erlangt „ moet het bovengenoemde middel voor de tweedemaal ge- bruikt worden, waardoor, gelyk ik, (zegt FRERE BER- NARD) dikwyls in myne Konstoeffening gezien Keb, een volkomen geneezing van dit onaangenaam, en helaas! ons der het Landvolk dikwyls voorkomend , gebrek volgt. Bei "TECH "tee ré Misfive aan de Schryvers der Algemeene Vaderlandfche Letteroefeningen. OO ° Wel Edele Heeren ! | UWE. onpartydigheid , welke ber voornaame kenmerk is van lofwaardige Tydfchriften, zal, hoop ik , de пе» vensgaande Stellingen , wel willen plaatfen in uw Maand- werk, om te dienen tot een tegengift, tegen de beoordee= linge van de Precepta Medicine Praftica „уап mynen by- zonderen Vriend, den Heer Profesfor м, G. OOSTERDYK „ Jansz, in de Algemeene Vaderi. 1 etteroef. VI D Ы. 1053. r het voldoen aan welk myn verlangen, ik verttouwe bevestigd te zullen worden іп de hoogachting , met. welke. ik ben, ‚ | UWE. Dienstvaardige; fchoon. onbekende , Dienaar , | 7 C. У. - Hy heeft het voorzeker mis, die uit het [е Hoofddeel, - de rade $. der Inftit. prax. medic. van Pro езг OOSTER= DYK SCHACHT, opmaakt, dat die Auteur de fnelheid van de pols voor een uitwerkzel van de Koorts houde: іт-: mers hy weet niet wel te onderfcheiden, ‘tusífchen адиба circulatio, en аййа Pulfus frequentia. 8.. Het is niet ongerymder te Dellen ; dat eene Ayferica , welke door gemoedsbeweeging eene fnellere pols bekomt, Фе Koorts hebbe, дап dat zy door-dezelfde gemoedsbe=? weeging aan het hoesten of hikken raakende „ fchoon ook: maar voor een korten tyd, met convulfive beweeging gee _ kweld worden. a ‚б. ИР D 4 3»- ~ . " | Я е - Een kwaadaartige Zenuwziekte , in welke de pols Van, 4 ne \ gei MISSIVE D fnelder , traag wordt, wordt, van Koortfig , niet Koortfig , uit hoofde van de verandering ‚ van een of niet nood- zakelyk , of althans niet altoos geduurend toeval, dier Ziekte. 4. Al wie uit de eerfte beginzelen der Pathologie heeft lee- ren verftaan , dat koude vogtigheid van de Athmofpheer, het verzuim van lichaamsoeffening , droog en тазу voedfel, geer nadeelig zy aan de gelukkige uitwaasfeming, zal van zelf begrypen, wat ‘er te denken zy van de Kheumazis- sus Scorbuticus. 5. De Podagra Atonica van CULLEN moet niet verward worden met de Rheumatismus. | 6. - Zo het al geen kwaadaartigheid zy, із het zeker опор- lettenheid, het geen dus opgegeven wordt. „‚ Scorbutí= a, Сиг , (Rheumatismus) postulat leniora cathartica., vel з» Emetica Sudorifera , pramisfis attenuantibus antefcorbu= ээ tica, balnea,” uit te leggen, als of "er in de Scorbut „ altoos cathartica emetica, prsemisfis attenuantibus, aange- preezen wierden. 7. Nooit is het iemand іп den zin gekomen, dat de Lumbago rheumatica , altyd, als inflammatoir moest behandeld worden. ` 8. Eene aanhoudende weezentlyk phrenitifche ylhoofdig. heid, met aanhoudende korte en gevaarlyke Koorts ver. zeld, moet van ontfteeking der inwendige deelen van het hoofd afgeleid worden , zo men niet verfchillende denk- beelden onder elkander verwarren wil. Ge De Watervrees , welke ор de beet van een dol Dier ontftaat ‚ is toe te {сутеп aan vergif, door dat Dier ә medegedeeld. | Io, Men kan niet ontkennen, dat de Pleuritis onderfcheiden: wordt in veram Eë fpuriam; in wat meening dit gefchied- de, of deeze by alle dezelfde zy, of deeze onderfchei 5 MISSIVE. gan ding te recht gefchiede, dan te onrecht, is een gantsch andere zaak, | 11. Uit het eenvoudig voorftel van de onderfcheiding , van de Pleuritis in veram & fpuridam , volgt even weinig „ dat beide op dezelfde wyze moeten behandeld worden, als uit de overige verdeelingen zoude mogen befloten wore den , dat Pleuritis idiopatica , epidemica, benigna, moet eneezen worden, even gelyk /ympathica, fporadica, mar gna. ` 12. Wanneer "er, na het voorbeeld der Befchryvingen der Natuurlyke Historie , eene regelmaatige fchikking opgeleverd zal zyn , van zulken aart , dat dezelve gantsch vry van alle onderftelling en verzuiming, en alleen gegrond op ge- trouwe Waarneemingen, іп zig vervatte Clasfen, Gellach= ten en Soorten van Ziekten, welke elk kenbaar zyn door hunne zeekere ‚ duidelyke en volledige merken , 20 als door Profesfor causIUs, in zyne Infl. paih. medic. $. 840. voor- efteld is , dan zal het eerst de tyd zyn voor daartoe Bekwaamer en bevoegden, om te oordeelen, of dezelve tot Academisch onderwys geïchikt zy. Tot een Naberigt op het plaatzen van dit Stukje dient, dat wy, uit waare hoogagting voor den Hoogleeraar oos- ' TERDYK, deeze t'zaamgeraapte Stellingen gaarne ougedrukt hadden gelaaten , om dat het ons toefcheen , dat zyn Hooggeleerde zeer weinig, of liever. niet, met zulk een Advocaat gediend zou zyn; indien niet de vrees van pars tydig te fchynen ons daarvan had wederhouden, en ine tegendeel Һай doen Ьейайеп , om het verzoek van den Briefichryver in te willigen. i ` Wy oordeelen het onnoodig daaromtrent iets verder аап te merken ; des kundigen zullen ligtlyk met ons begrye dat de verzamelaar deezer Stellingen geenszins de an is, om ex tripode te fpreeken ; waarom wy hem in den fchuilhoek, waarin hy zig verborgen houdt, met zy- ne Aphorismi gerustlyk zulten laaten zitten. Alleen- . lyk moeten wy , by deeze gelegenheid , nog aanmerken, dat wy tot ons leedweezen gehoord hebben, hoe zommigen on- ке recenfie van de Precepta Medicine Prallice, van den ROB - EN 330 MISSIVE Hoogleeraar OOSTERDYK aan zekere partydigheid hebben willen toefchryven,. waaraan wy ons egter ten eenemadl onfchuldig kennen. Wy betuigen openlyk voor de verdienften van deezen Leydíchen Floogleeraar de volko- Smenfte hoogagting ‘te hebben, еп dat onze gemaakte aan- merkingen , omtrent de eene en andere ftelling van den Hoogleeraar , uit geene andere Bron zyn voortgekomen, dan uit eene zuivere liefde tot de waarheid, en ter bevorde- Tinge van waare kennis in de Geneeskunst. En wy ver- trouwen, dat zyn Hooggeleerde , naar zyne gewoone en edelmoedige denkwyze „ het ons ‘niet ten kwaade duide, indien wy omtrent het eene en andere Leerftuk anders dan zyn Hooggel. gedagt hebben: terwyl wy ten allen tyde ge- reed zyn, om ons {одг overtuigende bewyzen „en niet door Magtfpreuken, van de ongegrondheïd onzer grondftellingen te laaten overtuigen. е ` eegene а H H Ф А PROEFNEEMING OM HAGEL VOORT TE BRENGEN. . Door CORNELIUS PEREBOOM , Med. Dot. te Amfterdam. Рх men niet altoos op het getuigenis der Schryvers „over de Natuurkunde, kan ftaat maken, is des te meer јато- mer, wanneer de opgegeven Proefneemingen niet overal, еп op heeter daad by elken Letterarhbeid , kunnen herhaald en onderzogt worden. Het valt voor een Natuurbefchouwer gereeder in ° oog, wanneer daarby Reédeneeringen gevoegd worden , die men aan Algemeene Grondbeginzelen kan toet- zen , om derzelver meerdere of mindere ongegrondheid in °t oog te doen loopen. Zodanige zyn de breedípraakige ge- volgen, die men uit de Proeven van den Heer QUINQUET , om Hagel, enz. door middel van de Eleêriciteit te vor- men ‚ (te vinden in de Alg. Letteroeffeningen, Vide Deel , ЇЧ. т.р. 17—19.) heeft opgemaakt. ІК laat de waardy deezer Proeven, die veelal mislukt zyn, aan het nader onderzoek der Liefhebberen over, maar ik ben in (taat om onwederfpre- kelyk te bewyzen „ dat de Hagel, zonder tusfchenkoming der Eleâriciteit , dadelyk kan gevormd worden, en derhalve eene geheel andere oorzaak heeft, in zo verre, dat het vor- men der Hagel, uit eenvoudiger beginzelen ‚en met den een- voudigften Toeftel kan gefchieden. Ik,voor my, verwacht van deeze uitvindige zo groote bevordering niet, om gaar- ` , over PROEENEEMING OM HAGEL VOORT TE BRENGEN. 531 over juist uit te roepen: ziet den mensch tot het toj punt op- geklommen, om het geheim der natuur te ontdekken ‚ cuz. Laat in een bakje, vol gemeen water, eenige druppels Tinétura Myrrhe vallen , еп dit vocht bevroozen гурде» zal men op de oppervlakte van het Ys beltendig ecnige Hagelkorls vinden. Voorts bevriest het Ys zelve niet iu een eenvormigen klomp, maar in laagen y zodanig , dat ik hetzelve deswegens geoordeeld heb , Glacies fcisfilis , of Bome уз ‚те mogen noemen. Te weeten, Glacies fcisfilis, om dat dit Ys op ’t gezicht voorkomt, als in laagen fplytbaar te zyn, en Bom-ys,hoedanig men noemt alle Ys, welk cenie пісе ledige ruimte onder zich heeft. Ik heb opgemerkt , dat ieder Hagelkorltje aan de oppervlakte van myn Bom-ys vast was, door middel van een Pedunculus of dun tee der fteeltje; edoch, welk op de minfte beweeging van het Bakje brak, zodat de Hagelkorl afviel, en aan andere Ha= gel, gelyk een Ey aan een Еу, gelyk was. De Hagel, noch aan het Ys vastgegroeid , Кап dus niet oncigentlyk als een Ysbloempje in een Kruidkundigen, of noch nadruklyker in een Scheïkundigen, zin, als cen Flos Glociei, befchauwd worden. Door het vergrootglas befchouwd , beftaat ieder ` Hagel uit een verzameling van ronde witte bolletjes, die te zamen een korl uitmaaken. De finaak der Myrrhe is daar duidelyk in waar te neemen. De grootte is. ondere fcheiden doch doorgaans als van ееп warterdroppel. Nu Коош ik tot de oorzaak van het Verfchynzel, Ik denk juist niet, dat де Myrrhe volftrekt nooddaaklyk is, . om het Ys op de gezegde wyze te doen bevriezen, maar alleen de Wyngeest of eenig ander Phlogiston. Door de koude wordt de Geest uit het water gedreeven; wy zien daarom, dat het Ys doorgaans bezet is met lugtbolletjes en bobbels, die op het уер der bevriezing weerbouden worden, en natuurlyk Bom-ys vormen. Even gelyk het “natuurlyk Bom-ys ook geboren word, wanneer bet noch onbevroozen water daaruit wegloopt. Sneeuwwatcr en Zece water leveren daarom met gelyke koude brosfcher Ys op. De uitdryving van de Tin&ura М Glacies Scisfilis veroorzaakt. Maar om te verklaaren , hoe de lagelkorls « vriezen , en wel by my ftceds in cer weet daarvoor geen genocgzaame gis uitwaasfeming van het water, die bevriezing gefchied, De damp, b geest, zoude dan in vesren Hagel VL DEEL: MENGELW, NO. 12, Vo face d 532 PROEFNEEMING OM HACEL VOORT TE BRENGEN, {maaken , daat nochtans de Myrrhe zelve niet mede in de lugt kan vliegen? Dit (chent wat ongerymd. Zie daar ons reeds tot een toppunt opgeklommen , van waar het onmegelyk is om dit geheim der natuur te ontdekken. Die in (aart was om de [Èleêriciteit Mer, als oorzaak „te раѕ[е te brengen, zoude ik inderdaad als een grooten Apollo begroeten. Ik, meene genoegzaam betoond te hebben , даг, zonder eenigen Ele@rifchen toeftel,het water,door koude, tot Hagel ver vormbaar is, cn laate het verder onderzoek hiervan 221 gelegener tyd over. Een fchoteltje myner Hagelkorltjes zal by winter noch wel eens plaats vinden op het Defert, en geen onaangenaam hoog fmaakje verfchaffen. Wam men kan daaraan allerhande (таак geeven, door in plaats van gemeen, ecuig gedistilleerd ,- water te пестеп. LEE en BRIEF VAN DEN HEER ZPINUS , Raadsheer van Staat in Rusland, aan den Heer PALLAS, Raadsheer van de Kei- zerlyke Collegien te Petersburg, INGEVOLGE VAN EEN BERIGT WEGENS EEN VULCAAN IN DE MAAN ONT- DEKT. Door den Heer HERSCHELL, F. R. S. medegedeeld aan de Keizerlyke Academie der Wee- tenfchappen , door, den Heer DE MAGELLAN , Lid dier Academie, ор den 4 Мау, 1783, MYN HEER, Niets kon my. aangenaamer weezen , dan het berigt van u ontvangen, ten opzigte van den Heer HERSCHELL’S ontdekking, van ecn brandende Vulcaan in de Maan (*). Van hoe veel aanbelangs deeze waarneeming ook moge wee- zen , voor elk Liefhebber der Natuurlyke Wysbegeerte , dezel- ме treft my meer byzonder; dewyl dit ftuk , wel beweezen zyn (*) Van deeze Ontdekking vinden wy het volgend kort be rigt. Weinig weeken geleden, keek eene Mevrouw door de Telescoop van den Heer HERSCHELL, en zy zag een licht, ge- lyk een Star, in de Маап: waar ор de Heer HekscHeLL ver- klaarde blyde te zyn, dat zy zulks hadt opgemerkt ; дету! hy dat licht reeds voor eenigen tyd gezien һаа, еп, door 2упе waarneemingen, zich vefsekerd hieldt, dat het geen Star, maar een Vukaan was. Zie The London Magazine. Dec. 1783. ‘ Dl. 507. VAN EEN VULCAAN IN D MAAN, 533 zynde, de waarheid zal bevestigen van myne Gisfingen , wegens den Vulcanifchen Оогіргопе van de oncffenheden op de oppervlakte der Maan ‚ welke Gisfingen ik maakte, in den Jaare MDCCLXXVIIl, en mededeelde іп cen Vere toog te Berlyn, in * Jaar MDCCLXXXI gedrukt. Dit Vertoog is, gelyk gy weet,in °t Hoogduitsch gefchreéven, en zulks, buiten twyfel, de rede, waarom het nog onbe- kend is in andere Landen; fchoon Ж er eene Franfche gefchreevene Overzetting van bezorgde , aan den Heere WILLIAM HAMILTON te Napels, ten tyde dat zyne Keizer» уке Hoogheid, іп den Jaare MDCCLXXXII, Italie door- refsde. Met ееп zonderling genoegen, verneem ik, dat denk- beelden , geheel eenftemmig met de myne , van den Hoogleef» aar BECCARIA Van Turin, bykans ten zelfden tyde ge- vormd zyn (*)..Het blykt dus „dat drie Nafpeurders van de Verfchynzelen der Natuure elkander als aantreffen: want het is niet onbekend, dat de beroemde Hoogleeraar LICHe TENBERG , te Gottingen, dezelfde Gisfingen geopperd heb- е. |. Schoon het vreemd moge fchynen, dat die Heeren, op zo verren а апа van elkander woonende, op geen groote tusfchenruimte van tyd (+), in ’t zelfde denkbeel vie | еп, (*) De Heer DE MAGELLAN berinnert zich den tyd niet , wel» ken de geweezen Hoogleeraar. BECCARIA van Turin, hom edagten ever dit onderwerp (chreef : dewyl hy reeds alle de Brieven, van hem oatvangeri, na Turin gezonden hadt, op ’t verzoek van den Graaf PROSPRRO BALBO, die ten oogmerk heeft ае de Schriften van dien Hoogleeraar іа ’t licht te geeven 3 doch bet zal, uit de volgende aantekening, blyken, dat de Hoogleeraar BECCARIA reeds voor de maand Oltober, des Jaars 1772 , deeze denkbeelden hadt. (+) "є Was op den elfden van Oftober, des Jaars 1772, dat de Neef van wylen den Hoogleeraar BECCARIA éen lichtgee- vende vlek ontdekte op de Maan, toen dezelve dien avond geheel verduisterde, De Hoogleeraar liet zyn Neef en Zuster op zyn plaats, tot Elcrike waarneemingen gefchikt te Garfeg* nas van oogmerk geweest zynde, om die Verduistering zelve waar. te neemen, werd hy daar in verhinderd, door dien hy berigt ontving. van de aankomst van den Heer DE SAUSSURE te Mondavi, waar de Hoogleeraar гегйопа heenen ging, om dien Wysgcer te ontmoeten ; laatende zvn Neef met een klei- пеп Achromatiken Telescoop уап DOLLOND, en de noodige on“ 0 2 ем 534 VAN EEN VULCAAN len, is de zaak, egter, zo vreemd niet, als dezelve, in den eerften ораде, voorkomt, па de byzondere befchry- vingen, еп naauwkeurige afbeeldingen, door onderfcheide Wysgeeren gegecven, binnen de laatfte: tien jaaren, van de gefteltenisfe dier oneffenheden op °t Aardryks opper- vlakte te wege gebragt, door de uitbarftingen van onder- aardiche vuuren. Het gevoelen, betreffende den Ушса® nifchen oorfprong van de oneffenheden , op de op pervlakte der Maan, mag vergeleeken worden by-eene vrugt, vol maakt гур, welke in de handen moest vallen van hem, die toevallig den boom fchudde, De derrigtingen tot het doen der waarneemingen op de Verduiste- ring. Beide zyn Neef en zyne Zuster onderfcheidden klaar een lichtende vlek, in of naby de plaats Copernicus getekend op de Maankaarten. Vervolgens maakte de Hoogleeraar вЕС- CARIA deeze waarneeming bekend, in zyne openbaare ІеѕЃеп over de Natuurlyke Wysbegeerte; teffens beweerende, dat de ronde holligheden op de oppervlakte: der Maane zo veele mon- den waren , van uitgebrandde Vulcaanen: "er byvoegende , dat die rechte firaalen of fchitterende deelen, welke men ontdekt, byzonder op de plaats Tycho getekend, door hem aangemerkt Worden, als zo veele vloeden van Lava, voortgekomen by ce- ne groote ontbranding van een Vulcaan, op die plaats. De Leezer kan dit berigt zien, door den Hoogleeraar zelve in een Brief аап de Prinfesle JOSEPHINA DE SAVOY-CARIGMAN, waar in hy zyn gevoelen meldt , over dat lichtend Verfchynzel, бох Don uLtoa waargenomen in de Maan, geduurende de volko- mene Zonsverduistering ‚ор den vier. еп twintigften funy 1778; beweerende, dat zulk een lichtgeevende vlek een daadiyk brandende Vulcaan was ,en geen gat in het lichaam der Maz- ne, gelyk Don огол dagt. > IN DE MAAN, 535 De eer , nogthans , van eerst dit begrip gevormd te hebben , komt noch den Hoogleeraar BECCARIA ‚ noch den Hoogleeraar LICHTENBERG, Doch my, toe. Wy zyn, іп dit opzigt , ‘meer dan eene eeuw geleden , voorgekomen, door eenen Man , wiens Werken tegenwoordig weinig ge- leezen worden, en dus weinig bekend zyn, een Man, die van natuure de wonderbaarfte gaven ter ontdekking ontvan- gen hadt; doch wiens fterke Verbeeldingskragt hem geduu- rig tot nicuwe voorwerpen vervoerde, en belette , dat hy op dezelve eenen genoegzaamen tyd (taan bleef, om ze tot volmaaktheid te brengen: met één woord, het is de be- тоешае FOBERT HOOK , van wien ik fpreek. Toen ik myne Verhandeling opftelde , over de oneffenhe- den op de oppervlakte der Maane, onderzogt ik zorgvuldig of iemand , vóór my, op dezeifde gedagten gevallen was. Myne nafpeuringen waren toen vrugtloos, en het was niet dan lang па de Uitgave myner Verhandelinge , dat ik toe- vallig dezelfde denkbeelden by dien Schryver ontdekte. Іп de daad, het is ‘niet vreemd, dat- de Schryver myne nazie- ningen ontfnapte: dewyl niemand iets van dien aart zou gc- zogt hebben ter plaatze, waar ik het aantrof; te wecten in zyne Micrographia, te Londen , in den Jaare MDCLV , in bet XXfte Hoofdftuk, van welk Werk hy in ’t breede fpreekt , over dit-denkbeeld. ` ` | Ik agt my gelukkig, myn Heer, dat ik u deeze byzou- derheid kan mededeelen , in de Gefchiedenis van den voort- gang der Menschlyke Kundigheden: dewyl ik, hier door, regt doe аап cen Мап, dien ik genegen ben aan te merken, als het eerfte Vernuft in ’t ftuk van Vinding, °t geen ooit of ooit beftondt, — de Vinding keert dus tot haaren Ei- genaar weder. —— En, in de daad, liet men deezen zon- derlingen Мап, in allen deele , regt wedervaaren , dan zou blyken , dat veele zeer merkwaardige en vernuftige Ontdek- kingen, die thans voor nieuw doorgaan , hem eigenlyk toe- komen. Zou het niet billyk zyn, myn Heer, de twec Vul- canifche Bergen, door den Heer HERSCHELL, naderlrand , m dat gedeelte van de Maan ontdekt (*), te noemen naar | en _ (*) ’t Was ор dên dertienden van de maand Juny 1783, dat de Heer HERSCHELL twee nieuwe kleine kegelvormige bergen ontdekte op dezelfde plaats, waar hy, den vierden van die zelfde maand, de Vulcaan hadt waargenomen. Deeze liggen op den Mons Porphyrites van: WeveLius, juist by een derden . Оо 3 Berg, ne -+ ~ 5% VAN EEN VULCAAN IN DE MAANe den naam van hem, die eerst verzekerde , dat "er Vukas nen in die Planeet beftonden ? _ Ik heb de eer van te zyn, enz., ZEPINUS. 