VADERLANDSCHE LETTER OEFENINGEN
ring van rijkdom. Hij weigerde, bijkans met verachting , het gefchenk van een millioen dollars, welk het Congres van Peru hem aanbood, daar hij , van den beginte af aan, zijnen trots daarin gefteld had , zelfs geene zandkorrel van Peru aan te nemen. Zijne Nevelingsortwerpen Zijn, ten kanaal door de landengte te graven, en een Congrés in Panama daar te Rellen, hetgeen uit een’? grooten foederativen Raad zal be- tan, om alle verfchillen tusfchen de onderfcheidene Staten te vereffenen, met een leget te zijnen bevele, ingevalle van inwendige beroeringen ‘of aanvalten van buiten, Dit idee is zijn geliefkoosd thema. Winneer hij de rust en onafhanke- lijkheid dezer Staten zal bevestigd hebben, is zijn wensch, tene reis naar Noord- Amerika en naar Engeland te doen; voor beiden koestert hij hooge bewondering. Zijn haat tegen de Spanjaarden , door den bloedigen krijg van Venezuela ge- voed, is onverzoênlijk, En geen wonder! Alle zijne bloed- verwanten zijn door de Spanjaarden vermoord, behalve al- leen een oom , in Spanje woonachtig. AAN DE JEUGD, i Lied. D: eenvulet ost en de andre west, Lieve meisjes, wakkre knapen 1 Vrolijk, voor élkaâr gefchapen , Zijt ge ook bij elkander ’t best. Lachjes fpelen , Lustjes ftreelen In des levens fchoonen tuin, Waar der maagden roosjes blôeijen , En reeds, met een tint van bruin, ’s Jonglings volle wangen gloeijen, Ja, dwar woont de zoete vreugd , Zijn die lieve bloempjes veilig, Is de lagchende onfchuld heilig , 't Kiefctre een tempel van de deugd, - T 2 288 AAN DE JEUGD. Malfche toonen Van de fchoonen Treffen beide, hart en oor; 's Jonglings hand grijpt in de fnaren, En verruklijk is het koor, Waar zich (tem en fpgeltuig paren. Sneller ftroomt bet jeugdig bloed, Dopr den rginen lust gedreven; En, bij 't boog genot van 't leven, _Trippelt, als van gely’, de voet, Reeds zijn de aogen Rondgevlagen Om een liefje voor den dans; Handen worden nu geboden; , Ieder blikje is vreugdes glans , Die u tor den pret kamt nooden, Zoete boert wekt dan den lach, Door ter fluips in °t hart te lezens Maar geen ftekel moet heg wezen, Daar zij nimmer grieven mag. _ `t Bloemenftrooijen, Door ’t ontplooijen , Rijk vernuft! der breede fchacht , Doet fteeds nieuwe geuren rieken; Ieder zegent, wat ge bragt 3 Want gij wondt niet met uw wieken, Dikwerf fehuilt de kleene guit, Die de harten doet ontbranden, — Jo *t albast der zachte handen, Of kijkt laos het oogjen uit, ’t Logrend wichtje Heeft een fchichtje, Dat d2 fchalkert dartlend fchiet, Lieve meisjes! moogt ge ook blozen, Vloekt den vluggen ftoutert niet: — Hij vangt bijen vaor uw rozen, De een niet oost en de andre west, Lieve meisjes , wakkre knapen | Vrolijk , ‘oor elkaâr gefchapen, Lijs ge oak bij elkander % best, AAN DE JEUGD; 289 Komt, daar wacht u, Ja, daar lacht u $t Bloempjen aan, vol honigfchat, 4 Dor is u, gefcheiden, de aarde ; _ Maar bijeen op vrebgdeè pad, Dan eerst heeft het leven waarde, Ha VAN LOGHEM; * A * s J. . a n D mnd n = n and - d Bij DE SLUITING VAN DE WINTER - WERKZAAMHEDEN DER HOLS LANDSCHE MAATSCHAPPIJ VAN FRAAjE KUNSTEN EN W&e TENSCHAPPEN p AFDEELING AMSTERDAM, Nar buiten , o broeders! in ’t lagchende veld 3 De bladers eit bloefems ontfpruiter 3 In 't wilde verheft zich de bloemknop en zwelt Dè vogels herleven en fluiten į De ontwaakte natuur ademt veerkracht en jeugd 3 Zij koestert weêr alles vol leven eén vreugd: Naar buiten, O broeders | naaf buiten} ë Als de avond met nevlen de dalen omfpänt į De loomheid ons omkruipt if de adren ; Is ’t wijsheid, te woekren met tijd en verftand 4 In de oogften der kennis te bladreú, Den tempel te fchoren , det leering gefticht, Om, beùrdlings verlichtend of zelve verlicht „ Den God, die het licht is, té nadren. Doch wijsheid hiet mitider °t zelfftandig genot Der fchepping , door d’ ochtend befcheriën $ Dan zwelt ons de boezem; dan wandelt Hij — God se Ia duizende wondren daarhenen ; l Dan puren wij kennis uit bloeffipjes en gras, Gevoelen den Eengen, die is en die was, Aanbidden, zijn Zalig en weénen, Wij, broeders! wij hielden dën vlugtigen tijd Op kostlijken woeker in boeijens Toen de avond ons aanbrak , en heinde noch wijd Eén Zomerftfaal d’ omtrek déed blóeijen, Toen perften wij fchatting van ft vfoeger geflachit, Toen poogden we elkander, door ávönd en nacht, Voor * godde en het fchooné te oñtgloelj én, 290 BIJ DE SLUITING VAN DE WINTER + WERKZAAMHEDEN Maar thans is het-öchtend. De morgen van ’t jaar Verheldert valleijen en ftroomen. De winter is henem, de lente weêr dáár; Zij huppelt: langs velden en zoomen ; Haar luister dekt de akkers , met zaden bevrucht ; De windjes, haar adem , bezielen de- lucht, En wiegen ’s geknoopte der boomen, Wie onzer, wie zegt-niet, verrukt en geroerd, Den winter vaarwel met zijn buijen , Die * licht ons benevelt, de vloeden bevloert , En zeeën ten hemel doet kruijen? Wie onzer begroet niet, geroerd en verrukt, De vriendlijke tente, met rozen gefmukt, Die fchasten ens brengt uic het zuiên? Naar buiten dan, broeders! het jaar is een dag 5 Die dag is zoo fpoedig verzwonden , En ’ broze genoegen , dat weeffel van rag , Verwgaic in den wedloop der ftonden ; Genieten wij, dankend , éer de ochtend ontzinkt „ De weelde, iaio en diepte. van blinkt, Die wouden en waren verkonden, In ’t vrije des levens, in de open natuur, Ten tempel, gebouwd zonder banden, Waar tranen į befchehen, door ’t hemelfche vuur , Op ’t outer van zoden ontbranden, Dáár voelen we ons wêzen , befeffen onê doel, En fchouwes ten hemel met reiner gevoel ; Befloten, door daken noeh wanden, Maar gij ook naar buiten, o fchoonen! wier lof Den boezem van roemzucht doet prangen ! Uw treden Ontwaken de bloem in den hof, Uw blikken het woud in gezangen; — Ontwaken? — De bloemen ontplooijen haar’ gloor , De wachtende vogels beproeven bun koor, Om, fchoonen , u waardig te ontvangen ! Reeds vliegt u de. zwaluw ten hoogtijd vooruit, De visch fchiet u voor in de baren; — Daar ftaat, zij „ onze aarde , gedost als een bruid , Gereed met den hemel te paren; DER HOLLANDSCHE MAATSCHAPPIJ. 293 bÉ PARUIKEN - SPECULATIE, DE PARUIKEN=SPÉECULATIE, (Uit Bonaparte et les Grecs, par Mad. In $. BELLOC.) D: Generaal AUBERT DUBAYET, tot Gezant van Franke rijk bij de Porte benoemd, náin mert zich een’ ouden diè- naar, aan welken hij verkteefd was. Deze, partij van zijne teis willende trekken , befloot, een honderd louizen, de vrucht zijner fraarzaamheid, te befteden tot den inkoop van een kargazoentje, maar voņd zich verlegen in de keus der wa- ren, Een fpotvogel, dien hij in den arm nam, raadde hem, in paruiken te fpeculeren, Hij nam zulk8 voor êrnst op, èn teflelde eene goede partij paruiken, ded dezelvé zorgvuldig inpakken, én fcheepte zich in mét de zelfvoldoening eens háo- delaars , bij voorraad zijne winffen betekenende, Maar hoe groot was zijne ontfteltenis, toen bij, te Konftantinopel aile gekomen, overal niet dan tulbanden zag! Hij hoopte echtêr, dat ten minfte bij de Grooten de paruiken in eere zouden zijn; maar de bezoeken, die elkander bij zijnen meester ope volgden, openden hem ook te dezen opzigte weldra de oogen, Slagtoffer eener fopperij, geruïneerd , gekwetst in zijne eigen- liefde, verviel: de arme man in eene diepe droefgeestigheid, De Generaal ontdekte zulks, ondervroeg hem, en vernam de oorzaak vín deszelfs verdriet. Zijne gedachten waren nog vere vuld van het treurige en tevens koddige, in dit avontuur gee legen, toen de Grootvizier zich liet aanmelden. Na het gee bruik der koffij, vertelde de Gezant, ten einde de Îroevé ftilzwijgendheid van den Turk, zoo mogelijk, op te heffen en té vervrolijken, hem dezen fnuggeren trek. De Viziet g'imlachte niet eens maar, deftig zich dem baard ftrijkende, zeide hij, na een oogenblik bedenkens: „ Stelt gij belang ín den man?” — „ Zeer veel; het is een oude dienaár, die zich altijd bijzonder áán mij verkleefd betoond heeft” Het onderhoud kreeg nu eene andere wending; de Turk nam ver- volgens affcheid, en vertrok, Des volgenden daags werd een firman uitgevaardigd, bevelende aan alle Joden, óp ftrafe van eene aanzienlijke boete , niet in het openbaar te verfchij- nen, dan met eene paruik, in ftede van de gele muts , did hen gemeenlijk onderfcheidt, Zijne Hoogheid verwaardigde zich zelfs, hen te onderrigten, dat er een magazijn van pi- ruiken voofhanden was bij het Pranfche Gezantfchap. » fende wo/ven zullen wij regeren„als honden verdreven wore m den, en als adelaren qns verjongen!” — Dit is vervuld, Zal de kringvormige baan van nieuws worden doorloos pen? Reeds zijn de Aammertjes verfchenen, en ginds en ele ders oncwaart men ook reeds weder een’ verfcheurenden wolf! „ De wolven (zegt de Graaf DE MONTLOSIER „Zijn in het algemeen , wreede dieren ;en echter heb ik jon- » ge welpen van deze beestenfoort ontmoet, die zoo mak en p aardig waren als lammerens zij ftreelden en lekten zelfs » iedereen, Vorften van Europa! de inftelling der Jezuiten » flreelt en lekt u tegenwoordig; maar — laat hen eens tog m volwasfenheid geraken j.. o o RUWE, MAAR WELGEMEENDE TREK VAN DEMOED VAN FREDERIK WILLEM I VAN PRUISSEN, D. Koning was gewoon, nadat hij ontkleed was om te bed- de te gaan, zich door zijnen Kamerdienaar een avondgebed te doen voorlezen, waarbij hij met groote aandacht luistere de, Op zekeren tijd, dat een pas aangenomen Dienaar voor de eerfte maal dat gebed voorlas, meende hij het aan den eerbied voor zijnen Heer verfchuldigd te zijn, de woorden: „De Heer zegene u!’ zoo als die daar ftonden, in dezer- voege te verardzren: „ De Heer zegene uwe Koninklijke Majesteit !°° — „ Wat leest gij daar?” riep de Koning De arme man ontftelde , en, daar hij dacht, den Vorst, door \ 894 RUWE, MAAR WELGEMEENDE TREK VAN FRED. WILLEM I, ‘deze bijvoeging, nog niet genoeg te hebben vereerd ,zéide hij nu: > „ De Heer zegene uwe allerhoogst Koninklijke Majes- teit!” Thans riep de Monarch, in volle gramfchap, uit: '» Wilt ge mij het gebed verknoeijen? Voor God ben ik zoo ‘wel een hondsvot als gij! U, ftaat er; God zegene u, zeg ik, u t Bij God ben ik flechts een arme worm!” TREFFENDE BIJZONDERHEID, RAKENDE ALEXANDER’$ DOOD, Op den dag zijner afreize naar’de Krim fchreef wijlen Keizer ALEXANDER van Rusland aan Keizerin, zijne Moeder; het was 4 urê na den middag. ene zwarte wolk eensklaps den gezigteinder verdonkerende , beval de Keizer ` aan een’ vertrouwden Kamerdienaar,’ hem licht te brengen, Intusfchen , dé lucht opklarende, verfcheen de zon met ver- nieuwden glans. De Kamerdienaar , die zich. verwijderd bad, keerde terug, en vroeg den Monarch, of hij het licht niec moest wegnemen. — „ En. burg uitgegeven, van de reis van Keizer AEE XANDER ia de Krim.) ANEKDOTE , RAKENDE CHATEAUBRIANT, Ziehier eene geheel onbekende daadzâak, welke bewijst, dar, in deze Geldeenw , het Genie, wat men ook zegge, pog eene wezenlijke waardij behoudt, — Toen de Heer pe CHATEAUBRIANT zijne Abencerrages, welk werk eerste daags in het licht ftaat te verfchijnen , had voltooid , bevond hy zich in eene dier omftandigheden, welke Schrijvers, die hunne pen veil hebben voor alle Magthebbers, nooit ken- nen; hij had geldgebrek ; en daar men, hoe verheven in ver- ftandelijke vermogens, evenzeer onderworpen btijft aan na- tuurlijke behoeften als de meest alledaagfche menfchen, zoo ANEKDOTE , RAKENDE CHATEAUBRIANT, 295 mehe ook de doorluchtige Schrijver zich levensonderhoud te verfchaffen, Een Bankier, wiens naam wij niet noemen, ten einde hem al de zelfvoldoening voor zijne fchoone daad te doen behouden, vernam de verlegenheid, waarin zich de Heer DE CHATEAUBRIANT bevond, en zeide tot hem: „Ik wensch u dienst te doen, Mijnheer! Vergun mij, u zoo veel gelds te leenen als gij zult behoeven ; maar tevens, dat ik zulks aan ééne voorwaarde verbinde, Uwe portefeuille is ongetwijfeld rijk aan onuitgegevene fchriften. „Geef mij een derzelven tot onderpand, en ik zal u, zonder interest, de fom voorfchieten, welke gij moogt verlangen.” De Heer DE CHATEAUBRIANT bood hem zijne Abencerrages aan, ea vroeg op dien borgtogt ongeveer sooo franks. De Bankier nam het bandfchrift, liep het met aandacht door, legde het in zijne geldkist, en fchreef het op zijn boek van geaccep- teerde wisfels aan voor de fom van 50,000 franks, welke bij inderdaad aan den Autheur van de Génie du Christianisme deed geworden, Toen nu de Heer DE CHATEAUBRIANT in bet Ministerie kwam, en eenige bezuinigingen in zijne geldmiddelen had gemaakt, loste ‚hij zijn handfchrift af bij den waardigen Financier, die hem op eene zoo kiefche wijze had verpligt, BEETHOVEN FANTAISEER TT. Uit. RUSSEL L's Reis door Duisschland z 'Léiprig, 1825) VV nier men BEETHOVEN în ten gezelfchap hooren wil, moêt zulks op eene geheel bijzondere wijze bewerktftelrigd worden, Verzoek, ja bede-flaat-hij regrftreeks af. Ik was Betvige van het navolgend tooneel, Het ganfche gezelfchap, Waar BEETHOVEN was genoodigd , verwijderde zich, vol. gens affpraak , vóór en na, Alleen de Componist en de gaste beer bleven nog bijeen, BEETHOVEN was, met behulp van zijn leitje, (hij is ftokdoof) met denzelven in gefprek over — bankäkciën! De laatfte foerde, als zonder: bedoeling, de toerfen aan van eene open(taande fortepiano, en doorliep vervolgens, al pratende ‚eene compofitie van BEETHOVEN, deed voorbedachtelijk vele misgrepen , en bragt daardoor te weeg, dat de kunftenaar, onwillekeurig, de verkeerde vin. gerzetting wilde verbeteren. Thans naderde het fpel zijn doel, De gastheer liet BEET HOVEN doorfpelen. Deze, aan zich- zelven overgelaten, geraakte weldra in geestverrukking. Op de korte „afgebrokene grepen volgden loopen en gangen eener famaifie, die zich niet alleen în toonen maalde , maar ook in zijne rollende oogen, zich verwrekkenden mond, ja in al zijne gelaatsfpieren uitdrukte. Met één woord, hij geleek cn toovenaar, door de Geesten overweldigd, die hij zelf ezwoer, . | fd 496 Û ANEKDOTEN. DE FIJNEN VAN DEN DAG. "Koen deze bende, van welke het te wenfchen ware , dat men nooit eenige kennis had genomen, in zeker gezelfchap we- derom op het tapijt kwam , zeide eene Dame: „Hec komt „ mij voor, dat deze menfchen niet God dienen, maar zich » van God bedienen,” MAUROCORDATO EN DE GENERAAL ROCHE, Rocnz. Is het niet eene opmerkelijke omftandigheid , dat men zich te Parijs meer bezig houdt met de zaken van Gries kenland, dan in Griekenland zelve? MaurocorparTo, Dat komt, wijl praten gemakke- lijker is dan handelen. ` Rocne. Ik voor mij geloof veeleer, dat het aan de- zelfde oorzaak is toe te fchrijven, welke de minnaars altijd met vermaak doet fpreken van het beminde voorwerp. MAUROCORDATO, Jammer maar , dat tot hiertoe uwe liefde zoo platonisch is geweest! | HARDDRAVERIJEN,. Tijdens het verblijf des Konings en der Koninginne der Sandwich - eilanden te Londen, werden de beide doorluchtige erfonaadjen ook bij eene harddraverij te Ep/om genoodigd; maar zij bedankten daarvoor, met deze woorden: „ Één ard kan alleen het eerst agn het wit zijn; welk, is ons volftrekt onverfchillig.”® DE BAARD EEN MAATSTAF VAN HET GEWETEN. Bi een verhoor van getuigen, in Engeland, had de Reg- ter, een zeer jong man, de onbedachtzaamheid, eenen ge- tuige, die zeer zwaar van baard was, toe te voegen: » Wanneer uw geweten zoo groot is als uw baard , dan is het gewisfelijk al zeer ruim !” — „ Mylord ,” hernam deze, » zoo gij het geweten naar den baard wilt afmeten , dan hebt gij zeker in het geheel geen !” EED TN VERE IEN No. V. Mengelw. bl, 222. reg. 16 v. O. flaat: feZrijwerg lees: Schrijven, Bl, 233. reg. 1: Maria, in plaats van ed Alsmede, onder het Omflag, het jaartal 1825 voor 1020, ži | MENGELWERK. sep re Aan den mekka En Vaderlandfche S PREE N AO, Geliefde Vriend t | DE Wogintende;, wát tot den predikftoel ateei behoorde, eit daar bijzonder toepasfelijk op omftandigheden in mijne ge. meente gezegd werd,zehd ik u het nevensgaande „mec vriens delijk verzoek, dat ge mij, en hen, die, gaatne nog eens la. zen, wàt ik zeidé, met de blädiag in uw Mengelwerk ver- pligtén wilt, Mischien is bët änderen ook nuttig. Als preck ‘mogt niet: verfchijnen, hetgeen alleen de uitlating was van gen bewogen hart, in oinftandighederi „ waarvan ik voegzaam acht niet meer te zeggen , dan hetgeen in den aanvang detef belpiegeling voorkomt, Gij kent wen Vriend $ KM | | E D. K, HET CGRÀF IN DEN HOF VAN JOZEF: (Uit eene Leerredd , gedaan bij het einde vaù 1825} ene-geftadige , hooit afgebrokene voorftelling des doods zij te ontrâden.. Ze is, misfchien , even onverftandig ; onbetamend en nadeclig, als dé geheele verwijdering der gedachte aan onzen dood uit onzen géest. Maar tuss in deze uiterften ligt een middelweg , door de wijzen én gelukkigen betreden. Nithmiér de gedachte ‘aan den dod të ontwijken, waänneer zich deze adhbiedt; dan. zich bij haar té bepalen met belang(telling en ernst, en haar altijd binneh te läten en plaats tè doen nemen , als een” goeden bekende en welkomen vriend , — dit is die biddélweg. De omftandigheden , in welke wij ons bij zer einde des jaars bevinden, teiden ons tot denzelven. Niet te vergeefs zij gisteren het lijk ten grave gedaald ran ‘haar, die altijd, zoo lang zij kofde , zoo gaarne en ot zoó veel voordeel voor haren geest hier nederzat st het genot der Evangelifthie onderwijzing ! Naauwe- MENGELW. 1826. NO. 7. V 208 HET GRAF IN DEN HOF VAN JOZEF, ed vegen te M lijks. i is haar, graf.gelloten, of „een ander werd enk en „ezoodra ‚wij vang hier zin’ “gefcheiden , zal -de aarde hier het hare ontvangen van die jeugdige dierbare doch- ter, zuster, gade, moeder en vriendin, aan wier leyen zoo vele: vreugde en“hieit verbonden ‘was; Zoude het to gelijk zijn, ongevoelig , onopmerkzaam op onszelven te wezen , terwijl de dooden, zwijgend , maar met gezags fprekén = a Wat gij-nu zijt, was ik “vòofdezen 3 wat ik nu ben; zult:ge-ook: haast wezen 2?” Welkom zij ons dan de befpidgehing ; = Want meer ‘käfr het niet zijn , — tot welke de gekozen tekst (Jo. XIX: 41) ons leide „ ën leer- zam zij die voor óns” verftand, gerustftellend, voor ons hart, heiligend voor ons leven, _verblijdend voor onze hope ! Eene andere voorftelling des doods is + ijdelbeid en zonde. nl nt. d Het berigt van TOA NNES gn onscin de plaatft, d. i. in ruimer’ zin, het oord, waar JEZ us gekruifigd was. Golgotha lag buiten, en niet ver buiten Peruzajen. Juister kan de ligging dier merkwaardige plaats niet bee paald worden, en: ongegrond fchijnen-atle nadere aanwij zingen aan de reizigers, te zijn. Niet verre en in den om- ‘trek van Golgotha’ lat “een Aof „ waarfchijnlijk omtrent-de voorftad Bertha. nabij den weg naar Poppe, aan het noordelijk gedeelte ván den berg Gihon. „ Hier,” fchrijft éen der laatfte reizigers in die ftreken., „ opent zich een dal, waafin men, bi de twee mijlen, langs aangename velden en hoven wandelt, met olijf-, vijge-, abrikoos- en amandelboonfen beplant, Deze. is de aangenaamfte freek om Jeruzalem, waarheen men , vooral op Sabbat, algemder ‘komt ,'om zich te verlustigen.” Den Aof , waar van hier gewaagd wordt , (tellen we ons voor niet flechts als eén tuin of boowgutd è maar als eene landhoeve, gee lijk Gethfemane aan den Ol, iĳfberg.. Die hof behoorde aan JOZEF, een vermogend en aanzienlijk man, geboortig van Rama, en lid van den. Jood/chen Raad, maar die in deszelfs befluit omtrent Jezus, van wien hij een ver- borgen aanhanger was , niet had geftemd, In dien hof was een graf. De Joden begroeven hun- xr - i HET GRAF IN DEN HOF VAN JOZEF. 299 ne dooden buiten de fteden , ja volftrekt alle volken de- den dit, en, toen het, bij de Romeinen „door eenig tocs val, min heilig. fcheen , voorzagen er de wetten in, Voor- al in zeer bekoorlijke ftreken , aan de algemeene wegen 4 leide men begraafplaatfen aan. Maar — in eenen Kof een graf? Ja ‚deze gewoonte beftaat nog bij fommige volken „ ónder de âanzienlijken; en dat zij den Joderì niet vreemd was, blijkt uit 2 Kon. XXI: 18, 26, waar wij vinden į dat MANASSE en AMON begraven zijn in den hof van Uzza. Zoo háäd dan ook joze r zijn familiegraf in den hof laten berciden 3 eene vierkante , ruime , gewelfde grot 4 waarin geen licht viel, dan door de opening der deur 5, over dezelve , en ter regter- en linkerzijde, met nisfen p of in de rots uitgehouwene holen; voor de lijken , Z004 dat men in het hoofdvertrek ongehinderd gaan konde Dit graf was nog nieuw , en Borg nimmer eenig lijk. Omdat het zoo nabij was, en omdat de Sabbat ook zoo nabij was , werd het het graf van J E Z U $ , wiens lijk anders ter algemeene begraafplaatfe zoude gebragt zijn, indien men had kunnen voorkomen, dat hij bij de misdadigers begraven wierd, Maar jozer had van den Landvoogd: dit lijk gekregen, en , geholpen door NÌJODEMUSS, het fpoedig zoo ver gebragt, dat het ftatelijk werd bijges zet; letterlijk bijgezet, met oogmerk om het daarna bea ter-te fchikken, Dat had Gods hand zoo ver gebragt. Diens woord werd vervuld; de Godfpraak , vóór eeu- wen, door JESAIA gezongen: „ Men had zijn graf befteld bij de goddeloozenz maar bij den rijken is zijn seregraf geweest, wijl hij geen onregt deed, en geen bes rog was in zijn’ mond.” Die liefde heeft onze Jezus wis aan zijnen vriend vergolden. Ja, deze was reeds n het- midden zijner droefenis gelukkig. Wie kan zijne adoeningen bij zijn eigen graf, het gevoel, dat zich met e aandoeningen zijns vriends, en van allen, die de lijke are - volgden , en van ’s Heilands vriendinnen į toen verè engde „zich behoorlijk denken ? Die intrede in de grot 5 e laatíte aanblik op dat lijk , dat terugzien , dat zwijgend ) peinzend wederkeeren..... hoe ‘aandoenlijk ! Hoe Va 300 HET ORAF IN DEN HOF VAN JOZEF. waard , hoe aangenaam, hoe heilig werd hem nu zijn hof, en in dien hof zijn graf ! Doch ons veroorzaakt die befchouwing andere gewaar- wordingen. Befchamend is het voor ons, te denken: „ Daar was een hof , en in dien hof een graf.” ` Helaas ! Wat zijn de begraafplaatfen onzer dierbaren? Zoo` verre verheft zich nooit de rede van den zinnelij- ken, befchaafden en edelen mensch, en zoo hoog mag zij zich niet verheffen , dat zij eerbied ontzegt aan het zielloos overfchot van hen , met welken wij eenmaal leef- den. Die eerbied is in onze natuur gegrond , en bewijst onze waarde , als onfterfelijke wezens. Neen, wij mogen niet onwerfchillig zijn aangaande het lot der ligchamen , wier oogen zich floten in den dood. En komt nu met deze natuurlijke achting voor de overblijffels onzer ge- ftorvenen derzelver rustplaats, de aanftaande rustplaats van ons en de met ons levenden overeen ? Geen afzigte lijk graftafereel behoeft ons tot overtuiging te dringen. Gezwegen zij zelfs van de nadeelen, voor de levenden aan de begraafplaatfen verbonden. Derzelver onvoegzaam- heid blijkt ons genoeg. Een zoogenoemd kerkhof , dat daarvan den naam veelal onwaardig is, en het Huis des Heeren , de plaats onzer gemeenfchappelijke Gods- gi CHRIS T-Us-vereering , — ziet daar onze begraafplaatfen! Vanwaar dat verichijnfel, aan alle oude volken vreemd; vscemd aan allen buiten het Christendom? Van het bij geloof. Dat vereerde de overblijffelen der martelaren andere, niet altijd met hetzelfde regt zoo genoemdes heiligen; het bewaarde hun gebeente; het bouwde er pellen en kerken voor, eerst op het land, maar we in de fteden. Eer- en hebzucht hielpen het bijgeloof. eer der begraving in eene kerk „ eerst zulken verg die men door groote verdienften achtte uit te munten kwam ras voor geld te koop; en niet flechts het portaal van het kerkgebouw, in den beginne eerst bruikt, ook de binnenfte gedeelten der kerken waren fpoedig zoo opgepropt met lijken, dat men tot kort of HET GRAF IN DEN HOF VAN JOZEF. soi der de muren begroef, — en ziet daar de kerkhoven ont- taan „dat is , op vele plaatfen „de naaste omtrek der kerk- gebouwen. Christenen! Dat is de oorfprong van uwe ge- woonte, de uwe alleen. Protestanten! Men kan uwe af- komst aan die gewoonte wel kennen. Levend en (tervend handhaaft gij de fchepping van het Paapfche bijgeloof. Nog hier en daar herinnert zelfs het klokkengelui der Va- deren geloof , dat den Duivel van het lijk poogde te wee ren, en de emvoering des dooden hunne procesfiën , eh de aalmoes bij de begrafenis hunne zielmis ; en men noemt zich — Hervormd! Gewis, indien zich Jezus nog konde doen hooren, Hij zoude ons toeroepen: „Het huis des gebeds ontheiligt gij tot een* kuil van rottende lijken, die de godsdienftigen ontroeren en de gezonden bee fmetten! Zoo wil het niet de’ God der liefde! Zoo voegt het niet aan eenen Godsdienst in geest en, waarheid !°” == Dat zich God ontferme! Dat Hij de bemoeijingen onzes verlichten Konings zegene! Dat ons ftof weder tot aar- de keere, waaruit het genomen is, in den moederlijken fchoot der vriendelijke natuur, en „ akker Gods” de naam zij der rustplaats van ons gebeenté! Algemeen nut» tig zij ons leven , en onfchadelijk ons graf! Heiligend is voor ons leven de gedachte: „ Daar was ten hof, en in dien hof een graf.” Zoo ligt de vreugde nabij derzelver eindpaal, Wat is angenamer dan een lusthof ! Ontleenen wij aan hetdenk= eeld daarvan niet onze menigvuldige beelden en namen an aardsch geluk en levensgenot? Kennen wij, buiten et licht der rede, en vooral der hemelfche openbaring an Hem, die het leven en de onverderfelijkheid aan het cht bragt, iets, voor de menfchelijke natuur verfchrik- sJjker, dan een graf? o! Het was een gelukkig denke eld „ waardoor een lusthof en een graf op zoo geringen tand van elkander geplaatst, ja het grondgebied der rdfche vreugde en het grondgebied des noo tot één bragt werden. Freklagenswaardig dan die mensch, die eeniglijk leeft vr “zingenot, of zelfs voor de ondeugd, zonder vate í 302 MET GRAF IN DEN HOF VAN JOZER. baarheid voor‘die hoogere genoegens , tot welke de rede _lĳke en zedelijke mensch gefchikt is! De wereld gaat met alle hare begeerlijkheid voorbij. De lusthof des on- ‚delen, zoo onbehagelijk aąn den wijzen en deugdzamen ‘vriend des waren genoegens, dat hij dien liever-eene wil- „derpis zoude noemen, is niet oneindig. Hoe onbezorgd de roekelooze dien doordartele , aan welke geuren hij zic ftreele, met welke bloemen hij zich kranfe, aan welke vruchten hij zich verkwikke , onder welke loimer hij uit- ` ruste, en welke fierliike naden hem alles doen vergeten, alleen -zijnen voorfpoed, zijn zingenot niet, — aan het ‘einde diens lusthofs „ach ! misfchien in deszelfs midden, wmisfchien voor de voeten des onbezorgden , ligt een graf! Maar hij ziet het niet, Hoe fchrikte hij anders voor zich- zelven, en waagde geen? ‘voetftap verder „ en bekeerde zich tot de deugd, en legde, wat het hem mogte kos- ten, een? anderen Iusthof aan, in welken ook wel een graf is, maar hetwelk geene vreugde ftoren zal! De currisTus=-vereerder, al ware hij als zoodanig geëerd noch gekend, heeft zijnen lusthof, In de aard {che genoegens voor geest en hart fchept hij vreugde; voor die vreugde heeft hij tijd en arbeid en goed over, al Jes gaarne te koste leggende gan dérzelver ekeren uitbreiding , volmak ing, De gevolgen zijns gedrags in de maatfchappij voor haar en hem ; het goede, dat hen God, in zijne gunst, te genieten geeft; zijne geestbe: $chaving; de veredeling zijns harten; vriendfchap ; lick de; huwelijksheil ; huisfelijk genoegen; zijner kindere ontwikkeling en beantwoording.aan, zijne Godebehagelikt wenfchen ; de genietingen , verbonden aan de teedere be trekkingen’ tot vrienden ə dic , als hij, gevoelen, eñ ta zijne weldoeners , — zict daar den lusthof , zoo -gaari bewandeld, het Paradijs, dat hij zijn Hemel op aard noemt! Onze God neemt ons dat niet kwalijk. Zelf plaat fte Hij ons zoo. Zijne voorzienigheid leidde derwaart onze gangen. Zijne genade deed ons die zaligheid, u welke Hij ons. roept en opvoedt door Jẹ ZUS CHRI Ts, kennen , als een Paradijs; en zoo immers se HRT GRÄFIN DEN HOF! VAN' JOZEF. een graf 1” Gewis zoo behoort het, -Her is een: aange-’ naám en vertroostend denkbeeld S'dat het: graf een gedeelte ` is van ‘ohzen lusthof; eri niemand, in’ de fchdol vån y=’ á vs onderwezen, houdt’ de bied van beidert voor ` ofvoegZaam,, Hee! {terven zelve is iat zoo akelig, Per het van “de genietingen: des Îevens-“belióeft- afgefdheiden te” worde” De gevolgen des ‘doods maken’ dien: ten Ongeluk. Doch’, dit hebben wij-in onze hand, kinderen van God, die SP4 ;, HET GRAF/IN-DEN HOF VAN JOZEF, wil, dat.alle menfchen zalig. worden. Aan het, doodbed gens Christens,” zegt een godvruchtige wijze (YounG), ws heeft Gods Engel een past van eer,” Een graf in cer- __Justhof herinnere ons, onder anderen, : „Op den. winter flaap volgt de. lentebloei, Verderfelijk wordt men gezazid, onverderfelijk opgewekt ; zwak ‚gezaaid, krachtig is , wat opgewekt wordt ; onaanzienlijk is het zaaifel , prachtig het ontfpruitfel. Een ligchaam , dat wij met de dieren gee meen ‚hebben, wordt er gezaaid; een geestelijk ligchaam opgewekt. Zelfs PAULUS konde het niet, anders bes noemen dgn met deze ftrijdige uitdrukking. - Dat weten We,;wij worden den Engelen gelijk, den heerlijken lig- chame van CHRISTUS, die opgevaren is verre-boven alle de hemelen, gelijkvormig, en uit onze gelloopte. tentwoning bereidt die God, die, ons gefchapen heeft, een eeuwig , hemelsch , goddelijk gebouw. Ons, en. onzen voor. deze garde verlorene dierbaren, bereidt dat eenmaal Hij. die-het brood uit de aarde laat voortkomen , den vlin- der uit de rups, den vogel uit het ei de bloem uit den bol: ontfpruiten doet, zonder dat wij ons ontzetten over . deze verbazende wonderwerken zijns alvermogens. ‚ Geen: graf is aan een’ lusthof vreemd; want geen luste bof is vreemd aan ongemak of lijden, Doch , lijdenden, met lat of pligten {trijdenden! heft uwe hoofden op, en ziet ! Een graf is een deel des lusthofs. Ons geluk ein- digt niet. Wij rusten eens uit. Het oog der moederlijke Vaoszignigheid bewaakt, hare almagtige hand befchermt ons, Zwaar drukke ons, bij al den lust aan het leven, het kruis; digt nabij het kruis is eed graf, en dat ligt in, een’ lusthaf! Wij zullen er nietalleen ruste vinden , fpocs, diger, misfchien, dan wij meenen; maar uit.die rust ontwikkelt zich leven, genat , werkzaamheid, gelijk de lente den hpí opwekt uit den winter. ’t Was immers, het graf van Je zuys,dat wij bezochten? Nu, zijn Evans, gelie zegt ons% „Ik zal u wederzien, en niemand , die uwe hlijdichap dan van u zal wegnemen.” Zijn graf, in. Jozer’s hof, te derden dage ledig gevonden , vereerd door Engelen, Gods, bezocht door de dankbaarheid en, HET GBAF IN DEN HOE VAN JOZEF, 805 liefde der edelen; aan welke de altereerfte vraag van den Verheerlijkte luidde: „ waarom weent gij?” waarborgt ons, dat geene Godebehagelijke blijdfchap over ons bé- ftaan , geene betrekking tot den besten vriend onzer ziele kan. opbonden in een graf; aes maar dat het graf be- hoort tot: onzen lusthof, __ a ‘Heilig , heilig, heilig tiii dan !- Goddelijke kracht des geloofs aan Golgotha! Blijmoedig aan het graf te denken, is toch eene vrucht, die het kruis ons gaf. Hem ons toewijdende, die daod geweest is, en weder ievend geworden, en tot in alle eeuwigheid leeft , en dė fleutels heeft van id graf en ee Geemenwezeld, jui» chen wij; o Graf} o Rustplaats voor vermoeiden„ Door Hem een heilig oord op aard’! Wees ons, wier tranen u befproeiden , War ge eens voor onzen Heiland waart l WAARNEMINGEN, OMTRENT HET GEBRUIK VAN DB RADIX: ARTEMISIÆ VULGARIS , OF GEWONEN BIJ- VOET, IN DE EPILEPSIE, | Wervolg van bi, 259.) Ea Geldersch Correspondent mur mij vóór peer tijd het volgende; „In de Waderlandfche Letteroefenin- gen eene uitnoodiging gevonden hebbende, om ‘de Arie- mifia vulgaris te beproeven in de Epilepñć, nam ik het beflait, om dit middel te doen gebruiken bij eene mijner iënten , die federt meer dan 14 jaren aan deze ziekte boreerde „en de bekende geneesmiddelen tegen deze vrees- lijke kwaal zonder vrucht: gebruikt had. Daar dè aanval elijks in een’ geringen graad, en om de a, 3 of 4 Weken (zonder echter een’ bepaalden tijd te houden) in Ù zijne hevigheid plaats had, was ik buiten ftaat, om lezelve geregeld vóór den aanval te doen innemen , maar noodzaakt, de. Artermnifa, in- de opgegevene hoeveel » | j Í | | 306 WAARNEMINGEN , OMTRENT DEN -BIJVOET , heid ,-om den anderen dag des morgens te doen gebrui- „ken;- waardoor flechts in het eerst-een fterk zweet bé- vorderd werd, hetwêlk echter langzâmerland dermate ‚verminderde „dat de patiënte na het gebruik van dit mid- „del neauwelijks eene meer dan. gewone:-warmte gevoelde. In het eerst beloofde ik mij, op het zien van zulk cen ‚ruim zweet, eenen. weldadigen invloed op de- ziekte; dan, deze- mijne verwactiting: werd te eenemaal te leur gefteld, naardien niet alleen de dagelijkfche aanvallen als gewoon lijk serugkwamen ; zonder “in hevigheid er door te vers minderen p nigar óok het: zwaarder toeval zich’ onder het gebruik van dit uiiddel openbaarde, terwijl de patiënte te bed lag; waarom ik dan ook van de verdere aanweriding (zijnde het nn meer dan 14 dagen gebruikt) afzag, en befloot , uw Hooggel, te raadplegen, en te ‚vragen, of dit middel verder voortgebruikt diende te worden, ‘dan niet? Ik voor mij vrees , dat de oorzaak , hwezeer dezelve piet duidelijk is, en zich reeds in de vroege jeugd eene verhoogde gevoeligheid van het zenuwgeftel openbaarde ; te vinden is in een onvoorzigtig opftoppen der menfes , dic in het eerst (op haar 14de, jaar) buitengewoon fterk waren , vermits na dien tijd de menfes , te voren geregeld , eenen on- geregelden loop kregen en fpaarzaam te voorfchijn kwamen , en tevens de toevallen zich. langzamerhand geopenbaard hebben „en dat eene verkregene hebbelijkheid (want diẹ toevallen. heeft zij, gelijk ik zeide, meer.dan 14 jaren ge bad) eene gunftige uitwerking zal verhinderen. Ik was daarom oek. van eordeel, dat een verder gebruik niet zoude baten, en heb. hèr derhalve afgeraden.”. De volgende gevallen zijn mij door mijnen voormatligen geachten toehoorder en vriend , den Med, Docte H ofFr DAN, vande Scheemde , in het Oldampt , medegedeeld : z Een meisje van 16;jaren: was Van haar tode jaar ef ele de Epilepfie (volgens gisfing der ouders het eerst door fchrik verkregen) aangetast, ` Zij had, tusfchen de eigenlijke epileptifche aanvallen, gedurig, en wel in den laat{ten -tijd bepaaldelijk *s avonds , ‘zenuwtoevallen , met onwillekeurige lozing der. urine. Gedurende het cert IN DE EPILEPSIE, — : > ‘807 beloop: harer ongefteldheid. had zij van tijd tat tijd wore men ontlast „waartegen haar de meest beproefde wormdrij- vende middelen; onder anderen het conferf vans TÖöRC.K', op onderfgheidene tijden waren voorgefchreven ;-zonder de ziekte merkelijk te verbeteren. Het Cuprum Ammonia» cum, de, Flores Zigei en andere zenuwmiddelen -waren insgelijks vruchteloos toegediend, In -September:.824 konde zij niet. meer gaan , was zeer verzwakt;.en haar anders zoo gezond en levendig. voorkomen was. merkelijk verminderd. miha ltellende, en het denkbeeld van wormen zich ge. Gurig hier wederom bij.mij opdringende , befloot ik nog- maals een fterk: en beproefd wormmiddel toe :te-dienen ; te welken einde ik haar de Cort, Geoffr. Surinam, en Sp. Vini,in watert gekookt, en hierna fterke giften der Rad; Jalapp. met Merc. dule. zonder het gewenscht gevolg toediende. Zoo, dikwijls ik ‘gelegenheid had het meisje ta zien, verzocht. ik de ouders ,. om „zoo zij iets bijzonders of ongewoons gedurende of terftond na de aanvallen mogten waarnemen „mij zulks te berigten : men zeide mij nu’, niets te hebben befpeurd van hetgene , waarop ik hen opmerk- zaam maakte, dan alleen, dat zij reeds daags wóór.den epileptifchen aanval, welken zij gewoonlijk om den 14 of giten dag kreeg, eene rooder kleur bij «haar ‘in; -het-aand gezigt belpeurd hadden, welke allengsk@ns fcheen te verw meerderen , tot-dat de aanval daar was. De misfchien 'ge- waagde vooronderftelling van PINEL, dat de Epilepfie. welligt voor-&ene chronifche ontfteking vanhet rugge- merg te houden zij, gevoegd bij de bekende nuttigheid van koude omagen in gevallen van zenuwzwakte , (zoo las ik , dat Pr, FRANK dezelve, in verbinding met vere fterkende middelen ‚in een geval van Catalepfis had laten: aanwenden) deed mij de ouders aguraden , om , zoodra 303 WAARNEMINGEN p OMTRENT DEN BIJVOET ,- zij de vermeerdering van roodheid en opgezetheid in het ` aangezigt befpeurden, doeken met koud water om het hoofd en langs de ruggegraat te leggen. Voor het overige werd nu het Pulyis Artemifia vulg. , hetwelk zij te vwo- ' yen zeldzamer gebruikt had, om de 2 uren toegediend, hetwelk zij zonder eenig merkbaar ongemak verdroeg. Na verloop van vier weken konde zij zonder onderfteuning zeer goed gaan; de gezondheid had zich over het alge meen merkelijk verbeterd ; de epileptifche toevallen , fchoon zeldzamer en korter van duur , bleven echter- nog voort- han Men berigt mij thans , (door ziekte verhinderd te nnen uitgaan) dat alle toevallen gedurende 16 weken achtergebleven zijn; dat zij zeer gezond is, en fterk groeit. Zij had nu omtrent een pond Puk. Artemif, gee bruikt." (De -Schrijver had toen nog het eerfie ftukje in de Lesteroefeningen niet gelezen.) „ Twee andere Epileptici , welke het Pulvis Artemif, reeds met voordeel gebruikt hadden , zijn voor het overige niet met de vereischte oplettendheid waargepomen, om iets desaangaande te melden, hetwelk de kracht van het middel hier kan bepalen ; maar ik wensch niet in gebreke te blijven, om, voorgelicht door de behandeling van den Heer nuRDPDACH, de lijders het middel op nieuw toe te dienen,- en uw Hooggel. van de ne verflag te doen.” . Mijn geachte vriend voegt hierbij eenige aanmerkingen omtrent de Epilepfie, die , offchoon geene regtitreekfche betrekking hebbende tot het tegenwoordig- onderwerp , het gebruik van de Artemifia in deze ziekte, mij echter de opmerking wel waardig fchijnen. Hij meent dan opgemerkt te hebben , dat bij die Epilep- tici, bij welke de eigenlijke epileptifche aanvallen door an dere zenuwtoevallen, onder welke gedaante ze zich ook voordoen , van tijd tot tijd vervangen worden „altijd meer ' hoop op herftel is, dan bij diegenen , wier zenuwgetftel minder bewegelijk en minder vatbaar voor aandoeningen is, bij welken dan ook de epileptifche aanvallen gewoon- lijk langzamer en bepaalder ten opzigte van den tijd kos IN DE EPÍLEPSIE, 309 men; en bij dezen meent hij ook opgemerkt te hebben , dat de (tompheid der geestvermogens zich eerder opdoet. Gedurende zijne praktijk had hij flechts eenmaal het ge= noegen (in 1816) een’. jongen van 13 jaren , die anderhalf jaren aan de Epilepfie geleden , en den eerften aanval in den Schouwburg gekregen had, door het Cuprum Am- moniacum met Valeriana, in fterke giften, te helpen , die hiervan naderhand ook vrij gebleven is, Een boerenzoon van een robust geftel , dien hij reeds lang als Bpileptfcus gekend had, had vele middelen zon- der nut gebruikt. Door een zeker geheim middel was hij eenjaar vrijgebleven van epileptifche toevallen , welke zich naderhand wederom hervat hadden; Daar hij zich nu gedurende eenen aanval eens deerliĳjk gebrand had , had men ook geen vertrouwen op dat middel, Nadat in 1816 het Dierlijk Magnetismus te vergeefs bij hem was aangee wend, gaf hij hem het volgend middel: R, Sacch. Saturn. dr. B, Joly. in Acid. Nitr. unc. Is Om hiervan in het begin driemaal daags eo droppels , en vervolgens, allengskens opklimmende, meer te gebruis ken, met het ftellig verbod om in het geheel geen fter- ken drank te nuttigen , te meer , daar zijn vader gezegd had, dat hij, tot zijn oogenfchijnlijk nadeel , gaarne daara van gebruik maakte; met dar gevolg, dat de aanvallen, welke nu twee jaren achtereen altijd om de t4 dagen kwae- men, 24 weken terugbleven, Van het gebruikte middel had hij geen merkbaar ongemak. Wanneer hij zich bij ze- kere gelegenheid des-morgens in het gebruik van fterken drank te'buiten gegaan had, kreeg hij des middags wee derom een’ aanval , welke vervolgens , zonder dat er mid- delen tegen} gebruikt werden , voortduurden , tot dat een ongelukkige val in het water hem het leven benam. . Met de tot dusverre -bekende middelen gelukte het hem. wel eens , de aanvallen bij (ommige Epileptici zeldzamer en zwakker te doen worden; zeer zelden echter , eenigzins — S10 ’ WAARNEMINGEN , OMTRENT DEN BIJVOET 3 verouderde Epiiepfiën volkomen te genezen , vooral ware: neer de patiënt over de 26 jaren gekomen was , fchoon. er juist geene zekere teekenen van organifche gebreken te vinden zijn. …„ Mogten wij nu-ook , (zoo befluit hij) ter- beftrijding dezer. ellendige ziekte, en tót: troost van het. lijdend menschdom , in de Artemifia een zekerder genees middel voor velen. van dezen vindeti !”? Dezelve fchreef mij-den 19 December 1825 : „Aane. gaânde de proeven met de Artemifia moet ik melden , dat derzelver gebruik in twee hardnekkige gevallen niet aan de-verwachting voldaan heeft , en dat ik bij een dier voors. werpen, bij hetwelk de. aanvallen reeds jaren achtereen. meestentijds dagelijks terugkwamen, niet. in ftaat was, om, zelfs door eene herhaalde , bij het gebruik der Ær- temifia aangeprezene behandeling „eenig zweet van belang te voorfchijn te brengen. Het meisje, waarvan ik gee fchreven heb, dat door-het gebruik der Afrtemifió genes zen was, heeft naderhand , nadat zij zich zeer onvoorzigs tig had gedragen , nog tweemaal een’ aanval van Epilepfie gekad, is echter andermaal fpoedig door het gebruik der Artemifia herfteld, en bevindt zich thans nog volkomen wel. Ik beproef thans nog de Artemêfia in eenige andes te gevallen. In. April 1825. werd: ik geroepen. bij eene dienstmeid van 17 jaren, welke, zoo als men mij ver- haalde , gedurende den. tijd van drie jaren , wegens alge- meene ongefteldheid en zwakheid der beenen , buiten. ftaat was te kunnen gaan „ fchoon- zij vóór dien tijd vrij welva- rende geweest was. Moeijelijke fpijsvertering , zure op rispingen-, benaauwdheid , met- opzetting vanden buik; ongeregelde- en dikwijls geheel ontbrekende ftoelgang, koortsachtige bewegingen ,. toevallên , welke dikwijls bij het aanwezen van een? lintworm Worden waargênomen ; (waartegen hier onder anderen veelvuldige middelen zon- dér vrucht waren gebruikt)-deden zich voor; de menfes had zij-fiog niet gehad. Na haar eenige keeren bezocht té hebben, kwam ik op de gedachte, of de oorzaak de- zer toevallen niet in in/arctus des onderbuiks, vooral van het fystema vene portarum, zoude gelegen zijn, IN DE EPILEPSIE. - OV ayt waarbij , zoo als uit het:verhaal fcheen'te blijken , in het begin der ongetteldheid eene aanmerkelijke rAcumatifdhe complicatie aanwezig geweest was, De gevoeligheid der maag en ingewanden was zoo groot, dat zij bijna alle tegen het vooronderftelde ongemak toegediende refolyens tia, minerale wateren, Acidum Carbonicum enz. ‚op On- derfcheiderie wijzen aan haar toegedietid’, of door braking wederom ontlastte, of meer’ pijn in de maag en koorts op derzelver gebruik kreeg. Op de aangewende clysmata kreeg zij flaauwten, zoodat zijde aanwending -dáàrvart niet langer wilde toeftaan: dagelijks werden de beenen: nog met een prikkelend Jiniment gewreven, Dewijl er oogeníchijnlijk eene zeer groote gevoeligheid en ongere= gelde werking van het zenuwgeftel, met eene, welligt. ook per confenfum veroorzaakte, geftoorde circulatie — in de onderbuiksvaten , plaats had „er de men/es nog niet verfchenen waren „zoo kwam ik op de gedachte , om ook hier de Artemifia eens te beproeven. Op den 8 Mei bew gon zij met derzelver gebruik: in het begin braakte zij dezelve nok nu en dan uit, hetwelk echter na verloop: van eenigen tijd geheel ophield, Zoodat na zes weken; onder het gebruik van dit middel , de menfes bij haar ver- fchenen, en zij thans, onder het nog voortdurend gee bruik der Artemifia „ tot groote’ blijdfchap harer oüderen , langzamerhand tot zoo.verre herfteld is , dat zij vrij goed” met behulp van een?’ ftok ,en een klein eind wegs zonder’ denzelven „kan gaan.” | ‘ / De Heer Med.: Doct. je BAART DE LA FAILLE, een mijner voormalige toehoorders , die door zijne geluke: kige en uitgebreide praktijk in deze ftad overvloedige ge~ legenheid had dit middel te beproeven, is daarin niet zeer naar wensch gellaagd. Ik ontving van hem het volgende! berigt: | „Ik heb alras het door uw Hooggel. voorgeltelde mid- del beproefd in de daartoe pasfende gevallen , over het geheel echter met nog niet veel effect, hetgeen ik evens. wel dacht te kunnen toefchrijven aan het individuéle der gevallen. Volgens mijne aanteekeningen ; heb ik eerst de i ka 8IL WAARNEMINGEN, OMTRENT DEÑ Bijvoet ; Artemifia gegeven aan K. Da B., een man van 36 je- ren , van een buitengewoon robust geftel , die, zonder bekende oorzaak , federt ruim twee jaren lijdt aan eene vrij fterke Epilepfie, welke wel eens drie à vier dagen uitblijft, maar dan ook weder twee of drie accesfen- op één’ dag veroorzaakt , met een gedurende twee of-drie uren everblijvend delirium na het acees, Dewijl ik bij hem, zoo al niet een Zdiopatisch herfengebrek ə dan ten minfte altijd congestie van bloed naar de hetfenen meende te moe- ten onderftellen, heb ik hem altijd fterk antiphlogistisch aangetast met herhaalde aderlatingen , Nitruan Creta aceta- Ja , Sal fedatiy, , enz; en ook tevens tusfchenbeiden , meer antifpasmodisch ‚ met Flores Linei į enz, maar het anti- Phlogistifche hielp gewoonlijk het meeste. Echter wilde ik bij hem gaarne de Artemifia beproeven, en nam hem 3 om zeker te zijn van de wijze van toediening, en dat hij het ook gebruikte, in het ftads Ziekenhuis s waar hij 8 weken is geweest, In dien tusfchentijd heb ik hem op drie verfehiltende tijden ; namelijk om de 14 dagen ; het mid- del toegediend, geheel volgens uw voorfchrift ; de eerfle maal , meende ik, met eenig effect s dewijl hij toen in ze- ven dagen geen aeces had; maar de beide volgende ma- len geheel zonder eenige merkbare uitwerking. De Ar: temifia was versch en volkomen krachtig, Hij is nu nog dezelfde, en wordt nu door van tijd tot tijd ader te las ten boven gehouden, » De tweede was eene VOUW, N. V., oud sr jaren ; _ van een over het geheel zwak en meer nerveùs geftel ; die reeds zeven à acht jaren aan Epilepfie had gelaboreerd , en gewoonlijk alle 9 of ro dagen een acces kreeg. 