J. V. Vondels Poëzy Of Verscheide Gedichten
Indien het voorhooft zet een wijze kreuk, Men leefter in een goude Godenfpreuk , Die Delfis voeght, en overtreft in reuk Deroozenhoeden , Daer, op haer feeft, de liefelijke May De pruik meéciert, wanneerze gaetten rey, Om in het velt met dartel veltgefchrey | Haer vreught te voeden. Hy fchuurt der feilen kankeringen roeft , Die ftaele glanffen opeet en verwoett ; Hy zacit en maeit een’ deughdelikken oegft Van jongelingen, : Die met hun fehoudren utten t Roomíche rijk, Den quaéntot{chrik, den vromen tot een wijk; Geneighttot Recht, verhit om’t ongelijk Den roof t’ ontwringen. ES Zijn fchatrend gaftmael, wel vernoeght in’tkleen, Onthaelt met zang den maghtigen Meceen , Die zich ontilaet de zorgen van ’t gemeen, Inkoelelommer: ` Hier {chaft de boeredifch geen hoofich banket, Met flangenfpogh en blaeu vergift befmet ; Maer veltgerechten , naer Pytagors wet, Bevrijtvan kommer. . i Wie treurt niet wanneer dees Melpomen treurt ? «Zy datze de Trojaentche weelde fteurt ; Of chair om Varusbloënde neêrlaegh fcheurt; Of deerlik fchreie - | Op ’tnattelijk, noch lacuen verfchgeftrant, - Na wreede fchipbreuk, op den oeverkant, Daer’taenhoudt, dat men ’t doch in °t zoute zant Een bereie. ; graf Ss 2 On- 324 LIERDICHTEN. Onnutte zorgen fpoelt hy ruftigh af Met vernen wijn, dien d'eelfte wijnftok gaf; Enboetenbezight, tuffchen wieghen graf, Zijnlieveluften. - Vermaekt met friflen geur en bloeiend veil , Mishaeght hem ’t geen verdrietigh valten fteil. Zijn hoop die droomt na’s levens licht geen heil Als’t eeuwigh ruften. Op dit geluit vaert Cezar, alseen Godt, Ter poorten in op’t hoogh verheven flot ; En voert voor zichde ftreng geboeide rot Der trotfe nekken, 7 Getuchtight door zijn’ {chitterendendolk:. Zoo wort hy opgenomen inde wolk — Des wijzen Raets, en vanontelbaer volk, Vermoeit van trekken. _Hy fmaektal zingend, hoe hem isbereit , Om zijner vaerzen heilge majefteit , Een zetel midden in d'onfterflijkheit. | Hy klapt zijn wieken, En boven’ wiflelbare licht der maen Opftijgend, durf den jammerpoel verfmaên ; En zet zich neffens de Dirceefche zwaen, | Den roem van Grieken. Verheft die goddelijke luitefnaer Het leven der gerufte boerefchaer , Zoo famelt Alf, de wrekke woekeraer Zijnlombertgelden, Enkrijght een’ trek tot hoffteên en tot lucht , Tot zon en bron en beek en vee en vrucht, Gezondenakkerbou, en jaghten vlughe Door bofch en velden. H E T I BOE K. 325 De horen toet afgrijflijk, wen hy quift | In dien befchreielijken burgertwaft Het burgerbloet , tot moorden aengehift Van Razeryen. Terwy le Rome dus de Romers kruift, Zoolachen Meed en Parten in hun vuist.. De troni is van ftof en bloet begruift Door heiloos ftryen. Zoo menigh liedt zoo veelerhande flagh Van ftof van wijzen, midden in’tgelagh, Op vriendenwelkomft of geboortedagh , Op Godenfeeften , Op zegeftaetfi en gemeene vreught. t Gebrek is hier mismaekt’er by dedeught. Hier fteent de gryzert: hier krioelt de jeught , ' Gepropt van geeften. | Hoedunktu, Daniel ? hoeklinkt die klank ? Ik wed ghy weet u gantfche leven langk ` . Devriendelike ringelduiven dank, Die’t wichtjedekten Met aengedragen myrt en lauwerier , Daer’t zachtjes fliep, belaeght van menigh dier ; Op dat de deuntjes der Tuskaenfche lier Onskortswijl ftrekten. Wellekomft van den HEERE HUIGH DE GR O O T,. | P Amfterdam, na zijne langduurige balling (chap. W At zaelge wint is’t, die van’t Leliftrant , Den ftroom op, in’tondankbre Vaderlant Ss 3 Her- 326 LIERDICH TEN. Hervoert het Delffche wetorakel, dat Gekoffert, als een koftelijken {chat Weleer de bange Maes afdrijven quam , Tot dat de Sein het in haer armen nam, En zette dat geberghde Godtskleinoot Met bly{chap op den Koningklijken {choot Des Alterkriftelijkften Luidewijks , | Die’t herbergh {chonk tot glori zijnes Rijks; Opdathet, na’et verftuiven van die wolk Des druks, verfcheen tot heil van’t vrye volk, En ’t misverftant aenziende’s Helts gedult Hem wedereerde, enriep: hetis mijn fchule. De Vader der welfprekentheit herblonk Zoo weêr te Roome, als d’ordenloosheit ftonk Van Klodius, die fchadelijke pet, Voor’t lichaem van het algemeene beft. Het treurigh aenzicht van den Staet dat lacht: De zwakke wetten voelen nieuwe Kracht. Zelf d'ontucht wortbefchaemt van ’teerlijk licht, -Rechtvaerdigheit hout vreé door evenwicht. De Rede ftemt niets troebel, maer gezont. — Nufpreken zoo veel fteên uiteenen mont. Men taft niet meer in blinde duifternis. Der burgren oirbaer ’t eenigh doelwit is; En rept’er ergens een van dwinglandy Daer ooght men op als hiel hy Spanjes zy’. O groateziel, ozon van mijn gezangk; Die weêr verrijft, nauwen dadean k. En ons verheught met dezen gouden dagh, Dien Holtant wel met eere vieren magh; Wat woorden zal de dankbare gemeent Belt vlyen, alsdegaucfmit dier gefteent, o j m HET I BOEK. 327 Om ut’ onthalen op den hooghften trap; : Na’skerkers ramp; na zuure ballingfchap. O ftalen hart al gloeiend hardt gefmeet! O Groothart met wat hemelfche magneet Beftreek Stantvaftigheie uw vaft gemoedt, Dat het zoo heel van liefde t' onfwaert woedt, En wraekt de weelde van een aertspaleis, En kuft het lant zijn ftrenge ftiefmoér, peis. in’t cinde van Wijamaent MDGXXX1,. OL Y FTA K. AEN USTAEF ADOLF, _ Omzijne MAJESTEIT tebewegen datze KEULEN, a — ee t J A 7 Ilt vogelkijn dat zingt, daer’t onbekniptis:. | i Ald'ope tucht is mijn: od ‘Noch fteent het om te zijn By’clieveneftje, daer het uitgekipt is. T Ik meed ; hoewel mijn blyde geeft vaert fpenlen ; Daer draeiboom fluit noch hek; : Een heimelijke trek | Verleit het hart naer mijn geboortftadt Keulen. Daer heb ik eerft om honigh uit gevlogen , Ontrentden blonder Rijn, Beplant met Rynfchen wijn; Ti En als een bie violendau gezogen. Uit dit geboortzogh wort mijn zorgh gebooren „ Nu’t Zweedfche vaendel vlieght =- Daer ik ben opgewieght; _Nu’grof gefchut vaft dondert in mijn ooren. n ; | oe 328 LIERDICHTEN. Hoe wenfchik , als een Rijnzwaen , Mars ont moetcn, En metde borft in ftroom, Aldus door zang zijn toom Tetemmen, langs het ſof van paerdevoeten! De zware imak van Tyrustrotfe muuren Deé zidderenin ‘t ront Den Afiaenfchen gront, ` Enfchreeuwde, datter weerelt niets kan duren. *c. Verflegen Sion laet zijn fchilden hangen. Het heiligh Priefterdom Zich ftatigh toereed om Den dappren triomfeerder wel t’ ontfangen. Hy naekt in’tend: Iäddus treed hem tegen , Met Godtgewijde pracht Van't Kerkelijk geflacht, ‚ Om den gefteurden Veltheer te bewegen. De jonge Krijgshelt blijft verwondert ftaren Op’ tpriefterliyk gewaet ; En’t goddelijk gieraet | Zijn bietre wraek verweldight tot bedaren. Hy leeft Jehovaes dieren naem gefneden In’t voorhooft op den hoet. | _Hy fiet der fteenen gloet , Den glans van goude en purpere offerkleeden. Ootmoedigh ftyght hy van den hoogen paerde, 3 En eert Godts Priefterszelf, - En Salemskerkgewelf, Met neigend hooft en afgeleiden zwaerde. Jeruzalem, bekleet met groene meien , Hem feeſte lijx begroet ; Terwijl hy met zijn’ ftoet Op Davids burgh zich vreedzaem laet geleien. HET ILI BOEK. `- 329 Zoo vreedzgem wenfch ik dat met fluitencyter - Mijn Rijksftadtuonthael?’, © ` Met geeftelijke praet, En Roomfchen Biffchops ftaf, en witten myter: Dat zy niet zwijm voor uwen rooden ftander ; Maer hou haer verwe braef, _ Engroeteu, 6 Guftaef, Alseen van Godt gedreven Alexander. Gy zult — ouderdom verſchoonen, | anneerze heufch en milt , U toont den wapenfchilt, Het bloedigh velt gewijt met goude Kroonen? Dat's d'eeuwige eer der Perfliaenfche Wijzen, Die met gefchenk en ftem , Int nedrigh Betlehem, + | Den grootften Koning offeren en prijzen. Dat’s’t jammerteeken 5 dat haer oude ftraten Gedoopt zijn zoo verwoet In’t kuifche Maeghdenbloet, Vergooten van Barbarifche foldaten. Gy zult, als eertijts Frankfche en Hunfche rotten En woedende Attila, | Niet fluiten uw gena; Maer harten winnen door bedaerde Gotten. Zoo wort aldus uw zege niet befproken Ván'sdichters{&harpen ftij!: Hier heeft de Gotfche bijl Den arbeit der Agrippen afgebroken. Zoo zweeftghe lol aa vlerken, Die Pindars wooning ftut; Daer mijn gezang befchut ~ Eenftadt volvolks; vol kloofters, ‘en volkerken. N Te | - 330 LIERDICHTEN. INW YING VAN T GELAURIERDE P RIN C E BEE L T. Op den Schouwburgh. — Ooneel, zoo wijt berucht Doorꝰt ſchatren der gemeente op. boertery en a Door’t huilend hartefcheuren Om bloetentranen, die befprengklen hooge deuren : Met wat cen’ fieren moedt .. Zult ghy voortaen getrapt zijn met gelaersden vact, Van dees vermomde borften , Die fpelen in ’t gezicht van ’t licht der Krifte Vorften ! | Wat vlecht men hem om’t hooft Den heiligen laurier, die toch zijn glans verdooft! Zijn hair dat draegh’ de tranflen , Den toren van Sint Jan, infte van eike kranden. Bevlecht hem met den Bofch : De lauwerhoeden zijn verwelkelijk en bros. Dees hooge fpeelftellaedje Zie’t Heldenhooft gehult met 's Hertogen Bofichaedje. Dat’s Frederiks i cieraet, Welk aen de ſtarren reikt, daer hy op’t aertrijk gact. Hy wandelt langs den vijver, | Ende Rodaen die rookt van zijg gerechtige yver. Daer kneufthy, alseen Godt, «- t Weérfpannigh bekkeneel van zijn doorluchtigh flot. Heel Vrankrijk yft van’t kraeken. Zoo doet een arents bek den Valk zijn diefte lacken, ° Jupijn, in*cheilighdom .-.. … Te Rome, zagh verbaeft naer zijnen zetel om, | t Ten minfteneem my niet dees Sleutels allebey 3 % „HET I BOEK. En kruifte met den vinger; => ' | heen Sea Eg EN an ae aes Om vryen Avignon voor Henriks blixemflinger. - De My terdrager zey :. F Den trooft van mijn genooten ;. Nughy de fleutels hebt van ffeden en van floten , Het weerlicht van dieftrael Doorfne den jaspis van ’t gewijde Eskuriael.. Toen wift meneerftin Spanje, _ Dat Hollants Herkules was meefter van Oranje. _ Leeflangopuwentroon, >: Enfteiger eeuwigh metuw:Vorftelijke kroon, _ In deze duifternifle ` -_ _ os a% Weeftleidftar uwes volx, en {chermheer van’t gewifle. 331 KASPER VAN BAERLES “AENSPRAEK AEN. JA K O B BA EK, RECHTSGELEERDE, Toen hy bem riet te herhuwen. Baek, de Baek van eerbre zeden , Die met een’ {chrandren geeft verciert , En veelerley-bevalligheden; — — Uw heilge voefter Themis viert ; Wiens tong met honing is begoten En fap van duizent aerdigheén , En in uw’ boezem draeght befloten - De wetenfchappen, enal tgeen De jongkheit leert van minnetreken; Wat wiltge my tot huwen raën Wat wiltge een wijzer hart ontfteeken , En in Kupidoos boeien n — t 2 332 LIERDICHTEN. Delieve Barber och! dieblufchte: 2.25) fi In haren arm minkuifchevlam;. 1°: i.oa Toen ik niet vruchteloos haer kute; |.. | En aen den naem van vader quam; Zoo wel gepaert als’t hart moght wenſſchen. KHeb my gequeten, alseenhelt. - «5, *k Voel nu de bloem der jeught verflenflen, : En d’allereerfte hitte {mele, — En leertme met der tijt bedaren. F My voeght geen Min, maer deftigheit. Mijn waerde Back ‚ dit voeghr — Bie Ditisuw werk, en Venus vleit : © >: Ennoodightu. Deroodekaken ` Der maeghden zijn met u gedient.. Uw jeughtis rijp, uw bloetaen’e blaken. y zijt der maeghdentechtevrient. - ‘ Gatoe, de vlugge minneftooker Befteltu wapensengeweer: -` Trek pijlen uiteen’ vollekoker , Entrefdevrijfter, utoteer. — Het minnekoofen paftu zinnen; . … . My wijze woorden … U w gezicht ` Ontfonkt de jeught: uw oogen minnen: Nu hecht op my geen wulpfche fchicht. Uw May diebloest noch ongefchonden: Mijn bloet verkoelt. Gy, in uw kracht; Verbeit de vrolijke avontftonden, Enik verflijt den naren nacht In eenzaemheit. De Kraemgodefle Verheuge u met een jonge fpruit: Ik heb volleert mijn huwlixlefle, En muntdoor zeven kinders uit. , — kWil HET I BOEK. 333 *k Wilu dat ampt dan overgeven, Op, vryer, naer de vrijfter toe, En kus hacr, datde kuskenskleven , En ftreel, en wort geen kuffen moe; En {preek : mijn echt moet wel gedyen : Mijn liefite eerlange zwanger gacn. Ikenbequacm tot dartel vryen, En om mijnega noch bélaén, : — de wapens neêr met vreden: voor dees stijt genoegh geſtreden. , Uyt bes Latyn vertaclt A EN D E B E -E K. RR Opde Hofftede van LA U REN S B A E K. Oorluchte Beek , van bloijend loof bedekt , Die menighmael verftreke Een fpiegel voor de fiere Katarijn, „ Daer zy den zonnefchijn a Ontfchuilt, en zingt op uwen waterval, Met liefelijk gefchal; Wanneer ’t bekoorde en vrolyk pluimgediert _ Daer onder tieretiert:: ` Doorluchré Beek, wel waerom ruifchtge niet Haer voor met eenighliedt, — Waer door zy wert gebeten en gefticht , Om langer niet zoo licht De vierge bef der genen af te flaen, Die na haer hylik ftaen? Wat draeghtze toch op jeught en fchoonheit roem > Wat ftoftze van een bloem, Die openluikt met’s levens dageraet , En ’s middaghs weer vergact? | t3 De LIERDICHTEN. Detijtis {nel , t onzeker leven kort.. ae De roozekrans verdort. — Vergangkelijk is Venus en haer whe? — Men grijptze maer ter vlucht, … ` End’ ouderdom met naberouw verrafcht ,: Al wieniettoeentaft. . x / d’Oogappel ftraelt niet ceuwigh klacr en hel De rimpel kreukt het vel, i Dat voor een wijl gefpannen ftonten glat, NS Het blankevel, beklac Met vlekken, ende pruik met fneeuw betith Geen vryers lokken aen. a Wat vrolikheit men dan aen andren ziet, Dat ftrekt tot meer verdriet ;- TE -Vermits men zich zoo reukeloos en zot. Verftak van’t zoet genot | Derjongkheit, diebepaelt, als: incen puny y— Natuur ons had gegunt. i Wel is zy wijs die haren tijt gebruikt, > En voor den hagel duikt. Aen dé Hoffteê van _ … A UREN S B A E, K, Toen BAERLE hier ma zijn vaerzen eerde. Hofiteé, luftpricel der wijzen, Hoe heerlijk zienwe nu alreë Uw hoogh geboomt ten hemel rijzen, j En kijken over duin in zee). | Veel veerder als de Griekfche Tempen! r Nukan detijtuw’ grooten naem ' > j el meh, poelen dempen: — r ecuwigh zal uw ſchelle Faem oo Zich GE HET I BOEK, Zich laten hooren inde wolken, Zoo lang als Baerles mactgezang In waerde blijft by alle volken , Van ‘tooften tot den ondergang. Men zal zich met uw loof vercieren , Om dat het onvergangklijk leeft , Gelijk des dichters lauwerieren, Daer bitfe nijt geen maght aen heeft. De klare Beek , uit {chorre duinen Gefproten ,. om uw akkerlant = Uw vijvers bofch en groene tuinen, Langs oevers ,. dicht met ooft beplant, Te laven met een lieflijk morren, _ Tot datze valle in’t Wijker meer „ Die magh verdrogenen verdorren, _ Door ongelegenheit van weêr; _ Maer t’ elkens zal haer bron ontfpringen , Doorluchtiger als Peneus bron , En ruifchen op dit deftigh zingen, Daer Back zich bakert in de zon.,. Al komt die grijze man te fterven , Zijn naem zalroem noch leven derven. GELUK AEN DEN HEER ERRAERT SCH Ma zijn BURGE MEESTERSCHAP. E En heerelijker glansbequam. - De Wapenkroon van Amfterdam ; Toen ghy beklomt den hoogen trap Van't eerlijk Burgemeefterfchap: …… War gaf de zon een’ blijden {chijn, _ Toen Schapen Herders zouden zijn 335 AEP, Van 336 Heeft zy ten ooreloghpefpilt © H 77: 3 LIERDICH TE!N. Van menfchen, en de kuddén voên:" >°- © 8 Met bloemen, kruit, en klavergroen stan En drenkenze aen den Aemftelvliet; Daer die in’t Y vol {chepen fchiet. Regeeren voeght met alle man, - - Maer een’ die tegens moeite kan; ` En tegens laft emarbeit trots fs opgewaflen, alseen rots; Die met een onbeteutert hart t Gewelt van ’s weerelte baren tart. - -` Dees hout zijn zinnen in den dwangk; -~ ° > En gaet recht door den rechten gangk 5 ° : En maekt( wiegeemlijk mortofknort ) ` Dat elk by ’t Rechtgehanthaeft wort. De grijze Romers haelden vroegh. © 1> ~ Zoodappre Holden van dénploegh,, «© “: En hebben zoo hur” naeim vefbreit, ©. - En d’ oude veften uitgeleit … a Dedeught, na’et mikken, treft haer wit, Als zulk een opdrie kruiffen zit, - 1% Die d’eerfte oprechtigher gelijkt, * - -i -… Engeen’ Sabijnfchen tabbert wijkt. > Dees ftade, aen zulk een bloet betrouwt » Heeft zoo te water uitgebouwt ( Dat erft {lechtsnettendroeghentorf) °° Haet Beurs, die, alseen byerfkoff *.? ** Volbyen, nu van Koopmans krielt. ' `’ Hoe vele vloten zijn vernielt _… Door vloten op Heer Gijsbreghes erf » ' En arrebeitzaem timmerwerf; on’ © oya e Getimmert. Hoegetrouwkiimalt:. > oc. + Haer f .HETIBOEK. 337 Haer fchatten, om haer vrydoms wijk Om heogh te heffen uit het {lijk ; Dies dankt haer noch de heele. Staet. Indienze flechts geen’ z ct, Noch afwijkt van der — a ; Zy zal den ganfchen Oceaen Doen lufteren naer heure wet; ` Van daer de daghtorts uit haer bedt Des morgensrijft, tot daerze daele, En ‘hooft by Thetis onderhaele. Dekrijgh, na eenen fellen eifch, Zal baren liefelijken peis. Dan worden wreede wolven tam. Dan zult gy vrolijk, op den Dam, Den Veltheer, in’tgeweer verwacht, Verwellekomen uit zijnjaght. Terwijl de tijt die feeft vertrekt, En u dezorghin’t bedde wekt; Daer uw Marie, vryen ftout, Het woort der burgerye hout, En ftrekt, als zy haer vaerzen leeft , *t Afzetfel van Oom Spiegels geeft; Terwijl gy elken haer befchut ; Wort u gewenfcht al’t geen het nut Van’talgemeen vereifcht, en dat Gy leeft in ’t leven van uw Stade. Vv l DE 338, LIERDICHTEN.. DE RY NSTROOM AEN 7 JOHAN WOLFAR D, HEER teBREDERODE, Vrybeer te Vianen. — Oorluchte Rijn, mijn zoetedroom, ` D Van waer zal ik u lof toezingen? — Mijn trekkende geboorteftroom , Gy komt uit Zwitferfche Alpes {pringens Alshooftaér der begaefde Euroup. De Donau, uwafkeerigh broeder, Nam ooftwaert op zijn’ fnellen loop, Gy noortwaert ; toen een zelve moeder, Begort van regen ys en {necuw, - U baerde voor zoo menigteeuw, Germanje lagh noch wiltbegroeie — Van zijn Hyreynfche wilde wouden, — Tot dat het namaeclswiert befſnocit, En door de tucht in toom gehouden: ; Ten lefte dorft gy, ſtrijtbre Rijn, - Den Tiber op zijn —* beftoken;. Die vooru néegh, toen Konftantijn , Van uwen ogver opgebroken, sit; Ging ftrijken metdenaudenropf _- Van Rome en’t Heiden(ch bygeloof. Gy naemt het juk van Kriftusaen. Men hoorde uw vrolijke oevers fchateren ; En ſcheent de heilige Jordaen Te tarten met gedoopte wateren. HET I BOEK.. | 339 Het Kriftenfch Kruis viel uwen rugh Zoo zwaer ħiet, als wel cer te dragen Den laft van Gezars legerbrugh » _ EnDrufus, dieu dede n Om vijfugh floten , zwaer van fteen, Gebouwt langs uwe kanten heen. Maer uw geloovigh Kriftendom Beproeft wert, alisher gout in d’oven, Toen Attilaes verwoede trom t Geruiſch uwe waters quam verdonven, En verfde mat onnozel bloet En damde yw kil met kuifche dooden, En trapte met een’ dronken voet Op woefte fteden, leegh gevioden, Of brande uw hair af met zijn toorts, Beklat en druipend van veel moarts. Gy fchreide met een heefche keel Den hemelaen, om trooft verlegen ; Die zond u Karel, °t Rijksjuweel : Dees kon d’ onveilige oevers veegen Van onduitfch en baldadigh fchuim, _ Gelijk uw Konftantijn voorheenen. _ Toen kreeght gy uwe randen ruim , En zamelde uw verftroide fteenen, En zaeghs dien helt vol godesvrucht Zijn’ lufthof planten in uw lucht. * O onvermoeide molenaer , O ftedebouwer; ; fchepedrager » | O rijksgrens, fshermheer in gevaer, nn Vv V 2 Wijn- LIERDICHTEN. Wijnfchenker, veerman, oeverknager Pappieremaker , fchaf pappier, Daer ik uw glori op magh fchrijven: Uw water dat ontvonkt mijn vier. Mijn zinnen in uw weddedrijven, — En fpelen alseen dartle zwaen, _Verlekkert op uw wijngertblaên. Gy íchijnteen aerdfche regenboogh , Gekleet met levendige kleuren, En tart den hemelfchenom hoogh, Die hierom nijdigh ſchijnt te treuren. De blaeuwe en purpreen witte druif Verciertuw ftedekroonen lokken, En muskadelle wijngertkuif ; De vlieten ftaen met wijngertftokken Rontomu, druipende van ’t nat, En offren elk hun watervat. Daer is de Main, een pijnberghs zoon , De Moezel met haer appelviechten , De Maes, die met een myterkroon Om d' eer met onzen Rijn wil vechten, De Roer, die’t hair met riet vertuit, ` De Nekker, meteen’ riem van troffen, ` De Lip, gedoft met mofch en kruit Vanoverhangendeetkeboffchen, _ Enduizentandren min yan roem, - Bekranft met loofen korenbloem. _ ) Gy ftrekt de voeten aen °t geberpht. Daer zich de Zwitfersin befcharmen 2. HET I BOEK. Wanneer men hen om oorlogti verght: Gy grijpt de Noortzee met uw armen, Wain het heldeneilant leit, Daer Bato zich ter nederzette, En dat zoo ſchuw van dienſtbaerheit Uitheemſche bekkeneelen plette, - En deë gevoelen, datde Rijn Gefchapen.was om vry te zijn. Gy flingert, alsde Griekfche flang,. Uw blaeuwe krullen m de ftruiken , En groenebergen, bréet en, T En en ars in zoo veele Eikens | Van ftroomen, dat uw lichaem zwelt Van waterzucht, en parft de planten, En {chuurt zoo menigh vruchtbaer velt, En knabbelt aen de ruige kanten, E Nu tuſſchen bergli en krommen bult ; Nudoorcendal, met wijn gevult. - 341 Alis ueene keel verzant, 2 …- | Die’t huis te Britten plagh te haven, > Dat nu verdronken lert op ftrant ; De Leken Yfleldoorgegraven « . - Vergelden dubbel deze fcha, En leiden u met hooge dijken Inzee; opdatuwongenaë . z De vlakke beemden niet koow’ ftrijken > Met macht van regen, en gewelt: Van ſnecuw, dat in de zonne fmelt. De heldreen ftarrelichte vliet, - Die door den hemel vloeit by duifter ,. — Vv3 Is LIERDICHTEN. Is d’ Italjaenfche Padus niet, Noch ookde Nijl, Egyptens! — Neen zeker, *tisderyke Wiens villchen, meteen waft gewemel In’t onkevlekte kriftalijn i Van eenenonbetrokken hemel,. Met zilvre fchubben zilverklger Als ftarren doten, hieren daer. O zuivre en blanke Rij ijameermin, . Die my tot ftervens toe kunt kietelen „ Gy sir weet zielenaen gewin, En menigh Graef aen eerctitelen „ En landen aen cen” hoogen naem. Hoe menigh heeft uovertogen, En met uw’ rant bepaelt — ? Hoe dikwilszacghr gy metuw Hee hooghgeboren —— bloet, En voelde in 't water zijnen gloer ? Het zy ik dan mijn oogen fla.. Opuw biffchoppelijke torens; ` Of meteen lent van vaerzenga Bevlechten uwe zitvre horens; `. Of volge uw? wuften ommezwacy; Of zinge op ’t ruiffchen van uw baren ; > - Of huppele op-imijn Keulfche kaar; : Ofkoom doer Bazel afgevaren, Dact gy Erasmus. grafted kufty. En wenfcht het wijsgebecate rafts, Het zy gy ’sKefzers:vierfchack Sheet Te Spier, dat pour ven pr pie Daer HET I BOEK, 343 Daer Themis grijs en afgeflacft Bekommert zit, en'cpleie befchimmelt ; Het zy gy brult in ’t Bingertoch ; OfNeérlantdrenkt met volle varen; ` En groeien doet van wijngertzogh , En ydle en zotté zorgen haten ; U w vocht beftele mijn veder inkt, Tot datze in zee met u verdrinkt. Maer, och! ik fchrey mijn oogen uit , En zal noch in een’ vliet verkeeren „ Om dat er zulk een Hydrafpruit Uit kerkgefchil en haet van Heeren ; Eenhelfche Hydra, vol vergift, Die’s Rijns gezondeen zoete boorden | ` Vergiftigbt, en ganfch Duitſchlant {chift, En groeit in onverzoenbre moorden. Een lang gewenfcht Verloffer vaegh’ Het Rijk van ’s Rijks vervloekte plaegh .. Hoe moedigh zal de Rijnfche Lek : Al fchuimend bruizen langs V ianen, Wen Wolfard, wachter van ons hek, En d’cere der Naflaufche vanen , 7 Een jonge zoon geboren wort, In wiens gemoedt de goude zeden Der overouderen zijngeftort, « En ’s Vaders ftrenge dapperheden ; = Een telgh die weder bloeien doe Den grijzen ftam van Bredero€. De Rijniche Lek die teere rank Daer na met zachter tong zal lekken > i n 344 LIERDICHTEN.. En vrolijk wiegen zonder dwangk ; - Om met * fehaduw te bedelen De Moede®; die nu meteen fchaer Van fchaonedochtren dezen zegen Verbeit; en wenfcht om ’t blijde jaer , Gelijk een roozengaert om regen … ee De hemel bouw dien vruchtbren hof, : En hellep my aen Wiegeftof. SPIEGEL VAN MARIE. SPIEGELS, . Gemaelin van Burgemeefter GEERAERT SCH AEP. O Spiegels kint, terwijl uw fchoonefchijn „JJ Recht voor u leeft in zuiver kriftalijn , Engyutoit, van vleken misftal fchuw , Zoo fpiegelt zich de Minnegodt in ‘u. Hy ziet zijn torts , zijn’ koker zijnen boogh, Zijn lodderlijk in uw bekoorlik oogh ; Waermede gy doorftraelde't jeughdigh hart Uws bruidegoms, toen hy uw vryer wert. Als gy daerna gebruikt, fot’slevenstoom, Het zedeboek van Henrik, uwen oom, En voor uw ziel den Hartefpiegel hangt, Waer van uw hart verlicht zijn wet ontfangt; Dan leert gy hoe de zedigheit en deught By vrouw lijk beelt en lichaems fchoonheit veught 5 Hoe ware deught , in welgedaen geftalt, Als fteenin gout, het ooge meer gevalt. Gy overleght wat wel, wat niet betaemt. En verft dewang met eérbaerheit en fchaemt, „HEI IBOEK. © 345 In dat cieraet-verluftight zichuw geeft, . - o Die Poëzy als bloemen 't’ zamenlceſt En’teel{te puik tot eenen ruiker fchikt;” “*\° Waer mede gy uw’ waerden Schaep verquikt , ` Als die vermoeit van lantzaek of gefchil Zijnliefontmoet, daer’t hart by ruften wil. Dan heldert hy-zijn voorhooft van de kreuk, En wort vermaekt metaerdigheên of ſpreuß, En hoort hoe wel’t een book de Rechtren ftaet, Dat het niet pafle op’s volleks gunft of haet. Dan ftapt gy» als vrouw Porcia, hem voor, En wijft uw’ man uw eigen grootvaêrs fpoor ` Dien Amftels Raet verkoos tot Vryheifs mont; Toen zy zich wees en zonder vader vont:. Toen hy verftrekte een Kato van zijn tijde, Waer van ik roem dat gy de dochter zijt, ` ` Niet flechtelijk gefproten uit dat bloet, _ Maer uit zijn’ aert en eerelijk gemoedt. | 'k Zie Pallas, gaet gy zonder zufters treén : Verzelt gy haer, °k zie drie Bevallijkheén, Of zulkedrie, als Parisvoor zichhadt, _ Toen hy beducht in zijne vierfchaer zat. VREDEWENSCH AEN | KONSTANTYN HUIGENS, RIDDER, HEER VAN ZUILICHEM. Ridder, die den noit verwonnen helt Geftadigh volght, in’t bloedigh oorloghsvelt En zaeghthemkorts, in’toude worftelperk , Befchieten mijn’ geboortftroom voor Rijnberk; ve Xx a” aes Wat 346 LIERDICHTEN. Wat portghe my dat ik den Leeuw ophits, Diealteheet, op’tzorgelijke fpits, Zich zelven waeght, in veltflagh, en voor veft , En fleept den roof in zijn doorluchtigh neft ? Hy fpiegle zich veeleer aen Kazimir, Die onlangs wiert getroffen van dit vier. Hy fpiegle zich aen d'eer van Zwedenrijk , W iens weduw treurt op dat gebalffemte lijk. Het oorlogslot verfchoont nu den foldaet , En lacht, wanneer het opperhoofden flaet. De koegel fnort d’ onedelften voorby , En blindling treft de Grooten, opeen ry. t Is veilighft dat gy den Naflauwer ftuic, Op zijnentoght: dies ftel uw gulde luit, En ftreelden Vorft, dat zijn gemoedt bedaer’. En vrede kies’ voor oorlogh, en gevaer. De vrede, een fchat by velen onbekent , Dieovertreft triomfen zonder endt. ' d’ Olijf behaeght my boven den laurier. Wat is de krijgh een woeft verflindend dier ! Dat weet het volk, *t welk op de grenzen zucht , Eneeuwigh kermt, in een benaeuwde lucht. Wat heeft het {chier een eeuwe niet bezuurt ? Elk vechtom peis, maer Neêrlants oorlogh duurt. Her uitheem{ch {chuim d’inlantfche vruchten maeie. De zee en ’t velt met liken zijn bezaeit. De nagebuur die fchent ons jaerlijx aen , Uireigebaet, en lacht zoo wy v — Vervloekte krijgh, is’tnootlot , dat dit lane Tot anders ruft heel Spanje houde aen bant ; ‘Zoo moeten wy het dragen met gedult , En achten ons rampzaligh buiten ſchult. HET I BOEK. i GEDACHTENIS - VAN CEURT DIEDRIKS VAN BEUNINGEN, Raa en Burgemeefter van AMSTERDAM: Geftelt ten dienfte van zijnen Neve, DANIEL MOSTERT, Sekretaris der zelve Stede. Oen Beuningen het ziekbedt hiel, T End’ oude enafgeflaefde ziel | Het zwakke lichaem wou begeven , En zuchte naer het eeuwigh leven; Verfcheen voor hem, en weltety, De droeve Maeght van't zeilrijk Y , Haer pruik, vermaft van gout en ſteenen, Die blonk door’t zwarte lamper heenen. Zy fteendeen fprak voor ’t fteenend bedr: O Diedrikszoon, zoogy meredt, Zoois’er hoop. Mijn Staet wort kranker. De burgerrwift vreet in, als kanker. Mijn goude vryheit in de klem, Die hangt aen’t ftijven vaneen ftem. Ik heb veel Raden, luttel vaders. — Toen floegh zijn hart, enal zijnaders Van {chrik, en vaderlijke vrees; En hy verpijnde zich , en rees - Alhijgendeop, entiet den wagen: De kranke leên op’t Raethuisdragen ; Zoo uitgemergelt en gemat : Nieteens beducht, of fchokkend rade | Xx 2 Of 347 348 LIERDICHTEN. | _ Of winterlucht zijn tijt moght korten, _ En op een nieuw hem in doen ftorten. De wederfpannigheit vernam Dengeeft, die uit den grave quam; Een voorfpook ,. dat haer’ afgang fpelde. Men denk hoe’t bitter — De flaeuwe Vroetſchap fcheen verlicht, Alleen door Beuningens gezicht, En ftemde’t eerlijkft met malkandren. Zoo kon een ftem de kans verandren: Zoo leeft een grijs en rijp verftant Een’ oogenblik voor `t vaderlane , Na lange moeite, en veele jaren. Godt wil zijn bloet en Moftert fparent | | AE N | APOLLONIA VAN VEEN, Geeffige Tebenſter, en Zanggodin. Pollo, dieop aerde ziet Uit zijnen hemelhoogen troon, Enbelght zich‘tallerminfte niet ` Dat gy, ogeeftige Apolloon, De Zanggodinnentoegewijt, _ Naer zijnen naem geheeten zijt: Want zittende, in't gewijde koor, Gelijkt gy in den blijden re a Met zang en ípeleen Eerpfichoor; ` Die, afgerecht opaliebey , | Zoo zoet van keel als vingerfnel , ' Het zingen huwtaen {narefpel. De milde Apollo zaeide noit 400 fchoone bloemen in de leat, HET I BOEK. 349 Alsgy op zuiver perkement En hagelwittebladenftroit , Al watgetrekt, 't zy menfch ofdier, Dat heeft een’ goddelikken zwier … Indien het u eens beuren kon Te {children uwe fpeelgenoot; Zoo zet den blixem en de zon In’t midpunt van den hemelkloot Van haer gezicht , dat nu verfchrikt, En dan den jongeling verquikt: | Zoo dat hy luiftert naer-heur luim „ En vliënde’t grimmigh aengezicht, Te paerde volght d’Oranje pluim Of voor Rijnberck, of voor Maeftricht ; En keert wanneerze hem vermagh, En begenadight met een’ lach. BEHOUDE REIS Ta. A EN I L L.E M P I Z O Graef Maurits van Nassaus Doktor. Staende op zijn vertrek naer Brezijl. Pifo die tot’s Graven heil - Naer 'tfuikerlant, Brezijl, gaet varen, Geweníchte wint dievaere in’t zeil, - E En voere u veiligh door de baren >. En zette u vrolijk op het ftrant ». Daer Naffau nu zijn vaendel plant. Geen menfcheneeter knaege uw been: Geen koegel quets’ gezonde leden» eae a we Xx 3 Daer 350 LIERDICHTE.N, Daer ’t rookten hagelt om u heen: — Enis’er kracht in mijn gebeden, _ Zoo fmette u geen vergifte lucht : Zoo volge uw ampt een goet gerucht. Godts zegen vloeije in d'artzeny , Die gy tot’s meefters quael zult bruiken : _ En watgy voorneemt, dat gedy Zoo wel, dat wy in Hollant ruiken Hoe Maurits Grafelijke gunft _ Befchenkt uw koftelijke kunft. De zege, diede Varft behaelt , Wort dan u zorge toegefchreven; | Uw eer met zijn triomf bepaelt, Door zoo veel Indiaen{che fteden , Enoveral den Oceaen , Van {chat en fchepen overlaén. Uw pillen wijken dan in faem Geen Roomfe Pifoos noch hun zoonen » Wier oudeen lang bekende naem Noit hun ter oorenquam, die woonen In d'andre weerelt wijt en zijt, Ontdekt by onzer oudren tijt. Dat wenfcht u mijne Poëzy, Waer na u drooge lippen dorften. Dat wenfchen hartelijk met my Zoo veel geleerde en brave borften, Diedeerlijk opden oever ſtaen, Enfterven, nu gy t’zeil moet gaen. HET I BOEK. 351 l AEN DE | B E U R S VAN AMSTERDAM. Oorluchtigh koopflot, meefterftuk D Van Keizer, dieons Koopgeluk Aen uw gerief zoo dier verplichte, Wat geeft heeft uwen naem bedocht ? Spruit die vant velt , dat Dido kocht, Toen fy haer hof en koopftat ftichte ? Of heeft de Beurs dien naem gebaert , _ DeBeurs, die ’tgelt met zorgh bewaert? Zoo blijf de zedigheit bevolen: Want íchepen, brieven, gelt en goet, « En Beursgeloof is eb en vloet. De Beurs wort om haer gelt beftolen. En wat’seen geldelooze Beurs? „Een koopmans gafthuis vol getreurs , De Beurs heeft ook haer martelaren. De winft verandert met den wint. d'Een mift het geen een ander vint. ’ Is kunft te winnen en bewaren. Uw wiffel draeft vaft op en neêr. Dat poftpaert maeckt wel knecht van heer, En Reinout kan het fchaers berijden. Het flaet dan voor dan achter uit, En vanterzyde, en wort geftuie Met ſmert; dies pas zijn’ hoef te mijden, Verzekert gy het zeegevaer ; Wat borgh zal uw’ verzekeraer Verzekren van uw {cha te boeten, Dae r 352 @ LIERDICHTEN., Daer ’t grimmelt van onzekerheén ? Deterling geef u zes of een: Wie weet wat kans u zal gemoeten ? Daer nu de zuil °t gewelffel ftut. Dook eertijts in zijn rieten hut Devificher. die met lift van fuiken Den gaeuften Aemftelvifch bedroogh, Daer Koopliën onder uwen. boogh … Nu zon , nuregenbuy ontduiken. Miftrouw dan vry uw Koopfortuin. Karthago leit beftulpt met puin, En waer is Tirus? waer de muren Van Sidon, en zijn Koopmansftraet? Het Beursgeluk dat komt, en gaet. Geluk kan zelden fteen verduren. AEN DE B E U RS VAN AMSTERDAM. Vruchtbareakker, gront van fteen , Die zich, tenoorbaer van ’t gemeen , Lact alle middagen bezaeien Metkoopzaet, eél en milt van aert , Dat goude en zilvere oeften baert, Daer duizenden genot van maeien ; Het gant{che jaer is uw faizoen: Enof geen licht verwelkend groen Uw heiningenen pylerskleede, — Noch teelen die in d Aemftellucht Een overkoftelijker vrucht. Dan Atlas boomgaert eertijts deede : l Want -HETI BOEK. Want gy hebt weéren wint te vrient, En zonen dauw, en wat u dient. Jupijn daelt met een’ gulden regen In uwen fchoot van boven neêr „ En ieder zegen {maekt nameer. Watgy omhelft gedijt tat zegen. De ſchellen van uw appels zijn Van gout, de korlen klaer robijn, Het loof fafier en efmerouden.. Hier riekt men wat het hart verfraeit , En van vier winden overwaeit - Door ’t water, dat uw ftuurmans bouwden. Der Mooren opperfte gezagh Strijkt voor uw vloten en uw vlagh. De watergoden duiken onder, ` ` Alsgy, van deen aen d'ander reé, Het oorloghsonweér voertop zee, En volghtden blixem, en den donder. _Uwveder, op’t pappier gewent, Vlieghe van het een aen’t ander endt 353. _Desaertsboôms, en befchaduwt d'affen Des hemelkloots van wederzy. Zy vlieght de weerelt zelf voorby , En ziet den dagh vergaen, en. waffen. O achtſte weereltswonderftuk! | |. Kan flechtsuw voetzijnaertsgeluk = En weelde pelimoedigh dragen, … ` Zulk een onwankelbaer gemoedt Gaet boven al het-weereltích goet: Want deught kanfteêh en muren fchragen. Yy | WAER- 435 LIERDICHTEN. WAERSCHUVING AEN NT DE GEES T, WYBRA SCHILDER. Geeft, die, in het Vriefche hof, O Het leven geeftaen afch , en ftof, En zweeft met geeftige penfeelen En verf op doeken en paneelen ; ’k Geloof gy terreght vrouw Natuur, En durft de zon haer heiligh vuur Ontftelen , en de vingers zengen, Om leven in uw beelt te brengen. Zietoe, Prometheus, wien gy rackt > Als gy den menſch onfterflijk mackt, En, om op ’taerdrijk ’t licht te malen, Den hemel plondert van zijn ftralen. Men ketende eertijts zulk een’ gait In ’t Noorden aen een Reenrots vaſt, En korte hem die {toute vogels, Daer hy verftrekteeen aes des vogels. Zijn geeften die de wolken treên , Is waer doch zonder vleefch en been. Een yeder ken’ zijn’ ftaet, en waerde. De zichtbre geeften gaen opd’ aerde. Dus blijfons hier beneden by, — Daer Noien, zittende aen uw zy» U weet aen zijne et lijmen, Met puik van heerelijkerijmen. — Hy isgewoon zijn Poézy Tehuwen aen uw fchildery : HET I BOEK. | 333 Gy zuight zijn dichten met uw ooren. Zijn oogen kuffen uw Pandoren . | Zoo groeit gy in malkanders gunſt, En wiſſelt telkens kunft om kunft. In Vrieslant zijn geen twee gewaflen Die beter op malkander paffen. - DANKDICHT, A EN BOREAS. | DIE ZYN EXELLENTIE HUIGH DE GROOT ? Amfterdam een poos ophiel . | Oorden wint, die langsons ftroomen Knaegt den bloeffem op de boomen ; d’ Opgeloke bloemen fchent ; Wiltzangk fteurt „ en lieve Lent, Enden May, die met zijn zonnen | Quam aenminnigh aengeronnen; Wintervogel, guur en fchrael Steur den zoeten nachtegael : Schen de bloemen in de hoven; Met een lucht van geur beftoven : Knaegh, en eet vry ongetoomt Zoo veel bloeflems op’t geboomt , Dat vaft jammertom genade: t Is geen noot; wantal die fchade Moet nu uit voor d' overbaet, Die de wijze Magiftraet Rekent by uw fchorre buien; Die den adem van het zuien s | Yye2 En 356 LIERDICH TEN. En den blaesbalgh van het weft Stuiten, keeren al hun beft : Zonderdat, gewis wy zouden Giooten Huighen hier niet houden , Noch feefteeren in ons ftadt , Nu verrijkt door zulk een’ fchat, Dien de verrezienfte Heeren En Gekroonden recht waerdeeren. _ Och, hy hadzijnreisgerekt, Derwaert hem zijn Noortftar trekt, ` Vrou Kriftine, wiens betrouwen Uitziet, om dit licht taenfchouwen, Dat, alfeftighjaergeleén,. .. % Hart van Hollant eerft befcheen , En nu hijght om winterklippen Tebeftralen met zijn lippen , Met zijn oogen, metzijn’ mont,. Diede ruwe tigers wont Woeſte bofichen leert bedaren > En betoomt de wilde baren , Dat de zee heur’ aert vergeet. Zweden, oorelogsmagnect, - '. Die, tebloedigh inhet wrokken, `- Zoo veel yzers hebt getrokken In uw’ boezem; gunt dat Zommige uren aen het Y _ Ons verquikken metde gaven Vanden Helt, dieaen uw ſtaven Hangt verbonden, hooghen dier : Laet dien trouften Batavier | Hier zijn ongemak verzoeten 5 Eer hy neêrvall’ voor de voeten Van HET I BOEK. Vandetrots gekroonde Min, — Uw gehelmde Koningin, = Die, gelukt mijn wenfchen i bede 2 Ons den langewenfchten Vrede Voort zal brengen uit haer’ fchoot. Op dien zegen moet de Groot. Haer bejegenen, en vinden. Hemel, {pan gewenfchte winden ` Voor zijn jaght, en vlugge kiel,. Als de ftat die groote zi a Met Guftavus lievereien , Ziet van Acmftels;oever (cheien — J Om in 'cNoordenop jeftach.…… Š — OP HET VERTREK TETA EX CELT ENTI E. Vonts dek het hemelfch Wanden, ý Met zijn’ ftralende a — par MDCIXLV. te water onder Maerde Groot, ons Hollantſch Gaer helaes! hier s mo der, 5 | Hoe gelukkigh is de nacht Die en dagh uithem verwacht}. — ZE G E Z. AGN G` TER EERE VAN. 357 | GILLIS VAN VINKER O Y, Burgemeetier, Titel en Keizer fih desi cielen waren an N | Zangh. U gietde molentijke Deiër. Meer waters ea gas glazen cemer, je En 358 LIERDICHTEN. En ruifchten bruifcht , gelijk een zee, Door Haffelt , zijn verheughde fteé, En langs de vruchtbare oevers neder. æ Hy drijft en dobbert op de veder Der Burgemeefterlijke faem; _ En Vinkenrois doorluchte naem Laet achter zich zijn -erke bouten ; Braveerende al die zich verftouten - Tefchieten, Ridderlyk en fraey , Naer d’ eere van den Papegaey , Braveerendede ftrengftehanden, = = >> Die oit den eedlen Kruisboogh ſpanden / Den Kruisboogh, diè den yopel trekt, _ _ Endezen fchntrer vijfmaél b - o Op’s Konings troon., indriepaer{choten, Tot blyſchap van zijngiltgenooten.. ~. . , Drie goude vogels, opdeborft “* ` ** ` VanonreniIchutterlijkeri Voelt, C; … e Getuigen, ‘hoehy, boveniapdren =~ Bedreven,. driewerf nathalkandrea, Den prijs ‚:jà Gezarslauwer Breek» > < Tekong. E E De wapenhazelaer wort bleclh V angrootevrenght, en kan niet zwelgen. Dien roem, gefchorken aen zijn telgen , Terſtont hoch groenenblyvamjoofs y y t, ys ... | Hoemenigh ylamdeopzulkeen’roof … l Vergeefs! hoe heet hoe vierigh blacken Debroedersomhethartteraeken, = _ En een alleen gewintden pris! Se. Wat jaer ontfing, -op zulkeertWijs;-- «J ei HET I BOEK. 359 Oit Bur gemeefter 9 op’t mel ma Van trommelflagh en E apean mh En’tzwenkender ontvouwe vaen, Daer reê de majeboomen ftaen Voor ’thuisgeplant, én heldre kranflen ~ De ftraet vercieren, methunglanflen _. Van flikrend gout en lachend groen? _ Nu riekt hier juift in haer faizoen © Des Keizers {chiltroos wit ontloken.. Zijn kamer, noit van vlek befproken, * En vreédzaem , noodight — dry,. Enalden Raet, en burgery, © | Om haren Twalefman te groeten: ` Stadthuis ek huizen krijgen voeten, `. ; aa Jema. mA Om ongelijken overlaft ey En woeftgewelt, datlangkzaempat `` Oprechtenreden, afte kKeeren, Vergaert d’ ontzaghelijke Tuch: -:: - Verſtroiden onder een pokke; °°: En buurt, endoip, dieháeft vermeereyt, … - En groeien enthjk tot een” Borgh, ` En heele ftadt , door’s wijzer zorgh En erdee Pe sce P ow En burgerloon , eri herpe Ataf: > > __ Maer godevergeeteh moetwil gaf =. + Om overheit, noch wet, noch zeden. Noch ftraf, en randde ook fteden aen ; Dies quam de nootweer op debaen; En wapenhandeling der vromen ; Om lantgedrochten te bemomen y 360 LIERDICHTEN. Met knads, en zwaert; enfpiets, Toen droop het guaet den fchelm in’t OR. ' Zangk. b P in- ( darus. Ve Zoo dik de deught quam op de proef. Ook vierde Eneas’t jaergetijde, i; - … 1°. Enoefende, getrooften blijde, > De Troifche helden op het. itant.. Eurytion g vat yvers.; zi Sao Zijn’ taeien boeghi»-én fc hiet dan; — pa Die inde wolkenpp zijn vjogel- cee Vaſt zweettensdrijft vanbovenneêr. … - Hy huppelt au hy’rhantgeweer > Van Godt Apollo magh hanteeren KOEK De Goden zelfs hun {chupgsrs sexen 5: - De hemeldrnseht 7 pfebuttery..- ; zon En Temægh. E te Dit gingky van outs in zwatigke en eN Braveereft rióch’op zulkebraven ;° J RE En zagen dikwils Vlaemſche Graven - wa Den Kruisböogh hande: om iit D e = HET I BOE K:" ‘ Devijfde Karel, ‘zoo benijt | Om zijn geluk , zagh Bruffel fpringen , En hoorde volk triomfe zingen, l Rontom zijn’ fieren boogh: gelijk Zijn zoon, de zon van Qoftenrijk, Die, inden zeeftrijt van Lepante, DZich tegens Selims mane kante, - De pen van Loven loven liet,. Hoe net de zoon en vader fchiet. d’ Infante volght hun fpoor van achter , En mikt, enklinke, en velt, niet zachter Dan harefigrootvaér, ’t groene hout, Gelijk een Amazoon; en bouwt _ Haer eer op’t Keizerlijke voorbeelt: Hoe averechts de manfchap oordeelt - Van vrouwen, zonder hart, en moedt. Heldin, gy eerde uw ftrijtbaer bloet Door uwe booghpees, meer door d’ Orden En koorde, die uw lenden gordden. Zoezangk. Quintijn, die, trouwer daneen fchilt, De ftadt befchut, en 't Kruisbooghs Gilt, Daer Engelen voor menfchen waeken ; Befchut hem, die, op’t eerlijk fpoor Der Keizerenen Vorften, voor Zijn burgers treet: befchutdedaeken | Der ftadt, voor’s oorloghs fellen brant : Befcherm den Rijksvorft Ferdinant, En Rijn, en Maes, zijn rijke ftroomen ; Zoo menighwerfeen ongeval En landrplaegh dreigen B) ‚ endal, Z JÓT.. ‚En ` 362 LIERDICHTEN. Enfteên, en dorpen op te komen. De Burgemeefter ſtrale, en blink’, Gelijk de puikfteen in een’ ringk, Waer raet en daet een’ man behoeven ; Die uitfteekt door zoo brave proeven, End’ ampten door zijn deughdeneert , - Terwijl hy zich en °t volk regeert. DE GETEMDE MARS. Aen onze V RE D EV AD ER S, VADERS DES VADERLANDTS, DE HEEREN BURGEMEESTERS VAN AMSTERDAM. | VOORSPEL. N Uberft een bron van blyfchap uit onze aders, Op’t klinken van de zilvre Vretrompet , Daer gy een wyze op 's weerelts Vrede zet , OAm'terdamíche oprechte Vredevaders. Uw wijsheit holp d` Oranje fnoeren vlechten , En banden , daer ‘t Gewelt aen leit getemt , De barffe Krijgh, zoo lang van ruft vervremt , En op wiens hart geen vredewenfch kon hechten. Europe, jaald’ aertkloot met vier deelen Des aertkloots rolt u juichende te moet , Naerdien gy {topt de wel van ’t bur;erbloet, En d' eerfte fmoort dees Hydra van krakeelen. Nu kroonen u de burgers in uw vefte, Dewijl gy gaerne uw eigen nut vergeet , En hangt uw zorgh en arrebeit en zweet Aen ’t Vaderlart en algemeene befte. Ay hanthaeft zoo het wit der ooreloogen 5 HET I BOEK. 363 Den Vrydom , uw: bevochten errefgoet ; ; Dat ieder duike in Schaduw van dien Hoedt « Zoo bleeie uw ftadt ineendraght, en vermogen. E weerelthad, van weeldeen voorfpoet dronken, Jupijngeterght, en zijne Majefteit Nu jaren langk zijn’ eifch en recht ontzeit ; Dies zijne wraek in’t endt begon t’ontvonken. t Istijt, fprak hy, in’t midden van de Goden , Dat Mars ons Recht bewaere met zijn zwaert: De menfchen zija te wijt van deught veraert : Zy paffen noch op wetten, nochgeboden. Doors Vaders laft klom Mars op zijnen wagen, Getrokken van twee wolven, wreet van muil. Het aertrijk {chrikte, en kendeze aen ’t gehuil; Een voorfpook van afgrijffelijke plagen. OO Zoo hoort in zee de zeeman ’t onweêr ruifichen , Dat hemgenaekt, en dreight met dootsgevaer. Hy neemt hier op by tijts dien voorbo waer, Eer’t water ziede, en luidt beginn’ te bruifichen. Opdatgerit, dien ftorm, uit Mavors oorden, Op’trollen en het hoflen van zijn as, Begon het al te dreunen wat ’er was, Het Schelt, de Rijn, de Donauw, en zijn boorden. Al’t ongediert van menfchen, diep gefcholen In bergh en bofch, in wouten wildernis; Al watveraert, verwoet, verwildert is Komt naer dees lucht geftoven uit zijn holen. Men zagh al ’t {chuim tot heiren t’ zamenrukken , De Roof, de Moort, de Vloek, de Srokebrant, Gewelt, Verraet. Megeer bedekte’t lant Met eenen vloet van gruwlijke ongelukken. 12.2 Het 364 LIERDICH TEN Het ftof begon tot aen de lucht te wan, ~. Gelijk een zee van zant en rook en fmook > - -- Dezon, die uit den Ooften opquam, dook Voar’t weerlicht van geweer en harrenaffen. Toen vieleen nacht van rampen, zoo veel jaren , Op’thart des volks, datfedertgeenendagh; -> - Geen fchemerlicht van vreught of voorfpoet zagh, Maer gingk bedrukt in duifterniffen waeren . | Men zagh, helaes! nu langer by geen ftarren, Of zon, en maen, maerby den lichten brant Van ftadt op ftade; van overrompelt fant En Staten, aen’ verbyftren, en verwarren. Dat hongrigh vier greep d’ uiterften van Spanje. Van weêrzijdeaen, ’toproerigh Liflebon, En Katalonje, en’trazend Roufftljon. . De brant floegh voortin Yrlant, en Britanje. Italie, ook aen’t blaeken ondertuffchen, Broght water aen, en fchurte vaft den brant, Die van’t geberghte en Adriatifch ftrant Haer overviel, en laftigh viel te blufichen. Jad’ oorloghsvlam floegh over in de daeken Van Krete, daer het uit de bare zee Zijn kroon verheft. Dat deed Europe wee. - Och, 't is hoogh tijt, hoogh tijt om opte waeken. Zoo riepzeenzagh, terugge naer Sicilje, Dateilant in een’ gloet van oproer ftaen ; Die vlam, van daer, in’t hof te Napels flaen, Tot bijftren fchrik der Rijken van Kaftilje. Zy gingk Jupijn haer’ nooten jammer klagen. - Och Vader, och, wat baetme nu mijn faem, En dat een deel der weerelt mijnen naem, Zoodiergekocht, ineeuwigheit zou dragen? HET I BOEK. 365 Bewillighie te uw minn’ tot zulk een ende? * En fchonkik:u den bloëffem van mijn tijt; «Cc - Om aen te zien hoe Mars mijn’ bruitfchac rijt Verfcheure, enfchenne, en dompele in ellende >: . Verwacriooft gy het lant van uw geboorte”. 1 oa~ Uw voeſterplaets, diewhetlevergaf? ~ti. o“ Vergectghe uw wiegh » en aengebeden graf? 121. Onthaelt nu Mars mijn’ vyantindiepoorte? ` `: € Erfvyanden, die mijn geluk benijden, - Ganfch Afiëwil my met maghtaenboorty:, «i nd De Libiaen ſtuwt zijn gedroghten woort , io E Hoe kan’t Eurdpeon on, of ontrijden?? '/ ‚Der Goden Tolk daelt neder op die klaghter, 7 Opdathy Marsin’tveltteruggeroep’s: Daer hy braveert, in °t midden van den troep; : … Verhitopbloet, en moort en menfchefla; heen. Maer Mars; ocharm! in ftede van rem Verbittert opiden opperften Jupijn, - i Schelt d' aerde quijt, om Heer van al ee zijn, — En rukt te hoop de kracht der oorlogsfoharen… > - Hy roept: nu ftaekt dit noor gevecht; gy Reuzen: Brengt bergen aen van muurwerk: {chept wit puin Van woefte fteén een ftormkar, fteil en ſchuin, Om Jupiter het bekkeneel te kneuzen ;- a Al lang genoegh verzaet van bloeten tranen,- En meníchevleefch : wy moeten hoogerigaen : Wy moeten naer den opperfcepter ftaen, … En ons een’ wegh ter eeuwige eere baenen. Hy heeft zicheens van Reuzen vry en > En onder wight van. rotfen hen bek | Nu zwichte hy ten lefte voor’t pn Van Helden, die het aertrijk t =o — 366 Noch wou geen wet van hooger hant ontfangen. LIERDICHTEN. Zoo fprak hy ; en al’t puin rees op by haopen Tot aa lucht : daer zagh de Majefteie Der Goden Mars met al zijn heir bereit , Gereet, en heet om daetlijk ftorm te loopen. Hier viel een ftorm van boven, en van onder. Dehemelftontinenkel vierengloet. ` 2. Het buskruit week den blixem meteen’ voer. De berghkortouw verfufte voor geed donder. De hemel kraekte , en al’t geftarrent fchudde, Gelijk de blaén by buien aen cen’ boom. De hemel {cheemeen wagen zonder toom, Al’themelfch heir een herderloozekudde. - Neptuin verloor den drietant, die de ftranden Enrotfen fchudt. De Krijgsgodt wrong V ulkaen Den moker uit zijn vuiften, onder ’t flaen, En klonk den ftaf van ftael uit Rlucooshanden. Hy brak defpeer van Pallas, rukte’t wapen, Medufes hooft , van haren flinken arm, En {chnkte voorgeen flangen, die noch warm En klam van gift, naer bloeten adersgapen. Alcides moft zijn hantknots nederleggen. 