VADERLANDSCHE LETTER OEFENINGEN
Wanneer men nu begrj^pt , dat de Opftanding i« CHRISTUS uit den doodcn, op zichzelvcn alleen genoei is om dc waarheid zyncr Lecre te bewyzcn , kan fld dan vcronderflellcn , dat christus , die cen Godljt Zending hadt , die zich deswegen op zyne Wondcnia ken bericp , (als byzonder in het Vyfdc Hoofdftuk « JOANNES Euangelit,) door god , den coo der Waa licid , zou toegelaaten worden , om de baarblyklykhede 2yner eigene Zendinge te vcrdonkcren, door de twyfi RStise eifchen van ecnea anderen: ja, dat by ooderheir IN CHRISTUfl EN MOSES. 31^ Ueef, aan ccnc Volksdwaaling van zo vecl tanbclangs lb het ongegrond geloof in de Godlyke Zending van MOSBS cn de Propheeten zou weezen; dax hy dit op de gemoederen zyner Jongercn dieper indrukte door zyne iefprekken naa zyne Verryzenis ? of dat hy eenig gcwigt vpor lyne eifchen ontlecndc uit de vcrklaaringen van eeoea fiedrieger , en zyne wettiging gaf aan Charac- ters, die de wereld bedroogen hadden? Naar gelange de uitmuntenheid van christus eigene Xcer en Character derzelver eigene aanpryzing mede- bragcen; naar gelange zyne "Wonderwerken , en byzon- der zyne Opftanding, in zichzelven overtuigende blyken Jvareo van zyn Godlyk Gezag , v^rordt de reeds groo^ ttonwaarfchvnlykheid, dat hy zich bedicnd zou hebben noeeo heerichend Volksbcgrip, gegrond opvalschheid, A eene valschhcid van de fnoodfte natuur , nog zcer meerderd ; en het gevaar hiervan voor de algemeene Wk der waarheid vergroot , naardemaal het Volksbe- ?p mia noodzaaklyk was tot (leun van zyne zaak , en sdve, door 't gebniik daar van gemaakt, eene nieu- It en allerbyzonderfte vcrllerking ontving. Deeze zelf- ndenkaveling geldt 00k ten opzigte van de Apostc* kn ottes Heercn. Men neeme hierby nog in overweeging 9 dat onzo Godlj^e Mcester vry en geftreng was in de befchuldi- fiiigen tcgeh de Schrifrgelcerden en Pharifeen , wegens itt bedtrven van moses Godsdienst , door het inmen- J€B van bunne eigene Bygeloovigheden en Overlevcrin- 5«i ; deezc zag hy , en beftrafte hy als een Propheet. (an meo nu in het begrip vallen , dat , indien hy een rodlykc aandrift gevoelde , om de verdorvenheden van eoen vaircben Godsdienst te beflraffen , hy geene ken- is zou gehad hebben wegens de valschheid van dien rodsdienst zelve, en een last om die ten toon te (lei- n ? Dit was , als dan , het groot het oorfpronglyk Qd wyze ook waar op christus en de Apostelen recken van woses en de Propheeten , verfchilt zeer cl van de taal , die men moet toeftaan dat zy zom- ds gebruiken omtrent andere onderwerpen , en die idqidt dat zy deswegens gcen byzonderen last ont- igcn badden , en zich waarfchynlyk overeenkomftig t de Volksbegrippen uitdrukten. Hun taal , in die Y 3 JlS YERfiANO TUSSCIIUN HBT GELOOF gevallcn , als byzonder in die dcr Bczctcnen of Dtwut fchc Mcnfclien , bctreft cnkel icis bykomends , cnii cene bclchryving van hct fciiynbaar vuorkumen derfe gen , en raakc in geencn decle de waarheid en geloof- vvaardigheid van de uicgedrukte verria;ting. Maar hone getuigenislen , wcgens ^^osF.s en de Frophcettn^ maikn weezenlyke gedeelten uit van hunnc gefprckken ; ji ket eigenst ondcrwerp vvaar over zy handelen ; xyo m bet uitcrde gewigc ten opzigte van het bewys door baa aangevoerd. In het eerlh geval bctreft de Volkstul, door hun gebruikt , alleen' de wyze of de vetborgene oorzaak van eene gebeurtenis: in hct laatfte gmlisde gcheele waarheid en de gebeurtenis zelve daar in be- trokken. Ik moet hier nog byvoecen , dat , wanneer oeo bet GoJiyk Gczag van mosps en dc Prophetcn toeRaac, o dat de Christlyke God:dicmt op den juodfchcn Rraot, zulks ecr op den eerstgemelden tc ru^kaatst , als groote uitkomst van alle de Godlyke Bedeelingen , in voorgaande Eeuwen der Wereld. [Jit de befchooviiV van alle , als vormende i^w groot en weldaadig PiUt welks deelen wonder zamcnftcmmen oui de Meoschlyb Nacnur tot de hoogfte volmaakthcid , waar voor dcxdv^ vatbaar is , op tc voercn , ontftaat ecn trefFendc Mjk- baarheid voor het GoJlyk Gezag van den Joodfdun a Christlyken Godsdiemt. Met ttxi woord , ecn Christen , (kunnen wy ana »■ danig ecn voorflcUen ?) die de Mofairdic Operibaariaj vcrwcrpi , moet begrypcn dat ciiris i us in de eerlbi cn dc Apostelen in de twccdc , plaatzc , in cenc «ar groote dwaaling verkcerdcn ^ cn , dat zy , by mao{eI aan ecnc nicerdere ontdckking , dan Ininne Landsgcooth ten bezatcn , de (lerkfte getuigenisfcn gavcn aan valsdh bcid cn bedrog. Wie nu kan zuike bevaiiingen oW eenbrengen met hct Geloof in de Godlyke Zendinq: n CHRIST us i Hoe zcer zondeii zy ftrekkcn tot verswak" kin^ van zyn Gc^ag ? Hoe zecr dien cerbied en onde^ werpin^ ^ wclkc hcc Geloof in hem voorfchryft , oadtf^l piyiien? j iMyns oordccls is cenc aanmerking , door PRiesiiif < Oiilangs bygebra^t ten np?)gtc van dc Ebioriifen^ hier toepasfelyk , „ Onzes Zali^jmaakcrs crkontenis van hei II Ccxug des Ouden Vcrbonds is zo uitdruklyk , dac k IN CHRISTUS EN MOSES* :;T9 jet gerecdiyk kan gelooven dat eenige Chnstefien ^ : gezag van christus erkennciide , zouden vcrv^cr*- en, *t gceii hy om heist 3 ?insTL£Y*s Hist(^ of earhf Opinions concerning jesus Christ. ULp. 218. JOHRRINGBN, WAARNBBMINGBN , EN GRNEBSWYZS fMB RRN ilYZONDBR ZOORT VAN KlNDta.RZlCKT£« MTMB HEBRCN ! ^aar ik in myne veeljaarige prnctyk dikwerf onder^ ^ vondcn hcb , iiat de cttcrmaaking by zommige ^dm in de Kindcrziekte zecr bczwaarlyu gtfchied, 1 niet zclden met vcrfchrikkelyke toevallen vc-rgczelJ Mt, wefke zomiyds door den dood gevolgd worden; rmen echter, wannccr de cMullandigliedeu van dien iR*iyn» ZD als ik dezelvc beichryven zai, door een eilng , -fchoon gcen i)ieu\v middei, het ecn en ander il'^voorkomcn , zo oordeelde ik het niet ongepast, HTdeeie Ziektc ihai.s in zomtnige plaatzen van ons 'adferland grasieerd , U Kd. dcezc myne Aanmeikin- m^en Waarnecmingen tue te zenden , met vcrzoek nrive een pinat.^je in U Ed. geacht Maaudwerk te irCOiiden. Idler n;edc" M. p. jMj 1790. 5 ondminding leert ons, dat by zuigende, by jonge «ttc, kindercn, als mcde by bloedryke b^jaarde per- ro , . doorgaans het grootlie aanial en teilens dc met jevulde pokjes meest plaats vinden. De reden hicr is zekcr gctiie andere , dan dat , in zulke voorwcr- dc ftolTe, tut de eiier nt»oJzaakIyk, in de grooillc Cclheid vourhandcn is. Wy vinden daarenregeu, dat hraale, ma^^ere, bejaarde peifooncn , by zoorlgely- DdercD, en by zuigelingeii, die te weiiiig of ic dnn Ot haar voedzel krygen, het te^endcel gcbcurt; dc ftaarvan is uit het gezegde blykbaar. y lien zeer dikwyte' , dat de uitbotting der pokjes gcmakkelyk gcfchied, dog dat de puistjcs vlak bJy- ^ch niet opheiren, en na verlonp van een a twee I • voor het groollle gedoeltc , met puijcs invallen en Y 4 droog )tO OVBR EBN BTZONDBR ZOORT jdroog wordcn , waar door dan de lyder in hct mwfk gevaar van (luipen, geweldige loopen, en andcre xnac toevallen gcraakt , en niet zelden het doodelyke ll^|t' offer deezer ziekte word. Men fchryfc zulks , en ad zonder rede , aan gebrek der nodige Etcerkoorts^ toe. dog men eebruikt dan zomtyds , hoewel zeer veneeri om de Hot te willen verbeteren , liec bederf voor tc k men, en dus de toevallen weg te necmen, de CakMDd Braakwynfteen , Koortsbast of diergelyke ; dtir onda tusfchen door de Nacuur gebeel andere xniddelcn itr gewezen worden; te weeten dezulke, weike deccterfloff en etterkoorts bevorderen , naamlyk voedzaam en ovei vloedig zog\ melk, vieeschntt, vleesch, en, by ccne i groote verdapping of flaaiiwten , cen goeden teug wyn eene handelwyze die men by de ineuting met gotd |B volg gewoon is te bezigen. De verfcbynzels welke deezen toeftand vooraf pMi zyn gewoonlyk deeze , eene zeer aanmerkelyke neote tigheid , droefgeestigheid , veelal huilen , ook zetfi i den flaap,. ruiiching der ooren , roode loopende oogHi de ontlasting van wateragtig cn fcherp fnot^ over?k)di| dog zeer dun , fpeekzel , gecn of weinig dorse , mut p woonlyk een zeer goede eetlust ; de huid is droog • ci de uitveaasfeming weinig of gebeel niets. Een gem deezer verfchynzelen blyft na. de uitbotting auiMHKko zommige zelfs, als het loopen der neus en oogeOf tei mcerderen nog , de puisjes zyn klein , Week , rcwd » vtol cn met een geringen of wcl gebeel geenen ontftoken m voorzien, in dezelve vind men geen andere dan een la Ueine hoeveelheid vvateragtige (lofl% ^ die door de va dag tot dag vermeerderende prikkeling en geweUi| jeukte , haare groote fcherpte te kennen geefr. Toc § ink des lyders neemt zomtyds de ontlasting des fpeekae zodanig toe , dat het eene volkomene kwyliog wold waar by zig dan nog wel eens eene fleike doorioc voegt : beide deeze middelcn worden door de Nam gebezigd tot uitwerping van die (loffe, die, langs de| woone wegen , geen uitgang had kunuen vinden ; doi deeze geneezing behoort onder die Clasfe , welke 81 zeldzaam voorkomt , en daar men geene zekere rekeni op durft maaken. In de meeste gevallen , wanneer etterkoorts weg biyft, droogcn de puisjes in dric a fi dagen gebeel op, worden van cyd tot tyd zwart, en a ei VAN KINDERZIBRTB. tene ilsemeene verfterving der huid begint de doodelyke idoop deezer ziekie zich te openbaaren. Alie de overige toevallen, van verftoppingen , ftof ver- phattmceD, byzoDdere ontfteekingeu , verzweeriog«n en WTg^lyke, welke nu en dan dit zoort van Kiuderziekte fergexellen , te wiilen befchryveQ , zoude my in een al te wyd veld doen treeden : ik nieen genoeg gezegd te bd)ben, om dit zoort van Kinderpokjes duidelyk genoeg fio alle andere zoorten te kunnen onderkennen. Tat de Geneeswyze behoort , dat men in de eerde fittts op de alsdan grasfeerende Kinderziekte agt geeve » of dexelve van de gemelde zoort zy dan niet; vervolgens op bet Jaarfaifoen , iugtsgeftel , en de meest heerfchende tnaden ; en eindelyk , op het lichaam&geftel des lyders CBiyQete voren gehoudene leefwyze; ieveren deeze alle» of bet grootfte gedeelte derzelvre, genoegzaame bewyzen op, dat men een algeineenen overvloed van dunne en fwpe vochten in het iichtiam des lyders veronderftellen km; zo volgt daar uit, dat men zich yoor alle ontlastende of verzwakkende middelon , als purgeer- braak- en zweet- dtmnde middelen dient te wagten ; blaartrekkende mid* dm kunnen zomtyds echter nog van dienst zyn. Dat ■en daartegen aan den lyder , by welken men uit de vooriDomende verfchynzelen de Kinderziekte verwagt, al- leen goed, gezond, voedzeU vooral uit het dierenryk ge« DOoieQ, en wet vleesch of vleeschnat, dog by kieine gitten rcfFeoty toediene, en hem by eene maatige bevveeging in do open lugt, mits die niet al te koud » beet of fchraal zy, BO veel -doQiilyk door een aangenaame tydkorting in een foed homenr tragte te houden. Korc voor, of by, de uitbotting, voege men hier nog by liet gebroik van een maatig glaasje zcer goeden wyn, en, laar bet hier vooral op aankomt, men laate hem daaglyk^ tdi minften een a twee uuren van een warm bad gebruik aiaaken , liefst zyn geheel lichaam , zo dit niet gevoeglyk ^an gefchieden, dan ten minden de beenen, terwyl men, loor middel van fpongien in het warme vogt, tot het bad Ebffuikt wordende, nat gemaakt, de ganfche oppervlakte r buid bevogtige. Tot het bad is het best vleesch, of iCBsnat te verkiezen , by gebrek van dien , zoete melk , ^ aoders een atkookzel van tarwe zemelen. Men gaa met deeze handelwyze zo langc voort , tot 'cr ene genoegzaame hoeveelheid etterftoffe in de pui:>tjes ge- Y 5 J^o-' 5at OTBR EBN BYZ0N1)ER ZOORT VAN KINDBRZIBKn. komen is, wanneer men vervolgens den lyder op de gBi woone manier behandelt. Hec zoude my niet moeielyk vallen het nut der fo» fchreeve behandeliiig door een aantal eigen Waarneemiaii te bevestigen ; dog ik oordeel zulks niet nodig te zyi| daar de theoretilche waarheid voor de gelukkige uitkoM tot e«n genoegzaame waarborg dienen kan ; aUeen ku ft niet voorby gaan te roelden , dat ik een en andenMil ondervonden heb , dat de Negers en Mistiren door di zoort van Kinderziekte het meest aangetast wofden, en dat het ten uiterlten moeielyk is hun op eene andeie wm de Kinderpokjes door de huid te voorfchyn tedocai^" men , en met de vereischte etterftoife te vervullen. BBRICHT, HOB MEN EETBAARB CHAMPIGNONS HI DU WINTER KAN AANTEELBN. MYNE HEEREN! In het IVde Deel^ pag. sSc, van het Mcngelwerk M Maandwcrks gcleezen hebbende ^ een Uittrekzel.ni eene Verbandeling van den Heer mbdicus met ^ Aantekening van den Heere reynibr over de pignons^, of Paddelloelen , — zal het misfchien foac eenige uwer Leezeren , die zich in dien tak der Na^ tuurkunde oeSencn , niet onaangenaam zyn , oa hm mede te deelen^ eene mauicr, hue men eetbaare Chaa- pigmns kan aanteelen. Ik doe dit te meer » om dat ik verzekerd ben , dat decze aanteeling niet zo algenM bekend is. Ook zai *t misrchien aan eenige ftellingeoi die de Heer medicus uit zyne Waarneemingen en Pn^ vcn getrokken heeft, eenig nader licht byzecten. Ik laate het dan aan uwe keuze , of gy zuit goedii^ den dit berigt te plaatzen. Waar mede de eer hebbe^f te tekeuen MYNE HEBREn! Uw VVel Ed. beaendige Lee«r PREDBRIR WILLEM KRAMOStf** Tuinman by den IVel Ed. Gcftrasgm Heer n. l. wychgbl 9 ticere f0 LelUm. Lettens in Groning^rlaad ^ den a jlpril 1790^ (M CHAMFIGN; in DBN WINTBR AAN tE TBELEN. '3E3 Men yerEamelt, in de Zomer-maanden, ttn party ver* he Paardemcst » die nocb niet verbroeid is , dezelve reid men alle dagen dun in de open lucht , op een ■lU waar de Zonnedraalen niet te veel komen ; des roods krengt men haar telkens weer onder dak , op m drooge plaats in kleine hoopjes , zo dat ze nimmer m *C bioeijen raakr. Ook moet 'er zorgvuldig op gepast rordeOt dat 'er geen regen of daauw op valt: met dit ^Mgen houd men zo lang aan , tot dat dezelve been loog geworden is. Vervolgens bewaart men deeze roog gemaakte mest op een drooge plaats tot den Herfst M, dan brengt men dezelve, wat fyn gemaakt, in een tookkas, in een houten bak daartoe vervaardigd; groot t evenredighcid der mest die men heeft. Men kan Qodchreven bak plaatzen onder de ftellagie op welke lefewasfen ftaan, vcrmits geen Zon daar toe vereischt wd ; men doet 'er een paar vingerbreed fyne zandfge ■de 9ver been dekken , in 'c eerst met i^eer maatig Qgtf tot dat de mest aan *t fchimmelen komt • waat it eindelyk de Champignons voortkomen , zo oat men Be: morgans de vlakte des baks met Champignons bedekt id , welke men dan telkens wegneemt om voor andere recir plaats tc maaken. Ats de Champignons opkomen^ iiniBoet men de aarde .wat vogtiger bouden. V00RSPELLCND£ TEKENS VAN HEX WEER. Ondecnd uit, A Jlicrt Disjertatlm on the Barometer and Tlterm' Mer (fc by george adams. Mathematical Injlrument-mcker ] to his Majejfy,^ ^iQwIyks is 'er een onder\vcrp by 't welk bet Mensch- ^ dom voelt dat het meer belangs heeft , dan by 't Veer, de gefteldhcid van de Lugt, en den invloed yaii Wind en Regen : zulks blykt onlochenbaar uit de enkele Vitmeemins, dat dit fteeds een voornaam ftuk hunner Irfprekkcn uitmaakt. De Reizijrcr zoekt zyn rcis naar 't *eer te neemen , en de Landbbuwer zyn arbeid daar f^ns te fchikken ; uit het Weer ontftaat overvloed of chasfrsheid , eti MilliQcnen wordeh door 't zelve met de 'oodwendigheilen des leevcns berchonken. Niet tegenftaande de aan'gelc^enheid der Wecrkennisfe, K onze daadelyke kunde van de gefteltenisfe des f)nmp« kricgs / TOOR$FELLBNDB TftUm krings met veel onzekerheids omgeeven, en, in de opzigten , met duisternis omwonden : dan g ons >reeas bekend , om ons in ftaat te fteUen ontwyken van gevaar » en het vermyden van c Ue Befpiegelende Wysgeer befcbouwt met de veranderingen in het Weer , veranderingen , feest bezig houden met eenige der verwonderiyi ingen van de Natuur , alle met eene oneindige denheid werkende ten beste van de Wereid en 1 woonderen. Onder veele andere aanmerkingen , (Irekkeiide Hoogmoed te vernederen, en trotsheid te fnaika mislchien geen tretrender , dan de bedenking dat terendfte verrigtingen der Stervelingen zeldzaan lie zyn ; maar , in tegendeel , menigmaal gm dieust doen aan bet tegenwoordige Geflacht , t( fchadelyke invloed zicb tot de volgende uitllrekt nogthans worden bewonderd : terwyl de nederif der zodanigen^ waar door de Weetenfcbap be en de Befchaavmg , by trappen , verfpreid woi voorwerp . van verfmaading (Irekt by den Slaaf zugt en den Man van Vernuft. tls, egter, aileen door eene geduurige waan en geduldige nafpooring van de Gefteltenis di van de veranderingen in het gewigt des Damj van eene geregeide Historie der Winden , van gen , en de verwisfelingcn van Hette en Koude , ooit kunnen verwagteu het verbaiid te ontdet deeze verfchynzelen in den Dampkring , welke t zonder zamenhang en zonder orde voorkomen.- met deeze wel gedaane waarneemlngen , zouden fcbien in ftaat weezen om den loop des Weer .gen , de veranderingen in 't zclve te voorzeggc zo vcel zckcrheids , als wy tegenwoordig die Va chaamen der Planeeten voorweeten. Indien ieder'een, die voorzien is van Werkti het waarneemen des Weers gefchikt , eene daj aantekening wilde houden^ van den ftaat, en beantwoordende Verfchynzelen » des Daropkrings uitflag zyner Waameemingen aan liet Gemeea i Icn , hy zon meer tot bevordering van dec der Weetenfcbap loebrengen , dan hy zicb* in de opflag 9 zou verbeelden. Terwyl hy zic vtnnaakte , en aileen zyne nieuwsgierighcid \ ▼AN HBT WKBR. 3S5 Eoo hy kennis bevorderen , en waarfcbynlyk der Naako- ■elingfchappc voordeel bezorgen. Dat cene zicli rDordo6nde onwaarrchynlykheid , van wel te zullen flaa« sen i niemand van deeze onderneeming afTcbrikke. Hy Dedenke dat de Weetenfcbap met traage, en allengskens forderefide ftappen voorwaards treedt ; dat derzelver mrcgaog afhangt van de berchaaving des Verftands , her wegweeren van Hinderpaalen , en de poogingen viii byzondere Perfoonen; dat bet tegenwoordige altoos swanger gaat van het toekooiende ^ docb dat bet ver* Mod , tusfchen die beiden , alleen kan gevonden worden loor bet toebrengen van langduurige aandagt , en naar- litt Waarneeming. Wcerkundige Verfchynzels bangcn, gclyk alle de aan- iKNKlende beweegingen der Wereld , at van den omioop iff ftoffe. In dit geval wordt dezelve volbragt door de mndering van Water in eene nieuwe ^edaante, en htt iBderbaaren yan 't zelve in de oude. Het klimt van de lade op in de gedaante van eene dunne, onzigtbaare^ Hi ohgebreide damp in de Lugt , als een ontbindende bft , geheei ontbonden ; in deezen ftaat voor eenigea 9d (^gchouden zynde , wordt het naderhand verdikt 0 Kfel en wolken , en valt in druppen zamengevloeid Mder , en keert , in die gedaante , weder tot de piaats nomaar bet kwam , om op zyn beurt weder uit te mtfemen, en dien omioop te herhaalen* De ftaat van den Danipkring is blootgefteld aan , en |>*^t g^wyzigd , door den invloed van de veranderingeia in deszelfs digtheid of'gewigt, door de veelvuldigbeid to wateragtige deelen of de vogtigheid , door de hel- icrhcid or de onzigibaarheid der wateragtige deelen, loor de zigtbaare verzameling van dezelve in wolken, ioor derzelver nederftorting in regendruppelen , door den "^iod , door de werking der electriciteit , als mede van iettc en koude. Geen gedeelta van de Weerkunde is 'er , by 't welke f Menschdom meer belang heeft , dan by de voorfpel- iflRcn welke dezelve opievert van de Weersveranderin- De befpiegeling daarvan alleen boudt de aandagt laande , door ons te bezielen met de hoope, om, door lie middel , de kennis der Weervoorfpellingen tot eene aeerdere volkomenheid te brengen. Vcrre het grooifle gedeelte der geenen , die Werktuigen n Weerwaarneeminge gefcbikt kgopen , docn zulks siet zo 3^6 VOORSPSl'LI^NDS TEUBNS zo zeer om den daadlyken (laat dcs VVeers te omdct ken , dan wel om de Veranderingen van 't zclvc tc ?0(» zien. Decze WeetenCchnp is , nogthans, zeer onvdbh men : want hec is flegts weinige jaaren geleden , dat n een^n aanvang gemaakt heeft om Waarneemingen n doen op de Veranderingen van het Weer ; en dat voortgang in dezelve fpoedig en geliikkig geweest bebk, fcunnen wy zien uit de VVerken van de luc , db SAm» SURE , JONES, MARSHALL, KIR WAN, Cn VAN SWUfDVU Maar decze Waarneemingen zullen by d^^aikomeliaf- fchap nog grooter waarde krygen ; want wy konoen nauwlyks hoopen om in onzen leeftyd een genoegaim aantal van dezclve te krygen , om 'cr cene algemeeoe en volkomene Theorie uit op te maaken. Om dit einde te bereiken , zal het noodig weezeo de Waarneemingen op eene zo groote menigte van tekeoes als mogelyk is te vermenigvuldigen ; want bet is aDeen door derzclver zamenvoeging en overeenftemming , dt wy kunnen verwagten de onzekerheid weg te neeoei) die onaffcheidelyk is van ieder op zich zelve. Dos is de Barometer niet altoos een zekcr teken , en mag ietr zelfde gezegd wordenvan den Thermometer, den Hygnh meter, en de werking der Winden. Doch , indieni} alle zamenloopen , doet 'er zich weinig gevaar op via bedroogen te ziillen worden , en zou dit gevaao nog miih der weezen , indien wy by deeze anderc tekensvocj- den , welke gemaklyk vallen waar te neemcn , en die, door dezelver vereeniging, ouze voorzegging cene groo- tere maat van zekerheid zoudcn byzetten* Gecn Teken, noch eenig Waameemend Werktiiig, iDoet cerhalven verwaarloosd worden , 'i zy uit een zugt wt denkbeeldige vohnaaktheid , of vreeze van onnauwkcufif heid. Dus heeft men door den Hygrometer, fchoon wt nog een zeer onvolkomen Werktuig , nogthans redi eenige 'tckens uit de aanwyzingen verkrcegen , cn aaf men *cr met reden meer verwagten, Zelfs de woordei Zccr Dreog ^ Zeer yogtig^ MidJclmaatig Droog^ Uii' dehnaatig Vogtig , boewel van eene zeer onbepaalde b©* tekenisfe ^ kunnen veel lichts over den Raat des Daaqp" krings verfpreiden. 't Is noodig , dat de Waarneemer in een naawkcirrif verd.ig treede van de onderfcheide gedeldheden des ITrt- fpanzels en der Wolken , als de helderheid der Lugtt de Uaaw , de hoogte , de gedaante , de fcbikking , ▼AN HET WEER. leiffi c!e dikheid der VVolken: dingen die men met ge« lik kan waarneemen, en zonder veel omflags befchry- ra; niets meer is *er toe noodig, dan dat men de uicgfr* rektheid onzer Wcerwaarneemkundige Tafelen vergroote, Dur is een Verfchynzel , waar op men niet genoeg- aam gelet heefc, naamlyk, de Golvende beweeging der Mi welke aan den gang gehouden wordt door de het- Zonne. Wat dc Zon , geduurende de hette vaa ien tog van de Aarde optrekt , wordt in den Dampkring ipgebouden door deszelfs hette , en de beweeging , of le uitgcftrekte golving der Lugt. Dceze beweeging is Knigmaal zigtbanr voor het bloote oog ; maar , in een leifc Tergrootenden Telescoop, zeer onderfcheiden merk- mi alle de voorwerpen vertoonen zich in eene gewel- lige beweeging , en de lyn van den zigtbaaren Horizon , lie klaar en wcl onderfcheiden behoorde te zyn , wordt lewoogen als de koomairen op hec veld , of de opper* rttte van de zee in een Wotm. Zo lang deeze Bewee- itiq; aanhoudt , biyven de dampen in de Lugt hangen; sm wanneer dczelvc bedaart , en de Zon ondergaat^ vordeo zy verdikt^ en vallen op de Aarde, 'snagts als )mv neder. bden tegenwoordigen (taat, waar in dit gedeelte der iVeeccnrcbap zich bevindt , terwyl wy van veele Ver* ctiynzels nog onkundig zyn, en nog minder van derzel- tr oorzaaken weeten ,^ zullen wy bevinden , dat algemeenc dikwyls misfen ; en de hyzonderc Kegels zullen, lis men niet veel omzigtigheids gebruikt, blyken, bron* icn van dwnaling te weezen. Onder de verfcheidene nidddcn tcr Weervoorfpelling gebezigd , is de Barome- er, buircn tegenfpraak, een van de beste, en in decze 0 wel als in amiere opzigtcn, een der hoogstfchatbaare litvindingen , ter bevordering van de Natuurkundige Vysbegeene. tk gewoone (landen van den Kwikkolom op deeze rcedte , bepaalen zich tusfchen de 28 en 31 Duiuien, W van men het Midden , of 29! , voor het punt van Ver- idcrlyk houdt: myns oordeels zou het lets hooger rooe- !n geplaatst worden. Naby de Pool zyn de verande- D|tcn van den Ibronicter veel grooicr, en tusfchen de ^crkringen zyn ze veel kleinder. VoorfpcUingen van den Barometer. In 't algemeea zal , wanneer de Barometer daalt « de ' Lugt « VOORSFELLENDE TBRENS Lugt Hgter gewordcn zynde , de dampen laaien valleti cn ons regen geeven. Maar , wanncer,de Kwik rpi, dc Lugt zwaanler \v.>rdende, zal deezc de dampen qp> liouden, en fchoon Weer Tclienken. Wanncer by vriezend Weer de Kwik daalt , Don wy Sneeuw of Dooywecr wagten ; maar klimt dcim in den Winter met cen Noordeu- of Oosten-wind, ^ het doorgaans Vorst. Om , nogtlians , eenige Waarncemingen met zekerbdl nit den (land des Barometers af te ieiden , moet taoL agtgee?en op den voortgang van het ryzen en dtalea; daalt dezelve langzaam en by trappen , dan mog^i wy verwagten dat de Regen van een:gcn duur zal weezen^ klimt dezelve , in tegendeel , op de voorgemelde wyxc, dan mogen wy oordeclen dat het fchoone Weer bcto dig zal zyn. Indien de Barometer veel verandert, fchielyk rysteil daalt, is het Weer zeer onvast en verandcrlyk. Daalt de Barometer zeer laag , 'er ftaat veel Rcfai te wagten. Daalt dezelve laag en fchielyk , 'er voV doorgaans fterke Wind. Wanneer de Barometer zeer laag zal^t , mag M Storm en Onweer wagten ; doch indien men cen leir laage Barometer heeft , zondcr eenige opraerkensw» digc Weersverandering omtrent dien tyd by ons, d« woedt 'er , naar alle waarfchynlykheid , cen Storm op eenigen afRand. Het daalen des Barometers is, nogthans, altoos gcei voorbode van Regen; want het gebeurt dikwyls icrpof zaake van den Wind. Even min is het ryzen ecn itft Voorteken van fclioon Weer , byzonder indien de Wili uit het Noorden of uit het Oosten waait. Indien het fchoone Weer beftendig is, met eenWeft" lyken Wind , ftaat de Barometer doorgaans een wciwg boven Verandcrlyk , doch eeuigzins beneden dc y Duimen. In dc Zomer-maanden befpeurt men zo veel veranfc rings nict in den. Barometer als in den Winter ; * groi^tfte veranderingen vallen voor in de twee eerfte en dc twee laatrte Maanden des Jaars ; doch allermeest in * eerfte en laatfte Maand. Een Noord-Ooste Wind, do?l by ons, in Engeland^ den Barometer meesten tyd ryxcOf en ftaat dezelve laagst by cen Zuid-Westlyken Wind* VAN RET W££R« 329 Beigthons Barometer 'Kegels. Indicn de Barometer, terwyl het regent, blyft daalett, al het waarfchynlyk den volgenden dag ook regencn. Wanncer de Barometer vry hoog ftaat , en gcvallen s , zo dat dezclvc Rcgcu voorfpelt , en weder ryst <56r dat de Regcn valt, is het eea teken dat men wei- Jg Rcgen zal hebben. By hclder en heet Weer, wanneer de Barometer hoog hat en ryst , en cy dus alle mogclyke zekerhcid hebt «n fchoon Weer den volgenden dag tc vvagten, en 'er logthans Stortregens vallen , zyn deeze waarfchynlyk Ic gevolgcn van Donderbuien op cenijen afftand gc- rallen. Indien , by fchoon Weer , wanneer de Barometer hoog >lyft en klinit, dezelve op den Middag daalt, en om- ^nt den Avond tvcder ryst, mag men,. op den Avond >f Middag van dcu volgenden dag , ecn enkelc Regcn- ^laig, doch vcrvolgens goed Weer, verwagten. Wanneer de Barometer langzaam klimt , en daar mc* eenige dagen aanhoudt , heeft men grond cm zich 'oor eenigcn tyd beftendig Weer te belooven , of 'er lofct verandcriifg van Wind tusfchen bcide komen , in- onderhcid uit don Zuid-Westen of uit het Zuidcn. Fan den Barometer en Thermometer. Indien de Lugi, by vogtig Weer, heeter wordt door e working der Zon aliecn , vcrdwynt de vogtigheid Dorgaans , en de Lugt blyft heldcr ; maar, indien dc urometer daalt , en de verandering in de Lugtgcfteltc- isfe voortkomt , nit hoofde van een Zuiden- of Zuid- ^csten-Wind , dan klimt de Vogtigheid of Nevel op, n vormt zich tot Wolken, en die opklimming is door- aans een teken van Rcgen. Van den Barometer*^ Hygrometer , Wind ^ en den Siaat des UUfpanzeU. De Barometer hoog en beftendig ftaande , de Hygro* leter een drooge Lugt aanwyzende , het Uitfpanzel ich hoog .vertoonendc , en de Wind Noord-Oostlyk ^aijende , heeft men de zekerfte Vooriekens van vol- uurend fchoon Weer ; terwyl cen ligte cn vogtige ^ampkring, met cen laage Lugt, en een Zuid-Weste Vind, zeker een nat faifoen aankundigeo. V.DEEL. ftifiMGRLw. N0.8. Z Van 330 VOORSPELLENDE TEKRNS VAN HET WEEll. Van den ThermomcUr. By aldien in den Winter tie Koude fchiclyk afnefiaf, fpclt zulks in alghnecn Regen. In den Zomcr,ii desgclyks ecne fchiclyke vermeerdering van Hette ces voorbode van Regen. Fan den Hygrometir en Thermometer. Het is , in dc mecste gcvallen , ecn vast rekeo fin fclioon Weer , wanneer de loop des Hygrometers m de grootfle Vogtiglieid in den Morgen , lot dc grootte Droogte in den Acbterraiddag , grooter is dan doormns met dczclfde Lugtgefteltcnisfe ; het tegenovcrgdWde" levcrt ons de zckerftc voortekens van Regen. (V Vervolg hier nacu^ ECHTE GEDENKSCHRIFTEN VAN HEX LEEVEN EN N ' MENSCIILIEVENDE VERRICHTINGEN VAN WYLEM ' JOHN HOWARD, Esq. L. L. D. ct F. R. S« 1 CUit \it% EngtUch:) *j DC Oudcn , ccn Cliaracter van mccr dnn gcwootic ' Uitfteekenlieid bcfcliryvcnde , waren gcwoon, daar in te plaatzen, dicn kentrek van ccn gocd Man de Kennis van zichzclven. „ Dc Mensch, die zkVizeUi „ ven kcnt," zcgt de Romeinfche Rcdenaar, wtet. dat by bcdceld is met een Godlyk beginzcl ; eB|: zichzclven aanmerkcnde als een Tempel , waarin k\ Godcn zync Ziel geplaatst bebben , om een gehciW 5, beeld te zyn , als t ware, van hunne Godlykhdtfi 5, zal hy zorg draagcn , dat alle zync Gcvoelens „ daaden aan die hemelfche Gift beantwoorden. — - In de daad, welk een grooter gcluk kunnen wy« „ verbeclden dan hy geniet , die een niist denkbceU hceft van alle de zedelyke verpligting^n ; die vA „ verheft boven alien zinnelyken lust, en welhistigg*' ,» not met voetcn trecdt ^ als onwaardig de yerhcei» heid zyner natuurc ; die geen wederfpoed , seen |^ „ vaar , ja geen dood^elfs, kan verfchrikken ; die altoM 51 yveriff en wcrkzaam is in dicnstbetoon aan vricnden , en met cene uitgebreide Ziel ha gemA 91 Menschdom aanmerkt , als.^r e$ne gemccnc oatfloi 2V1N EN MENSCHL. VERRIGT. VAN J. HOWARD* 33I t hem vereenigd ; met ddn woord , die een onge- akte Godsvrugt betoont, en dc Goden ecrt? — anncer zulk een Man, daarenboven, het gelchaa- nc befchouwd , den aart en oorl'prong dcr dingcii tr^ ■ den ftaat , waar toe zy onophoudclyk rekken — den tyd en wyze van derzelver ont- nding overwoogen — en ontdekt hecfi wat in de- in fterflyk en verganglyk , wat Godlyk en eeuwig , — wanncer hy, zo verrc het in den Sterveling lien kan , opi^eklommcn is tot de kennis van den 30ten Opperbcftuurder aller dingcn ; wannecr hy rhzelvcn kan aanmerkcn als met bepaald binnen wtnvafi een enkeie Stad^ ah niet enkel het Lid van ic bepaalde Mat^fihappy ; maar ah een Burger dcr ftld. Hoe waarlyk mag zo iemand , in dit uitge- jd begrip der za»nken, (^, onfterflykc Goden! ge- [d worden , ztchzehcn tt kennen^ ovcreenkomftig t het voorfchrift van apollo ! Hoc klein , hoe igtlyk, zullen in zyn cog weezen alle de glinfte- dc beuzelingen, die door gemecnc Zielen voor de Qtlle goederen irchouden worden (*)." I Helden en Vermeesteraars , van Staatslieden en sercrs, van Dlchters en VVysgeercn, van dc Lief- hcb* Jul fe ipfc norit , pnmum fentict fc habere divinum, mque in fc fuuni, ficut fimulacrum aliquod, dedicutum ; tantoquc munerc Dcorum Temper dignum aliquid ct ct fentict. i\am cum animus, cogniiis pcrceptisqiie «S| a corpons obfcquio indulgcntiaque disceslcrit, volup- je, ficut Labem aliquam decoris, oppresfcrit; omncmque dolonsqiie timorcni effugcrit, Ibcietatemque cariratis coic- I Aus , vm^ie^ut iiatura conjunctos , fuos Juxeritf cultum- onim ct puram reJifjioncm fufccperit quid eo did tsgitari potcric beat.'us? Idemque cum cxlum, ter- Bttia, rerumquc omn um naturam perfpcxcrity caque undo a, quo recurranr , quando, quomodo obicura , quid in tale et caducum, quid divinum setcmumque fit) viderit; le ea moderantcm ct rcgcntcm pene prehenderit; Jefeque it circumdatum vuBnibus , popularem alictiut definiti locip HI Mitts muvJi , qunfi unius urbis^ agnoverit : in hac ille Dentia rerum , atque in hoc confpectu ei cognitione na- Dii Immoriales ! quam ipfc fe noscet , quod Apollo I Pyibius! quam ccntcmnct, quam defpicier, quam pro {Hitabit ea , quae vuigo ducuntcr amplii»fima. Cicbro 33& LEEVEN EN MENSCHLIEVENDE VERRIGTINGEir liebbcrs ecns byzondcren Lands; met ddn woord, jn al die hoogagtiiig, tot welke groote begaafdhcden, a gemccne dciigden, en vcrbaazende vordcringcn eeelfi kunnen verliclVcn, kondcn de vcrzamelingcn derLecBM befcliryvingcn , ten tydc van cicero, cenrykcnwa raad verfchaffen: niaar het hoogverhccvcn Character « Burgers, Pal riot dcr U trcld , door hem befchrecvca, fchynt cen ichepzel van 's Rcdenaars eigcne vcrbcd ding : want van zulk een Character verfchaft de RA denfchc Oudheid gecn voorbeeld ; en , zints de dagd ▼an den HcmcUchen InftcUcr onzes Godsdiensts, ^ ha Lend doorging , gocdJocudc can alien , zyn dc voor bcelden van ecne gehcele en volftrekte ovcrgavc V2| zichzelven aan het weKx eezcn van andercn , cenc foo| van zcdelyke Verfchynzelcn, die voor een tyd yerhm den , en dan , gelyk een Comeet , die voor ecne wj met verrukkenden glans blonk , eeuwen lang uit U gczigt vcrdwcencn, \^ In 't vcrloop van Zevcnticn Eeuwen wordt misfchifl van nict nicer dan vier groote Mcnfchcnvrienden R wangd, (lie zich aangcvuurd voeldcn door eenfoorini Godlyken hcldenyver , die dc akeligheden der gewnp iiisfen opzogten , de verblyfplaatzen der bcfmeiiinj H tradcn , en de verfchriklykhcdcn dcr Pest bravM den C*)- \Vy befchouwen zodanige Characters met eerticd wy nicrkcn ze bykans aan als wcczens vaneeneho( gcrc natnur , door de onaflaatcnde betooninjen vi goeddaadigheid , nadcrende tot de volraaaktheid d« Eaj celen , en ryp wordcndc voor de Onftcrllykheid. M« dc Menschlievende verrigtingcn van Mr. VAN JOHN HOWARD. 333 cn Hospitaalcn in de 'Britfchc Hccrfchappyc, s onder dc bevroozene lugtftreeken van het I , bczogt tc hebben , zync narpeuringen uit tot icndc kusten van het Oostcn, iv/7^r , om met een te fprceken , dc Natuur ziek Itgf, cn elk kocltjc / aanvocrt. HOWARD , het uitflcckend ondcnverp van dit thrift, ftamde af uit een tak van ecu Edel Ge- an dien Naam , wclke een zo ondcrfchcidend maakt onder den Brufchcn Adel (♦). Hy werd 1 omtrent her Jaar MDCCXXrV, xt Lo^\^cr ilap^ de Parochic Van Hcchicy , in het Landfchap tdlefcx. Zyn Vader, Mr. John Howard, hadt een zecr groote Bcliangzei-Fabrick en Handel » 5 handtekening van Howard en Hamilton , in I* WtsuSmithfichl. Hy Iccfde in zeer ryke om- sdcn ; doch was van* ccncn zeer fpaarzaamen ly onderhieUit ccn zeer ftipte gercgeldheid in s; cn aan zync bellendige waarneeming van^den , cn het hoiidcn van Familic-gebeden , was zyn isfchien die Godsdienfligheid verfchuldigd , wel- i altoos ccn ondcrrcheidcndc trek in zyn Cha- itmtaktc. rter, een ?rotc$tantsch Dhfcntcr zynde , zondt ail na een Taalfchool tc Hertford , dc Mecster m% de Hecr worsley , die in dezelf k Gods- i bcginzelen (londt , een Man van groote Ge- •i Ct)' ^^'^ dccze School ging de Hecr ho- tifri behoorlyken tyde, over, na eene Academic, : cm de Lettcrocfeningen tc voltooijcn van jonge , die na 't Lecraarampt onder de Frotcstafitfchc rf ftaan , op deeze bevondt zich toen , tot on- der Letterlicvcnde Jeugd , joiin kamrs , F. sen der kundigftc Mannen van zyn tyd. X)p Lcadcmie maaktc hy kennis met verfcheidc Per- foo- ; Familie-wapcns van den Hcrtog van Norfolk cn dc 'an Suffolk, Effinglnm, en Carlisle, 5^n gcplaatst bo- Grafllcen , cioor Mr. Howard tor gcdagtcnisfc zyner >uwe opgerigt , aan de Zuidzydc van Whitechapel Kcrk- rvaardJgcr vnn ecne Qverzett'ng dcs Nieuwen Testa* I van ecne Latynfch Grammatica. l- 5 LEEVEN EN UENSCHLIBVENDE VEIIRIGTINO] foonen , die zcdert in de Gelecrde Wereld uitbU inzondcrhcid met wylen den Ecrw. Dr. furneau: den Eerw. Dr. price , met deezen laatften hie cene onafgebrookene Briefwisfeling , tot zynen toe. Op beide deeze plaatzen , wyzen zyne nad uitgegeevene Werken uit , dat hy meer dan gc vorderingen in zyne Letteroefeningen maakte, De Heer hovvard was oorfpronglyk bcftcmd t Koopman , en dus als Leerling geplaatst by de £ NRWNHAM C*) cn SHIPLEY, grootc Flandclaars fli ling'flrcct , die hem behandelden met die ondcrfchei waar toe eene giftc van zeven honderd F^ondcn geregtigde. Hy hadt zyne eigcnc Kamers , hidd' Knegt, cn ecn paar Rydpaardcn. Zyn Vader ftierf in den Jaare MDCCXLII , i zyne zaaken onder het bewind van drie Uitvo zyns Uiterllcn wils, ten bcste van zyn Zoon, a Dogter. De Zoon egtcr gaf reeds zeer vroeg do0 de biyken van werkzaamhcid en voorzigtigheid, j men hem gcen gering gedeeltc des bcftuurs eeriaii vertrouwde ; inzonderheid het opzigt der hcrbon van het Huis te Clapton , door de fpaarzaamhek Vaders ten hoogften herllcl behoevende. Hy gii den anderen dag derwaards , cn cen eerwaai^ die langen tyd tuinman by zyn Vader geweescwai verhaalt nog met aandoening , dat zyn jongc Bl zo zorgvuldig was in 't gcbruik van zyn tyd, d nimmer miste zlch te laatcn vindcn by den muur, tuin van den gemeenen weg afTcheidt , op deo t; des Bakkers kar voorby ging: wanneer hy brood' en het over de muur wierp, en, in den ruin kon zeide hy : harry , zoek in de Moestuin , gy x wel iets vinden voor uwc Familie. By Leezcrs zal dit verhaal te beuzelagtig fchyneo anderen zuUen vcrmaak fcheppcn in de eerfte t van jeugdige gocddaadigheid in ecn Character, 't in ecn verder gevorderden Leeftyd , aan de wen wonder ftrekte. C*) Grootvadcr van nathanabl newnham, Eh. M Aeprejentant van Louden. Ct) Henry white, oud 75 Jaaren, thans in dicwt JOHN lURNByLL, Tuinmau ic Qla^tmu ▼AN JOHN HOWARD. 835 xeer ruime Leevensomftandigheden , waar in de HOWARD zich geplaatst vondt , niaaktcn het voor ^Tmoodig eenigen handcl te dryven ; met cciie foort Z^tmwkoorts bezogt, en over 't algemecn vaneene &e gefteltenis zynde ^ Het hy alle gedngten van han- liven. Hy ging derhalven van de Heercn newn- « en SHIPLEY af , eer by den bepaalden tyd uitgc- ii hadt ; en zyn Huis te Clapton (♦) verhuurd heb- «lc, nam hy learners in Cnurcmjlrcct , Stoke Ne» nans beftemde de Heer Howard zyn tyd tot het nien van zyn verftand met kundighecicn ; onder an- I Wcetenfchappen op welke hy zich bevlytigde, lag rich byzonder toe op de Natuur- en Geneeskunde. K laatstgemcldc was hem , in 't vervolg , van uit- kenden dienst , in het voortzetten zyner gocddaaJi- Wrigtingen. Hy was, nogthans, verpligt zo veel p te draagen voor zyne gezondheid , die , geduuren- lenige jaaren , zeer zwak bleef , dat hy zich vcr- ide keeren by de warmc baden van liriftol ont- k,' en vcele tocrcn deedt naa deeze en gecne deelen \ ae eerllc Kamers, welke hy te Newington betrok, Boette hy de voUiocndfte behandeling niet. Hy begaf l- daarom ten huize van Mcjufvrouw sara loidore, 5 Weduw in dezelfde ilraat. Deeze Jufvrouw paste I op met ecne tedcrhcid en bczorgdheid, welke het mbeeld uitmaakte van 't geen hy in zyn voorgaand \kfi ondervondt , 't geen "hem zeer trof. Met ^(?n ") Mr. HOWARD , hadt zo veel agting voor dit Huis , dat let nooit wilde vcrpagten. Omtrcnt vyf jaaren geleden vcr- hy cgtcr 't zdvc ann TiIomas smith, Es(i. , voor 3000 I , die het weucroni onlangs verkogc hcclc aan john cor- ) In zckcr verhaal den Heer Howard bctrefTende , vindcii vermcld, dat hy dikwyls 's morgans uitreedt, met ccnbock :yn zak , cn dat hy , op cene cenzame plaats komende ? rzyn paard gerusdyk nevens hem kon weiden, aflleeg, cn Re uuren met leezen doorbragt. - - — Naa cen byzonder irzodc hicr van, by h'edcn, zeer gcmecnzaam met den Heer 'ARD , cn die mcni^maal , te gelyk met hem iifigerceden i» , hebben wy vcrftaan , dat zy nooit iers zodanigs van zagcn, of van hem vcrnamcn. woord. Z 4 33^ LBEVEN EN MEN SCHLIE VENDS VERRIGTINGBN woord , siangeprikkeld door gevoelens van dankbav heid 5 dcedt hy haar Huwlyksvoorflagen. Zyiic grooti middelen wnren, nogthans, oorzaak, dat Mejufvrm j-oiDOEE niet kon befluiten onmiddclyk in zynen voor- flag toe te ftemmcn. Zy was eenc verftandige , w» digc, onbaatzugtige Vrouwc; zy zag cene onvoegeiji' heid in die Egtverbintenis: want zy verfchildcn vcel M jaaren , en zy hadt langen tyd aan zwakheid en on0^ llelJhcden gelakkeld, Dan de Hecr howaro iiet ziA door dcrgelyke tegenbcdcnkingen niet alTchrikkcn ; by ovcrwon , in 't einde , haar tcgenftribhelen . cn ly buw- den omtrent het Jaar MDCCLII. Met ccne edeU moedigheid , misfchien zo zondcrlinic als zync dank- baarlicid, fchonk hy dc middelbaare fom, tot wclkehj door lict Huwelyk met haar geregtigd was , aan hne Zuster. Mcjufvrouw HOWARD lecfde n'ct lang in de«€ Efr vcrbintcnis , zy overlccdt op den ticnden van Shcic- niaand , in den ouderdom van vierenvyftig jaaren , a wcrd bcgraavcn te Whitcchapcl , waar hy ecn vocgdjk Craftekcn voor haar oprigtte. Steeds hadi hybaartnet zecr vecl tcderiieids bcjegend , en heeft men hera dfr wyls hooren zcggen , dat hy gaarne honderd PoodcB zou hebbcn wllen geeven , om haar ddn nagt een goe- dc rust te fchenken: en, naa haar dood, heeft hy meer dan eens verklaard , dat , zo hy ooit wcder trouwdc, hy juist een Perfoon van haare gcaartheid zou ftdWn, hoven alle de hv;vall'*gheden van jeugd en fchioohcii Hy behield fleeds haare naagedagtenis in een gczegcad aandenken ; omtrent vyf jaaren gcleden bczogt liyhaire Uegraafplaais 5 cn beval, dat het yzcrcn hck, daaroo Jieen gezet, zou herfteld en verfraaid wordcn. In de maand April , des Jaars MDCCLV , hadt* Hcer HOWARD gelegcnheid , oni het belnng *t geenhj In den Godsdienst ftelde , zo wcl als zyncn edelnioc digen aart, te doen blyken, door niim vyf cn zevcntij Pondcn St. In te fchryvcn, tot den koop* van ecn huis gefchikt ten verblyve van den toenraaaligen Predlan dcp ProtcilavfCchz Dhfcnrcrs te dicr plaaizc* Nna den dood zyner Hinsvrouwe, brak hy zyn Huis housing op , en huurdc Kaniers in $t. Pauls Churd y^rd, Al het Huisraad , 't welk hy in zync gchautd Ivamers niet kon plaatzen, verdcelde hy in lotcn voori WPac Ingezcteucn tc AVjivW^/i^;/; cu dc oudc liicx bofc ▼AN JOHN HOWARD. 33r c Tuintnan herdenkt nog , met dankbaarheid, r belialven een Guinjc dien hy kreeg voor 6in eikens , voor zyn aandecl^ gelyk hy het noemdc, g cen bcdde met zyn toebehoorcn , ccn tafel, zes { , en een nieuwe zeisfen. 