VADERLANDSCHE LETTER OEFENINGEN
Myn Lif, inuien ik u immer eenig ongemak of onrust ver- oorzaakt heb, of, door ons Huwelyk , blootgefteld aan onzz- legenheden, welke gy anderzins zoudt misgegaan hebben zult £y, hoop ik, my zulks wel wilen vergeeven. ` Mev. ROUSSEAU. aa Hlelaas! myn Vriend, °t was veel- an Cer myne zaak u vergitlenisfe te vraagen, wegens eenige an OnAaAngenaame oogenblikken, welke gy, om mynen wil an of dout myn toedoen, gefleeten hebt.” ’ Rousseau. Ach! myn Jrieidin, hoe gelukkige is het erven, wanneer iemand geen knaaging, geen zelfverws: evoelt Ì E ` 1 A ebs / ‚ very; g :ı — keuwig Weezen! De Ziel, welke ik U thats te BY*HET STERVEN VAN J. J. ROUSSEAU. 565 is, op dit oegentlik, zo zuiver, als toen de- am — mak my een deelgenoot uwer Geluk- "yı Waarde: Ik heb, van den Marquis > Marguifinne, de blyken van vaderlyke heid ondervonden: zeg hun, dat ik > en, met fteryende lippen, dankbe- Ke on van hunne- goedheid en vriend- A Lichaam, terflond naa mynen E gy een naauwkeuris verflag 7 'e deelen laat vervaardigen. <W DE GIRARDIN, dat ik > , lusthof , "t welk zy daar toe .aayen te worden. ‚ tlve zeer ontroert gy my! «du, by de tedere liefde , welke gy my „egedraagen , iets te gebruiken.” | . dk zal het doen, om dat gy het verzoekt. — voel in myn hoofd eene vreemde beweeging — Jt --— ik voel de hevigfle pynen —— WH'eezen aller sezens! — GOD! ‘ (Hier hieldt hy eene lange os vp, de Oogen ten Hemel geflagen houdende,) Myn aarde Vrouw! laat ik u omheizen! Help my een weinig, ‚zal opftaan. Zyne fchielyk toegenomene zwakheid maakte, dat hy, ‚onder hulpe, niet kon gaan: en Mevrouw ROUSSEAU , niet terk genoeg om hem te onderftutten , zeeg hy op de vloer ieder, waar hy, cenigen tyd beweegloos gelegen heb- ende , een diepgehaalde zugt gaf, en den geest uitblics. In deezervoege ftierf ROUSSEAU , en eindigde gerust ne dagen, in vecl woelens gefleeten. Niemand kan den ernst van ROUSSEAU in twyfel trekken 5 n zyne laatfte oogenblikken, voelde hy de vertroostingen van een deugdzaam leeven. En, indien dit de vertroostin- zen zyn der Deugd, niet onderfchraagd door de heerlyke vooruitzigten , welke het Euangelie verlchatt , hoe oneindig verhevener moet dan de hoop eens Christens Weezen! — Verwaaten is het zeggen zelf van een deugdzaam Man: „ Ecuwig Weezen! De Ziel, welke ik U thans te rug we geef, is, op dit oogenblik, zo zuiver als toen dezelve e van U kwam.” Groet, in de daad, is de hoop, die de onbygeltaane Rede fchenkt, wanneer de fchuldige Mensch zich zelve voor cop vernedert. Van zyne Goedheid mag ny op vergiffenis Jhoopen , wegens de begaane misgangen: 566 MERKWAARDIGE OMSTANDIGHEDEN doch, dewyl alle menschlyke deugd, in vergelyking ge- fprooken, niets is, in °t oog der onbevlekte Heiligheid , moet decze Hoop met twyfeling vermengd weezen: en de Mensch kan nimmer eenige verzekering van belooning vin- den voor zyne beste verrigtingen. Maar het Eugngelie klaart deeze twyfeling op, en brengt het Leeven der Orn- verderflykheid aan het licht. ’t Zelve verfchaft niet alleen hoop op vergiffenis van ftruikelingen en zwakheden, maar verzekering dat ons de grootfte misdryven zullen worden Kkwytgefcholden, als wy ons daar van opregt bekeeren , en voortaan in opregtheid des harten wandelen. Het ver- leent ons die zekerheid, welke de Rede, door de Christ- lyke Openbaaring niet verlicht, ons nooit kan geeven,dat zy, die voiharden in weldven, Heerlykheid, Ker, en ket Beimwige Leeven zullen beërven. Vier-en-twintig uuren naa den dood van ROUSSEAU; werd zyn Lichaam, in ’t byzyn van verfcheide getuigen, geopend, en de Chirurgyns verklaarden, met eede, dat alle de deelen des lichaams welgefteld waren, en cene Beroerte, waar van de zigtbaare tekens in de harsfens zich ontdekten, zyn dood veroorzaakt hadt. « De Marquis DE GIRARDIN beval het lichaam te balze- men, waar op het in ecn eiken kist, met lood bekleed, gelegd, en op het Populieren Eiland begraaven wiera, 't welk thans den naam draagt van Llyfium. Deeze plek gronds is verrukkend, en vertoont zich als cen betover rend gewest. Het Biland heeft eene eironde gedaante, vyftig voet in de lengte, en vyf en dertig in de brecdte;, % water vloeit ‘er. zagtlyk om heenen, de winden fchynen de oppervlakte nict-te willen beroeren, of de bykans on- merkbaare beweeging te vermeerderen. Het klein Meir, door deezen zagtvlietenden ftroom gevormd , is omringd van heuvelen, die °t zelve van de andere deelen der Nè tuur affcheiden , en dit verblyf eene (tilte bvzetten, die een peinzende aandagt opwekt. Deeze heuvels zyn bee lant met boomen, en de eenzaame laanen loopen tot den zant des Meirs, deeze worden nu hetreeden , en zullen Jang bewandeld worden, door gevoelige harten, die een „herinnerd oog na Elvfium wenden, Krmenenville behoorde voortyds aan de vermaarde Ga- BRIELLE D'ETREES, Matresfe van Koning HENDRIK den IV, en ligt omtrent vier melen vanvChantilli, De Mar- quis, wiens keurlyke fmaak dit adelyk Landgoed zo geer verbeterd heeft, hadt de wilde gedeelten van °t zel- ve BY °T STERVEN VAN J. J; ROUSSEAU. 567 ve aan ROUSSEAU geheilied , eer hy dien zonderlingen Man in perfoon kende. Onder veele andere zeer bezigtingswaar- dige voorwerpen, hier te zien,is een Tempel op een hoog- te gebouwd, en der Wysbegeerte toegeheiligd. Het Ge- bouw is vercierd met vier Pylaaren, op den eerften ftaan de woorden [NEWTON (LUCEM [MONTESQUIEU _ op den tweeden (JUSTITIAM (PENN e op den derden < (HUMANITATEM ( VOLTAIRE op den vierden < URIDICULUM { ROUSSEAU op den vyfden < LNATURAM Toen roussEeAaUu deezer wereld overleed , was de Marquis de GIRARDIN bezig met voor hem, op Ermenon- yille, een net Huis te bouwen; uitfteckend door deszelfs eenvoudigheid en de fchoonheid der ligging. Zints heeft hy eem Graftombe opgeregt boven het Overfchot zyns ge- ftorven Vriends. °t Zelve is van wit Marmer, met den Lyk- bus des Overledenen, door HoupoN; de cieraaden zyn in den eerften fmaak. \ (Ontleend uit de Esfays on Poetry and Mufic as they efe& the mind, by JAMES BEATTIE, L. L. D. SCH 4 Moral Philofophy and Logic, in tke Marechal College and Univerfity of Abèrdeen.) zm t Latte > °t geen wy, uit het bovengemelde Date 23 Werk des Hoogleeraars BEATTIE , onzen Leeze: an ren mededeelden, over de Regelmaat der Dichterlyke an Vinding (*), dienende ten Vervolge van zyne Aanmer- an kingen over het Doel der Dichtkunde, floot met de be- ss tuiging. Genoeg heb ik gezegd, om tz toonen, dat nieis s, onnatuurlyks kan behangen, en dat, overzulks, de Dich- an kunst, welker oogmerk is te behaagen,MET DE NATUUR an MOET OVEREENSTEMMEN, En, ten dien einde, de Na- > tuur vertoonen, zo als dezeive met de daad is, ef zich 95 overkenkomftig met dezelve van het weezenlyke eenigzigs „> verwyderen:” het volgend Vertoog zal ftrekken om aan te toonen, dat de Dichtkunst e:n [lelzel der Natuurt op- geeft, eenigzins van het weezen der dingen verfchillende. EE t De Weezenlyke Natuur te vertoonen is het werk der Ge- áchiedfchryvers, die, bepaalde hy zich ftrikt binnen zya eigen kring, nooit, geene de iminite omftandigheid van een gefprek , gebeurtenis, of befchryving, zou opgeeven, dan die op genoegzaam gezag fleunde, ’t Is de taal der Oor- deelkundigen, door alle eeuwen heen, geweest, dat een Gefchiedfchryver niets, °t geen valsch of twyfelagtig was, als waar ‚mogt verhaalen, en niets, °t geen hy wist waar- heid te weezen, mogt verzwygen. Maar ’t komt by my zeer in bedenking, of wel eenig ongewyd Gefchiedboeker ‚ooit zo fchroomagtig geweest hebbe. ‘Trnucypipes zelve, die zyne Gefchiedenis aanvangt, wanneer die oorlog , welke hy verhaalt, begon, en elke gebeurtenis boekte, kort naa dat dezelve gebeurd was, en daar in de geloofwaardigfte be» (*) Zie boven bl, 397. e ~ OVER DE DICHTKUNST. 569 berigten volgde, fchynt, egter, zyner verbeeldinge niet weinig bot gevierd te hebben, in zyne Aanfpraaken en Be- fchryvingen , boven al in die der Pest te Athene. Livius en TACITUS hebben hier in nog meer ruimte genomen , als mede de beste Gefchiedfchryvers, oude en hedendaagfche, in grooter of kleinder maate. — —- Ik wraak zulks in hun geenzins. Door deeze opgecierde of bedagte Aanfpraaken , en door die verheevenheid aan hunne Befchryvingen byge- zet, worden hunne Werken gewigtiger en nutter ` niemand wordt bedroogen, en de gefchiedkundige waarheid in den grond niet aangetast. , Nogthans moet hier, gelyk in alle andere dingen, den middelweg niet uit het oog verlooren worden. Wanneer de Gefchiedboeker de Befchryving uitbreidt tot een verflag van vercierde gebeurtenisfen , gelyk VOLTAIRE gedaan heeft in zyn verhaal des Veldtlags van Fontenoy, verliest hy zyne geloofwaardigheid by ons, door een vermoeden te verwek- ken, dat hy er meer op uit is, om ons iets aartigs dan om de waarheid te vermelden. Zyne onopregtheid ftoot ons, als hy, ftrydig met alle waarfchynlykheid , lange en uitge= werkte Redenvoeringen legt in den mond der zodanigen, die wy weeten, dat, uit hoofde van hunne omftandighe- den, zulke Kedenvoeringen niet konden doen, of van wel- ken het, volgens egte befcheiden , vast gaat dat zy ze nin- mer gedaan hebben. Aan deezen misflag maakte zich DIONYSIUS HALICARNASSUS fchuldig, als hy voLUMNIA haaren Zoon CORIOLANUS laat aanfpreeken, en FLAVIUS JosEPHUS, wanncer hy jupa zyn Broeder als Onderko- ning van Egypte doct begroeten. Uit het verhaal deezer Gefchiedfchryveren zou iemand denken, dat de Romein/che Maticne , te Athene, onder een langdraadigen Redenkun- ftenaar zich geoefend hadt, en dat joserus Droeder onder een der vloeiendfte Redenaaren van de Oudheid geweest ware. Het vereierde deel der Gefchiedenisfe moct nooit veel plaats beflaan; en is ten hoogften te wraaken , als Het ons verkeerde denkbeelden van Gebeurtenisfen of Chara&ers inboezemt. | Waarom nu neemen de Gefchiedfchryveren de vryheid , om hunne werken, in deezer voege, op te cieren? Een der redenen is, ongetwyfeld, ten cinde zy dus hunne be- kwaamheden, in de Redenkunften, en in °t Verhaalen , ten toom fpreiden; maar de hoofdreden beftaat zeker daar in, dat zv dus hun opftel aangenaamer maaken. Het chent. derhalven , dat iet meer behaagende dan de Weezenigke Le 570 . VERTOOG Natuur , of iet dat de behaagende hoedanigheden der Weg- zenlyke Natuure vermeerdert, door de menschlyke verbeel- ding, kan uitgevonden worden. Dit is geoorlofd. Dit moet de Dichter doen, „En wanneer de Gefchiedfchryver het eenigermaate doet, wordt zyn Verhaal, in dat gedeelte „ _ Dichterlyk. De mogelykheid , om dus de Natuur te verbeteren , loopt elk in °t oog. Als wy een Landfchap befchouwen , kun- nen wy "vr ons duizend toevoegelyke fraaiheden by ver- beelden. Bergen hooger en fchilderagtiger breeder , helderder en bevalliger kronkelende Rivieren; vlakker en wyder We- n; Valeien „, vol van meerder verfchetdenheiis; Hoien en otzen, die er akeliger en vervaarlyker uitzien; Ruinen van een ftaatlyker voorkomen; trotier Gebouwen; Zeeën vervuld met meer Eilanden, bevaaren door meer Schepen, fterker door Storm beroerd, dan wy immer zagen , zyn ge- maklyk voor ’sMenfchen verbeelding te vormen. Veele dingen in Kunst en Natuur gaan de verwagting te boven; maar niets zinlyks overtreft of evenaart de vatbaarheid der gedagten — —- een fpreekend blyk der verheevenheid van *s Nienfchen Ziel! De fchoontte Vrouw des aardbodems zal, in elks oog, behalven in dat haars Minnaars , iet heb- ben, dat verbeterd zou kunnen worden, Geen wonder, gerhalven, dat in de Dichtkunst de Gebeurtenisfen meer zamengedrongen, en, met eene bevalliger verfcheidenheid, kunnen voorgefteld worden , dan de pen der Gefchiedkunde ze befchryft, dat de Tooneelen der onbezielde natuur jet bevalliger of fchriklyker , en Menschlyke Charaéters "er ver- bevener en fterker „zo ten goede als ten kwaade , in worden afgemaald. Nogthans moct de Natuur zo wel het grondwerk en de ftoffe verfchaflen, als de Maatftok weezen der Dichterlvke verciering. De bedreevenfte Schilders bedienen zich van een Leêman, of cene andere zigtbaare figuur om hunne hand te beftuuren, en hunne verbeelding te regelen. Homerus zelve grondde zyne twee Dichtftukken op egte overleve- ringen: Treurfpelmaakers en Heldendichters hebben dat voorbeeld gevolgd. De Schryvers van Romans zoeken ook waare lotgevallen in hunne verdichte Gefchiedenisten te brengen, en, wanneer dit gevoegelvk gefchieden kan, de omtrekken van hun plan van het daadlvk leeven te ont- leenen. Dus is de Vertelling van Roù:nfon Crufté gegrond op cen geval, °t geen zekeren ALEXANDER SELKIRK, EC zeevaarend man, die verfcheide jaaren alleen fleet op het . l- OVER DE BICHTKUNST. eat Eiland Juan Fernandes, overkwam: dus denkt men dat SMOLLET ; in de store van RODERICK RANDOM, eenige van zyne eigene leevensgevallen heeft opgedischt, en de hoofdcharaëters in Tomas Fones, Fofeph Andriesfen en Pa- mela wil men dat afbeeldzels zyn van weezenlyk beftaan= de Perfvonen. ’t Toonecelfpel is, voor °t grootfte gedeelte, enkel ver- ciering: want indien het weezenlyke Gebeurtenisfen, zó wel als tegenwoordige Zeden, ten tooneele voerde., zou het al te perfoonlyk worden voor eene vergadering van welopgevoede Toekykers,en veraarten, in rechtftreeks mis- bruik; dit is het geval geweest in Griekenland (*), Maar, over ’t algemeen, zal de ftoffe, ontleend van wee- zenlyke gevallen, niet weinig bevalligheids.en kragrs geen ven, zelf in de verbeeldingvolfte Dichtftukken. Deeze (alte, nogthans, mag door ’s Dichters verbeelding , vere beterd , en opgecierd worden, met alle byvoegzelen , be- ftaanbaar met het oogmerk en den aart des Werks of, om dit met andere woorden uit te drukken, met de aandoeningen, welke de Dichter in °t gemoed des'Ieezers wil gaande maaken. Want louter Dichterlyk cieraad, ze welk de Aandoeningen niet roert, is niet alleen nutloos, maar ongefchikt: alle waare Dichtkunst vervoegt zich tot het Hart, en bedoelt vermaak te fchenken , door de Drife ten op te wekken of te ftreelen: de eenige kragtdaadige wyze, om cen recelvk en zedelyk werkend Schepzel te bebaagen. Hicrom wilde ik den grondregel van HORATIUS voor algemeen geldende, in de Dichtkunst, aanneemen. a Non fatis est, pulchra esfe poemata dulci- funto.” — an t Is niet genoeg, dat de Dichtitukken tchoon zyn, zy ss Mucten ook candoenlyk weezen.” — Dit is, volgens de beste Uitleggers, en, in den zamenhang, de betekenis van ’t woord dulca ti ` Dat de gedagten en aandoeningen van -gevoelige wee- zens, in Dicht uitgedrukt, onze aandoeningen gaande maaken, is zeer natuurlyk; maar kunnen befchryvingen van onbezielde weezens ook aandoerlvk weezen? Zeker in: en hoe meer zv aandoen, hoe meer zy ons behaagen, hoe dichterlyker wy dezelve keuren. De Landdichten van VIR- CŒ*) Vergelyk moraTIUS Lib. 1. Sat. 4. Vs. IS. met zyne Ar. Poët. vs. 28—285. (t) HoraT. Ar. Poët. vs. 95100. 572 VERTOOG wiraiLrus zyn een uitfteekend , en, in de daad, het ailer- nicteekendfte voorbeeld van deeze foort. Elk Leezer van {maak vindt zich ingenomen door zyne befchryving van de voorwerpen , die de Natuur den oogen biedt, en hy wordt verrukt. De volgende waarneemingen zullen misfchien dit ftuk in het voltte daglicht zetten. ` Elk ding, in de natuur, is zamengeftcld, en heeft on- gelbaare berrekkingen tot andere dingen: het kan, over zulks, uit eene eindelooze verfcheidenheid van gezigtpuu- ten befchouwd, en, gevolelyk, op eindeloos vericheide wyzen, befchreeven worden. Eenige befchryvingen zyn goed, andere kwaad. Eene Gefchiedkundige Befciryving, die alle de hoedanigheden van ` eet voorwerp optel, is zeker goed, om dat ze waar is; doch kan zo min trctfende weezen , als de droogite bepaating van een Redenkuntte- naar. In de Dichtkunst is geene onaandoenlyke befchryving goed, hoe zeer ze met de waarheid moge zamenttem:nen: want hier verwagten wy geene volkomene optelling van hoedanigheden , (het hoofdeinde van die Kunst geen anver zyiide dan te behaagen) maar alleen zodanig eene optelling als ons een Ieevendig en belangneemend denkbeeld inboe- zem, ’t Is geene geheugenis of de kennis van regelen, die een Dichter bekwaam kan maaken tot dat flag van Be- fchryvingen; maar eene byzondere Icevendigheid van ver- beeldingskragt, eene aandoenlykheid van hart; waar van wy den aart Kunnen verklaaren, door de uitwerkzelen, fchoon het ons onmogelyk zy, regels te geeven tot het verkrygen. Wanneer onze Ziel, door eenige vervoering , in bewee- ing gebragt is, gebruiken wy, natuurlyk , woorden , dei- Eer wy natuurlyk op dingen, die er mede overeenkomen, en ftrekken om dezelve aan te zetten. lndien iemand een brief gaat fchryven, als hy zeer vertoornd is, zal ’er ci- genaartig iet geweldigs en bitters in zynen ftyl invloeijen, fchoon de Man, aan wien hy fchryft, het voorwerp zvns toorns niet zy. Dit zelfde gaat door, ten opzigte van cike andere fterke hartstocht of gemoedsbewceging. Ter- wyl deeze in de ziel heerscht, dult zy het haar eigene aan onze gedagten mede , zo wel als aan onze ftem , houding en gelaad: en, uit dien hoofde, verwagten wy, dat ieder Per- oon, door den Dichter ingevoerd, alle dingen zal zien door de middenftoffe zyner heerfchende drift, en dat, ge- volglyk , zyne gedagten, zync taal, daar van de tèkens zul- len draagen. Een zwaargeesuúg Man, in een bosch wan- de- CA OVER DE DICHTKUNST. 573 delende , verwagt ’er dingen die met zyne zwaargeestigheid overeenkomen, en "er voedzel aan verfchaffen; het gieren van den wind in °t geboomte, het dommelend geraas der watervallen, de donker- en fomberheid der digte fchadu- wen. Een vrolyk Man vindt, op dezelfde plaats, veele verlustigende voorwerpen; het lietiyk gezang der Vogelen, het zagt ruifchen der beeken, en de aangenaame verkwik- king van het groen , zo vol verfcheidenheid, Menfchen van, verfchillende Charaêters , de zelfde zaak , eene Romeinfche ` Zegeboog , by voorbeeld, befchouwende, gevoelen onder- fcheidene gemoedsbeweegingen, en wenden het oog op ‚ verfchillende voorwerpen. Deeze is, met verwondering , vervuld, over zulk'een vertoon van rykdom en magt; gce- ne (aart verrukt op het denkbeeld van overwinning, en haakt na krygseeres-een derde, afkeerig va alles dat gc- raas maakt, en verwarring verwekt, wenscht om ftilte , rust en eenzaamheid: de een ftort traanen van medelyden over den verwonnenen, en maakt bedroevende aamnerkin- gen op het weinig betekenende van wereldlyke grootheid en de onzekerheid der menschlyke zaaken ; terwyl de Snaak , en mogelyk ook: de Wysgeer, het geheel en al befchouwt als een ftuk van ydele vertooning, ’t geen door deszelfs ftaat- Iykheid en de bewondering, die het by zo veelen verwekt , alleen te belachlyker wordt en ieder deezer zou er eene befchryving van geeven, overeenkomftig met zyne eigene aandoeningen, cn tragten deeze: ook in anderen gaande te maaken. Menigmaal zien wy eens. Schryvers Character in zyne Werken: en was elk Schryver in goeden ernst, wanneer hy de pen op °t papier zet, wy zouden dit veclvoudiger aantreffen. ‘['HoMmsoN was cen Godvrugtig en lief hebbend Man, een vuurig bewonderaar van de fchoonheden der IL DEEL, MENGEL We NO. 13. Rr Na- l ~: OI GG „a P KT > u D kg Li D e e e em sn ter mm ` wm e. e fléien? A 2 ir - mo e 3 " zm me a Z.A e - - tees D D HI A res a ef = a N ke _ D Wa . … 1 Wë ONE ie. IJs en L - a ` ‘ee Adie ad. -w> ve D wm mm … a=- em 1 ` , a PE | DÉI -. 9} ee" == Z : æ i m. . V - wm a» u -T ~s. ai am s l, e — WË dE m ab rell gg: A eg Ai OT 9 — mb Së e A. s ze œ Tama en - “a ep 3 BAR m'a Ae meng e — we m æ, a pa . lt ALL 1 Ke La Ge A ER Li en l `. ere - ram s ete enge E -1 =- H -= -. = a Ne SERA E) rr A Ke ve == wn zm T. ` e mm e ee D e r = - r A D e ti Je ES =- >- D , D Ze - 5 HI ap em A a zs E a D a Le Ld - ~- H mmm bw mn wm a a ZS E w- MR we „ee SZ e A we D A we a a ap e mm e wm we we DN wem -~ be D yaw: ms Di me A » -a e ke a.» œ A es - æ; weg (NW vs i en WË lane tm eå wm `~ w:: ww a mmm ep … 8 …… mm _ aw e -. ` a E - re ~ Sp an …. a, - l a mm Sr ep _ D EN e D D HI D -4 ah We s. ms Wi s A Nad E wi à mt Ze - a =. - vm -~ - -9 e WV A a , en = s e zs mm No a sr “n -ma. vm uam, N T. -O a'e Be e … mm wë wm - me es em A em mn a sg mem H - em a v WI ~. + e ee hand Pm CG em gem y ` Leg mm sem ve zë > À xw wen ep mm La gf ` eg wb ve z , wm œ e -œ wm mm e en kd ` -- >» um A -€ æ- - F. a EN wa a o ep D D — .= -Ù onenn m ~ ~- e wm en - “© a ` = a Im enn ee en ` keng e mm em VW Di KM ` ep P we R =. Bes M Ze wm = ze - NN wm a a "e ep =m D e D a A ~ e Ae e - pa e w e -a wm wm e en la à e., Ka a ep wem = =- >.» a*t w. e ge a. aa Zoo Cla em de NIet en ee LL ` CR) Aa e e Ki f bad = ma <. - t `a a =- -a ~= wm wm e L Ja wm wm wm - wa mi -~ w. » D a. - D =a - a e em e e a e =- ` .- ep s; - = wë zee en. > a = A - bae Ed h wr « =- ` kd e -= i mm w -o kel ww Wa e KI mp «u „4 a Kgl pa. ed -~ =. D -- bw e ` e kend D mm II a~ we e e mn m v». me a -. P wm =- o hd an » * a we, Dë we ep ea e 3 ` D fe. s e emee EE nadenk nd | aa. we e -u e „en e WW e |. v% a e a a., me or "a Q o sm e zs ` NEEN DEENEN >. 4 "em mp ë on géi me e U e … We s. mm, wm zi °’ mm e 3 a. Le e w - ` e =~? a 2 D es em - DE 9 ep em anm CE em e ~ .- D a A .- D H, Ki D mm ba me a a o me | - am be a en a ` e ge EN „ed g = er e D _ hd A= D. s D -a ew geg e o e e D = ` wn me T o wm D a -= >w.. e -= Ne ana e kb e e pg w Kl ~ Wl - D dÉ D ELE - e R H A£ E m- " =- `a - ' - ` A » - ~ wen we a.v ~ e mn =8 e. - kad KA „a spe mm r. -o ` „3 - ms va D mg gr te D mn mm mm o mm zm wm ep D we bk ke -~ =- =. ke a ww. bk sn , m ~ » D a | Ei mp -= ke - VW bh We mm mm * > a DN = » a “uʻa b > ` mm -» me as. > VM, PONA en = d H » wm D a. re A 3 D eng merve -a a z nr, men ms ew a mm , -. >. e we *. D - =a s =. - e ea . - zee sven enen e rem e =» a. w. =- v.. ke - — D = =.» ~ h ` pe ~ ALT wm A ke D e D D EN e > a we è p.. ` e aen ` e e wë vaa a a e gy e ge l e H wm va VW wm wm e D 1 Ne .. 2 t- IA -9 , dt Ane oe Toa o Tele es een nn zen eier D ` `, € wm -` "e H we - VEER la t-r.. er Lk e . Se a wan we en Wen? H . mm T epa a KI M ` ven ang 1e sr ere y= ` A z e Z a D A WK æ wm wh p pe on d.h w... a be Ä NEEN boad- = e ges. e= ° b! TI. wk e a. we gidd. ” D ` D Fa- Ä a - a we H ve A be! A Lesz: haren. dva ceel der Denni d = hd 7 - $ M h = Une wl aa os dk ` Je ze Kb "a Ke ZA e ezn ci. Dë. we e e - . D H ga e AM Y SAT O DOP en o2 JZU J Ier te VIS En ew WAER ` ` eene o ere E vm T ... laal ` en qp t., a anan a ai d TI wð. ò man aille. amide Ce. a t men wy ZA "E "sr Peers anrai: ren CH Wy size E en Ceci: a vol var fuzes: eq in 223 Leyiy GR WOT E Zen Ei voor zien GE ie, beard-Je: by zeiss l ; de woorden ayn: LD "evi indigeso uh n (GR car Lena z san” Zie His aaa win and SIn OVER DE DICHTKUNST. 578 zo zeer bewonderen, en zo hartlyk toejuichen, zelfs in die gedeelten der Landgedichten van virciLIus, welke de onbezielde Natuur befchryven. Horatius dagt ‘er niet anders over. 't Is,” zegt 1, (de geheele plaats verdient hier aangehaald te worden) ‚„ niet genoeg, dat de Dichtftukken fchoon zyn, zy moe- „ ten ook aandoenlyk weezen 5 en de ziel vervullen met die ə Driften, welke de Dichter zoekt op te wekken. Gelyk , een lachend gelaad tot lachen wekt, zo ftorten wy traa- „ nen met den fchreienden. Indien gy wilt dat ik weenc , moct gy zelven eerst weenen: dan, en niet eer, zal ik deel neemen in uwe rampen. Want de Natuur maakt eerst de beweegingen onzer Ziele overeenkomftig mer onze omftandigheden; naar de gelegenheid het mede brengt, vreugde, verdriet of wraak inboezemende : en vervolgens gecit zy het waarlyk aandoenlyke aan ftem en taal (*).” —- Deeze Les, die den Redenaar en den looneelfpeeler niet min betreft dan den Dichter, ís recht Nysgeerig, eu even toepasfclyk op het Tooneeldicht, als p eenig ander foort van Dichtftukken, gefchikt om te be- \aagen en te treffen. "a Dichters aandoenlykheid moet henr erst geheel en al met zyn voorwerp, en met elk deel van rt zelve, fterk innecmen5 anderzins zal hy te vergecfscle rbeiden, om den Leezer ’er belang in te doen (tellen. Vil hy de Natuur fchilderen, gelyk VIRGILIUS en. THOM- ON gedaan hebben, hy moeweerst op de Natuur zelve als erliefd zyn; wil hy zyne Helden of Heldinnen , de taal ler liefde of der fmerte, der onderwerping of dapperheid , ler eerzugt af toorn, der goeddaadigheid of der tederheid oen fprecken, zyn hart moct vatbaar weezen voor die emoedsbeweegingen ` hy moet ze, in zekere maate , voc- ən, ten minften zo lang hy woorden bedenkt, om ze uit e beelden. Porg zegt. ` d v WW vw jy He best (hall paint them, who can feel them most ($) Hy die ze meest gevoelt, die maalt ze allerbest, . . ar , Een rechtfthaapen Dichter moet, derhalven, niet alleen e Natuur beoefenen, en het weezenlyk beftaan der din- SCH s SCHT Ar. Poët. vs. Oger. > H Forms Eloifs. vs. 866.. - | Rra E74 VERTOANG T w =a s bd i: WW Nacre, en CEC e botcnrvvir 7 Lt zyn Dich Ja: ut saitocnen (Er KE ON dezelde Du De ve a. ` i er " ` Pels H MAAN Dp LU Wy: ken. Dey ` -=-~ a Asua dei e, 2D arn jagt Werken, ZA Ge Zee ele Wer 4 7, - f dis tr r at ineens fun A Al: AE v not TA L ` - e" r ec dour Medana worden, aika sp ze. Ia SWIFT ontdekken WV uele f verreniliende val die vies be nare fmuaks Vor hes s UE ke Nele oF Lu. opsenvolging von KÉ zender — bederven Vut Tt gns oisgiaya der uai MT N TOTS NI eid ANDET dada, di. Zie Zie VAN, ZOUT ta vent C lada bere l tlud UIT 4 Werveke dn aile zene it IN D at ox Au ek die HHN EK Ct ez. niet’ vt aft: Sisa niere. enter es Lutte Gs vaardigen OR i a Kan Wase) e IN Hooge Scheel racete talenten zus, nam hy, ak Adel. iemand, d ats zy deeden ééne reis, t-test Dek Lt fchermutfelingen hadde uit te u wel, en maakte zich kundig; Wy „enant op den Nester, onder bevel van In deez i (RE E ET Di Sc aklerwe s, en ging weder in Zee. Zy liepen Texel dei Sc nen gelukkig op. Curaçao; naa zich van alies Yai TV aen te hiechben, gingen zy naar het Vaderand verm ‚p reiss thəns ontmoctten zy cen vyandlyk Schip, INW raakten ihiazs; de omftandigheten van dit gever ds in dezen brief vermeld, dien BELTON aan cenen 7y- v? _r oude Medeftudenten, zy nen Boezemvriend , zyn ander ik, afvaardigde. Brief van Delton. In lang hebt Ge van uwen vriend niet gehoord. Wv zvn gisteren te Cadix aangekoomen, Waar wy een vyand- lyk Schip, de Heet or, van Go Stukken, hebben opsehrazt. Deel thans in het genoegen, dat uw’s Vriends tegenwoor- digheid, aan boord van den Nestor , niet geheel vergeefsch Wase `" gx p A Mm Ow Wf - 536 VERTOOG DEE DE :DICHT KUNST. gen kennens. maar ook Verbeelding bezitten om byge- voegde cieraaden uit te vinden , . Oordeel , om hem te beftupren in de keuze der zodanigen , die met de waar- {chynlykheid zamenftemmen , en Aandoenlykheid, om, met vuurige vervoering, alle deelen zyns onderwerps te behandelen, en zyn Werk eene verheevenheid en kragt by te zetten, fterk genoeg om in den Leezer daar aan be- antwoordende vervoeringen op te wekken. ? > Het Wervolg by eene nadere gelegenheid. MEDEGEDEELD BERIGT , NOPENS HET HOOGSTPRYS- WAARDIG GEDRAG VAN DEN HEER TL, BELTON 5 Jongfle Luitenant op het Schip de Nestor. ACOB BELTON Was, volgens dit medegedeeld Deier. 22 jaaren „toen men zyn Vaderland een onregtvaardigen Oorlog aandeed; hy ftudeerde op "es Lands Hooge School te Leiden; naa eenigen tyd beraadens, nam hy, als Adel- borst, dienst op "e Lands Vloot; zy deeden ééne reis, waarop men niet dan ligte fchermutfclingen hadde uit te ftaan; hy. gedroeg zich wel, en maakte zich kundig; hy wierd Jongfte Luitenant op den Nestor, onder bevel van Kapitein BRAVO, cn ging weder'in Zee, Zy licpen Texel uit, en kwamen gelukkig op Curaçao; naa zich van alles wel voorzien te hebben, gingen zy naar het Vaderland weder op reis; thans ontmoetten zy cen vyandlyk Schip, en geraakten flaags;. de omftandigheden van dit gevegt zyn in dezen brief vermeld’, dien BELTON aan eenen zy- ner oude Medeftudenten , zynen Boezemvriend , zyn ander Ik , afvaardigde, . Brief. van Belton, In lang hebt Ge van uwen vriend niet gehoord. Wy zyn gisteren te Cadix aangekoomen, waar wy cen vyand- lyk Schip, de Hector, van 6o Stukken, hebben opgebragt. Deel thans in het genoegen, dat uw’s vriends tegenwoor- digheid, aan boord van den Nestor, niet gehecl vergeefsch was. HOCGSTPRYSWAARDIG GEDRAG VAN Je BELTON. 57% was. Wy waren ruim een half uur flaags geweest, toen onze dappere Kapitein cene wonde in de borst ontving, die hem waarfchynelyk den dood zal aanbrengen. Onze eerfte Luitenant nam het Commando op, en toonde bly- ken van dapperheid en kunde, geduurende de weinige oogenblikken, die hy naa zyn Kapitein ongekwetst bleef; toen men hem weg bragt, riep hy, houdt moed, jongens | en ftierf. De tweede Luitenant hieldt het Commando, geduurende een geheel uur, manmoedig ftaande ; men hadt, op het wonden van den Kapitein , en den eerften Luite- nant, geene verflagenheid onder het Volk gezien; veeleer was ’er hunne woede door verdubbeld. Decze Ofhicier wierd eindlyk ook gekwetst, en de derde Luitenant was intusfchen gefneuveld. Nu was het de beurt van uwen Vriend: op het wegbrengen van den tweeden Luitenant begon de moed van °t Scheepsvolk te verflaauwen , daar de: vyand noch al dapper aanhieldt. Io Gods naam, jon- gens! zeide ik, — —- het gold myn vaderland, en myn eer —! In Gode naam, jongens! overwinnen of flerven'! laaten wy ons der vlaggen waardig toonen. die tot nog on- bevlekt boven onze hoofden waaijen! —— Men zag my aans men fcheen van myne ervarenheid mier veel te ver- wagten; en ik dank U nog, ô Hemel! dat ge my dee- ze woorden inblies. °t Was, myn Vriend! de eerfte reis, dien ik als Luitenant deed; en nu voerde ik alléén het Commando over een Schip van 54 Stukken; de be- daarde ervarenheid van onzen eerften Schryver kwam my wonderlyk te hulp. Wy floegen niet lang, of e Vyands Fokkenmast wierd over boord geflagen: dit zette duidelyk den onzen moed by; naa noch ruim een half uur flaans, hadde ik het genoegen ‚ (zulk cen genoegen is tot nog door geen pen befchreeven, en zal waarfchynelyk nimmer befchreeven kunnen worden —— ,) van den vyand zyne vlag te zien ftryken; duizend hoezés gingen In de lucht op. Gad weet, wat er in myn hart omging --! Men zou- de, op het gezigt van deezen Officier, niet gezegd heb- ben, dat Hy overwonnen was. Zoo bedaard! Zomtyds ecn glimplach op °t weezen ! die ongelukkige! hy heeft met ro zyner Stukken, geduurende het geheele Gevegt, niet kunnen fpeelen! de overige vyandlyke Officieren zyn allen gefneuveld. Ik bragt den Kapitein SELBY, (zoo is de naam van den overwonnen Officier ,) aan het bed van onzen Kapitein, die tegen hem met moeite fprak. Alles was thans in ordes het vyandlyke Bootsvolk was de magt benomen van te kunnen fchaaden3 onze Schryver voerde het bevel op °t overwonnen Schip, en nu bekroop my de nieuwsgierigheid van voor één oogenblik op den Hector over te ftappen. Hoe jammerlyk was het hier ge- fteld! alles was ter neder of ftukken gefchooten, en het hol tot zinkens toc ! | Eindelyk maakten wy weder Zeil, en ftevenden, zoo oed we konden, naar den baai van Cadix, daar we ge- ukkig aankwamen. Waren wy, intusichen, door een An: der vyahdlyk Schip, al was het van 2o Stukken , ontmoet geweest, zoude ik zeker op myn beurt ondervonden hcb- ben, hoe hard het valle, de vlag te ftryken, Wy waren te veel gehavend om flag te kunnen leveren; de vyand zal 120 dooden en gekwetften hebben; wy hebben ’er g2, waaronder de Kapitein en 3 Luitenants; uw ‘vriend is ge- heel fris gebleeven. Ik hebbe alles omftandig aan den ' Admiraal Gencraal gefchreevens thans kan ik niet mecr: alleeniyk nog één trek! Zulk eenen, die ik weet, dat uwe Ziel boven haaren gewoonen Spheer verheffen zal. Toen de Kapitein op zyn Ziekbedde het hoezé hoorde roepen, rigtte Hy zich op; ik liet hem tyding brengen van de overwinning; de bootsman hadde nog niet uit, toen hy zeide, genoeg, myn Vriend! indien dit my niet het leeven geeft, zal ik met vreugde flerven: waar is myn Bel- ton? Toen ik voor zyn bed kwam, kuste hy my de hand en zceg in flaauwte neder; zoo vermoeid was hy. Denk! ef ik weende. | Ik Ir mag myn hart in den boezem der vriendfchap gewis vrylyk uitftorten, ik ben over my zelven voldaan : ik heb- be my als een waardig Officier gedraagen; myn Vaderland zal ook over my voldaan zyn; dan weet, myn Vriend! dat ik geene verwaandheid genoeg bezitte, om eenig eer- teken of belooning, hoe men het noemen wille, aan te neemen; indien men niet eene gelyke eer aan den Schry- ver aanbiede ; want waarlyk , Hy, zonder my, en Ik, zon- der Hem, zoude de overwinning zoo niet bevogten heb- ben: Indien Gy Flem Spreekt, zult Gy genoegen in zya perfoon neemen; ‘t is een aartige jongen, zeer vrolyk , hy ligtmist nooit. Vaarwel! Je BELTON. P. S. Fen half uur reizens, myn Vriend! is zoo ver niets geef myn Vader een bezoek; ik weet, dat de oude man op uw gezigt fchreijen zal. Wy zullen elkanderen nog in lang niet weder zien; fchryf my te gelyk met myn Vader te rug. Kapitein Selby zal myn vriend worden, Hy is 38 jaaren oud, en rustig van geftalte. Hy leest dagelyks in zynen Griekfchen Homerus; buiten de Scheeps- boeken, vond ik nog aan zyn boord, de Werken van Abt Millot in °t Fransch, eenige Engelfche Treurfpelen, en cen Grieksch Testament; behalven noch eenige andere bocken, die my minder in "tr òog liepen. Indien het ons lot eenmaal zal weezen , overwonnen te worden , dan hoop ik zal een Selby onze overwinnaar zyn. "Fr doet zich’, zedert ik deezen begonnen ben, veel hoop tot herftel voor onzen braaven Kapitein op. God geeve dat ík onder Hem blyf vaaren! Hy is midden in de gevaaren bedaard, en geheel aandagts niets ontgaat zyne fcherpe bruine oogen. Gy zoudt met veel vermaak zien, hoe omzigtig thans het ruwe Bootsvolk is, om hem geen het minst ongemak aan te doen. Vaarwel! Lk BELTON. Rr 3 E; 580 BEDENKINGEN r- = BEDENKINGEN OVER DE OPREGTHEID EN OPENHARTIGEIEID. (Uit het Fransch van den Heer DE TRESSEOL.) D° Opregtheid legt onze ziel voor 't oog van anderen bloot De Openhartigheid deelt hun vrylyk ons gevoelen mede. Door Opregtheid, zegt men, °t geen men gevoelt, om dat men * gevoelt. Door Openhartigheid, zegt men, 't geen men denkt, om dat men oordeelt het te moeten zeggen. De Opregtheid is de eigenfchap van eene zuivere ziel. De Openhartigheid het deel van een ftoutmoedigen geest. De Ver- momming is het tegenovergefteide van de Opregtheid: de Veinzery ftaut tegen de Openhartigheid over. De Openhartige verhaalt ge- touw. De Opregte erkent alles voor de vuist. De Openhartig: heid houdt de Trouw,en de Opregtheid de onbewimpeldheid , vast. Deeze is alleen waar; geene klemmend en kragtig. Ik bemin de. eerte om haare hoedanigheden; ik aanbid de laatfte. De Opregte Man (preekt de Waarheid, ondanks de gevaren aan 't fprecken daar aan verknogt. De Openhartige Man (preekt de Waarheid, zonder de gevaaren in aanmerking te neemen. De Opregtheid vocgt alleen aan de Onfchuld. De Openkartig keid is ten minften een vyandin van zekere Ondeugden. Eene doorftaande Openhartigheid vordert moedbetooningen : want deeze zyn noodig om de waarheid ftaande te houden, te midden van de flegten. De Opregtheid zal een eenvoudig verdag doen, haxe mis{lagen edelmoedig bekennen, en het erkennen van haare brave daaden zal te edelaartiger weezen, om dat het zedig gefchiedt. Dit is eene van zelfs voortvloeiende heldhaftigheid. Wy vinden zomwylen, onzes bedunkens, in de verrigtingen , in de gelprekken, van groote Mannen, blyken van trotsheid en eer- zugt, terwyl zy niets meer doen dan met Opregtheid te werk gaan. Zou het haar dan niet geoorlofd zyn, bezef te hebben van hunne Deugden, en overeenkomftig met dat bezef te handelen en te fpreeken? Zomtyds beroemt men zich op zyne Op-nhartigheid, terwyl men niets anders gedaan heeft, dan zyn hoogmoed, zy. € eigenzinnigheid, en boosheid opvolgen :en dit heeft bovenal plaats, wanneer de Openhartigheid niet ten beste ftrekt der Maatíchappye, of ten voordeele. des berispers. Zielen, In Opregtheid uitmuntend, hebben zelden een rechtmas- tig denkbeeld van zich zelve. Haare misflagen zyn niets andes dan doolingen, en zy befíchuldigen zich deswegen op 't fterkst. Enkel Openhartig zynde, kan men zich zelven te hoog en veel te hoog fchatten, misdryven met bewustheid daar van pleegen, en zal, met de waarheid te bekennen, wagen, tot men befchuldigd worde. De 7 OVER BE OPREGTHEID EN,.OPENHARTIGHEID. S8r ‘ = De Opregtheid verwerft ons tosgenegene Harten. De Osenhar tigheid vervreemt ze dikwyls van ons, om dat deeze ten oon rk fchynt te hebben, om den trots van anderen aan den onzen te onderwerpen, en geene om onze eigenliefde voor die van ande- ren te doen bukken.. Onze Opregtheid ftrekt altoos tot onzen eigen lof. Onze Open- ‚ hartigheid kan zomtyds alleen tot eer van onze Vrienden dienen. ‘Len dien opzigte merke men aan, dat de goedheid, de leerzaam- heid, het vertrouwen, de áanzoeken onzer vrienden, ons het hart, onzes ondanks, openen, en ale dap zal onze Openhartig- heid hun werk weezen, en zy de verdienften daar van hebben. Maar wat zal ons Opregtheid inboezemen, indien niet onze Ou. fchuld, onze Braaf heid? De Openhartigheid moet beftuurd worden; de Opregt:eid kan men aan haar zelve overlaaten. De Openhartigheid vindt zich be, paaldd binnen de perken van betaamlykheid, welvoeglykheid, pligt en liefde. Zy loopt gevaar van ftreng „-hoonend, befchadigend, en onverdraagelyk te worden. Ik vrees niets in 't minfte voor de onfchuld der Opregsheid. Zy vertoont altoos welvoegelyk en eer- baar de weezenlyke, gefteltenis haarer ziele. De Opregtheid moe- digt anderen aan, en lokt de Openhartigheid uit. n Opregte Ziel gaat cen Openhartig Mensch grootmoedig voor. De noodzaaklykheid, om een dekkleed over onze Ondeugden te fpreiden, brengt mede dat wy de Ondeugden van onzen Naasten eerbieden, en iemand moet wel zeer zich zelven bedriegen, als by de Openhartigheid durft aanneemen , wanneer hy ze door Op- regtheid niet kan ftaande houden. Kweekt, zonder ruwheid en trots, de Onfchuld in uwe Kinde- ren aan, en beloont hunne Openhartigheid met verftand, en gy zult hunne Opregtheid bewaaren. i Tweeërlei tlag van lieden zouden als Goden op aarde aangezien worden : zy, die altoos de waarheid fpraken, of dezelve dagten te fpreeken, zonder iemand te beledigen: en zy ,die alles wat zy deeden, en wat in hun omging, konden ontdekken, zonder des te bloozen. In de zamenleeving zou men meer Openhartigheid vinden, in- dien de Mentchen opregt ten oogmerke hadden beter te worden; en meer Opregtheid als zy dus geworden waren. De Opregtheid zou voornamelyk onder de tchoone Sexe plaats hebben: om dat deeze, uit eigen aart, de eenvaudigfte en kiesch- fte is; onder de Mannen zou men meer Openhartigheid aantreffen, dewyl zy een grooter maate moeds en vrypostigheids bezitten. Doch door eene drapve Zedeverbastering is de Opregtheid niet meer het deel der Vrouwen, dan de Openhartigheid dat der Man- nen. " OVER 582 OVAR DE GELYKREIB ` TTT ee en eee . OVER DE GELYKHEID VAN GEVOELENS, VOOR ZO VERRE DEEZE HET GELUK DER MAATSCHAPPY RETREFT. ` (Overgenomen uit Loofe Hints upon Education by Lord Kames.) Nerdemeel de ongerymdheid, om gelykheid van Gevoelens: in het ftuk van den Godsdienst, onder de Menfíchen te ver- wagten, thans voor elk blykbaar zy, zal ik enkel deeze, eenvou- dige vraag doen. Welk voordeel zou de Mabtfchappy , en de ver- kee ing, een van derzelver grootfte (teunzeks , ontvangen, als jet geen verfchil van Begrippen en Gevoelengy plaats vond? — Blvkt het, op de miníte overweeging, niet, dat de fpraak gruo- tendeels nOodloos zou worden? dat er geen verbinden je band zou averblyven, dat veele handen, om de noodzaaklykheden des der, Iyken leevens te bezorgen, werkeloos zouden moeten blyven? Zou de Mensch, als "rt ware, niet in een Dier veraatten? —= Heerlyke uitwerkzels zeker! Uitwerkze's, waardig, om door alie, zelfs de fterkfte en gewelddaadigfte, middelen té wege gebragt te worden! — Is dit de Natuur navolgen, die. onze Zielen niet min verfcheiden dan onze Aangezigten gemaakt heeft? Wat zul- len wv dan van hun zeggen, die, in gezelfcliap, zich onbefchoft aaftelieu tegen allen, die van hun in denkbeelden verfchilen? Ik kan dit ‘niet beter ophelderen dan met een Fabel van een Frapsch Schryver. o Vier Vrienden waren door den naauwflen bad van Vriend- „ fchap vereenigd. Wannver zy verfchilden, was het alleen in „» Gevoelen, nooit in genegenheid. De een gaf de voorkeus aan a een Bonde, de ander bewcerde dat een Bruinet den prys cer > fchoonbeid won: deeze fchiep vermaak in Dichtftukken, geene » hie:dt meer van Odicht. Veelvuldig warën hunne twistrede- » nen; doch zy ftrekten alle om de Verkeering te verleevendigen. „ Fen cenigen tvde kwam er een onderwerp op ‘t tapyt, waar in » Zy allen ernftig deel namen: elk koos party, zp werden zo vuur an rig, dat het geprek eer geraas dan rede:twisten mogt heetcn. an Zy (chvidden anvergenoegd van den anderen, en de Vriend: an fchapshand fcheen geheel van een gereeten. — Naa eenigen a tyd bedaarens. fprak esn hunner: foe gelukkig is het voor Wrien- » den, dat zy altoos van één en het zelfde Gevoelen zyn, laaten wy a de Goden ostinsedig fmeeken om dien zegen! De overige vonden s deezen voorllag goed, en men ftelde denzelven teriton { te werk. Zy gingen te gader na den Tempel van ArouLo, en Do tren hune » ne gebeden uit. De God leende een gunttig oor, voldeed ten » Verzoek, en, in een oog.nblik, waren zy geheel eentteimmig. a De een maakte eene aanmerking; allen bezämden zy dezelve. Een ander gaf zyn gevoelen over icts te kennen; de rest knik- e » tè e - Ae ke d VAN GEVOELENS. 583 t , 5, te. Vaarwel Twisten, zeiden zy, gy zyt van onder ons voor altoos verbannen. — Maar ziet: het aangenuame der ver- keering was tevens geweeken. Geen meer veimaakcende gefprek- ken, gcen meer (choone aanmerkingen, geen meer fchitterende gedagten; die, door tegenfpraak verwekt, het verftand verlich- (en, ep het hart verbeteren. Zo, een geeuwend uitgebragt ja, is voortaan het Génig woord. —— De Vriendíchap verkoelde. On- verfchilligheid nam de plaats in. De uuren, welke voorheen on- gemerkt wegvloogen, tleepten thans met cen verveelenden tred. 