Algemeene Geschiedenis des Vaderlands, van de vroegste tijden tot op heden : Met platen, kaarten en portretten / 1 Van de vroegste tijden tot op het jaar 900 na Christus
Donna had bovendien verlangd, dat sacoBus, om onmiskenbaar te toonen, dat hij zich de zaak zijns schoonzoons openlijk aantrok, aan de Generaals vere en GREY, die zich met hunne soldaten in Duitschland bij de Geünieerde Vorsten bevonden, veroorlooven zou, voortaan in zijner Majesteits naam de wapenen te dragen, en openlijk van zijnent- wege den oorlog te voeren. Nog meer werd de goede hoop van de vrienden des Konings van Bohemen aangewakkerd, daar het Parlement alreede een subsidie toegestaan had ——- — ——— e a — ! Zie hiervoor, bl. 506. Een enkele trek in de Memorie deed meer in het bijzonder ’s Prinsen denkbeeld uitkomen. Werd de vijand, dus stond er mede in te lezen, door de diversie genoopt zijne troepen uit de Palts terug te roepen, dan zouden wij ons land niet meer behoeven te ont- blooten, noch de ruiterij buitenslands aan het gevaar om ontredderd thuis te komen blootstellen. Nu was het van ouds Prins mavaits zwak, zijne armee gaarne onverdeeld onder zijn oog en hand te houden, DES VADERLANDS. 327 WEE EC EE NEUEM En van 236,000 pond sterling, in twee termijnen te betalen, en zich gezind had verklaard, al de kosten tot een oorlog ter herovering van de Palts vereischt, op zich te nemen. De Koning, dus vleide men zich, zou zich weldra door het Lager Huis medegesleept zien: immers had deze Vergadering hem de weigering om aan de katholieke godsdienst- ocfeningen ten huize van den Spaanschen en andere Ambassadeurs alle openbaarheid te ontzeggen, reeds zeer kwalijk genomen. ° Den 220 Maart waren onze Gezanten voor den Raad genoodigd om ’s Konings ant- woord op hunne voorstellen te vernemen. De Koning, zoo luidde het, was erkentelijk voor den bijstand, door de Staten aan den Koning van Bohemen verleend, en hoopie, dat zij daarmede voort zouden gaan. Hij zelf had besloten, en dit was de geheele wereld bekend, zijnen schoonzoon, ingeval hij naar zijnen raad wilde luisteren, te zijner tijd en plaats met al zijne pogingen tot herkrijging zijner Erflanden by te staan. Wat het verzoek betrof om zijne medewerking ter vergoeding der door onze kooplieden in de Spaansche havens geleden schaden, zoo verlangde hij eene naauwkeurige opgave van de artikelen van het Traktaat van Bestand, die de Koning van Spanje in dezen zou overtreden hebben, ten einde zich daarna gemeenschappelijk met den Koning van Frankrijk, die het Bestand mede gewaarborgd had, deswegens tot het Spaansche goe- vernement te kunnen wenden. Ten aanzien van den afloop van het Bestand wachtte hij de openingen van de Staten af, en was bereid hun in deze zaak zijn besten raad te geven, en wal de voortzetting van de Alliantie aanging, zoo moest hij de Staten uitnoodigen zich duidelijker te verklaren, welke Alliantiën zij bedoelden en hoe die met het Bestand kwamen af te loopen. Zoo noodig, zou hij Commissarissen aanwijzen om daarover met ons te handelen; maar deze onderhandeling zou niet kunnen aanvangen, zoo de Nederlandsche Gedeputeerden niet tevens voorzien waren van de vereischte vol- macht om ook over de haringvisscherij en de andere openstaande vraagstukken tot vaste bepalingen te komen. — Dit antwoord stond onzen Gezanten gansch niet aan. Zij zagen daarin den toeleg om ons te wikkelen in onderhandelingen, die ons belemmeren moes- ten in het nemen van een vrij besluit tot hervatting van den oorlog na den afloop van het Bestand, en zagen daarin het gevolg van » Spaansche machinatién.” Dus bleven zij niet in gebreke eene krachtige repliek te leveren. Al weder namen zij daarbij de gelegenheid waar om op ondersteuning van de Gereformeerden in Duitschland aan te dringen, en voor den geheimen Raad niet ontveinzende, dat zij den Koning een krijgs- plan hadden medegedeeld, smeekten zij, dat het zijne Majesteit gelieven mocht, zich naar dat ontwerp te richten. ’sKonings aanbod van goeden raad by den afloop van 't Bestand wezen zij af met te zeggen, dat het hun voornemen niet was geweest, hem deswegens te raadplegen, en wilde hij weten wat zij met de voortzetting der Alliantie bedoelden, zoo herinnerden zij hem, dat bij gelegenheid van het vredesontwerp tusschen Spanje en de Staten, in 1608, voor het geval dat wij in weerwil van den vrede aange- 1621— 1625. Antwoord door onze Gezanten ontvangen. Hun weder- antwoord. 1691— vallen werden, of wel den Koning de oorlog werd aangedaan, tusschen de Staten en — Groot-Britannié een verdrag van wederzijdschen bijstand was tot stand gekomen: het ontwerp van vrede had geen gevolgen gehad; maar bij het Bestand, een jaar later ge- sloten, was in een afzonderlijk verdrag den 17den Junij 1609 bepaald, dat de overeen- komsten, beloften en verplichtingen, in het ontwerpverdrag van vrede vervat, van kracht zouden blijven gedurende den tijd van het Bestand. Dit nu was de alliantie, wier vernieuwing zij verlangden, hopende, dat de Koning, nu zij den oorlog stonden te hervatten, hen niet in den steek zou laten. Maar de Koning had de opening van de onderhandeling over een verdrag afhankelijk gesteld van de voorwaarde, dat men gelast op het stuk der visscherij zou verschijnen. Dus brachten onze Gezanten hunne laatsle gronden te berde om den Koning den lust te benemen van langer op dit punt aan te dringen. Na nogmaals verklaard te hebben, dat de Staten, door aan deze zaak te roeren, gevaar liepen zich »eene verwarde menigte volks op den hals te halen,” beijverden zij zich te doen uitkomen, dat zij waarlijk bij dien tak van nijverheid zoo veel voordeel niet hadden. Zoo verre was het er vandaan, dat daaruit eenige baten in de schatkist der Provinciën Holland en Zeeland vloeiden ‚ dat dezen zich veeleer be- langrijke opofferingen moesten getroosten om die visscherij door het verleenen van oor- logschepen ter harer bescherming en door andere middelen aan den gang te houden. — Dus scheen men sacosus aan het verstand te willen brengen, dat, zoo het hem met zijn lastig aandringen om een deel van de winsten der haringvisscherij te doen was, hij ten eenen male in dwaling verkeerde. Zijne Majesteit, zeiden zij ten slotte, zou » met zijne ongemeene zakenkennis" inzien, dat het niet mogelijk was de minste nieuwigheid »op het povere trafiek van de visscherj" aan te vangen, zonder of de haringvangst te gronde te richten, of het ruwe bootsvolk tot opstand te brengen, en dit kon niemand ter wereld minder verlangen dan Zijne Majesteit, die zoo veel had toegebracht tot vesti- ging van hunnen Staat: bij gevolg verzochten zij óf deze zaak geheel te laten rusten, óf de behandeling tot gelegener tijd uit te stellen. DES VADERLANDS. 529 papa ————J—-»—————————————A'J—Áuü——ÀÁ—WÁ—ÁÀÁ——HDan— pagnie, naar Holland geweest om zich met de Nederlandsche Compagnie te verstaan ten aanzien van de wederkerige schadevergoeding. Onlangs hadden zij, vóórdat-alles vereffend was, aan hun verblijf aldaar een einde gemaakt. Zij hadden geklaagd, dat men van onze zijde niet inschikkelijk genoeg was, maar toch tevens het voorwendsel te baat genomen, dat de opening van het Parlement hunne tegenwoordigheid in Engeland ver- eischte. Bovendien was in de laatste dagen van het jaar (1620) een schip der Neder- landsche Compagnie te Plymouth aangehouden, 1 iets dat de schikking mede grootelijks in den weg moest staan. Hoe het zij, thans waren de Engelsche Commissarissen bij de hand om hun Goevernement in het oprapen van grieven tegen de Hollanders behulpzaam te zijn. — Bij het antwoord, aan onze Gezanten gegeven, bedankte hen de Raad in de eerste plaats, uit ’s Konings naam, voor hun wijs advies betreffende het herstel der zaken in de Palts: slechts kon zijne Majesteit er geen gebruik van maken, daar hij thans 1621— 1625. aan het onderhandelen was om zijnen schoonzoon dat Gebied te doen teruggeven, en hij: geene vijandelijkheden plegen kon tegen hen, met wie hij bezig was te onderhandelen. Hadden zij onbepaald uitstel van de zaak der visscherij verzocht, zijńe eer en soeverein recht waren hem zoo dierbaar, dat hij haar niet altijd onbeslist kon laten. Dus verlangde hij alsnu te weten, tegen wanneer de Staten dan over dat punt gereed zouden zijn te handelen. Van hun antwoord zou zijn besluit afhangen. Maar nu had hij nog eene reden van klacht: de Gedeputeerden van de Engelsche Compagnie waren ontevreden van hunne zending terug gekomen: de onzen hadden hen wijs willen maken, dat de verzochte te- ruggave van geleden schaden reeds in de Oost geschied was, en, in plaats van eenige schade terug te geven, vergoeding verzocht voor het verlies van het schip de Zwarte Leeuw, dat met de lading verbrand was, terwijl het zich in de handen der Engelschen bevond. Bovendien hadden wij tegen de uitdrukkelijke bepaling van het Verdrag van vereeniging het fort te Jacatra vergroot of herbouwd, en deden tegen de aldaar gevestigde Engelschen eischen gelden, alsof wij de uitsluitende soevereinen van het Land waren: reeds de naam Batavia, aan Jacatra gegeven, was een blijk van die onlijdelijke aanma- tiging. Deze zaak verlangde de Koning afgehandeld te zien, en wel door de tegenwoor- dige Gezanten, die, zoo zij beweerden deswegens niet onderricht te zijn, wel binnen een twee- of drietal weken door eenen hunner den vereischten last konden laten halen. Was hierin aan ’s Konings verlangen voldaan, dan zou hij het punt van de vernieuwing der Alliantie in overweging nemen. — Op het ontvangen van dit antwoord begrepen de Gezanten, dat hun niets overschoot, dan te beproeven, wat zij in een vertrouwelijk onderhoud op den persoon des Konings zouden vermogen. Dus lieten zij door cAROx gehoor bij zijne Majesteit vragen, hetwelk hun dan ook verleend werd. Toen zij den 351% Maart te Theobalds, waar de Koning zich bevond, aankwamen, troffen ! Resol. Stat.-Gen. 4, 8, 9, 18, 21, 22, 27 Jan. 1621. III Deer. 5 Srur. 67 De Gezanten bekomen een bij- zonder gehoor bij den Koning. 1621— 1625. 450 ALGEMEENE GESCHIEDENIS ee zij daar in de wachtkamer eenige directeuren der Engelsche Oost-Indische Gom- pagnie met AsBor aan het hoofd, Hieruit let zich reeds niet veel goeds voor- spellen. Van eenige Edelen vergezeld, verscheen de Koning uit de eetzaal in het vertrek, waar hij gehoor zou geven. Hij begaf zich met onze Gezanten naar eenen uithoek der kamer: hier liet hij zich een stoel plaatsen, en terwijl suckincHam alleen bij hem staan bleef, verleende hij den onzen het woord. De reden, zeiden zij, dat zij hem een bijzonder onderhoud gevraagd hadden, was dat de onderhandeling op de lange haan scheen geschoven te worden, en zij binnen korten tijd naar huis moesten keren om bij de beraadslagingen tegenwoordig te zijn, die het gewichtig oogenblik van den afloop van het Bestand mede zou brengen. Voorts wilden zij den Koning bedanken voor zijn » goedgunstig onthaal en gunstig antwoord.” Had het hun een oneindig ge- noegen gedaan, dat zijne Majesteit hen wel had willen raadplegen omtrent het beste -middel tot herkrijging van de Palts, zij hadden wel gewenscht, dat hy het had kunnen aangrijpen: immers waren »alle menschen van oordeel’ het eens, dat het middel, door hen aangegeven, het eenige was. Intusschen verwachtten zij van zijne » onvergelijke- lijke wijsheid en doorzicht", dat hij zich niet door de even weinig eervolle als gevaarlijke langwijligheid van een onzekere onderhandeling zou laten terughouden om de onder- drukking der vrijheid van Duitschland te verhoeden, waarvoor de minste van zijner Majesteits en Hunner Hoog Mogenden onderdanen goed en bloed veil had. — Die plomp lofprijzende uitdrukkingen, als ien spot met zulk een ongenadige veroordeeling van 's Konings daden en met dat beroep op de gezindheid zijner onderdanen vereenigd, wa- ren weinig geschikt om hun voorstel aangenaam te maken. In denzelfden toon gingen zij voort om te kennen te geven, dat zij de vergunning aannamen, om het stuk der visscherij eerst later te behandelen: daarmede had de Koning de harten van het volk. in ons Land, bepaaldelijk van het bootsvolk, gewonnen; maar zij moesten ronduit ver- klaren, dat zij nog geen tijd konden bepalen, tegen welken de Staten hunne binnen- landsche zaken genoeg bevestigd zouden mogen achten om tot de behandeling van dat punt over te gaan. Hierna gaven zij hunne groote bevreemding te kennen over de klachten betreffende de Oost-Indische Compagnie: bij hun vertrek uit den Haag hadden zij vernomen, dat de zaak geschikt was, en dat de Gedeputeerden, die om het Parle- ment huiswaarts keren moesten, weltevreden gescheiden waren met de belofte van spoe- dig terug te komen om de laatste hand aan de vereffening te leggen. Het nu opge- worpen bezwaar zou hen in grootere mate verontrusten, zoo zij niet van de haoge rede- lijkheid van zijne Majesteit verwachtten, dat hij niet gedogen zou, dat zulke geringe koopmanszaken de staatszaken belemmerden: maanden zouden er moeten verloopen om voldoenden last te bekomen in eene zaak, waarover al de Kamers der Compagnie ge- hoord moesten worden: beter zou de Koning doen, zoo hij nogmaals eenen Commissaris naar ’s Hage zond, en, kon men het aldaar dan nog niet eens worden, de zaak met DES VADERLANDS. 551 de Staten-Generaal uit kracht van hun vereenigd gezag uitmaakte. Ten slotte riepen zij zijner Majesteit nogmaals de allianties in het geheugen, die met het Bestand afliepen, en wier vernieuwing zoo hoog noodig scheen bij het kleine aantal van verdedigers der ware Godsdienst. — Onder het aanhooren van deze rede had de Koning, met ongedekten hoofde daar neergezeten, een paar malen zwaar gezucht en zich eenigzins verstoord ge- toond. Geen wonder: want hij had alle reden om op het vernemen van zulk cene taal te bejammeren, dat hij in Nederland diezelfde partij aan het hoogste woord geholpen had, ‘welke op dit oogenblik in zijn Parlement hare eischen deed gelden. Niet zonder een blijk te geven met hoeveel oplettendheid hij had toegehoord en hoe sterk zijn ge- heugen was, vatte de Koning dadelijk al de punten op, door de onzen vermeld. Ten aanzien van de Palts, zeide hij, had hij zich rond verklaard, en men moest zijne woorden niet verdraaijen: hij had den weg der onderhandelingen wel moeten inslaan, vermits hij vroeger geen geld gehad had om oorlog te voeren; maar niettemin was hij nimmer van plan geweest, de zaak daarbij te laten, zoo die onderhandelingen niet tot het gewenschte doel leidden. Thans had hij geld, maar nog niet genoeg, naar den eisch der Geüni- eerde Vorsten te oordeelen, en bovendien de krijgstoerustingen vorderden tijd. 1621— 1625. 552 ALGEMEENE GESCHIEDENIS welddadig. En hiermede op het stuk der Alliantie komende, vraagde hij, hoe wij hare vernieuwing konden vergen bij eene betrekking, als die er tusschen de beide Staten hestond. Wel wilde hij ons de vriendschap, die hij ons, reeds toen hij nog slechts Koning van Schotland was, had bewezen, blijven betoonen, maar welk een houding zou een vernieuwde alliantie hebben, terwijl er zulke belangrijke oneenigheden tusschen ons bestonden. Wij behartigden uitnemend onze eigene zaken, maar zijne eischen tel- den wij niet, en wat wij noodig hadden, wisten wij wel te verzoeken, maar nimmer waren wij bereid om zaken af te doen, waarmede zijn belang en dat zijner onderdanen gemoeid was. Dus hadden wij te zorgen, hem en zijnen onderdanen genoegen te ge- ven: deden wij dit, dan zou hij zelf met het vernieuwen der Alliantie het blijk geven, dat hij wilde blijven, wat hij steeds geweest was, onze toegenegen vriend en bondge- noot. — Dus verried de Koning, hoe hij bezield was door den waan, dat hij een zeker recht had op hetgeen onze nijverheid ons verschafte: voorzeker deden hem zijne hersen- schimmige denkbeelden aangaande het wezen van het koningschap ons als zijne schul- denaren beschouwen. Dat een volk voor zich zelf bestond, kon in zijn brein niet op- komen. — Toen hij opgehouden had met spreken ‚ waren onze Gezanten van zins iets over de Oost-Indische zaken in het midden te brengen. De Koning dit bemerkende, wenkte ABBOT en de andere vertegenwoordigers der Engelsche Compagnie om toe te treden en den onzen te woord te staan. Nu begon die Heer een lang en hatelijk verhaal in het Engelsch van hetgeen hun in Holland weervaren was. De Koning nam van tijd tot tijd de moeite om het gesprokene tot beter verstand der Gezanten in het Fransch te herzeg- gen, en dan trachtten dezen er een woord van verdediging tusschen te voegen. Zoo lieten zij er in vloeijen, dat assor en piccEs niet vertrokken waren omdat zij over den uitslag hunner onderhandelingen ontevreden waren, maar omdat zij wegens het Parlement in Engeland moesten zijn. Hoe, zeide hierop de Koning met verontwaardiging tot ABBOT, wat hebt gy met het Parlement te maken? assor wist geen ander middel om den Koning neér te zetten, dan volstrekt te loochenen, dat hij en zijn ambtgenoot zoo iets gezegd hadden: hij wilde zijn hoofd verliezen, als het waar was. De slotsom was, dat onze Ambassadeurs zich zouden moeten getroosten tegen de Be- windhebbers der Engelsche Oost-Indische Compagnie voor eenige van ’s Konings staats- dienaren gehoord te worden. Daags na de audientie werden zij bij een zeer wellevend briefje van den secretaris CALVERT verzocht, eenige Heren van den Raad wel ten hun- 1621— 1625, nent te willen ontvangen tot een onderhoud over de Oost-Indische zaken, en niet kwa- Zij moeten zich ljk te willen nemen, dat er ook kooplieden bij tegenwoordig waren, die bij de zaak — Indische zaken laten welgevallen. belang hadden, Hoezeer de onzen verklaard hadden, de Heren niet te willen vergen ten hunnent te komen, verschenen den 2den April in hun hôtel Sir Tuomas EDMONDS, de secretaris CALVERT, Sif FULCO GREVIL, Sir JULIUS CAESAR en GRANFIELD, terwijl ABBOT, DIGGES en eenige andere directeurs der Compagnie » binnenstonden." Nadat CALVERT de bestaande grieven vermeld had, werd daarop door de onzen geantwoord. Zij wisten niet beter, of den Engelschen was eene billijke schadevergoeding aangeboden, ten bedrage van 95,100 pond; deze som was geweigerd, en wel omdat van dat bedrag de waarde afgetrokken was van het schip, de Zwarte Leeuw, hetwelk in de handen der Engelschen en door hunne schuld verbrand was, en waarvoor zij niettemin schadever- goeding weigerden. Wat de rechten door ons te Jacatra uitgeoefend aangaat, zij kwa- men ons toe, en ten overvloede was den Engelschen aangeboden , aldaar op denzelfden voet als in de Molukken en elders in Indté in onzen handel te deelen. Voorts rieden zij tot opheffing van alle verder geschil hetzelfde aan, wat zij zijner Majesteit reeds voorgesteld hadden. Epmoxps had hierop niet veel te antwoorden; toch scheen hij zich nog te moeten ontlasten van hetgeen hij zich voorgenomen had tegen de onzen in te brengen. Dat de Koning, zeide hij, niet liever verlangde dan de zaak te schikken, was gebleken uit de laatste zending der beide Heren; doch de Nederlanders, in plaats 1 caRLETON beklaagde zich den 23e Maart bij de Staten wegens een pamflet, getiteld Nieuwe tijdingen uit den Geheimen Raad van Spanje (Resol. Stat.-Gen. 2, 9 Maart 1621). Hij bedoelde het pamflet in de Bibl. v. Pamfl. aangeteekend onder Ne. 1843. onderhoud de Oost- 1621— 1625. 534 ALGEMEENE GESCHIEDENIS van dit dankbaar te erkennen, spotten met ’s Konings goedheid en geduld in deze zaak , zoo wel als in die der visscherij en der tarra: op den duur zou zijne Majesteit dit niet willen dulden: wij hadden te kiezen tusschen twee partijen, of de vriendschap van zijne Majesteit te verbeuren of hem en zijnen onderdanen redelijk genoegen te geven. Ten slotte verzocht hij, dat men hem zijne vrijmoedigheid niet kwalgk zou nemen: onzen Staat was hij van harte genegen, en ’t zou hem van harte leed zijn, zpo er een vriend- schapsbreuk tusschen twee natién ontstond, die zoo veel betrekking op elkander had- den. — Nadat hij dus geuit had wat hem op het harte lag, was de schikking vrij spoe- dig getroffen. Daar de Koning niet andermaal Gedeputeerden naar Holland zou willen laten vertrekken, en de Gezanten om deze zaak niet langer konden vertoeven, zoo zou- den ten spoedigste, en wel binnen een tijdstip, dat den Koning ter bepaling zou worden overgelaten, eenige Gedeputeerden uit de Staten-Generaal en uit de Bewindhebbers der Nederlandsche Compagnie naar Engeland komen om het geschil met zijne Majesteit te beslechten. Hierop vraagde Sir puper picces verlof om het woord te voeren. Wat hij zeide was hoogst voegzaam en strekte om hem en zijnen ambgenoot AsBoT te ver- ontschuldigen: men deed hun ongelijk, verklaarde hij, als men zeide, dat zij hun ver- trek om de zitting van het Parlement bespoedigd hadden, en ten einde zijn Goeverne- ment niet nog meer tegen ons op te zetten, had hij zelfs een zekere bijzonderheid ver- zwegen, waaruit onze gestrengheid tegen de Engelschen te Jacatra kon blijken. — Toen onze Gezanten de Engelsche Heren tot buiten het vertrek, waar het onderhoud had plaats gehad, uitgeleide deden, stonden daar verscheidene Engelsche kooplieden, behoo- rende tot de Compagnie van de walvischvangst, alweder met het doel om ons aan te spreken over de schadevergoeding, op welke ook zij recht meenden te hebben. Het antwoord der oùzen was, dat zij niet beter wisten, of op aanzoek van CARLETON was aan de klagers alreede voldoening verschaft: niettemin zouden zij van het vernieuwd verzoek verslag doen. Werkelijk hadden de Staten, ten einde onzen Gezanten eene goede ontvangst te verzekeren, zich hoogst inschikkelijk betoond, bepaaldelijk in het verleenen van de eischen van zekeren Schot Joun BOTHWELL en eenen Engelschman SALMAN, die klaagde dat hem door onze Groenlandsvaarders zijn geschut was afgenomen 1. Zes dagen later ontvingen. onze Gezanten bij missieve van den Secretaris 's Konings laatsle 's Konings woord op al wat er verhandeld was, Binnen een jaar verwachite hij zijne eischen ten aan- laatste woord op de voorstellen der Gezanten. zien der kleine en der groote visscherij bevredigd te zien, en wat wij op de aanvrage om vergoeding van de schaden, door Engelschen in de Oost-Indiën en in de Groenlandsche wateren geleden, hadden gezegd, had den Koning evenmin voldaan, als wat wij aange- voerd hadden om af te snijden, dat er nader en wel in Engeland over de tarra gehan- deld werd. Doch hij beloofde zich iets van de belofte, dat er Gedeputeerden komen ! Resol. Stat.-Gen. 4, 5, 13, 22, 26 Jan.; 12 Fcbr.; 4, 26, 27 Maart, 1621. DES VADERLANDS. 55 zouden om over de Oost-Indische zaken te handelen. Dezen wilde hij tot aanstaanden Pinkster tijd geven. Wat eindelijk. de vernieuwing der Alliantie aanging, zoo zou hij nader overleggen, wat hem in zulk eene gewichtige zaak te doen stond. — Dus bleek thans bij eene uitdrukkelijke verklaring, dat de Koning de staatkunde van zijn Parle- ment, hetwelk een bondgenootschap met de Vereenigde Provinciën tot gemeenschappe- lijke bestrijding van Oostenrijk en Spanje verlangde, geenszins verkoos te omhelzen, en dat alzoo het doel der Nederlandsche zending ten eenen male onbereikt was gebleven. Dit begrepen onze Gezanten, en van nu aan waren zij nog slechts op het nemen van hun afscheid bedacht. Het blijkt niet, dat zij zich met eenige leden van het Parlement hebben onderhouden; slechts van den Graaf van warwick, » zijnde een der Heren van het Parlement” (zoo schrijven zij in hun rapport), melden zij een bezoek ontvangen te hebben. Lord noncasren vermeed beleefdelijk, hen ten zijnent te ontvangen, waar- schijnlijk om opspraak te voorkomen. Vóór hun vertrek noodigde hen de Koning aan zijne tafel: hij wilde hen, dit liet hij weten, zoo eervol als ooit eenige ambassadeurs , bejegenen, en aldus voor de gansche wereld de genegenheid toonen, die hij voor onzen Staat koesterde, — Immers moesten en Spanje en het Parlement weten, dat hij niet met onze Republiek gebroken had: Spanje toch moest gewaarschuwd en het Parlement ge- paaid worden. Zoo plechtig evenwel was het onthaal niet, als was voorgenomen, en wel ten gevolge van de tijding van het afsterven van den Koning van Spanje. Daar onze Gezanten hun afscheidsonthaal niet wilden uitgesteld zien, totdat de veertien dagen van den Hofrouw voorbij zouden zijn, zoo kregen zij den 18% April zonder gastmaal genoten te hebben hun afscheid. — Verschillend was de betrekking, waarin JACoBUS en de Staten tot den man stonden, wiens lijk onlangs in het Escurial was bijgezet; maar de ernst van zijnen dood ontsloeg beiden van de taak, om dat verschil te ontveinzen en openlijk eenstemmigheid te huichelen. Toch lieten zich onse Gezanten den ridderslag welgevallen, hun bij het afscheid van sacosus hand toegebracht. By dit afscheid meesten zij, opdat zij wel zouden begrijpen, dat de Nederlanders de schatten der zee aan zijne genade dank behoorden te weten, nog eenmaal hooren, » dat God de Heer hem de kroon op het hoofd had gezet, en dat hij niet dulden kon, dat men hem betwistte wat God en de natuur hem in eigendom ge- geven hadden.” Zoodra de geschillen over de visscherij en de Oost-Indische zaken ver- effend waren, zou hij nader letten op de vernieuwing der Alliantie, en dan een zooda- nig bondgenootschap sluiten, als hij tot heil van onzen Staat, » hetwelk hij als dat van zijn eigen Rijk ter harte nam," dienstig zou oordeelen. Afscheidsbe- zoek bij den Ko- ning. 1021— 1625. Instructie van de Gezanten naar : - : k der Instructie van de naar Frankrijk gezonden staatslieden schreven hun voor , den Koning Frankrijk. 556 . ALGEMEENE GESCHIEDENIS Gezanten mede afscheid namen, verzocht hen, dien Vorst zijne groetenis over te bren- gen. De grootste Heren van het Hof, BUCKINGHAM, LENOX, HAMILTON en DONCASTER kwamen hun een afscheidsbezoek brengen, toen hel te laat was en zij reeds naar Gra- vesend vertrokken waren. CaALveRT was vaardiger geweest: ook had hij hun nog een beklag te doen gehad: een Engelsch schip, beladen met tin van de domeinen van den Prins van Wales, was door de onzen op de Vlaamsche kust aangehouden en te Vlis- singen opgebracht. De Gezanien hadden geantwoord, dat zij op het ontslag van dien bodem aandringen zouden. Den 50sten April waren zij te "s Hage terug. Wat had intusschen het andere Gezantschap te Parijs verricht? ! De eerste artikelen te verklaren, dat het voornaamste doel hunner zending was, Zijne Majesteit van wege Hun Hoog Mogenden te begroeten en hem geluk te wenschen met zijn heldhaftig be- sluit en zijne voorspoedige pogingen tot handhaving van zijn Koninglijk gezag en van de rust zijns Rijks: hiertoe zouden zij hem alle verder geluk en voorspoed, en in het algemeen eene langdurige gelukzalige regering van God Almachtig toewenschen. Voorts moesten zij hem ten hoogste danken voor zijne weldaden, die de Staten nimmer zouden vergeten, maar steeds en in alle voorkomende gevallen met alle trouwe diensten jegens zijnen koninklijken persoon en Kroon zouden erkennen. — Deze woorden zijn duidelijk. Men moest den Koning gelukwenschen met zijn krachtdadig optreden en verdere oog- merken tegen de Protestanten in zijn Rijk. Daar nu de Staten, zonder de grootste laag- heid en het verachtelijkst verraad, na zoo gesproken te hebben, de Hugenoten niet konden ondersteunen, zoo verpandden zij aldus hun eerewoord, dat zij zich niet met die - van Rochelle zouden inlaten. Dit was een gewichtige betuiging in den tegenwoordigen toesland van Europa. Het Calvinisme stond in de wapenen tegen het Catholicisme. De Staten-Generaal hadden in Duitschland partij gekozen, en waren op het punt na afloop van het Bestand den oorlog tegen den grooten voorvechter van het Catholicisme te hervatten. Wat was nu natuurlijker, wat, gesteld dat zij eene goede zaak omhelsd hadden, rede- lijker, dan dat zij met alle voorstanders van het Calvinisme gemeene zaak maakten? Ontzagen zij niet de Gereformeerde onderdanen van Keizer FERDINAND in hunnen opstand te stijven, waarom zouden zij den Hugenoten niet tegen den Koning van Frankrijk de hand bieden? Ten halve willen is dwaas en verderfelijk. Bovendien, het Engelsche Parlement weergalmde van den kreet, dat men zich, zoo men de Palts herwinnen wilde, niet alleen met de Nederlanders, maar ook met de Hugenoten in Frankrijk ver- eenigen en eene groote vloot zoowel naar de Gironde als naar Spanje zenden moest ?. En toch de Staten verleenden hunne zedelijke ondersteuning aan den Katholieken Koning ! De bijzonderheden, die volgen, zijn ontleend aan het Rapport der Gezanten op het Rijksarchief. ? maxke, Eng. Gesch. II, s. 46. DES VADERLANDS. 557 SE rn ERE ee We SI IT van Frankrijk tegen zijne Gereformeerde onderdanen. Maar het was, dat zij zich niet uitsluitend op de omwenteling verlaten durfden, en, bij de zoozeer te mistrouwen ge- zindheid van Koning sacosus, schroomden den steun van het geregeld Goevernement van Frankrijk te verliezen. Zoo bleek de staatkunde van den grooten wiLLEmM van Oranje en van zijnen opvolger OLDENBARNEVELT op te degelijken grondslag gebouwd te zijn, dan dat het afgedwaalde nageslacht haar geheel zou hebben vermogen te verzaken, en, daarbij, AERssEN verlangde op den zetel hersteld te worden, welken hem zijne eer- zuchtige tegenwerking tegen OLDENBARNEVELTS persoon en politiek had doen verliezen, en dien kon hij niet terug erlangen zonder waarborgen aan het Fransche Bewind te geven. Dus waren de mannen, die voor de Gereformeerden in Duitschland: te velde trokken en OLDENBARNEVELT op het schavot gebracht hadden, gedwongen de Gerefor- meerden in Frankrijk te gaan verloochenen, en aldaar alles te gaan aanwenden om zich den dood van dien staatsman te doen vergeven. Behalve die eerste en voornaamste zaak waren den Gezanten nog andere belangen opgedragen. Zij moesten den Koning uitnoodigen ter bestrijding der zeeroovers van Algiers zijne scheepsmacht bij die der Staten te voegen; de hangende geschillen tusschen de wederzijdsche kooplieden tot eene beslechting trachten te brengen; bij gunstige ge- legenheid op de teruggave der voorschotten ten behoeve van het onderhoud der Fransche regimenten aandringen; op dezelfde wijze, als de Gezanten in Engeland, de schaden, ons in de Spaansche havens aangedaan, ter sprake brengen; onze inmenging in de zaak der Duitsche Gereformeerden met het voorbeeld van menpa IV verontschuldigen, en, einde- lijk, alle vooringenomenheid tegen onzen Staat en tegen enkele personen trachten weg te nemen, — Met deze enkele personen had men in de eerste plaats Aerssen op het oog. — Ten dien einde mochten zij zonder iemand te ontzien uiteenzetten, hoeveel kwaad de van hier overgezonden berichten gedaan hadden. — Hiermede werd bedoeld, dat men Vrij DU MAURIER zelven mocht logenstraffen, alsof hij zich in het karakter onzer omwen- teling bedrogen had, terwijl zij, dus moesten de Gezanten verzekeren, slechts gestrekt had om »de wettelijke Regering te handhaven tegen beschuldigingen, machtsaanmati- gingen en voorgenomen verandering.” Dat men met die woorden van machtsaanmatiging en voorgenomen verandering OLDENBARNEVELT op het oog had, ts duidelijk, en met de beschuldigingen, tegen welke men de Regering zou hebben moeten handhaven, kon niets anders bedoeld zijn, dan hetgeen men OLDENBARNEVELT verweet, dat hij den Prins van de zucht betichtte om zich de soevereiniteit te verschaffen. Werd zulk een ver- moeden aan het Fransche Bewind als een doodschuld voorgedragen, dan werd daarmede van ter zijde te kennen gegeven, dat er aan de opdracht der soevereiniteit aan den Prins niet gedacht werd, ja niet gedacht mocht worden, Ook dit was eene belangrijke ger ruststelling voor Frankrijk. Want zoo in de omstandigheden, in welke de wereld weder verkeerde, den Prins als soeverein een vrijer beschikking oyer de ontzaggelijke middelen - III Deer. 5 Srux. 68 ]621—. 1625. 1621— 1625. Hunne ont- vangst te Parijs. 958 ALGEMEENE GESCHIEDENIS AA der Republiek ware ten deel gevallen, hoe onberekenbaar zou de invloed dier gebeur- tenis op de Fransche Hugenoten zijn geweest, en hoe veel reden zou de Fransche Re- gering in hare schatting gehad hebben om de gevolgen te duchten, daar zij het er voorhield, dat de val van oOLDENBARNEVELT slechts had moeten strekken om den Prins de handen ruim te laten ten einde door de ondersteuning der Calvinistische woelingen Europa in vlam te zetten en zich zelven groot te maken. Dus zou de Regering van LODEWUEK XIII ook ten dezen aanzien volkomen gerust gesteld worden, en zoo was er kans, dat zij inschikkelijk zou willen zijn op het stuk van 's Prinsen bijzondere belangen , en hare vooringenomenheid zou afleggen tegen het gansche Huis van Nassau, met name tegen ERNST CASIMIR, het tegenwoordige hoofd van de Duitsche Graven van dat Geslacht en verzwagerd met den Hertog van Brunswijk, bondgenoot en neef van den thans reeds dreigenden Koning van Denemarken. Daartoe het hunne te doen, werd mede uitdruk- kelijk aan de Gezanten opgedragen. Bij nadere Instructie van 12 Januarij (1621) werd hun hetzelfde gedrag als aan de Gezanten in Engeland voorgeschreven met betrekking tot de vraag der vernieuwing van de Alliantie en der verlenging van het Bestand. Vrij wat eervoller was de ontvangst te Parijs, dan die welke onzen Gezanten te Londen was te beurt gevallen. Met een trein van bijna veertig koetsen, waaronder eene van den Koning, en verscheidene van de Gezanten der met ons bevriende Mogendheden en van de aanzienlijkste Grooten des Rijks, en onder het geleide van een dertigtal Ne- derlanders te paard, reden zij van St. Denis naar Parijs waar het hótel d? Ancre hun van Regeringswege ten gebruike was afgestaan. In de stad kwam de optocht den Prins van compé tegen, en deze steeg uit zijne koets en verwelkomde hen in het openbaar. Naauwelijks waren zij aangekomen, of zij vernamen (het was omstreeks het midden der maand Februarij), dat het ongenoegen van den Koning tegen »die van de Religie” dagelijks toenam, en dat Zijne Majesteit mogelijk reeds spoedig zou vertrekken om hun een openbare oorlog aan te doen: immers stonden de partijen in Languedoc reeds vijan- dig tegen elkander over. Dus zouden de betuigingen, die onzen Gezanten te doen stonden, door de ‘omstandigheden eene dubbele beteekenis erlangen, en te noodzakelijker zijn tot zuivering der Staten, vermits er bericht was aangekomen, dat er een Hollandsch schip met wapenen op de kust van Provence gestrand was, en er vermoeden bestond, dat dit schip door de Staten-Generaal en den Prins van Oranje den oproerigen Hugeno- ten was toegezonden. Hun gehoor Den 20%ten Februari hadden zij gehoor ten Hove, werwaarts zij onder een geweldigen bij den Koning, toeloop van volk plechtig waren heengereden. Niets ontbrak aan de klaarheid en de onderdanigheid der bewoordingen, waarmede zij den Koning hun leedwezen betuigden over de woelingen, die, van den tijd van ’s Konings minderjarigheid aan, de rust des Rijks verstoord hadden, en hunne dankbaarheid te kennen gaven voor ’s Konings wel- daden, hun op het voorbeeld van zijnen grooten Vader bewezen. Slechts aan de kwaad- DES VADERLANDS. | 539 aardigheid en den list hunner vijanden was het te wijten, zoo, iot zelfs bij ’s Konings Raadslieden toe, de meening geloof gevonden had, alsof hunne Soevereinen eenigermate waren afgeweken van de grondstellingen, die aan hun bewind tot dusverre voorspoed verzekerd hadden, en alsof zij, door ’s Konings onderdanen onrechtvaardig te behandelen, tegen het opzettelijk verbond gezondigd hadden, waarmede de Koning hen vereerd had. — Van wege den Prins van Oranje boden zij topzwisx XIII de voortduring aan van zijne onderdanigste toewijding tot de dienst van zijne Majesteit, in de hoop, dat de Koning hem deswegens waardig zou achten de eer van zijne gunst en vriendschap, die hij de vurig- ste zucht had te verdienen en te behouden door daden in overeenstemming met ’s Konings grootheid en zijne toegenegenheid te hemwaarts. — Op deze Propositie verklaarde LoDE- WIJK, dat hij de strekking hunner woorden zeer wel gevat had, en erkentelijk was voor de toegenegenheid van de Staten-Generaal; waarna hij belangstellend naar den Prins van Oranje vernam, en minzaam vraagde, hoe onze Gezanten het op de reis ge- had hadden, en hoe Parijs hun beviel. Later vernamen zij uit den mond van den Kanselier, pe SILLERVY, dat hunne zending den Koning na het hooren hunner Propositie dubbel aangenaam was. — Op het gehoor, dat zij bij den Prins van cowp& verzocht en verkregen hadden, vernamen zij, dat de. Koning meende zich ernstig te beklagen te hebben over de houding door het Bewind van Prins maunrrs in Oranje aangenomen: de Goeverneur van dit Prinsdom had verscheidene vergaderingen der Gereformeerden in Languedoc bijgewoond, en de inneming van de stad Privas, op welke zij als eene plaats van verzekering, die hun toekwam, aanspraak maakten, met de toezending van oor- logsbehoeften en ingenieurs ondersteund. En bij som- mige Grooten. 1621— 1625. Men grijpt de geschillen tus- schen de weder- xijdsche kooplie- den aan om onze Gezanten op de proef te stellen. 940 ALGEMEENE GESCHIEDENIS niet meenen, dat zij den Koning trotseren konden, omdat hij hun bondgenootschap noo- dig had: slechts ootmoedige gebeden konden de zaak weder goed maken. — Doch de onzen tot het nederig vragen van verschooning te dwingen, ware eene ijdele voldoening geweest. De tegenwoordigheid yan het Gezantschap en de gedane betuigingen gaven een grooteren waarborg dan de vernederendste schuldbekentenis vermocht te doen. Maar als een middel om de onzen op de proef te stellen en om het voorkomen aan te nemen, dat Frankrijk niet om ons bondgenootschap verlegen was, greep men de uitstaande ge- schillen tusschen de wederzijdsche kooplieden aan. Dat dit de toeleg was, bleek reeds uit de ontmoeting, die onze Gezanten bij den Hertog pe Lurxes gehad hadden. Hier was des Hertogs schoonvader, de Hertog pe mowrmazow, verschenen, vergezeld van dien EUSTACHE, wiens eischen ons reeds zooveel overlast hadden aangedaan, en de Hertog had ten aanhooren onzer Gezanten zijnen schoonzoon vermaand, de zaken van zijne Bretons bij ons te willen voorslaan, te meer omdat ook de Koning er belang bij had. En wat erger was, in weerwil van de tegenwoordigheid onzer Gezanten in Frankrijk, had die- zelfde EvsrACRHEÉ verlof gekregen om bij wijze van weerwraak beslag op eigendommen van in Frankrijk gezeten Nederlanders te leggen. Den eersten Maart hadden eenige leden van ’s Konings raad de Gezanten ambtshalve lot een onderhoud uitgenoodigd. Het had plaats ten huize van sranmnN. Op de vraag, | of de onzen iets bij hunne Propositie te voegen hadden, beklaagden zich dezen over die hatelijke handelwijze van zusrAcHE. Dit was het sein tot eene reeks van klachten uit den mond der Fransche Staatslieden. — Borssisz en pursrpux waren daar tegenwoor- dig. — Met betrekking tot de koopmanszaken heette het, dat wij Zijner Majesteits on- derdanen recht weigerden; dat wij onzen onderdanen niet verodrloofden in Fransche scheepsdienst te treden; dat wij met de Engelsche Oost-Indische Compagnie eene ver- eeniging hadden aangegaan met uitsluiting der Franschen. Maar ook de staatkundige zaken bracht men ter sprake: de oude grieve over ArnssENs hatelijke uitlatingen aan- gaande het Fransche Hof; het lot, dat de Advokaat had moeten verduren, en de be- handeling, die zijne kinderen zich thans moesten getroosten; de weigering van hetgeen DU MAURIER had vergocht ter rechtvaardiging van den Franschen Gezant bij de Grisons tegen den laster in ons land en zoo het scheen met goedkeuring der Staten tegen hem uitgestrooid !, en, eindelijk, dat verdachte schip op de kust van Provence gestrand. Op ! De hier bedoelde zaak staat vermeld in de Resol. der Staf.-Gen. 23, 24, 27, 28, 31 Oct. 1620. po maurier had verzocht, dat een besluit van de Vergadering der Grisons, waaruit cuer- riers onschuld bleek, van wege de Staten en door hunnen drukker gedrukt zou uitgegeven worden. De Staten verkozen dit slechts onder zekere beperking toe te staan, en zulks gaf eene wisseling van onaangename nota's, zoodat de Staten besloten het Fransche Hof kennis te ge- ven, »met wat sclierpheid en disrespect” pu wavmiER Hun Hoog Mogenden behandelde. DES VADERLANDS. 941 het punt der koopmansklachten kreeg men hooge woorden, en daar de onzen weigerden met de Fransche kooplieden in regtstreeksche onderhandeling te treden, zoo werd be- paald, dat zij hunne grieven en eischen op het papier stellen en aan de Heren van den Raad inleveren zouden. Vier dagen later had er een tweede onderhoud plaats ten huize van den President JEANNIN, waar zich ook reusracue met vele andere Franschen, die klachten tegen de onzen hadden, liet vinden. Thans moesten de onzen hooren, dat den Koning verslag gedaan was van hetgeen zij bij het eerste onderhoud verklaard hadden, maar dat Zijne Majesteit iets naders verlangde, waardoor zijner eer voldoening en zijnen onderdanen ver- goeding van schade verschaft mocht worden, en toen de onzen de klachten hunner land- genoolen tegen die der Franschen wilden doen gelden, vraagde men, of wij daarmede alles meenden af te doen, en JEANNIN ging zoover van te zeggen, dat hij reeds bij zijn ver- blijf in Holland gezien had, dat er bij ons voor Franschen geen recht was. In weerwil van alles wat de onzen daartegen tot lof van de Nederlandsche Justitie inbrachten, werd de opsomming der grieven wegens onze aanmatigingen op zee en in de Oost-Indién herhaald, en, voegde men er bij, de weduwe van den door de onzen omgebrachten ka- pitein LE LIÈVRE, en andere door ons benadeelde kooplieden stonden daarbuiten om tegen ons te getuigen. Onze Gezanten verlangden niet zich nog onaangenamer in het naauw gebracht te zien en verzochten verschoond te blijven van de taak om hun, die buiten stonden, te woord te staan. Nu vorderde men, bij monde van sorssise, dat de onzen beginnen zouden, de goederen terug te geven, die wij van Fransche kooplieden in banden hadden: dan kon het overige door den rechter worden uitgemaakt, en Jeannin voegde er bij, dat de klachten opgeheven dienden te zijn, voordat er van de vernieuwing der Alliantie sprake kon wezen, en dat Zijne Majesteit eene andere voldoening, dan die slechts in woorden bestond, van ons verwachtte, daar het immers betaamd had, dat zij, die den Koning in zijne eer getast hadden, hunne straf niet hadden ontgaan. — Zoo de onzen dit alles verduurden zonder zich de minste bedreiging te laten ontglippen, konden de Fransche staatslieden het er voor houden, dat de Staten en de Prins inder- daad alle gedachte om met ’s Konings binnenlandsche tegenstanders zamen te spannen, zoo zij die immer gehad hadden, thans ten minste uit den zin gezet hadden. — Wer- kelijk ontzegden zich de Gezanten ook maar de geringste zinspeling op de mogelijk- heid, dat de Staten, verstoord op ’s Konings Bewind, met zijne oproerige onderdanen gemeene zaak konden maken. 1621— 1625. 542 ALGEMEENE GESGHIEDENIS gap MICI DUCI M RAE DEUM AU E NEE had, zouden zij, niet om zijnent, maar om 's Konings wil, zien te verkrijgen, dat aan de deelhebbers in zijn schip eene som betaald werd van 10,000 gulden, en aan die van St. Malo eene som van 50,000 gulden, mits de deelhebbers in het Nederlandsche schip de Hoop, dat te Dieppe was aangehouden, mede tevreden gesteld werden, en voortaan een reglement op de Kaapvaart werd vastgesteld. Dit alles, voegden zij er bij, sloegen zij slechts voor, zonder daartoe gelast ié zijn en onder voorbehoud van de goedkeuring hunner Meesters, en met geen ander doel dan om deze belemmering te boven en tot de hoofdzaak hunner zending te komen. Jrarmn en BorssisE verwierpen ons aanbod om de klagers in Nederland recht te doen, alweder op grond dat daar geen recht te wachten was. Bovendien de zaken konden niet langer uitgesteld worden, en niets be- lette ze thans af te doen, en dan bleven de sommen, die van onze zijde werden voor- gesteld, verre beneden den eisch. — Het verschil was zoo groot, dat de wederzijdsche aanspraak aan een nader onderzoek onderworpen moest worden. Intusschen en alzoo de Raad den Koning welhaast naar St. Germain stond te volgen, werd onzen Gezanten de gelegenheid, aangeboden om alsnu hunnen verderen last te openen, met de betuiging van ’s Konings begeerte om het verbond van vriendschap met onzen Staat voort te zetten. Thans deelden zij, behalve een en anderen voorslag tot voorkoming van de misverstanden tusschen de koopvaarders, drie wenschen mede: vooreerst, dat het Fransche Bewind ons zijne medewerking tegen de zeeroovers van Algiers en Tunis verleende, en zoo, hetzij de Nederlanders, hetzij de Franschen een verdrag met hen sloten, gezorgd werd, dat daarbij elk dezer beide natiën het belang der andere niet over het hoofd zien zoude; ten tweede, dat de Fransche regimenten in Nederlandsche dienst blijven, maar ook door Frankrijk betaald mochten worden; ten derde, dat de Koning, als die het Bestand ge- waarborgd had, ons van de Spanjaarden vergoeding mocht verschaffen van de schaden, De Gezantendie den onzen in Spaansche havens was aangedaan. Bovendien begrepen zij niet te maken gewag van de vernieuwing der Alliantio. mogen nalaten van de voortzetting der Alliantie gewag te maken, daar deze zaak van de Fransche zijde herhaaldelijk ter sprake was gebracht. — Het is twijfelachtig en het werd ook een punt van geschil in de Staten-Generaal, of de Gezanten met te gewagen van de Alliantie hunne Instructie te buiten waren gegaan, al of niet. De Provinciën buiten Holland beantwoordden deze vraag ontkennend, de Hollandsche Gedeputeerden toestemmend, en Burgemeester pauw beklaagde zich deswegens bij de Staten van zijn Gewest. Dezen begrepen daarop, dat de Gezanten zieh bij het aandringen op het sluiten eener Alliantie niet zouden vermogen te beroepen op reeds bestaande Verdragen, daar bijaldien men zich beriep op het Verdrag, waarbij het Bestand gewaarborgd was, men van de onderstelling zou schijnen uit te gaan, dat het Bestand verlengd zou worden. 