VADERLANDSCHE LETTER OEFENINGEN
Zonder toeftemming van den landheer of van deszelfs beambten is het, wel is waar, geenen boer geoorloofd, zijnen zoon te laten trouwen, edoch poogt men menig- maal die bewilliging door list te verkrijgen en het 008 van den ambtenaar te verblinden. Wil een vader zijnen zoon met zulk een oogmerk voor den heer of diens ge- lastigde brengen, alsdan rust hij hem op zulk eene wij ze uit, dat hij ouder fchijnt, dan hij is. Men trekt hem ’s vaders grootfte laarzen aan, en omwikkelt daar- bij zijne voeten zoodanig met lappen, dat zij de ruimt? „vullen en den drager langer doen voorkomen. Hij zet hem een’ zeer hoogen hoed op het hoofd; om den nog dunnen hals wordt hem het haar minder kort afgefneden of afgehakt, want deze kappersverrigting gefchiedt ge woonlijk met de houtbijl. Evenwel flechts onder bij- zondere oogluiking kan deze kunstgreep gelukken, war! RUSSISCHE ZEDEN EN GEWOONTEN, 389 een blik in de geboortelijsten is genoeg om dien te verijde- len, Slaagt hij echter, alsdan is ook zeker de vrouw, die ` de vader zijnen zoon geeft, eens zoo oud als de bruidegom. Ook hierbij is eene berekening in het fpel, die den fpeculan- ten weinig eer doet, en een blijk is van den lagen trap van zedelijke befchaving, op welken het volk nog ftaat. Hetgeen wij tot hiertoe gezegd hebben , geldt voornamelijk van de armere boeren, De gegoede laat zijnen zoon meer vrijheid en eigene keus, Vertrouwt deze zijnen vader , dat hij het oog op eenig meisje geworpen heeft, zoo wordt hij in de eerfte plaats gelast eene wijl geduld te hebben, ver- mits de zaak een rijp overleg vereischt. Daarna verlangt de vader, den eenen of anderen morgen, (meestal kiest hij hier- toe eenen zondag). dat de zoon hem zijne laarzen, en wel een voor een, zal brengen, Te voren echter heeft hij in eene derzelve eene handvol haver verborget; brengt nu de zoon de laars met haver het eerst, alsdan ftrekt zulks ten teeken, dat het huwelijk goed uitvallen en gezegend zal zijn,. In dit geval gaat de vader zelf op weg, om voor zijnen zoon bij de ouders der uitverkorene aanzoek te doen; vindt hij gehoor, zoo zendt hij kort daarop den minnaar in perfoon, Het meisje heeft middelerwijl de bij hare ouders gedane aan- vraag weten af te luisteren, en reeds hare fpeelnooten bij- eengeroepen. Bij de komst van den bruidegom is zij door dezelve omringd, en zij pogen op allerlei wijze te verhinde- ren, dat hij bij zijne lieffte gerake. Eindelijk moet hij wel, om in zijn oogmerk te flagen, de bruid van haar koopen. Dit doet hij, door eene handvol kopeken onder de meisjes te ftrooijen, Terwijl zij dezelve opzoeken, grijpt hij zij- ne bruid, Zulk een huwelijk bij keus heeft, gelijk ik zeide, alleen bij gegoede boeren plaats; de armere hangen meer af van de willekeur hunner landheeren, en hebben nog minder pleg- tigheden in acht te nemen. Heeft echter de zoon des rijke- ren boers, van de twee profetifche laarzen, de ledige geno- men, zoo is daardoor de uitfpraak van het noodlot gefchied , dat de door hem gekozene de zijne niet worden kan, Hij moet naar eene andere omzien, en het laarsorakel wordt an- dermaal geraadpleegd. Heeft de jongman op de bovenvermelde wijs zijne bruid gekocht, en is hij door hare ouders als zoon aangenomen, zoo worden nu in de daarop volgerde week — men kiest 390 RUSSISCHE ZEDEN EN GEWOONTEN, tot al deze aangelegenheden liefst den zondag — aanftalten tot de bruiloft gemaakt. De moeder zoekt, onder hare vol ‘en rond geftopte vederbedden, datgene uit, hetwelk zij aan hare dochter ten huwelijk wil geven, Dit wordt nieuw en met de bontkleurigfte ftoffe overtrokken 3 hierbij wordt eenig linnengoed gevoegd; eene met gouden pasfementwerk be- zette muts van rood fluweel wordt aangefchaft, en fomwij- len ook eene nieuwe (zrafan, dat is de wijde vrouwerok van rood katoen, Het gebruik wil, dat deze rok niet on- der, maar boven den boezem toegegord worde, hetwelk de volle borst der Rwsfinnen niet weinig misvormt. Den bruid- fluijer heeft het meisje, zoodra zij aan het weefgetouw heeft leeren arbeiden, zelve vervaardigd, Hij is uit dunne linnen draden ijl geweven, en vormt dus eene foort van grof gaas. Veroorlooft het familievermogen, dit weeffel met een fmal goud-pasfement te bezetten, zoo acht zich de jonge Rusfin getooid, als eene Koningsdochter. Ongegoede meisjes kun- men zich dezen pronk, hoe eenvoudig ook, niet aanfchaffen; zij dekken zich derhalve hoofd en aangezigt bij het trouwen met den eerften den’ besten, dikwijls reeds ‘half verfleten’ doek, dien zij bezitten, of leenen er een’, Maar voor de gelukkige, die met dén. boven befchreven’ fluijer naar het trouwältaar treedt, wordt hij tot een heiligdom, hetwelk zij haar geheele leven lang trouw en ongebruikt bewaart. Zorg- vuldig ingerold ligt hij in eene ruwe houten kist, fchier het eenige ftuk huisraad, hetwelk zij bezit; zij bekijkt hem dik- wijls, toont hem aan hare dochters, fpoort deze aan en leert haar mede zulk een tooifel voor zichzelve te weven; en heeft zij nw eindelijk hare eenvoudige levenstaak ten einde gebragt, zoo legt men haar, voor de tweede maal het ge- zigt met dien fluijer bedekt, in hare laatfte rustplaats. Onder de toebereidfelen tot het bruiloftsfeest behoort het bakken van vele koeken, uit tarwemeel, melk en eijeren be- flagen, van de grootte eens tafelbords, en van de dikte eener vlakke hand. Het zijn de bruid en hare fpeelnooten, die de- ze lekkernij bereiden. De eene zoekt hierbij de andere, in ket verfieren van de oppervlakte des koeks met bloemen, fterren en krullen uit hetzelfde deeg, te overtreffen. De fraaist uitgevallene worden, daags na de bruiloft, aan de landvrouw en andere bekenden gebragt. Een eigen geweven handdoek, waarvan de beide einden met breede roode ftrepen of met boragurwerk van roodkleurig garen uitgemonfterd zijn, wordt RUSSISCHE ZEDEN EN GEWOONTEN. 891, als gefchenk bij den koek gelegd, doch gewoonlijk met den- zelven teruggegeven, terwijl nog een gefchenk, beide ftuk- ken in waarde overtreffende er nevens gevoegd wordt, Op deze wijs kuijert een en dezelfde koek menigmaal naar ver- fcheidene huizen, en wordt tot eene wigchelroede, die ver- borgene fchatten voor den dag brengt. Bruid en brùidegom kiezen voor den bruiloftsdag een’ bruids- moeder en bruidsvader. Op dezen gaan, voor dien dag, alle regten der wezenlijke ouders over; zij hebben zelfs min of meer voor het uitzet der jonggehuwden te zorgen. Nevens deze aangenomene ouders is er ook nog een bruidsleider en bruidsleidfter, uit het midden hunner fpeelnooten gekozen. Deze twee laatften gaan en ftaan fteeds achter bruid en brui- degom, en houden, hoog boven derzelver hoofden, het bran- dende kaarsje, hetwelk gedurende de trouwplegtigheid niet mag uitgaan. l Zoodra het jonge paar voor den priester treedt, averhan- digt het hem een paar ‚katoenen doeken, van welke hij er een’ op den grond fpreidt en er hen op doet ftappen ; met den anderen bindt hij hun de armen zamen. Deze doeken behoudt hij, na de verrigte trouwing , als toegift. Alvorens hij ze uit elkander vouwt, heeft hij niet vergeten, daarmede het teeken van het kruis over de verbondenen te maken, De- ze kusfen hem daarvoor de hand, en hetzelfde wordt bij.al ` de afdeelingen der plegtigheid herhaald, Na het uitfpreken van eenige gebeden, wordt aan het bruidspaar een beker met water gereikt. Hij is het beeld van al het lief en leed, dat zij voortaan met elkander moeten deelen; en aandoenlijk is het, te zien, hoe ieder hunner zijne pogingen infpant, om den laatften droppel, als °t ware den droefem des levens, voor zijn aandeel te nemen. De priester fiert vervolgens elk met de bruidskroon. Zij beftaat uit karton met goudpapier Overplakt; een desgelijks van goudpapier geknipt kruis is ‘daarop te zien, Over het algemeen wordt dit zinnebeeld des Christendoms overal, in eene niet zeer eerbiedige overmaat, gebezigd. De ringen worden mede door *s priesters hand aan de ech- telingen toegereikt, en het nu vereenigde paar, onder gebed en gezang, driemaal rondom den lesfenaar , waarop het boek der Evangeliën opengeflagen ligt, geleid. Bruidsleider en bruidsleidfter volgen de nieuw verbondenen op dezen gang , die al-wederom den levensgang verbeelden moet. De vlam 392 RUSSISCHE ZEDEN EN GEWOONTEN. der hoog opgehoudene kaarfen, welke zij dragen, waait in den togtwind heen en weder, Angftig zijn de blikken van al de verwanten der echtelingen daarop gevestigd ; want diegeen van beide, achter wien op dezen weg het kaarslicht uitging, zou vroegtijdig moeten fterven. Het zigtbare teeken der ver- binding, de doek, waarmede zij aaneengehecht waren, is hun nu afgenomen, en elk gaat op-zickzelven, Bij den der- den omgang wordt voor den bidlesfenaat ftilgehouden. Eerst de jonge man, daarna de vrouw, kust het Evangelieboek driemaal, werpt zich na iederen kus ter aarde, en raakt den grond driemaal met het voorhoofd aans Tegenover het hei- lige boek omarmen zij hierop elkander, en zijn nu voor ge- heel hun leven vereenigd, De eerte zorg van alle aanwezige vrouwen is thans, de nieuwelinge in het kleed van haren ftand te brengen , dat is haat de vrouwemuts op te zetten. Zij omfingelen haar, lei- den haar ter zijde, beletten met in de hoogte gehouden en uitgefpannen doeken of fchorten elk mannelijk óog , de ge- heimenisfen te ontwijden, waarmede zij zich nu gaan bezig houden, De fluijer wordt der bruid van het hoofd genomen; hare met vele linten gefierde haarvlecht wordt losgemaakt en in twee kleinere verdeeld; deze, na om het hoofd geflingerd te zijn, worden door middel van een met goud verfierd bind- fel vastgehecht; de muts, die in eenige ftreken den vorm van een diadeem heeft en zeer goed ftaat, volmaakt dit nieu- we hoofdtooifel, Nog wordt zij weder met den fluijer be- dekt. Terwijl deze verandering met de jonge vrouw gebeurt, moet zij, zoo fterk zij met mogelijkheid kan, {chreijen. Zij werpt echter, wanneer zij eindelijk de kerk uittreédt, den doek, waarin hare tranen gevloeid zijn, verre van zich. Daarmede acht zij alle verdrietclijkheden van haar volgend leven weggeworpen te hebben en alleen de vreugde te ge- moet te gaan, Ware dit toch cen middel, dat fteek hield! De bruidsmoeder ontvangt haar met zout en brood aan de deur harer ouderlijke woning, de bruidsvader met een hei- ligenbeeld, onder hetwelk zij zich buigt. De beste pels, die in huis was, is voor de deur gefpreid, Dit moet be- duiden, dat het jonge paar zacht en gemakkelijk door het leven moge treden, De bruiloftsdisch is met veel varkensvleesch, gevogelte, met melk en witte kaas, met hard fuikergoed en noten be- zet, en nog overvloediger met den geliefden brandewijn. RUSSISCHE ZEDEN EN GEWOONTEN. 393 Hier komt de donkere zijde der Rusfifche feestmalen weder te voorfchijn. Wanneer de vader der bruid zich zoo veel van dien beminden drank heeft aangefchaft, dat het gezel- fchap op de plaats blijft liggen en eerst op den tweeden of derden dag tot bewustzijn terugkeert, om weder te beginnen waar men het gelaten heeft, alsdan hoort men den lof: dat was eene welingerigte bruiloft! Even zeer ftrekt het aan het feest tot eer, wanneer de grond der kamer, als ook het plein voor het huis, geheel mec notendoppen overdekt zijn. Terwijl de mannen drinken, vermaken de vrouwen en meisjes zich met zang en dans. Zij fcharen zich in eenen digten kring, binnen welken twee harer zich bewegen. De pasfen, welke deze maken, worden door de overigen met handgeklap op de maat en met meestal voor de vuist ge- dichte liederen begeleid. De tweede dag wordt, eer nog de mans te diep in het glas gekeken hebben, met rijtogtjes be- gonhen, Vele hunner kleine wagens worden met wapperende doeken behangen, de manen en ftaarten hunner borftelige paarden, nevens het ftroo en de klisfen, die er in verward zijn, met bontkleurige linten doorvlochten, Zoo jaagt met luid gejuich het bruiloftsgezelfchap door verfcheidene dor- pen. Op den derden dag trekt het jonge paar naar den vader van den bruidegom.: De vrolijkheid is uit, en het ernftige leven begint, Rijke goedbezitters trouwen hunne armfte onderdanen bij dozijnen tevens uir. Zij zijn gewoon, aan hunne dochteren en zonen verjarings- en naamdagsgefchenken met menfchen. paren te doen, Te dien einde worden zoo vele jonge meis- jes en knapen, als de heer verlangt, door deszelfs beambten tegen eenen bepaalden dag op het flot ontboden, aldaar op het binnenplein ten toon gefteld, bekeken, en hun verlof gegeven, zonder verwijl een’ levensgezel te kiezen. Zelden ‘blijft een meisje over; elk vindt de zijne, zonder twist of moeijelijkheid, Het benoodigde huwelijksgoed wordt aan de- ze arme lieden door den beambte, ten deele ook door de gebiedfter zelve, geleverd. Ook hiertoe is de tijd eener week toereikend. De jonge man ontvangt een’ dier kleine wagens, aan wel- ke alles van hout en zelfs niet een eenige fpijker of ftukje ijzer gebezigd is, voorts eene ploegfchaar, een paard, eene bepaalde hoeveelheid graan tor zaaikoren, cen kaftan van grof grijs laken, een kufchak, dat is een lang ftuk wollen, ' 394 RUSSISCHE ZEDEN EN GEWOONTEN. katoenen of zijden ftof van ligte kleuren, met hetwelk hij den kaftan omgordt, eindelijk een paar laarzen en een’ hoed, De geheele ‘kleeding zal bezwaarlijk meer dan vijfentwintig koperen roebels (tusfchen de f L1 en'f 12) waard zijn. De bruid bekomt flechts alle ftukken tot een volledig pak kles- deren, waartoe insgelijks laarzen behooren, welke de Rus- fifche vrouwen liever dan fchoenen dragen, De laarzen be. hoeven haar niet te pasfen; zijn zij, gelijk doorgaans, te ruim, den wikkelen zij allerlei lappen om hare van natuur kleine voeten, tot dat zij de laarzen vullen. Linten, bonte kralen, ringen en oorringen mogen even weinig ontbreken, als ook niet cen Kaftan van grijs laken, die, hij moge naar zoo lomp eene fnede vervaardigd zijn als hij wil, evenwel het fchitterendfte ftuk is van alles, wat zij krijgen. Zij kunnen niet ophouden hem te bekijken, aan te doen en el- kander weêrkeerig daarin te bewonderen. Goedaardige gebiedfters zijn gewoon, wanneer zij deze zes of twaalf bruiden in het bad gezonden en haar den nacht - op het flot hebben laten doorbrengen, haar op den morgen van den bruiloftsdag eigenhandig op te tooïjen. De volks- dragt der Rusfinnen doet zich in dat geval bevalliger voor, ` dan wanneer zij die zelve aantrekken. De plegtigheden bij het trouwen zijn geheel en al dezelfde als bij een enkel paar, met dit eenig onderfcheid , dat het er bijna fabrijkma- tig toegaat. De verrigting van het mutsopzetten gebeurt in een nabij de kerk gelegen huis met digt behangen venfters. Jonge, ligtzinnige mansperfonen ef buitenlanders, die toe- vallig bij den goedbezitter aanwezig mogen zijn, veroor- looven zich hierbij wel eens menige, de gebruiken kwet- fende fcherts. Al de paren trekken, door hunne ouders en bloedverwanten verzeld, weder naar het beerenhuis, waar gedurende het fraaije jaargetijde tafels in de open lucht ge- dekt en met hunne lievelingsfpijzen en dranken rijkelijk be- zet zijn. De bedienden en koks van het huis zijn daarbij werkzaam, Een driemaal herhaald hurrah, ter eer van he: huis des landheers aangeheven, befluic het maal, Ieder jonge man tilt alsdan zijne wederhelft op den hem gefchonken wagen, rijdt eenige malen het balkon voorbij, waarop het gezin vat den heer getuige van het bruiloftsfeest geweest is ,-en ver- volgens al juichende naar de hut zijner vaderen, De plegtigheden bij het trouwen en de wijs van ‘huwelijks- aanzoek verfchillen niet alleen ín ftad en tand, maar zij RUSSISCHE ZEDEN EN GEWOONTEN. 395 ook in de verfchillende Gouvernementen onderfcheiden. In de hoofdfteden, met name te Petersburg, brengt cene open- bare wandeling op eenen bepaalden dag de huwbare maagden ter bezigtiging. — De beroemde wandeltogt te Catharinen- kof op Hemelvaartsdag fticht vele huwelijken. Niet dat men elkander “daarbij juist leert kennen; het komt er flechts op aan, dat men zie en gezien worde. De in de hoofdlanen wandelende menigte vrouwen en meisjes is zoo groot, dat zij niet gaan, maar letterlijk door de volgenden voortge- fchoven worden. De jonge lieden, die gekomen Zijn om eene keus te doen, ftaan ter wederzijden van den weg. De hoogere (tanden bewegen zich in rijtuigen ‘of te paard door de zijlanen, Het behoort tot den goeden toon, op dien dag naar Catharinenhof te rijden. Nieuwe toiletten en nieuwe equipaadjen worden er insgelijks ten toon gefteld. Heeft, onder de zoo fraai en modern mogelijk opgetooide dochters van ambtenaars en kooplieden, een huwelijkskan, didaat het meisje gevonden, waaraan hij hart en hand zou willen bieden, zoo wordt haar dit des anderen daags door een zinnebeeldig teeken, hetwelk eene vertrouwde vrouw haar overbrengt, verkondigd. Dic teeken beftaat in een doosje met pomade en een ander dergelijk met blanketfel, Wordt dit gefchenk aangenomen, zoo mag de vrijer hoop voeden, Alsdan kan hij het wagen, perfoonlijk het huis der uitverkorene te getreden; zijn bezoek is door de ver- vouwde aangekondigd, Komt hem het meisje zijner keus reeds met wangen, hooger gloeijende door het gebruik zij- ner gaven, en met daarvan glimmend haar te gemoet, zoo kan hij met een vol vertrouwen op de verhooring zijner wen- fchen rekenen. Te Petersburg inzonderheid, waar het volkseigen zich meer en meer uitwischt, beweert men, dat deze gebruiken allengskens voor kiefcher zeden plaats maken; niettemin brengt de overhaasting, met welke doorgaans de huwelijken gefloten worden, ook daar niet zelden treurige voorvallen te weeg. Jonge lieden veroorlooven zich ook daar, en thans zelfs menigvuldiger dan voormaals, vóór zij nog den lust of de middelen hebben om een eigen huisgezin te ftichten, verbindtenisfen aan te gaan en ligtzinnig weder te verbreken, Zulk eene verbindtenis onderhield een jong Officier met de onbemiddelde zuster van een’ zijner vrienden en krijgs- kameraden. De betrekking bleef niet zonder gevolgen, 396 RUSSISCHE ZEDEN EN GEWOONTEN. Vruchteloos maande hem zijn vriend van tijd tot tijd, de eer zijner zuster door een huwelijk te herftellen, De drin- gendfte fmeekingen, ja zelfs uitdagingen, werden met ver- wijzing op te verwachten bevordering van de hand gewezen, Middelerwijl zocht de verleider eene rijke bruid, en wees ook nu nog de uitdaging van zijnen beleedigden vriend van de hand, Door een fnel voltrokken huwelijk dacht hij alle tegenkanting te verijdelen, Ook was hij reeds met zijne echtgenoote op den terugweg uit de kerk naar huis; aan den ingang van hetzelve ftonden, volgens gebruik, de ver- wanten van het jonge paar hen op te wachten. Toen ech- ter de jonge man, uit den wagen gefprongen, zich omkeerde om zijne bruid er uit te helpen, trof hem met eene doode- lijke wond her ftaal van zijnen gewezen vriend. Deze vlood ‘niets hij ftelde zich vrijwillig voor het geregt en ontving een zacht vonnis, wijl de lafhartigheid en flechtheid van den vermoorden hem zeer verontfchuldigden, Dit is een bekend geworden voorval onder het groot getal van die, welke in ftilte voorbijgaan. Eene foortgelijke vrijster-tentoonftelling, doch naar lands- manier gewijzigd, heeft in het Gouvernement van Nowego- rod plaats, In haar zestiende jaar is er het meisje rijp toe. Reeds twee jaren vroeger heeft zij begonnen zich er op voor te bereiden, Gedurende dien tijd is zij verpligt, zich aan het oog aller mans, zelfs harer naaste bloedverwanten, te onttrekken, De inrigting der huizen maakt aldaar die af- zondering gemakkelijker; een planken {chot loopt van het midden der gemetfelde kagchel dwars door het woonvertrek der familie, en deelt het in twee gelijkelijk verwarmde helf- ten, Het meisje houdt zich, in deze tweejarige eenzaam- heid, met naaijen en borduren bezig. Hare fmalle linnen fchorten, de fchouderftukken en mouwen harer hemden, ha- re handdoeken en beddelakens, dit alles zijn voorwerpen, waaraan zij haar geduld en hare kunstvlijt kan oefenen. Zij doorftikt dezelve met roodkleurig garen en borduurt er die- ren en bloemen op. Met den Zaturdag der groote vasten eindigt hare gevan- genfchap. Zij wordt door hare moeder naar de kerk gebragt, om er te biechten, en ontvangt den daarop volgenden zon- dag het avondmaal, In de eerstkomende week worden toe- bereidfelen gemaakt om haar ten toon te ftellen; hiertoe is de volgende zondag beftemd. Door de moeders allerzorg- RUSSISCHE ZEDEN EN GEWOONTEN. ; 397 - vuldigst getooid met het beste van hetgeen zij, gedurende hare afzondering, zelve vervaardigd hebben, ftaan de meis. jes op lange rijen in de kerk der plaats; de jonge lieden, die tot eene huwelijkskeus befloten hebben, ftaan tegen haar over. De tempel wordt tot eene vrijftermarkt. Achter elk meisje gluurt eene makelares of onderhande- - taarfter, en kijkt oplettend uit, of de blikken der tegenover- ftaande koopers of kiezers zich ook op de harer zorg bevo- lene hechten. Het hart dezer oude klopt even bang of on- geduldig, als dat van haar, wier belangen zij behartigt. Belooft aan deze de verwijlende blik eens mans verzorging , liefde, ja zelfs vrijheid, zoo knoopt het eigenbelang van gene daaraan de hoop op een’ goeden oogst, die in het te- genovergeftelde geval met misgewas bedreigd zou worden, Wat de koppelaarfter te hopen of te vreezen heeft, blijkt reeds bij het uitgaan der kerk, Hij, wiens keus op hare befchermeling gevallen is, zal haar naderen en kaar, door eenig gefchenk, voor zijne belangen trachten te winnen, Naauwelijks heeft nu de in oogenfchouw genomene, mede tusfchen boop en vrees, haar eenzaam kamertje weder be- treden, of een zacht geklop aan haar venftertje verwittigt haar , dat zij niet onopgemerkt gebleven ís, Sidderend fchuift zij het kleine luikje open, waarachter het orakel harer toe- komst haar verwacht. Maar zal haar nu wel de regte man, de naam van dengenen genoemd worden, op wien haar blik bij het fnel doorloopen der tegenoverftaande rij het liefst vertoefd heeft en als door eene geheime tooverkracht vast- gehouden werd? Heil u, jeugdig hart, wanneer de fluiste- rende ftem uwer fchikgodin voor het venfter u de uitverko- ren geftalte befchrijft, u. den naam noemt, dien gij gaarne hoort! wanneer als ’t ware één blikfemftraal beide harten in vlam gezet heeft! Het uur der vrijheid heeft voor u gefla- gen; aan de hand desgenen, welken uw hart op de heilige plaats gekozen heeft, zult gij die plaats weldra weder be- treden; daar zal de priesterlijke zegen u aan den man ver- binden, met wien gij den levensweg zoo gaarne bewandelen wilt; een lentetuin vol bloemenpaden omfluit zich voor u. Maar wee! eene winterwoestenij of eene nieuwe gevangenis opent zich voor u, wanneer uw hart van hem, die u ge- noemd wordt, niets weet, wanneer het op zijn aanzoek geen antwoord heeft. Even gelijk gij droevig het kleine fchuif- wenfter fluit, zoo finit zich op nieuw voor een jaar lang de 398 RUSSISCHE ZEDEN EN GEWOONTEN. deur van uwen kerker. Nog eenmaal moet gij beginnen te „weven en te borduren, Reeds doet gij dit met minder blij- den moed; zorgen en tranen zullen uwe oogen daarbij me- nigmaal verdonkeren; en is eindelijk de met tranen bevoch- . tigde draad van het lange jaar afgehaspeld, verfchijnt de vurig verlangde, vrijheid belovende dag ten tweeden male, met welk gevoel moogt gij, verjaarde bloem, dan wel in de rij van jonge knopjes ftaan, die voor het beluste oog der befchouwers datgene nog befchaamd verbergen, wat een jaar vol zorgen flechts flaauw op uwe wangen, in uwe ge- ftalte ontwikkeld heeft! Tweevoudig wee echter, als ook deze dag voorbijgaat, zonder dat de regte, zelfs wel mis- fchien zonder dat iemand doet aanvragen, of hij u bevallen heeft! Wel is waar, begint nog een tweede genadejaar ; maar donkere, zware wolken trekken over hetzelve heen; uit den kring der genen, tot welke gij behoort, ftijgen onweêrsftor- men op; reeds vertoont zich het voorfpook der verachting , die u wacht, wanneer ook de derde dag der tentoonftelling voor u zonder gevolg voorbijgaat. Gij zijt verloren, voor geheel uw leven zijt gij ter eenzaamheid gedoemd. Vrouwenkloosters bieden, wel is waar, eene wijkplaats voor deze niet gekozenen; maar zulke kloosterlingen bren. gen haren zielebruidegom een verbitterd hart. De van hare hooge, ftijve, naar den bol van eenen manshoed gelijkende muts, nederhangende fluijer verbergt de groeven niet, welke wrevel over verijdelde wenfchen, ja zelfs nijd, in het vroeg verwelkte aangezigt gegraven hebben, Het voorkomen de- zer geestelijke zusters is doorgaans onaangenaam, zelfs te- rugftootend. Daar tevens gebrek aan alle verftandelijke be- fchaving bij haar heerscht, daar al haar weren en godsdien- ftigheid zich tot de kennis en waarneming van uiterlijke ceremoniën bepaalt, en de ftrenge oefening derzelven ligte- lijk het geloof aan hare heiiigheid doet ontftaan, zoo maakt zich daarenboven meestal cene onverdrageliĳjke trotschbeid van haar meester, Vele dier over het hoofd geziene, of uit eigene keus — hetgeen toch zelden het geval is — ongehuwd geblevene meisjes, verlaten, wel is waar, den kring harer verwanten niet , maar zijn en blijven er het voorwerp eener verachting , welke haar nog het laatfte overblijffel van zedelijke waarde ontheemt, die ook de in lagen ftand geborene vrouw kan RUSSISCHE ZEDEN EN GEWOONTEN. 399 bezitten. Zij zijn, behalve in hare kamertjes aan haar weef- getouw, voor het leven onbruikbaar, x (Het vervolg en flot in het andere No.) HERINNERINGEN AAN EEN’ TIENDAAGSCHEN REISTOGT LANGS DEN RIJN, IN SEPTEMBER 1838, Wervolg van bl, 343.) Wi zijn te Rolandfeck, aangekomen, Wij ftaan verftomd over de hooge, dreigende bergruïne, teregt de hoek van ROLAND heetende, want als een puntig voorgebergte fteekt de fteile rots, op welker top zij ftaat, naar de rivier voor- uit. Daar zuchtte in den ouden riddertijd held RorAND om zijne geliefde; hij had, verbeeld u! die Engel al den dag in de diepte voor zich, maar kon niet tot haar gena- ken, haar zelfs niet te zien krijgen. Te weten, tot zijn ongeluk was hij eerst lang na de andere Kruisvaarders uit het heilige land teruggekomen, en moest nu hooren, dat zijne jonkvrouw, voor den drang van hare aanverwanten bukkende, zich in het klooster op het eiland Nonnenwerth, vlak voor den berg in den Rijn liggende, had begeven, Om der voorbarige hare ontrouw gevoelig te verwijten, en de gedachtenis derzelve tot de nakomelingfchap over te bren- gen, fticht zich de Ridder een kasteel, van waar hij elken morgen op de cel zijner rampzalige non nederblikt, die van hare zijde met vruchteloos naberouw het trotsch gevaarte boven haar aanftaart, Doch zijt gij op de legenden en Sa- gen wegens de door mij bezochte of en pasfant geziene ruïnen belust, lees dan — want ik zal er u hier geene meer- dere, die alle lang zoo romantisch niet zijn als deze, gaan opdisfchen — een onlangs uitgekomen werkje van WHITE, the ruins of the Rhine, their tales and traditions. Maar gij houdt, niet waar? nog vrij wat meer van de ontvouwing der groote gewrochten van de almagt des Scheppers, en aan de andere zijde van belangrijke reisavonturen. Nu, zoo beijver ik mij dan, om ook in het laacfte gedeelte van mijn journaal hierop bijzonder te letten. Daar komt mij al aan- ftonds eene ontmoeting voor den geest, op zichzelf wel ge- heel niet van de zeldzaamften, maar die toch uwe opmerk- 409 HERINNERINGEN AAN EEN’ REISTOGT zaamheid boeijen zal, wijl zij voor mij eene aangename ver- rasfing was, Vol van onuifprekelijke gewaarwordingen bij den aanblik van alles, wat ons hier omringde, gaan wij den trap van ons logement op, en — de eerte, die mij aldaar in den weg treedt, is een aangehuwde bloedverwant, de Heer VAN H....., dien wij te Dusfeldorp te vergeefs aan zijn huis opgezocht hadden, daar hij met zijne van daar oorfpronkelijke Frau lichfle eenige weken in dit Elyfium was gaan doorbrengen. Na lange verwijdering toch dadelijk mij herkeonende , begon hij, de half verduitschte man, tot mijne bevreemding , met te betuigen, dat het hem foms zóó veel moeite gaf, om het regte Hollandfche woord te vinden, als ik gevoelde, dat mijn geval was met het Hoogduitsch, Doch ook hier zag ik, dat de moedertaal door het gefprek met landgenooten over geliefde vaderlandfche onderwerpen ter- ftond weêr gemeenzaam wordt. W. hebt gij eens zoo treffend gevonden: „ Heden ftovd mijn vriend N. gelaarsd en gefpoord voor mijne oogen. Ik ga Duitschland, Zwitferland, Italië, Frankrijk zien, zeide LANGS DEN RIJN. ` 401 bij, en denk over Engeland weder t huis te komen, — Als gij uwe gezondheid en een goed geweten terugbrengt, ant- woordde ik, zal ik u geluk wenfchen. Ik nam daarop mijn dagboek en fchreef tot mijne herinnering: ik reize naar de eeuwigheid!” Nu, als gij dan de fituatie op het eenige Rolandfeck aanfchouwd hadt, gewis zoudt gij een’ anderen Schrijver in diep gevoel des harten hebben nagezegd: „ Is deze aarde reeds zoo fchoon, o God! hoe heerlijk moet dan niet uw hemel zijn!’ Wanneer men op die plekjes ftaat, die het ons gebeuren mogt te betreden, dan verftaat men het zoo regt, waarom de oudheid de hoogten der aarde tot de plaatfen koos, om van daar het harte hemelwaarts te heffen, ja waarom wij zelfs den Eeniggeborenen des Va- ders dikwijls op de bergen aantreffen, en hij van een’ der fchoonften des lands opvoer naar de woningen der onfter- felijkheid ! i Na dan deze zielverrukkende tooneelen op den linker oe- ver genoten te hebben, dankten wij onzen Kurtfcher af, en huurden den veerman van eene der Kanen, die hier fteeds gereed liggen, om ons naar de overzijde te roeijen , bij cen gehucht onder het dorp Honnef, aan den voet van den Dra- chenfels, Ook dit was een verrukkelijk watertogtje. Wij voeren hier een eindweegs ftroomaf in hetzelfde vaarwater, dat wij in den avond van dezen dag met het dampfchip we- der hoopten op te ftoomen. Hoe vriendelijk lachte ons Nonnenwerth aan, waar nu, in plaats van het oude kloos- ` ter, een fraai logement ftaat! De Gasthofe zijn in deze oorden over het geheel de gebouwen, die zich het deftigst en bevalligst voordoen: een gevolg van het drukke reizen aan den Rijn door allerlei, meest welgeftelde en dikwijls voorname vreemdelingen. Wij hadden niet noodig op het eilandje, waar wij vlak bij langs fcheerden , voet aan wal te zetten, daar het in zijne geheele uitgeftrektheid voor ons lag, en meer aan zijne zeidzaam fchoone ligging, dan aan zichzelf zijne vermaardheid te danken heeft. Wij reikhals- den naar de in al hare heerlijkheid voor ons ftaande Draken- rots. Zij is niet de allerhoogfte, maar de fchoonfte en merke waardigfte van al de toppen van het Zevengebergte; maar , ik verzeker u, men moet het klimmen gewend zijn, om haar, vooral van gene zijde, die wij opkwamen, te beftij- gen; en wilt gij het ons te eeniger tijd nadoen, ik raad u dan, om ook eerst op de Gelderfche heuvelen, of elders , MENGELW. 1839. no. 8, Dd 402 HERINNERINGEN. AAN EEN’ REISTOGT u een weinig in deze foort van beweging te oefenen. Niet zonder verbazing ftaarden wij onzen fchuitevoerder, nu on- ze leidsman en pakkedrager geworden, aan, hoe hij, met al onze goederen beladen, toch vlug voor ons uitging, en nog telkens zijne welfprekendheid aan ons uitkraamde, uit- gezonderd op ééne plaats van reeds aanzienlijke hoogte, die bijzonder fteil was, en waar men werk had, om op de been te blijven, Eindelijk waren wij, na reeds onder het op- klimmen regts en links onze blikken in de diepte geworpen te hebben, tot het plat genaderd, waar een monument voor eenen edelen vaderlander, voorts een goed logement en een paar kleinere woningen ftaan, en wij een gewemel van al- lerlei welgekleede menfchen vonden, alsof het kermis was op den Drachenfels. Ons verlangen was zoo groot, om het hoogfte punt te bereiken, en daar de ruïne van het oude ridderflot van nabij te befpieden, dat wij, zoodra de van zesfen klare Führer onze bagaadje aan den waatd in bewa- ring gegeven en een’ Schnapps gebruikt had, ons terftond weder, onder zijn geleide, op marsch begaven, en, na nog ruim 30 voet hooger geftegen te zijn, het gewenschte doel bereikten. Wat wij hier zagen? Neen, ik zal het, om de genoemde redenen, niet ondernemen u af te fchetfen! Wij gingen, dit moet ik er toch van aanftippen, door een’ naau- wen doorgang tot in de ruïne, op den rand des afgronds , — als ik er hier, bij de kagchel gezeten, weder regt inkoom , « « o « gelidus fubit osfa tremor! — maar in dat oogenblik volgde ik zonder wijders mijnen, met dergelijke duizelingwekkende gezigten vertrouwden voor- ganger. En daar ftonden we nu met ons beiden midden in de bouwvallen van het overoude kasteel! De enkele hee- ren, die met hunne dames tot bij dezelve doorgedrongen waren, wierpen jaloerfche blikken op ons. en: il n'y a quun pas du fublime au ridicule! Het was eene invallende gedachte, zeg ik, die ik in geenen deele op deze ganfche mij onbekende menigte van fcribenten wil heb- ben toegepast. Den engen pas naast de fteilte gelukkig, doch, zooveel mij betreft, niet zonder eene foortgelijke ge- waarwording als die des Duitfchen Akademieburgers op zijne hoogte, weder doorgekropen zijnde, verwijlden wij niet lang op den bergrug, dien ik zoo even aangeroerd heb; hoewel daar bij dat Gasthof plekjes waren, waarop wij gewenscht zouden hebben, na eene korte rust in MORPHEUS armen, AUR ORA bij hare wederkomst te verwelkomen: maar wij hadden noodig, vóór de avondfchemering de wandeling tot daar te volbrengen, waar wij ons weder in de ftoomboot begeven zouden, De andere zijde derhalve van den berg, die nog fraaijer en door langzamer helling veel gemakkelij- ker is, afdalende, werden wij van nieuws onthaald op de heerlijkfte natuurfchoonheden. ‘Te gelijkertijd vermaakte ons - het gezigt van vele fraai gezadelde ezels, waarop Engelfche ladies met haar kroost, alsook enkele heeren, wie de pas- five beweging beter dan wandelen voegde, zich langzaam lieten voortrijden, Om kort te gaan; onder de verhevenfte en tegelijk genoegelijkfte gewaarwordingen, kwamen wij te half 7 in het reeds boven om zijne gelukkige ligging door mij geroemde ftedeken Königswinter, waar wij, na ons be- hoorlijk gerestaureerd en onder aangenamen kout, ook met het aanwezige gezelfchap , wat uitgerust te hebben, nevens een groot gedeelte van hetzelve om 9 ure in het Dampffehif plaats namen. Welk eene afwisfeling van tooneelen! Over dag gereden en de bergen beklommen; den nacht op eene ftoomboot ` Dd2 404 HERINNERINGEN AAN EEN’ REISTOGT doorgebragt! Hierin evenwel zou ik u, niet raden ons na te volgen, zoo gij anders over genoegzamen tijd te befchik. ken hadt, dat nu bij ons het geval niet was, De kajuit de- zer vaartuigen is wel, fchoon niet voor nachtverblijf opzet- telijk ingerigt, toch uitnemend gemakkelijk en tot het genot van den flaap uitlokkend ; maar , zoo als het dikwijls gebeurt, wij vonden al de beste plaatfen door onze medepasfagiers ingenomen. Uit het paveljoen verfchafte mij de conducteur toch twee tabouretjés, waarop ik mijne beenen piaatfende, zóó nog eene gefchikte liggende houding kon aannemen, en na de groote beweging van den dag eene zoete nachtrust genoot. Maar mijn goede B. heeft tot 5 ure op het dek gebivakkeerd, daar met de beambten van het vaartuig over hun vak geredeneerd, en voorts heen en weêr geloopen, alsof hij de Aondewacht had! In den vroegen morgen ver- nam ik, wat heerlijke tooneelen, alles, verre te boven gaan- de, wat we in de vaart van Keulen naar Bonn nog gezien hadden, hij, met zijne zeemansoogen , midden door de duis- ternis heen, aan de wederzijdfche oevers van den ftroom had mogen ontdekken, In gefpannen verwachting dus van het fchoone, dat ons op de terugreis, en ook op den vol- genden dag bij de verdere opvaart, verbeidde, kwamen wij den 14 Sept. , *s ochtends ten 5 ure, te Koblentz. Wij dachten in het Gasèhof zum Riefen onzen intrek te nemen; maar die Reus zelfs kon ons in zijne talrijke vertrekken niet opne- men, daar reeds alles bezet was. Beter flaagden wij ín het daarnaast, voor de Rijn-brug, tegenover Ekrenbreitftein gelegene Hótel de belle vue. De kommisfionair, die ons naar eene der voorkamers op de vierde verdieping geleidde , zeide ons, toen wij daar eindelijk aankwamen, wat hij mis- fchien dikwijls bij dergelijke gelegenheden zegt: „Eh bien : Mesfieurs! ne trouvez-vous pas, que c'est ici une belle vue” 2 Nu, de man had het volkomenfte regt, en diep gevoelden wij dien ganfchen dag de gepastheid der benaming, aan deze niet alledaagfche herberg gegeven, En toch hebben we niet gemerkt — hier evenmin als elders bij fchoone liggingen — dat voor het genot van het majestueuze gezigt op Ehrenbreit. flein onze rekening veel zwaarder belast was. Weldadig was, inzonderheid voor mijnen nachtwandelaar, de eerfte verrigting, waartoe wij ons hier begaven, het uicftrekken onzer , door het voorafgegane In de laacfte 24 uren vermoeide LANGS DEN RIJN. 405 ledematen op het zachte donslêger, waar wij gelukkig nog de bedgordijnen vonden, die ons later te Frankfort reeds be- gonnen te begeven; gelukkig, zeg ik, wijl AUR OR a reeds lang bij ons door het venfter keek, Neen, het is toch niet alles goud, wat er blinkt! Gij weet misfchien de reden niet, evenmin als ik het toen wist, waarom men in ge= noemde ftad, en verder op, die bij one als onontbeerlijk be- fchouwde middelen ter bevordering der nachtrust niet meer aantreft, en in de logementen aan deze zijde altijd witte gordijnen heeft. Het is om een affchuwelijk infekt, welks zwarte ligchaam op de lichte ftof des te gemakkelijker ont- dekt zal worden! Men moet in afeuwe huizen zijnen intrek nemen, wijl oude het meest door dit afzigtelijk gefpuis bezet zijn, Een ander gevoel, dan ’t welk ik door deze, misfchien niet geheel nuctelooze uitweiding, in uwen geest opwekke, bezielde bij het ontwaken den onzen, Daar roept B., van zijn ledekant naar buiten ziende, met geestdrift, terwijl hij uit hetzelve fpringt, de woorden, door HELMERS van den reiziger aan den Rijn gebezigd, uit: Van Ehrenbreitffein’s top ziet elk zijn flangenloop, En groet hem van die hoogte als hoofdvloed van Euroop! - Hier dan reeds, waar het trotsch gezigt der onwinbare ves- ting zulk een’ geweldigen indruk op het gemoed maakt, konden wij berekenen, wat het zijn zou, als wij ftraks die hoogte zelve beklommen, Wij befloten daarom dit vóór al- les te doen, en in het overige van den dag, onder meer an- der, ook eene tournée naar Ems te maken, De Heernocne voorzag ons onder het Frähflück van de lieve afbeelding zijns logements met deszelfs ongemeene omgevingen; en wij, na de onderfcheidene Zeitungen en Journaux doorfnuffeld, en ook nog een belangrijk discours op het papier met een’ doofftommen Franfchen landfchapsfchilder gehouden te heb- ben, fielden ons in beweging, om het gewenschte doel te bereiken, — De brug, die naar het rotsgevaarte henen leidt, in eene kromme lijn zich van Koblentz naar het ftadje Ehren- breitflein uitftrekkende, is door hare aanzienlijke lengte, het druk gewoel van voetgingers en rijtuigen op dezelve, en het fchoone uitzigt op land en water, reeds op zichzelve opmerkenswaardig ; maar wat was dit, ja alles, wat we tat 406 HERINNERINGEN AAN EEN’ REISTOGT nu toe op onze reis gezien hadden, nog in vergelijking van het in zijne foort eenige Ehrenbreitflein! Men komt door het ftedeken van dien naam, ’cwelk, even als alle, die wij doortogen, op eene breede fchaal aangelegd is, niet dan fpade aan den voét der rots. Hier bewondert men den bree- den en fteilen weg naar boven, ziet met verbazing nu ope’ dan weêr nederwaarts, met name ook naar het heen en we- der rijden der vrachtwagens, die kunstmatig in hunne vaart geftuit moeten worden, of loomelijk zich naar boven bewe- gen. Van hem ontvangen wij een’ Onderofficier tot geleide, aan wiens gefchikcheid voor deze dienst wij eene naauwkeurige en omftandige uitlegging van ailes, wat uit een krijgskundig oogpunt als anderzins hier belangrijk is, te danken hebben. Hij wijst ons de andere vestingen in den omtrek van Koblentz aan, de forten Alexander en Frans, de Klemens- en Napo- leons-bronnen, de brug over den Moezel, daar, waar deze rivier zich in den Rijn ftort; voorts de ruïnen Sto/zenfels en Lahneck , het ftadsflot, de oude burgt, het Cafino, theater, eenige kerken, en andere, zich trotsch boven de huizen der ftad verheffende gebouwen. Maar meest van alles boeit ons de verwonderlijke hoogte, waarop wij ftaan, en die hij ons zoo verre rondvoert als zulks vergund worde. Wij hooren met belangftelling, hoe hier 2000 man garnizoen ligt, welk getal bij cene niet te verwachten belegering tot 13000 kan worden opgevoerd; wij ftaan huiverende ftil voor de ftaats- gevangenis, waarin zich thans een vijftal belangrijke gede- tneerden bevindt, zoo als de zoon van den bekenden Gene- raal GNEISENAU, die door de genade des Konings afflag van eenige jaren op zijne zware gevangenisftraf heeft of zal ontvangen, en een Engelsch Edelman, wijl zijne Lordfchap, toen de policie omtrent zijnen reispas bedenkingen maakte, tegen haar opftond en ze grovelijk. beleedigde ! Ja, zoo zijn de Engelfchen! mompelde B., die door veelvuldige LANGS DEN RIJN. 407 aanraking die Gentlemen nader kent; en wij verblijdden er ons zonder zelfverheffing over, dat wij, terwijl onze pasfen ftrikt genomen ook niet in optimd formád waren, bij een mo- gelijk pourparler deswege, ons als handelbare Hollanders houden en gedragen zouden, Eene verrasfing verbeidde ons nog bij het verlaten der vesting: een foldaat van het ftraf- bataillon biedt ons, op bekomen verlof van onzen leidsman, elk een’ aardigen ring ter gedachtenis aan, waarop de naam Ehrenbreitflein te lezen ftaat. i Regt voldaan over ons onbetaalbaar vermaak, ’twelk we evenwel gratis, voor flechts eenige fooijen, genoten, daal den wij af; ik nog daarenboven mij in het denkbeeld ver- lustigende , dat Kapitein B, nu ook eens, tusfchen de ge- fchutpoorten van ZEhrenbreitftein, op zijn terrein geftaan bad, gelijk ik een paar dagen vroeger in de Akademieftad Bonn, En hier begon nu weder een genot, waarvan wij beiden evenzeer en volkomen ons deel kregen, de wandeling door het aanzienlijke, luchtig en hier en daar prachtig ge- bouwde Kodlentz, — want bij hetgeen wij, op onzen te- rugtogt naar die ftad, in Nieder-Ehrenbreitflein al zagen, zal ik, om niet te uitvoerig te worden, u maar niet ophou- ‘den. Gij denkt: de dag is nu gedaald, en dus de bedoelde 4b- flecher nach Ems er bij ingefchoten. En inderdaad, her overfchoone, dat we hier vonden, deed ons tot het verlies der kennismaking met die badplaats befluiten; te meer, om- dat we toch het beroemdfte aller lustoorden van dien aard, Wiesbaden, in het oog hadden, Gij kunt intusfchen ook uit deze omftandigheid proeven, dat ik mijne rede niet met te veel zeggende epitheta kruid, wanneer ik het hier en elders door ons geziene doorgaans lief, fchoon, ja verrukkelijk en zielverheffend noem. De gezigten boeijen inzonderheid den Nederlander op eene onweêrftaanbare wijze, door hunne afwijking van ’t geen hij op zijnen vlakken bodem ontmoet; ja wat meer is, zelfs als men twee- en meermalen de Rijn- ftreken bezocht heeft — ik heb het uit den mond van des- kundige en fmaakvolle reisgenooten — dan nog aanfchouwt men die oorden telkens weêr met nieuw genoegen, Trou- wens dit is het kenmerk van het waarlijk fchoone, dat bet nooit vermoeit of verveelt, Doch wat ik hier zeg, is inzon- derheid toepasfelijk op de tooneelen, die ons den volgenden dag ziel en zin zouden betooveren. Eene ftad toch, hoe fraai gelegen en gebouwd ook; eene brug, hoe reusachtig en kunftig , en twee rivieren, hoe liefelijk ook daarhenen en in elkander vloeijende, kunnen dat niet op gevoel en phan- tafie uitwerken, wat het enfemble der gezigten doet, die de vaart van Koblentz tot Bieberich en verder oplevert. Men noemt. reeds eene der ftoutfte partijen op het gelderfche Ro- zendaal , de Zwitferfche partij: met hoeveel regt mogten dan fommigen van onze Dampffchiffs-Gefährten de tafereelen, die ik nu ga fchetfen, als Zwitfersch, ja als de Zwitferfche hier en daar overtreffende, roemen! Vergun mij hier echter twee dingen: vooreerst, dat ik, onder eene flesch, Frauenmilch s in het falon van ons Hôtel, bij een talrijk gezelfchap, mij wat verpooze;s en daarna, op de verhevene flaapkamer, van den balfem der natuur nog langer en beter genot hebbe, dan in den voorgaanden nacht, Derhalve Nox erat et placidum carpebant membra foporem; en inmiddels werd tegen het krieken des daags het ftoom- LANGS DEN RIJN. ; 409 fchip in gereedheid gebragt, dat ons, ten half 7 ure in den morgen van den 15 Sept., hooger op zou voeren, Wat we dien dag gezien en ondervonden hebben, ja, dat is ook al weder op een paar bladzijden zoo niet te befchrijven; en echter, ik voel meer en meer, dat ik mij moet bekorten, Weet ge wat ik ga doen? Varietas delectat; zoo geef ik u dus een klein vietrekfel van mijn reisjournaal op deze plaats: dan ontvangt gij tegelijk eene proeve van den eerften indruk, dien de voor- werpen op mij gemaakt hebben, „ Het vaartuig „”” zoo fchreef ik op den gemelden dag, „vol van Duitfche, Franfche, En- gelfche nevens Belgifche, Rusfifche en andere reizigers, Prof, sack van Bonn en familie, Nuttige en aangename redewisfelingen met onderfcheidene vreemde heeren en da- mes; doch bovenal rijk genot door het gezigt der verheven- fte en fraaifte natuurtooneelen, Aaneenfchakeling van ftoute, met eerwaardige bouwvallen hier en daar prijkende bergge- vaarten, gevariëerd door fchilderachtige, op korte afftanden als langs den oever gezaaide dorpen en fteden, gelijk Ober- Lahnflein, Rhens, Boppard (ik fpring een 25 à 30 tal min bekende namen, die hier in mijn zakboekje ftaan, over, wijl gij er minder aan hebt, en ze op de kaart vinden kunt); voorts St, Goar, en daartegen over St. Goarshaufen , Ober- wefel, Kaub, Bacharach, Rheindiebach, Trechtlingshaufen , Rüdesheim , Bingen , het flot St. Johannisberg van Prins MET- TERNICH, Geifenheim , Oestrich, Ellfeld , Büdenheim, Tus- fchen St, Goar en Kaub nu en dan van de ftoomboot kanon- nen gelost en op de trompet geblazen, om de echo der ber- gen te hooren, Salutfchoten van den wal op bepaalde af- ftanden, wegens het voor de eerfte maal in de vaart komen van ons nieuwe vaartuig, Agrippina geheeten, Half 4, aan- komst te Bieberich; het kasteel van den Hertog van Nasfau Opgenomen; met eenen Eilwagen van 24 perfonen op de Im- periale naar Wiesbaden gereden; 4 ure aldaar; de ftad bezig- tigd en bewonderd, inzonderheid het Badhuis, de Kurfaal enz. Overgang van Pruisfifche tot Nasfaufche munt, Half 7 rijtuig genomen naar Frankfort; half 10 aldaar afgeftapt im weisfen Schwan, Gasthof met omftreeks 100 logeerkamers.” Deze fchets moogt gij nu, wat de natuurtooneelen betreft, met behulp van meer omftandige reisbefchrijvingen commen- tariéren; want ik voor mij wil bier zeer gaarne kort zijn , daar ik mij tot eene fchildering en détafl van de heerlijke ge- 410 HERINNERINGEN AAN EEN’ REISTOGT zigren, die de genoemde plaatfen in het voorbijvaren ople- veren, niet bekwaam vind. Belangrijk, zeidet gij mij eens, is u de Homerifche U/ysfes vooral daarom, dat hij ITAAS dvdpúruv dev boren, Kad vóov Eyvw” zoo wil ik u dan liever nog een klein proefje — het zij /ans comparaifon gezegd — van mijne op dezen tiendaagfchen reistogt opgedane menfchenkennis, bijzonder in het genre, dat voor u en mij het meest belangwekkend is, mededeelen, „ Ik durf wedden,” zeide ik, toen wij eenige oogenblikken aan boord geweest waren, „ dat die lange heer daar in zijne alma-viva, met dat golvende haar en indrukwekkende gezigt, alweêr een Profesfor is.” Glimlagcherde, wijl mijne vet- beeldingskracht mij zoo ligt vermoeden deed , wat ik gaarne wenschte, ftemde B. mij evenwel, op grond van zijne ou ook in dic vak opgedane ondervinding, toe, dat een Duitsch Hoogleeraar er zeer wel dus kon uitzien, Terftond daarop zie ik een’ jongen heer met dezen in druk discours, Ik fpreek vervolgens den eerften aan, Hij noemt zich ftudent in de medicijnen aan de nieuwopgerigte Akademie te Londen, En dus, hervat ik, is die heer, met wien gij fpraakt, misfchieu een Profesfor in uw vak? „No, Sir! in Divinity,” is het antwoord, „ It is the Profesfor sacx from Bonn’ Ik be- hoef u niet te zeggen, hoe dit berigt mij verraste, Zoo bad ik dan al de meest bekende en -hedendaags beroemde leden der faculteit gezien, Dadelijk ga ik op den man af, wiens voorkomende en liëftalige redenen geheel aan zijne innemende en zachte gelaatstrekken beantwoordens ja, ik kan u beti- gen, dat deze kennismaking cene der genoegelijkfte herinne- ringen van mijne ganfche reis uitmaakt. 