Annales Academici / Hagae-Comitis
Utramque Epistolam ex Actis Senatus edidi, Prae se ferunt. Est Pestelii Oratio, habita die 6 Febr. 1775.4, De Literarum studiis florentibus pro eo, quo a populorum. Rectoribus cohonestantur , pretio. Creabantur tunc quatuor Doctores more maiorum. Guilielmus V etiam intererat, | Antiqua vulnera. Sententia Kemperi de discordiis, quibus res Hollanda, fuit dilapsa , iu- ventuti nostrae non satis commendari potest. Vir Ше immortalis eam suae: patriae quasi testamento reliquit, expressam in Epistola ad H. H. Klynium, quum hic a,.1823 Carmen Р. 19. ORATIO: ` 89 De postrema Ruiteri expeditione. edebat. | Brevis est Kemperi libellus, sed multos multorum historicorum longissimos veritate et utilitate superat. Aurea verba, divinam orationem, cuius initium Latine apponam: « Arbitror equidem pristinam nostram historiam esse negotium a praesente rerum statu prorsus separatum. Hodierna populi Neerlandi, in liberta- tem restituti, conditio, non similis est conditioni Franciae. In Franciam enim instauratum gentis Borboniae regnum antiquas factiones simul revocasse videtur. Franci rerum ante actarum filum relegerünt. Арай nos nova vita est instituta. In hanc ex vetere vita nihil transiit, nisi nominum. magnorum splendor, quae gloriam Neerlandiae cum omni posteritate adaequarunt. » Georgius. Guilielmus Georgius Fredericus natus est 13 Febr. 1774. Pater eum distinaverat rei maritimae, Tempora consilium impedivere, Quum duces Neerlandos ob victoriam navalem prope Syrtes Asellinas a Britannis reportatam aureo nummo ornabat , aderant bini filii, eosque adhortabatur, ut, si res postularet, tam illustre exemplum imitarentur. Georgius in primis commotus fuisse dicitur. De virtutibus et amabili comitate huius principis ex eo iudicari potest, quod , immatura morte in patriam nuntiata, non unus adversariae factionis, a lacrymis temperare non potuerit, De Georgio operae pretium est legere, quae scripsit. D'Escurius Laud, Holl. Т. П. p. 371 sq. Van der Aa Vit. Guil. P Т. Ш. p. 51 et Mémoires tirés des Papiers dun Homme d'État Т. ҮП p. 206: «L Autriche avait deja designé larchiduc Charles pour commander sa grande armée d'Allemagne, et mis à la tête de celle destinée à agir en Italie le Prince Frédéric d'Orange, rappelé d'Angleterre depuis que l'expédition et le blocus de l'Egypte y avaient fait cesser toute crainte d'une descente de la part des Français. Ce choix était d'autant plus heureux , que le Prince Frédéric, aimé et estimé des troupes, s'était quoique trés jeune encore, brillamment distingué dans les dernières campagnes de Flandres, et que, plein de feu, de zèle et de génie, il semblait destiné à ressusciter la gloire des grands hommes de son illustre maison. ^ Volant aussitôt à son poste , il avait deja combiné son plan d'attaque et fait toutes les connaissances militaires neces- saires à son exécution. Il pressait vivement le cabinet autrichien de prendre l'offensive , avant que les Francais eussent complété leurs moyens de défense ou d'attaque , quand il mourut , presque subitement , le 6 Janvier 1799. » Mater indolem filii ita depinxit futuris eius praeceptoribus , ut inveni in MSS. Tolli : « Quant à mon fils Frederic, de tout temps il a declaré les germes d'une ame forte, et il les a manifestés par des actes exterieurs. Sa sensibilité ne s'est rarement exercée, que sur des objets essentiels. Les bagatelles ne l'ont pas beaucoup affecté. Naturellement peu caressant, et serieux, haïssant les contradictions , il n’a. versé que des larmes de reconnaissance, lorsqu'on lui accordoit ce qui lui tenoit bien vivement à coeur, et souvent de depit , lorsqu'on Jui refusait ce qu'il désiroit. Le développement successif de ses facultés intellectuelles s'est fait lentement. Courageux , hardi, entreprenant , méprisant les dangers, aimant tous les exercices du corps, on avoit de la peine à le forcer à lEtude. Mais quand une fois on le tenoit, on possédoit son attention en entier, Cet M 90 PETRI HOFMANNI/PEERLKAMPI enfant réunit tout ce qui peut mener aux grandes vertus’ et aux grands vices. » Quum Tollius in eo erat, ut cum Principe. Arausiae haereditario iter’ іп Germaniam susciperet , parentibus libellum. tradidit , cuius argumentum erat ipsius itineris ratio, titulus: Vrije inzichten. іп de belangens van het Stadhouderlijk Huis en van de Republiek. Н. Н. weeten; hoe de schijn zelfs van onverschilligheid ‘daaromtrent niet dan madeeligen indruk kan maken op onze natie; en indien daarenboven het:gezag der Christelijke zede- kunde eens zijne kracht verloren heeft op den geest уап еей Vorst, Wiens: driften weldra in hunne volste. kracht , en wiens stand en handelingen. bijna boven: alle Burgerlijke wetten zullen zijn, dan kan men niet dan met ontroering vooruitzien, hoe alle de vrucht van vorige zorgen en het hart van den Prins zelven. staat weggesleept te worden door den driftigen stroom der hartstochten. Welke mildheid toch, welke ruimte en onbedwongen- heid men ook in de begrippen over den Christelijken, Godsdienst bij eenen Vorst met recht verlangen moge ; niets evenwel zou gevaarlijker en onverantwoordelijker kunnen’ zijn, dan denzelven bij: Нет geheel te ondermijnen, bovenal in die jaren , in welken het verstand nog niet volkomen. vatbaar is voor eene levendige | overtuiging omtrent eene aaneenschake- ling van waarheden „welke men) Hem als den regel „van zijne —— en den weg tot zijn geluk zou willen aanprijzen. » Multas vidi Frederici ad. Tollium ; epistolas , . animi illius boni et amabilis non minus quam fortis et generosi testes. Iam puer , a. 1784 ; illud commercium cum dilecto: praeceptore incepit. Augusto. mense а, 1793- Ірѓа scribebat: « Wij leeven hier zeer cenvoudig in Campagne, staan zeer vroeg ор; en gaan ook vroeg naar bed, maar ik'kan UEd. Gestr. verzekeren ,.dat mij dit leeven veel beeter als het Haagsche leeven aanstaat. Ik wenschte maar, dat wij eens in het geval kwaamen, om iets te kunnen doen enz. | Waardste Vriend 099 ob , UWE: Gestrenge beste Vriend еп Dienstwillige Dienaar Fr. Pr, van Orange. » он 21480860) 291. ЗИС Вгеуі роѕі occasionem virtutisostendendae nactus, vulnus in brachio accepit ; quod mense Р. 20. ORATIO. ` 91 Martio 1794 nondum erat sanatum. Eo mense scribebat: « UEd. Gest. zal zeker al geinfor- meerd zijn, dat mijne cicatrice weder opengebroken is, daar zijn zelfs alreeds eenige klijne schilfertjes uitgekomen, en daar zullen er waarschijnlijk noch eenige uit moeten komen. De pijn die mij dit veroorzaakt, is niets, maar wat mij het meeste spijt, is dat dit mijne terugkomst naar het leger weeder verwijdert. » Haec et alia excerpsi ex libellis Mss. a. Cl. Tollio relictis. Quid statuendum sit de libello quodam , qui a. 1808 prodiit, continente excerpta, ut dicitur, ex epistolis Georgii, ignoro. Titulus est: Godsdienstige Overdenkingen van Willem G. Е. Prins van Oranje. sq. Argumentum esse videntur effectus turbarum Francicarum. Sepultus est Patavii in Cimeterio. In lapide sepulcri legitur : Hier ruhet Prinz Friederich von Oranien : Herführer der Teutscher in Italien. Postea ei positum est, opera matris, viduae Guilielmi V , pulchrum monumentum , cuius imaginem retulit D'Escurius 1. |. et refert Nummus cum honorifica inscriptione a. 1837 in memoriam dilecti Principis cusus , et descriptus in Cl, van der Chys Diario Numism, V. 1. p. 884, n. 367. Excellens artifex Canova, rogatus ut faceret, audita animi magnitudine caeterisque Georgii laudibus, omnia, quae in manibus habebat, reliquit. Hoe cognovi ex libro de Garde d'Honneur door I. A. Boymans, Zutph. 1823. Novus rex. Verus fuit Te Waterus, quum in Oratione a. 1790 dicebat; » Tibi, celsis- sime Princeps haereditarie, gratulamur eos Parentes, qui ad summam reipublicae et ad decus tuum pertinere existimarunt, ut mens tua, literarum artiumque scientia, Principibus maxime necessaria, excoleretur. Huius autem Academiae memoria, non dubitamus quin Tibi semper aeque grata futura sit, atque Mauritio fuit.» Quid novus rex Academiae praestiterit, apparet ex legibus de re Academica universis , et ex Annalibus Academiae Leidensis a. d. VI Nov. MDCCCXV ad d. УШ Febr. MDCCCXVI, Rectore Magnifico Kempero , scriba Palmio. Atque hoc genti Nassaviae fere universae fuit proprium , ut literis bonisque artibus. faverent. Athenaeum Lovaniense impulsu Engelberti I fuit conditum. Academia Franequerana, ‘Groningana , Lingensis, Schola Bredana, Nassavios habuerunt auctores. Guilielmus. Ш quoque Academiam Harderovicensem restituit.: Guilielmus IV ex Schola Illustri Herbornensi facere voluit Academiam. ‘Testor praeterea Mauritium Brasiliensem , Adolphum Nassavium , alios. | Atque huius Adolphi facta mentione, et laudo «elegantem de ео compositum libellum a viro venerando M. I. Adriani, quum Groningani a, 1826 monu- menturi posuerunt prope pagum Heiligerleam , ubi a. 1568 fortissime pugnans cecidit , et corrigo mendam , quae hoc Epigramma Latinum dedecorat : Non moeror, bello cecidi quod victus ab hoste; Pugnando fortem claudere fata десей: Hoc queror, obseuro perii quod milite caesus , Nec tandem de me strenuus hostis habet. Р. 20. Р лб» 92 PETRI HOFMANNI PEERLKAMPI Scribendum scilicet. est: Nee-laudem de me strenuus hostis habet. Ita. iubent et sententia verborum, et locus Ovidii; quem auctor ante oculos habuit, Heroid. epist. XVII. 18. i i Et laudem de те -—" SAP habet. Doctissimus Adriani hoc epigramma de Adolpho repetiit ex antiquo Hollando Chronico , quod ‘servatur: in Bibliotheca Comitis Steinfurtensis. Istas autem gentis Nassaviae laudes attigerunt Saxius in Dedicatione Onomastici лете} et D'Escurius in opere saepe laudato. Guilielmum Fredericum Carolum. + De studiis huius Principis exposuit Siegenbeekius in Hist. Acad. Leidensis. Addo verba Palmii ex Annal. Acad. Leid. T. I. pag. 9: » Novum (mense Octobri 1814) conditum fuit Album, cui civium Academicorum nomina inscriberentur. Primum inter hos locum obtinuit Guilielmus Fredericus Carolus , Arausiacus Princeps , summi Foederati Belgii Moderatoris filius natu minor, cuius Frater, haereditarius Princeps , in illustrissima Angliae Universitate Oxoniensi. non sine, laude Literarum studiis operam navarat. Atque hoc tanti civis in Academiam nostram adventu inclytus fuit hic annus cum Palladi Leidensi ad decus et famam: nihil maius praestantiusque tali alumno , studiosae autem iuventuti nihil exoptatius accidere potuerit, quam exemplo summae humanitatis, modestiae , amabilitatis, virtutumque omnium, quae iuveni, Regio sanguine orto, esse possint orna- mento, ad Patriae, ad Principis, ad bonarum artium disciplinarumque amorem. stimulari atque inflammari. « Commilitonibus Academicis. Quid adolescentes Academici pro patria in armis fecerint a. 1672, 1815, et 183r, exposui in Oratione auspicandis lectionibus. mense Octobri a. 1831, Si P. Cunaeus tantam iuvenum -virtutem cognovisset, maiore profecto iure Palladem armatam арий Batavos habitasse contendisset in Orat. a, 1624. Пе militaribus exercitationibus, quas Leidenses faciebant a. 1672, duce Christiano Mellero, Professore Mathematico, elegans est locus in Oratione Heydani Gratulatoria ad Guilielmum Ш, pag. 70, 71: » Sub quo brevi tempore Ма profecere , et omnes incedendi , festinandi, standi et quiescendi modos tam avide arripüere, omnes flexus et motus corporis et rursum, prorsum, antrorsum , retrorsum , sinistrorsum , dextrorsum docti sunt, et ad nutum oculi et manus sui. ducis gestus aptare; bombardam rite et ad artis regulas humeris imponere, manibus versare, explodere; hastam scienter vibrare didicerunt, et omnia strenui militis officia et munia adimplere, quasi vel a natura ad hoc facti, vel aetatem іп, istis exercitiis trivissent. Neve tantum simulatum hoc bellum putes, aut ludicra Martis exercitia; nullus eorum est, qui поп, flagitantibus sic patriae rebus, paratus sit verum bellum suscipere, et ficta haec proelia in seria convertere. « Adde Fabricii Orat. in Natal. Tertium. Academiae p. 28, 29. Severinum Oorspronk. Beschrijv. р. 150 et Kok Vaderl. Woordenboek ; T. Is p. 168: Die 16 lunii cohors iam erat composita. ORATIO. 93 Rector et Senatus, quamvis rogati ut paucos tergiversantes parentum causa incitarent , ea ipsa de causa non faciendum censuerunt. Exstat quidem Oratio Ioannis Stiphoutii Latina, edita Lugd. Bat. sub scuto Academiae а. 1672 : de virtute Batavica , allocutio ad milites Batavos , cum Gallis et Britannis pro aris et libertate. bellaturis. Sed ca recitata non esse videtur. Prae- fatio Orationis diem ҮП Maii ostendit. In ctis nulla orationis mentio. Hoc semper alioquin бегі solet. Ita in Actis huius anni legitur: « Petiit Berckelius, Med. Doctor. , ut ei facultas. detur habere Orationem in laudem Principis Auriaci. Senatui visum, amiplius ea dere deliberandum esse.» : Eodem die Drelincurtius petiit ut Carmen legeret publice in Auditorio Theologico. Senatus censuit prius esse videndum, an dignum esset, quod lege- retur. Stiphoutius quidem alloquitur Rectorem Magnificum, Curatores caet. Sed hoc non est indicium fuisse recitatam. Est opus iuvenile : haud magni pretii, levidense, ut ipse dicit, non Leidense. Nec multo melior est Oratio Frid. Spanhemii pro erigendis animis in hac Вер. Batavae constitutione. Dicta in Laborum Academicorum aditu, post Ferias longiores a. d. XV Kal. Octobr. CIDOIOCLXXII. Magistratus adolescentibus dedere vexillum , animumque generosum laudavere , quod et fecerat Senatus. Quid de hoc vexillo factum sit, mihi non satis constat. A. 1672 in tumultu plebis periculum fuit, ne discerperetur. Videre plebs volebat, an color Arausiacus inesset. Adolescens literarum studiosus concitatae multitudini ostendit , clamans plus inesse , ipsam dilecti Principis imaginem et falconem ad pedes. Ostendebat nimirum Palladem cum noctua. Narravit Scheltema in Opusc. Miscell П. 1. pag. 250. Vexillum diu servatum fuit in domo Ruyschiana, ubi Fabricius a. 1725 etiam vidit. Anno 1775 erat in Curia, sordidum et tritum... Quod vexillum ergo in pompa tunc fuit portatum , recens et elegans, non fuit idem , quamquam C. Hoogeveenius, qui pompam istam descripsit , ita narraverit. Hoogeveenium testis oculatus redarguit. Franciscus Fabricius, qui se puerum ista videre meminerat , multa de hoc anno in Oratione sua narravit: « Melderus, vir acuminis Mathe- matici et animi pariter heroici, iuxta Disciplinae suae regulas moenia disponebat, et pro- pugnacula defendebat. Adolescentibus Porta Urbis, Musarum templo proxima, servanda committitur, ut semper propinquo istoc Almae Matris conspectu excitati, hostem ab ea arcerent intrepidi. — Audivimus ex hac cathedra, ego hic tum studiis operam navans , Ianum Groenendicium, Urbi a secretis, mellifluum illud decantantem Elegiacum carmen , consecratum sempiterno, honori praestantissimorum Virorum , qui strenue, nec sine gloria 2 pro conservanda Patria, Urbe, Academia, studiosi Lugd. Bat. bonorum gaudio militaverant a. 1672. Vidimus tunc ex omnibus Patriae nostrae partibus Viros eximios > post recitatum istud carmen in hunc suggestum honorifice appellatos ,. numismate argenteo nomine Magis- tratus urbani honorari. Inscriptum erat: Graecia devictam iactet per Pallada Troiam, Immensae strueret cum modo molis equum. Diva Minerva suis Leydam conservat alumnis ; I пипс, et dubita, queis magis aequa fuit. » 94 PETRI HOFMANNI PEERLKAMPI Carmen Groenendicii. prodiit Lugd. 1683. Haec excerpsi ex Fabricio , qui de praefectis, signiferis et. vexillo in annot. addidit: « Alter a Meldero praefectus fuit Car. Dematius , Med. D'. et Professor. Signiferi fuerunt ex studiosis Academiae unus post alium, inter quos. et Illustriss... Sobietsky, cuius patruus erat Rex Polonorum , ultimus Conr.. Ruyschius , nunc vir consularis in nostra urbe, apud quem ipsum signum illud Academicae cohortis militare, in sempiternam memoriam familiaeque decus, adhuc sollicite asservatur, et nuper a me conspectum est. » Erat eo tempore inter iuvenes Academicos Cornelius Mina, qui cum civibus armatis ex urbe egressus, prope Woerdam pugnando occubuit. Пе fortissimo adolescente nuper quae- sivit B. W, Wttewaalus, rerum ille Hollandarum tam cognoscendarum cupidus, quam diligens et peritus exponendarum. Quae dignus ille patre Gerardo Wttewaalo filius nuper ad me de Mina scripsit, ea lectori meae Orationis non invidebo. BIJDRAGE BETREFFENDE DEN IN 1672 DEN 3 SEPTEMBER VOOR НЕТ VADERLAND GESNEUVELDEN LEIDSCHEN STUDENT: CORNELIS MINA, DOOR je B. үү. WTTEWAALL. In het Tijdschrift van Algemeene Munt- en Penningkunde, van den heer P. О. van der Chys, wordt op bl. 74 door genoemden Heer medegedeeld een Begravenispenning van den gesneuvelden Student Cornelis Mina, en ор Ы. 155 door den Heer J. T. Bodel Nyenhuis een gedicht, hebbende ten opschrift: Op het ontijdig sneuvelen van den kloekmoedigen en wel- bewetenschapten jongeling Cornelis Mina; te vinden bij A. Severyns Mengelingen bevattende Keur ran Stijl en Stof (Leiden 1673), bl. 158. In het Historisch Verhaal — van het voorgevallene in de jaaren 1672 en 1673 in ende omtrent de Steden Wourden en Oudewater, — door М” Bernard Costerus, in den jaare 1672 geweest zijnde Secretaris der Stede Wourden; Utrecht 1707. 4°. wordt deze jeugdige held, niet alleen als een dapper krijgsman, maar tevens als een loffelijk beoefenaar der Latijnsche dicht- kunde vermeld. Weinig is, gelijk ook in gemeld tijdschrift wordt aangemerkt, van dezen jongeling, in den ouderdom van 20 jaren gesneuveld , tot het nageslacht overgekomen. Ik vleije mij uit dien hoofde, dat de volgende bijdrage, ofschoon voor een gedeelte geput ORATIO. 95 uit een gedrukt, doch niet algemeen gelezen wordend , werk, niet geheel onbelangrijk zal , geacht worden, te meer ‚ daar de schrijver van hetzelve een ooggetuige was. In het gezegd. Historisch Verhaal leest men op bl. 146 het volgende : А « Den 3 September; zijnde Saturdag, was ееп dag vol bewegingé ende van ontsteltenisse : « ор den voordenmiddag wierde binnen Wourden voor zeker verhaalt , dat des morgens eene stercke partye Françoysen, zijnde Infanterie , omme te rooven ende branden was geweest « aan het Wocrtsche verlaat tusschen ‘Agthienhoven ende Outkamerick, ontrent twee uuren van Wourden gelegen , dat aldaar een scherpe rencontre was voorgevallen, tusschen de « voorz, Frangoysen en de soldatesque van de twee Compagnien, bij de Stede van Leyden, onder de Capiteynen Carel Heydanus ende eenen Pieter del Tombe opgerecht ; waarvan de Heer Valkenier ‘in het derde Deel van zijn veriverde Europa pag: 706 spreekt. Deze « twee Compagnien »waaren-geposteert*aan ende ор den ‘Ommeting ofte des Gemeenelands « Kade van het Grootwaterschap van Wourden, agter het voorsz. verlaat op de Polder « van Zegvelder Broeck, ofte de Meye. » Na verder over eenige plunderingen en brandstichtiugen der Franschén gesproken te hebben, vervolgt Hij dus: « Op welke: spolie ende brandt, de voorsz. soldaten in de Mye gelegen , waaren toege- « schooten, gecommandeert door de Heer Carel Crucius , jegenwoordig oudt Burgemeester « mitsgaders Raad ende Vroetschap der, stad Leyden, ende ter dier tijdt Lieutenant van de « Heer Heydanus, ende in actie geraakt zijn met de voorn. Francoysen , die zij in haare « retraite hebben vervolgt over de Zydel ofte Houtkade, ‘tusschen Oudkamerick ende de Myzyde gelegen, tot aan de Reviere den Rijn in den Houdyck. » De schrijver. verhaalt verder, hoe er op den middag door Woerden. eene versterking was gekomen: zoo van Cavalerie als Infanterie, welke, de Utrechtsche of, Hofpoort uitgerukt zijnde, door fem verder: vergezeld werden: « Ondertusschen die van het Wourtsche ver- « laat gekomen: Francoysen daar ontrent aangelandt,. met buyt overladen, ende op de hielen « gevolgt van de gemelde Leytsclie soldaten , gecommandeert door den voorn. Heer Crucius, « wierde de Hollandsche Infanterie gerangeert , ende op de Fransche zoo Cavalerie als Infan- « terie vuur gegeven. De Franschen chargeerden wederom , zoo dat eenige ter wederzijden « doodt bleven : dog de Franschen swenckten ende retireerden , lieten eenige dooden ende « gequetsten agter ende de plaatse’ van het gevegt voor de Hollanders. — ......... Zijne moeder zette zich па het’ overlijden van haren echtgenoot om de studie harer zoons te Leiden neder , alwaar zij op de Langebrug “woonde. -Cornelis werd деп 27 Меі 1665 (5), in den ouderdom van 12 jaren, op de derde Classe der Latijnsche school zijnde. , op den Academischen rol ingeschreven ‚ onder het Rectoraat van den beroemden Oosterling Jacobus Golius (4). Dit jeugdig, inschrijven was іп die dagen zeer gebruikelijk ; om de groote voorregten , welke de Academie-burgers boven de overige ingezetenen der stad genoten. Uit het dagboek van Kerkmeesteren der St. Pieters Kerk te Leiden blijkt , dat het lijk van Cornelis Mina aldaar tusschen den. 12 еп 18 September 1672: is ter aarde besteld; de juiste dag is dus onzeker, doch men vindt opgeteekend ‚ dat tusschen die genoemde dagen de Begravenis-regten ter somme van g guldens betaald zijn. Ofschoon de naam in gemeld kerkboek Cornelis Monne gespeld wordt , twijfel ik niet, of het bedoelde lijk is dat van Cornelis Mina ; bekend toch is het, hoe weinig naauwkeurig in die dagen dergelijke aan- teekeningen gehouden zijn. Іш 1683 hebben Burgemeesteren van Leiden аап de voor het Vaderland gewapende Studenten eene Gedenkpenning wegens hun kloekmoedig gedrag binnen Leidens vesten in 1672 vereerd, van welke penningen eenige nog in wezen zijn (5); op een van deze leest men den naam van Cornelis Mina. Deze penning was weleer de eigendom van den in 1809 (1) Meinardus Mina, gewezen Predikant te Brasilien, beroepen tot Schellinkhout in 1647, tot Bergen in 1659, en daar in 1665 overleden. (Kerkelijk Alphabeth. Amsterdam 1705 —. ). (2) Te vergeefs heb ik te Schellinkhout, Bergen en elders onderzoek naar haren geslachtnaam gedaan ; vermoedelijk was zij Van, Assendelft genaamd. 7 (5) 27 Maii 1665 Cornelis Mina, Alcmariensis , Annorum XII tertiae classis іп schola triviali discipulus, commoratur apud matrem Elisabetham Mina op de Langebrug. — Cf. Mss, Volumen Inscriptionum sive Catalogus Academiae Leydensis Ао 1665. (4) Den о Mei van bovengenoemd /jaar is zijn oudere broeder Johannes als Student în de Godgeleerdheid ingeschreven, later als Proponent aangesteld tot het Zeger en de Vloot, als Predikant in 1672 enz. Overleed 1708. (5) Bij de verkooping der Penningen en Munten van den Heer А. van Bynkershoek van Hoogstraten in October 1827, werd er een verkocht voor Elf gulden. ORATIO. 97 overleden Leidschen Predikant Adr. van Assendelft, en berust thans in de verzameling van den Heer Predikant Fangman aldaar. Hieruit blijkt dus, dat men ook de gedachtenis van Cornelis Mina, ofschoon toen reeds Elf jaren overleden , heeft willen vereeren , alhoewel hij tot het eigenlijk gezegde Corps gewapende Studenten niet had behoord ; waarschijnlijk gevoelde hij zich door den verontrustenden toestand van het Vaderland gedrongen om een . meer dadelijk deel aan deszelfs verdediging te nemen, en had hij dus verkozen zich onder de bevelen van M'. Carel Heydanus (later Secretaris der stad Leiden) te begeven. — Ver: moedelijk heeft men dit eermetaal aan een’ zijner nabestaanden overhandigd, gelijk in 1831 geschied is, bij de terugkomst van het Jager-Corps der Leidsche Hoogeschool , aan de betrekkiagen van den gesneuvelden Jager L. J. W. Beeckman en den gewonden en later overleden Jager T. W. Huët. Uit een handschrift van wijlen M'. Daniel van Alphen, in der tijd Griffier der stad Leiden , mij geworden door de vriendelijke mededeeling van den Heer De Malnoé van Noort, Burgemeester van Oegstgeest, vernam ik, dat de Begrafenispenning (waarvan die Heer eene nette afteekening bezit), en de andere genoemde Gedenkpenning, vroeger in het bezit waren geweest van eene zekere Jufvrouw ..... Cosson (1), die in het laatst der vorige ceuw te Leiden overleden, en vermoedelijk eene afstammeling van de familie Mina geweest is. Uit den boedel van deze Jufvrouw Cosson is de Begrafenispenning gekomen in het bezit van den Heer Notaris en Procureur Kleynenbergh Jansz. , en de Gedenkpenning in dat van den Heer Med. Doctor Abraham Ledeboer Johnz., zijnde beide deze penningen in 1790 door den Heer van Alphen bij voormelde Heeren gezien, die in gezegden boedel Executeuren testamentair geweest zijn. De Heer van Alphen geeft in gemeld handschrift zijne verwondering te kennen, dat de anders naauwkeurige Van Loon in de beschijrving der Nederlandsche Historie-penningen , noch van het snenvelen, noch van deze Gedenkpenning melding maakt, en besluit hieruit, niet ten onregte, dat hij van het voorval geene kennis heeft gedragen. Уап Alphen ver- moedde, ofschoon verkeerdelijk, dat Mina te Leiden in een oploop van het graauw zou zijn omgekomen , terwijl Costerus uitdrukkelijk meldt , dat hij buiten Woerden is gesneuveld. Het kan eenige verwondering baren, dat in de Academische gedenkstukken van dien tijd van het sneuyelen van Mina geene melding wordt gemaakt , daar hij , ofschoon niet tot het Corps gewapende Studenten behoorende, echter, Student zijnde , de wapenen had opgevat. De bijna tachtigjarige Hoogleeraar Abraham Heydanus (van der Heiden) beschrijft in zijne Academische Redevoering , gehouden den 3o April 1674 (2), de geestdrift en het kloekmoe- dig gedrag der Studenten, en zegt: dat zij wel tegen den vijand niet gestreden , doch in de zeer moeijelijke еп bange tijden de stad voor oproer en plundering van het toen onrustig gemeen (:) Onder de Kapiteins der toen bestaanhebbende zestien Compagnien van de Leidsche Schutterij in 1672 komt voor Johan Cosson, als ook op de nominatie van 80 personen, welke 8 September van dat jaar door de Schutterij der stad Leiden aan Prins Willem Ш is aangeboden, om uit dezelven eene nieuwe Vroedschap van До te verkiezen enz, ( Valkenier bl. 746). (3) Abrahami Heidani Oratio Gratulatoria gjcta coram serenissimo Arausion, Nassou. Princip, Guilielmo Ш, Pridie Calendas Maias Anno Christiano 1674. N 98 PETRI HOFMANNI PEERLKAMPI beschermd hebben , en dat, indien de omstandigheden. dit gevorderd hadden , zij hun leven voor het Vaderland zouden hebben opgeofferd; doch maakt van Mina geene melding. « Neve tantum » zegt hij, «simulatum hoc bellum putes, aut ludicra Martis exercitia ; nullus * eorum est, qui non, flagitantibus sic Patriae rebus, paratus sit, verum bellum suscipere, « et ficta haec praelia in seria convertere, et omne principis periculum subire suo , atque * etiam pro laude pacisci (+). » Evenmin vinden wij van Mina gewag gemaakt in de Jubel- Oratie van den meergemelden M'. Carel Crucius, Ваай enz. van den 3 Oct. van dat jaar, gelijk ook niet іп het thans reeds zeldzaam geworden. Gedicht уап М”, Johannes van Groe- nendyck, op den 11 October 1683 uitgesproken, {оеп hij als Secretaris der stad de reeds genoemde Gedenkpenningen heeft uitgereikt (2). De reden van deze niet vermelding zal ‘waarschijnlijk daarin moeten gezocht worden, dat men, en niet ten onregte; begrepen heeft, dat dit afzonderlijk voorval. zich, als het ware, verloor in de groote gebeurtenissen van dien tijd, en in de ramp, welke het Vaderland in het algemeen ‚ en de Zoo welvaren- de dorpen Bodegraven en Swammerdam in het bijzonder, getroffen. hadden. Historia rerum a. 1815 gestarum in Annalibus Academicis, tradita est: sed iis , quae de anno 1831 in Oratione auspicandis lectionibus tunc recitata dixi, habeo quod addam, ргае- cipue, egregias adolescentium nostrorum laudes praeclaro modestiae exemplo post reditum fuisse ornatas. Oblata scilicet fuere aliquot ordinis Guilielmei militaris insignia equestria , ut inter optime meritos dividerentur. Unanimi consensu responderunt , suo quemque officio esse functum, famam facti et conscientiam, Regisque et Principis Arausiaci caeterorumque ducum amorem esse satis. Itaque honorem recusarunt. Macti, macti estote, generosae animae, vestra ila virtute, digna Academia Leidensi. Novo et illustri exemplo -confir- mavistis, quam proprium omni tempore Leidensi Academiae fuerit illud simplex sigillum veri. Tanti fuistis in honore negando, quanti eratis in merendo. Caeterum, quo ab oblivione servetur testimonium viri fortissimi , qui, solo iustitiae amore optimaeque causae ductus , voluntarius in castris Neerlandis militavit, illud hic inserui. Edita est in Diario Journal de la Haye a. 1831. mense Octobri, n°. 248, epistola Eindhoviae scripta a Georgio Albiaco, centurione primi pili Britanno: «J'étais ravi d'avoir l'occasion de voir le corps des étudians de Leide, lors de la première fois qu'ils se trouvaient à une affaire. Les Belges avaient 150 hommes avantageusement postés en tirailleurs dans une épaisse forét à la droite de l'approche du village d'Ostham ; à peine leur feu avait commencé sur notre avant-garde, quand, soutenu par quelques flanqueurs de cet excellent 8* régiment d'infan- terie, le détachement avancé des étudians s'élanga dans la forêt, qu'ils emporterent en peu 6 ) Bl. 71, (2) Ook vindt men dienaangaande niets gemeld in het Mss, XII Codex Actorum Accademia Lugduno Batavae, waar het uitspreken van bovengenoemd gedicht benevens het uitreiken der Medailles opge- teekend staat. ORATIO. 99 de minutes à la bayonette. Le général Meyer, commandant la troisième division, voyant combien ces jeunes gens méprisaient le danger, et comment ils allaient s'exposer dans un pays fermé, avait l'intention de placer un autre corps en tête de la colonne, mais ils envoyérent une députation à ce général pour prier de ne pas les priver de cet honneur. Une telle conduite est au-dessus de tout éloge, et un beau contraste de celle qu'ont suivie les écoliers d'un autre pays.» Alia virtutis testimonia, deinde cognita, silentio praetereo , ne nimis laudare videar huius Academiae alumnos, cuius ipse pars sum. Quod in aliis Academiis neque vulnerati neque caesi fuere , hoc casus et sors belli ita tulerunt. Singulae Academiae, provinciae, duces, milites, partem victoriae iure sibi vindicant. Beeckmanno , apud Behringam caeso et sepulto, in aede Sancti Petri positum est Monumen- tum die xxi Iunii мосссхххи, idque Cl. Palmius ita oratione inauguratus est, ut omnes ‚ exspectaverant , et ab eo solo exspectare poterant. Orationis titulus: Verhaal der Inwijding van het Gedenkteeken ter Nagedachtenis van Г. J. И’. Beeckman , gesneuveld als Vrijwillig Jager der Leydsche Hoogeschool door J. Н. van der Palm. Leiden 1832. Rex eum diem illustriorem fecit, quod insignia aeneae crucis, confecta ex captis Belgarum tormentis, quae destina- verat omnibus expeditionis sociis, eo die militibus Academiarum distribui iussit. Alii milites serius accepere. Insigne crucis , quod in pectore Beeckmanni suspendi non potuit, sus- pensum est in monumento. Ego, quo memoriam eximii adolescentis etiam hic facerem testatiorem , imaginem monumenti referendam curavi. Caetera, quae ad historiam rerum pertinent , exposita sunt in Annalibus Academicis a. 1830, 1831 , et 1832, in Almeniacis, quae literarum studiosi adolescentes quotannis edunt et in commentariis rerum a cohorte Academica gestarum (1). In orationibus elucet pulcherrima Oratio, quam Cl. van Assen 13 mense Novembri a. 1830, Rector Magnificus, in aede Sancti Petri ad armatos adoles- centes habuit. Edidi et libello huic meo ornamentum : » Gij hebt aan onzen wensch voldaan, Burgers der Leidsche Hoogeschool, geliefde leer- lingen van uwe toegenegen Leeraars! Het was behoefte voor ons hart, u allen, op deze plaats, vereenigd te zien, en u vaarwel te zeggen, nu gij henen gaat, waar eer en pligt u roepen. Daarom is geheel de achtbare Senaat, in plegtstatigen optogt, in uw midden ver- schenen. Zijne tegenwoordigheid zij het bewijs der genegenheid, die wij u toedragen : zij drukke het zegel onzer goedkeuring op uw regtschapen gedrag. Het is inderdaad een schouwspel, dat mij treft en ontroert : eene zoo uitgebreide schare van Jongelingen , die de studiën des vredes beoefenen , in volle wapenrusting uitgedost, om mij henen te zien! Stoutmoedigen! Wie bepaalde uw besluit tot zoo koen eene daad? Was het des Konings hoog bevel? Maar gij hadt reeds beslist, eer nog de Koning u riep. Was het ijverzuchtige navolging, en het voorbeeld van anderen? Maar gij volgdet niet na: Gij gaaft veeleer het voorbeeld aan anderen. Of was het misschien op onze bede en aanspo- ring, dat gij u bewegen liet? Neen! voorwaar niet. De taal der overreding is ongepast , waar de hooger stem van pligt alleen moet spreken. Ja! zij was het, de stem der pligt, (1) Gedenkschrift van den Uittogt, en Ged. van den Veldtogt der Heeren Studenten van de Hoogeschool te Leiden, in 1830 en 1831, beide door J. Roemer, Leid. 1830 en 1831. 2 v. 8» 100 PETRI HOFMANNI PEERLKAMPI die, als een Godheid, in u sprak. Zij verhief u de borst: zij wapende uw arm: zij onderwierp u aan de krijgstucht : zij leerde u vaardig den ongewonen dienst. Gij hoordet de noodkreet: Helpt Nederland en zijn Koning! De trouwlooze Belgiër is opgestaan ! Hij ver- broedert zich met Fransche rooverbenden ! Gij hoordet, en — dáár staat gij met de wapenen in de hand , om Nederland en zijn’ Koning te helpen , waar gij kunt. Gij, waardige Hoofdman en geleider dezer uitgelezen Jongelingschap! die door uwe minzaamheid aller harten hebt gewonnen, door uwe ervarenheid aan allen ontzag hebt ingeboezemd , ontvang, als onschatbare panden, die wij u betrouwen , deze onze geliefde leerlingen. Neem hen aan in uwe gunste. Behandel hen met zachtmoedigheid ‚ maar hewaar hen tevens bij orde en tucht, opdat hunne. zeden rein blijven bij verleiding : opdat hunne gezondheid bloeije onder vermoeijenissen. ^ Onvergetelijk zal dan onze dank, groot zal uwe zelfvoldoening zijn. Wij kennen hen; wij durven het u waarborgen : wanneer de, eervergeten Belgiër de grenzen aanvalt, waar uwe keurbende staat; wanneer des Jagers schelle hoorn klinkt over de velden, en uw bevel hen opdaagt ten strijde, dan zullen deze voesdterlingen der Muzen u toonen, hoe zij van Haar leerden: Edel en schoon is het te sterven voor het Vaderland ! Burgers van Vader Willems Hoogeschool! Gij hebt de getuigenis gehoord, die wij van u durven geven. Bij God, dien gij aanbidt; bij den Koning, dien gij eert; bij het Vader- land, dat gij lief hebt, о! wij smeeken het u, stelt onze hope niet te leur. Weet gij wel, waarom wij u juist op deze plaats het liefst vereenigd zagen! Jongelingen ! Dit Huis is aan God gewijd. In dit kerkgebouw wordt Zijn naam verheerlijkt. Onder deze koorgewelven rusten dooden ‚ wier nagedachtenis onsterfelijk is. Hier in de nabijheid is het graf van Kemper. Hoort niet meer naar mijne woorden, hoort des Hemels en der gezaligden heilige bevelen; zij zeggen u: Bewaart in uwe harten God en zijn gebod: Hebt elkander als broederen lief: Weest vroom en weest demoedig; Christelijke demoed is de sterkste prikkel tot waren heldenmoed; en die zóó zijn leven wil verliezen, die zal het behouden, Gaat henen, geliefde vrienden! gaat henen onder het geleide des Allerhoogsten , onder de zegeningen uwer ouders, onder de heilbeden uwer leeraars, onder het gejuich van allen; die het Vaderland en Oranje getrouw zijn! — Vaart wel! Finita Oratione, audita vox praefecti, irent imperantis, cecinere tubae, profectique sunt quasi ad festum. Mense Augusto а. 1831, capta pugnando magna Belgii parte intra decem dies, exercitus Francorum, quibuscum tamen nobis bellum non erat; cursum victoriarum nostrarum impedivit, et decem fere anni in componenda pace consumti sunt. Composita est hoc anno 1839. Rex interea iam a. 1831 adolescentibus concessit commeatum , et literarum studia novo ardore repetiverunt. Ab armis plane dimitti nune demum potuerunt, Decreti Regii sententia haec est: Guilielmus , Dei gratia Rex Neerlandiarum , Princeps Arausiae et Nassaviae , magnus Dux Luxemburgi caet. Quandoquidem , quum die I Octobris а. wpcocxxx ad arma vocabamus , ingens. Neerlandorum Prat, ORATIO. 101 multitudo ardore inusitato et eximia fide , relictis focis , voluntarii ad nostram auctoritatem. tuendam et defendendos fines patrios confluxerunt , iique voluntarii, rebus mutatis, iam ab armis plane dimitti possunt , omnibus pro generosa ac mobili opera gratias agimus solemnes. Vexilla adoles- centium Academicorum reponentur , ubi Curatores et Senatus Academicus rei bene gestae memoriam fore quam honorificentissimam arbitrabuntur. Hagae Comitum. die хі Junii а. мососхххих , regni nostri vigesimo sexto. Curatores et Senatus Academiae Leidensis senaculum perpetuam vexillo sedem dixerunt. Prorector Academiae die xxr Septembr. orationem loco et tempori consentaneam habui et vexillum reposui, ubi optime mansurum est, Sibi ipsi non constarent. Vel sola historiae Romanae explicatio testatur, quod posui. Vidi eosdem de nece C. I. Caesaris ita disputantes, ut merito et bono reipublicae factum con- tenderent. lidem, temporibus in Europa mutatis, disputabant fuisse scelus et calamitatem, Novi compositam a viro docto Historiam Romanam , ex qua fere cognoscas , qua reipublicae suae forma auctor praecipuas partes descripserit. . Frisius ille Simon Stylus in libro de ortu et flore Neerlandiarum ostendit Stadhouderatum esse libertatis felicitatisque nostrae fundamentum. Petrus Paulus a. 1772 , quo nascebatur Princeps, quem nunc Regem habemus, librum de eiusdem Stadhouderatus utilitate edidit, lidem quantum mutati ab illis sunt a. 1795! Eadem exempla Kluitium (Hist, der Hollandsche Staatsregeling , Ш. pag. Доо.) tetigernnt. , Quum a. 1806 fama percrebuerat , Napoleontem nobis pro Pensionario regem esse daturum, Harlemo in omnes patriae oras dispersus est libellus , ut a multis millibus subscriptus ad Ordines mitteretur , et sic regem deprecaremur. Probe cognitos habui tres viros , qui libellum composuerunt, Unus, qui iam obiit, non minus erat doctus, probus et patriae amans , quam caeteri duo, etiam viventes. Unus argumenta sua ipsis rebus vel unius anni vidit labefactata, caeteri; annorum viginti quinque experientia, viderunt plane refutata. Sed quoniam exempla istius libelli supplicis esse videntur rara , multique sive ignorant sive ignorare simulant, alii, quid de suo factum sit exemplo se nescire dicunt, nec mihi satis constat, an hoc documentum in ulla historia sit editum, hic edidi: | i « Aan hun Hoogmogenden , vertegenwoordigende het Bataafsch Gemeenebest. Hoogmogende Heeren ! De ondergeteekenden , Burgers en Ingezetenen der Bataafsche Republiek, hartelijke vrien- den eener betamelijke Burgerlijke Vrijheid en ijverige Voorstanders der Onafhankelijkheid van het Bataafsche Volk, vervuld met eenen diepen afkeer van alles , wat de eene of andere zou kunnen doen verloren gaan, en althans, voor het Welzijn en Bestaan zelf dezer Natie ‚ eenen Monarchalen Regeeringsvorm ongeschikt achtende, hebben, na cen ge- ruimen tijd door allerhande geruchten geslingerd te zijn geworden , in het zekere vernomen , hoe in de Gazette Nationale ou Moniteur Universel , №. 108. van 18 April dezes jaars, het Officieel blad van Frankrijk, dat, als onder het oog van het Gouvernement geschreven еп ` 102 PETRI HOFMANNI PEERLKAMPI uitgegeven wordt, na eenige voorlopige aanmerkingen, betreffende den Staat van de. Regeering dezer Landen, gezegd wordt, dat de Toestand van молло zoodanig zijnde, dat Land, welke veranderingen het in zijne Organisatie van regeering moge daarstellen , er niet anders dan bij winnen kan, Wanneer de Goedbezitters, de Handeldrijvende en verlichte Lieden, denken , dat zij hunne Vertegenwoordiging door de keuze van het Folk , zonder onderscheid van kl of Godsdienstige gevoelens , kunnen doen plaats grijpen ; zij een voegzamer stelsel ‚ dan de tegenwoordige staat van zaken, zullen doen geboren worden. Wanneer hunne denkwijze zoodanig niet is, en zij meenen hunne toevlucht te moeten nemen tot eene Constitutionele Monarchij, xij eenen nog voor- deeliger stap voor hun land doen zullen, dan den tegenwoordigen Staat van Zaken te handhaven: Het staat aan hun, hunnen toestand te k ; de tandigheden , waarin zij zich bevinden, te waardeeren ; en tusschen deze twee stelsels te kiezen dat, hetwelk daarmede het meest overeenkomt , en het geschiktste is, om op hechte grondslagen den Voorspoed en de openbare Vrijheid te vestigen. Zij zijn, uit hoofde van dit Artikel in de diepste verslagenheid gestort, daar zij, in hetzelve, Alternativen ontdekken, waarvan het laatste hen onderwerpen zou aan eene soort van Regeering , ter welker afkeering hunne Voorvaders, bijna eene Eeuw, gestre- den hebben; eene soort van Regeering, die, hoezeer geschikt voor andere Volkeren der aarde, strekken zou, om, bij de Nakomelingen van die beroemde Stamvaders, welker Naam zij voeren, en die zelfs Bondgenoten van Rome bleven, toen Rome zich de geheele Waereld onderwierp, alle veerkracht en werkzaamheid te verlammen; daar integendeel het stelsel van een Gemeenebest, bij de echte Landzaten, als eene eerste grondstof van derzelver bestaan uitmaakt, En geen wonder! daar de algemeene belangen in het Bestuur der Dijken zelve, dien kunstigen en kostbaren ringmuur, tot de voortdurende aanwezig- heid van den grond, dien zij bewonen, noodzakelijk , eenen Republikeinschen vorm van regeering volstrekt onmisbaar maken, en de Republiek in kleine Republieken smal- deelen ; waardoor , bij de eerste ontkieming der gedachten, door bijna alle standen heen, eene Republikeinsche geest de harten der Landzaten bezielt; om niet te reppen van den alouden invloed der Burgeren, zelfs onder de Regeering der Graven, hoedanig ook gewij- zigd, op de aanstelling der plaatselijke overheden; geen wonder! daar ook de koop- handel, onder de bescherming eener onafhankelijke en op zich zelf staande Republiek, deze kleinè Natie een rol heeft doen spelen op het Tooneel der Waereld , die ons , zins de afwerping van het juk der Spaansche Overheersching, nuttige en Begeerlijke Bond- genoten de? Naburen, en somtijds schrikbare Vijanden van dezelve gemaakt heeft. Op het punt misschien van eene keuze te moeten doen tusschen eenen Monarchalen en Republikeinsehen Regeeringsvorm , gevoelen de ondergeteekenden te zeef den onuitdoofba- ren gloed van zuivere Vaderlandsliefde, om met eene, in hunne oogen laakbare , schroom- valligheid, in dit kostbaar en misschien nooit wederkeerend tijdstip, stil te zitten. Zij willen u niet onkundig laten van de Vaderlandslievende en Republikeinsche gevoelens die hunne harten bezielen ; zij ontzien zich niet aan u, als het Bataafsch Gemeenebest vertegenwoordigende, in het openbaar en onbewimpeld, te verklaren , hoe zij hopen, dat de zaken dien weg mogen worden heengestuurd, dat zij bewaard blijven voor eene ORATIO. X 103 Regeringsvorm, die, naa het doorstaan van zoo veele rampen, hoogstwáarschijnlijk , een spoedig en doodlijk einde aan de bewoonbaarheid en het aanwezen der Republiek zoude maken, — Wij hopen, en brengen de Verklaring dier hoop, met bescheidene Vrijmoedigheid, (want waar zouden wij die anders kunnen nederleggen) in den schoot uwer Vergadering, al is dezelve niet, in alle deelen, onder de gewone formen begree- pen, daar ongewone omstandigheden ongewone maatregelen. veroorlooven, ja billijken, — Wij hopen, dat, onder de besturing van de Goddelijke Voorzienigheid , die meermalen, als door eene wonderbare tusschenkomst, Land en Volk van den reeds afkolkenden rand van den afgrond des Verderfs, heeft terug grtrokken, uwe raadplegingen die wending nemen zullen , dat, bij de bewaring van de Onafhankelijkheid der Republiek en het dierbaar pand der Burgerlijke Vrijheid, liever, dan ons aan het voor dit Volk verschrik- kelijk alternatif van сепеп Monarchalen Regeeringsvorm onderworpen te zien, zoodanige nieuwe wijzigingen omtrent het Republikeinscli Bestuur dezer Landen, opgemaakt worden, waardoor de Vertegenwoordiging, zonder onderscheid van Volksklassen of Godsdienstige Gevoelens , wordt daargesteld, op eene zodanige voet, dat wij dadelijk voor het оор van onzen Bondgenoot en de geheele Waereld toonen , dat het behoud der Republiek bij deze Vrijheidlievende Natie alle andere en kleinere bedenkingen overweegt. De Ondergeteekenden althans verklaren, dat , wat hun betreft , zij, met aflegging van alle partijschappen ‚ daartoe opgeroepen, zoodanige Vertegenwoordigers op nieuw zouden ver- kiezen , of doen. voortduren , welke zij de dierbare panden van Onafhankelijkheid еп Vrij- heid, als Mannen van Eer en Moed, gerustelijk vertrouwen , en dat zij, zoo afkeerig van alle oproerige bewegingen, als van harsenschimmige en overdreven denkbeelden, die niet op den wezenlijken staat der menschen, zoo als zij zijn, kunnen worden. toegepast, alles zullen. volbrengen, wat strekken kan, om goede. Orde, Harmonie en Eendragt, onder de schaduw. van eene Constitutie bij Vertegenwoordiging , te doen blijven. heerschen. En welk nu ook het lot zij, dat ons dierbaar Vaderland, waaraan wij door zoo veele banden verbonden zijn, treffen moge ‚na deze Verklaring „ die wij w openlijk. gedaan heb- ben, zullen wij, bij eene ongelukkige beslissing, den ondergang van ons Vaderland en van ons zelven, met meerdere gelatenheid kunnen beschouwen, dan dat wij, in een der belangrijkste en hachlijkste oogenblikken , waarin zich ons Land immer bevond , gezweegen ` hadden. Wij zullen ons dan troosten- toen nog gesproken te hebben voor het doen voort- duren der Republiek, en meenen door deze onze taal getoond te hebben, « dat, zoo de Voorspoed en de Vrijheid der Natien (het gevoelen zelfs van Napoleon den Keizer der Franschen) alleen kunnen gewaarborgd worden door twee stelsels van Bestuur, dat, van eene gematigde constitutionele Monarchij, of eene Republiek , geconstitueerd volgens, de theorie der Vrijheid, en de ware Volksstem,» wij althans, zouden mogen aangemerkt worden, als behoorende tot die Republikeinen, welke, zonder gevaar voor Volk of Vader- land, zouden opkomen tot het doen van eene waardige keuze van zoodanige beschaafde, kundige en eerlijke Mannen, als door hun bestuur, bij het behoud onzer Vrijheid en Godsdienst , dit Vaderland tot een trap van geluk en voorspoed zouden kunnen terug brengen , waardoor het tevens veel nuttiger zou zijn voor onzen Bondgenoot, dan dat het, zoo al nict р. ar. 