Soendasch-Nederduitsch woordenboek, op last van het gouvernement van Nederlandsch-Indie
(KYl (UY) OSY) n\ en gew. hwimiiKisnjp SB. haak; voorts im rn i3ti^ van een patjoel: den vorm hebben van een haak. — .m vm ttsn^\ haken, gehaakt zijn of vasthaken aan iets. — <KWKnxmx5Yiji\ van iets: vastgehaakt raken aan of door iets.-— aSi <^ri xm asn^\ blijven haken aan iets. — 'vn xm ofn ? im^\ iets, bv. een doedoe- koej\ o^h^ngen aan een haak; het ijzer^waar aan een lamp hangtt haken, vasthaken aan een in den zolder aangebrag ten haak; enz. — (M«<n nmn5njj\ van menschen : een lijn trekken, ge- meene zaak maken, hetzij ten goede hetzij ten kwade; voorts in sommige streken de benaming van een hoeveelheid van 12 kati's pare (gewoonlijk aan een mister afge- wogen); — maar meer algemeen de benaming voor de hoeveelheid pare, waar men bij rekent , op Soemedang een halve pikoeL 224 tnntip(Eyi\ <KYJ(Cp\ SB. tijd hebben tot lets. — mPnooi ids geen tijd of gelegenheid hebben voor lets. Verg . a^rn6^a.rrt^ — (^mimaptniLfKKiijs maar Diet aan den gang kunnen komen, bv. met schrijven, omdat men steeds lets anders moet doen. (KYI (CH (KYI ft \ naam van een dikke, ongeveer een vinger lange tvorm, die na verpopt te zijn, in een groote zicarte tor (xiham\ ver- andert. (KYI OS) qui fj\ 1. of Kti^i^ SB gelofte, uitgesproken gelofte (Ar. A*i). Verg. tt-'j on dJt -n anijw — in ? rn <?<7? arj injin \ zva. irn i cm ti.i /a a / (Hi in ^n (Hyi w — in th rn (vj )U aaj^ \ zva. in (Hi an nn anjj \\ 11. verkorting van K-nayowoaimp maar wordt slec/its gebezigd door mannen en wel om antwoord te geven, als ze door een meerdere worden geroepen. -»- Verg. ^-w^w (KYI dZ) (YXJI \ zva. iKnajktmiw Als antwoord tcan- neer men door een meerdere wordt geroepen bezigt men ooh way aw \ het is alsdan een verkorting van un'aparuitKi <mj\ NN Verg. (hh ^ ruj - en (manj^\i Voorts: Mn<ptnji\ dihwijls inplaats van (H(EJj]ILnl(t^JI^ of <H<Ei<Ln]ifnl<lJliV tie dat bij KAAMHiaw Zie ooh (Hi) tp rhi (Kianj^^ onder (ki (KYI (17) (E/l ft \ SB. de plaats of wijk, waar de priesters en geestelijke beambten wonen ; priesterwijk; degeestelijkbeid(^/r. *a.V). — <cjnMMi(c)<&iji\ iemand te huis behoorend in of afkomstig uit den kaoem; geestelijk persoon; de geestelijkheid. (KYI £-^(KI ft\ (Mal% ham) SB. geweven stof, katoenen stoffen. — (une^mc^trij^ allerlei soort of diverse soorten van geweven stoffen of katoenen. (KYI 2 tf-^\ of (uriifnww . — ^ (cidc^rftnchop of ro? ay(V)<M7it(HTji\ SB. met hand, voet, ee?i of ander gereedsckap of wot ook, iets, bv. losgepatjoelde aarde of losgepatjoeld onlcruid, een afgevallen Mapper, die voor de voeten ligt, "en derg. op zijde schuiven of stuwen, zijdelings af, uit den weg brengen. (KYI 2 A^ (ISYI ft \ of <Kiu ty «j) am jw — Kntc^asnji\ of (1712*1 *n asnj^\ SB. krabben van menschen en dieren. (KYI ^^(YUi ft \\ — il^tu|\ SB. zijn arm slaan, om den hols of het been slaan, omhet been van een ander; in het laatste geval, zooah men dat doet, ah men, bij het worstelen, iemand trackt beentje te ligtm. — Verg. » xwnruxi — • mi »cn c-.ru»\ zie bij Mnmruii 225 (TJ (KYI G- \ SB. schraal van grond; mager van een mensch of dier. (KYKUKMfj\ Roll, kous; SB. kous, sok. (KYIOJf (Ul (l\ SB. aQiimicuicu^ ergens niet te- gen kunnen, iets niet kunnen hebben ; ook van lets: ergens er and ersmee gaan, anders behandeld worden, zoo niet gaan, ah Her. Verg. aSntaJioM^ — asntiKni^(ui^Jiao^\ nietS kunnen hebben; een kruidje roer mij niet zijn; maar volgens den Reg. van Tj. (lQ \ (KYI (IJ) CU ^l(HTJl\ S. 0Sni<U0M(3^A<HTJI\ B. er~ ' gens niet tegen kunnen. 0O1 (*J> (W fl\ SB. drietandige houten hark, waarvan de tanden gebogen staan. K. Mij van elders onbekend. am (UYI CHI P\ SB. c^(njjcHri(un(hn^\ een elmoe, waar tooverij bij te pas komt en die daarom verboden of ongeoorloofd is. — s^rS*^ ! tun'aa^ zie bij (3^A{(rdi\\ (KYI 2 (UYI 2 (KYI fl \ I- hlanlcnabootsend woord voor hetgeluid van eenpauw. II. SB. met een gat er in, en wel door en door. Vooral gebruiht men »cnt(unt»on^\ als het gat net voorwerp onbruihbaar maakt. Verg. *j>t<uit\ <KYKUYI2QSYI fl\ SB. van iets zooals bv. een stoel : oud, i. d. z. van: reeds jaren tpleden vervaardigd en ook reeds jaren long ingebruik; voorts gevorderd, van iemands leeftijd of ouderdom. — ( !hmiun2iisri(^n\ stokoud. K.) (KYI 2 (UYI 2 (YV) fj \ SB. ontevreden, gemelijk, knorrig; van iets als zitten wachten : iemand vervelen, zoodat men ongeduldig wordt; van iets doen: iemand vervelen om het nog Ian- ger te doen, bv. omdat het toch niet helpt. o o Verg . *™ m (n^j\ ^ (Y) (KYI CYJ (LTYI (Ul fl \ of*l<Knt*l<un(ui/p plat woord voor het mannelijk schaamdeel. (KYI (UYI CEJI <-v/? 2QJI ^&(KI fl\ zie <*%i asi^asnji^ (KYI 2 (Kl n \ zie azhttbmiMji* (KYI (HI \ SB. een woordje, tot verbinding van complement en hoofdwoord. Als aanwijzend voorzetsel van plaats: aan, bij, op, m. Verg. w\ II. en zie voor de gevallen, waarin naar verkiezing <*™^ of «n*n\ kan ge- bezigd worden, de gramm. Mndelijk is wel eens te vertalen met: wat aangaat, wat betreft. Vera. oSumw am2(KI\ SB. raak, geraakt, getroffen; ra- ken; getroffen zijn, getroffen worden door een boete; geraakt zijn in iets, zooals een vol; en van een djampe: effekt sorteren, 226 •f*"^"- doel treffen. — (imt<Hi<Kn(Cncrnt<vn(qaJitw(*ajl, S.vj(Mc&<Kn<u<rY}2(iJi<q(M(isn(Hyi\ B. zva. (uri^n ^pimiKri(n(tJKisn(mjf\ zie bij *n«j»n\\ — xntaoahm <Hy>\ iernand of iets met iets raken of treffen ; een boete opleggen van iernand; iernand of iets met iets zooals den kogel, waarmee men schiet, of een steen, waarmee men werpt, willen raken; een djampe over of op iernand of iets uitspreken. (tf (KYI (HI \ of <niunihn(n(HTi(Hi\ SB. steunen of zich beroepen op iernand of iets. Verg. (3^a. (en 2 (n am an \ 6-iA urn 2 <3^a » 2\ oij 6^mm 2 w Oft (KYI (n (HI P \ SB. nog, nog steeds, voort- durend; insgelijks. — annamasrj^amtnan^a^i e~\ daar is het evenzoo mee gelegen. — (U2(rftui(utini(i5n(ri!Kr}<^(m^\ dienzelfden dag nog. o a . . * (KYI (HI (HI \ naam van een zangwijze. A. (KYI (HI \ SB. kameraad ; collega, ambtgenoot. (KYI (Kl \ SB. pootlijn; iijn, zooals de metse- laars gebruiken; lijn, zooals men spant bij het aanleggen van een weg. — ™w^ bij iets, bv. het pooten van het een of ander de »i>?^7 gebruiken. t (HI \ SB. sleutel; ook wel voor het slot (Skr. Jeoentjikd sleutel. Jav. Wdbk.). — <Kn& amn^niasns rijtuigsleutel. — "^fQ^ &fo slui- ten, bv. een deur, met behulp van het g een daaraan zich bevindt tot sluiting ; iets op slot do en; iernand opsluiten, bv. in een learner ; voorts: gesloten zijn, op slot. — Verg. (KJt2<^)2orriji\ en amemw 7 (KYI (HI \ S.t&ws B. links, ter linkerzijde. Cm (n(crnHi(cidm,iun\ S. oom &naaji\ B. naar de linker en naar de regterkant; links en regts; en van am <p mxn (w?/^ iernand van liuks en regts komen toestroomen. — amtnamiw amasnajriivi2anjj\ S. <xn <Kn <ui w am <m (Mrt aaji\ B. links en regts. — (Ejiasn(hna5ti<nam(hp\ het linker OOg. — am <n am 1x1(3^12 aoj^\ S. asttam wsSlgcHTjis B. links of aan de linkerkant van iernand of iets. (KYI (HI P \ SB. groote ijzeren pot of ketel, zoo- als men 0. a. bezigt bij het JcoJeen van de lahang. MYI(K1(KI\ SB. goud, gouden (m^n ofafnaspian\ Kw. en K. I. zva. (&MMji\ goud. — Skr. kdntjana. Jav. Wdbk.). (KYI [(HI \ SB. naam van een smakelijke zoetwater- visch. — (3^(vvi<w<tci^kji2a<i<tcn((Ki\ zie 6<&MM ^ (H7I <K?,?\\ ahnM\ 227 K71 $W afnCKiW — S<^ SB. losloopen, vrij rond- loopen, in het vrije rondloopen; iemand laten doen wat hem behaagt. — «8gj»Mi mjjs een dier loslaten, vrij laten rondloo- pen; vrij laten. (Ktl(Hl\ SB. spinnewiel. Rg. (KYI 2 <YI (HI N\ - xnt<qw\ SB. een paard, dat aan een touw geleid wordt, vrij in zijn bewe- gingen laten, door het touw niet digt h'j het hoofd van het paard, maar bv. bij het uiteinde vast te houden. £Fn dl ((HI \ SB. vallen, van geldstukken op lets zooals een jplanken vloer, zoodat het gehoord wordt; rammelend neerkomen; ook zva. nrmimihn/iw (KYI (Yl (HI (Mf! \ of wfytp SB. blind, aan een of beide oogen, door uitzwering of uit- steking van het oog of de oogen. — Verg. <n(UI(t<]}(KT1/l\\ (KYI (Kl (Ml fl\ zie het voorgaande icoord. (Kyi (Hi n&Ji w — ^^^ikv SB. m net wa^er storten, tuimelen, vallen. - ^"JAWf®'® vfitn^ zich in het water werpen; zich wer- pen of storten, bv. in een vijver. (KYI ^fl(UI2(KI2(^l fj\ zie iKm^na^w (KYI (HI (Ifl/J W - xn(M(iajl^ zva. (&<ifiiamj\\ - »oigJ ™gjW SB' dmk in de Weer Z^n' met haast nu hierheen dan daarheen loopen, bv. van een bediende die regis en links wordt uitgestuurd, om iets, wat men spoedig woet hebben, te halen of te zoeken. Verg. *™*£ (KYI 2 (HI 2 &31 fl W — ici?w!«ji|\ SB. niet op zijn gemak zijn, er in zitten. — /K71 $&?$,* g£*W ' J. zva. <nti*rn<M,i\\ — II. zva. ffoj^jS^w^w (KYI <W7 \ SB. knoop bv. aan een kleedingstuk ; houten nagel, pegge. — ogj\ met een houten nagel of pegge in of aan elkaar doen sluiten, in of aan elkaar voegen, t. w. houtwerken; worts: met behulp van een of meer knoopen o/knoopjes iets digtmaken, sluiten; iets door toeknoopen sluiten; eenja.s of derg. toeknoopen. — ci|«3mj> iets bv. een kleedingstuk voorzien van knoopen of knoopjes. — Verg. tuikjiiwnjiw (tTn(Kl\ S.^™<rup B. vlug, gezwind, met spoed, haastig; SB. van een touw: strak, gespannen, stijf gespannen;/?. streng de hand houden, aan bevelen, door ze onop- houdelijk weer intescherpen en de overtreders te straff en. — &§&§? & ^™™JI^™^ iff. f»% 228 B. met alien spoed, in allerijl. — <9^<o^> &B. er op aandringen dat iets spoedig gebeure. &WfYfOp\ SB. zva. trntMon^w OWOn\ Jav. zva. (^m^abs II. Q OW (Klcy}\ naam van een boom en van zijn vruchten of nooten. Ze leveren de kanari olie. OWOn\ SB. zijn of omgaan met iemand; kameraad; gepaard met lets. oman\ (wordt verklaard met <*^™yi) zva. a<r}(m6^(Kii^n/j\ SB. een aan zwangere en barende vrouwen vijandig spooksel. — De koenti anak is de geest van een tijdens hoar bevalling overleden vrouw. — ^^?*^ jaxiijlionjl^ uitdrukking, die m>en bezigt van de vrouw, die altijd slechts e'en kind houdt, omdat het kind dat ze heeft, steeds sterft, ah ze van een ander zwanger is. - OW ajan P\ SB. garen. — (C"7^?N garen maken, spinnen. Verg. cvm om g (Kv/fw OW (HI (HI fl\ ong. — )tm^npi(mfj\ zie W™!^ en <KnTk^mn *o^\n (KYI (HI (HH fl A zie »ro*m en asiiamirujw QO. Q OW (HI (HI ft\ zie "wmx aw an ao a \ zie *& -# «*/p aw 2 an an ft \ Boll, kontant; ook: op staan- den voet, van het betalen van een schuld. Verg. ^^feNX OW an 2 \ SB. Boll, kantoor; studeervertrek, schrijfvertrek, bep. ook het bureau van het hoofd van gewestelijk of plaatselijk bestuur. — <MMd(Ut(Kj)j]\ postkantoor. — Mno{igtMn<uiasna\ telegraaf kantoor. OW 2 (on 0W/)\ I. Boll, kontrakt. — 77. al- gemeen bekend van iets, bv. iemands gedrag, zoodat een ieder er van afweet of het weet; officieel bekend zijn bij het bestuur; van bestuurswege erkend of bevestigd zijn in zijn betrekking of kwaliteit, en mitsdien hou- der van een akte van erkenning of bevestiging. Een (in.(&}(K)}(M(rui(Hi/)^ bv. tun afrit <MWiC<HHKnn\ als zijnde niet opgenomen onder de dorpen, in het register; ook de her ah van zoo fn dorp (uniHi2tK7i2((Hi(M/i^ omdat hij geen akte van erkenning of bevestiging heeft. aw 2 Can 2 orui (UUl\ Boll, kontroleur. *U I) aw Lan \ I. klanknabootsend woord voor het o*l geluid dat 0. a. wordt gehoord, als men met een ledigen bamboezenkoker(truga5>f ) op den grond stampt. — £ftffl£ het geluid, dat men met »^Cm\ afbeeldt, voortbrengen of laten hoor.n. ' <w^<Mi<ini<Kni<tiil&(&h' van %6- W: «fe M'^MMS^mM^^^^^^Mm^ l^"** <™*?&™^r 229 viands spreken: niets anders zijo als een , ijdel gesnap. //. naam van een lagpe (Hncnoo asnnw — ^v™1™^ SB- tromn pisang (*»g.), bossen gras, hatjang of derg. zamenbinden tot bundels, bv. ten einde let transporter en gemakkelijker te waken; de afleveringen of stukken van een boek of wel diverse stukken (geschreven of gedrukte) tot een boek innaaijen ; {let aanbrengen van een band of omslag maakt geen deel uit van het o^^^nn). Voorts: de Utters verbinden, zooaU dat geschiedt in ons en in het Arab, schrift. — ojnKn*iM«snj\ een zeker aantal trossen of bossen tot een verbonden. — (HYI(hn2(MJj\ (van <S-*™»™;) zie ")&* am (HI (TlJI (l\ SB. klepel in een klok ofbel; I de houten klepel m een tmtfrutasmam^ ffO?fft? arvi fl\ Jav. zva. wS,o^^w (TV! fl\ een soort van witte reiger, die zich ophoudt in de rijstvelden. — ™i»»g ^^.^o^^^^W biJ dedie- ren ook houdt de koentoel zich niet op of leeft niet met de gagak. 9W2(H12(nJI/J\ S. wsxMjs B. de zaad- ballen. — ^tictm^ bezigt men alseenfat- soenlijke benaming voor die deelen. (KnMW—**®* SB. van touw, ijzerdraad enz.: ergens over of langs gespannen zijo. «n£lt&iicm/>\ iets zooals een toutc, een tfzer- draad of telegraafdraad, enz. over of langs iets, Up. langs een weg^ spannen. (HYI(H12\ SB. tasch, die aan een koord of riem over den schouder wordt gedragen, en heel veel overeenkomst heeft in vorm, 'net onze reis- of spoorwegtasch. Ook naar het schijnt in som- streken wel voor: zak of buidel. — <Kr,ah2crn(zj>/}Kn2*™,p naam van een speciaal soort kantong. — o™t<ci»o^ iets in een kantong steken o/doen. — Verg. «?'«*~fl tru/j\ (^nihpasnp en (unhnaJi* <&i(hl\ SB. In het dagelijksch Jeven dikwijls de benaming voor onzen aardappel. Maar <&»hvof<>3™™™r> schVnti en Z000t °" °P Bandoeng en Soemedang,eigenlyk de benaming ■ te zijn van een soort aardaker, die elders weeW ojniSi.Knf>iw>\ wordt genoemd. afrtnahs SB. dakpan. ^^3 xn - &&&» SB. de alleruitste- kendste, bv. in dapperheid of geleerdheid of toat ook. "W 230 CJ ^OjJ/K^\ SB. een emdje sigaar. (KYI (HI (Ml fj \ Buitenz. (Rg.) en Bant. (K.) Q Q (KYI (HI (Ml 9 (ISYI (HI fj\ zie oS^w <K>7 (HI (Ul fj\ SB. Boll, knaap; tafeltje op een pool, knaapje. O a (KYI (HI \ o. tU)niasn(HTji\ of (hj)rnasr)(m/i\ B. Las aarden waterkan met wijden hals; de vorm is verschillend en sommige hebben een tuit, andere niet. (KYI 2 01 (HI \ maar striH genomen zoo, op zich LaJ zelf, geen Soendasch. SB. knoop, achter tegen het hoofd aan, van het zamenge- rolde, door het om de hand te hebben ge- wonden, haar. — Verg. cmonu)\ en zie aldaar OoJc nmanujitrnztnan^ — asnnjioi (tm t /n (m \ haar- naald, naald die ah sieraad in de cmrui amtvffn\ wordt gedragen. (KYI (Hi w — (&(m\ SB . over den errond cj °° * achter na slepen van het touw, waaraan een beest, bv. een paard stond gebonden; terwijl het eene eind om den hals van het dier bleef vastzitten, raaJcte het ander eind los of tcerd los gemaakt van dat, waaraan het was bevestigd; over den grond slepen, van de vleugels van een vogel; en blijven staan van een gedeelte van den koopprijs van iets, dat men gedeeltelijh hontant heeft betaald. — xnpitunashs een gedeelte van den modal, dien men ontving, nog terug te betalen of een gedeelte van den koopprijs, waarvoor men iets Jcocht, nog te betalen hebben. — (SutanKmcHi^rnHins van een paard: met een lang touw, waarvan het eene eind om den hals van het dier is bevestigd, in de weide gejaagd zijn; het touio dient om het paard gemakkelijk gang in handen te hunnen Jerijgen. (KYI (HI 2 \ SB. langzaam van of loopen ; oolc dof, zacht van de stem, in beide gevallen als een aangeboren iets ; voorts van een horologie: achterloopen, en fig. van iemand: weinig voortvarend. (KYI (HI \ zva. Kmrucmtw ffCJl (KYI (HI nrj (Ul (Hlfj\ SB. <titel, die door de Begering bij wijze van belooning soms verleend wordt aan inlandsche beambten en oolc wel aan dessahoofden. O Q (KYI (Hi 0SYifj\ I. SB. tot een touw o/koord gedraaid zwart garen, dat door vrouwen, en vooral door zwangere, op het bloote lijf, om het midden, wordt gedragen, als xm&* »g}*5fx 231 •% een middel om de koenti anak van zich ver- wijderd te houden. — Maar zoo'n <&&asnjiy wordt ook wel gedragen, eenvoudig omdat zulks goed is en zonder dot men eigentlijh weet waarom. — 2. SB. streep van een ander kleur rondom het lijf , zoouls paarden en geiten soms Jiebben; ook: zoo'n streep hebben. am 0O9J1 fj\ SB. vastraken aan den grond, CJ *Ji aan den grond geraakt, van een vaartuig, bv. bij laag water. (KYI Ml cnJI fi\ SB. dik, van een plank, van CJ ^ 'I uier, van een jas; enz. Ook groot van iemands dapper held of moed. am (HI OUI fj \ naam van een boomsoort. CJ <^f am ah \ SB. kraal, voor beesten. — ajuwnfyxnim^ kskJ Tietz. (hai(m(&iM\ buffelkraal. king, die men bv. twee personen, die zamen zitten te fluisteren, toevoegt en waarmee4 men beteekent: ik heb jullie in den zak; of ik weet heel wel, waarover jullie het hebben. am 0*1 \ SB. I. een soort van langwerpige trom, een inlandsck muziekinstrument . — II. een hoeveelheid van 14 haloe haloe garen ((vn<n(m{ V ook eenriem papier. • — • ajuknc- jj(ij}!Kiipi\ enz. (KYiab^ — a^^N SB. iets bergen in den CJh <* bovenrand van het kleedje; iets dragen, bij zich hebben, geborgen, in het kleedje onder den buikband; fig. •oio^m^ <w3 aSn enz. met zich omdragen, hebben. — xn<KiKn(mji\ hetgeen iemand gezegd heeft van iemand of iets, of de bewoordingen waarin iemand zich heeft uitgelaten, in zijn hart bewaren, in het oor knoopen. — m«|<u<w> xnita\ £lD(Bi2im^i(Ui(ciahg(ctiKjji\ een uitdruk- 6% &\j -' am 2 0<)\ naam van een boom; Ficus subrace- mom. Rg. am 2 (Hi am n\ zie ^w^i* acn (Kl asn n\ SB. zak, buidel, waarin men kleeren, geld enz. doet; ook een klein lang- werpig zakje, met een schuif, dat o. a. dient tot berging van de instrumenten, be- noodigd om vuur te kunnen maken, of wel tot berging van de ingredimten voor een sirihpruim; enz. — *°,^^?£^?'n^N 5* met nTfiazt<HT/i\ als een fatsoenlijke beuaming: de balzak. acq aci orui n\ zie ^*<™™yp am (M/} amfj \ SB. aap, degewone bruine aap. a*jj)2asn fl\\ — Sogjtasn/i\ SB. zuigen aan of op iets; lurken; een trek doen aan een sigaa?\ — £^'*gJ*2*N am "ft$"Sfx 232 '#», ^ <m7 (tan (LJin w zva. & 90/12 asn (htjj\ maar van meer dan een persoon. Q (KW foQ fl (ISY) n\ naam van een gewas (Pennise- turn macrochaeton . Hasskarl), waarvan de vruchtJcorreltjes, de Stengel is er mee bezet, warden gegeten. — QaQi(i^jl\ SB. aan een touw of hoord, dad men bv. in de hand houdt, een rukje geven; aan de teugels een rukje geven, om het paard tijn gang te doen versnellen of om het te doen tellen. — (tfnajifhnji^/js trillende krampachtige bewe- ging van de zenuwen aan een lichaams- deel, als aanJcondiging dat iets zal gebeuren of het geval zal zijn; voorts in no. 4 van de Bjpreehwijzen onder ^im^/j^ opgegeven zva. kn(Uoh/j(i^ji\\<m (trn emn oji (*£)/)<&> wjl^ 00k xn oji wy\na*J\\ onwillekeurig zich trillend bewegen van een lichaamsdeel; en van het vischtuig waar- mee men hengeli: zich rukken, zich ruk- kend bewegen, trillen in de hand van den visscher, doordien er een visch bijt. - Verg. m79n\<uaasn(HTJi\ en <*n iu ash (rn/fw ™ft (H1A 2 (W) ft \ of <w(u<Hint(iaii\ SB. met rimpels, gerimpeld, van de Mid. (KYl (HI A \ S(Hjji\ zie ttfniSfw (HTf (HI 2 (Eft (HH ft \ zie Mi (Vtjiw (KH2(H)2\ SB. de hiel, de hielen. (KYI (HI \\ — a?) wiazi <mjj\ daarn. (mmn om oji ^kimji\ SB. bruidegom, bruid, ookismand, die besne- den zal worden, den omtrek van de wenk- brauwen gladscheren. — gnSicci^n<^nn^\ of xnam(mj}oj)^kafi(^(Ki^\ zich den omtrek van de wenkbrauwen gladscheren; zich het gezigt overal gladscheren. (HTJ(H12\ SB. naam van een instrument, dat behoort bij de gamelan, t. w. bij de r^ajKwii o7Ty/\ en bij de ojxnruttHidw (KYI (HI \ Jav. '"npi^ VUlirvlieg. — (uiKriahomab (izn oji &ri am (ki \ spreehw. zva. oji ok ttj kn 2 nsn itw tim oji (ut cur) no w Zie bij m <w ^ nn (Kn (HI \ Jav. geel. — ("n™ <& anjf\ geel koper. (KYI 2 OTI (HI \ I. SB. geel ; en van daar, doe- lende op de huidshleur, cu)^ah\ in het Tjian- djoersche, in gebruih ah een lief naampje; — voorts itni2iriQh\ Jig. van lachen: witjes; niet van harte; als eenboer, die kiespijn heeft ; ooh Jeunstterm voor het te velde staand padige- was: beginnen te geelen. - II. SB. kurkema. (KYI (K) CO \ naam van een boom en van zyn geurige bloemen. ¥:M i&:rS§&^t^&M^MM^^iM-;l mm''*^ 233 !HTl 2 30) 2 \ (KnM\ SB. glasruit, ook wel: spiegel (Skr. kdtja, glas o/kristal. Jav.wdbk.). ™™»^ twee naast elkaar liggende pagina's van een opengeslagen boek. — ^^wwmn eere- poort; oo& de poorten, gbneenlijk slechts twee of vier pilaren, waarvan een of twee aan ieder kant van den weg, aan de ingan- gan van de hoofdplaatsen . Verg. tua^-n ^^^ _ (wti.wxS-tTn naam van een heester met zeer aangenaam riekende witte bloemen.— mjwm'Sn wortel van een tand of kies; ook: hetgeen men overhoudt, als men van een hoorn, een bufelhoom bv., de bekleeding verwijdert. — x*™^ zva. £*™^ of zooals de Reg. v. Tj. opgeeft, 'daarvoor een mooijer woord. — Verg. .»&7i™.isn;N en *u&* OOJOJJW— ™*™*f SB. ook wel "^l™™^ zeker soort mand, een soort soemboel met bol deksel. (KYI (fj)\ flSuflSTx en Sw-nM^ zie <i**o»<\\ acq aSj \\ — «^^ ##. tf<w water.- er uitloopen, er uitstroomen ; van bloed of tranen: stroo- ! men: en van 2W^: stroomen, to uitbreken.-- | *^-n^ iets besproeijen of bevochtigen met iets, bv. met het sap, dat men uit een djeroek drukt. — ^^'^ water °f 6m ander vocht doen loopeno/doen stroomen op of in iets. — Zie ook cw* (HD 2 &J) 2 W — xM9jit\ SB. stroomen, vloeijen, van het water in een hiding; zoomede tengevolge van het maken van kokotjorrans. — <d?»o)*-o iHi/j\ op een sawah water laten stroomen, door kokotjorrans. — ast ? <k>> ? »&» * <ot^ water ergens keen leiden , water afvoeren, afleiden, door middel van kokotjorrans. — m 2^712(^2 ■riMfj\ opening, openingen, die men maakt in de dijkjes der rijstvelden, tot at- en aanvoer van water. — Zie ook bij m»»n en verg. by ^^ ^(^«WflW- £t$^ SB. van den re- gen: zonder ophouden vallen ; en van regenen: aan een stuk door; van 's morgens tot 's avonds. (KYi Q*JJ OSY) a \\ -— ^^e*3<^ SB. overstelpt zijn met werk. — Bv. ^m^^^<7<^™ toy p ^^^^^^e^^^l^^^-^' (KYicn(*Jl(Knjl\ i. SB. onderscheid, ver- sehil; verschillen. «#£.™^"»^"g£^ het verschilt geen haar. — 2. SB. het tegen iemand verliezen of afleggen ergens in. (KYKlbcKYip of •&•&&«&* *va-^*«2.1 °f S^r *0)?(W»J)ffO?flV 234 (n(Kn<KMMnji\ (KYI 2 (Y? &J} (KYI ft \ ccinnthJtitmjjs zie .oiioojintjaw (KYI 2 (*J1 2 (KYI ft \\ _ /. (iTigcuitw/is SB. speel- kaarten schudden. — II. (KmiHTigwtturi/is zie MKm<HTJl\ bij aznonjk* Q (KYI (W &JI \ Jav. en zelden gebruikt: onvol- komen, gebrekkig, Diet voldoende door een gebrek of onvolkomeuheid ; enz. Jav. wdbk. — Verg. ajiajia^f^ (Kn (Ul (YLft ft \ SB. van Jcleeren, boeken en derg. de sporen dragen van langdurig gebuik of dikwijls gebruikt worden, ook, en dit. ook van bloemen: verfomfaaid . — toaSVu^ in de hand zitten met lets; met de hand zitten, bv. aan board of knevels; een dier, zooals een paard, leder oogenblik poetsen of wrijven (niet bepaald schoonmaken), zoodat men er steeds met de hand of handen aanzit.— xn^i(ru(^j}rv^\ al maar door, met de hand of handen zitten aan lets of mvt~ iets in de handen zitten, zoodat men er letterli/jk niet afblijft. a a Q Q (KYI (*J1 (KYJft\\ _ (ciojim7}/i\ SB. van honden en menscken: gaan of loopen achter iemand aan, uit eigen beweqing of ingevolge bekomen bevel. — an pn ogi jj> ihvji \ iemand als zijn schim (Yi (KYI (*J) 2 (KYJft \\ — <r|(^1(^J,^<^cnJ|^ SB. iets (ook geld) leenen, voor heel korten tijd, en om in voorwerpen van dezelfde soort terugtegeven. K. (Kn 2 (*J) (KYI ft \ SB. klokken, bv. van een oude klappervrucht, als men die schudt. — Verg. <rn urn am a w volgen. Q (Kn 007 (Ul ft \ SB. betelnoot-schaar. (KYI (*J1 (Ul ft\ SB syllabe, lettergreep; woord.- ajiarn(Kit(uji\\ een s jllabe; een woord. — (Mthbiw^fp&iztinihnp een enkel woord. — tittJiaji^KHifp iemand iets voorzegg*en, dic- teren. (KY) QJ1 2 (Lftft \ SB. lonk, oogwenk.- SkQuu^s knipoogen. — (Skkmoji ^^x een wenk met de oogen geven, een oogje geven aan iemand. — ojiihmwgaj^^ een oogwenk; fig. eventjes maar, in een oogwenk. Verg. a O 0J)(nni(nni(i57}/i^\ (Kn&J) (Ui(KW (UID\ Zljn OOgen rusteloos heen en weer laten z werven ; ook .• flikkeren of flonkeren van een edelgesteen- te. — (isii<H7i-ri£M(uij\ jflikkeren, flonkeren van de sterren; flikkeren, van een veelheidvan lichten; flonkeren, van een veelheid van edel- gesteenten. Verg. (uitnj>(Mm2(Kriji\ ^"^"^'^Jl a s q s OTj (KYI 0J? (Lftft \ SB. soja. !HTH(^Jt(UA\ ^v 235 (KYI 2 &31 (Ui fj \ zie WW Ajp\ o (KYI #J? (Ul\ I. SB. naam van een muziekinstru- ment, een soort van cither of guitar (Skr. kattjapi, een soort van luit. Jav. wdbk.). 11. naam van een boom, Sandoricum ner- • vosum Rg. (KYI (*J) (Ul (*J) 2 (Ul fj\ zie *m(3iui,p\ (KYI &JI (Ul \ SB. zeer, erg, hevig, bij uitstek, uitermate, grootelijks. — (Hr)a3njKur>2i7h\ al te zeer, al te, overdreven. Zie ook bij (KYI 2 0/1 &JI (UUI (KYI fl W — xn ?^*o> u? ^\ zva. O o a- 3„ a an ne: ni (tsnjj w tun (hti grniu) (tin ihhj \ zva. fc" ^ i^ ^ (KYI (*JI (&l fl \ SB. zuur, onvriendelijk, vara iemands uitertijk of wtzen. (KYI QJ} 2 OTI C&l T> (HI .1\ of ^'^?^^a^\ 00k (KH(rvi2(n!^in^cmji\ of tun rhigni *.,tm ihnn\ SB. de ondiepe kuil onder een huis, die ont- stond, doordien men dagelijks op die hoogte het water, dat men niet meer kon of wilde gebruiken, uitstortte; ook: de plek I bij een put, waar gemeenlijk het water, I dat men in de nabijheid van de put gebruikte, wordt uitgestort. 0O? tf5| an), \ zie Q«m* (KYlOJl\ SB. peulvrueht, boon, erwt. Van katjang zijn tal van soorten; zoo bv. »™<w> (IK 2 cm 2 \ (HTI (hJ) 00) m (HI \ (HTI 90) cm ikl (151) n \ ihfn 00) ap TL7 ETfl \ (H71 (KJI 1J) VI <£,» (HI jl \ (Hll (hJ) (I5W TTj (Klin \ (HY) 00) *k m (toji \ (Hn z5) <n mn -n \ enz. Zie ook <m (*p (mtu n en ^mw&vrjw ari (KYi nri &J) \ SB het eene oog nagenoeg digt hebben o/gesloten houden ook tengevolge van een ziehelijhen toestand van dat lichaamsdeel. — n.civf0Ji\ met het eene oog toegeknepen, langs lets zien, bv. langs een lineaal, om te zien of het regt is; mi k ken, door daar langs te zien, met een gewee?\ blaaspyjp of (L'khi^w Ook kijken door een kijker. (KYi (*J1 &J1 (YUI \ SB. van een ei, dat werd be- broed, maar waar geen kuiken uitkwam : vuil. (KYI\ klanknabootsend redewoord voor (het zwaar ademen wordt er mee afgebeeld) (KYI2\ 1. of 6Stt£nt\ SB. juist, terwijl juist, juist aan ieU zijn, onderwijl, terwijl; op dit pas, op dat pas. — (Hint(ij><Hn<vn'$*(isn\ op dat tijdstip, op dat moment, te dier CY tijd, toen ter tijd. — <kt?/o^\ zie bij -o<mw //. a&m S. xmt^d^w B. voor, bestemd voor, om te, tot; ten behoeve van ; om te dienen 236 it of te strekken tot. Ah het den zin heeft van: voor iemand of bestemd voor iemand, is <un <um nKmjjs ook een B. vorrn. (KYl<rYl\ 1. S. *™$2*^T B- overblijven, reste- ren, resten, achterblijven, nog te doen overblijven, rest nog, er rest nog; voorts, *rrj-n^^N en dit gew. SB. ten slotte, ten laatsten,bij slot van rekening. — 11 SB. kerrie, kerriesaus. (HTJ ^n 2 \ Jav. met of bij iets anders of een ander tot twee vereenigd; met. (Khni \ of *m-9>\ SB. niet voortwiilen; armoedig staan, van boomen en planten; ook naar het sckijnt, wel eens voor oris: verarmd, van grond, door verlies van de beste deelen, door wegspoeling. 007 07 \ S. 9&£imji\ B. naar gissing;»naar ik zou denken; ten naasten bij . -*- <c?^\ S. (Until <m/i\ B. het als denkelijk achten, ver- moedelijk achten; iets, bv. schadelijk, ach- ten of meenen te zijn, oordeelen, schat- ten. — (Si*3i<yi\ ook: naar ik gis, naar crissing. Verg . w»Ti»<?m\ hieronder. xn^n. &y?\ S. Si £l <§{&> mji^ B. aangaande iemand of iets, iets gissen, vermoeden of onder- stellen; bij onderstelling iets bepalen of zeggen van iets; oordeelen, zich een oordeel vormen. — aji(ani\ #. aji«nimoa^ B. mee- ning, vermoeden, gissing, gedachte, opvat- tins'. — iwncun'n \ IS. mii (Hi(Hi^(hrniHitHiji\ JS. overleg, nadenken ; ook denkelijk, naar gis- sing; en zoo ook tKnrn<Knrri<Hi\ enz. naar ge- zoudt meenen of denken of wel dergelijke - /NT? T) <K77 <T) (ikd fAJI (LVl t OTTt \ zie Hj O G) o a 7 [<L\aAJi2cm\i — vn mi t n& 2 fun ni itan nri \ ook: on- redelijk, en ondoordacht, blind, bv. van vertrouwen. — (un(hm^nni(nn'-n\ enz. niet om te bepalen, buitengemeen; ook zva. O G) o a a <> a O (bi. ®l' (htji^ B. iets of wat, iet of wat; zou men zeggen. -immjtimjtix enz. £w <m <kw *n ww t? <*m enz. naar mijn bescheiden meening, of zooals ik met beseheidenheid meen te mogen zeggen of aannemen; ook: naar behooren of voldoende, wel te verstaan naar mijn bescheiden meening. <KT7 nj \ SB. door en door mager, mager. Verg. mnnig(ucmfijj\ en zie ook (tvim oji/jw — ^^ <3^k»?riazi(&(iKM\ vel en been zijn. <w3<ts^ (Wi(^i(Knrnjiasnji\ hetz. (f% (KYI cn *Y) \\ — <n<Kn(n<m<ri'-n\ SB. doodarm; bedelaar. Verg. *w**fw**T>t* ■ ■£0£:: 237 <HTl(5-i*<HT^\ (KYI 2 *"*? 2 \\— 1- ^rig^u-mszva. o^-h^n ook: naam van een plant. Verg. ^«^^^- //. ((Km-ms naam van een zeevisck. K.). OOJ c>7 P \ SB. redewoord om in een vraag of half vragenderwijs gebruikt, verbazing of twijfel of wel beide uittedrukken: och wat, ochkom, he! ah zoo; wat!- -™-n^^^ ZVa. <M-n^> Verg. (h^asn M/f\\ CO, cfy o ^ _ ^^ SB. de rijst, ah ze half gaar is, tn nadat ze van het vuur werd genomen en in een doelang werd gedaan, om- roeren. - cuixn-^^ spaan, waarmee de rijst wordt omgeroerd. — Verg. ki^l^n en zie 7 ° ° vx 00Jc amam^w I (Kin \ S • (hfn (Ml (HI (HTJI ^ flbt (Knnr]?\ ong. —(Hnn^^ B. zeker, stellig, gewis, bepaald; be- kend. — Verg. <lj<«j?* amni9\ SB. drabbi^, troebel. - &^ » »^ troebel maken. een flesch of ban uitspoelen of afspoelen met water, om die zoo doende schoon te maken. \Krj2tncTl ?W — m**!*"^ SB- krabben, wroe- ' ten, van een dier zooals een hip, bv. in het zand. eciMj-n* */n*if \ omwroeten, omkrabben, van hvppen en derg. voorts: alies onderst bovenha- len, om iets te zoeken, van menschen. - ^^^ ? £l**ajis iets bv. een boek, geheel o/gedeelte- lijk opligten, om er onder te kjjken; iets zooals sik^<x van elkaar doen, om er tusschen te kijken, naar iets. am (3 ^As(hnfj\ Arab.^Ji de koran. am an \ zva. mmwjw 5t?. (Knim6^iru^\ om Godswil. (mjOJ)0<lfJ\ SB. steenen vuurpot, aarden komfoor. am CUI (Kip Kw. SB. paar, een man en zijn vrouw; echtpaar; en van dieren: een man- netje en wijfje, paar. — m*^™^ een paar, een echt paar. - «^v W een Paar zi^ man en vrouw zijn. — asnasn^rf^ti'ty mm^ of «sii*w^^™j«^72T de tatakra- t ma, die gehuwden over en weer hebben te observeren of waarnaar zij zich hebben te gedragen. amni(Kl\ of £3^ SB. of S. met «**» £W B. om reden, omdat, want, door- dien; oorzaak, om de wil van; ter wille van._ .m-rxMa/u^wjr zie *«»<?. wif*- «/»«£»• M1,m ook.- zonder. (Skr. karma en karana, middel of wijze van Jiandeling; daad, hande- Ung; oorzaak, rede, beweegrede. Jav. wdbL). a 238 <wyin<t(tJiMi(Kiji\ (KYI cyj (HI o \ SB. misleiding, komediespel; er op uit zijn om te misleiden 0/beette- nemen als een karakertrek. — «r?-n*o?\ beetnemen, verschalken, misleiden. — <ui2(£i2 (cimthni ni(M{\ het een of ander zeggen, met de bedoeling of intentie om beet te nemen. — asn (uccKho^rnHi^xmc^s maar het was niets als komedie. ^^^<W<W0\ SB. zva. ^^,^^w» ^^r iemand uit het volk. — ow^^S -" %SI S (Hl^ S (Kn 0^ (HI (KYI (Ul (HI (KYI fl \ zie m^^w ^ (KYI ni (HI (HI fl\ zie nmmiHiw (KYI2 asi^ , (YI(HI (YISI fj\ Roll, kolonel. Big. voor kornel? immers zoo wordt de kolonel door de soldaten genoemd. (KYI ni (H)\\-— «n-n^ SB. kruipen, rond Coy kruipen, kruipen op handen en knieen. a a* (Kn *>? (Hi \ SB. van kawoenghout gemaakte Co/ mondharp. Bet instrument je heeft in ge- daante veel overeenkomst met een knoopnaald; aan een van de uiteinden, zoomede in het mid- den op het voorwerpje en ook daar, waar de tong eindigt, zijn drie verhevenheden aan- gebragt. Om het te bespelen, neemt men het z66, dot het op een' kant staat, tusschen de lippen, en klopt vervolgens met den vinger7 tegm *«? eind, wmar zich de bevindt. ffo)/KT^a^N een kind uit het volk. (KYI (LSI foj) (ESI £J1\ (U(iniMiM(Kj)<Eji^\ zie (3 (KYI nr) m (Win \ SB. aan den boom verdord pisangblad. (KYI QTI <rYl (KYI ft \ en intiww rnnnhaifls zie ttaiMn-nw (KYini (KYijjw — S-fioays SB. afschrapen, schrapen; uitkrabben; fig. van iemands hart of gemoed: pijnlijk aangedaan, ge- kwetst; van iemands denken of gedachten: pijnlijk, pijnlijk zijn. Verg. ^^ (KYiorinn (kyi (Kin (§ ^h (isi \ SB. lucifer, lu- ciferhou'je. Verg. *™<l/wS^*o\ en het Jav. wdbk. op (un (n^n (hmj^w (KYinri2 (KYI fj\ SB. roskam. — i9^?^x roskammen. Verg. -m^^w Q Q (KYI ^yj (KYifj\ of (hw(Kn^KKn,j\ SB. een jonge hond. — Het eerste woord bezigt men ook om het dier tot zich te roepen. Verg. Aw amp 0(1 (KYI T? (KYI n \ naam van zekeren vogel, een soort spreeuw; dikwijls zet hij zich op den rug van een buff el. — Verg. ^iruiuv/iw (Yj (KYI cn nri (hyi fi \ SB. L snorken. - ^<^n^*m V^Vl9^^ doen als iemand, die snorkt.— f)ihn^ngiKii/j\ e^r 239 A, <nrrtasnjj\ Verg. »™s en zie ook bij ^v^\cnymp, — II. tnfKiiTinictai <kt^ \ katrol. (f) (KYI m 2 (KYI jl \ SB. onder het tellen of vptellen, in de war raken; in de war; niet zeker zijn van het cijfer, van de eindsoin, bij een telling of opteUing, omdat men onder het tellen in de war raakte. (Kn asrj \ SB. speelkaart, speelkaarten, kaart Port, carta. — onaMwn^ kaartspelen. (Kn<tsri(ui2M/i\ brief kaart. (KYI (Yl *Y1 (*SW fl^ SB. ?iaam van een boom, de feus elastica. Eg. ook: gomelastiek. (KYI (Ul (ISY) fl \ ong. -(uitiaj) (wij\ of a'jiamaji <i^\ SB. bindbalk van een huis of brug . Zie ook het Jav. wdbk. op *toMK>-nj\ daarbij vergelijkende het hieronder volgende woord. IW2/W2^\ SB. afgesneden stuk bv. van een brood of van een stuk vleesch of wel van een <w>*? vrucht, enz. schijf, snede, snee, plak, plakje; kerf, insnijding. — 8d(LMam/)\ iets zooals vleesch, een brood enz. snijden; in iets een kerf of insnijding I maken; tabak kerven; eenjongen besnijden. — Qgcutasntm/is mvdsv . en visch kerven, ook: een naad lostornen.— m&iriutiKtot^ voor iemandeen stuk afsnijden.-** Q* V* gj^1 *3T (KYI voor meer dan een persoon stukken afsnijden. Zie ook het voorgaande woord. (Yl °T7 OSY) fl\ of *$<ri ^n aQ^ t> asn/j\ klankna- bootsing van het Imogen van een rat of muis. a7itri<-n(isnji\ SB. knagen, aan iets knagen; iets door knagen ; knagende bijten op of in iets. (KYI <"*? 2 dSYI [J \\ — M-ruasn^ SB. knarsen, bv. van een deur. — m?^^^? asnji \ herhaaldelijk knarsen; knersen en knarsen van de tanden. &h <kn m z (vnji\ knarsen van de tanden. — • (Kn&ie>nasnji\ zva. <"n (trn ">? ? asnjj w — (k» trfn m i asn 9S\j naj)\ ZVa. (HnnKun-vidasn/iw (KYJ2 (Yl *Y) osyi /} \ SB. gierig, schraapzuch- tig, vrekkig. ■ — nKim/tnarmo^n^ast^^ zie bij ni nsn \\ (KYI cyi OSYI ^1 2 (KYI/} \ zie <tbmi t asn aw O . q (KYinri OSYI\ zie txnasyw (KYI (Yl <rH OSYI \ SB. rijtuig, wagen op vier wielen [Port, carreto). — Mavfrtasn^ajiiui\ huurrijtuig, huurwagen op vier wielen. (KYI (Ul nSYI \ SB. rustig, veilig. — S^wQm asm tijd of tijdperk van vrede. Q a . o tt (KYI <ryi (ISYI \\ ten m <hti nn nsn \ zie ojioo\ 11.— (Jav. ^(Kn-nasn^ kw . de zin of beteekenis van een wocrrd of uitdrukking; en een van een ander woord afgeleid woord). CY 240 iH7l IT) g !K.l t tK71 fix cv (KYI OSYI OJlfl \ of tw (u asn (mji^ SB. Eur op. en Chin, papier (Ar. ^jwlisp V CY een recepis. — 'amasnoji^Aojis vloeipapier. ■ — Verg. && iwj (ui w (KYI (Ul (1ST) dJin \ SB. ani<m<u«sii (uijj\ flikkeren, van een lickt en van een ster; schitteren, glanzen, blinken, van passement en borduursel. <^> <S :> c> (KYI (Ul (1ST} <m n\ zie <ihi atii cmjjw s * • s (KYI (hJl \ zie 6^aoji\ zoomede <^m»m^\ en ^.w>9oi//\\ (KYI (Ml \ zie 6^*m\\ (NYl % (hJl \ SB. stoel, zetel (Jr. jV^o). — lurtg Si cm z &u N schommelstoel.- *™ 2 Si &i ms*^ ^ luijerstoel. (KYI *Y1 (Ml fl\ S. <ww B. de inlandsche dolk, kris. (KYI cyi (Ml fl \ SB. dekinderpokken.— «^0^-i* ^ vorm van vaccmeren. — w^ ^ }<ru m \ een t7*j»^ Verg. bij 6_i*'n/j9v^\ 11. 90) 90) \ £ft £D7 9v^ \\ (KYJ 2<rn(*Jlfl\ SB. katern, gewoonlijh zes vellen, post papier; ook katern, gewoonlijh twaalf vellen, schrijf papier (Ar. korrds, boekdeelen). I (HYiJI \\ — tf^^«™jr SB. van een mensch of dier: heen en weer loopen, zich bewegen tusschen en door ruigte of struiken. — ^^H*™/!^ I- zva- ro?"^« ojigiKv/jw — 11. iets, wat men desverkiezende zou hunnen poffen of braden of wel rooster en, zoomaar zonder omslag in het vuur leggen of plaatsen , om het gaar te ?naken . — (^(mTio^idWdnp de pare oogsten, met omdat ze gedeeltelijk nog niet rijp is, niet voor den voet weg snijden, maar door het veld heenloopend, al naar gelang men rijpe aren vindt. K.) (KYI 2 <rYl 2 (Ul 2 (KYI jl \ of \^m^nunj\\ ook wel ((ung,7,ig(ung(K.<ig(Hnp gedruisch van kreupelhout, struikgewas of bamboestoelen, waar een mensch of dier zich tusschen beweegt. — unm^ungnig w g wip het gedruisch, dat met korosok wordt afgebeeld, maken. — oaswVwaTi* Mgtmjl^ dat gedruisch maken, van velen. — (Krrni (Kji (nam vpn iyioji am tp zva. (uyimojKKngnngcuit dcnns maar voor een minder hard gedruisch, bv. zooals een hat dat maakt, die over een dak van tun am 2 ^ \ loopt, of zooals een mensch maakt, die door de ruigte loopt. xmmg(Mg (nry zijn weg nemen door struiken of ruigte bv* door de pare, (KYiniOJl (KY12CT12(M2 (KYI/1\ en ***"<" mowonm<n(MtM~nji\ zie <H7itrm»J>t*<Vjl^ arnrr)(n(tJ)XJ)fi\ (naJiajtns 241 <H7t (U (L/l II \ acn^n aj (Mi (Ui n \ ^ ^^m^w afti (Ui <0 (KYI fl \ SB. onvertaalbaar redewoord voor iemand grijpen of vat ten ( »o »™ ^/ ), zoo- mede voor iemand linden, aangrijpen en linden f (HI (l\Jl OM (Hyi ). (ten nrj (Ui asn n\ zie ^^^n\ (HrJ2cyi2(Ui2 0mn\\ — wmrw^ 1. SB. met de hand den bulk van een leest ledi- gen, ontdoen van de ingewanden.— 11. SB. een opening niaken in den wal van een wa- terleiding, om het water zijdelings afteleiden. (KYI °>7 <0) (Ui fl \ Zie (Hiituta^jiw (HYicTi(Ui\ 1- SB. volzitten met openingen of gaten Iv . van een schutsel of scherm fttQ*u\ ook van ffn^o»y\ en dan, volgens Beg. Tj. en K. (m^hM\ er nevens in gebruik ah hetz. — II. naam van een rivier en een residentie op Java. (r)(Hri(n^noi(Ui\ zva. «mw^ 0O?2C>7 2 (TUI 2 (HYJ/fW — (d2-m<rvt2ihm/j\ SB. borrelen, Iv. van het vocht, dab zick in ! den waterzah van een pijp heeft verzameld, I onder het rooken. <">? «2 &I ft N & tqvne-QJiji* omc9)<nji\ SB. rond, in 't rond, in de rondte; omgang, rondgang, een maal rond. — KH^n&h rondgaan, ergens rondgaan, rond loopen. — <Kri(Kn °>°u<cim^ ergens bv. voor een huis, waar men niet durft binnengaan, heen en weer loopen, heen en weer draaijen. (M^fuazicHTji^ om iets, bv. om een huis, heen loopen; een tuin of aanplant rondgaan; van een mug of derg . om een licht rond- vliegen. — ^^^t2'\ rondom, aan alle zijden. — Verg . unrui aruh\ (KYI (UI (Ul/J\ zie 6^i(UiMjj* (Hii (UI (Ui fl\ SB. digt van een pager en vlecht- werk; digt opeen, digt op elkander, van plantsoen; dikwijls, dikwerf, van iemands komen ergens .— £i <u <u ~^i <mji^ een pager of vlechtwerk digter maken, door er tusschen te voegen. — Verg. e^trfaji<tmp en (Kii-n\\ (ktj oji oji (ten n \\ — (uQ^liij) <S<™ ™r SB- ^a^' deren en vliegen, bv. van een nog tvilden vogel in zijn kooi ah men daavbij komt; flad- deren en spartelen van een aangeschoten vogel, ook van een kip die gekeeld werd, maar waar het leven nog niet nit is. 0O7 *>7 (UI (KYI fl\ SB. naam van een lekkernij van «sn<ci2 0J>Ji\ ^I'Sis W(U>s of M&i~Ji?\i Zoo heeft men •&<9i&™<g*W ™ ^ & a ikv ~m (vi \ enz. MjTJ«Ui2|X 242 Mt)' ny^js IKY] nri (Ul (KYI fl \ SB. a£i(KYinr\cu<M7}ji\ hopende, bv. op een dijkje van een sawak, dat zich bevindt naast een waterleiding , tengevolge van het uitgelijden of uitslieren van een voet, in het water vallen. Verg. asn»fn(Qnm\\ (KYI 2^*1 2 (Ul 2 (KYI fl \ SB. hoi van boomen. K. Verg. ot>»t)io*\\ (KYI (Ul (Ul \CM fl \ SB. hoofddeksel, een soort kalotje met een verlengstuk van achteren, tot bescherming van den nek, voor kleine kin- deren van de hoogere standen (Port, carapuqa). — Verg. <m <un (isnw (KYI ^YIOJI fl (KYI jl \ SB. omheining, zooals wordt gemaakt rondom een graf om losloo- pena vee dour a.f te weren. (KYini (Ul 2 (Ul 2 (KI(K1 fj\ zie orn&ajigiJg (KYI (Ul (Ul fl\ ong. — (ta>aji(yn(Kij)\ SB. het hal- stuk van een geslagt beest, dat afgestaan wordt aan den priester. (KYI^ndJI/JW— <8-n^\ SB. alle dienstplig- tigen oproepen. — nhi^KUi^uams in massa uitkomen (dienstpligtigen en niet dienst- pligtigen), ooh : van de ambtenaren bv. in een residentie, alle opkomen, bv. naar de hoofd- plaats, ingevolge em oproeping .- xn^i^^tam arng(HTji\ in ' massa oproepen, /ong en oud, dienstpligtigen en niet dienstpligtigen. — £i(rfn<9)(Uitna£i\ met doen uitkomen van jong en oud, dienstpligtigen en niet dienst- pligtigen, bv. van het verzamelen van man- schappen. — ctrnni^^p de opgeroepenen. (KYI nri (Ul n \ SB. soort kleioe tijger. (KYI no (Ul fi w — nn-ndjijj\ SB. suiker schrapen; ook den baard ofknevelsof beide afschrapen, afscheren; voor dit laatste bezigt men ook O a (Tl (KYI en ^n (Ul (I \ SB. soort groot treknet. (^xn^nnd^^ met een kered visschen. (KYI 2 OTI cyi (Ul fl\ SB. handhak.— <tr??^<-n^\ met de handhak werken; een tuin of aan- plant met behulp van de handhak zuiveren van het onkruid. — ^niMmo^nrK^am^s Van iemands voeten: met de teenen krom bin- nenwaarts staande ; — voeten hebben, die ihrmihrmai'-n^miHyis zijn. O (K/Icyi (1^2 (Kl/I\ zie <m tee (mjiw (KYI ni a& aSYln \ SB. met lidteekens, naden en derg. tengevolge van em hevige nu genezen huidziekte, bv. Van bbrbk. (KYI *YI (UUI fi \ naam van em boom, behoormde tot het geslacht van de palmen. 243 lHTMfnr~n(UUItKTIJI\ (KYl<ri(VVI\ SB. groot feest, bij gelegenheid van een besnijdenis, een huwelijk of het vijlen van de tanden (Skr. Jcrijd, werk. Jav.Wdbk); ook: zoo'n feest geven o/*aan- rigten.— <™ -8 <**<§.*• <m/»n een karija geven. cemcmn™<$)(W)\ en on^<w#<tw> hetz.— «^^ *Mi£ti*np voor een hind een karija aan- rigten of geven. — <cntm^nmMJi\ dat doen, dat gedeelte van net programma van een karija doen plaats hebben, waarmee zoo'n feest geopend wordt; o.a, het lossen van kanon- of geweerschoten. Gfr}2 rt_/?2&/U?2P\N — c3dMi<bQe^ SB. volhar- den al gaat bet ook langzaam; onvcrdro- ten ijverig zijn; met onverdrote.i ijver of zonder verflauwen aan lets werken of lets doen; lets langzaam aan doen; lets, zooals een huis bouwen, doen langzaam aan, met weinig helpers en niet bij ngarempoeg. Aft! (Ul MA am fl \\ — S^afl^f SB. iemand, ! na hem overmeesterd en onder den voet ge- haald te hebben, met zijn velm, met handen en voeten toetakelen. (Kn'fy&M <*™fj ^ L SB- li& kan (kon) het gebeuren. — 1L ^^^^lt SR wk van of voor den timmerman; timmer- manswerk. (KYI 2 (91 cyidLM (KYI fl\\ — ^?^?^m*»™»3;n SB. bard schreeuwen, van een aap, die bijv. geplaagd wordt en zich boos maakt; ook Jcunst- term voor: schreeuwen, van een kind, en zich laten hooren, van dekoentianak. Verg. 