Lofrede en lijkzang op Sebald Fulco Johannes Rau
De getuigenis wegens de waarde van deze proeve , in den tekst gegeven , is van den Hooggelcerden X* willmet, welke , in de karakteristiekc vermelding der namen van de bcroemdfte Oosterlingen in ons Land , dien van onzen rau met den roem van far- lijkheid eh- bevalligheid iloerat op pag. 48. zijlWf doorwrochte , krachtige en echtvaderkndfche 0 ratio de retincnda antiqua Batavorum in Litcris Orienta- libus gloria: publics habita die xxvi Novembris CIO. ID. ccc.iv. quum ordinariam Linguarum at quo Antiquitatum Orient a Hum , ut et Iiermeneutices E 4 '^fa- ir Digitized by Google AANTEEKENINGEN. 7 * facree Profesfonem in illustri Athcn<to Amfteiada - menfi folemniter aufpicantur. Am ft. mdcccv. (15) Bl. 16. In de voortrefFelijke vergelijking van hct karakter des Zaligmakers met dat van den Apos- tel padlus; en later in die van job, homerus - en o s s 1 a n. Wij zullen op beide deac Akkdemifche .Redevoeringen nader terugkomen. • . - ■ _ - r ■ » * ' (16) Bl. 16. .Het door zijne uitgegeven Wcrken met zoo veel lof bekende Genootfchap Dulces ante omnia Mufa. • ^ (17) Bl. id. S. Ti RAVit, SEB..-FIL. TRA- JECTUM AD RHENUM, Accedunt con- STANTiNi HUGENU de eodem Argumento Epi- grammata. cid.io.cclxxxii. Trajecti ad Khenum , Sunil u autoris , litem Postianis. ■ i. In den tekst mijner Lofrede heb ik den hoofd-in- houd van dit j'eugdig Dichtftuk opgegeven. Indien raijn wensch vervnld wordt , hee£t de geleerde wereld van de achtingswaardige Heeren jluchtmans, door de naauwe banden des bloeds en der vriendfchap aan rau verbonden, eene Syl- lage te wacbten , waarin ’s Mans Qpuscula Philo- logica , Or at aria et Poetica verzameld en bewaard zullen worden. Het Trajectum en verfcheiden an- dere Latijnfche Verfen , waaronder zeer fchoone Oden , die nu verftrooid zijn , zullen daarin hare plants vinden. OS) I Digitized by Google AANTEEKENINGRN. 73 ('IS) Bl. 17. Onder anderen de Hoogleeraar ij. van ha mels veld, welke in een fierlijk en ongemeen -hartelijk Elegiacum zijnen kerling over deszelfs eer- fte openbare proeve in de Latijnfche Dichtkunst ge- litk wenschte en deze voorfpelling deed: Carmine difta tuo, patria urbs te toilet honore, Et referet largS premia digna manu. (19) Bl. 17. Vid. Trajectum &c. in fine. Inclijta Traje&um, vagitus confcia nostril Hoc mihi ft liceat pofito fub tegmine Temper Te numeris effiyre meis, vatumque tuomm . Et laudis pars efle tuse, videarque mereri, Ut turaulum cives fertis et fronde coronent, Sublimi feriam radiantes vertice Hellas. (20) Bl. 17. De Poetifche Spectator , uitgegeven door cenige vaderlandlievtnde Vriendcn. Te Amjlel- dam , bij a. mens Jansz. 1784. -• De Inleiding van het Eerfte Stukje is van onzen rau; hij was toen naauwelijks negentien jaren oud; de taal des cdelen jongelings , tot zijne kunstgenoo- -ten Inidt aldaar onder anderen dns, bl. 11 — 15. ,, Edele jongelingen ! jeugdige dichters 1 — Niet gij , die , uit een laffe zugt , om te rijmen en vaerzen te maaken , uwe nietsbeteekenende woorden , gevoel- loos, daar heen krabt , en die u zeif, heel vertrou- welijk , den grootfehen eernaam van Dichter toe- voegt ; — tot u fpreek ik niet 1 — Edele jongelin- gen! jeugdige difhters! Gij, die het groote, het fchoone der fchenping gcvoelt ; gij, die de Godheid E 5 ziet Digitized by Google 74 AANTEEKENINGEN. ziet wandelen in de fchaduw der geheiligde bos- lichen — die , in ieder avondwindje , den adem der Godheid gevoelt , en , in het vrolijke gelaat des he- raels , den vriendelijken aanblik van den Vader der fchepping ziet ! — Gij , edele zielen , die dikwijls in de armen eener ftiile melancholic , hoogeren wellust geniet , dan de (laaf der zinnelijke vreugde , onder de dansfende reien der luidrugtige vermaaken; — gij, die traanen van dankbaarheid — van onuitfpreekelij- ke aandoeningen weent , wanneer gij uzelven — wan- neer gij uwen God gevoelt ! Gij , die flegts eene edele daad moet zien , om al het edele der daad te gevoe- len ! — Gij , die , bij al dit edele , dit groote gevoel, de gelukkige gave ontvingt , om uwe gewaarwordin- gen, in een’ llroom van zuivere harmonifcht woor- den , uit uw hart , in het hart mver medemenfchen te doen overvloeien l Edele jongellngen ! jeugdige dichters! tot u fpreek ik! Daar zijn maar enkelde geesten, die moeds genoeg hebben , om een’ enkelen flap , buiten het enge perk onzer gothifche kunstrig- ters te waagen: trekt gij uwen voet niet terug, mijne beminnelijke vrienden ! flapt door ! ftrijkt , met uwen voet , de lijn , die het vermogen van uwen ge?st be- fchrijven moest , uit ! — Zij is flegts in (luivend zand getrokkon ! — Zijt gij gelukkig genoeg , om uwe denkbeelden , in rijmende vaerzen , kitsch , uittedtuk- ken , — welaan ! laat dan uwe vaerzen rijmen ! maar offert nooit een edele gedagte , aan eene klinkende beu- zeling, op! Spot met de vooroordeelen 1 er zijn dini gen in de waereld , waarin het fchijm , dat men zich naar de vooroordeelen dermenfchenfchikken moet , ~- maar Digitized by Google V AANTEEKENINGEN. 75 mnar moet dit de Dichter? — Zou een groot fchil- der, bij een volk, wiens finaak genoeg bedorvenwas, oni groene Camii'oolcn en roodeCroeken zeerbevallig te vindcn, ook verpligt zijn, zijne beelden dcze fchreeuwende kleeding te geven? — of zou hij niet •veeleer, als een vrij — een fcheppend vernuft, regt hebben , om de dwaasheid zijncr natie te doen zvvij- gen ? — De , in rijm getooide , onkunde ziet , met een’ veragtenden blik , op de waare Dichtkunst , die , in een eenvouwig kleed van rijmloozc vaerzen , ecr- waardig en ftaatig voordtreedt ; maakt de fchoonfte, de flout fie gedichten — zoo zij rijmloos zijn , — zij tnisfen alles I In het vreedzaame gebied der Dicht- kunst lieeft de onkunde ook ketters gemaakt : ftapt flegts van den gewoonen weg af — gevoelt uwe oor- fprongclijkheiff en hcbt moeds genoeg, om die te ver- toonen : — verheft u — en fchrijft in rijmlooze vaerzen — de ganfche maatfchappij onzer orthodoxs redenrijkers zalu ketters noemen ! Bcfchouwt de Natuur , mijn vrienden , en fchildert haar in die manier en met die kragten , die de uwe zijn! De man ftapt rustig, door plaatzen, wnar de verwijfde jongciing naauwlijks zijn oog durft op- flaan! — Om Dichter — waarlljk Dichter te zijn, moet men mocd hebben! Die groote maatfchappij, waarvan ik zoo even fprak, heeft eenen hof in cigen- dom; hier heeft dc ganfche broederfchap haar ver- blijf: — buiten dezen hofkomt niemant: de hof zelf is omringt met digte heggen, zoo dat men buiten denzelven niets kan zien : — hier wandelen de broe- ders, op de reeds duizcndmaalenbetrecdenpaadjes: — - zij 76 AANTEE KENINGEN. zij ontmoeten elkander geduurig op denzelfden weg : — dezelfde bloemen , die den hof verfierden in het be- gin — zijn nog de geliefkoosde bloemen der bree- ders : — wee ! den oproerigen , die van eene verbe- terende verandering durft fpreeken ! — Maar , wee ! — driemaal wee! hem, die het wagen durft, om door de heggen te dringen — en de waare, ongetooide Natuur , buiten den hof, fchoon te vinden ! de bree- ders zullen hem veragten — en de opening in de hegge , met fiddering , voorbij wandelen ! — Zoo gij fomtijds eens door dezen.hof wandelt, — wandek dan , met het gevoel van een’ Koning , die , uit zijne wijduitgeftrekte landen, in den kleinen ftaat van eenen middenmaatigen vorst, komt.” Enz. (21) Bl. 17. Proeven voor het Verjland , den Srnaak en het Hart , door eenige Nederlanders. Te Utrecht bij j. m. van vloten. 1784. 2 Stukjesi Onder meer andere Stukken van rau vindt men daar , behalve de Romance van Ev/ald en E/ize, welke de zedige en billijke Vriend , na het Roosje ert den Kain van zijnen Bellamy niet meer vermeld wilde hebben, de volgende Ode aan cidli, vol fchoone en (loutgeteekende Beelden , welke wij hier inlasfchen. AAN CIDLI. Geliik , wanneer , met dond’rende onftuimigheid , De lang-geknelde Broom zich heeft losgerukt, En , met verwoeden angst , de zwaare Ketens , als bergen geftapeld , voortfleept , De Digitized by Google aanteekeningen. 77 Dc bange landman , fchielijk ontwakende , Met gade en kroost , in ’t holfte der dulsternis , Zijn zinkend huis en loeiende osfen. Gillend ontvlugt , enop’tijszich nefirwerpt, Dan , voongefleept , door huilende flormen , vliegt , En naauw de Item der kennende moeder hoort , Die , radeloos , den kouden zuigling , Stervend , zich voelt , aan haar’ boezem , knellen , Als dan de wanhoop, grijnzend, rondom haarwaart. Op eens haar’ ziel met fchriklijken nagt bedekt, Vleit zij haar’ gade, en fpreekt van redding, Stort zich dan fchielijk in ’t water neder. — Gelijk dan ijlings ’t hart des verlatenen Dien fprong gevoelt, en woedend zijn gade roept. Met traanenlooze wanhoop luistert , Eenzaam met dood en verwoesting worftelt: Zo bang, zo angftig dwaal ik de toekomst door, Daar zwaare nagt van verre rondom mij woelt , Wen gij me een vonk van hoop deedt voelen , En ’k u dan ijlings mij voel verlaaten 1 # Ach, cioliI cidliI waarom vertroost ge mij? —— Daar gij mij toch voor eeuwig verlaaten wilt ? . Verlaaten 1 . . neen 1 ’k wil u omhelzen , 'k Zal mij , met u , in de goiven Horten 1 Ont- Google 1 % AANTEEKEN INGEN. Ontruk , ontruk u aan mijne omhclzing niet ! — ' MisfchienzendtGodeens lagchenden zonnefchijn ; — Mij dunkt . . . de florin begint te zwijgen ! — cidli ! . . ontruk u niet uit mijne armen! (22) BI. 17. Ik bedoel den Ridder en Staatsraad Mr. j. hinuJpen , den Zoon van dicn wijzen Grijsaard , welke de Nederlandfche Kerk door leer en voorbeeld zoo lang ftichtte en nog in zijne fchrif- ten leeft tot roem-van zijnen Heer: — den waardi- gcn Staatsman , welken de hoogere aangelegcnheden des Lands en de gewigtigd bezigheden van zijnen post alleen kunnen wefirhouden , em niet , gelijk voor- heen , meer voor de wetenfchappen en voor de fraaije konften te leven: — den getrouwen vriend van rait, die, offchoon zes jaren ouder dan hij, reeds vroeg en hartelijk met hem vereenigd was. „ Onze vriend- fchap, (dus fchrijft mij de dienstvaardige Man in cenen zijner brieven , waaruit mijne Lofrede veel van de waarde, welke zij hebben mag, ontleende) was aan geenen leeftijd verbonden. Offchoon in hoofd- ftudie onderfcheiden , was de ftrekking van onzen aanleg en lief hebberij-ftudie genoeg gelijk, eh ons doel hetzelfde. Wij leefden in eenen aangenamen kring. Kleyn, de voortreffelijke kieyn en de brave w. carp, thans Predikant bij de Engelfche Gemeente in den Haag , waren van ons • gezelfchap. Kort daarna kwam Bellamy herwaarts en ^ns- flags waren onze harten aan hem verkleefd , gelijk het zijne aan ons. Elken dag zagen wij elkander, en Digitized by Google A A NT EEKENINGEN. 7$ en, hoewel mijne bezigheden eerst als Raad der Stad en naderhand als Secretaris van Schepenen , mijnen tijd beperkten; in elke week kwanien vvij Zaturdag ’s avonds bij&n. Dan werden onze eigene gedich- ten en opftellen gelezen en beoordeeld , en voorts de tijd met efthetifche oefeningen doorgebragt; zqo eenvoudig, zoo gul, zoo hartelijk, en tevens zoo getrouw, zoo opregt en zoo ftreng; dat ik mij die avonden nog als met verrukking v6or den geest breng. Dan oefenden wij elkander in de kunst van lezen , fpreken en voorftellen. Dan waren wij , te midden van eene wereld vol wrevel en twist , de ge- u lukkigfte menfchen.” Op de belangrijke befchrijving van dezen kring, zal het niet ongepast zijn te laten volgen eene korte levensfchets van wijien den Hcer kleyn. Dezeive is opgefteld door den overledenen Arnhemfchen Leer- aar a. van den berg, en medegedeeld door den Hooggeleerden te water, inde keurige Aan- fpraak, waarmede hij, als Voorzitter , de jaarlijkfche Vergadering van de Maatfchappij der Nederlandfche Letterkunde in 1805 opende. „Op den ao Februarij 1805, is, binnen Arnhem, overleden Mr. j. p. kleyn, Raad in het Departe- mentaal Geregtshof van Gelderland. Hij was om- trent 45 jaren oud , en is dus , in het beste van zijn leven aan zijne Echtgenoote en Kinderen, en aan ztjne overige betrekkingen , 00k aan de Nederland- fche Letterkunde ontrukt. De Maatfchappij had hem in den jare 1803 tot haar Medelid verkozen, en zou. Tan zijnen werkzaraen inborst en uitgebreide kennis , ... on- Digitized by Google Bo AANTEE KE NINGEN. ongetwijfcld aanmerkelijken bijftand genoten hebben. De eerfte aanleg van zijne Letterkundige ocfenin- gen bedoelde de Godgeleerdheid. In de Oosterfche talen flaagde hij zeer gelukkig , daartoe voorbereid zijnde door zijnen Stiefvader, van gent, Predt- kant op de Hooge en Lage Zwaluwe, een voornaam Discipel van a. schultens. Ook zou hij niet gemakkelijk dezen zijnen eerilen aanleg verlaten heb- ben , zoo de ongefteldheid van zijne borst hem daar- toe niet gedwongen had. Hij verkoos toen de reg- ion , doch niet met dat geuoegcn , waar mede hij te voren gcarbeid hadde. Zijn bijwerk werd nu de Muzijk , Waarin hij zeer vorderde , en vooral de Dichtkundc. Hij las vcel van de fchriften der Hoogduitfche Dichters, onder welken klopstock al ras zijn begunftigde fchrij- ver werd. Ook werd hij fierk aangevuurd door den omgang met fraaije opkomcnde vernuften , die zich in dien tijd te Utrecht bevonden : inzonderheid de Heeren ocker.se, die naderhand zijn fchoon- broeder werd, hinl6pen, rau en anderen, en vooral met den vermaarden Bellamy. Allermeest is hij aangebragt door den uitmuntcnden -van al- phen, die zeer veel moeite deed, om dezen op- komenden Dichter te befchaven , en hem in de Theo- rie der fchoone Wetenfchappcn te oefenen, waar- van men de eerfte vruchten zag, in eenige opftellen van zijne hand , in het tweede Deel van her Genoot- fehap , Dulcet ante omnia Mufae. Naderhand maakte hij zich met.Iof bekend, door, zyne Oden en Gedichten , en voorts door zijnen . . Feest - \ Digitize v.. AANTEEKENINGEN. 8 1 Peestzang, op het derde Jubild van de Utrechtfche Hooge School , die , op Stads kosten , op muzijk ge- bragt en op eene zeer vereerende wijze erkend is. Ook zag in dezen tijd een ander werkje het licht, onder den titel van Proeven voor het Ferftand , den Smaak en het Hart , waaraan hij , met anderen van zijne kunstvrienden , gewerkt hadde , en in 1786 gaf hij zijne Bijdragen voor Genie en Menfchen - gevoel uit , waarop fedcrt nog een tweede en derde Deeltje gevolgd is. In het jaar 1784 begaf hij zich in een zeer ge- lukkig huwelijk met JufFr. Antoinette 00 kerse , insgelijks een zeer fraai vemuft, vvaar- mede hij federt , bij alle de andere genoegens van het huwelijk , de aangenaamheden eener gezellige dichtoefening voegde. Dus heeft hij , in gemeen- fchap met haar, federt nog twee Stukjes met Oden en Gedichten , gelijk ook drie kleine Stukjes met Krijgslicderen uitgegeven. Het laatfte Stukje van zij- ne hand is een Alcatfche Lierzang , op het overllj- den van wijlen zijnen ouden vriend van alp hen. Hij was zeer gemecnzaam met de Ouden , en had zich van zijne vroege jeugd af , door gedurige oefe- ning , zeer groote vastheid in de profodie verwor- ven. De meeste van zijne dichtftukken waren, om deze reden , rijmeloos in hunne dichtmaten. Ook heeft men van zijne hand eene vertaling van d t Syrttpathien van wieland en, onder den naam van Kozerijen , eene van de Tdndelijen van ger- s ten berg. Dit laatfle was een fpeelwerk van zij- ne jongere jaren geweest , ’t welk, hoe groot een F ver- Digitized by Google *3 A A NJREiEK E N I N.GE N- vermrft er ook iu mogt doorflrnlen , met den emfi> gerfmaak van zijn.en lateren leeftijd niet overeenkwaml . Ook heeft hij nog uitgegeven een Stukje , onder deniitel van kleine profaifcht en poetifche bijdra- gen , waarin hij eenigg fraaije vertalingen en oor- fpronkelijke opftellcn bijeenvoegde , zoo ’t fchijnt, met oogmerk om hct te vervolgen , daar evenwel jijets van gekomen is.- ; Voor eenige jaren word hij bekend met den be- roemden Profesfor yung, dien men meer algemeen onder den ua»m van Hendrik stilling kcnt. Hij vond ougemeen veel genoegen in de geestige fchriften van .dezen buitengewonen man , en ver- taaldc deszelfs huislijk leven , en Theodore van der. linden, in het Nederduitsch , en hij was icgt de man , pm de eenvoudige naifheden van den- zelven , waarin, het, zelfs op het wel plantfen van een }dejn woordje aankomt , gelukkig over te brengen. Na dat hij in den gewigtigen post van Regter ge- .plaatst w?s , hidden de ocfeningcn , die daartoe be- hooreu, hem gedurig.bezig, en hij gaf in 1798 een fktikje uit, onder, den tijtel van vrijmoedige gedac/i- tcn over den pligt eons regters , ’t welk toen met zeer veel goedkeurlng ontvangen is. r Voor het overige was hij een Man van eenen nl- toos werkzamen;g{fest., en, onder alle zijne overige bezigheden , vergat hij de fraaije letteren nooit. Er zjjn.nog verfcheiden opftellen over derzelver then- Tie yoorhanden ; waarvan .men mogelijk nog wd het een of ander ago de Maatfchappij zal aanbieden. pok verdiem hij den.-lof, dat hij ahijd getrouw was aan t Digitized by Google Art N *T E E K E IN I N G E NA >9 aan zijne pligtesyi eetl ijverig belijder en vbar Kinder van het Chris tfenddm , 'eri danriitvoor anderen een ftichtend-rnffbedld/’ 3 tnw .<’i t d In het II.' B. N°. 1. van den Recthfent obkder Re~ cenfentm r , e8l. 7-li,- vindt men etfle riieetuittiterige Levensbefchrijvkrg'Tan Mr. j^ p. kleyn, die in al- ien opeigte zeer belangrijk is. ' - '• «* Wat belioef ik meer dan den naam te 'Vetmelden van beUamy, om bij de herinnering vandenzel- ven al het fmartelijk gevocl weder op te wekken, dat elk, die hem of zijne zarigen kent eri wie kent die nlet? — over zijnen vroegen dood gevoelt! En wat zoude ik' kunnen zeggen van de onuitfpre- ktiijke teederiieid en kracht der onderlinge' vriend- fchap van Bellamy en rau? Veel liever late ik de uitdrukking daarvan den Lejjer zelven gevoelen in het Dichtftnk van den Vlislingfehen Zanger aan rau en in den Klaagzang van dezen over den dood zijrfs : Vriends ; het eerite is uitgegevan in de Gezangen van Bellamy, te Amfierdam bij a. mens jawsz. 1785, bl. 49 : het laatfte zag nimmer het licht en heb ik aan de iriededeeling iener vriendelijke hand te danken. AAN SEBALD F U L C O RAU.. ^ Ging eenzaam ,- op den weg des levens , 5 k Ging eenzaairi, onoplettend, voord:' 'k Zag anderen , vertrouwlijk , wand’len — Maar ik, helaas! ik ging alleenl F a Nn <4 AANTEEKEN INGEN. Nu ftapte ik langs een dorre hade, En zwoegde door het wellend zand; Dan ging ik eens door ’t koele lororaer «* Van een verkwikkend olmenhosch. *k Ging, langs den boord der kkarfte beeken, Onagtfaam, ongevoelig, voord, 'k Bleef zelfs geen oogenblik vertoeven. Ora, in de vliet, mijn beeld te zien! Zoo ging ik, op den weg des levens. Steeds eenzaam , onoplettend, voord. Tot gij, daar bij dat elzenbosehje , Mijn rau, aan mijne zijde gingt! Nu was mijn hart niet langer eenzaam; 'k Zag u — en ging oplettend voord. — Daar voelde ik , in mijn’ jongen boezem : ,,Die ed’le jong’ling zij mijn vriendl” En imraers, rau, uw jonge boezem Heeft ook die zagte ftera gevoelt? o Ja ! ’t was zigtbaar in uwe oogen : „Die jong’ling zij mjjn reisgenoot!” Nu gaan wij, op den weg des levens, Vertrouwlijk met elkander voord! — ~ Maar , rau! dit denkbeeld doet mij beven : Zoo u de Dood aan mij ontrukt! . .. De Dood grijpt, met verwoede handen. Den wandelaar van ’s levens weg , En voert hem in zijn’ donkren kerker — — Hij hoort de ftem der vriendfchap niet! Dan werp ik, op den grond, mij neder, En meng mijn tranen met het ftof. Tot Digitized by Google A A N T E E K E N I N G E N. Tot mij, die vijand aller menfchen, Bij u, in zijnen kerker, voert! Maar neen! — zoo gij zijn felle woede. Nog eei^dan ik, gevoeten moet; Mijn rad! gaa vrolijk naar den kerker — Hij is de rustplaats op den weg! Ook daar zal ’t lot ons faamen voeren! Mijn rau, daar zal ik bij u zijn l ' Maar — welk een held’re , fchoone , morgen Verfpreidt zijn’ aanblik in mijn ziel! Mijn vriend, ik voel een ander leven — — « • Ik voel een onbekende kragt !. Zou die een aanblik van den morgen Des onbevlckten levens zijn Wanneer de Dood, vertwijfteld , nad’ren, Ons uit zijn’ kerker voeren zal? o Ja! ik zie hem, bevend, nad'ren! Hij aarzelt — fluit den kerker op ! Daar ftapt hij grimmig, woedend, binnen; Ziet wild, gelijk een tijger, rond! Nu rukt hij fchielijk al de boeijen Van zijn gevangen flaaven los! — Weest vrij ! — dit dondert door de holen Des ongezienen kerkers, hefin! Daar rijzetj nu ontelbre zielen, En fchudden ftof en kluisters af! De Dood ziet, met onttroOnde trotsheid. Met kragtelooze woede, rond, F 3 Nu . / Digitized by Google ft AANT.EEKEN Nu hij zijn jongst bevel moet^geyfnj 5,7 „ Mijn: flaaven t.ftapt tea kprkfr. Neen Dood! niet langer meer uw flaaven! , • Uw woede tbrsk, de klu liters ze]f. ! -rrrh'. Daar gear. hij .wank’lend * vo:p> pjis . heenen , Eri.:biedtLoo&:*an :het Levea jigui! i.; :/! Zoo biedL.-ecn. ovexwonrten toning , ; Zich zelf, den overwinner!, sianib O Nu zijn wjj op jfeiuweg des Devpnk, Waar nooit de Dood zijn treeden zet: Zaagt gij dien blik van ‘t eeuwig Leven? x: Dien blik,, Hie hem wernie'tigt heeft ? f-e— * v . j . u r 1 ■' ‘ Daar zal ik veiiig met u wand’Jeit ... Mijn rau, wat. einUeloos : .ver&hift ! ; — ~ Wanneer de Dood u aan zal grijpen, U, naar zijn’ zvvarten kerker , voert ; Vbel dan deni trots reeds in.uvtt’ boezenj.’, Mijn vriend, dien ge eens gevOelen zult, Wanneer hij, bevende, dekluistepS WeC-r, van uvv handen, rukken.^^}!. C 7 1 : L* ’ ' '*> *t •• B IJ BELLAMYS DOOD, n jI..’ ■ • ■■■ f 1 A1 fchijnt zomtijds een oogenbiik vrolykheid Jiaar zachten glans, door treurige wolken becu Op ’t droef gelaat te fpreiden-, cn den paanvy. dir bedruktheid van ’t oog te kusffheu; x " Toc4 I 'Digitized by Google A- A N' T E E'K E N I NTO/E N; Toch voelt de ziel de fchrikdjke doodfteek tiogn.JI Verlaten, eenzaam dwaal ik.de bosfchen, door. .-.'J En zoek den vriend , die .mij- verzelde , Tot.ik veruioeid op die, plaats>. mij liedrwerp, Waar hij voor ’t laatfte met mij gewandeld heeft,T Schoon toen reeds door den Engel. des doods gcraakt, En toegerust om zoo difiylange Eenzame donkcre reize. te .aanvaarden. j O laatfte blik mijnS ftervenden hartevriends ! - : ' O unr nog, .banger, dan ’t bangfte. dat immer de " Verbeelding aan mijn hart gemaald had, "> Vurig zijt gij in mijn .hart gezonken! O Edele' Vrienden! die herd ook derven moet, ’J Mijn bange ziel zoekt lucht en zij yindt ze nietff) Komt laat ons, fchreijend wefir de paden , • t Die hij met ons doorwandelde , zoekenlv Komt roept met mij bet beeld . . niet des ftervendeir, Nief des vergeefs: om b'jftand u froeekendeu , Maar ’t beeld des edelen, vcrgenoegden, .’t Beeld des met lauwren bekroonden Diditers , Zoo;als zijn blik van zachte verrukking blonk, f En ’t guile hart vertromvlijk zicli opende. Wen hij aah 4 t eind der fombre loopbaan ■ — Phillis met openen arm zag weaken. ts AANTEEKEN1NGEN. Roept dat terug . . maarVrlendenlach’kziehet reeds, Uw ziel zinkt met mij ftervend van droefheid nedr, En zoekt met bangen blik de plaats wefir, Daar hij voor eeuwig u heeft verlaten. Ja even als aan d’oever des Oceaans Een bange gade haar minnenden echtgenoot Met ftarende opgen vurig naziet, Om hem voor ’t laatst in haar hart te prenten ! Maar als een vloed van tranen haar oog bedekt, Dan fchijnt op eens een fchcemrende duisternis Op alles ne£r te zinken en bet Dierbare vooryverp haar oog te ontrukken : Zoo zoeken wij vergeefs onzen hartevriend, Ons oog ziet niets dan treurige fchemering, En naauwlijks weten wij te ontdekken, Waarhefin hij eenzaam ons is ontvloden. Maar ’k zal het weten , als eens de dood mij wenkt , Dan volg ik bevend eenzaam mijn Bellamy, Mijn Vrienden ’k zal u eens verlaten En gij vergeefs van den oever mij nazien. Verheven troost, bij ’t naderende affcheidsuur, Aan de andere zij’ des donkeren Oceaans Lceft j e z u s ! en reikt reeds de kroonen ! Komt laat ons juichend de reize aanvaarden. ~ (r-) Digitized by Google AANTEEKEN ING E N.’ *9 i (23) Bl. 18. Het komt mij niet onvoegzaam voor de beide volgende Franfche verfen des Heeren hin- l 6 p e n , waarop ik doelde , hier in te lasfchen , daar dezelve niet in alle handen zijn. SUR LA MORT D E MONSIEUR RAU. II n’est plus ! II n’est plus ! A la fleur de fon dge Ce grand homme expira, En laislant dans nos coeurs d’une Vertu l’image, Que Dieu mime crda. Qu’un illustre Orateur de fon vaste gdnie • Nous trace le tableau; Qu’dmule des Anciens , la Mufe d’Aufonie Y prite fon pinceau ; Mais gui nous ddpeindra cette ame noble et fage, Ce magnanime coeur, Et de tant de vertus cet aimable asfemblage , Qui fit notre bonheur? . • a Nous l’dcoutons encor ! . . . Cette grace naive , Ces discours, pleins d’attraits, Dont la faux de la Mort dans uninftantnousprive, Ne s’efiacent jamais. F J 0 Digitized by Google 90s A A N.TE.EK E NINGE-Na. ;-G jtoi , fiddle.- Ajni^.flui dis tft : t^ 8 { 3 jre.eBfancc -niii Comme on fere.jn!aimas,i . - . v :z idSoute; dU vcai Boiiheur la douce jouisfance ! . ... j Mais ne m’oubliepas.l ... > .... Permets , que cette main , qui ferma la paupiere Au digneVfittAMY; '* ; “ Te porte mon hommage, .en gravant fur la pierre Le nom de fon Ami ! EPITAPH E. «• ‘ . ••*•. „f ' 1 ?r I ; . I Ci c!t Rau, de son Siecle et l’Espoir et Ca Gloire; Un D£mosth£ne en Chaire; au Lycke un Platon j La Science, les Art's qouronnent'sa Memoire; II voua ses beaux jourS a la Religion t • ’ ' _ ::: v.' ' : • ..... / (24) Bl. 19. „A 1 vroeg, (dus fchrljft mij de god- vruchtige Vader ) > bad- raijn Zoon , zonder zich aan eenig formulier te binden, nit bet hoofd, en toonde, dat er in hem , nog een kind zijnde, reeds een goed bagfmfel \vas.” : V . ! < ' .■> s. ■ ■. (25) Bl. 19. Tot de flicbtelijke lecluur van diet Ouderlijk gezin behoorde onder andefen die van de Leerredcnen van j. saurin; dezelve hebben zeer veel toegebragt t6t de' Hemming van het-godsdienstig gevoel van den jo'ngen R'Atf gelijk zij zeker een kraclitig middel ware a tot het aanvuren zijner zudit voor het openbaar predik-ambt. -33 s-.:j Zoo veel hangt er in den jeugdigen lecftijd af van O • 'I de Digitized by Google A A M Xfl &K5;N Nv »» ^akeuze van . gucde bocken , waardoor zij, aaa-wie de befchavpig- ; vap ops yerftanden de vorming van ens hart is-toe vertrouwd, den \gee£t ; feet voedfel aan. bieden , ’it welk de gezondheid der ziel bcvordert, AVcn-dt deze keus rverwaarloosd , gelijk helaas ! te yaak het geyai isjrhoe ligt wordt dan niet de fmaak yerpest , de verbeeiding bedorven , jjet zedelijk ge* voel venvoest , terwijl het gretig ingezogen verg'd" lijngzaam eu ongevodig het edelst beginfel van he| zedelijk leven v.ernietigt! r . v j .* • • ■ ■' • ■ •• »» • (a6) Bl. 20. Deze getuigenis , welke de Hew jiiNLdPEN aan zijnen onvergelijkeHjken Vrieud geeft , wordt door deszelfs geheele volgende levea fcevestigd* >; v y 1 i . Ji . (27) Bl. 21. I11 het jaar 1784, achttien jarcn ea eenige maanden oud zijnde , deed r a u , met zijne Ouders , eene reize naar Ilerborn , in het Nas- faufche , om_ zijHe Grootmoeder te bezoeken. Gedurende ziju verblijf in die Stad. werd de Predj- kant van eene naburige Gemeente, door cene kolo- nie Franfche vlugtelingen eertijds golticht te Daub- Jtaufen , een Dorp twee uren van Ilerborn , toen tef tijd behoorende aan den Vorst van Solms-Braunfelsj door ziekte eenige malen belet zijnen dienst , als naar gewoonte , waar te nemen. De Ojjgczetcncn van diet Dorp zochten te vergecfs in de Stad de liulp van dep een of ander Student , die hunnen Leeraar vervangen mogt, en dit gaf den jongen rau eene geheel oiige- gochte gelegenheid , om een ftichtelijk opitcl in het pranscii AANTEEKENINGEN. * / Fransch te vervaardigen , en door het uitfpreken daarvan aan de behoefte en het verlangen der ge* melde Gemeente te voldoen. Hij predikte bij die gelegenheid over matth. V: 8. Deze eerfte proeve flaagde allergelukkigst. Hij fprak zijne leer- rede met zoo veel bevalligheid en zulk eenen goeden tongval uit, dat de Vader van den zieken Leeraar, voor wien hij was opgetreden , een geboren Fransch- man , hem ten fterkften aanzette , om zoodanige proe- ven te herhalen en alzoo Fransch Predikant te wor- den. Oorfpronkelijk was dit de aanleg van rau niet gewcest; doch de gunstige uitflag dezer eerfte poging maakte zulk eenen diepen indruk op hem, dat hij, daarvan geheel vervuld, er met geestdrift aan zijne familie en goede vrienden in Holland over fchreef, en, te Utrecht terug gekomen, andermaal in de Franfche taal eene Ieerrede hield, met niet min- der gunstig gevolg : zoo dat de Wel-Eerwaarde col* lin, des tijds zeer geacht en geliefd Leeraar bij de Walfche Gemeente , een zeer verftandig man en be- voegd rigter, zijnen aandrang bij dien van vele aan- zienlijken , die den jongen Redenaar met opgetogen* heid gehoord hadden , voegde en hem overhaalde om eerlang zich bij de Hooge Kerkvergadering der Wal- fche Gemeenten aan te geven. (28) Bl. 2i. Jngevolge hiervan werd rau den September 1785, bij de Walfche Synode, des tijds te j Leyden vergaderd , na een loffelijk onderzoek , &ls Proponent aangenomen. (29) AANTEEKENINGEN. 9 $ (19) Bl. ax. Op de voorjaars-Synode van 1786 werd rau, ingevolge de beroeping te Harderwijk op hem uitgebragt, te Maastricht , den ia ien Mei, peremtoir geexamineerd en aan de Walfche Geineente, welke hem met verlangen te gemoet zag , als gewoon Leeraar en Herder toegewezen, en op den i8 <U:a Ju- nij 1786 in zijnen dienst bevestigd door den Wel- Eenvaarden zeer Gel. Heere > c. collin. (30) Bl. ai. Bij het vertrek van den Wel-Eer- waarden j. s. Robert naar Amfterdam werd rau op de meest vereerende wijze tot gewoon Herder en Leeraar blj de Walfche Gemeente te Leyden beroepen, en bij dezelve op den I9 dcn November 1786 door den waardigen Grijsaard. j. a. erunier ingehuldigd. (31) Bl. 21. Buitengewoon fterk en algemeen was in der daad de indruk , dien de Leerredenen , welke rau, als Proponent , in onderfcheiden Walfche Ker- ken van ons Land hield , op de gemoederen maakten. Mij heugt nog, met welke opgetogenheid ik hem in September 1786 te Delft, voor het eerst als Propo- nent predikende , over de yerrukking en den martel- dood van Stephanus hoorde. Nog gevoele ik den edelen naijver, welken hij in mijn jeugdig gemoed ont- fiak, daar hij mij door het vuur en de krachtzijner wegflepende wclfprekendheid geheel vermeesterde en den grond leide tot die hooge achting , welke ik deeds voor hem heb gevoed en die zijner nagedachtenis voor altijd blijft geheiligd. ’t Zegt weinig intusfchen, dat hij eenen jongeling yan / Digitized by G jj* AANTEEKEN I'N'G'E'Nl ▼an : vijfrien jBtfetr das in bewondering dpgewgfen Uield ; bevoegde regtars bevestigden de algemeeflW ftem dcr mefhgtc , die weldra op eene hoogst ver* eerende wijze btkrachtfgd werd. ' • (32) Bl. 22.. Ik bedoel year eBrtt de aanbieding ▼an het Hoogleeraar-ambt in de Godgeleerdheid en Tanlkunde te- Ufrecht-% hem hi den- jarc 1787 gedaan» (33) Bl. 22. Ten tveeden het Bcikiit van de Sta- ■ ten van Holland, op den 22 Augustus 1786 gend* men, waarbij hij van de Refolutie van* H. Ed. Groot Mogenden van den 13 April 1677 , bepalende den vollen ouderdoni van 23 jaren voor de Walfche P te± dikanten , eer zij in Holland mogten worden beroe-* pen , werd gedispenfeerd. Dit Befluit is te vinden in het IX da Deel van het Groot Plakaat-Boek , bl. 242, en de redenen, uit aanraerking van welke de vtrzochte dispenfatie is ge- accordeerd, zoo als dezelve bij het Request van den Walfchen Kerkenraad zijn uitgedrukt, waren: „ck trekende uitjiekende en sneer dan gemeene talcnten en ye r mo gens , mitsgaders fuperieure ke tints en geleerd* fteid van den Biroepenen .” > (34) Bl. 22/ Het Befluit van Heeren Curatoren toVer de Univerfiteit binnen Leyden en Burgemeesters derzelver Stad , ,, waarbij zij, cm de bij zander e kens- nis/e, die zij hebben van de geleertiheid , naarflig- heid en andere recommandabele qualiteiten van Dr. «• P. J predikont in de Walfche Gemeente V ...1 4l. Digitized by Google A A N TEE ICE NTN'GE'N. <fc> aldaar, ter* beyordering van den v/eljland derzelyer Umverfiteit , denzelven aannemen en ftellen tot Or~ dinaris S. Theotogitt Profesfor , op de gewoone voordeelen , privilegien en pnerogativen als de voor- fchrevene Profesforen gewoon zijn te volgen en te genieten , enz.” Is gedagteekend dp den iS No* vember 1787. (35) B3. 23. Aan zijnen waardigcn Vriend w. iARP namelijk, aan wiens verpligtende vriendelijk- heid ik de mededeeling der belangrijke pasfage uit den brief van rau verfchuldigd ben. Dezelve voIgt hier in het oorfpronkelijke. „ 0 mon Ami * j’ai deux choses , auxquelles je ne puis dgalement- pas penser, sans £tre attendri et con- fondu , la bontd infinie de Dieu pour moi et la sin- gularitd de ses voyes A l’dgnrd de mon sort. Plug f y pense et plus je sens la joye et le courage renal- tre dans mon cceur , et avec ces sentimens celui dd mes obligations. Je ne puis vous ddpeindre cette si- tuation, ce melange de crainte et de confiance, d« melancholic et de joye l” (36) Bl. 24. Op den i2 Jcn van •Grasmaand dei jaars 1788. 1 ■ t ■ t r . 7 , * ' (37) Bl. 24. Vid. s. p. j. RAVff 0 ratio de to tjuod jucundum est in Jiudto theologico , dictapublice, qui/m ordinariam Theologiee profesfionem in Acade- mia Lugduna-Rat av/i auspicaretur. Lugd. Bat. apud s. et j. luchtmans Acad. Typ. cioioccxxxvhr; lag, iv — vi. (38) 9 6 AANTEEKENINGEN, (38) Bl. 24. Zijne Theologia Moralii werd door hem gehouden naar een eigen ontwerp. De lesfen over het Herder- en Leeraar-ambt gaf hij in de Franfche taal naar aanleiding van ostervaid, de VExercice du Miniftcrc facri , 4 Amjlcrdam chez J. F. BERNARD I737. (39) Bl. 24. Hij befchouwde de Godsdienstleer minst gaarne van hare fpeculativc zijde, liefst van hare praktifche ; dit ftraalde in geheel zijn openbaar onderwijs even als in zijne bijzondere gefprekken over zaken van den godsdienst , blijkbaar door. Deze was hem niet enkel eene aangelegenheid van het verftand, tnaar inzonderheid ook van het hart. Boven alles was hem het Herder- en Leeraar-ambt dierbaar. Van den aanvang af tot den einde toe was dit zijn hoogfle roem. Hij fprak hier over altijd met warmte en geestdrift , cn zijn verlies is daarom ook re betreuren , omdat het voorbeeld van een’ man van zoo veel aanzien , roem , begaafdheid en kennis voor- al op de Akademifche Jeugd gunstig werken moest , en tot tegenwigt verftrekken tegen de mcer en meer toenemende minachting , welke de geestelijke ftand moet ondergaan. (40) Bl. 25. Den 12 Julij 1791 fchreef rau aan *ijnen Vriend w. carp deswegens hetvolgende: „ J’ai donnd k prdfent trais cours de morale , dont j’ai profitd infiniment. J’ai appris par-lii k connoltre la vraie excellence et le gdnie de notre fainte Reli- gion &c.” C4l> ; AANTEEKENINGEN. 97 (41) Bl. 27. Deze fchets heb ikzakelijk, met de meeste getrouwheid , opgemaakt naar het ontwerp , ’t welk de Hoogleeraar mij, als zijnen leerling, in den jare 1791 heeft in de pen gegeven. (42) Bl. 27. Ik bedoel door deze uitdrukking geenszins te kenncn te geven, dat rau ons onbe- kend liet met de nieuvvere leerftelfels der zedekunde , inzonderheid der Duitfchers en bepaaldelijk van rant. Daartoe ging hij te zeer voort met zijne eeuvv in alle zijne letteroefeningen , bijzonder 00k in zijnen godgeleerden arbeid; daartoe had hij 00k te veei oordeel en menschkennis ; doch hij poogde ona wijsfelijk te behoeden tegen die blinde vooringeno- menheid, welke anders jonge lieden ten aanzien van al wat hun nieuiv is , zoo vaak en zoo ligtelijk aan- kleeft. Verlichten wilde hij, niet verblinden. (43) Bl. 27. In dcnzelfden brief, bij bl. 25, Aant. 40 vcrmeld. ,,Je donnerai cette ann£e un cours de syst£me. i°. Parce que je suis orthodoxe de con- viction et je venx me montrer comme tel. 2 0 . Parce que c’est mon metier , et qu’il faut faire tout ce qui y appartient.” . \ (44) Bl. 28. Gedurende mijnen Akademie-tijd hield hij met zijne theologifche Studenten een Dispuut-Col- legic, om ons te oefenen in de verdediging der God- .delijke Openbaring; de thefts , ten dien einde uitgege- ven, waren meest gcvolgd naar den Bijbtl verdedigd V4h den Hooggeleerden ij. van ham eisveld. G ' (45> Digitized by Google ^ aanteekeningen. (45) Bl. 28. Op den 13 September 1794 werd K.AU door Heeren Curatoren over de Univerfiteit bin- nen Leyden en Burgemeesteren derzelve Stad , „ten dienste van dezelve Univerfiteit , op ’t vertrouven + dat zij hadden van zijne geleerdheid , ervarenheid en andere recommandabele qualiteiten , mede aange field tn gtcommitteerd tot Ordinaris Profesfor Lingua - rum Orientalium nec non Antiquitatum Hebraica- rum en tot Interpret Legati Warncriani , op dea gcwoncn voet enz.” Deze waardigheid aanvaardde hij openlijk op den 18 October van dat jaar, doch „op den ai Februa- ry 1795 vonden Curatoren van ’s Lands Univerfiteit linnen Leyden , in achting genomen hebbende de pro- tenfi aanftelling van den Profesfor rau tot Profes- for L. L. O. 0 . et Ant. Jud. enz. van den 13 Sep- tember 1794, goed dezelve aanftelling te houden voor mil en van ornvaarde met alle de gcvolgen en aankle- yen van diets , met intrekking der Commisfie , in die qualiteit op hem verleend, alsmede van het tracte- ment, daaraan verbonden; met dien verftande nog- tans, dat hij zijne begonnen Collegien in de Ooster- fche Talen zou blijven continueren, tot dat de nieuw beroepen Profesfor in dit vak van ftudien in functie ^ou zijn getreden , en 00k tot dien tijd van het trac- tement in die qualiteit zou blijven jouisferen.” Rau begaf zich wedcr tot de Theologifche Pro- fesfie , terwijl tot de Oosterfche geroepen werd de Heer j. h. van der palm; doch, toen de eerst- gemclde waardigheid door het Befluit van de af- fcheiding van Kerk en Staat afbreuk fcheen te zullen iil* Digitized by Google AANTEEKENINGEN. 99 lijden, droegen Curatoren , om rau in alien gevak le voor de Univerfiteit te bewaren , hem het Hoog-. leeraar-ambt der Gcovijde Dickt- en Redekunde op, bij een Befluit van den 8 fttn February 1799, genomen in aanmerking van de geleerdheid , eryarenheid en verheyen fmaak van s. F. j. rau, waardoor dezel- ve zich aan deze Hooge Sc hole allezins vermaard heeft gemaakt, en dezelve tot fieraad en luister yer- firekt; ten blijke van hun genoegen in den dienst van den voorfehreven Profesfor , en om deze Uni- verfiteit verdcr van dcnzelven het volkomenjle genot te verfehaffen. . Intusfchen was er den 4 Mei 1799 een tvveede ver- eerend Befluit van Curatoren gcvolgd , welke , ,, bij herhaling gedelibereerd hebbende over de hooge nood- zakelijkheid , om het gewigtig vak der Oosterfche Lettcrkunde , door de benoetning van den tlooglec- raar van der palm tot Agent van de National* Qpvoeding opengevallen , ten fpoedigjlen op eenc •naardige v/ijze le very alien , en daarbij niet alleett Qverwctgende de geleerdheid , eryarenheid en atiderc goede begaaftheden van den Profesfor rau, maar 00k gedagtig aan de loffelijke diensten , bevorens in dat zelfde vak door hem gepraejleerd , hebben den yoornoemden rau aangefteld tot Ordinaris Profes- for Linguarum & Antiquitatis Orient alium , at & Interpres Legati JVarncriani , om dezelve Pro- fesfte gelijkelljk met de Profesfto Poefeos & Orato- riae facrae aan hem onlangs geconfereerd , ten meesten eere, nut en voordeel van de Univerfiteit vaar te nemen : voorts met dien verjlande , dat 9 . . ■ G a van* Digitized by Google loo AANTEEKENINGEN. Wanneer de Hoogleeraar van der palm, volgens de aan hem toegekendc facultcit , zijnen leer /loci Wi- der moge beklimmen , door hem cn welgemelden Pro - fee for r a u op gelt j ken voet , en met gelijke Regten , het onderwijs in de Oosterfche literatuur zal wor- den uitgeoefend , zoo ah zij ten meesten nutte der fittderende Jeugd , en ten ivcdcrzijdfyhen genoegen , oirbaar zulten vinden. Wijdcrs hebben Curatoren befloten , dat met het aanvaardcn dezer nieuwe Profesfien zal gerekend worden te cesferen de Profesfio Theologicc , tot hier- toe door meergemelden Hoogleeraar rau. met alien lof bekleed en waargenomen , edoch onder deze be- paling , dat dezelve Profesfor r a u , zoo lang de maatregelen niet zijn bepaald en volvoerd , waardoor de Theologifche Faculteit volgens de aangenomene Staatsregeling voegzaam zal kunncn ophouden , zij- nen rang en titel in die Faculteit zal blijven behou- den , en daarna tot de Philofophifche Faculteit , waarin hlj nu voor als dan gefleld wordt, overgaan.” Beide deze Profesfien heeft rau met eene pleg-- tige Oratie aanvaard op den 22 ft,n Junij van het jaar 1799. Rau laat zich zeer befcheideit en kiesch omtrent dit een en ander uit zoo in het voorberigt , ’t welk hij voor de uitgave van twee zijner Redevoeringen in 1794 en 1799 gehouden, plaatfte, als in de laatst- gemelde Oratie zelve. Vid. pag. I. en LXXI 1. Bij de terugkomst van den Hoogleeraar van der palm aan de Hooge School in 1806, werd aan de- zen , welke zijn radicaal als Profesfor fteeds had be- hou. S Digitized by Google AANTEEKENINGEN. ioi houden , bij onderlinge fchikking, de laatstgemelde Profesfie opgedragen en door dezen plegtig aanvaard op den 20 September 1806, met eene 0 ratio ii/au- guralis de Oratore facro , literarum divinarum interprete ; eene Redevoering even oordeelkundig als fierlijk , even bondig als onderhoudend , even £ nuttig als aangenaam. (46) Bl. 29. Na den dood van rau nam ,de Hoogleeraar van her palm, ingevolge de dis- pofitie van Curatoren en het Befluit van Z. M. den Koning, de Profesfie in het Oostersch weder op en bekleedt dezelve thans met die van de Gejvijde Dicht- en Redekunst, tot nut der Akademifche Jeugd en tot roem der Koninklijke Hooge School ; tervvijl elk , die ’s mans geleerdheid en fmaak , vcrdiensten en gave van onderwijs , innemend karakter en omgang met jonge lieden weet te waarderen, hem van ganfcher harte, .met mij, gezondheid en krachton toebidt, opdat hij zijne roemrijke loopbaan voorfpoedig ver- volge en daarover (leeds nieuwen luister verfpreide 1 (47) Bl. 29. Het zij genoeg onder de Leerlingen van den Hoogleeraar rau, in het vak der Ooster- fche Talen en Oudheidkunde , behalye den Wcl-Eer- waarden zeer Gelecrden Hccr j. e. voet van cam pen, die zich te voren reeds onder de lciding van den Hoogleeraar van der palm had onder- fcheiden , eer hij in de fchole van rau kwam , en die de vruchten van dit Akademisch onderwijs zoo Voorfpoedig dienstbaar maakt aan het onderwijs en G 3 de Digitized by Google res AANTEEKENINGEN. / de ftichting der Gemeente van Bolsward , te noemen de Wel-Eerw. zeer Gel. Heeren haselaar en van bemmelen, den eerften loffelijk bekend door Zijne Proeve over de Handelingen der slpostelcn; den laatflen door die over den Brief van paulus nan de Kollosfenfcn , beide onder den Hoog-Ecrw. 