Reize door de binnenlanden van Noord-Amerika,
Naardien de kring, waarin ik befioten ftond, nu reeds merklijk gedund was, en de dood mee rasfe fchrcden fcheen te naderen , wierd 'er door enige van de kloekmoedigfle voorgefteld om eene fterke pooging te doen en te tragten on$ eenen weg door de Wilden te baanen , het eenigsn waarfchijnlijk middel dat nu nog overig was om ons leven te redden. Deeze partij , hoe wanho- pig , beflootcn wij te kiezen , en omtrent twintig van ons fprongen eensklaps midden onder de In- diaanen. Jn eenen oogenblik waren wij alle van malkan* ^ Jimerikaanfche Indiaanen. rf deren gefcheiden , en welk het lot mijner fpïcs* broeders ware , vernam ik niet voor enige maan- den daarna, wanneer ik bevond dat flegts zes of Zeven van hun hun oogmerk ter uitvoer brag- ten. Enkel op mijnen eigen gevaarlijken toe- ftand bedagt , tragtede ik mij eenen weg door mijne wilde vijanden te openen op de best mo- gelijke wijze, en ik heb mij zedert dikwerf ver- wonderd, als ik mij herinnerde met welk eene te- genswoordigheid van geest ik alle noodzaaklijke middelen aanwendde, om mij te redden. Som-: mige wierp ik overhoop , zijnde op dien tijd jong en fterk , langs andere liep ik heen en ontweek behendig hunne wapenen , tot eindelijk twee *eer fterke Opperhoofden van de woestile Ham- men , gelijk ik aan hunne kledij zien kon , wel-1 ker flerkte ik niet weêrflaan kon , mij elk bij eenen arm greepen , en mij door het gedrang be« gonnen voorttefleepen. Nu gaf ik mij aan mijn lot over, niet twijfe-: lende of hun voorneemen was mij aftemaaken en hunne wraak met mijn bloed te koelen, naardien ik zag dat zij mij naar eenen afgelegen poel , die op enigen afftand was , voorttrokken. Maar naauwlijks waren wij enige fchreden gevorderd of 'er kwam een Engelsch heer van enig aanzien, naar ik aan zijnen broek zien kon , het eenigst gat hij aan had , en die van fraai rood fluweel wasf I £4 Pan Os oorlogen der Noord - was , digt langs ons heen loopen. Een def hoofden liet mij terftond los , fprong op dit nieuw voorwerp en tragtede hem als zijne prooi te vat- ten; maar de heer, fterk zijnde, fmeet hem op den grond en zou waarfchijnlijk los gekoomen zijn , hadd' niet degeen , die mij bij den anderen arm vast hield, mij los gelaaten , om zijnen broe- der te helpen. Ik nam deeze gelegenheid waar £n liep weg naar eene andere partij Engelfchen , die nog niet overhoop geworpen waren , en op enigen afftand bij eikanderen ftonden. Doch eer ik verre weg was, keek ik nog eecs in haast naar •dien heer om, en zag den Indiaan zijnen Toma- hawk hem in den rug fiaan en hoorde hem zijn laatfte gekerm uiten ; &* *eö mij mijne fchreden verhaasten en mijne wanhoop vergrooten. Ik had dit ijslijk toneel flegts enige weinige fchreden verlaaten , wanneer 'er een fchoone jon- gen van omtrent twaalf jaaren , die tot nog toe ontfnapt was , naar mij toe kwam loopen , en mij fmeekte dat ik hem zou toelaaten mij vastte- houden , opdat hij kans mogt hebben om de han- den der Wilden te ontkoomen. Ik zeide hem dat ik hem zoo veel zou helpen als mij moge- lijk was , en dat hij mij vatten zoude ; maar korte oogenblikken daarna wierd hij van mijne zijde weggerukt en uit zijn fchreeuwen denk ik dat hij weldra vermoord was. Ik kon niet nalaa* ten WS5F~\ " ''drtoerikaanfche InMaanen* 65 ten mijn eigen ongeluk voor eenen oogenblik te .vergeeten om het loc van eenen zoo jongen lijder ite betreuren; maar het was mij volftrekc onmo- gelijk iets tot zijn behoud aancewenden. Nu, geraakte ik nog eens midden onder vrien* <ien , maar wij waren buiten ftaat om eikanderen .-enige hulp te bewijzen. Naardien deeze de di- vifie was die verst van. het Fort was voortgetrok- ken, dagt mij dat 'er misfehien mogelijkheid zou «ijn (fchoon flegts enkel eene mogelijkheid) .om mij eenen weg door de b uitentte reijen van Indiaanen te openen en een nabuurig bosch te be- reiken, dat ik op enigen afdand befpeurde. Ik wierd nog aangemoedigd om hoop te fcheppen door de bijna wonderdadige behouding, welke ik reeds ondervonden had. Ook was mijne hoop niet ijdel , noch waren de poogingen , die ik èced , vrugtloos. Het zij genoeg te zeggen dat ik het bosch bereikte ; maar toen ik een kort eind wegs in hetzelve was doorgedrongen , was ik zoo ^eer buiten adem, dat ik in een braambos neder- , viel, en enige minunten als naar mijnen laatften adem heigde; eindelijk begon ik wat te bedaa- «ren ; maar mijne vrees keerde weder in alle haare voorige kragt , toen ik enige Wilden op eenen kleinen afftand voorbij zag loopen , die waar- fchijnlijk naar mij zogten. In deezen toeftand wist ik niet of het becer ware voomegaan of te ■ U. Deel, E trag* I 66 Van de oorlogen der Noord- ■. rragten mij zei ven te verbergen daar ik was , tot de nagt kwame ,* doch vreezende dat zij langs denzelfden weg terug zouden koomen , achtede ik het voorzigtiger mij verder van het vreeslijk toneel van mijne voorgaande bekommernis te ver- wijderen. Ik begaf mij dan in een ander ge- deelte van het bosch, en fpoedde mij voort zoo veel de ftruiken en het verlies van eenen mij- ner fchoenen mij wilden toelaaten en , na enige uuren langzaam voortgegaan te zijn , won ik eenen heuvel, van welken ik de vlakte kon over- zien, welke ik zoo even verlaaten had, en van waar ik onderfcheiden kon dat de bloedige ftorm nog met onafgebrooken woede aanhield- Doch, om mijne Jeezers niet te verveelen, zaï ïk 'er alleen nog bijvoegen dat ik , na drie dagen zonder voedzel doorgcbragt , en drie nagten de koele dampen uitgedaan te hebben, eindelijk Fort Edwrd bereikte, daar mijn lighaam , door be- hoorlijke oppasfing deszelfs gewoone fterkte we- der herkreeg, en mijn geest, voor zoo verre de herinnering van de voorledene treurige voorvallen het mij toelieten , zijne gewoone bedaardheid. Men rekende dat 'er geduurende dien noodlot- tigen dag vijftien honderd menfchen door deeze Wilden gedood of gevangen gemaakt wierden» Veele van de laatste wierden door hen medege^ voerd , en zijn nooit terug gekoomen. Enige wei- *55»~. 4merikaanfche liidiaaiien. 6? geinige zijn zoo gelukkig geweest van door gun- Itige toevallen weder in hun vaderland te koomen , na eene lange en geftrenge flavernij te hebben geleden. De braave Kolonel monro had zig> zoo dra de opfchudding begon , naar de Franfche leger- plaats gefpoed om te tragten de wagt te krijgen» éie in de capitulatie bedongen was ; doch vermits dit verzoek vrugtloos was , bleef hij aldaar toe dat Generaal webb eene bende troepen zond om hem opteëisfehen en naar Fort Eduard terug te brengen 5 maar deeze ongelukkige gebeurtenis- Ten, die waarfchijnlijk zouden voorgekoomen zijn geworden, zoo men hem zijne eigen ontwerpen hadde laaten volgen , gevoegd bij het verlies van zoo veele braave manfehappen , in koelen bloede vermoord, van welker dapperheid hij, nog zoo kort geleden, getuige geweest was, maak- ten zulk eenen indruk op zijnen geest , dat hij het niet lang overleefde. Hij ftorf binnen drie maanden van droefheid, en men kan met waar- heid van hem zeggen dat hij een man was die gijn land eer aandeed. Het ïs mijn oogmerk niet de volgende omfhn- digheïd als een onmiddelijk oordeel Gods , tot iïraf van deeze flagting , te doen befchouwen ; maar Ik moet egter niet vergeeten te zeggen dat zeef Weinige van deeze verfchillende Stammen van ïn- E a diaa* ■«« Van de oorlogen dor Koerd* diaanen, die 'er deel aan hadden , hun land we-' derzagen. De kinderpokken kwamen, door mid» del van hunne gemeenfehap met de Europeaa- nen , onder die volk en maakten eene zoo groo- te verwoesting onder hen , als zij zelve onder ons gemaakt hadden. De middelen , die zij bij de eerfte aanvallen van deeze kwaadaartige ziekte aanwendden, om de koorts, die haar verzelt, te verdrijven , wierden hun doodlijk. Terwijl hua bloed aan het gisten was, en de natuur de fmet- ftof tragtede naar buiten te drijven, fruiteden zij haare werking door zig in het water te dompelen ; het gevolg was dat zij bij honderden ftienen. De weinige die overbleeven , wierden door de ziekte tot afzigtJijke voorwerpen gemaakt, en droegen de diepe indrukzelen van deeze allergen vreesdfte kwaal met zig in het graf. De Heer montcalm fneuvelde kort daarna in de vlakten van Otiebec, Dat de onverdiende wreedheid van deezen be- velhebber in het algemeen bij zijne landslieden geene goedkeuring ontving , hiervan ben ik ze- dert door veele bewijzen overtuigd geworderv Ik zal 'er egter flegts een van opgeeven , dat ik van iemand heb , die 'er getuige van geweest isv Een Kanadaasch koopman van enig aanzien , de overgave van het Engelsch Fort gehoord heb- bende , vierde deeze gelukkige gebeurtenis met yro? 'dmerikaanjche Indiaanen. 69 vrolijkheden en gastvrijheid , volgens de ge- woonte van dat land; maar niet zoo haast was hem de moord, die 'er op gevolgd was, ter oo- ren gekoomen , of hij eindigde het feest onmid- delijk en fchreeuwde in de hevigfte bewoordin- gen tegens die onmenschlijke daad 9 daarbij ver- klaarende dat degeene, die haar hadden toegelaa- ten , daardoor 's hemels wraak op dat gedeelte van 's Konings landen zouden haaien \ hij voegde 'er bij dat hij zeer vreesde dat het gantfche ver- lies van dezelve naar verdienfte het gevolg zoude zijn. Hoe zeer deeze voorzegging is vervuld ge- worden weeten wij alle. Maar om weder tot ons onderwerp te keeren. •*■» Schoon de Indiaanen achtloos zijn in zig voor verrasfchingen te wagten , zijn zij egter gaauw en behendig in het verrasfchen van hunne vijan- den. Bij hunne voorzigtigheid en ftandvastig- heid in het bekruipen van de bende, welke zij meenen aantevallen , voegen zij ook nog dat ver- wonderlijk talent, of liever die ingefchapen ken- nis , welke ik alreeds befchreven heb , van de- geene die zij vervolgen, op het fpoor te ontdek" ken. Op het gelijkfte gras, op de hardfte aarde , ja op de fteenen zelve zullen zij de fpooren eens vijands ontdekken , en aan de gedaante der voet- Happen, en den affland tusfchen de indrukzelen niet alleen onderfcheiden of het een man of E Q eeno 7o Van de oorlogen der Noord- i'. eene vrouw zij , die dien weg gegaan is, maa* zelfs de natie, tot welke zij behooren. Hoe on- gelooflijk dit ook fchijnen mag , kan ik egcer , als ik de menige bewijzen gade fiaa, welke ik, terwijl ik onder hen verkeerde , van hunne ver- wonderlijke fchranderheid in die ftuk heb waar- genoomen, geene reden zien om zelfs aan deeze buitengewoone blijken van dezelve geloof te wei- geren. Als zij eenen vijand overmand hebben en de overwinning niet meer twijfelachtig is, Aagten de overwinnaars eerst alle degeene , welke zij denken niet zonder grooce moeijelijkheid te zullen kunnen medeneemen en dan zoeken zij zoo veele gevangene te maaken ais mogelijk is; dan kee- ren zij weder om degeenen , die dood zijn of te zwaar gewond zijn om medegevoerd te worden , het bekkeneel - vlies afceilroopen. In dit werk zijn zij zeer bedreven. Zij vatten het hoofd van den magtloozen of gefneuvelden vijand en , eenen van hunne voeten op zijnen nek zettende, wikkelen zij hunne flinker hand in zijn hair-; dus het vel op de kruin des hoofds uitge- fpannen hebbende, trekken zij hunne viJ mes- fen, die altijd tot dat wreede einde in goede on de gehouden worden , en villen met enige weinig© behendige fneden het deel af dat het hersfen-pan- Vli^s genoemd wordt. Zij zijn hierin zoo handig "Amerïkaanfche Indiaanen. '••■; 71 dat zij 'er naauwlijks eene minuut toe nodig heb- ben. Deeze vliezen bewaaren zij als gedenkte- kenen van hunne dapperheid en tegelijk als bewij- zen van de wraak , die zij aan hunne vijanden ge- oefend hebben. Als twee Indiaanen tegelijk eenen vijand grij- pen, en een gelijk recht op denzelven fchijnen te hebben, is het gefchil tusfchen hen weldra be* flist ; want om de twist die zou kunnen ontdaan , ipoedig voortekoomen , neemt degeen , die be- vreesd is dat hij de belooning, die hij verwagt,' verliezen zal , onmiddelijk zijne toevlugt tot zijne Tomahawk of oorlogs - knods en flaat het onge- lukkig flagtofFer van hun twistgeding den kop in. Als zij hunne oogmerken vervuld en zoo veel verwoesting aangeregt hebben als hun mogelijk is , trekken zij onmiddelijk weder naar hun eigen land met den buit, dien zij gemaakt hebben, uit vrees van vervolgd te zullen worden. Zoo dit gefchiedt , dan gebruiken zij veele krijgslisten om hunne vervolgers te misleiden. Somtijds ftrooijen zij bladeren , zand of ftof over hunne voetftappen ; fomtijds treeden zij in elkan- derens frappen ; en fomtijds ligten zij hunne voe- ten zoo hoog en treeden zoo ligt, dat zij geen indrukzel op den grond maaken. Maar als zij bevinden dat alle deeze voorzorgen niet helpen , m dat zij op het punt zijn van onderhaald te E 4 wor- II 7* Van de oerloven der Noord- c. n word.n, manken zij eerst hunne gevangenen va» kant, en neemen hunne bekkeneel -vliezen^.! feheiden van eikanderen, en elk zoekt langs ee-. nen verfchi! lenden weg weder in zijn land te koo- men. Dit verhoedt alle verdere vervolging %. want hunne vervolgers, nu wanhoopende hunne wra:k te koelen , of hunne gevangen vrienden te verlosfen, keeren weder naar huis. Als de overwinnende partij zoo gelukkig is van hunnen aftocht ongemoeid te volbrengen , fpoe-* den zij. zig met den grootften haast naar een land, daar zij volkoomen veilig zijn, en, opdat hunne gekwe-.fte makkers hunne vlugt niet vercraa^en zouden, draagen zij hen bij beurten op berries y of, zoo het in den wWr is, trekken zij hen op lieden. Hunne berries zijn op eene ruuwe wijze van takken van boomen gemaakt. Hunne (leden be- ftaan uit twee kleine dunne planken, omtrent een voet vanmalkanderen, als zij aan eikanderen ge- voegd zijn , en omtrent zes voeten lang. Hen voorfte gedeelte is opgebogen en de zijden zijn met kleine randen gezoomd. De Indiaanen trek- ken deeze lieden met groote gemaklijkheid , hoe zwaar zij ook gelaaden zijn , door middel van eene koord , die zij om de borst vast maaken. Deeze kraag wordt een Metump genaamd , en is door gaucscri. Amerika, zoo. wel in de volkplan- m Jimetikaanfche Indiaanen, ?ï tingen als in de binnendeelen in gebruik. Die ia de binnenlanden gebruikt worden, zijn van leder gemaakt en zeer aardig gewerkt De gevangenen worden op den tocht met de grootfte zorgvuldigheid bewaakt. Over dag wor- den zij, als de reis over land gaat, altoos door eenen van de overwinnende partij vastgehouden; als zij te water gefchiedt , dan worden zij aan de lchuit vastgebonden. Des nagts worden zij ge- heel naakt op den grond uitgeflrekt met hunne armen , beenen en hals aan haaken vast , die in den grond geüagen zijn. Behalven die worden 'er om hunne armen of beenen touwen gebonden % die door eenen Indiaan worden vastgehouden , die terftond ontwaakt op de minlle beweeging % die zij maaken. Niettegenftaande de Indiaanen doorgaans zulke voorzorgen gebruiken, verhaalt men egter in de Jaarboeken van Nieuw - Engeland dat eens eene van de zwakkere kunne , bijna alleen en zonder bijftand , middel gevonden heeft om de waakzaam- heid van eene bende oorlogsgasten te ontduiken en niet alleen te ontfnappen , maar zelfs de zaak van haare landslieden te wreeken. Enige jaaren geleden deed eene kleine bende Kanadaafche Indiaanen , beftaande uit tien oorlogs- gasten , verzeld van twee van hunne vrouwen , egnen inval in de agterlïe volkplantingen van Eg ®kWh ■ 7* Van de oorlogen der Noord* i- Nieuw - Engeland. Zij verfchoolen zig enigen tijd in de nabuurfchap van eene der buitenfte vlek? ken en, eindelijk, na veiTcheiden menfehen ge- dood en het hoofd afgevild te hebben , vonden zij middel om eene vrouw gevangen te neemen, die eenen zoon van omtrent twaalf jaaren bij zig had. Voldaan met de flagting die zij gemaakt hadden , keerden zij naar hun land terug , dat drie honderd mijlen daar van daan lag, en voer- den de twee gevangenen mede. Den tweeden nagt op hunnen terugtocht nam de vrouw , welker naam , zoo ik mij niet be- drieg , rowe was, een befluit den onverzaagd- ften held waerdig. Zij dagt dat zij wel in /laat zoude zijn de hand - boeijen , waarmede men haar gekneveld had, aftefchuiven en befloot, zoo zij zulks doen konde, eene wanhoopige pooging te waagen om haare vrijheid weder tekrij gen. Ten dien einde deed zij haar best , toen zij merkte dat haare overwinnaars vast in flaap waren , om de koorden van haare handen te fchuiven. Dit ge- lukte haar ; en naaren zoon , welken zij onge- boeid hadden laaten loopen , in ftilte waarfchuu- wende niet te verfchrikken over hetgeen zij ging doen, bragt zij met groote omzigtigheid de ver- dedigende wapenen der Indiaanen , die zij naast hunne zijde gelegd hadden , op eenen afftand he- nen. Dit gedaan hebbende , gaf zij den jongen eeo 1 Amerikaanfche Indiaanen. JMjj een der Tomahawks in de hand , hem verzoeken- de haar voorbeeld te volgen , en zelve een' an- deren Tomahawk opvattende , viel zij op de flaapende Indiaanen , van welke zij terftond ver- fcheidene afmaakte. Maar het verfchilde zeer weinig of haare onderneeming mislukte door de lompheid van haaren zoon, die , kiagt en kloek- moedigheid ontbreekende , eenen van hun eenen ; ,~v te zwakken flag gaf, die flegts diende om hem te doen ontwaaken ; zij fprong egcer op den kae- , ; .. rel toe , terwijl hij opftond en voor hij zijne wapenen kon krijgen, wierd hij door haaren To~ mahawk geveld; dus deed zij met de overige .. ook , den een na den anderen , uitgezonderd eene van de vrouwen , die bij tijds wakker wierd en ontfnapte. Toen vilde de heldin de hoofdfchedels van haare verflagen vijanden , en ook die hoofdfche- del- vliezen meden ee men de , welke zij als blij- ken van hunne overwinning met zig droegen , keerde zij in zegepraal naar het vlek terug, van «'^' waar zij zoo kort te vooren was weggefleept , tot groote verwondering van haare gebuuren * die naauwlijks hunne oogen gelooven konden of het verhaal dat zij deed van haare Amazoonfche heldhaftigheid. Zij noodzaaken hunne gevangene geduurendê 4en tocht hunnen dood -zang te zingen, die ge- meen» j * •: t 76 Fan de oorlogen der Noord* *■'■■- ■•■•■., meenlijk uit deeze of diergelijke woorden be- ftaat : „ Ik gaa fterven , ik gaa lijden ; maar ik „ zal de zwaarfte folteringen , welke mijne vijan- „ den mij kunnen aandoen , met betamelijke „ kloekmoedigheid ukftaan. Ik zal als een braaf „ man fterven, en dan zal ik de Opperhoofden „ gaan vinden , die om ÓQzeïïdc zaak geleden „ hebben. " Deeze zangen worden , met de nodige tusfchenpoozingen, herhaald tot zij in het dorp of de legerplaats gekoomen zijn. Als de oorlogsgasten binnen het bereik van het gehoor aan het dorp gekoomen zijn, maaken zij een verfchillend gefchreeuw , waardoor zij hunnen vrienden een algemeen verllag van den uitflag van den tocht geevcn. Het getal der dood - kreeten , die zij doen , duidt aan hoe veele zij van hunne eigen bende verloren hebben, het getal der oorlogs - kreeten betekent het getal der gevangene, die zij gemaakt hebben. Het is moeijelijk deeze kreeten te befchrijven ; maar het best denkbeeld, dat ik 'er van geeven kan , is dat de eeriïe befïaat uit het geluid wk$a-9 whoo , whoop , dat op eenen langen fchellen toon wordt uitgehouden , bijna tot zij ten einde adem zijn , en dan eensklaps met eene verheffing van ftem wordt afgebrooken. De laatfte belhat uit eene luide fchreeuw , veel naar de andere gelijkende , die in coonen verbogen worde door do AmeHkaünfchc Indiaanen* n èe hand voor den mond te houden. Beiden kun« -nen op eenen zeer aanmerklijken afftand gehoord v/orden. Terwijl zij dit gefchreeuw aanheffen , blijven degeene, welken zij het bericht geeven willen, beweegloos en geheel aandacht. Als deeze pleg- tigheid voorbij is , loopt het geheel dorp uit om de bijzonderheden te verneemen van het verhaal , dat zij zoo even in algemeene uitdrukkingen ge- hoord hebben en , naar de tijding droevig of heuchlijk is, andwoorden zij met even zooveel© toejuichingen of met klaag gefchrei. Terwijl zij nu aan het dorp of aan de legerplaats gekoomen zijn, wapenen zig de vrouwen en kin- deren met flokken en knuppels , en fchaaren zig in twee gelederen, tnsfchen welke de gevangene moeten doorgaan. De behandeling, die zij on- dergaan voor zij aan het eind van deeze gelederen zijn , is zeer ruuw. Somtijds worden zij zoo flerk op het hoofd en in het gezigt geflaagen* dat zij naauwlijks enige tekenen van leven gee- ven, en gelukkig zoude het voor hun zijn, als deeze mishandelingen een eind van hun ellendig leven maakten. Maar hunne beulen draagen zorg dat geene der Hagen , welke zij geeven , doodlijk zijn , naardien zij de ellendige lijders voor nog flerker folteringen willen bewaaren. . Na dat zij dus ingehaald zijn, worden hun de han- I / ?« Van ds oorlogen der Noord-* handen en voeten gebonden , terwijl de Opper* hoefden eene raadsvergadering houden , waarin hun lot beflist wordt. Die , welke men voor- neemens is door de gewoone folteringen ter dood te brengen , worden aan het Opperhoofd der oor* Jogslieden overgeleverd ; die , welke gefpaard moe- ten worden , worden in handen van het Opper- hoofd der natie gefield , zoo dat alle de gevan- genen binnen eenen korten tijd van hun lot kun- nen verzeekerd zijn , naardien het vonnis , dat tiu uitgefprooken is , voor onherroeplijk worde gehouden. Het eerfte noemen zij naar het huis des doods verwezen worden , het laatfte naar het huis van genade. Zulke gevangene, &<? vrij verre in jaaren gevor- derd zijn , en die groote eer behaald hebben door hunne ooflogsdaaden , boeten altijd voor het bloed, dat zij vergoten hebben, door de folte- ringen van het vuur. Hunne oorlogsdaaden zijn ras bekend uit de blaauwe tekenen op hunne borsten en armen , die voor de Indiaanen zoo leesbaar zijn als letters voor Europeaan en. Dee- ze beeldfpraakige tekenen maaken zij door het vel met vischtanden of fcherpe vuur- fteenen, ia eene foort van inkt van roet van den pik- pijn- boom gemaakt , gedoopt , te doorbooren. Dee- ze tekenen worden, even als bij de oude Pielen van Britcannie, voor een groot fieraad gehouden, en zij die- 'Amerikaanfche Indlaaneiu 7$ dienen te gelijken rijd als registers van de helden- daaden van den oorlogsman , die dus onuitwisch- baare blijken van zijne dapperheid met zig draagt. De gevangene, die ter dood veroordeeld zijn 9 worden weldra naar de plaats der uitvoering van het vonnis geleid , die gewoonlijk in het midden van de legerplaats of het dorp is , daar zij ont«' kleed en over hun gantfche lighaam zwart ge- maakt worden , terwijl men hun het vel van eene kraai of een raaf op het hoofd bindt. Dan wor- den zij aan eene paal gebonden en men flapek takkenbosfen rondom hen, terwijl men hen voor het laatst noodzaakt hunnen dood- zang te zingen* De oorlogs - lieden , want het zijn alleen de- zulke, die gewoonlijk deezG ftraf lijden, verrig- *en nu deeze droevige plegtigheid op eene om* handiger wijze. Zij verhaalen met1 eene verftaan- fcaare ftem alle de dappere daaden , die zij ver- rigt en beroemen zig op het aantal vijanden, die zij gedood hebben. In deeze opnoeming fpaaren zij zelfs hunne beulen niet, maar doen hun best door alle tergende verhaalen , die zij flegts verzinnen kunnen , om hen te verbitteren en te hoonen. Somtijds heeft dit de verlangde uitwerking , en de lijders worden fchielijker afr gemaakt dan anders zou gefchied zijn. Daar zijn verfcheiden andere wijzen van hunne gevangene ter dood te brengen , welke de Indiaa- nea : fco Van de oorlogen der Noord - tien in hec werk ftelkm ; maar die gefchieden etï* iel bij gelegenheden; die van hen te verbranden is algemeenst in gebruik. Terwijl ik in de hoofdplaats van de Ottagau* mies was , wierd 'er een lilinees Indiaan inge- bragt , die door eene van hunne oorlogsbenden was gevangen gemaakt. Toen had ik gelegen- heid om de wreedheden , welke dit volk gewoon is hunnen vijanden aantedoen , allernaauwkeu- rigst van het begin tot het einde te zien. IN!a de omstandigheden , die zijne veroordeeling nood- zaaklijk vooraf moesten gaan , wierd hij , vroeg in den morgen , op enigen afiland van het vlek gebragt , daar hij aan eenen boom wierd vastge- bonden. Toen dit gedaan was, liet men alle de jongens \ die een groot aantal uitmaakten, alzoo de plaats volkrijk was , toe zig te vermaaken met hunne pijlen op het ongelukkig flagtoffer aftefchieten. INaardien zij geene van alle meer dan twaalf jaa- ren oud waren en op eenen aanmerk! ijken afiland geplaatst wierden , hadden zij geen kragt genoeg om tot de levensdeelen doortedringen , zoo dat de arme ellendeling van pijlen doorboord was , en de daaruit volgende fmerten meer dan twee da- gen lang uitftond. Geduurende deezen tijd zong hij zijne oorlogs- daaden. Hij verhaalde alle de krijgslisten , welke. hij WM 'Amerikaanfche Indiaanen, M hij gebruikt had om zijne vijanden te verrasfchen ; hij roemde op het aantal hersfenpan - vliezen , die hij bezat, en telde de gevangene op, die hij ge- vangen had. Toen befchreef hij de verfchillende wreede wijzen , waarop hij de laatfte ter dood had gebragt en fcheen zelfs toen nog een onuit- fpreeklijk genoegen te gevoelen door het verhaal van deeze ijslijke daaden. Maar hij bleef naauwkeuriger ftil flaan bij de wreedheden, die hij geoefend had op de nabe- ïlaanden van zijne beulen , welke hem in handen gevallen waren ; door deeze fterke beledigin- gen tragtede hij hen aantezetten om zijne folte- ringen te verzwaaren , opdat hij in ftaat moge zijn nog grooter blijken van kloekmoedigheid te geeven. Zelfs in de laatfle doods -worftdingen, toen hij niet meer in ftaat was om met woorden de verontwaerdigende uittartingen , welke zijne lippen zouden gefprooken hebben , te uiten , was 'er nog een glimlach van verachting en zegepraal op zijn gelaat te leezen. Deeze wijze van hunne vijanden te folteren wordt bij de Indiaanen befchouwd als meer dan eene goede uitwerking voortbrengende. Zij ver- zadigt in eene grooter maate die helfche zugt naar wraak , die de heerfchende hartstocht is in het hart van eiken Indiaan van alle (lammen , en zij geeft de aankoomende oorlogsgasten vroegtijdig II. Deel. F eene $2 Van de oorlogen der Noord - eene neiging tot die wreedheid en bloeddorftig- heid , die eene zoo noodzaaklijke hoedanigheid is voor degeenen , die geheel bedreven willen zijn in hunne woeste wijze van den oorlog te voeren. Men heeft mij verhaald dat een Indiaan, die onder de handen van zijne beulen was, de ftout- heid had van hun te zeggen dat zij maar onweeten- de oude wijven waren, en niet wisten hoe zijbraa- ve gevangene ter dood moesten brengen. Hij verhaalde hun dat hij voorheen enige van hunne oorlogsmannen gevangen genoomen had , en dat hij, in plaatfe van de kinderachtige pijnigingen, die zij hem aandeeden, de allerfmertlijkfïe folte- ringen voor hun had uitgedagt ; dat hij , hen aan paaien gebonden hebbende , hunne lighaamen vol fcherpe fplïnters van terpentijn -hout had ge- ftooken, welke hij vervolgens had doen branden, en dat hij , rondom hen dansfende , zig verlus- tigd had in de doods - worftelingen van de bran- dende flagtofFers. Deeze braveering, die zoo beledigende was dat zelfs het oor van eenen aan zulke hoonende uit- drukkingen gewoonen Indiaan haar niet bedaard kon aanhooren , deed zijne beulen van hunne hoede geraaken en verkortte zijne folteringen ; want een dpr hoofden liep naar hem toe, en hem zijn hart uit het lighaam fcheurende, (topte hij 'er den mond mede , die zulke tergende taal geuit had, On- MHBH Amerïkaanfche ïndiaanem t% Ontelbaar zijn de vernaaien, welke men doet van den moed en de gelaatenheid der Indiaanen, die door hunne tégenpartijders gevangen gemaakt wordein. Veele, die ik gehoord heb, zijn zoó Verbaazende , dat zij de uiterfte grenzen van ge- loof baarheid fcTiijnen te overfchrijden ; het is eg- ter zeeker dat deeze Wilden veele heldhaftige hoedanigheden bezitten , en alle foorten van ram- pen met eenen graad van moed doorfiaan , dié door geeöe van de oude helden van Griekenland en Rome overtroffen is. Ondanks deeze wreedheid , welke de ïndiaaneii jegens die van hun eigen geflacht , die in hunne handen vallen , oefenen, hebben egter fommige Hammen blijken gegeeven van grooce gemaatigd- heid jegens gevangen vrouwen uit de Engelfche volkplantingen, die zij bijgeval gevangen kree- gen. Dikwijls zijn 'er zeer fchoone vrouwen door hen weggevoerd , die , geduurende eenen tocht van drie of vier honderd mijlen door hunne afgelegen bosfchen \ naast hunne zijden gelegen hebben , zonder beledigingen van hun te onder- gaan , en haare kuischheid is onbevlekt gebleven. Daar zijn voorbeelden voor handen dat vrouwen, door hen gevangen terwijl zij zwanger waren , in het midden van eenzaame bosfchen, door dé barensweeën overvallen zijn, terwijl de Wilden bun eenigfte gezelfchap waren; en egter ontvin- F i ga »4 Van de oorlogen der Noord- gen zij van deeze, hoe wild zij waren , allen bij- fland , welken hun toeftand toeliet en wierden met eene kieschheid en menschlievendheid behan- deld , die zij weinig verwagt hadden. Deeze onthouding koomt, dit moet ik erken- nen , niet geheel uit hun karakter voort , maar wordt alleen bij die gevonden , die enige gemeen- fchap met de Franfche Zendelingen gehad hebben. Zonder te willen dat hunne natuurlijke vijanden, de Engelfchen , het voordeel van hunnen arbeid zouden genieten , hebben deeze vaders groote moeite gedaan om de algemeene beginzelen van menschlievendheid in de geesten der Indiaanen inteprenten, die zig door hunne zeden verfpreid hebben , en van algemeen nut geworden zijn. De gevangene , die tot het huis van genade verwezen zijn , en deeze zijn gemeenlijk de jon- gelingen, vrouwen en kinderen, wagten de be- fchikking der hoofden af, die , na ter dood bren- ging van degeene , die veroordeeld zijn om te flerven , tot dat einde eene raadsvergadering hou- den. Men zendt vervolgens eenen omroeper door het dorp , of door de legerplaats , om bekend te maaken dat alle degeene , die in den laatften tocht eenen nabeftaande verlooren hebben , ver- zogt worden zig bij de verdeeling te laacen vin- den , die 'er van de gevangene gemaakt zal wor- den, Amerikaanfche Indiaanen. «* den. De vrouwen , die hunne zoonen of man- nen verloren hebben , worden gewoonlijk in de eerfte plaats voldaan ; daarna degeene , die van verdere vrienden beroofd zijn , of die eenen der jonge lieden willen aanneemen. Als de uitdeeling gedaan is , dat , gelijk in andere gevallen , zonder het minfte gefchil toe- gaat, brengen degeene, die eenen tot hun deel gekregen hebben , denzelven naar hunne tenten of hutten , en , hen ontboeid hebbende , was- fchen zij hen en verbinden hunne wonden , zoo zij enige ontvangen hebben ; dan kleeden zij hen en gee ven hun het aangenaamst en verfrisfchendst voedzel , dat zij in voorraad hebben. Terwijl hunne nieuwe bedienden zitten te ee- ten , tragten zij hen te troosten ; zij zeggen hun dat zij, nu van den dood bevrijd zijnde, vrolijk en wel gemoed moeten wezen, en dat, als zij hen wel dienen zonder murmureeren of onvergenoegd te zijn , niets hun ontbreeken zal dat hun vergoe- ding kan doen voor het verlaaten van hun land en vrienden, voor zoo verre de omflandigheden het toelaaten. Zoo 'er enige mannen in het leven gehouden zijn , worden zij gewoonlijk aan de weduwen ge- geeven , die haare mannen door 's vijands han- den verloren hebben , zoo 'er die zijn , en ? als zij haar behaagen, worden zij met haar ge- F 3 trouwd» >,-'M lÊ «t'Jf ";JÊ ♦ ■* '. ■•■,.'. % 86 Van de. oorlogen der Noord- trouwd. Maar zoo de juffer eene andere ver^ bindtenis heeft, dan is het leven van dengeenen, die haar te beurt vak, in groot gevaar, vooral als zij zig in gedagten zet dat haar overleden man eenen flaaf nodig heeft in het land der geesten , waarhenen hij verreisd is. Als dit het geval is* brengen enige jonge lieden den verwezen gevan- genen op enigen afftand en maaken hem zonder enige plegtigheid van kant; als hij door den raad gefpaard is , befchouwen zij hem als van te weinig belang om recht te hebben op de folteringen , welke hun vergund worden , die dezelve waerdig gekeurd zijn. De vrouwen worden gewoonlijk aan de man- nen uitgedeeld , van welke zij niet misfen gunftig ontvangen te worden. De jongens en meisjens worden in die huisgezinnen opgenoomen , die hen nodig hebben en worden als flaaven be- fchouwd, en het is niet ongewoon dat zij in die hoedanigheid aan de Europifche handelaars, die onder hen koomen, verkogt worden. De Indiaanen hebben geen denkbeeld van de verwoestingen des oorlogs te maatigen door hun- ne krijgsgevangene te fpaaren en met de bende, van welke zij genoomen zijn , tot eene uitwisfe- Hng in onderhandeling te treeden. Alle die van weerszijde gevangen worden , worden of ter dood gebragt , of aangenoomen , of tot flaaven ge- maakt» L_ Amerikaanfche Indiaanen. *r maakt. En alle natieën zijn daarin zoo bijzonder dat , zoo het gebeurt dat iemand van hunnen Ham, zelfs een oorlogsman, krijgsgevangen ge- maakt , en bij geval in het huis van genade ont- vangen is, of als een aangenoomene of als flaaf, en hij daarna ontvJugt , zij hem geenzints ont- vangen of als een lid van hunne bende erkennen zullen. De toefiand van degeene die aangenoomen zijn verfchilt in geen opzigt van de kinderen der na- tie, tot welke zij nu behooren. Zij verkrijgen alle de rechten van hun , welker plaatfen zij ver- vullen , en maaken dikwerf zelfs geene zwaarig- heid van tegens hunne landslieden mede optetrek- ken ; maar zoo zij bij geval ontvlugten en weder gevangen worden , worden zij voor onnatuurlijke kinderen en ondankbaare menfehen gehouden , die hunne ouderen en weldoeneren verlaaten , en hun den oorlog aangedaan hebben , en met onge- meene geflrengheid behandeld. De gevangene, die voor flaaven gehouden wor- den , worden gemeenlijk onder de Opperhoofden verdeeld , die dikwijls de Europifche Gouver- neurs van de buitenposten , of de Superintendenten of Commisfarisfen van de Indifche zaaken enige ten gefchenke geeven. Ik ben onderrigt dat hec de Jefuiten en Franfche Zendelingen waren , die eerst den invoer van deeze ongelukkige gevange- F 4 w Van de oorlogen der Noord- ne in de volkplantingen veroorzaakten en zoo doende den Indiaanen leerden dat zij van waarde waren. Hunne oogmerken waren , wel is waar , prijs- lijk , want zij verbeeldden zig dat zij op deeze wijze niet alleen veel wreedheid en bloedvergie- ten zouden voorkoomen , maar daar door ook meerdere gelegenheid zouden hebben om hunnen godsdienst onder hen te verbreiden. Tot dat einde moedigden zij de handelaars aan om de flaa- ven , die hun voorkwamen, te koopen. De uitwerking van deeze handelwijze bcünd- woordde egter in geene deelen aan de verwagting van de vroome vaders. In plaats van een middel te zijn tot het voorkoomen van wreedheid en bloedvergieten , veroorzaakte het flegts dat de ge- fchillen tusichen de Indiaanfche natieën met te meerder hevigheid en onophoudlijke drift ge- voerd wierden. Naardien de prijs, om welken zij vogten , nu niet meer wraak of roem was , maar het bekoomen van fterke dranken , voor welke hunne gevangene gemangeld ftonden te worden , en op welke bijna alle natieën even zeer verzot zijn , zogten zij hunne vijanden met ongewoonen ijver op, en waren onophoudlijk op de loer om hen te verrasfehen en weg te voeren. Men moet egter bekennen dat 'er minder ge- vangene gepijnigd en ter dood gebragt worden ze- 7~~ Amerïkamifche Indiaanen, 89 zedert deeze verwagting van zulk eenen kostbaa» ren prijs voor dezelve te zullen ontvangen is op- gewekt dan 'er gewoonlijk wierden; maar het blijkt niet dat hunne gewoone wreedheid tegens de oorlogslieden , die zij gevangen neemen , in het minst verminderd is; hunne natuurlijke zugt naar wraak moet voldaan worden ; zij zijn nu flegts te naarftiger in een grooter getal jonge ge- vangene te neemen, terwijl degeene , dk gevan- gen genoomen worden terwijl zij zig verweeren , even als te vooren gepijnigd en ter dood gebrags worden. De Zendelingen, ziende dat, huns ondanks, hun ijver alleen gediend had om het vertier van die fchadelijke dranken te vermeerderen , vervoeg- den zig tot den Gouverneur van Kanada in het jaar 1693 om een verbod van deezen heilloozen handel. Daar wierd dan bevel toe gegeeven , maar dit kon dien niet geheel (luiten; de Franfche Couriers des Bois of handelaars waren vermetel genoeg om dien in het geheim te drijven , niet-*' tegenftaande de flraf tegens het overtreeden van het verbod eene zwaare boete en gevangenis was. Sommige, die in het drijven van deezen han- del ontdekt wierden, vlugteden in de landen der Indiaanen , daar zij met de inboorlingen trouw- den , en dus eene gewillige ballingfchap onder- gingen ,* doch naardien het flegte en ongebonden F 5 lie- v go Van de oorlogen der Noord* lieden waren , flrekte hun gedrag zeer weinig om de zeden van hunne nieuwe nabeftaanden te ver- beteren , of om hun een gunftig denkbeeld inte- boezemen van den godsdienst, dien zij beleeden. Dus zagen deeze onvermoeide godsdienflige man- nen nogmaals hunne oogmerken enigermaate verijdeld. De verhuizing had egter eene uitwerking, die hunne natie tot voordeel gedijde. Door den om- gang van deeze vlugtelingen met de Irokeezen , Misfisfuages , Hurons , Miamis , Powtowotto- mies , Puants , Menomonies , Algonhins , enz. en de geduurige opvijzelingen, welke deeze ver- fchillende natieën van hun ontvingen van de magt en grootheid der Franfchen , welker Koning zij , uit hunne gewoone neiging, ondanks hunne ver- banning , nog toegedaan bleeven , wierden de In- diaanen ongevoelig voor dat volk ingenoomen en zal , ben ik overtuigd , alle gelegenheden aanvat- ten om hunne verknogtheid aan hetzelve te too- nen ; en zulks , in fpijt van de fchandelijke min- achting, in welke zij door hen gehouden moe- ten worden , zedert zij uit Kanada verdreven zijn ; want de Indiaanen befchouwcn elk over- wonnen volk als in eenen ftaat van onderhorig- heid aan hunne overwinnaars. Als bij hen eene r.acie eene andere geheel heeft fondergebragt, en men overeengekoomen is zig op zekere voor- v/aar- Amerïkaanfche Indiaamp, 91 waarden te onderwerpen, is het de gewoonte dat de Opperhoofden van de overwonnene , ah zij met hunne overwinnaaren in den raad zitten, vrouwen -rokken draagen, als eene erkenning dat zij in eenen Haat van onderwerping zijn en on- der de, wijven moeten gerangfchikt worden» Hunne partijdigheid voor de Franfchen heeft eg- ter te diepe wortelen gefchoten dan dat de tijd zelf die zoude kunnen uitroeijen. TIENDE HOOFDSTUK. Van de wijze waarop de Indiaancn vrede maaken. n h oorlogen , die tusfchen de Indiaanfche na- tieën gevoerd worden, zijn over het algemeen erflijk en blijven van eeuw tot eeuw voortduuren met weinige tusfchenpoozingen. Als de vrede» noodzaaklijk wordt, is de voornaamfle zorg van beiden partijen den fchijn te vermijden als of zij den eerften flap deeden. Als zij met eenen vijand over eene opfchor^ tjng van vijandlij kheden handelen, vermindert hes- Op>- ^2 Van de wijze waarop de Noord- Opperhoofd, welk het is opgedraagen om de on- derhandeling aantevangen , zoo zij niet door be- middeling van eenen nabuurigen ftam word te- weeggebragt , niets van zijne natuurlijke fierheid , zelfs al zijn de zaaken van zijn land in den flegt- fren ftaat , geeft hij niets toe , maar tragt zijne vijanden te doen gelooven dat het van hun belang is een einde aan den oorlog te maaken. Daar gebeuren fomtijds toevallen , die eenen vrede tusfchen natieën bevorderen , die anders niet zouden kunnen overgehaald worden om naar bevrediging te luisteren. Ik zal hiervan een voor- beeld verhaalen , van welk ik bijna alle natieën , door welke ik trok, heb hooren fpreeken. Omtrent tagtig jaare» geleden waren de lro- heezen en C/iipeways, twee magtige natieën, in oorlog met de Ottagaumies en Saukics, die veel zwakker dan hunne vijanden waren in getal van manfchappen en in kragten. Op eenen winter deeden omtrent duizend der eerde eenen uittocht van het meir Ontario , over Toronto , naar de landen hunner vijanden. Zij voeren langs de kusten van het meir Huron aan deszelfs Oostlij ke en Noordlijke oevers, tot zij aan het eiland van St. Jofeph kwamen , dat in de Straat van Ste. Maria ligt. Daar trokken zij deeze Straat op het ijs over omtrent vijftien mijlen beneden den waterval en vervolgden hunnen weg nog verder West- Amerlkaanfche Indlaanen vrede maaken. 93 Westwaarts. Naardien de grond met fneeuw be- dekt was, trokken zij, om hun getal te verber- gen , in eene enkele rei agter eikanderen , terwijl zij in elkanderens voetftappen traden. Vier Chipeways Indiaanen , welke dien weg henen gongen, ontdekten dit leger en gisten ge- maklijk uit de koers, welke het nam en uit de voorzorgen, die zij gebruikten, naar welk land zij zig fpoedden , en welke hunne oogmerken waren. Niettegenftaande de natie , tot welke zij be- hoorden , met de Ottogaumies in oorlog was , en in bondgenoocfchap met derzelver aanvallers , na- men zij egter , uit een beginzel , waarvan geene reden te geeven is , terftond het befluit om de eerlle van het gevaar, dat hun naderde, te ver- wittigen. Tot dat einde fpoedden zij zig met hun- ne gewoone fnelheid voort en , eenen omweg neemende , om niet ontdekt te worden , kwamen zij aan den jagt - grond van de Ottagaumies eer zoo ilerk eene bende, die op zulk eene behoed- zaame wijze voorttrok , daar koomen konde. Daar vonden zij eenen troep van omtrent vier honderd oorlogsmannen, waar onder enige Sau- kieS) welke zij waarfchuuwden dat hunne vijan- den in aantocht waren. De Opperhoofden verzamelden terftond hunne geheele magt en hielden raad ovsr de maatregelen , die 94 Van de wijze waarop de Noord- die te neem en waren om zig te verdedigen. Naaf- dien zij met hunne huisgezinnen belemmerd wa- ren , was het hun onmogelijk bij tijds aftetrek- ken; zij beflooten dan de voordeeligfte plaats in- teneemen en de Irokeezen zoo wel te ontvangen als in hun vermogen was. Niet verre van de plaats daar zij zig toen geval- lig bevonden , waren twee kleine meiren , tus- fchen welke eene fmalle ftrook lands lag , om- trent eene mijl lang, en flegts van vijf tot tien roeden breed. Befluitende dat de Irokeezen door deeze pas wilden aanrukken, verdeelden de ver- eenigde benden hun weinig volk in twee troe- pen , eiken van twee honderd mannen. Een van deeze vattede post aan het eind van de ftrook lands, die naast aan hunnen jagt- grond lag, dac zij onmiddelijk verfterkten met een bolwerk van paaien , terwijl de andere troep het een meir om- trok met oogmerk om hunne vijanden intefluiten als zij in de pas zouden gekoomen zijn. Deeze krijgslist gelukte , want niet zoo dra was de geheele bende Irokeezen de pas ingetrok- ken of zij , die zig van te vooren daartoe van hout voorzien hadden , maakten een diergelijk bolwerk aan het ander eind, en flooten dus hun- ne vijanden in. De Irokeezen merkten dra in welken toeftand zij waren , en hielden onmiddelijk raad welke maar.. k Amerlkaanfche ïndlaanen vrede maaken. q$ maatregelen 'er vereischc wierden om zig 'er uit te redden. Ongelukkig voor hun was het aan het dooien gegaan , waardoor het ijs zoo verre gefmolten was, dat zij 'er niet over konden loo- pen, terwijl 'er egter nog ijs genoeg overig was om hen te beletten de meiren op vlotten overte* fteeken of overtezwemmen. In deeze netelige omftandigheid beflooten zij een van de bolwerken te tragten te overweldigen ; maar zij bevonden weldra dat zij te wel verdedigd wierden om hun oogmerk te bereiken. 