VADERLANDSCHE LETTER OEFENINGEN
De Ouden, getroffen door deeze aanhoudende Verhui- zingen , noem һе. 20 wel den Lybifchen , als den Scythifchen Vogel: dewyl hy heurtlings van het eene en andere uiterfbe der toen bekende Wereld kwam. HERO- DOTUS, zo wel als ARISTOTELES , plaatzen ‚їп Scythie „ den Zomer der Kraanvogelen. Uit deeze Gewesten kwamen, die zich іп Griekenland onthielden, met de daad. Thes- Jalie wordt, door рьАТО , de Weiden der Kraanvogelen geheeten: zy ftreeken daar by geheele vlugten neder, en bedekten ook de Cicladifche Eilanden: om het Jaargeryde ' un- NATUURLYKE HISTORIE VAN DEN RRAANVOGEL. 85% hunner overtocht зап te duiden , zegt Brain í Hun Бет verkondigt uit ooge Eugtgewesten audmas den tyd aan, от den grond te bearbeiden. Indië en Ethias waren de Gewesten, beftemd voor bunne tocht па “З uiden (е). | $твАво vermeldt , dat de Indianen de Eijeren der Kraanvogelen сееп: HERODOTUS, dat de Fgypienaars met de huiden deezer Vogelen, hunne Schilden bedekten; en het is by de bronnen van den Nyl, dat de Ouden. hun de Pi lieten bevegten; eene foort van Kleine Menfchen , fch ARISTOTELES , gezeten op kleine Paarden, en. die én [pelonken woonen (t). PLiNius wapent deeze Manr netjes met fchigten, doet ze op Rammen ryden, en in den Voortyd van het Gebergte in Indië, waar zy woo% nen, afdaalen, om aan zee te komen, en drie maanden Jang kryg te voeren tegen de Kraanvogelen , hunne eijeren te еп, en de Jongen weg te neemen, zonder °t welk zy niet beftand zouden zyn > tegen de fteeds aangroeijende benden deezer Wogelen, hun eindelyk , egter, overmeesa terden , naar de gedagte van PLINIUS zelve, dewyl by de toen verlaatene of verwoeste Steden doorreizende , welke de oude Volken bewoonden , onder deezen ook telt Gee rania, waar eertyds het Geflacht der Pygmsen zich onthielde, % geen men gelooft, door de Kraanvogelen uitgedelgd te zyn ($). СЇ) ArtsTor. Hist. Animal. Lib. VIIL Сар. XV. ($) Prin. Lib. УП. Cap. IL Lib. IV. Сар. ІХ. (+) Oude Fabelen fchryf IK: want ze zyn reeds vroeger. dan de tyden van HOMERUS, die de Trojaanen vergelykt met Kraenvogelen, onder een groot geraas де Pigmeen bevegtende liad. 575 . NATUURLYKE: HISTORIE dier Vogelen gelegenheid gegeeven hebben, аап een ge. voelen ‚ zo verfpreid in eene Oudheid, die wy, na ze zo dikwyls van leugens befchuldigd hebben, op nieuwe ont- dekkingen , moeten bekennen, dat voor ons waarneemin- gen gedaan hadt. Men weet dat de Aapen, die In zo groote menigte de meeste gewesten van Africa en van Indië bewoonen , fteeds de Vogels beoorloogen, en zonder ophouden hun hinderlagen leggen: de Kraanyvc els vinden, by hunne aankomst, deeze Vyanden, mis- chien in grooten getale verzameld, om dien nieuwen en ryken prooy met te meer voordeels aan te tasten. De Kra vogels, vry gerust op hunne cigene kragten, onder elkander ten (туйе afgerigt, en natuurlyk tot vegten ge- fchikt , gelyk hunne houding, vlugt „enz. uitwyzen , verdee- digen zich dapper; doch de Aapen, tuk op het wegnee- men der Eieren еп der Jongen, komen onophoudelyk ів grooten getale weder, om den ftryd te hervatten; еп, daar Zy , door hunne krygslisten , gebaaren en houding , de roenschlyke bedryven nabootzen, fcheenen zy een kleine Menschjes in ° oog van onkundigen, of die het flegts van verre befchouwden, of door de lust tot ’t vreem- ‚ de vervoerd, dit wonderbaare “in hunne verhaalen boeke ten (*). Ziet daar den oorfprong deezer Fahelen. De Kraanvogels vliegen zeer hoog, en fchikken zich in orde om te reizen: zy vormen een bykans gelykbeenigen driehoek, om te gemaklyker de lugt te klieven. Wanreer de wind toeneemt , en dreigt die ordening te breeken, fchikken zy zich kringswyze byeen, dit gefchied , desge- Iyks als de Arend hun aanvalt. Meest trekken zy des nagts voort; doch hun fchreeuwend geluid ontdekt, dat zy (*) Dit is het eenige geval niet, waarin boopen Aapen voor wilde Menichen genomen zyn; om niet te (preeken van den ryd der Carthageren tegen de Orang-Outangs, ор de kust уап. Africa, en de huiden van drie Wyfjes in den Tempel van Juno te Carthage opgehangen , als de huiden van wilde Vrouwen: (Hannon Peripl. Hage 1674. р. 77.) ALEXANDER, in de Indiën doordringende, ftondt gereed om dezelfde misgreep te begaan , en zyn Macedonifchen. Krypsdrom, tegen een Leger van Pongos (eene foort van Aapen) te doen aanrukken, дап de Koning TAXILES ontdekte hem, dat de menigte een hoop vreedzaame beesten was, derwaards door nieuwsgierigheid gelokt ; Die- ren, min dwaas, min bloedgierig, dan de Beroovers van Afire Zie STRABO, Lib. XV. l. ` VAN DEN НАААМУОСЕ, 59 ву voorbygaan; onder dit vliegen by лар, laat, de Voore vlieger dikwyls zyn ftem hooren , om kennis te geeven van den koers dien hy neemts -dit geluid wordt herhaald door de bende, of liever, elk antwoordt, als om te doen verftaan , dat zy volgen en in de ordening: blyvem Beftendig is de vlugt der Kraanvogelen „fchoon zy zom tyds eenige wendingen maaken. Hunne verfchillende wy- ze van vliegen heeft men aangemerkt , ‘als. voortekens van veranderingen in het Lugrsgeftel en ‘het Weer: eene fchranderheid , welke wy zeer wel kunnen toeftaan aan een Vogel, die, door de hoogte,.tot welke ba sich іп de lugt verheft, in Йаа is, om, veel: eer dan, wy, da veranderingen te ontdekken of te voelen, Flet roepen der Kraanvegelen , over dag, duidt regen aan; het tterker. en onrustiger fchreeuwen, ftorm 3 indien zy "e. morgens of "e avonds zich hoog verheffen, en vreedzaam by benden Noo deel v als zy alle g moeite woort , de vle … Wa Dellen len is zaamh den v ор е wende Zy, ni zonder dyk in ogele byeen die he zocht ` Anftiné de Kr fchook ` ` De eerfte Herfstkoude vereirigt: de Krannvogels.van de wisfeling des Jaarfaifoens; zy vertrekken als dan om vat Lugtftreek te verwisfelen. Die van den Donag en Duttscha land neemen den weg over Italie. In ohze Lândfchapren NL DEEL: MENGELW: ко. Чр Rf ` van | 580 NATUURLYKE HISTORIE van Frankryk, vertoonen zy zich in de maanden ber, October , en tot in November, wanneer de Na-Herfst тар із: doch de meesten trekken alleen vlugtig voorby, en houden °ег zich niet ор; zy keeren weder in den Voor- tyd, in Maart en April. nigen dwaalen af, of verhaas ten hunnen terugtocht: want REDI heeft, omftreeks Pifa, ор ‘den:twintigften February, een Kraanvogel gezien. Het fchynt, dat zy „in vroegeren tyde, den geheelen Zomer in Engeland doorbragten 5 In de dagen van RAY , dat is, in °t begin deezer Eeuwe , werden zy by geheele benden gevonden in de moerasfige ftreeken van Lincoln en Cambridge; dan tegenwootdig , zeggen de Schryvers van the Britisch Zoolo- ie, komen deeze Vogels zeer zelden in Groot- Brittanje : Waar men ze. эр Is іп deeze Noordlyke Gewesten, dat de meesten hun nest vervaardigen a volgens KLEIN , RZACZYNSKI еп BE- Lon Ok STRABO, van den anderen kant, verzekert, dat де’ Kraanvogels gier broeden; dan іп de Indiën ($), `t geen bewyzen 200, dat zy, gelyk wy ten opzigte van den Oije- vaar hebben opgemerkt, tweemaal broeden zouden, in de twee tegen elkander overgeftelde Lugtftreeken. De Kram- vogels leggen niet meer dan twee eren ` de Jongen zyn nauwlyks opgevoed, of de tyd huns vertreks ‘nadert, en zy beproeven hunne kragten eerst, in het volgen van Vaderen Moeder, op die verbaazende tochten. ` De (*) Britisch Zoology, р. 118. СР KLEIN, Ord, Av. р. rar. RZACZYNSKI, dultuar. р. 383. BELON, Nat. des Oifeaur, р. 122. (5) Sraaso, Geograph. Lib. XV. VAN DEN KRAANVOGEL. 581 De Kraanvogels worden gevangen in gezette valftrikken : of door Roofvogels op de Jagt afgerigt, wanneer zy zich veeltyds dapper verweeren, en, werden zy door de me- nigte niet vermeesterd, veeltyds het veld zouden honden. In Perfie , waar de Kraanvogels zeer veelvuldig zyn, is de Kragnen-jagt een vermaak , voor den Vorst befpaard, even zo is het in Japan, waar dit voorregt , vergezeld van Вуре- loovige beweegredenen , het Volk aanzet, om den Kraan- vogelen grooten eerbied te betoonen, en van hen niet te fpreeken, dan met den bygevoegden tytel van myn Heer de Kraanvogel CA In zekere ftreeken van Loo eg, wor den de Kraanvogels in zulk eene menigte gevonden, dat de Toeren verpligt zyn, in ’t midden hunner Koorn-landen, hutten op. ге flaan, еп ?ег wagters іп aan te (ееп, бт deeze Graandieven af te weeren. _. | "Men heeft tam gemaakte Kraanvoge!s gezien, die, in den __huislyken Tast. opgebragt, blyk gaven van vatbaarheid : en daar de natuur hun aanzet, om verfcheide fprongen te deen, of met ééne gemaakte flaätigheid te flappen, kan men ze gewennen, veelerlei postuuren aan te neemen en te danfen. -> : Wy hebben gezegd, dat de Vogels, het maakzel hunner beenderen veel. min vast Zynde, dan dat der Viervoctige Dieren, langer leefden ; de Kraanvogels leveren hier van een bewys op. Verfcheide Schryvers gewaagen van hunne langleevènheid. Vermaard is de Kraanvcge!, van den Wyse geer LEONICUS' THOMEUS, den hy veertig jaaren hieldt, en gelyktydig get ben Tier,. d ‘Schoon de Kraanvogel ‘onder de Graaneetende Vorelcn moet aangefchreeven worden, en hy zelden ор de Landen komt, dan na dat ze bezaaid zyh, om de niet welbedektk Graankorrels-op te zamelen , geeft һу, nogthans, de voor- keuze аап Infeéêten, Wormen , en kleine kruipende Dieren $ от welke oorzaak hy de brockige Landen bezoekt, en daar het grootte gedeelte zyn8 onderhouds vindt. Het vlics, °t geen by den Ojevaar de drie vingeren veréénigt , vindt men, by deg Kraanvogel, alleen tusfchen деп middelftén еп bui- tenften vinger. ` о! о De -Kraanvogel gaat тебі overeinde , en zyn ftátuur is verheven: гупе Pluimadie is:over-’t geheel helder- asch, graauw , en als gewaterd , uitgezonderd de tippen der Vleu- gelen еп de veeren ор den Kop; de graote Vleugelpennen , | zy (*) Kampran ; Hist. Aa, dr арав. Wanneer men in aanmerking neemt, dat de Kraanvogel zeer groote Vleugels heeft, met fterke fpieren (*), еп by ` - 2 дее (*) De kragt der Spieren, die het vermogen tot een zo lang- duurige vlugt verfchaft, heeft waarfchynlyk aanleiding gegee- ven, tot bet vooroordeel ‚ ten tyde van PLiNivs beer chende > . E VAN DEN KRAANVOGEL. 583 deeze groote vermogens tot vliegen, een aangebooren trek tot reizen, is het geenzins te verwonderen, dat de Kraan- vogels zich in alle Landen vertoonen, en in alle Lugt- (recken vliegen: ondertusfchen twyfelen wy wel zeer, of zy Zuidwaards den Keerkring wel voorby trekken. Inde- daad, alle de Gewesten, waar de Ouden ze.lieten over- winteren, Lybie, de Opper-Nyl, Indië, de Ocvers van de Ganges ‚ bevinden zich binnen deeze grensícheiding „ welke ook de grensfcheiding was уап де Oude Аагагукѕ- kunde ten Zuiden ; еп °t geen ons dit doet gelooven, behalven de verbaazende verheid der reize, is, dat in de Natuur niets tot uiterften komt; het is eene gemaatigde graad van Lugtgefteltenisfe , welke de Kraanvogels, Be- woonders van het Noorden, des Winters in het Zuiden zoeken: en met. de brandende Zomerhitte der Verzengde Lugtftreeke. De шоегаѕіеп еп vogtige plaatzen, waarin zy zich onthouden, en die hen uutokken , vindt men niet іп de dorre Gewesten en brandheete Zandgroriden, Of, indien benden deezer Vogelen, de bergketen volgen- de , waar de Lugtgefteltenis min heet is, allengskens ge- vorderd zyn, om diep in 't Zuiden te women, dan zyn ze in die fireeken geheel afgezonderd van den grooten hoop; zy deelen niet in de verhuizingen, en behooren geenzins. onder het getal , dat wy Noordwaards op zien trekken. Tot deezen behooren in "tr byzonder de Kraan- vogels, die, naar ’t getuigenis van KOLBE, in grooten geta- le, aan de Kaap de Goede Hoop gevonden worden, en vol- komen dezelfde zyn , met die van Europa: wy zouden ons, ор ’t getuigenis van dien éénigen Reiziger , niet hebben dur- . ven verlaaten, indien anderen desgelyks geene Kraanvogels ontmoet hadden, А, omtrent'zo Zuidelyke Breedten , als in Nieww- Holland (*), op de Ehilippynfche Eilanden , waar men twee foorten fchynt aan te treffen. De Oostindifche Kraanvogel, zo als de Hedendaagfchen hem waargenomen hebben, fchynt foortlyk niet onderfchei- den van den Europifchen , hy is ‘veel kleinder, de Bek ееп weinig langer, de huid, op den Кор, rood en ruw, zich uitftrekkende tot op den Bek , voor ’t overige geheel. gelyk aan den onzen, en van dezelfde aschgraauwe kleur. €- dat hy , die de Spier eens Kraanvogels by zich droeg, nimmer van vermoeidheid wist. Рим. Lib. XVIH. Сар. LXXXVIL (*) Premier Voyage du Captain: соок, Tom. IV. р, 110. r3 ' .. ` › 584 NATUURLYKE HISTORIE сете befchryving geeft ?ет wiLLucHBY van, die denzel. ven leevend gezien hadt, in het Park van St. James. De Heer epwaARDS befchryft ееп anderen Kraanvogel, mede uit de Indiën gezonden: deeze was, naar zyn zeggen , een groote fchoone Vogel, veel (terker dan onze Kraanvogel ; de hoogte, de Hals recht overeinde geftooken , haalde by- kans zes Engelfche voeten: men voedde bem met garst, en ander graan; һу nam. het voedzel met de punt van den Bek, floeg den Kop met vaardigheid achterover, en bragt het zo in den Krop: een roode en kaale huid, met eenige ‚ zwarte We bezet, dekten den Kop еп деп Opperhals: de geheele Pluwimadie was zwartagtig aschgraauw. Men ziet, in alle deeze trekken geene foortlyk onderfcheie dende merktekens, en niets, dan ’t geen de indruk der Lugtftreeke kan weezen.. Ondertusfchen wil рулар, дас zyne Groote Andifche Kraanvogel eene geheel andere Vogel zy, dan die van wit LUuGHBY, еп,” geen hem bo- venal tot dit denkbeeld. brengt, is de groote verfcheiden- heid van geftalte: wy kennen, in dit (uk met hem niet зашепйеттећ: wy hebben reeds aangemerkt, hoe men, tusfchen de Kraanvogelen in Ewopa, zeer aanmerklyk on- derfcheid in de grootte aantreft (*). Voor het ove- rige is deeze Kraanvogel waaríchynlyk die der Oosterfche Landen en van Afie, ор de hoogte van Japan, die, op тупе tochten па de Indiën trekt, om eenen gemaatigden Winter te zoeken, еп tot іп China komt, waar men eene groote menigte dier Vogelen aantreft. Tot dezelfde foort fchynt ons toe te moeten gebragt , wor- ‹ C*) Het fchynt niet mogelyk , iets vast te Bellen, omtrent het geen MARC PAUL zegt, van de Vyf foorten van Kraanvoge- len, van welken eenige verfcheidenheden fchynen van de ge- meene foort van andere, gelyk die met roode Veeren, piet tot dit Gezin fchynen te bebooren. Zie hier de plaats van MARC-PAUL. s, Omftreeks de kust der Cianiganiers, vindt, men » vyf (oorten van Kraanvoge!en ; deezen hebben zwarte Vleugels » als de Ravens: anderen zyn zeer’ wit, en hebben in hunne en Pluimadie goudkleurige Оогеп, gelyk die їп de Staarten van an Onze Pauwen: geenen gelyken naar de onzen; en пор an- » deren zyn veel kleinder,doch hebben zeer fchoone en lange » Vederen, rood en zwart dooreen gemengeld: die van de vn vyfde foort zyn graaúw, hebben roode eń zwarte Oogen ; ‚‚en deeze zyn zeer groot.” Defcriptien Geegrapkique par MARC-PAUL , Paris 1556. р. 50. ,, Ф і VAN DEN KRAANVOGEL, 585 worden , den Yapanfchen Kraanvogel, te Rome gezien, van welken ALDROVANDUS ons de befchryving en de af- beelding geeft. ,, Volkomen van °: zelfde maakzel als on- an ze Kraanvogel ‚ hadt hy op den Kop een leevendig s Toad, doorzaaid met zwarte plekjes; de kleur van zy- з, ne geheele Pluimadie trok na t witte.” KÆMPFER ge- waagt desgelyks van een Witten Sapanfchen Kraanvogel; maar dewyl hy denzelven, in geen ander opzigt, onder- fcheidt van den aschgraauwen, door hem te zelfder plaat- ze vermeld, is hy, naar alle waarfchynlykheid , Пер de verfcheidenheid, welke men in Europa heeft waargena- men. | | D r D D DH KORTE INHOUD EENS VERTOOGS OVER HET BILAND, °Т GEEN IN DEN JAARE MDCCLXXXIII, TEN zUIDWES- TEN VAN YSLAND ONTSTONDT. Door den Heer PINGRÉ, op den 12 Nov. deszelfden Jaars ` voorgeleezen, by de Openbaaré Zitting van de Koninglyke Academie der Wee- ` senfchappen, te Parys (*). Mille miracula movet , faciemque mutat locis , EP defert montes, Jubrigit plana, valles extuberat novas, in profundo Infulas erigit. SENECA , Quæst. Nat. Lib. VI. Cap. 4. | е Aard- еп Waterbol, welken wy bewoonen, is aan bykans geduurige veranderingen onderhevig. Oude Ei- landen verdwynen, nieuwe komen op uit de diepte der Zee; tegenftrydige Uitwerkzels hervoort gebragt , door dezelfde Oorzaak , de Werkin van onderaardfche Vuurbergen (+). Maar de duur dier Eilanden is geheel onzeker. Het Ei- land, іп den Jaare MDCCLXXXIIK, teri Zuidwesten van Ysland ontftaan, is zyn oorfprong verfchuldigd aan de uitbarfting van een nieuwen Vuurmond; de Rook, uit ’t zelve fteeds opgaande, draagt getnigenis van deeze her- komst. De Vuurberg die dit Eiland uit Zee deedt opry- , Zen s Ke Fournal Encyclopedique. | | (t) Men fla hier over na, het Onlangs by den Drukker qec- 205 ]. YNTEMA, uitgekomen Werk van HAMILTON , over de Vuurbergen , byzonder bl, 198. enz К. ) г 4 $ 586 VAN EEN EILAND gen, heeft voortyds verfcheide andere Eilanden in dezelfe de (treek doen gebooren worden , die alle verdweenen zyn. d den Jaare MCCLXXXV , hadt "er zich een ten Zuidwesten van Ysland gevormd , °t geen flegts korten tyd fchynt beftaan te hebben, In het Jaar MCCCLXXX, dreef ееп Storm, Wenetiaanfche Zeelieden op de kusten van _ het Eiland Arisland, ten Zuidwesten уап Ysland gelegen; zy werden "er ontvangen door zienin, die daar regeerde, еп ih wiens dienst zy zich begaven. Dit Eiland (аас op alle oude Kaarten , het was, zegt men, veertig mylen lang en vyftien breed, Verfcheide deezer Kaarten ver- toonen ons. de naamen van tien Steden of Vlekken, op dat Eiland, als mede van de Kaapen op de kust. Onder tusfchen befpeurde men reeds ts tweehonderd Јаагеп, geen voetftap meet van dit Eiland, weshalven men onbe- dagt geweest 15 te lochenen, dat het ooit beftaan hebbe. Veel natuurlyker was ‘het geweest,te befluiten ‚даг, gelyk een Aardichok "ег het beftaan аап gegeeven hadt, deeze het ook hadt verdelgd. Dezelfde Penetiaanfche Reizigers gewaagen ‚in hun Reis- befchryving , van een Liland, бала geheeten , °t welk groot, doch -onbevolkt was, waar ор de Vlaot van den Koning zICHIN, door een geweldigen ftorm, gedreeven werd. De Aardryksbefchryver sanson verbande Frisland uit zyn Kaarten, wangeer men een nieuw Eiland , omtrent handerd mylen ten Zuiden- van Groenland, tusfchen. Tie land en Terre Neuve ontdekte., het Land van Bus ge- патр, door de Zigelfchen fterk bezogt. In den Jaare МОСХІ,. гаф men een ander Eiland in die ftreek: dus zyn er, ten Zuidwesten vaa Ysland, op de plaats des tegenwoordig apgereezen Eilands, of niet verre van daar, Eilanden geweest, die alle, eenige Jaaren geleden, niet meer beftonden, — Ik heb zelve omtrent het laatst van Juny, des Jaars МОССІ.ХХЦ, die (recken bezogt, еп geen het miufte overblyfzel-van dezelve gezien, `t Is, derhatven, natuurlyk , te denken , даг, onder die Zee, een Brandende Vuurkolk plaats hebbe, geweldig ge- noeg om beurtlings Eilanden voort te brengen en te ver- woesten. De merktekens van verbranding, die het gelaad van Ys gnd bedekken, dé bronhen van warm en heet wae ter, het. bykans antelbaar geral van: Fokuls op Кеше Vul caanen, % welk daar gevonden wordt, ftrekken alle ten Le IN 1983 ONTSTAAN. | 587 bewyze van de werkzaamheid des verborgen Vuurs:, °t geen die verhaazende veranderingen te wege bragt (*). Het thans nieuw ontftaane Eiland neemt, volgens de Berigten , nog toe, еп zal ten eenigen tyde mogelyk de uit- gettrektheid krygen van het oude Frisland (t). (*) Dat de Leezer het fehoone Werk des Heeren VAN TRO¥L over Tsland , nu eerstdaags aan ’t lieht gegeeven, des raadpiee- ge. (t) "Er zyn Nieuwsmaaren, die vermelden , dat hct reeds verdweenen ís, pO лл UITTREKSEL VAN EENB REIZE , DOOR DE CAPITEINS COOK, CLERKE EN GORE, RA DEN STILLEN OCEAAN , IN DE JAAREN MDCCLXXVI , MUCCLXXVII , MDCCLXXVIII,MDCCLXXIX вм MDCCLXXX ; MET DE SCHEPEN de Refolution EN Disco- Very , OM ONTDEKKINGEN IN HET NOOR- DER HALFROND TE DOEN, (Vervolg van bl. 557.) et Eiland in de nabuurfchap van Wateeoo ontdekt , op с welk zy °в anderen daags °s morgens aankwamen, was onbewoond ‚ de Inboorelingen van Wateeeo noem-, den het Wenooaette of‘ Otakootaia. Hier kreegen zy een o- ‘vervloed van Cocus-nooten voor zichzelven , en voor hún Vee ‘eenig Gras, en eene menigte van bladeren en takken: van jonge Cocus-nooteboomen, als mede van den Wharra-baom, gelyk men dien op Otaheite noemt „де Pan- danús der Oostelndien: deeze laatstgemelde van eene {pons- agtige, zagte, en fappige natuur zynde,werden , klein ge- korven, door het Vee vry greetig geëeten : zo dat het let- terlyk gezegd mogt worden , zich met boomtakken te voe- en. n Ор den Zesden April, bereikte Capitein соок Heryey’s Eiland, door hem ontdekt, іп ч Jaar MDCCLYXXIII, en het geen hy thans, tot zyne groote verbaasdheid , bevolkt vondt, In zyn ommegang met de Bewoonders , ontdekte hy, dat geen hunner, de «уле van zich op te cieren, zo algemeen heerfchende by de Inboorelingen van de Eilanden , in deezen Oceaan, ‘het prikken en (шуде, of de taiooing | Rr s bun. 588 UITTREKZEL EENER REIZE hunner Lichaamsleden, hadt aangenomen; fchoon hy, in andere opzigten, de ontwyfelbaarfte blyken ontdekte, dar zy van denzelfden Stamme herkom{tig waren. ` Te leurgefteld zynde іп de hoope, om op dit Eiland te landen, en de ongunftige winden, enz. zyn reis dermaate vertraagd hebbende, dat hy dit Jaar niet kon denken, op ge hooge Breedten in het Noorder-Halfrond veel te zuilen uitvoeren , oordeelde Capitein соок het noodig, па de Friendly-Eilanden koers te zetten. Doch hy befloot voor af, Palmerftons-Kiland aan te doen, door hem in den Jaare MDCCLXXIV, ontdekt, еп waar hy op den veertienden van April aanlandde, Dit Eiland beftaat uit eene verza- meling van omtrent tien kleine onbewoonde Eilanden, ia een Kring gelegen, en aan elkander gehegt, door een rif van Koraalrotzen. | | Terwyl de Capitein de Boots hadt uitgezonden, om ver- veifchingen voor het Scheepsvolk te haalen, onderzogt hy ` zelve het zeldzaame, in het uitwendig voorkomen van dit Eiland, ’t geen fchaars één myl іп den omtrek haalde , en niet. meer dan drie voeten boven. de oppervlakte der Zee verheven was. Het bleek geheel te beftaan uit Ko- raalzand, met een klein mengzel van zwarte aarde , uit de verrotte Planten herkomftig. Ondanks deeze fchraalheid van den grond, is het bedekt met eene verfcheidenheid van boomen en kreupelhout. Ор eene plaats van het rif, welke het water sichen de Eilanden influit, was eene groote bedding van Koraal, bykans met het waterpas lyk , welke misfchien een der betooverendfte gezigten ople- verde, door de Natuur ergens voortgebragt. Het grond- Пик was aan ’t ftrand vast, doch ’er zo diep in, dat het niet kon gezien worden, zo dat de Kora bedding їп * water fcheen te hangen; dit verdiepte zo fchielyk , dat het, op den а апа van eenige voeten, vyf of 225 vade- men hadt. overtrof verre alles. wat de kunst kan voortbrengen. De verfcheidenheid hunner gedaanten bragt ook niet wei- nig toe om de rykheid van deeze onderzeefche grot te vermeerderen , welke men niet kon befchouwen , zonder eene verrukkende vervoering , nogthans , vermengd met den fpyt, даг een werk, zo allesovertreffend fraay , vere borgen was ор eene plaats, waar de Meníchen zeer zelde zaam de gelegenheid hadden, om aan een zo betoverend tooneel den verdienden lof te geeven. Ten aanzie= ne van де dierlyke Schepzelen, waren de zonderlingtte , die Capitein соок waarnam, eenige groote Aalen , fchoon geplekt, die, nagezet, zich. uit het water opbeurden , en met open Bek hunne vervolgers poogden te byten. "Er was ook ееп bruingeplekte Klipvisch , omtrent van grootte als ееп Schelvisch , zo tam, dat hy, in (еде van weg te zwemmen, leggen bleef, en den toekyker aankeek. Had- den zy fpys noodig gehad, zy zouden hier een goeden voorraad hebben kunnen opdoen ; want duizenden van Schulpvisfchen zaten op het rif, eenigen woogen twe of drie ponden. In деп nagt sichen den vier- en vyf- en twintigften ,- zeilde Capitein соок Sgvage-Eiland voorby, ’t geen hy desgelyks, in деп Jaare MDCCLXXIV , ontdekt hadt. Op den acht- en twintigfteu, kreeg hy eenige der Friendly- ‚Eilanden in © geet, ’t:Was, egter, niet voor den cer- ften van May,dat hy ten anker kon komen by het Eiland Annamooka, waar hy op dezelfde plaats ging leggen, als vier, Jaren geleden: en waarfchynlyk bykans op dezelfde plaats, waar TASMAN , de eerfte: Ontdekker van dit en ec- nige nabygelegene Edanden, іп den Jaare MDCXLIII, au- erde. ' De Friendly-Eilanden vormen een ‘zeer wyduitgeftrek- te Archipel, De Inboorelingen berekenen derzelver getal op honderdvyftig, zich van ftukfes bladeren bedienende, om het aan te duiden. Alleen :één- еп zestig hebben hunne naamen en eigenlyke plaatzen, op de Kaart, door Capitein соок, van Friendly-Eilanden , vervaardigd : want hy moest ‘het aan volgende Zeevaarenden overlaaten , om. in de Landbefchryving van dit gedeelte der Zuider Stillen Oceaan, de juiste ligging en grootte te bepaalen, van by- kans honderd andere , welke hy geene gelegenheid had om te onderzoeken, | Op 590 UITTREKZEL ERENER REIZE Op deeze Eilanden onthieldt hy zich tusfchen de twee en drie maanden, geduurende welken tyd, hy met de In- boorelingen in de hartykfte vriendfchap verkeerde. Eent. е gefchillen vielen "er by wylen voor , ontftaande uit bunre {terke geneigdheid tot dievery; doch deeze hadden nooit eenige heillooze gevolgen: integendeel weinigen der Schepelingen , of zy verlieten, met leedweezen, deeze hunne Vrienden:en wy zullen ons deswegen niet verwon- deren, als wy zien, welk een beminnelyk Character Ca- ~ pitein соок aan dit Volk toefchryft. Hun voorkomen drukt zeer fterk uit de groote maate van zagt- en goedaartigbeid, welke zy bezitten: zy zyn geheel vry van die wilde fcherpheid, welken de Volken in eenen barbaarfchen Папа kenmerkt. Indêdaad, iemand zou zich veelligt verbeelden , dat zy opgevoed waren om- der de nauwfte bepaalingen, om een uitzigt, zo bedaard, zulk ееп bedwang der driften, en eenpaarighetd in gedrag te verkrygen: doch zy zyn teffens openhartig, vriendiyk , goedaart » fchoon zy zomwylen, іп de tegenwoordigheid unner Hoofden ‚ eene: zekere maat van ernsthaftigheid aauneemen ‚ en zulk eene ftaatlykheid , dat zy ftyf worden en agterhoudend fchynen. Hunne vreedzaame Geaartheid hebben zy genoeg be- toond, in het vriendlyk ontvangen van alle Vreemdelin- gen, die hun bezogten. In ftede van hun openlyk aan te vallen, of ‘heimlyk te belaagen, gelyk het geval geweest is met de meeste Inwoonderen van de Eilanden deezer Zee, hebben zy zich nimmer, in den minften graad, vy- andlyk betoond; doch, integendeel, gelyk de befchaafdfte Volken , gemeenzaamheid gezogt, met die hun Ьегортеп, door Ruiling, °t eenig middel, ’t geen alle Volken met eene foort van Vriendfchapsband zamenbindt. Misfchien dryft geen Volk op den Aardbodem den Handel met meer eerlykheids , en met minder wantrouwen, Wy konden hua altoos veilig toelaaten, onze goederen te onderzoeken „ en van hand tot hand aan elkander over te reiken; en zy ftelden hetzelfde vertrouwen in ons. Indien een der par- {уеп rouw hadt van de ruiling, werden de goederen, met onderlinge toeftemming,en ор de verpligtendíte wyze , we- der ресееуеп. Over het-geheel fchynen zy veele der ot, fteekendfte hoedanigheden te bezitten, die ’t menschlyk hart vercieren, als-vlytbetooning, opregtheid , volftandig- beid, gefpraakzaamheid , en mogelyk andere deugden „wek. е ‚ * VAN: САРТ, CODE, ENZ. 504 ke wy, door ens kort verblyf onder bun, niet hebben , kunnen waarneemen. | Het eenige gebrek, ° welk een vlek op hun Charaêer werpt, ons be ‚ is de neiging tot Dievery: waar toe wy de Jawoonders, van allerlei ouderdom en beiderlei Sexe, in eene verbaazende maate , geneigd vonden. Men hebbe, nogthans, aan te „merken, dat dit laakenswaardig deelte van hun gedrag , enkel ten opzigte van ons Vreemdelingen ‚ fcheen plaats te hebben: want, in huns nen doorgaanden omme met elkander, heb ik reden om te denken, dat de diefftallen gemeener zyn , (misfchien eldzaamer) dan in andere Landen; waar men de oneerly- ke praktyken van eenige flegten voor geen genoegzaamen oud houdt, om het geheele Volk voor diefagtig uit te yten. Veel toegeevenheids moet men ook heb- ben, voor de zwakheden ván deeze arme Inwoonders van den, Stillen Oceaan, die getroffen werden door den glans van voorwerpen, voor hun zo nieuw als behaagelyk. Naardemaal Capitein соок, op zyne tweede Reize, een vry uitvoerig verflag gaf van de Inwoonders der Friendly- Eilanden, en hunne Zeden : zullen wy alleen hier overe neemen, °: geen hy wegens hun en eenige ontmoetingen, ftaande de tegenwoordige Reize, optekent. = De Inboorelingen der Friendly-Eilanden: zyn zelden lan- 492 UITTREKZEL EENER REIZE langer dan middelbaare Menfchen onder ons; (eenige wei- nigen haalen meer dan zes voeten ,)- doch zy zyn йел, welgemaakt , inzonderheid wat hunne Leden betreft. Doorgaans zyn ze breed van fchouders, en hoewel de Rerkgefpierdheid der Mannen, waarfchynlyk een gevolg van hunne werkzaamheid, eer een vertoon van: > dan fchoonheid „oplevert, ziet men er veelen ‚Фе weezen- lyk fchoon zyn. Hunne gelaadstrekken zyn zeer verfchil- lende, zo dat het bezwaarlyk mogelyk is, iets ter alge: meene aanduiding op te geeven, of het moest zyn eene volle dikheid aan ° uieerfte van de neus, welke men zeer algemeen aantreft ; doch, aan den anderen kant,zagen wy, onder hun, honderden van weezenlyke Kuropeaan/che aan- gezigten, en veele ‘egte Romeinfche neuzen. Hunne Oo- п en Tanden zyn goed ; maar de laatfte niet zo uitftee- end wit, noch zo net geregeld, als men dikwyls by Im- diaanfche Volken aantreft; hoewel weinigen onder һоп, om dit te vergoeden, eene ongemeëne dikheid van lippen hebben , ееп gebrek onder hun zo algemeen, als de ande re volmaaktheid. De Vrouwen zyn van de Mannen niet zo zeer onder- Scheiden door haare Gelaatstrekken , dan wel door haare daante in ’t algemeen, voor "tr meerendeel ontbloot van ie fterkgefpierdheid , welke men іп de laatstgemelden ziet. Hoewel de gelaatstrekken van eenige zo keurig zyn, dat ze niet alleen genoegzaam de Sexe aanduiden, maar haar regt geeven, om voor Schoonheden gehouden te wor- den, is dit op verre na zo algemeen niet als in veele andere Landen. Dan teffens is dit doorgaans het gedeelte, waar op ’t meest te zeggen valt: want de lyven en leden -van de meeste Vrouwen zyn zeer wel gevormd , en eenige leveren volmaakte modellen van Welgemaaktheid op. °t Geen іп de Vrouwen It mecst doorfteekt , is de ongemeene dunheid en fpigtigheid der Vingeren , die tegen de fraayfte, in Europa, zeer wel op mogen. Over "с algemeen is de kleur donkerder dan Koperkleur; doch verfcheide „onder de Mannen'en Vrouwen, e verwig; en eenige der laatstgemelden, nog veel helderder: waarfchynlyk het uitwerkzel , van minder aan de Zon bloot- gefteld te zyn, even als eene overhelling tot het zwaarlyvi- ge, by eenigen onder de aanzienlyk(te , een gevolg fchynt van een werklonzer leevenswyze. Onder deezen wordt ook de zagte en heldere huid- meest gevonden. Ву ’t gros des Volks , is het. vel door een van een onbevallige kleur, met ec "VAN САРТ. COOK, ENZ. 393, eene foort van ruwheid, bovenal op de ontbloote gedeel- ten, misfchien veroorzaakt door zekere huidziekte. Те Hapaee zagen wy een Man en еп Jongen, en te Anna. . mooke een Kind „ geheel blank. . Men heeft onder alle zwarte Volken de zodanigen gevonden: doch ik denk:, dat deeze witte kleur veel eer eene ongefteldheid -is , dan een natuurlyk ‘werfchynzel. 1 De bevallige ‘houding , de vaste tred, met welken dit Volk gaat, zyn als * ware, een іп ’t oogloopende proef уап hunne Perfoons bepaafdheden. Zy merken. zulks aan als iets zo natuurlyk, of zo noodzaaklyk te gewennen, dat niets hun zo zeer aanzette, om ons uit te lachen, dan wanneer zy ons zagen ftruikelen over de wortels van boomen of andere oneffenheden op den grond, ‚ Capitein соок ging de eerte aan land te Annamooke. Het Opperhoofd van dit Eiland, Tousou, bragt hem eh OMAI in zyn ‘huis, gelegen op еей aangenaamen plek gronds, in ’t midden zyner Plantadie. Een fchoon gros- perk omringde ’t zelve „en was, gelyk hy bun te verftaan gaf, gefchikt om de voeten af te veegen, eer zy in huis gingen. Capitein соок. hadt voorheen zulk eene inagtnee- ming der zindelykhetd ‘niet opgemerkt , op eenige der plaat- zen іп deezen Oceaan bezogt; doch bevondt dezelve næ- derhand vry algemeen op de Friendly- Eilanden. De vloer van dit huis was met- matten overdekt, en geen vloertá- in eenige kamer.in Engeland kon netter leggen. Doch Capitein соок vondt een grooten Vriend in TAPJA’, беп der Opperhoofden, die voorheen de Schepen bezogt hadt, als zy moer Canoes van land kwamen. Hy fcheen de eenige werkzaame Perfoon onder һоп, en, om zo wel ?в nagts als over dag digt by °t Volk.te weezen,’t geen aan land gegaan: was, hadt hy een Huis, een vierde van ееп myl,op menfchen fchouders laaten draagen „еп nedera zetten, omtrent de plaats, waar het gelande Volk zich onthiėldt., | Behalven het maaken van hooi voor het Vee, en het vullen der watervaten, was eene party onledig met bet kappen van hout. Dewyl men het hier gemaklyk aan boord kon. krygen, maakte men daar van byzonder werk. Dach - de boomen, die het Scheepsvolk veronderftelde , Manchi- neel (*) ta zyn, waren eene foort van Peperboomen, door бо, ` - - . de (*) De Manchineel is eene boom in de West-Indièn, die de grootte van den Eik bereikt. Het hout is fchcon van nerf. ааг ' zich 594 UITTREKZEL EENER BEIS de Inboorelingen Faitanoo geheeten, en gaven een Пр uit van eene melkagtige kleur, van zulk een bytenden aart, dat het blaaren op de huid trok, en de oogen der werk- lieden grootìyks hinderde, Men moest dit hout elders van daan haalen. D - Kort daar op kreegen zy een bezoekt van een groot perhoofd, vau het voornaamfte Eiland Tengataboo. Zyu naam was FEENOU, Ну werd door Taria ingeleid, als de Koning van alle de Friend/y-Kilanden, een Charaêter, 'ї y geen һу, egter, in °t vervolg, fchoon indedaad een Man van groot aanzien, goedvandt af te leggen. Intusíchen beweezen квЕМОП еп Capitein соок er veele be leefdheden. Reeds hebben wy de algemeene geneigdheid tot Dieve- very, by de Inwoonders deezer Eilanden, in aanmerking genomen. Eenigen der Volkshoofden oordeelden het voot zich niet te laag, daar aan zich fchuldig te maaken. Een hunner, ontdekte men, dat onder zyn kleed uit het fchip wilde medeneemen, den bout uit het wiel, gebruikt om Scheepstouw te (aan, Capitein соок verwees hem tot de dtraf van twaalf flagen, en hieldt hem gevangen, tot hy een Varken voor zyn vryheid betaalde. Zints dien tyd, hadt hy geen overlast van dieven van zang. Hunne die- naars of flaaven voeren, egter, voort in.dit fchandlyk werk; en hun te flaan, fcheen zo weinig uitwerking te doen, als of men de mast floeg.: Wanneer eenige op de daad betrapt waren, wilden hunne Heeren , wel verre van zich voor hun in de bresfe te (ellen. den Capitein raaden hun met den dood te ftraffen. Dewyl dit eene ftraf was, die соок niet verkoos hun aan te doen, ontkwamen het doorgaans , zonder eenige rafe in 't geheel: zy fchee- | nen zich fraay polysten, en duurt lang; waatom het zeer реон is. Ву het omhakken deezer boomen , moet vooraf het fap ‘er vit gebrand worden, want het doet de huid оріоореп, maakt gaten їп het linnen, еп, in de oogen fpattende, loopt het ge- zigt gevaar. De vrugt is van grootte en. kleur als een goud. pipping. Veelen Europeaanen hebben zich, by ’t бетеп, zeer Перс gevonden, of zyn 'ег aan geftorven. De bladeren zyn vol fap van dezelfde natuur. Het Vee verfchuilt zich: zelden on- der de fchaduw , еп nauwlyks wil "er een plant Ónder jen. Ре Geiten , nogthans, eeten deeze vrugt zonder eenigen MILLE Re ` VAN CAPT. СООК, ENZ, 595 nen even ођреуоеір voor {chande als : уоор lichaámsftraffe, Capitein CLERKE vondt, eiudelyk, eene wyze van ftraffe uit , welke eenige uitwerking Icheen te hebben. Hy le- verde de Dieven over aan aen Barbier, die hunne boot, den geheel kaal fchoor; bier door waren zy een fpot hun- ner Landsgenooten, en het Scheepsvolk , hun opderken- nende, was in ftaat om de verdere rooveryen dier getes kende te voorkomen, door ze ор een afltand te houden.. Op den veertiënden van May verliet Capitein cook ` Annamooka , еп zeilde door eene menigte van kleine Ei landen been, die niet meer dan twee of drie mylen in de lengte ‘haalden ; de meeste waren geheel met boomen overdekt ;elk leverde een gezigt op als dat van een fchoo= nen tuin in zee. geplant. Om de fraaibeid van dit vertoon te vermeerderen, bragt het {choone weêr veel toe ; over эс geheekslewerde het aan de verbeelding het denkbeeld op уап ееп toverland, °t welk een daadlyk beftaan hadt. Naa Toofoa,een vuurbraakend Eiland, ontdekt te hebben , welks yook zy verfcheide keeren zagen, kwamen zy, op den ze- ventienden, by de Eilanden onder den algemeenen naam van Hapaee bekend. De Bewoonders der Friendly Eilane den koesteren bygeloovige begrippen omtrent den Vuur- berg op Toofoa, zy zeggen dat het een отоол of God- eid is. · Capitein Cook ontvangenis op Hapaee was zo ftaatlyk als men zich kan verbeelden. De Hoofden, niet te vrede met verfcheide blyken van gefchenkvaardigheid , onthaalden hunne bezoekers op verfcheide Spelen; onder deeze was, геп tweegevegten met ftokken, worftelingen еп vuistge= vegten , in welke laat{te: de Vrouwen zelfs uitftaken, FEENou , zyn verlangen betuigd hebbende van de Zeefol« daaten hunne wapenoefening te zien verrigten, liet Capi- tein соок ze allen aan land gaan; en wanneer zy ver- fcheide wapenhandelingen verrigt, en eenige keeren afge- vuurd hadden, °t geen de talryke menigte van toekykers wel fcheen te bevallen, onthaalde FEENoU,op zyne beurt , hun ор ееп bedryf, °t geen volvoerd werd met eene bes hendigheid en fliptheid,die van den even vertoonden was nhandel der onzen verre overtreffende. ’t Was eene Foort van Dans „ zo zeer verfchillende van alles wat Caa pitein cook оой gezien hadt, dat geene befchryving , elyk hy zelve verklaart, ons daar van een evenmaatig Senkbeeid kan opleveren. Mannen volvoerden denzelven, honderd vyftig perfoonen hadden °ег deel іп. Jeder hadt NL DEEL. MENGELW. NO. 13. Ss ` iş 506 ОТГТЕЕКҮРІЈ KENER REIZE ia. zyne' hand een Initrument у keurig: gemaakt, van ge daante als ееп roeiriem, twee еп,ееп half voer lang, met ееп klein .handvátzel еп een…dun blad, zo dat het zeer - ligt was. Met deeze Iníkrumenten maakten zy veele en verfcheidenerlei wendingen, en dk deezer ging van eene verfchillende lichaamshouding, op репе onder fcheide beweeging. Eerst {chikcen zich de „Demsfers in drie rijen;'&n ‘door veel keeren en wederkeeren verander. de elk zen ftand in dier voege, dat, die de. agterften ge- weest waren , de voorften wierden. Nier lang Ыеете zy in denzelfden fond: doch zy maakten deeze verande ringen , door zeer vaardige overgangen. Nu eens fchik- ten zy zich op ééne 1уп; dan vormden zy een half гога, en eindelyk in twee vierkante drommen. Naa het val- voeren. van deeze laatfte fchikking,tradt één wit den hoop Voorwaards „en danste voor den Capitein , waasi mede be danfen een einde nam. | D, ‚ Юе ' Muzyk-Inftrumenten beftonden uit twee trommels , of liever twee uitgehoolde houten blokken, op welke men verfchefide toonen floeg. De Dansfers fcheenen , nogthans, miet veel aam dien trommelflag te hebben; doch meer ge- leid te worden door een Choor van (temmetyken Zang, door alfe "de Pansfers te. gelyk aangeheeven. Die zang was niet ontbloot van eene aangenaame welluidenheid; ел allé hunne daat aan beantwoordende beweegingen weerden witgevoeid met zulk een kunstvaardigheid, dat het groet danta} Dansfers fcheen te werken als of zy één grot werktuig uitmaakten; Eik onzer oordeelde, zegt Capiteim соок , dát zulk een Dans eene algemeene toejuichiag op eent Furopisch-teoreel zou weggedraagen hebben: dezelve overtrof zo verre eenig ding,’t geen wy konden doen ою hun te: vermiaken ,’dat zy zich veel op bunge meerder- Freid boven ‘ons in dit geval: liesen woorftaan. Wat onze MuzykeMnftrumenten- aanbelangt , geen dan de Trommel fcheen by hun eenige agting te verdienen, en die zelfs hielden zy-zo goed niet als de ‘Trommel by hun in ge- bruik. ` Onze Walthoorns fcheenen zy inzonderheid te veragten. ` - Captteífì соок, vol verlangen om hun een ‘gunftiger denkbeeld іп te boezemen van de vermaaken’ der Enpel- fechen, en hunne zielen te vervullen met ееп dieptreffend gevoel onzer grooter vorderingen , Пак; in den avond, -> eenige Vuurwerken af, welke meest alle zo wel Паз А dat ‘zy het oogmerk des Scheepsvoogds bereikten De ` Wa-. VAN CAPT. сдок, ENZ. ` 807 -Waterkaarsfen en Vuurpyleù behaagden hun boven alles, en de fchaal floeg ten onzen voordeele over. · * Egter fcheen zulks alleen te (trekken гос een prikkel, om nieuwe vertooningen тап. hunne kunstvaardigheid te geeven : en wy hielden met onze Vuurwerken niet ор, of eene reeks van Dansfen', dour FEBNOU, tot ons ver- maak beftemd , nam een aanvang. Dit „Concert, omtrent een vierde van een uur geduurd hebbende , traden twintig Vrouwen їп den kring. De meesten Hadden op haare hoofden bloemkransfen van ver- fchillende bloemen gettrengeld ; veelen waren opgecierd met boombladen, aan de kanten zeêr aartig uitgefneeden. ‘Zy maakten een kring rondsom de Speellieden, het ge- Зааа hunwaards gekeerd „ en begonnen een lied op een zagten toon te zingen, "© geen ор dienzelfden toon door de “Zangers werd beantwoord. Dit herhaalden zy eenige kec- гсп. Al dien tyd vergezelden de Vrouwen haaren Zang “met verfcheide bevallige bewtegingen haarer handen, naa `Һааге aangezigten toe, en in andere rigtingen; doende, ten zelfden tyde, nu een (ар voor- dan een {tap agter- waarde met den eenen voet, terwyl de andere op dezelfde plaats bleef, Zy keerden , daar op, hunne aangezigten | | . А $ o ‚Me | - 4 б. +. ` nâ N 598 UITTREKZEL RENER REIZE na de vergaderde menigte , eenigen tyd, en keerden [ай zaam, te gader, na dat gedeelte van den kring, e tegen over de hut was, waar in de voornaamfte toekykers zaten. Hier op kwam één haarer van ieder zyde, elkan- der ontmoetende en voorby gaande in het front, en gingen voort tot zy by de overige kwamen. . Voorts verfcheenen ‘er twee van ieder zyde, die elkander op dezelfde wyze als de еегїе voorby gingen еп wederkeerden ; doch de twee andere bleeven; by die vervoegden zich beurtings van ieder zyde een, tot het geheele getal weder een kring rondsom de Muzikanten gevormd hadt. о. ‚ Thans nam hun danfen op een rasfer maat een aanvang , zy keerden zich half om, klapten in de handen , en knip- ten met de vingeren; eenige woorden van het Choor der Zangeren herhaalende. Toen, ор het einde „de rasheid der Muzyk toenam, veranderden zy haare houdingen en gesten met eene wondere vaardigheid, en eenige hunner bewee- gingen zou men by ons onzedig noemen , fchoon ‘ег mis- fchien niet mede gemeend was eenige onzedige denkbeel= den te verwekken ; maar alleen de verbaazende verfcheidene heid haarer beweegingen te vertoonen. Op dit groote Vrouwen-ballet volgde eene menigte van · andere Dansfen , meest door Mannen uitgevoerd. In eeni- ge van deeze deeden de Dansfers hunne bewecgingen tot eene verbaazende maate van vaardigheid opklimmen; zy fchudden hunne hoofden van den eenen fchouder na den anderen met zulk een geweld, dat een toekyker, om gewoon aan dat gezigt, ligt zou denken, dat zy gevaar liepen om het nekbeen te ontwrichten. — Hunne juistheid in alles was verwouderlyk , en in geen geval op- merkelyker, dan in de fchielyke overgangen, welke zy zo behendig maakten van de hevigfte beweegingen en de fterk- fte toonen, de zagtfte airtjes en bevalligfte lichzamsbui- gingen. De plaats, waar zy deeze Dansfen hielden, was een open plein, onder het geboomte , digt by de zee, op kleene afftanden, аап den binnenkant des krings, met lich ten bezet (*).: Tere (*) Uit de Lettres Edifiantes {ЄЎ Curieufes, blykt, dat "ег еспе zeer-groote overeenkomst is tusfchen de Dansfen en Zan» gen der Caroline Eilanderen, op eenen verbaazenden а апа in den Noorder Stillen Oceaan gelegen, еп die der Friendly Eilan- deren , en andere Inwoonderen van de Eilanden der Zuider Stillen @reaan : waar uit fchynt afgenomen te mogen worden , at 4 wë VAN САРТ. СООК, ENZ, 809 Terwyl Сяркеіш соок op: Hapaee was, zag hy eene Vrouw het hoofd eens Kinds fcheeren , met een Haaytand in een ftuk hoúts geftooken: zy maakte eerst het hair nat, en zette dus het Scheer-Inftrument op de daorweekte plaate ze. Die bewerking fcheen het Kind geen zeer te doen, fchoon het hair zo geheel weggenomen,:als of het meteen ` onzer Scheermesfen gedaan was. Ну nam de proef aan zichzelven „en bevondt dat dit Inftrument , des noods, zeer wel zóu kunnen gebruikt worden. De Mannen hebben’ een andere wyze om hun baard te fcheeren. Zy neemen twee fehulpens een deezer zetten zy onder een kleen ge- deelte van den baard, en met de anderen, daar boven ge- plaatst, fchraapen zy dat gedeelte af. :Ор die wyze kuns nen zy zich vry glad {сһеегеп. Het gaat langzaam toe, doch zonder pyn: men vindt lieden, onder huu, die hier van hun werk maaken. °t Was wederkeerig gebruiklyk, dat "er, Matroozen aan land gingen om zich op dien trant der Hapgeers. oe laaten fcheeren, én dat de Hoofden aan boord ‘kwamen. om zich dit door onze Barbiers te laaten. 