VADERLANDSCHE LETTER OEFENINGEN
& Pbyfigne, Tom. IL p. 469. ]. DER PLANT=OF BOOMLUIZEN. — 361 de het geheele Zomerfaizoen zyn ze Leegendbaarende, en brengen leevende Jongen te voorfchya. Omtrent het mida den van den Hertst worden zy Eijerleggende , en leggen allen Eitjes (*) die met het Voorjaar uitkomen. De Man- netjes beginnen zich juist te vertoonen op ‘dien tyd „als de Wyfjes beginnen met het leggen der Eitjes. Daar is, der- halven , eene verborgene overeenkomst tusfchen de ver. fchyning der Mannetjes en het eijerleggen der Wyfjes CHA Altoos vindt men in de lichaamen der Wyfjes Eitjes en Jongen, meer of min gereed om te voorfchyn te komen. ’t (choonfte Jaargetyde verlaaten zy "e Moeders lichaam „ en befchouwen leevende het daglicht, De Planten vera fchaffen hun een eigenaartig en gefchikt voedzel, Tt welk zy niet verzuimen te gebruiken , door middel van eeu Tromp, die zeer dun en zomtyds zeer lang is. Op het aannaderen der koude, kunnen de Jongen zich in "e Moe- ders lichaam niet genoeg ontwikkelen om leevend ter wee reld te komen , zy blyven in de Eitjes opgeflooten „en wel geduurende den geheelen Winter. Traden zy in dat fai- zoen te voorfchyn , door mangel aan voedzel zouden zy Chica C*) [Omtrent dit Eijerleggen tekent de Heer DE GEER , te gemelder plaatze , aan, dat zy het doen in de maand September, wanneer zy de takken van den Boom al kuijerende langs loopen , om een gefchike plaatsje daar toe uit te zoeken. Menigmaal leggen zy de Eitjes op den tak zelf; doch zy verkiezen, boven al, de kleine holligheden , welken de botten of: knoppen maaken,en daar is het dat zy dezelve„ heteen voor het ander naa , nederleggen , ja dikwyls het een op `t ander 3 zy ftapelen ze, om zo te fpreeken , op een. De kleur deezer Eitjes is, wanneer zy zo even uit het lichaam van het Infe&t gekomen zyn, donker groen ; doch naderhand worden zy een weinig blauwagtig zwarts zy zyn zeer klein , omtrent van gedaante als een Hoender-ei, maar langwerpiger. De Plant/uis bedekt ze met eene witte katoen- agtige ftoffe, welke zy onder aan de zyden van den buik heeft, en ` door my aan eenige Plantlufzen is waargenomen, Ik heb het lichaam van eenige Luizen van den Pruimboom geopend, en er Eitjes uit- gehaald te eenemaal gelykende naar die, welke men op de takken vindt, Eren deezen opzigte merkt de Heer DE GEER op. „ De Paa- ring der Plant/uizen gefchiedt flegts éénmaal in't Jaar, in den Herfst, en zy ís genoegzaam om de Wyfjes verfcheide Teelten vrugtbaar fe maaken, zonder dat zy op nieuw behoeven te paareh; ber Wyfje geeft de vrugtbaarheid, welke zy van de vermenging met het Man- netje ontvangen heeft, over, of deelt ze mede aan haare Dogter, Klein Dogter, Agter-klein-dogter , en zo vervolgens, ] d $Ôx GEDAGTEN OVER DE VOORTT,. DER PLANT-OF BOOML. fchielyk omkomen. De ontwikkeling hangt ten laatften af van de voeding; de Boomluizen , die leevend gebooren wor- den , zyn in de lyfmoeder meer ontwikkeld dan die in Eitjes opgeflooten gelegd worden. De eerstgemelden heb- ben, derhalven, in de lyfmoeder een voedzel. genooten, “ welk de laatstgenoemden daar niet-konden ontvangen. _ Dit voedzel was genoegzaam om eene volkomene òntwik- keling der Zaadên uit te werken. Zou dan de Paaring niet ` voornaamlyk kunnen ftrekken om het gebrek aan dit voed- zel te vergoeden „en de Zaaden , die niet moeten uitbotten dan naa dat ze uit ’s Moeders lichaam zyn voortgekomen? Het Manlyk zaadvogt is een voedend vogt. Men zou de waarheid van deeze gisfing kunnen ontdek- ken , door Plansluizen, die Eitjes. moeten leggen, afzon- derlyk op te kweeken. "Er blyven, dan, niettegenftaande de groote menigte van Proeven op de ‘Boomluizen te werk efteld, nog zeer ‘keurige over, om genomen te worden. oe zeer verdienen deeze kleine Infefen eene nauwletten- de opmerkzaamheid , eene vlytige beoefening !. Het zal al- ` toos waarheid blyven, dat de kleinfte voorwerpen, die de Natuur ons aanbiedt, onuitputlyk zyn. ' … Ik heb van eenige Soorten van Jn/ellen gefprooken, by welke de Mannetjes gevleugeld en de Wyfjes ongevleugeld zyn. Men ontdekt dit-zonderling verfchynzel ook onder de Plantluizen; doch zy leveren ons, ten deezen opzigte, nog meer byzonders op. Men heeft onder hun gewiekte Mannetjes , en Mannetjes die altoos ongewiekt blyven. Desgelyks treft men gewiekte Wyfjes aan „en zodanige, die noit wieken krygen (*). Dit is het niet alles; de Man- netjes, en boven al de Ongevleugelde zyn zo klein in ver- ` gelyking van de Wyfjes, dat men ze alseen Vlieg op een ` Vrugt op de Wyfjes ziet loopen. In deezer voege heeft de Natuur een menigte van zonderlinge verfchynzels in deeze Diertjes zamen gepaard, DÄ [De Heer pe REAUMUR fchryft in eenen Brief, den 8 Jan. 1748 den Heer DE GEER toegezonden. „ Ik heb in °t jongstleden Najur waargenomen ; dat er onder de Plantluizen Mannetjes zonder Wie- ken zyn:op die van den Appelboom kwam ik tot deeze ontdekking. Meer dan eens heb ik Mannetjes zonder wieken met Wyfjes , die ook geen Wicken hadden „zien paaren. Onder de Luizen van den Pruim boom , nogthans, heb ik gewiekte Mannetjes gevonden. Daar zy: ` dan Wyfjes Plant/uizen met Wieken en zonder Wieken, zo wel zs gewiekte en ongewiekte Mannetjes. ] BE | \ , VAN DB ZEDEN EN GEWOONTEN DER RUSSEN. 363 Pd BRRIGT VAN DE ZEDEN EN GEWOONTEN DER RUSSEN. (Getrokken uit Abbé 'Aurerocue’s Voyage eń Siberie.) His geheel Rusland door zyn de Mannen kloek 3 rustig en welgemaakt , zeer gefteld op de Vrouwen en den Drank. Dewyl zy flaaven zyn van een willekeurig Vorst, oefenen zy het zelfde volftrekte gezag over hunne minderen en dienstknegten , met te grooter ftrengheid. De Vrouwen zyn, in °t algemeen, bevallig , fchoon van vel, aangenaam van houding , zwart van oogen , die meest al kwynend {taan en nedergeflagen : want zy durven noit een Man vlak in ’t-aangezigt zien. Zy draagen geen Mute zen, maar gebruiken gekleurde Halsdoeken ; welke zy zo. kunftig door het hair vlegten, °t geen doorgaans zwart is en ongepoederd , dat deeze foort van hoofdcieraad haar een zeer behaagelyk voorkomen byzet, Jonge Dogters , ge= trouwde Vrouwen, en Dienstbooden gebruiken alle blan= ketzel „en °t gaat onder het gemeenfte Volk ook in zwang mie Doorgaans zyn de Vrouwen welgemaakt tot haar- achttiende of twintigfte jaar; doch haare beenen en voeten: worden altoos zeer zwaar en groot. De Natuur fchynt ; in dit opzigt, zorg gedraagen te hebben voor de dikte en zwaarte , welke zy doorgaans krygen , die wel fterke fteun-. pylaaren vereischt. De Baden, die zy tweemaal ter week. gebruiken , brengen ’ meest toe tot bet bederf hunner ges ftalte , zy veroorzaaken Zulk eene rekking en uitzetting in alle de deelen des lichaams, dat de {choonheid van de ges ftalte der Vrouwen geheel weg is, voor zy dertig jaaren bereikt hebben, De Kleeding der Mannen is tegenwoordig zeer gelyk aan die meestal in Europa gebruikt wordt. Zommige Kooplie- _ den , Rentmeesters der Edellieden , en het gemeene Volk zyn bykans de eenige die zich aan de oude kleeding hou= den , en nog gehiegt blyven adn de gewoonte, om een langen baard te draagen. | De kleeding der Vrouwen, (bet hoofdcieraad uitgezons derd ,) verfehilt van die in Europa gebruiklyk is, alleen in onze byzondere fatfoenen , van welke Zy onkundig zyn; zy draagen veelal een loshangenden fak. In Rusland ,draagen de Boeren eene foort van Kamifoal, en laaten dikwyls het hembd over den broek heen hangen. Over dit Kamifool hebben zy een py met een gordel. Zy Ve DEEL. MENGELW, NO. 8e Dd. om. 364 VAN DE ZEDEN EN GEWOONTEN. omwinden hunne beenen met laken van tÈneden af, met banden vastgemaakt, Hunne fchoenen zyn doorgaans van hout. By het gemeene Volk in dit Land zyn de Baarden nog in zwang, als mede de Mutzen, De Rusfifcbe Boerinnen draagen , binnenshuis zynde , over haare onderkleeden een rok, die hun tot op de hielen hangt en van vooren geknoopt is. Wanneer zy uitgaan flaan zy ‘ereen kleed om , en zomtyds een mantel, Haar hoofd- dekzel gelykt meest naar een hoed, en is doorgaans ver- cierd met linten en glazen kraalen. De jonge Dogters op ’t Land kleeden zich op dezelfde wyze, uitgezonderd dat zy noit eenig hoofddekzel op, en alleen een band-ef lint om ’t hoofd hebben; - Veel al zyn de Mannen en Vrouwen van eenig aanzien ryklyk gekleed. Zy krygen hunne ftoffe en zyde van Mos- kow, en zomtyds van China ; doch door gansch Rusland zyn beide de Sexen zeer onzindelyk , niettegenftaande zy zich tweemaal ter week baaden. De Vrouwen verfchoonen maar zelden haar linnen , en hebben geen kennis aan die ver- fcheidenheid van huisklederen , zo gemeen onder de Vrou» wen van Europa, en dikwyls bevalliger en aanlokkelyker dan de rykfte pronkgewaaden: zo dat men maar zeldzaam gelegenheid hebbe om zich aan het Toilet eener Rusíifche Vrouwe te vervoegen. In de huizen van lieden van den eerften rang, bykans door geheel Rusland heen, is maar één Bedftede voor den Man en Vrouw, en zomtyds een voor de Kinderen. Alle de andere Perfoonen des huizes liggen op banken of mat- ten , welke zy op den grond fpreiden , in verfchillende ver- trekken. Voor de bedfteeden hangen geen gordynen; in plaats van een geheel Bed, hebben de Man en de Vrouw elk zeven of acht hoofdkusfens , bet. een grooter dan °t ander , in de gedaante van twee pyramiden op een gefta- peld ; dit Bed maakt niet zelden het voornaamfte ftuk huisraad uit. | Door het grootfte gedeelte van Rusland zyn de Mannen zeer,minneyverig omtrent hunne Vrouwen. Buiten de Stad Moskow vinden zy zich , egter, zelden met haar in gezel- fchap , brengende het grootfte gedeelte van den dag met drinken door,en komen meestal dronken Chute, De Vrou- wen gaan zelden uit, zy leeven buiten de verkeering ge- flooten „overgegeeven aan luiheid en ledigheid,de oorzaa- ken van het bederf haarer zeden. | Alhier is die Liefde, welke uit tédergevoeligheid voort omt, komt; en waar tegen de frenge deugd zich niet altoos kan befchutten, geheel en al onbekend. Noir heeft hier een Minnaar het genoegen om de verlegenheid en wanorde zyner Minnaresfe te zien, terwyl zy poogt, doch niet in Daat is, om haare tederheid te bedekken. Dusdanige din- gen ontmoet men nimmer in de grootfte gedeelten var usland; waar de befchaafde Zeden van Europa nog niet zyn doorgedrongem In deeze onbefchaafde gewesten zyn de Mannen dwinglanden hunner Vrouwen, die Zy aanmer- ken en behandelen als hunne Slavinnen, vorderende van haar de geringfte en laagfte dienften. By het aangaan deg Huwelyks zyn ze verpligt, den Man een hand vol raeden faatlyk aan te bieden „de laarzen uit te trekken, ten teken van het oppergezag des Mans , en de onderwerping des Wyfs. —— Zich. meer dan ergens elders. op hunne meer- derheid laatende woorftdan , hebben zy de onregtmaatigfte Wetten vastgefteld , die. de fchoonheid en tederheid der Sexe:tot nog niet hebben kunnen verzagten. Wy hebben ons, derhalven, niet te verwonderen, dat men de kiesche heid van gevoelens , welke ten kenteken (rekt van befchaafa der Volken, hier zo zeldzaam ontmoet. —— Wanneed iemand het op eené Rusfifche Vrouwe. Op den dag, ter Huwelyksplegtigheid gefchikt, geeven de Ouders van de Bruid, naa dat het Paar in de Kerk ge- _ trouwd is , een pragtig avondmaal, op "tr welke des Brui- " degoms Gezin ook tegenwoordig is, benevens eenige Vrienden, en een Toveraar, geroepen om de betoveringen van andere Toveraars, die de voltrekking van het Huwe- yk zouden kunaen verhinderen , te onttoveren. Het nieuw getrouwde. Paar vergezeld van een. Peter en Meter , wordt, voor het avondmaal, in de Slaapkamer gebragt. De Tove- gaar gaat voor, de Peter volgt, leidende: de Bruid 3 de Bruis degom geeft de hand aan de Meter; de Speelnoot de.zyne aan des Mans naaste vrouwlyke Bleedverwante, die een van de Regtbank uitmaakt , welke doorgaans uit drie of vier Vrouwen beftaat. Terwyl men dus na de Slaapkamer gaat , wordt alles gereed gemaakt tot de Bruiloft in het vertrek waar zich het gezelfchap bevindt , ’t welk alleen op de wederkomst van het getrouwde Paar wagt, om de vro- Sykheid aan te vangen; wel verzekerd zynde, dat dé zaak ten voordeele der Bruid zal uitgeweezen worden. -. Op de Slaapkamer is doorgaans niets anders dan een bed, meestentyds zeer net opgemaakt en zonder gordynen, de fchilderyen door den Peter en deMeter aan deNieuwgetrouw- den gefchonken , benevens eenige Roeten en eene tafet met vlesfen vol brandewyn en glazen, naast welke eene oude Matrone zit. —- Het gevolg in het flaapvertrek gekomen synde, geeft de Matrone de Bruid een fchenkbord ,. waar op glazen met Brandewyn en andere fterke Dranken ge- plaatst zyn, De Bruid biedt het, daar op, eerst den To- veraar „en vervolgens het geheele gezelfchap in °t ronde aan; de Toveraar Delt zyne ‘Toverkunst te werk : de Bruid wordt dan uitgekleed , en houdt flegts een rokje aan en een borstrok , die beide gemaakt zyn voor deezen dag, aan den wellust gewyd. De Bruidegom wordt ook ont- kleed en een nagtrok aangetrokken. Als dan Kkuscht de Bruid het geheele gezelfchap , en biedt weder een glas Brandewyn aan : en wanneer elk dit tweede glas gedronken nn nn Ott DER RUSSENe de $67 heeft , begeeven zy zich na de voorkamer , laatende het ` getrouwde Paar alleen met de Matrone, die by de Huwe- yksvoltrekking tegenwoordig is 5 hier by heeft zy-het hoogst belang: dewyl zy eene belooning ontvangt, indien de Bruid voor Maagd erkend wordt „ daar zy verpligt is , wanneer het tegendeel plaats heeft , uit een gebrooken glas te drinken, in °t midden van °t gezelfchap, °t welk voor een allerfchandelykst teken gehouden wordt. - Naa de voltrekking wordt de Regtbank der Vrouwen binnen geroepen, die de Bruid ‘naakt uitkleeden, om te oordeelen of zy Maagd was. Onder andere proeven, te dier gelegenheid gevorderd , verlaat men zich meest op het ` bekyken van het linnen, en wanneer dit aan hunne wen- fchen beantwoordt , wordt het hembd in een doos gelegd , zy geeven aan de Bruid een fchoon in ftede , kleeden haar ` aan „ daar op roepen zy den Toveraar, de Peter en de Speelnoot. De zegepraalende Matrone geeft het fchenk- bord weder aan de Bruid , die op nieuw aan dit gedeelte des gezelfchaps een glas Brandewyn aanbiedt. Hier op brengt men het getrouwde Paar weder in ’t ges gelfchap. De doos, die het bewys van "e Bruids Maagdom behelst , wordt eerst ingebragt , en als dan kondigt de muzyk de zegepraal der Nieuwgetrouwden aan. Terwyl dit fpeelt toont men de tekens van de Maagdom der Bruid aan elk der gasten; en eenige dagen agter elkander wordt deeze doos by de buuren rond gedraagen, Wanneer het geheele gezelfchap des voldaan is , danst de jonge Vrouw met haaren Egtgenoot voor eenige weinige minuuten „ieder fchikt zich aan tafel, waar de meeste Mannen zich door- gaans dronken drinken. | Men heeft zeer weinig verkeering in Rusland , inzondere heid buiten Moskow. Ook is het niet mogelyk , dat "er veel plaats hebbe onder een Staatsbeftuur , waar geen Mensch die burgerlyke vryheid geniet, door welke de veis ligheid van den Burger, in andere Landen, befcheruid is. Eene wederzyafche vrees grypt ftand , hier uit ontftaat wantrouwen , veinfery en bedrog. Vriendfchap , dat gevoel ?t welk zo veel toebrengt tot het geluk en genoegen des Jeevens, heeft men in Ruslandsnoit gekend: deeze veron derftelt eene aandoenelykheid, welke twee Vrienden vola {trekt vereenigt , en eene mededeeling van de gevoelens des harten , waar door zy hunne vermaaken en fmerten te gader genieten, Naardemaal de Mannen „buiten Meoskow , maar weinig - 3 ag 968 " VAN DE ZEDEN EN GEWOONTEN agting hebben voor de Vrouwen, ziet men ze niet in gev zelfchappen , fchoon de gezelfchappen sonder haar niets beduiden, Zy houden zich meest altoos in huis, waar zy haare verdrietige dagen zonder gezag , en zonder bezig- heid , onder haare dienstboden doorbrengen. Zy vermaaken zich niet met leezen : want de meesten hebben er geen kennis aan. ` — De Mannen zyn zo onkundig als de Vrouwen. —= Nu en dan heeft men in Rusland (taatlyke bezoekén. De Bevelhebbers en Overheden geeven ver- fcheide keeren in °t jaar groote gastmaalen. De Bloedvere wanten komen ook zomtyds byeen, en houden het feest van hunnen Familie - Heilig ; doch zelden laaten zy iemand buiten de Familie tot deeze Feesten toe. Op de groote be- zoeken worden Mannen en Vrouwen beiden genood ; doch zy zitten niet aan dezelfde tafel noch in dezelfde kamer. De Vrouw van den huize vertoont zich niet in het vertrek der Mannen voor dat zy, gaan zitten om te eeten , zy brengt een groot fchenkbord mede vol glazen met Bran- dewyn; welke zy, op eene zeer onderdanige wyze, aan alle de gasten aanbiedt , die zich niet verwaardigen baar ‘eens aan te zien; de glazen worden haar weder gegeeven, waar op zy terftond vertrekt, Eene groote menigte Volks is altoos op deeze Feesten tegenwoordig , tot welke Perfoonen van allerlei rang ge- poodigd worden. Krygslieden , Geestlyken , Overheden eu Kooplieden plaatst men allen aan dezelfde tafel; doch met dit onderfcheid, dat op den rang (trikter agt geflagen wordt dan aan eenig Duitsch Hof, Die tot den Kryg behooren , worden, naar hunne onderfcheide waardigheden gefchikt , en Lieden van andere beroepen desgelyks. Men (ant geen agt op de Geboorte, Alle de fchotels worden te gelyk opgedischt. Zy maaken hunne foup door het vleesch aan kleine brokjes in het nat te {nyden. Zy hebben eenige Ragouts , welke geen Mensch, dan die er aan gewoon is, kan eeten. De tafel is door- gaans gedekt met verfcheide pyramiden van gebraaden vleesch ; de meeste beftaan: uit verfcheide foorten van Wild- braad , de overige uit ander vleesch. Chineeífche gezui- kerde en ingelegde lekkernyen worden tevens op tafel ge- . bragt, ook eenige van de vrugten des lands toebereid. ‚ Hunne wyze van aan tafel te zitten, en hunne tafelge- woonten komen zeer overeen met die in vericheide ftree- ken van Duitschland plaats grypen ; doch zy hebben alleen de belachiyke gedeelten daar van aangenomen, en dezelve | nog DER RUSSEN. 969 nog belachlyker gemaakt. - Men zwygt over ’t middagmaal volftrekt (til, en die ftilte, wordt alleen, by wylen , afge- brooken door het drinken der gezondheden. ` Zo ras zy aan tafel zitten fchenkt elk zyn glas wyn in , en dan {taan zy allen op om elkanders gezondheid te drinken. Ieder gast drinkt men toe by zyn doop=en toe- ` naam, en neemt een weinig wyns op elks gezondheid, — Ik ben op eenige deezer maaltyden geweest , waar zich meer dan zestig Perfoonen bevonden , allen elkander op denzelfden tyd toedrinkende. Hunne houdingen en de verwarring van onderfcheide klanken , deeden eene zondere linge uitwerking. PreTER nietin (taat zynde om zich te doen hooren aan jacoB , hing over de tafel heen „en riep zo luid hy kon ;tegejyk werd hy geltoord door François , die hem toefchreeuwde , of door een ftoot van PHILIP , die zich ter rechter en (linkerhand wendde, zonder te bemerken in welk een geftalte PIETER was. Hier op werd het de beurt van PHILIP ; ZO als hy zyn glas aan zyn’ mond zou zetten, af die naast hem zat, hem een ftoot met de elleboog, en oorde hem op dat allergewigtigst tydftip. Vertooningen van deezen aart, met veelvuldige veranderingen, werden, bye kans de geheele tafel over, herhaald, en de vermaaklykheid daar van vermeerderde door de blykbaare onverduldigheid van eenigen der gasten. Wat my betreft ik kon noit gele» genheid vinden om iemands gezondheid te drinken; maar hieldt myn hoofd in eene geftadige beweeging , na de rech, ter en (linker zyde en voorwaards. Het wordt voor eene byzondere bekwaamheid gerekend, de gelegenheid om op ieders gezondheid zo recht van pasfe te drinken , dat men elk naar zyn rang drinkt zonder geftoord te worden. Wanneer het gezelfchap eenige minuuten geëeten heeft, drinkt men in ’t ronde op de gezondheid des Keizers: dit gefchiedt op eene byzondere were, Een groot glas met een glazen dekzel wordt op tafel gezet voor een Perfoon van den hoogften rang. Deeze (taat overeinde , gelyk ook die naast hem zit aan de rechte hand, aan dien geeft hy het dekzel over, en er wyn in fchenkende drinkt hy op ’s Keizers gezondheid, zich buigende voor °t geheele gezel. fchap. Zo ras hy gedronken heeft, geeft hy het glas aan den naastzittenden over, die desgelyks het dekzel over- reikt aan die naast hem zit. Het geheele gezelfchap drinkt op dezelfde wyze ’s Keizers gezondheid, terwyl de fpeel- heden toepasfelyke zangen aanheffen. — De gezondhe- den van de Prinfen en Princesfen der Vorstlyke Familie | 4 wor. H $70 VAN DE ZEDEN EN GEWOONTEN “__ worden dan in dezelfde orde gedronken , en men maakt _ middelerwyl wat meer voortgang met eeten. — Hierop wenscht men alle de gasten gezondheid met een ander groot glas, °t welk zo zeer niet uitmunt als het andere, en met een korst brood overdekt is, dit gaat rond bykans op dezelfde wyze als het eerfte , uitgezonderd , dat wanneer men het dekzel aan den naastzittenden overgeeft , men et den Doop-en.Toenaam van den Perfoon , wiens gezond- heid gedronken wordt, byvoegt; deeze naamen moet men herhaalen , zich tegen hen buigende. Deeze gewoonte is vry lastig voor de Vreemdelingen; vermits de Rus/en veel al drie of vier Doopnaamen hebben. — -> Eindelyk ftaat het gezelfchap op van tafel, en begeeft zich in eene ándere kamer. IK meende in `t gerst, dat het Middagmaal gedaan was, en wy nu kcffy zouden drinken; doch ftondt zeer verwonderd op het gezigt van een tafel, gedekt met Cbineefche lekkernyen. Vier Knegts pasten het gezelfchap op met vlesfen vol Mee ,,Bier en werfcheide fterke dranken van Brandewyn gemaakt. Anderen bragten Schenkborden met gläzen. Als dan gaat het gezelfchap weder aant drinken , en alle pligtpleeging neemt een ein- de. —— De leg, fchoon gewoon aan deeze leevens- wyze, kunnen maar zelden dit drinken naa den Maaltyd uitftaan 5 dewyl die dranken niet alleen zeer fterk zyn , maar het onophoudelyk voortgezet wordt tot den avond. Indien, het gezelfchap verkiest te wandelen , worden hun de vles- fen en glazen na gedraagen; dit ziet men aan als tot een volmaakt onthaal behoorende. Verfcheide Reizigers bevestigen, dat de Vrouwen zich ‚ niet minder dan de Mannen aan het buitenfpoorig drinken -~ overgeeven; doch ik heb altoos het tegendeel gezien, De Vrouwen blyven , naa den maaltyd , in dezelfde kamer, met verdriet zitten „en dit kan onmogelyk anders weezen, waar dertig Vrouwen by elkander zyn , zonder één eenig Mansperfoon. De Rusfen zyn zeer gefteld op ber ontvangen van bezoe- ken „en dit noemt men te gast gaan. Zo sas het gezelfchap binnen komt, verfchynt de Vrouw. van den huize met haa- ren Egtgenoot, en kuscht ze allen voor den mond. Dit is dikwyls eene Vrouw van zeventig jaaren,die al waggelend aankomt treeden, met een beeveud hoofd, en eenige ver- rotte brokken van tanden; doch; ’t zy ze jong of oud, teelyk of fchoon is, deeze plegtige groete is dezelfde, en het zou, wat er ook gebeure , voor een misdryf gehouden. wore \ APER. RUSSEN. $71 worden te dier gelegenheid , te lachen , of eenige jokkerny telaaten blyken. — Wanneer deeze eerfte pligtpleeging - voorby is, vertrekt de Vrouw van den huize; doch komt welhaast weder , en biedt een fchenkbord met glazen vol’ fterken drank aan. Elk (taat op,zy neemen een glas ,drin- ken, eeten, en gaan dan heen. De Mannen houden zom- tyds met elkander van tyd tot tyd eenig gefprek 3 doch de Vrouwen mengen zich niet in het onderhoud. —- Als ‘er een Vreemdeling inkomt, verzoekt hy ber gezelfchap ten zynen huize, ’t welk altoos de noodiging aanneemt. Zy verlaaten hem niet voor dat zy ryklyk gedronken héb- ben „en gaan van daar byeen ander hunner Kenuisfen drin- ken. Dus brengen zy den geheelen naamiddag door met bezoeken ,en de Mannen gaan doorgaans dronken na huis. "Er is onder het ganíche Volk , van Moskow af tot Tobolsky toe „geen ander foort van gezellig vermaak; zy dansfen zom- tyds; doch dit valt zelden voor dan op Bruiloftsfeesten. % Is omtrent vyftig jaaren geleden, dat de Vrouwen te Moskow en Petersburg het juk der flaavernye,’t welk haare Mannen haar op den haize gelegd hadden , hebben afge- fchud. Voor dien tyd leefden zy even eens, en werden op dezelfde wyze behandeld als de Vrouwen in andere gee deelten van Rusland. Zyn haare zeden door deeze veran- dering niet veel verbeterd y zulks moet toegefchreeven worden. aan de verregaande verdorvenheid, welke voorheen onder haar plaats greep. Door gansch Rusland in ’t alge- meern heeft een Man, die 'er wel uitziet, veel te verant- woorden.. Moskow {cheen my, in veele opzigten, boven Petersburg ge- field te moeten worden. De Stad Moskow , niet meer dan twee honderd kleine melen van Petersburg afliggende , zyn de Be- velhebbers te nabyaan de Oppermogenheid om dwingelane disch te handelen zen de Inwoonders ver genoeg van den zee tel des Rykbeftuurs , om voor het Schavot te vreezen, wegens ligte misdryven €*). Men zoekt na vermaaken in Moskow , | ter- De Heer MONTESQUIEU merkt aan ‚in het XH Hoofdftuk zyns XIlfden Boeks, waar in hy handelt over onvoegelyke en onbetaame- _ lyke woorden , dat, in eene Verklaaringe der overledene Czarinne , tegen het Gezin van oLOGOROUSKI, in den Jaare 1740, een deezer Vorften met den dood geftraft is, om dat hy eenige onvoegelyke uitdrukkingen ten opzigte van de Perfoon' der Czarinne zich hade baten ontvallen ; en een ander dewy! hy haare wyze maatregels ten En Dd s besten 4 $72 VAN DE ZEDEN EN GENOONTEN terwyl de Inwoonders te Petersburg "er nauwiyks van dar- ven fpreeken. Het Gemeene Volk in Rusland, geen denkbeeld hebber de van vryheid „is veel min ongelukkig dan de Adel. Daar. enboven begeeren zy maar weinig , en dit vermindert hun- ne behoeften. Zy weeten niet wat Yver en Koophandel is, bovenal buiten Moskow. De Rusfen, geen eigendom hebbende ,.zyn doorgaans onverfchillig omtrent alles wat huu ftaat zou Kunnen verbeteren. Zelfs de Edelen, die fteeds in vreeze van ballingfchap en verbeurtwerklaaring hunner goederen leeven , bevlytigen zich niet zo zeer om ze te verbeteren, als wel om middelen uit te vinden, om Schielyk gereed geld in handen te krygen , tot voldoening hunner tegenwoordige lusten en begeerten. Het Landvolk in Rusland leeft van zeer gering voedzel, en geeft zich dus gereed aan de luiheid over; in bunne Kachelkamers flyten zy hunne dagen , zich te buitengaande in ’t genot van Vrouwen , en het drinken van Brandewyn, welken drank zy niet altoos magtig,zyn te verzorgen. — Indien wy alleen over hun zouden oordeelen uit het vad- zig leeven , °t welk zy leiden , zou men zich verbeelden dat zy maar weinig denkbeelden hadden; in tegendeel zyn ze listig , doortrapt , en grooter guiten dan eenig ander Volk. Ook betoonen zy groote behendigheid in het Bet, Jen. Zy bezitten dien moed niet, welke zommige Wysgee- ren aan de Noordfche Volken hebben toegefchreeven. De Rusfifebe Boeren zyn daarentegen laaghartig , en bloode in den hoogften graad. . Zy hebben geene beginzels van Zedelykheid ; zy fchroo: men meer de Voorjaars- Vasten te verzuimen , dan hun Medemensch , inzonderheid als hy een Vreemdeling is, te vermoorden: want zy tellen de Vreemdelingen niet onder hunne Broederen, De Rusfifcbe en de Poolfcbe Slaaven fchynen in ate opzig- ten van elkander te werfchillen, De Rusfifcbe verwaarloost den Landbouw, is doorgaans ondeugend , loos en fchran- der. D: Poolfsbe , in tegendeel, fchept vermaak in "tr Land- bouwen; hy is zedig en dom. Deeze tegenftrydigheden fchynen, myns oordeels, genoegzaam opgelost te kunnen „worden , uit de verfchillende gefteltenis dier twee Volken, zom besten des Ryks gefchikt, kwaalyk geduid, en haar heilige Perfoon beledigd hadt door oneerbiedige woorden. ' DER RUBEN. - 37% zonder andere oorzeaken , die mogelyk het haare daar aan hebben toegebragt , te rekenen. De Slaaverny heeft onder de Auen alle de regten der _Natuure aan eene zyde gefteld , de Meníchen maaken in Rusland een Ruk van den Koophandel uit, en worden zom. tyds voor eenen zeer laagen prys verkogt, en de Kinderen worden dikwyls uit "o Moeders armen gerukt, ten dienfte van deg wellust, De vreugde , welke by andere Volken plaats vindt , over de geboorte van wettige Kinderen is hier onbekend. Dit is in tegendeel eene zorgvolle gebeur- tenis voor eene jonge Vrouw , die weet, dat haar Kind van haar kan weggenomen worden , terwyl het op haaren {choot fecht: zy zoogt het en befteedt veel moeite in het op te weeken ; het groeit en de tyd nadert vast, wanneer zy alle oogenblikken vreest het te zullen moeten misfen. Noit kan zy zich ftreelen met de gedagten , dat zy in dit gelief- de Kind een Dour en fteun voor haaren ouden dag zal vine den. Indien het Kind, in jaaren toegenomen , de traanen bemerkt, welke , te gemelder oorzaake „ uit 's Moeders oogen vloeien , vraagt het na de rede dier droefenisfe „ drukt haare wangen met zyne tedere handjes, tragt haar met kusfen te ftreelen , en vermengt eindelyk , de rede vere aande, zyne traanen met de haare. , De gering{te Dieren fmaaken- het genoegen, voortfpruie tende uit de geboorte hunner Jongen. De Mensch in Rus. land is het eenigst weezen, *t welk daarin niet kan dee- len. Deeze verbastering fchort alle beginzels van Mensch- lykheid op, en neemt het medelyden weg. — Op myne te rugkomst van Tobolsky na Petersburg , kwam ik in zeker huis om ‘er myn intrek te neemen; ik vond den Huisva- der geketend aan een paal, in °t midden van zyn gezin. , Uit zyn fchreeuwen en de weinige aandoening, welke de Kinders des betoonden , verbeeldde ik my dat hy krank- zinnig was, doch ik tastte geheel mis. In Rusland trekken de Wervers van Krygsvolk door alle de dorpen en plaat- zen, en kiezen de Manfchap, die zy ten Krygsdienst ge- fchikt oordeelen, git, even als de Slagers, in andere Lan- den, in de (allen gaan om de Schaapen uit te zoeken. De Zoon van deezen Man was ten Krygsdienst gekoozen, en hadt, zonder zeng Vaders weeten , de vlugt genomen; de Vader werd in zyn eigen huis gevangen gezet, Zyne Kin- ders waren zyne Oppasfers , en hy verwagtte alle dagen Zyn vondië te zullen krygen. Ik was dermaate onthutst en verllaagen op dit verhaal, en het vertoon ’t welk. ik aan- chouwe 374 VAN DE ZEDEN EN GEWOONTEN fchouwde , dat ik terftond een ander verblyf ging zoeken, em Deeze en dergelyke handelingen hebben de Ruby wreed èn onmenschlyk gemaakt. Zy zyn Dieren , die hun ne Meesters denken, dat met een yzeren ftaf moeten gere geerd worden, zullen zy onder het Juk blyven (°), De Rusfifcbe Adel , fteeds wreede en fnoode Staaven voor hunne oogen ziende, heeft eene flrengheid aangenomen, welke hun niet eigen is. Daar zy kruipen woor hunnen Oppervorst , en zich op °t diepst vernederen voor hunne Meerderen, en allen van welken zy eenige gunst verwag- ten „oefenen zy de grootfte geftrengheid over allen die aan hun gezag zyn onderwotpen , of geen vermogen hebben om hun te wederftaan, r Jemand zou veelligt, en met rede , denken, dat men on der het Gemeene Volk, ’'t welk niets met den Oppervorst te maaken heeft, het geluk zou aantreffen. In alle andere deelen der wereld komt het Landvolk op de Heilige dagen by een. Ledigheid is,naast de Vrouwen en den Wyn , het grootst vermaak , ’t welk zy kennen. Wanneer een Rusfijche Ber eenig geld gewonnen heeft, gaat hy alleen in eem kroeg, ` ver. CH Het gemeene Volk in. Rusland is tegenwoordig dermate bedorven , dat het ‘zelve in eene (renge flaaverny gehouden mot worden, zullen, zy flaaven blyven ; maar elk verftandig Mensch, dio het ftuk behoorelyk overweegt , begrypt gereedlyk dat het zelve , mét de vereischie voorzigtigheid , in vryheid zou kunnen gefteld worden, zonder iets te vreezen te hebben van de ongelegenheden , die men ligt in den eerfte opflage denkt dat ‘er uit zouden voortkomen. Z lang zy flaaven zyn zullen zy ondeugend blyven. JT DER RUSSEN. ` | So verzuipt bet, en 18 binnen weinig tyds dronken, Als dan behoeft hy niet te vreezen , dat het hem zal ontnomen worden, De jonge Landmeisjes vermaaken zich zomtyds , als het {choon weer is , met te wippelen op een plank dwars over een gevelden boom gelegd: zy gaan op beide de ein- den zitten, en heffen elkander beurtlings , met vry groote vaardigheid , vyf of zes voeten van den grond. De Man, nen vervoegen zich niet by deeze vermaaken, en zyn , bui- ten hunne hutten , zelden by de Vrouwen. nà R á EDELMOEDIGE ARMOEDE Auream quisquis medsocritaten, ` ` Diligit tutus, caret obfoleti : Sordibus Zei ` catet invidenda Sobrius aula. Myn Heeren! K heb in de Mercure de Prance van July 1970 pag. St een gevat geleezen , bygebragt. door den Heer D'ARNAUD, ter gelegenheid van het welk hy ftaande houdt, dat eeng Historifche verzameling, welke de fchoone daaden van eenige perfoonen onder °t gemeen der geheugenie van de nakoomelingfchap zouden heiligen; een nuttiger ondertigting voor het menschdoni zoude zyn , dan alle die dikke His, torien, waar in men „byna altoos, den magtigen den zwakken ziet ver- pletteren, en waar in men de gelukkige en behendige ondeugd dik- wils over de eenvoudige deugd ziet zegepraalen. De oogmerken van den Heer D'ARNAUD ftrekken, om, in onze barten, de fchooftfte gevoelens van de Natuur op te wakkeren, en zyne middelen zyn , zonder tegenfpraak , de kragtdaadigtte. Ik wensch- te niet te min, dat men, Zyn nieuw ontwerp aanneemende , zig wag- tede van wÂarlyk héldhaftige trekken te verwarren , met eenige lofiy- ke daaden, maar die geene genoegzaame fchittering in zig hebben, om eere nuttige en gewigtige les aan het menschdom te verfchaffen: ten dien einde , zoude ik zonder beraad het geval van Meester Jaco- BUS agter baren, om dat de daad van dien braaven werkman niet zo buitengewoon is dat men hem zulk eene onderfcheiding verfchuidigd Zy; zy is natuurlyk en gemaklyk, yder mensch zoude in zyn plaats even als hy gehandeld hebben ; zy verdient egter hier gedagt te - worden. o | Jacobus was een arme Schoenlapper, die, om dat zyn werk hem niet genoeg opbragt om "er zyn Vrouw en vier Kinderen van te kun- | Den ‚376 RDELMOËDIGE ARMOEDE. nen voelen, zyn toevlugt nam tot bédelen. Het oneindig getal zy. ner makkers en de ongevoelige ziel van de meeste ryken verergerden zyn droevige gefteldheid. De traanen van zyne arme Kinderen , welke hem brood vroegen, moesten buiten twyffel het hart van Jacobs verfcheuren. Hy loopt als een wauboopige, en ontmoet een ande- ren Bedelaar, die medelyden met zyn ftaat kret, Deze had niet meer dan twee ftuivers; hy geeft die aan Jacobus, en vertelt hem met één, dat een jonge Chirurgya geld aan alle armen geeft, welke zig willen doen aderlaateù om de onervarenheid van zyn hand te oeffenen. - Facobus vliegt ‘er na toe, ontvangt eene aderlaating en geld; hy hoort dat een tweede Chirurgyn zig op de zelfde wys oeffent; hy gaat na hem toe en doet zig voor den zelfden prys eene opening op ‚zyn anderen arm maaken, waar na zyn eerfte zorg was om brood aan zyn Kinderen te brengen ‚en, zonder twyffel, om dat gekogte brood met hen te eeten, Zie daar, volgens de gedagten van den Heer D'ARNAUD, eèn waste lyk meer dan heldhaftige daad; hy bedient er zig van om uit te druk- ken dat de ziel van Jacobus een meesterftuk van zedelyk gevoel is. Het fchynt my ondertusfchea toe, dat een Man door den honger aangezet, vertederd door de traanen van eene beminde Vrouw, en door ’t gefchrei van vier ongelukkigen , welke hem het brood vraa- gen ’t welk hy hen verfchuldigd is, geen alleredelmoedigfte poogiug doet van het te verkrygen voor twee lancet-fleeken. Welk een verfchil,myn Heeren ,tusfchen de daad van Pacabus en die van dien behoeftigen en deugdzagmen Vader te Parys, war van gy en uwe Lezers ongetwyffeld de Historie met vermaak hoo- sen zult; zy is voor weinige jaaren gebeurd, Zyn toevlugt was uit- geput en zyne kinderen hadden geen. brood meer, Io dat verfchrik- + Iyk uiterfte viel zyne gedagten op een geweldig-middel, waar van het byna onfeilbaar uitwerkzel moest zyn, van hem naar de Galg te zenden. Zig ’snagts op den hoek van een ftraat plaatzende, na by genoeg by zyn huis om het gejammer van zyne Kiaderen te hooren; waagt hy het om met een beevende ftem de beurs aan een Raads- heer , die daar langs kwam, af te vraagen ; hem eea rol papier voo het gezigt houdende, welke in de duisternis voor een Pistool konde genomen worden, en genomen wierdt. De Raadsheer, verwonderd en onbedeesd, geeft zyn beurs, en ‚de ontftelde Roover verdwynt zonder iets meer te vermoeden, maat hy wordt gevolgd door den geenen welken hy hadt afgezet; deze ziet hem ingaan in een Bakkers winkel, en vervolgens in een huis waar in hy goed vondt hem te volgen. Op de vyfde verdieping gè- klommen zynde opent hy een deur, en fluit die onmiddelyk agter zis toe, hy ftilt het gefchrei zyner Kinderen, met hen brood toe te wer pen, en roept fmertelyk uit. Ag! myne Kinderen , moogt gy al vg leven onkundig zyn , wat dat broed aan uwen ongelukkigen Vader , ge PDELMOEDIGE ARMOEDE. 377 gekost beeft. De Raadsheer, met deernis bewoogen , maakt de deur open, omhelst den armen Man, geeft en belooft nieuwe hulp aan zyne vyf Kinderen, welke hem de handen kusten, en beeft op het gezigt yin zyn Vrouw, die hy ftervende in den hoek van dat zol- dertje op een bed van ftroo ziet ber is °t dat de Heer D'ARNAUD met meer grond zoude kunnen uitroepen, d Mey/chen ‚welk een Schouw- fpel! Ik zal by dit geval, zo waaragtig als dat van Jacobus, een voorval voegen dat de Heer Le L. in de Journal Encyclop. van Oĝob. 1770. p. 282. verzekert onder zyne oogen gebeurd te zyn, en °t welk met meer regt zyn plaats in deze ontworpen Verzameling zoude vinden dan ’t bedryf van Jacobus. | Een jonge deugdzaame en fchoone Vrouw „zegt hy, hadt alles van de natuur en niets van de Fortuin ontvangen. Haar man , zonder ftaat, zonder goed , hadt zyn toevlugt genoomen tot haare Juweelen en Kleeren, om de onkosten van een lange en kostbaare ziekte te betag- len. Zy was, gelyk ik, gehuisvest in de parochie van Sr, Roch, en ik maakte kennis met baar by weien den Heer DOLONNE Vicaris van deze parochie, myn Landgenoot, myn Weldoener en Vriend. On- derrigt van haare droevige gefteldheid beefde ik dat de behoefte geen voorwendzel' voor de misdaad mogt worden ; haare fchoonheid zoude ‘er haar de wegen toe gebaand hebben, maar die agtenswaardige Vrouw telde my in °t vervolg gerust door haar wys gedrag, en ik verwon- derde my zo veel te meer over haare deugd, om dat alle bulpmidde- len om haar Man te helpen haar waren afgefneeden. ` Een beroemd Schilder , moetende in een Schildery rege vertoonen, den beker aan mERCULES geevende, hadt my meermaalen aangekee- _ ken in een huis , daar wy dikwils kwamen, en vindende in myne _ trekken iets heldhaftigs , kreeg hy in zyn hoofd, om my te vras- Een of ik tot model voor °t hoofd van Herculus dienen wilde? hy hadt "e het lighaam reeds van gemaakt, en ik beken ter goeder trouw dat hy een fchooner model, dan het myne,zoude hebben kun- hen neemen. Hebe was nog maar gekrayonneerd en de Schilder deedt zyn best om een Vrouw te krygen, die hem konde helpen om dat portrait te volmaaken, Ik zag dien zelfden dag Mevrouw... haare feeds droevige omftandigheden gaven my den moed om haar het oog- merk van den Schilder bekend te maaken. , Hy geeft, zeide ik haar „ negen Livres daags aan zyne modellen: een. fchoone Vrouw zoude nog meer kunnen winnen; maar men moet zig volftrekt van alle kleeding ontblooten en ik durf niet... Ik verfta u, antwoordde de- Ze verwonderenswaardige Vrouw, met drift, ‘en ik voel dat de fchaamte voor een braave Vrouw het moeijelykfte. gevoelen om te overwinnen thoet zyn; maar hoe grooter die offerhande is, hoe eer- lyker die moet fchynen wanneer zy om de deugd gedaan wordt. Ik zal hier eindelyk nog een ander, niet min opmerkelyk , geval van Edelmoedige Armoede byvoegen, °t geeft ons duidelyk zal doen zien dat de waare grootheid zig aan geen ftaat bepaalt, en dát de ge- ringften onder het volk zomtyds niet gering zyn, dan in geleendert duister, en in der daad verhevener dan de zogenaamde Grooten denken. ° De Marquis du Ferrail ,voorleeden jaar te Parys overleeden , hade by zyn uiterften wil eene fom van vier duizend livres gemaakt, om zo veele arme gevangenen te verlosfen, als met de gemelde fom zou kunnen gefchieden ; deze lieden, uit hunne gevangenis ontflagén,moes- ten zyne begraafenis bywoonen, waar na er onder hen allen eene fom van duizend livres zoude worden uitgedeeld , op dat zy verge- noegd en van het noodige voorzien na huis keeren mogten Myn Heer de eerfte Prefident, uitvoerder van den laatften wil, ftelde voor om die fom van. duizend livres, by die van vier duizend te voegen om meer gevangenen te verlosfen; aanmerkende dat zy alle, uit de Stad zynde, geen geld noodig hadden om weder na huis te keeren. De Hertog van Cosfé, Erfgenaam van den Overledenen , bragt daar te- gen in, dat men deszelfs laatften wil niet konde uitleggen, dan wan- neer hy dubbelzianig was, maar dat hy al te klaar uitgedrukt was om ‘er van af te gaan. Men verloste dan met de vier duizend livres ne- gen en zestig Armen, in de gevangenis gezet om eénige kleine fchul- den. Zy waren by de begraafenis, en-kwamen vervolgens weder aan fr huis van den Overledenen, om hunne legaaten te ontfangen. Ter- wyl men de verdeeling maakte, hoorden zy de bedienden van den eerften Prefident redeneeren over °t gevoelen 't welk hy over die duizend livres gehad hadt. Zy vereenigen zig aanftonds , voegen zig te zamen en temmen uit eenen mond tot den afftand van hun aandeel; verzoekende dat de wil van den Overledenen met deze fommen insgelyks voortgezet , en deze duizend livres tot verder werlosfing van gevangenen gebezigd mogten worden. Ider geeft het geld weder „en met die duizend livres heeft men elf ándere gevange- nen verlost, met dewelke deze niets te maaken hadden. ô Gy, welke mep ten alle tyde befchuldigde van u zelven en uws gelyken geheellyk te vergeeten! ô Gy, die door eene fchielyke om- wenteling van het fortuin gelukkig zyt geworden, zo "er gelukkigen onder u Zyn! ô Gy, uit welker gedrag men fchynt te moeten beflui- ten, dat de weg des Fortuins over de rivier Lethe leidt , uit welker gy allen drinkt om uwen vorigen ftaat en fouten te vergeeten, Gy on- kl RDELMOEDIGE ARMOEDE. , . 8/79 onverdraagzaame Gryzaards voor de afdwaalingen der jeugd ; gy ver- grooters van ieder ongeregeldheid, die gy waant te vinden; gy ook welke de Voorzienigheid.in den Rand der Vorften heeft geplaatst, Grogten dezer: Aarde , leert uit dit treffend en zelfs eerwaardig voor- beeld, u. de medegezellen uwer vorige zwakheden of behoeftigheid te herinneren, éh die geenen te-beklaagen en te helpen die gy thans ` befchuldigt et verlaat. Bedenkt dat het oogmerk dér Voorzienigheid … niet anders is of wezen kan, met u boven uw’s gelyken te beguutti- ‘sen, dan om haare gunften, door uwe handen , onder uw’s gelyken te verfpreiden! Laat die geringen die gy dikwils veragt, wanneer gy hen moest welden, u leeren Edelmoedig te zyn, en u van eenige voordeelen te berooven, om dezelve mer de ongelukkigen te deelen. In één woord, ziet in hef gedrag dezer Armen, hoe veel waardiger hoe veel voortreffelyker het karakter van Mensch boven dat van Groo- ten is! DO Ik ben enz,. MYM HEEREN! | l ` C. a A A a A "a a Tea a " T D d m s , V. DEEL. MENGELW. N08, | Ee WAAR. WAARNEEMINGEN LUGCTS-GESTELDHEID a omtrent de WEDER En: WIND in Fury 1771. a te AMSTELDAM, DOOR ANTONIUS WILHELMUS SCHAAF, Med. Do&, Barometer. | Therm. Winds Streek, Weder. 