Nederlandsch Tijdschrift voor Liefhebbers der Jagt und Visscherei
Het jaar 1856 zal voorzeker ook, in betrekking tot de jagt , in aangename herinnering blijven , althans van hem, die, beperkt en gematigd in zijne eischen, wars van stoffelijke voordeelen , de jagt van een hoo- ger , edeler standpunt beschouwt. Moge zulks ook dit jaar het geval zijn! Het verschiet zal, zoo wij vertrouwen, dezenwensch niet beschamen, neen; het belooft een buitengewoon genot. Wij zouden hier de vraag kunnen stellen en in het breede, beantwoorden , waaraan die gunstige toestand van het jagtveld is toe te schrijven ? 173 Dit is thans overbodig, nu de wet van 1852, aan welke, naar onze vaste overtuiging, dit te dankcii is , is vervangen ; aan do wet , welke met hare ge- breken , onafsclieidbaar aan elke wet op dit onderwerp in hooge mate verbonden , aan zoo vele onverdiende , ongerijmde, overdreven aanvallen werd ten docl ge- steld; aan die wet eindelijk , die, in betrekking tot het karakter van de jagtdelicten zelven, op een goed harmonisch geheel , door de geschiedenis en ervaringvan eeuwen, gewijzigd naar den tijdgeest , gestaafd, rustte. Verlangt men toch bescherming van wild en visch, en wie zal beweren , dat onze gewoonte , onze maatschappelijke toestand ze niet vordert, dan zal men moeten afdalen tot de oorzaken, die, in het oog van den oningewijde klein en nietig, ook daarom tot zoo vele klagten hebben aanleiding gegeven. Immers, er is sehier geen onderwerp van wetgeving bekend, waar, in de toepassing, het betrekkelijke zoo cene groote rol speelt , dan op het gebied der jagt en visscherij. Men neemt daar cene menigtc gevallen waar , die , dezelfde materieele feiten bevattende, nogthans, met het oog op den geest der wet , en daaraan getoetst , in betrekking tot de bescherming van wildbaan en visscherij , niet gelijkstaan in gehalte , en waarvan som- migen, te regt, als beuzelarij, geene aandacht verdienen. De beoordeeling van dit gevcelen vordert kennis van jagt en visscherij , kennis vooral van het jagtveld, van den aard van het vischwater. 174 Wij kiezen een voorbeeld , onder de raenigte uit, om dit punt op te helderen. Het vangen van visch met den strik is, het is be- kend, in vele oorden van dit gewest, een spel der jeugd, der aandaclit onwaardig; maar, wanneer men den invloed van dit onnoozel vischtuig op het visch- water, in andere oorden gadeslaat, en het voorbeeld niet zeldzaam is, dat daarmede 200 ponden snoek gevangen wordt, met een woord, dat de strik de ge- heele uitroeijing van dezen visch bedreigt, dan behoeft het wel geen nader betoog, dat dit en dergelijke ge- vallen hemelsbreed , in aard verschillen. Dienaangaande , wij erkennen het , liet deze wet veel te wenschen over. Haar geest werd miskend , hare letter veelal te slaafs opgevoigd. De administrate , die dit euvel met den vinger aanwees , was , en dit was een gebrek , gebonden door de voorschriften , onbevoegd , aan deze overdre- vene toepassing der wet paal en perk te stellen. Het is , naar onze meening , een vereischte , zonder hetwelk geene bevredigende uitvoering van de wet op dit onderwerp kan worden verkregen , dat hare toepassing gewaarborgd zij door de bevoegdheid , om bekeuringen ter zijde te stellen , en door instruc- ties aan de subalterne beambten, in welke de geest der wet doorstraalt. Wij hebben het altijd ais een groot gebrek beschouwd , dat ambtenaren , niet aan de bevelen der administra- tie onderworpen , met het toezigt op dit onderwerp wcrden belast, tc mecr, daar zij volstrckt, in deo re- gel , de cigenaardige hoedanigheden van den jagtop- ziener missen. Hnnne relazen van bekeuring dragen daarvan, in den regel , de blijkbare bewijzen. Intusschen ; in wcerwil van dit alles , zeker is het , dat de wet van 1852 het beoogde doel, bescherming van wildbaan en Visscherij , in hooge mate heeft bereikt. Moge de tegenwoordige wet dezen toestand , gc- wrocht der vorige wet , slecbts schragen , steunen ; en wij twijfelen niet, of zij zal billijke wenschen, ten minste , bevredigen. Moge zij de klagten van den landbouw, ook eeni- germate matigen. Wij vreezen echter , dat deze laatste wensch niet ligt zal worden bevredigd. Heeft de landbouw immer hoogcren trap van bloei bereikt? neen. En waar zijn de grenzen , die zijnen krachtigen voortgang zullen stuiten , en zijnen heilrijken invloed paal en perk zullen stellen? Dejagt? Dwazen. De feitelijke toestand weerspreekt dit. De zueht tot jagtvermaak heeft zich , zelfs , naar de mate van den voortgang des landbouws , allerwege uitgebreid. Ge- looft men dan niet , dat , indien de jagt den land- bouw die hersehenschimmige schaden werkelijk toe- bragt , artikel 2 der jagtwet het jagtvermaak niet spoedig den bodem zoude inslaan? Geen twijfel. Waaraan zijn dan deze klagten toe te schrijven ? Aan twee oorzaken. Vooreerst , aan theorien , mil in 170 de praktijk , die , ook in andcrc opzigten , den land- man aan misrekening blootstellen , en valsche denk- beelden inscherpen. Ten anderen ; de aarde , die onbaatzuehtige , de mildste bron , is zelfs niet bij magte , de razende gouddorst der menschen te bevredigen , die , immer onvoldaan , onredelijk en ongeyoelig , allerwege belet- selen , allerwege hinderpalen vermeent te zien oprijzen , en in de ongerijmdste steliingen vervalt. Eenmaal , en welligt spoedig, zal die invloed der jagt doodelijke slagen toebrengen. Wij wensehen vurig , dat onze meening gelogen- straft worde ; maar de losse opmerkingen , die wij hier maken , verwekken onwillekeurig , deze treurige gedachte. De aard van het lucbtgestel, het weder, dit be- hoeft naauwelijks opgemerkt te worden , oefent den grootsten invloed uit op de voortteling der dieren , op de ontkieming en wasdom der planten. Daar van daan de opmerking , dat een vruchtbaar jaar een wildrijk jagtveld vergezelt. Het jaar 1856 kenmerkte zich uitnemend door ecne voor het jagtveld gunstige weersgesteltenis. Het beurde het, in 1855, geteisterde jagtveld vol- komen op. Naauwlijks had ons de zachte winter van 1855—56 verlaten , of een droog voorjaar , vergezeld van lagen waterstand , en hoe schraal overigens ook , begunstigde de voortteling van het wild , hetgeen in den volgen- m den zomer , in net algemeen , bevrijd van stort- en hagelbnijen , en door een krachtig toezigt beschermd , bij de opening der jagt, zelfs, in sommige oorden, in talrijke menigte opdaagde. De houtsnip vertoonde zich, in het arrondissement Breda, in groote menigte. De biiitengewoon lage waterstand begunstigde de jagt op waterwild, waaronder alle jagtbedrijven op dit wild begrepen worden, niet. Het schadelijk gedierte, altijd talrijk en verscheiden, oefent geen nadeeligen invloed op het jagtveld uitj in dit gewest. Wij beschouwen het stelsel van premie voor gedood schadelijk gedierte, als eene loutere geldverspilling. De hierna volgende statistieke opgave, biedt zelfs niet eens eene schaduw van den waren, werkelijken toestand van dit gedierte aan; daar gelaten de mis- bruiken en onregelmatigheid , daaraan noodwendig ver- bonden. Het konijn vertoonde zich meer; doch altijd beperkt tot de dennenbosschen. De visscherij had dit jaar aanhoudend te kampen met laag water, een schraal en koud voorjaar. Ook dit jaar werd zij noch beperkt, noch gesloten. Het getal jagtacten bedroeg ; 1855 1856 Groote jagtacten . 584 » 613. Kleine jagtacten 16 » 17. Te zamen 600 » 630. VIJFDE MARCANG. 42 178 Ilet bedrag der verschuldigde 1855. 1856. regten is f 8840 » 9280. Zegel zonder opcenten » 2652 » 2784. Tolaal f 11,492 »> 12,064. Groote vischaclen 223 » 231. Suppletoire 2 » Kleine dito 539 » 581. Te zamen 764 » 812. Het bedrag der verschuldigde regten is f 1930,50 » 2026,50. Zegel zonder opcenten » 741,75 » 782,75. Totaal f 2672,25 » 2809,25. A an de schatkist is, als op- brengst van boeten enz. verantwoord f 1021,88 » 1581,25. Totaal generaal f 14186,15 » 16454,50. De jaarwedden van 30 bezol- digde jagtopzieners Premien voor bekeuringen Premien voor schadelijk ge- dierte Tractement van den Inspectenr Reis en verblijfkosten Registratie van eendenkooijen » van duiventillen 7800 » 7800. 1572 » 1389. r3,85 » 1539,75. 1000 » 1000. 400 » 400. 29 » 26. 17 » 16. ►15 »> 1657. 33 » 53. 1 » 9. 1 » 1. 52 » 86. 25 » 54. 179 Er werden ingevolge Art. 6, 16 en 27 verstrekt in 1855-1856. Kostelooze vcrgnnningen om te visschen Klopjagten op klein wild Het brengen van jagthonden voor bet wild Het opvangen van fasanten Klopjagten op schadelijk gedierte Het schieten van schadelijk gedierte Het vangen van schadelijk gedierte (bunsings) met den hond » 1. Het getal onbezoldigde jagtopzieners 87 » 99. Door de bezoldigde jagtopzieners zijn opgemaakt relazen van bekenringen Door de overige beambten Ter zake van jagtovertreding Ter zake van vischdelicten Het getal vonnissen beliep Het vertoond schadelijk gedierte beliep het getal van C®X^ 281 d 355. 207 » 281. 336 » 428. 152 » 208. 377 » 355. [722 » 4611. 12* BEDEVOEBING LITGESPUOKEN DOOR DEBT HEER SASSEN. (1) Ik behoor tot diegenen, welke van oordeel zijn, dat op de Regering de verpligting rust om het jagveld te beschermen, en dat eenige opoffering van de regten der grondeigenaars wordt vereischt om die bescher- ming mogelijk te maken. Ik heclit daarom gaarne mijne goedkeuring aan dcze twee hoofdbeginselen , in de jagtwet van 1852 neergelegd. Ik verheug mij, dat deze beginselen, al is het ook alleen door de kracht der gevolgen, tot de overtuiging van het tegenwoordig hoofd van het Departement van Justitie zijn doorgedrongen , en dat de Minister van (1) Op het verlangen van een geacht raedewerker worden dcze redevocring en het volgende vonnis in het Tijdschrift opgenomen. Eeb. 181 Justitie dc noodzakelijkheid heeft erkend, van de pu- blieke actie in zake van jagt- en visscherijovertredin- gen te behouden. Ik wil echter niet ontveinzen, dat net stelsel om alleen de burgerlijke actie tot handha- ving van hunne regten aan de eigenaars te laten, aan- bevelenswaardig is , en in zuivere theorie welligt verre de voorkeur verdient boven het beginsel , dat de jagt- en visscherijovertredingen misdrijven zijn; maar in de toepassing zou dit stelsel zijn doel geheel missen; de beseherming van het jagtveld zou opgeheven, die van de eigendomsregten prijs gegeven worden, daar de ei- genaars in den regel vruchteloos en dan nog met ver- spiiling van beduidende kosten, eene vervolging tegen de overtreders, omdat dezen veelal onvermogend zijn, zouden moeten ondernemen. Hoewel ik nu de door mij aangekleefde beginselen in de tegenwoordige voordragt van wet terugvind , kan ik echter mijne goedkeuring aan het ontwerp niet schenken. Ik tref in de overvveging der wetsvoordragt wel aan: »dat het noodzakelijk is, de wet van 1852 te herzien en door eene nieuwe wet tot regeling der jagt en visscherij te doen vervangen"; ik wil zelfs de noodzakelijkheid van wijzigingen en veranderingen in de wet van 1852 niet ontkennen, — maar ik vind in de bepalingen van het nieuw ontwerp niet terug wat in de overweging staat aangekondigd : integendeel, ik vind de wet van 1852 voor het grootste gedeelte over- genomen, en, wat zeker van beduidende invioed is, met oneindig meer gebreken , ja zelfs onregtvaardighe- 182 den, dan in de wet, die vervangen wordt, aanwezig zijn. Ik laat daar, op welke wijze die gebreken in het nieuw ontwerp zijn ontstaan; ik moet het werk be- oordeelen, gelijk het aangeboden is, en dan zeg ik met overtuiging voor mij zelven, dat het te bejamme- ren zou zijn, wanneer het ontwerp tot wet vcrheven wierd, daar bij hare uitvoering en toepassing spoedig zal blijken, dat het doel en het einde der herziening niet kan bereikt worden. Het bevreemdt inderdaad dat het ontwerp, zoo als het daar ligt, tot deze Kamer gekomen is; want wel- ke waren, volgens de Memorie van Toeliehting der Regering bij het oorspronkelijk ontwerp gevoegd, hoofd- zakelijk de redenen voor de ondernomen herziening en vervanging van de wet van 1852? De Regering was er op uit, zoo lees ik daar: »a. om, zooveel doenlijk, de demoraliserende kracht weg te nemen, die in het stelsel der subsidiaire gevangenisstraf , in ge- val van onvermogen der overtreders , in de wet van 1852 ligt opgeslotcn; b. om uit het kader van misdrij- vcn te doen wegvallen de gepleegde overtredingen dier wet van zeer geringen aard; en c. om het getal van vervolgingen te verminderen, en daardoor aan de wet het vexatoire in de toepassing te ontnemen, en de bui- tengewoon groote som van justitiekosten tot ontlasting der scbatkist op te ruimen." En wat ziet men in het aewijzigd ontwerp? Niet alleen wordt het stelsel der subsidiaire gevangenisstraf behouden, maar, zoo als ik 183 nit eenige der artikelen van bet onlwerp zal aantoo- nen, wordt eene nieuwe categorie van overtredingen van geringen aard in het leven geroepen, die daarom vooral vcxatoir zullen wezen, omdat zij alleen het ge- volg zijn van de geschreven woorden der wet, doch aandruischen tegen den geest en de bedoeling van den wetgever. Hoewel ik het niet voorzie, wensch ik toch vurig, dat de voordragt worde verworpen, vermits de Rege- ring, naar mijn oordeel, zoo die wensch niet wordt vervuld, eene wet zal moeten uitvoeren, die aan de verwachting der ondernomen herziening niet kan be- antwoorden en zeker grootere ongelegenheden in de toepassing zal wekken, dan de wet van 1852 heeft doen ondervinden. Omdat ik een afkeurend votum zal uitbrengen, ver- meen ik, naar mijne gewoonte, de redenen hiervan te moeten kenbaar maken. Mijne bezwaren tegen het wets-ontwerp laten zich tot de volgende punten herleiden. Ik vind daarin: 1°. strijd met de algemeene beginselen van strafvorde- ring en strafregt, door, zonder gebiedende noodzake- Iijkheid, een stelsel van premien voor bekeuringen te behouden, de cumulatie van boeten te weren, en een stelsel van transactie in te voeren; 2°. gemis aan be- hooiiijk toezigt op het jagtveld , dat men beschermen wil; en 3°. ongerijmdheden en onregtvaardigheden, die uit eene behoorlijke toepassing der wet zullen voort- vlocijen. 184 Art. 108 van het Wetboek van Strafvordering geeft het verbod, als getuigen te hooren : »de aanbrengers, wier aangiften door de wet met geld beloond worden" ; voorzeker een heilzaam beginsel. "VVaarom dan moet hij, die zelfs door eed en pligt geroepen is tegen de overtredingen eener wet te wa- ken , door belofte of hoop op belooning aangemoedigd worden , overtredingen te constateren , en door eigen- belang gedreven worden die nader te bevestigen? Waarom moeten aan de ambtenaren , met het toe- zigt op het jagtveld belast, in bepaalde gevallen pre- mien verzekerd worden voor het doen van calanges , in tegensteliing van hetgeen met hen bij het opsporen van gewone misdrijven plaats heeft? Indien de wetgever het noodig geacht heeft, een wettelijk vermoeden voor de ongeloofwaardigheid van de getuigenissen van aanbrengers, in gewone strafzaken fer handhaving en bevordering der openbare zeden te moeten uitspreken, alleen omdat zij voor hunne aan- giften beloond worden, clan laat het zieh niet verde- digen, dat een gelijkmatig stelsel nit de wet van 1852 in dit ontwerp is overgenomen, te minder, uit hoof- de daaraan in de eerste plaats , naar mijne ondervinding , tie menige vervolgingen zijn toe te schrijven, die de Regering z^lve als vexatoir heeft geschetst. Het is wel waar, dat het stelsel zeer getemperd in het ontwerp is opgenomen, doeh ik zoek al evenzecr vruehteloos naar de bondige redenen, welke de opname van een gewijzigrt stelsel noodzalxclijk maken; en zoolang voor 185 die noodzakelijkheid geen afdoend bewijs aangevoerd wordt , kan ik het van de algemeene beginselen afwij- kend stelsel niet goedkeuren. Ik vind evenmin eenige afdoende gronden aangevoerd, waarom het stelsel van cumulatie van boeten, in art. 207 van het Wetboek van Strafvordering gehuldigd , verlaten wordt door het voorschrift van art. 44 van het ontwerp. Waar dezelfde oorzaak in het strafregt heerscht, moet dezelfde bepaling van wet aangetroflen worden, en de eenvormigheid in het bestraffen van misdrijven mag niet zonder noodzakelijkheid verbroken worden. Er bestaat geene aannemelijke reden , om bij voorbeeld den houder van eene jagtacte, die in beslo- ten tijd jaagt, op eene gelijke lijn, wat de straf aan- gaat, te plaatsen als den strooper, die zonder acte in besloten tijd de jagt uitoefent. Ik keur het af , dat in dit opzigt van het beginsel der wet van 1852 is afge- weken. Het gebrek aan eene gelijkmatkge toepassing van het beginsel volgens die wet had bij wijziging kun- nen opgeheven worden. In de tweede plaats kan ik mij niet vereenigen met het trans-actie-systeem in eene strafwet , en vooralniet met de regeling, die aan clat systeem bij het ontwerp gegeven is. De aanneming van het beginsel, in art. 254 van het Wetboek van Strafvordering neergelegd ? was reeds voldoende. Volgens deze bepaling wordt door vrijwillige betaling van het maximum der boete de vervolging voorkomen en aan de strafwet voldaan. Is de overtreding van verzachtendc orastandigheden 18G vergezeld, dan zal de regter, die alleen behoort ge- roepen te zijn deze te beoordeelen, gelegenheid heb- ben daaraan thans door toepassing van art. 463 van het Wetboek van Strafregt en art. 20 der wet van 29 Junij 1854 voile kraclit te sehcnken. De beslissing over verzachtende omstandigheden in strafgedingen be- boort uit den aard der zaak tot de attributen der regtscollegien , en ik vind geene reden, om die beslis- sing ook slechts voor een gedeelte tot de bevoegdheid der officieren van justitie over te brengen; te minder omdat de regter van zijne beslissing in het openbaar rekenschap moet geven, en de officieren die in hunnc boezem verborgen zullen kunnen houden. De Regering verwaclit van de in-werking-brenging van het transac- tiestelsel cene beduidende vermindering in het getal van vervolgingen ; doch ik geioof, dat die hoop wel spoedig zal verijdeld zijn, want niet alleen is het pri- mitive stelsel van de Regering thans aanmerkelijk inge- krompen, maar de ondervinding heeft raij geleerd , dat wel tachtig van de honderd veroordeelingen tegen on- vermogenden worden tiitgesproken , die evenmin het bedrag eener transactie als dat eener veroordeeling kun- nen betalen ; en hier komt nog bij , dat , nu eene toe- passing van art. 463 van het Wetboek van Strafregt en art. 20 der wet van 29 Junij 1854 mag plaats heb- ben, van de transactie weinig gebruik zal gemaakt wor- den , en art. 52 van het ontwerp , waarbij de bevoegd- heid aan den overtreder wordt gegund , om in de daar aangewezen gevallen door betaling van het maximum 187 der boe(e de strafvervolging te voorkomen, wel een ijdele klank zal blijven, omdat eene vervolging voor den regter met de hoop op vrijspraak, althans op eene geringe straf , met veel minder vrees zal afgewacht worden. De reveling der transactie , bij het ontwerp aangeno- men, kan evenmin mijne goedkeuring erlangen. Al- les is overgelaten en afliankelijk gemaakt van het oor- deel van den officier van justitie, zonder beroep op hooger gezag. Voozeker is deze regeling van vreemd- soortigen aard , geheel afwijkende van de regels die in andere wetten omtrent de transactie voorkomen. Wel wordt er cles noodig een overleg met den Commissaris in de provincie toegelaten , doch de noodzakelijliheid van het overleg is aan het oordeel van den officier 011- dergeschikt gemaakt, en wie zal de beslissende stem bij dat overleg hebben? Ik kan mij wel de vruclit van het beroep bij eene hoogere autoriteit verbeelden, doch dat een overleg toegelaten wordt tusschen auto- riteiten niet van gelijken maar van verschillenden rang , en dit ter discretie van de mindere autoriteit, ziet, dat kan ik mij niet verklaren. Mijn tweede bezwaar is gelegen in het gemis van be- hoorlijk toezigt op het jagtveld, dat men beschermen wil. Behoorlijk toezigt is, mijns inziens, onmogelijk, wanneer de honden , buiten het oog van hunnen mees- ter, dc wildbaan vrijelijk kimnen doorkruisen en de stroopers zich met ongeladen geweer in het veld mo- gen bevinden; en toch zijn deze vrijheden, in afwij- 188 king van de wet van 1852, ten gevolge van aangeno- men amendemenlen door de Tweede Kamer der Staten- Generaal , toegelaten. Ik moet met bescheidenheid ver- klaren , dat ik niet begrijp , hoe de Regering met zoo ■ danige gewigtige wijziging in haar oorspronkelijk voor- stel genocgen heeft kunnen nemen. Mogt ik mij als jagtliefhebber soms van de eene zijde te zeer laten ver- voeren door liet denkbeelcl , dat de wildbaan tot elken prijs moet beschermd worden, zeker van de andere zijde heeft mij die hoedanigheid doen ondervinden, wat er van die bescherming worden zal, indien der- gelijke vrijheden bij de wet toegestaan worden. Is de bond zonder zijn meester in het veld niet een gevaar- lijker vijand voor het wild, dan wanneer de meester tegenwoordig is? En hoe gemakkelijk oefent zich de hond, die door zijne natuur daartoe gedrcven wordt, in het opsporen, verstoren, vervolgen en vernielen van het wild; is bij eenmaal zijne prooi meester geworden , dan is zijn lust genoegzaam aangevuurd om de kans te hervatten , en hij wordt ontembaar in zijn bedrijf , wanneer de tweede proef met een goed gevolg wordt bekroond. Het schot van den strooper was tot heden in hout- rijke streken juist het signaal vcor zijne betrapping, en nu zal het voor hem een vrijgeleide worden, want door het schot , buiten tegenwoordigheid van den op- passer gelost, krijgt hij zijn geweer ongeladen en zal hij niet strafbaarzijn, zoo hij door den oppasser, die heeft hooren , niet zien schicten , achterhaald wordt. 189 Mija derde bezwaar ligt opgesloten in tie ongerijmd- heden , die zich bij de toepassing der wet zullen open- baren, en in de onregtvaardigheden , welke uit eene stipte uitvoering zullen ontstaan. Ik wijs al dadelijk met het Verslag dezer Kamer op het verschil, den strijd, die tusschen de artt. 8 en 6 aangetroffen wordt; art. 6 maakt een onderscheid ten aanzien der bevoegdheid tot uitoefening der jagtbedrij- ven , tusschen de groote jagtacten van f 30 en die van f 15, terwijl art. 8 dat onderscheid wegneemt door de bepaling, dat eene groote jagtacte bevoegdheid geeft tot uitoefening van alle niet verboden jagtbedrijven. Nu zegt de Minister van Justitie in zijn schriftelijk ant- woord wel , dat art. 8 zijne uitlegging vindt in art. 6. Maar ik merk hiertegen met bescheidenheid aan, dat art. 8 zeer duidelijk is en geene uitlegging behoeft, en ik voeg daar nog bij, dat duisterheid en strijd in eene strafwet altijd ten voordeele van den aangeklaag- de moet uitgelegd worden. Zoo zoek ik te vergeefs naar de reden , waarom bij de gedane herziening der wet van 1852, door art. 7 van het ontwerp niet aan de daargenoemde inwonende zonen de vergunning is verleend om hunnen vader vis- schende te vergezellen ? Dezelfde reden van vrijstelling bij de uitoefening der jagt geldt toch ook bij de uit- oefening der visscherij. Volgens art. 13 wordt geene vischacte vereischt voor hen, die den houder eener vischacte , daarbij zelf tegen- woordig, behulpzaam zijn enz. ; nu vraag ik, waarom 190 (lie bevoegdheid ook niet gegeven wordt aan hen, die den eigenaar of regthebbende van vischwater, dat hij zonder vischacte bevisschen mag, behulpzaam te zijn. Zoo vind ik geene reden, om den bevoegden jager door art. 15 voor het vervolg te beletten, zich bij de uitoefening der jagt van zoogenaamde afdraaijers of stokgewcren te bedienen. Waarora zal de jager in het vervolg zijne wapenen in het veld niet verborgen mogen hebben? Ook niet, zoo hij naar zijne wilclbaan gaat? Het was onder cle wet van 1852 geoorloofd bij klop- jagten op spoorsneeuw ook houtsnippen te schieten; nu zal het volgens art. 16 verboden zijn , niettegen- staande bij art. 18 de vangst met netten op spoor- sneeuw, een meer vernielend werk, toegelaten wordt. Zoo zal volgens art. 18 het vangen van eendvogels en waterwild met slagnetten op spoorsneeuw verboden zijn, en het vangen van eendvogels in eene eenden- kooi, veel meer vernielend voor dat waterwild, ge- oorloofd zijn. De zorg, voor de rust der eendvogels van eene een- denkooi is dermate uitgestrekt, dat door art. 18 ver- boden wordt, buiten noodzakelijkheid iets te verrigten , waardoor de eenden in den kring der eendenkooi ver- stoord of verjaagd kunnen worden; alzoo wordt hier de eend, ook in den kring der eendenkooi, beschermd, terwijl de kring toch alleen aangeduid wordt om de eend in de kooi te beschermen ; wat meer is , niet het verstoren en verjagen der eenden, maar de mogelijkheid daarvan wordt strafbaar gesteld. 191 Art. 19 houdt verbod in van te jagcn of te visschen in geslotcn jagt- of vischtijd; doch dit artikel is ten ge- volge van de aanneming van het door den Heer Strens voorgesteld amendement niet van toepassing op het daar bedoelde vischwater : alzoo zal op dit water naar dc woorden der wet ook gojaagd mogen worden, te- gen de blijkbare bedoeling van den wetgever. Art. 20 geeft ieder de bevoegdheid zonder acte het veld, ook van derdcn (1), met ongeladen geweer en vergezeld van honden te hetreden, terwijl de houder eerier acte, volgens art. 23, verpligt is zijne honden vast te houden, zelfs ook het ongeladen geweer af te leggen , alvorens zich op eens anders grond te begeven , om zijne honden terug te roepen of op te halen. Het dubbel der boete met of zonder gevangenisstraf zal moeten toegepast worden op de overtrading begaan in vischwater , dat met geen ander in verbinding staat , volgens het uitdrukkelijk voorschrift van art. 41 , lit. f. Nu kan ik mij zeer goed vereenigen met de bepaling, waarbij hij, die de afgesloten gronden of wateren bij het stroopen niet eerbiedigt, zwaarder wordt gestraft, maar die reden bestaat niet voor elk vischwater, dat met geen ander in verbinding staat. Zoo wordt nu het ongeoorloofd bejagen van den grond, waarin een kolk of slooten gelegen zijn, met enkele straf en het bevisschen van het daarin gelegen water met dubbele straf, zonder dat transactie toegelaten is, bedreigd. (1) Ligt Jit wd ia de bcJjdiny van den wetgever? 192 t)it heeft de Regering en de Tweede Kamer, naar iniju oordeel, niet gewild, en het is toch een gevolg van het aangenomen amendement op lit. b van art. 13. Eene laatste aanmerking onder nog menige andere op art. 44: daar wordt bij zamenloop van meerdere door denzelfden persoon gelijktijdig begane overtredin- gen slechts eene straf toegepast, en wel de zwaarste, indien verschillende straffen zijn bedreigd; nu vind ik in art. 207 van bet Wetboek van strafvordering in gc- lijke gevallen de straf tegen het zwaarste misdrijf be- dreigd, en dan is er geen twijfel ten aanzien der op te leggen straf; maar welke straf zal volgens art. 44 van bet ontwerp moeten opgelegd worden, wanneer, zoo als in artt. 41 en 42, boete met of zonder gevan- genisstraf is bedreigd? Ik begrijp niet, waarom ook hier weder van een algemeen beginsel van strafregt, dat geen twijfel gedoogt, door eene duistere bepaling is afgeweken. Eindelijk mis ik noode in het ontwerp eene transi- toire bepaling met betrekking tot gepleegde overtredin- gen onder de wet van 1852, want, hoewel deze wet niet uitdrukkelijk wordt afgescbaft verklaard, zal zij ecbter met 1 Julij 1857 moeten opbouden te werken. Ik zal stemmen tegen de wet. ~*&ffim# PRO JUSTITIA. »«««« Audientie van het Kantongeregt te Boxmeer, Arron- dissement 'sHertogenbosch, provincie Noord-Brabant van den 17 December 1855. Het Openbaar Ministerie, ratione officii, eischer, bij exploit van den Deurwaarder de Wijse te Boxmeer dd. 6 dezer maand. TEGEN le. Gerardus Hendrikus Johannes van der Voort, oud 34 jaren, ontvanger der registratie, en geboren te Eindhoven, wonende te Boxmeer. 2e. Christiaan Johannes Sina, oud 53 jaren, officier van administratie bij de Marine, geboren te Rotter- dam , wonende te Boxmeer. VIJFDE JAARGANG. 43 194 3e. Evert van Maanen , oud 38 jaren , dienstknccht , geboren te Eede (Gelderland) wonende te Boxmeer. 4e. Hendrik Arts, oud 40 jaren, wasbleeker, geboren te Haps wonende te Rijhevoort. 5e. Johannes Patjlus Gerrits, oud 38 jaren, molenaar, geboren en wonende te OeHelt (Comparerende alien in persoon). Beklaagd van liet houden van cen klopjagt zonder op de vordering van de opzieners J. J. van Raamsdonk en G. Cremers, consent van den commissaris des Konings in de provincie Noord-Brabant te vertoonen of dat ook te bezitten, in vereenigingvanmeer dan vier personen , onder St. Agatha den 23 Maart 1855; de vijfde althans van het des bewust bijstaan der hoofddaders in de be- drijven die dienden om het feit te doen gelukken , door het wild op te sporen, te doen opstaan en te drijven in de rigting waar de vier eerste beklaagden met ge- laden geweer hadden post gevat. Gezien en voorgelezen het deswege opgemaakt Pro- ces-Verbaal van de bezoldigde opzieners der jagt en vis- scherij van Raamsdosk en Cremers dd 23 October 1855, op den eed bij den aanvang hunner bediening afge- legd. Gezien de overige stukken van het proces; Gehoord de getuigen in hunne verklaring na den vereischten eed te hebben afgelegd; Gehoord de beklaagden in hunne middelen van ver- dediging ; Gehoord het Openbaar Ministerie in de voordragt 195 der zaak, en in deszelfs schriftelijk overgelcgde con- clnsie strekkende : tot schuldig verklaring van den be- klaagde aan het houden van klopjagt zonder het ver- eischte consent , in vereeniging van meer dan vier per- sonen , op tijd en plaats als bij de dagvaarding omschre- ven, en veroordeeling van dezclve kraehtens de art. 16, 41, 42 litt. d. 44 en 47 der jagtwet, de eerste ge- daagde tot de betaling eener geldboete van dertig gul- den en de vier laatsten ieder twintig gulden , te verdee- Ien volgens de wet , en in de kosten van het geding , verbeurdverklaring van het jagttuig en het gevangen wild ten behoeve van 'srijks schatkist, met bevel tot uitlevering van hetzelve; bij gebreken daarvan veroor- deeling tot betaling van de geschatte waarde ad f 102. met bepaling dat bijaldien de veroordeelden twee maanden na daartoe bij Deurwaarders exploit te zijn aangemaand in gebreke blijven de boete en geregts- kosten te voldoen, de verbeurdverklaarde voorwerpen nit te leveren of de geschatte waarde ad f 102. te vol- doen, de opgelegde straf zal worden vervangen door eene gevangenisstraf van veertien dagen voor ieder per- soon. Gehoord hierop weder de beklaagden. Wij kantonregter van het 9e kanton, eerste arron- dissement der provincie Noord Brabant , Hoofdplaats Boxmeer. Overwegende dat uit een relaas van de bezoldigde opzieners der jagt en visscherij van Raamsdo^k en Cre- mers, op den eed bij den aanvang hunnen bediening io* 196 afgelegd en door die beambten guam indicii met eede bevestigd, en door een getuige adecharge niet weder- sproken, consteert dat zij de beklaagden op den 23 October dczes jaars in de boschgronden van St. Agatha meer bepaaldelijk in bet groot dennenbosch aldaar heb- ben bezig gevonden met bet bonden van klopjagt, staande de vier eerste beklaagden in eene jagende hon- ding, aan het einde, om bet wild op te wachten dat daaruit door minstens een achttal jongens, personen zonder acte, door hun gcschreenw, slaande met stok- ken tegen boomen enz. gejaagd wierd, tervvijl de laatstgenoemde beklaagde, zoo als dit bij gelijke gele- genheden altijd plaats heeft, met de drijvers langs bet boscb opjoeg. Dat zij jagtopzieners dit voor een klopjagt houden, welke met alle uiterlijke teekenen door de beklaag- den houders van acten, gepleegd is. Dat zij bun op de vraag naar de vereisehte permissie om klopjagt te mogen houden , door den eerste beklaag- de eene permissie om in open jagttijd drijf- of klopjagt te mogen houden op klein wild, is vertoond, waarin echter de bepaling voorkwam , dat dit niet anders dan op Maandag en Zaturdag van af 1 November zoude zijn veroorloofd. Dat zij jagtopzieners de beklaagden daarop hebben gecalangeerd en hunne jagttuigen volgens verkiezing : getaxeerd als volgt: bet geweer en jagttas van den le beklaagde van derVoort op f 25. 197 het geweer en jagttas van den 2e bekiaagdc Sina op f 20. het geweer en jagttas van den 3e beklaagde van Maanen op 15. het geweer, jagttas en hond van den 4e be- klaagde Arts op . 20. en het geweer, jagttas en hond van den 5e be- klaagde Gerrits op 20. terwijl zij het geschoten wild taxeerden op. . 2. en dus ter gezamenlijke waarde van. . . . 102. Overwegende, dat dit feit alzoo wettig en overtui- gend bewezen zijnde, behoort te worden gekwalifi- ceerd , het houden van eene klopjagt zonder op de vor- dering van de opzieners der jagt van Raamsdonk en Cremers , het vereischte consent te vertoonen of te be- zitten, en wel in vereeniging van meer dan vier per- sonen, onder St. Agatha op den 23 October 1855, de 5e beklaagde aithans het des bewust bijstaan der hoofd- daders in de bedrijven , die dienden om het feit te doen gelukken , door het wild op te sporen , te doen opstaan en te drijven in de rigting naar de vier eerste beklaag- den , die met geladen geweer hadden post gevat , eene overtreding voorzien en straf baar gesteld bij de artike- len 16 , 41 en 42 litt. d en 44 en 47 der wet van 6 Maart 1852 (Staatblad no 47). Overwegende , dat de beklaagden tot hunne verdedi- ging hebben aangevoerd. De drie eerstgenoemdcn zonder direct het gepleegde 198 feit te ontkennen, dat de vroegere handelingen van den opziener Cremers hun in het denkbeeld gebragt had, dat hierin geem wetsovertreding bestond, en zij zich diensvolgens beriepen op de goede trouw, welke ten hunnen aanzien in deze zaak zoo zigtbaar uit- kwam , bewerende de 4e en 5e beklaagde , dat zij niet tot de jagtpartij behoorden , maar claarbij toevallig aan- getroffen waren. Overwegende, dat hieruit ontstaan de volgende vragen: of volgens de artikelen 41, 42 en 47 der jagtwet, tot de toepassing derzelve vereischt wordt, dat er blijke van opzet , dan wel of het meer of minder opzet, slechts aanleiding geven kan, tot meer of mindere verminde- ring der gestelde boeten en straffen. Overwegende , ten dien aanzien , dat bij gemelde wets- artikelen bepaalde boeten en straffen worden opgelegd , het aan den Regter overlatende , om die opgelegde boe- ten en straffen naar bevind van zaken te verminderen. Overwegende, dat die artikelen in eenen gezonden zin uitgelegd , niets anders kunnen bedoelen dan voor- eerst het maximum te bepalen van boeten en gevange- nisstraffen voor verschillende gevallen bedreigd; ten anderen den Regter de bevoegdheid te geven, dat be- dreigde maximum te verminderen, indien hij daartoe aanleiding vind, en inzonderheid ook naar mate er mogt blijken, dat er meer of minder opzet plaats heeft, eene meerdere of mindere boete of straf op te leggen , welke evenwei het bepaalde maximum nimmer zal mogen overschrijden; 199 Overwegende bovendien, dat niet alleen in het al- gemeen, de overtreding van bepaalde voorschriften en verbodswetten , op zich zelve voldoende is, om de daarop gestelde straf bepalingen toe te passen , wanneer slechts het enkel feit consteert, al mogt er ook vol- strekt van geen kwade trouw zijn gebleken; Overwegende , dat ook de beweringen der twee laatst- genoemde beklaagden als op zich geen deel der klopjagt hadden uitgemaakt , als door niets van elders gestaafd, niet kan opwegen tegen het wettig bewijsmiddel , waar- op de besclmldiging steunt, en deze alzoo als behoor- lijk gestaafd is aan te merken. Uit kracht van de meergenoemde artikelen 16 , 41 , 42 litt. d 44 en 47 der jagtwet, alsmede art. 207, 227 en 253 van het wetboek van strafvordering , luidende de door ons voorgelezene artikelen als volgt. art. 16 »Het brengen van jagthonden voor het wild »in het veld gedurende den gesloten jagttijd, het hou- »den van klopjagten en het opvangen van fasanten kan »geschieden na bekomen consent, kosteloos af te ge- ven. enz. enz. enz. REGTDOENDE IN NAAM DES KONINGS. Verkiaren de beklaagden schuldig aan het houden van klopjagt zonder het vereischte consent, in vereeni- ging van meer dan vier personen , op den tijd en plaats bij de dagvaarding omschreven. Veroordeelen de schuldig verklaarden mitsdien ieder tot eene geldboete , te weten : de eerstgenoemde Ger- 200 ardus Hendricus Johannes van der Voort van dertig gulden, en de overigen ieder twintig gulden, te ver- deelen volgens de wet. Verklaren de voormelde jagttuigen , honden en het gevangen wild te zijn verbeurd ten behoeve van 's rijks schatkist. Bevelen de uitlevering van het verbeurd verklaarde of deszelfs hiervoor bepaalde waarde, ter somme van honderd twee gulden te betalen. Veroordeelen de beklaagden wijders in de kosten van dit regtsgeding ten behoeve van den staat, berekend ter somma van f 6.452. Bepalen eindelijk , dat indien de veroordeelden twee maanden na daartoe bij Deurwaarders exploit te zijn aangemaand, in gebreke blijven de boeten en geregts- kosten te voldoen, het verbeurdverklaarde uit te leve- ren of de daarvoor bepaalde geldswaarde te voldoen, de opgelegde straffen door eene gevangenisstraf van veertien dagen voor ieder hunner, zal worden vervan- gen. Aldus gewezen en uitgesproken ter openbare zitting van het Kantongeregt te Boxmeer, door ons Hendrik Sander van Hien Kantonregter te Boxmeer, in tegen- woordigheid van den ambtenaar van het Opcnbaar Ministerie bij hetzelve, heden den vier en twintigsten December 1800 vijf en vijftig. EENE EEIGEEJAGT MET VALKEN, BIJ HIIHMELKRON, U1T DE HEKINNERINGEN VAN DEN PIKEUR C. PiAUCH. -»«SVi (Vervolg van bl. 47 van den 4den jaargang.) Na eenige in rust doorgebragte dagen reden de bei- de markgraven naar Anspach , en na lmnnen terugkeer zoude men naar Himmelkron vertrekken , waar onze vorst een valkenhuis had. Uit de vensters van het als zomerverblijf ingerigt slot kon men de jagt in de verte zien, en dit was een der genoegens van onze vorstin. De kelders van dit voormalig klooster schijnen wel voorzien te zijn geweest, want ik heb dikwerf opge- merkt, dat de heeren na de jagt met den vogel, dik- werf tamelijk vrolijk te Baireuth aankwamen. 13** 202 Daags voor de jagt werd ik bij den markgraaf van Schwedt geroepen. »Hoor eens, Rauch," zeide hij, »morgen gaan wij naar Himmelkron om op reigers te »vliegen. Ik wil een' flinken medgezel, zoo als gij zijt, »om mij hebben; maar vermits gij geen valkenier zijt, »zal ik mijnen zwager verzoeken, dat gij mij moogt »begeleiden. Houd u op alles voorbereid, wat mij of »uwen heer zoude kunnen overkomen. Gij moet daar- »om met mijne paarden steeds zoo nabij blijven, dat »gij alles kunt opmerken. Hebt gij mij begrepen?" »Volkomen Uwe Doorluchtigheid." Dit bevel deed mij nadenken, en ik vermoedde, dat het daarop was toegelegd, wegens de laatste moeraspartij van mijnen vorst revange te nemen, te meerder daar in de streek van Himmelkron, Treb- gast of Langendorf mime gelegenheid bestond om te paard het een of ander ongeval te bekomen; ik be- sloot derhalve mijnen heer een' wenk te geven. Hij bedankte mij met de bijvoeging: »Wees over mij niet »ongerust, als het er op aan komt ben ik ook op » mijne plaats!" Voor dat de dag aanbrak, vertrokken de voor de vorsten en hun gevolg benoodigde paarden naar Him- melkron. Het gansche d ienstpersoneel , van den in- tendant af tot den boutefeu toe , was bij hunne aan- komst in beweging. Een uur later kwamen de vor- stelijke rijtuigen aan. Na het dejeuner klonken de hoorns voor de verzameling tot den aftogt. Zes valkeniers versohenen op hunne vlugge paarden, 203 in rijke jagtkleeding, de valken op de vuist dragende. De hondenstallen werden geopend, en vier koppelen spoorhonden voegden zich, door de hondenknechten geleid, achter de valkeniers; zij waren bestemd om de reigers uit de moerassige grienden op te jagen. De phaeton onzer vorstin reed voor van eenige kales- sen gevolgd; het scheen, dat de vorstinnen en hunne hofdames zoo veel mogelijk deel aan de jagt wilden nemen. De markgraaf van Schwedt hielp de vorstin- nen in het rijtuig stijgen en beklom toen zijn paard. De jagtstoet nam zijne rigting naar het reigerbosch, terwijl de dames de fraaije lindenlaan naar Trebgast afreden. Zij konden van daar de jagt genoegzaam zien, te meerder daar wij, bij de vervolging der rei- gers, dwars over de laan moesten rijden. Drie valke- niers begaven zich naar de Trebgasterbrug , om daar de heeren voor de tweede vlugt af te wachten. Het reigerbosch was in de vlakte gelegen en met dennen en opgaande elzen beplant, welkers stammen door de uitwerpselen der reigers bijna wit waren. Hier stond schier nest aan nest en het aantal dier vo- gels was hier, even als in het Trebgaster reigerbosch, zeer aanzienlijk. De reiger verkiest bij voorkeur de streken waar poeien, kleine beken, weiden en moe- rassen zich afwisselen, en dit ailes was juist hier voorhanden. Buitendien was het aan alie jagtbeamb- ten en jagtgeregtigden , in het gansche markgraaf - schap, op zware straf verboden eenen reiger te schie- ten of te vangen , en om alle klagten van de zijde der 2S)4 visschers te voorkoraen, had onze vorst alle de wate- ren in den omtrek deels gekocht, deels gepacht. Over de Main, gelijk over de beken voerden brug- gen en bruikbare wegen, ook de moerassige beemden waren met houtdammen doorsneden, welke behoor- lijk ten dienste der jagt met den vogel werden onder- houden. De valkeniers hadden bierover het opzigt en zorgden naauwkeurig voor de instandhouding. De jagtstoet was nog eenige honderd schreden van het reigerbosch verwijderd, toen de opperjagermeester den hondenknechten bevel gaf de honden te ontkop- pelen; deze ijlden met drift derwaarts. Onze heerwas in druk gesprek met zijne omgeving, en had het bevel van den opperjagermeester niet gehoord. Toen hij de honden losgelaten zag, werd hij zeer ontevreden. » Vitighoven ," riep hij, »wat voor domme streken »vangt gij aan; is het voor de eerste maal dat gij de »reigerjagt bijwoont; of hebben de geestcn der non- »nen op Himmelkron u bedwelmd, dat gij de honden >zoo ver van de reigerij laat ontkoppelen ?" »Volstrekt niet, Uvve Doorluchtigheid," antwoordde onze chef, »maar de reigerij heeft moerassige plaat- »sen, waar men gevaar loopt van met het paard te »verzinken. Ik zal Uwe Doorluchtigheid zoo vele »reigers toezenden, dat gij, genadige heer, er de han- »den vol aan zuit hebben." Met deze woorden ver- liet hij ons, door eenige jagtjonkers gevolgd. Wij re- den nader bij de reigerij, om niet te spoedig door de overkomende reigers te worden bemerkt. 205 iZwager, wilt gij eenen valk?" vroeg onze vorst den markgraaf van Schwedt, »ik voor mij heb er tot »nog toe het slag niet van kunnen wegkrijgen.'' De valkeniers ontknoopten de langveters, en maakten de huiven der valken los, verm its zij elk oogenblik de komst van eenen reiger verwachtten. De valkenier Lang, naderde den markgraaf, om hem zijnen valk over te geven, doch ofschoon hij noch niet onthuifd was, werd hij zeer schuw en wilde niet op de vuist van den vorst blijven zitten. »Wij willen het daarbij »iaten," zeide deze, »de vogel schijnt mijne onhandig- »heid vooraf te raden. Die van de valkeniers welke »zijnen vogel het beste aan den reiger werpt, krijgt »eene ducaat drinkgeld." De valkeniers verdeelden zieh zoo, dat twee aan de vleugels van het bosch stonden; doch Lang moest bij den vorst blijven. Aller oogen waren omhoog gerigt, en onverwacht, doch zeer gewenscht kwam een reiger over het hooge hout aanstrijken. De valkeniers ont- huifden snel limine vogels, wendden ze met opgehe- ven vuist zoo dat zij den reiger dadelijk gewaar wer- den, en wierpen ze bijna gelijktijdig , juist toen de reiger over onze linie was heen gestreken, zonder limine paarden van de plaats te bewegen. Meestal ge- schiedt dit onder het narijden , wanneer de reiger voor de valkeniers of de honden opvliegt. Zoodra deze zijne hem snel toeijlende vijanden be- merkte, hield zijne gewone, langzame vlugt op; hij spande alle krachten in om zich in eenen kring op- 206 waarts te vocren en zich te redden. Wij zagen, on- der het narennen, geheele brokken ingeslokt aas, en zijne uitwerpselen naar beneden vallen. De \vijze van zich te ontledigen is zoowel aan den reiger, als aan den roerdomp en den ooijevaar eigen. Dit geschiedt om zich ligter te maken en meerder lucht te kunnen opnemen; het laten vallen evenwel der uitwerpselen is meer een gevolg van den angst, gelijk wij dit bij andere dieren waarnemen. De valken bevonden zich afwisselend dan nevens, nu onder en dan wcder boven den reiger, die zich steeds in cirkelvormige lijnen naar boven verhief en zich daarbij naar alle zijden poogde te verdedigen, doch ook daarbij zoo snel voorwaarts kwam , dat onze paarden steeds in den galop moesten worden gehou- den om hem niet uit het oog te verliezen. Vermits ik den last had, iets achter te blijven, konde ik de luchtreis beter dan de anderen zien. 