Proeve van taal- en dichtkunde;
Menig doet de e achter een by* voeglijk Naamwoord wegwer* pen. L 453. (i9aO Menlaus voor Menelaus, niet goed. IIL 193. (533.) M£NN£N» dok t9Wi din t$ugeU me( REGISTER. ^^ Diet goed gez^d. L.£5o. (no» in.) Mennen^ Lat. Minare, dat is, ^lim, Ital. Menare* Paardeüy kürros^ wa» gen mennen y jacht ^ maar niet het roer van een jacht of fchif, aso — 252. (no— Ï12. ) Fraai overdrachtelijk gebruikt , vooral voor leiden of dryven. 252-254. (112. 113.) Men- roede y i. drijf roede , zweep. a54- ("3.) ^ENROSDE. Zie MbNVSN. Mehsch, gebootfeerd naar de gelykenis der Goden. I. 15. (29.) Meksch. 2ie DiCB« Mensch, voortre&Iyker dan de dieren gehouden, omdat hy met opgeheven hoofde gaat. L 28 — 31. (10. II.) Menschen, hun gewoel by 't gekrioel der Mieren vergele- ken. IL 359. (360. 3Ö1.) JMensch-en Paa&d. zie Msjf* SCHEPAARD. 2iAENscH£NVLEE3dM, niet MeH-» fchevleesch , Koppelwoord , fa* mengefteld uit Menfchen^ Gerié van Mensch en Fleesch. II. 332- (348.) AIenschepaabd i beter dan Mensch --en Paaid ^ Mensch- . paard ^ half een Mensch t^ half een Paard ^ Peen en Menfche^ Hallif ^manjche ^^ paard Paait^ demensch, dat is, Centaurusé Dit woord of Cetaauwer ^ Meerv. Centauren, Vr. Cet^ tawrin, ook goed. L 359^ (158. 159.) Ali£NSCHPAARD« Zlt MSNSCHf* PAARD. Mercurius te onrechte voo^ denzelfden met JVoden gehoa^ den. I. 24. Aant. ook meO Irmin^ en waarom. 25. jhnt* Mercurius, waarom Zoon van Pleias genaamd, zie Pleiades. MERfoN voor MéRioN, gelijk dees naam moot uitgefprokèn worden ^ eigenlijk Merionef4 III. 193* (5^3.) enAant» MéRioN. zie Merïon. Meriones. zie Merïost. IAerk neemeni' II. 31. (227.) Mbrkurids wordt op de eend plaats gezegd te hebben ver« klikt, dat Prozerpijn ^ in *t rijk van Pluto had gegetei»^ op de andere wordt dit vaii Askalafus gez^d^ IL I24< (260. 261.) AfERoë. zie £. Merxi. zie MERRié. Merrie, dus ea niet MefU o{ "4 REGISTER. MtiRT te fchryven , en als ccn woord van drie grepen gebruikt. II. 153. (271.) zie ook I. AisRRT. zie Merrie. AIestrecht. zie Vaag. Met en Aan. (eir inleggen) I. 48. (19.) l^ETALEN i. van Metaal. IL 331. 334. (348—351.) Metaphora. zie Waterbero. Met den ltke gaan. II. i6» ( 220. ) Met SER sPO£üy tnmet tijd. L 38a. (169.) ' Met der tijd , midlertijd^ ter goeder tijd. Plaatfen , welke te kennen geven , dat tijd zo wel Vr. als Manl.is. 1.254.(113.) MxlTRUMy een ander in 't mid- den van een Dichtftuk niet inte vlechten. I. 259. Jant. MiD. zie Midden. Middag, zie Midden. Middelpunt des Aardrijrs. zie Navel. Midden. In woorden uit dit •woord eh aiïdcren famenge- fteld, ^ordt dikwils alteen de eerfte greep Mid gebruikt, als Middags Midnachty Mid' ^ege , Midebhe , Midwijn-» mMfid, Midzomerj dus ook MidUjf voor Mddenlijf; J« Mid, buiten famenfteiling, voor Midden. II. 141. en 142. (267.) MiuDENLijF. zie Midden. Middenrijm of Midrtjm kan men noemen , als een vaars in 't midden en op 't crnde rijiDt, bij de Latynen verfus Leoninuj. Die vaarzen, niet van de besten , komen echter by de voornaamfte Dichters voor, en fomtijds te pas. IL 227. (300.) MiDEBRE. zie Midden. MiDLijF. zie Midden. MiDNACHT. zie Midden. MiDRijH. zie Middenrijm. Midwege. zie Midden. MiDWIJNMAAND. zIe MidDEN. MiDzoMER. zie Midden. Mie voor Miede. I. 87. j^ant. MiEDE, door wegwerping der D Mis. I. 87. jlarU. MieneN voor Meenen. zie Le- ken. Mier. Deze dieren bieten van ouds ook Eemften. II. 358. (3^0.) Fraaie gelykenis ven Mieren op een rij. Gewoel derMcnfchcn by het gekrioel dezer diertjjehs vergeleken. 359. (3Ö0. 361.) Mt REGISTER. "S Ut met Ojxt verwisfeld. Een savolgiog der Lat. Dicht^s. II. 140. (267.) Myden. Particip. Gemijdj niet Gemeden. I. 429. (190.) My lust, niet ik lust. III. 219. (534.) Zo 00k beter my wdlgt dan ik walg : gelijk my ./mart f berouwt, verdriet , enz. 287. (5<Jo.) Mijn. Somtijds van krachtige b^teekeniSy vooral in tegpno- verftelling van Dijn, Hoer, i. e. haar, enz. II. 35. (229.) Mijn. Fraai herhaald in v^« zen. I. 65. (24.) Mijn scher? zwaard, mijn zoet Und, enz. niet fcJierpe, zoe- te. L 433. (192O Mijns, niet mijn voders huis^ IL 195. (a87.) Myterparnas , om dat hy twee kruinen heeft als een Myter, twee punten, Myter- ^ergh genoemd , Myterberggo- ünnen. Zanggodinnen. I. 2454* (117.) de punten van d^n Myter hoornen gpnoemd, aid, (X17.) Myterfchaar en My- Urgodinnen , voor de Zanggo- dinnen niet goed, aid. en 265. (117. 118.) MlTTE&BfiEGH. ZL^ MyTER, Myterbergogdjnnen. zie My- ter, Myteroodinnen. zie Mytsil* Mytersphaar. zie Myter. Mild d adioheid. Zinnebeeldig verbepld. IL 3Ó1. C3ö2.) MiLiTH. Goth. zie Honio. Min. Dit woord is altijd Vr. al wordt het van Kupido ge. bruikt; waarom, en wanneer op het zelve echter Mannely* ke betrekkelyke Naamwoor^^ dpn kunnen volgen. L 205. en' volgg, ( 87. 88. ) In de Fabelen der Grieken en Romeinen, doch niet by de Noordfche Volken , een God» 207. (88.) en Aant, Een K(h nijigy Koningin, Rijksvorstin, genoemd. 214. (91. 92.) Als Vrouwlijk voorkomende, aid. en 215. (92.) Leeyen- wekjler genoemd. 215. (92,) Min. Langs om Mi^. zie Lanq. Mi|?AR£. Lat. zie Mennen. Minder, niet eerst, en daar ni 't meerder uittefluiten. IlL ia. (455.) M1NEIAS, Min^ias telgh. zlo MiNYAS. MiNEUS , 'Mineus dochter, zie MiNYAS. MiNYAS, Jl€itoê,iesz^l[sdo(;h- P 2 ter. U6 REGISTER. 'Cér, kwilijk Mineias tetgh 'en Mineus dochter genoemd. II. 't. en 2. (214*) MxNKZN voor Makoelen. IIL "129. jian$, liliNNAAR» de Zon te recht als die der Aarde , doch de Zon- nebloem kwalijk als die der Zon afgebeeld. L 2x7. (93. MiKNARiN. zie Ik. Term. Minnen, (waardig te) Onbe- paald » of in een dadel yken, dan lydelyken zin gezegd zy. III. 58. Aara. I^iNNEN. (krijt van) zie Krijt. IMiNNEN. (wslardte) zie Waard» MiNNERT. zie Rt. AfxNNESLUiKERT is overfpel. L 16$. 166. (67.) MiNNETONBER, natuurlyke trek of geneigdheid tot Lfcfde : 't vuur der liefde kan in haar wel gekweekt, niet uitge. doofd worden. I. 130. (51.) MiNONis. zie Merionis. lifiNRO i* Mijnre, nu Myner. 11. 345. (354-) SllRMIDONEN. Door OviDIUS befchreven als zuinig, ar- beidfaam» die wat wisten te |adcren en te bewaar^n. II. 8$o. (36x0 Misdaad. Crimen y kwalijk voof" Schuld , f i*/^a. III. 21.(459.) Misprezen, (waard) zie Waard. Misslagen van Schryvers , het aanwyzen derzelven heeft zijn nuttigheldin. II. 443— 445. (398.) Voorbeelden van do- zei ven. 445-451. (398-401.) Moede, zie Moede, (te) Moede (te) zijn^ den Hoog- duitfchen onbekend, en ver- ward met iets moede zijn. IIL 82. 83. (479.) Moede van moeien y vermoeid verfchiltge- heellijk van te moede ^ komen- de van moedy gemoed, gelijk in 't F. D. MüADE, moede,' made, en Muate, Lat. ^o- cris in acquirendo, F. D. fast muate y N. D. vast te moede, nog by ons trots y bljy droef ^ •wel , kwalijk te moede. 83. (480.) Moeder alleen of Eén. zie MOEDERNAAKT. Moederbaren , i. Moeders- kind, Mensch, niet Moeder- naakt, l. 453. 454. Aant. Moederlijk alleen, zie Mofi<» der - NAAKT* Moederloos, kwalij'k vooreen* die noit moeder gehad heeft^ l.34<J-(i540 ^ ^ REGISTER/ 117* iloiDilt-VAAKT. Nuiuspmfuft vt ex matris uien idkus^ 'C zelfde als SpUttef-nookt^ fum Moeier-noêkt. Zo ook Moeder of Moederlek êlleen , Moeder een. L 453 — 455- ( «02. ' 203.) en Aant. Verfchilt van Moedefbaren* zie dat woord* Moedkloek, zie Halstarkio. JMOEGSZEILDE ]>0£X£N. II. 2C9. (290.) I^OEiEN. zieMoEDS. (te) Moeite» verfchilt van Moete. zie Mokte. MoêR voor Moeder, heeft Vondel niet gefloten. L 124. (48.) Moes, groeru zie Wakmoes. Moestuin, zie Warmoes. MoBTE, i. gelegenheid, ledige ' tijd. Othitn , MoETiG , in Noordh. lustig, tierig. L 10. MoETio, in Noordholl. lustig, tierig, zie Moete. MooEw niet wel dikwijls her- haald. I. 413. (20f.) Mogen. Zonderling is 't, dat dit Hulpwoord in den der* den perfoon van 't proef. ftng. zonder en in dien van 'tsm* petf. fing. met een t gefchre- Vfn wordt. L 93. jfynt. MoLCKBHOiKB. H. D. tie VljF- woiitek. Mqlckenstkbler. zie Vijt- WOUTKB. ^OM. Zie*MOMMEIf. ' Mommen, een maskerade vertofé nen. L475. (210.) voormomy en vermem gaan^ door uiter* lykeo fcbijn bedriegen, iets memmen en vermommen* ^^6. 477. enAone. (210. 2ir.) MoMMERT, by ons eertijds go* meener. I. 476. (210.) *t leeven een gedurige. 478, (211.) Mompelen, frequentat. II. 471; (411.) Mompelen, zie Luistbrbn. Mompelen , Mompelend morren i niet te veroordelen als een Herhaling van woorden vaa eenerlei klank. I. 362.(160.) MoNARCHiN. zie In. Term. Mond, ontvaU en ontgim eeii woord. II. 325. (345-) MoNDEKijN. I. 34. 35. (12.) Mondig, zie Leevend. Mondstuk, Gebit of teugel, ook een fpeeltuig daar latSK opblaast. II. 165. (275.) Mondvol, zie Handvol. MoNEDüLA. Lat. zie Kaau. MoNiKEN voogden lappen ^n F 3 him xxS REGISTER- bun eigen maakfel in de af- fcbrifcen van Schiyvers. !• 500. Amx. MONSTBRINO. zie DiOMA. MONSTRARE. Lat. Zie DiGMA. IdoNSTRiR. Fr. zie Digma. MooRDADiG. zie Moorddadig, Moorddadig, niet met ééne i te fchryven meordadig. II. 148. (a69.) Moordig. zie Ig. Term. Moordgrschr^i. zie Schreien. MoRREi^ ( Mompelend ) zie Mompelen. MuADE. F. D. zie Moede. (n> MuATs. F. D. zie Moede, (te) Much, (very) zie Vrt. MuDE. zie Moede, (te) Muos. zie Warmoes. MussE. H. D. zie Mosts. Muur. Verfchüt van hegge, fchuning^ ttUn. L 112. j^nt. MuzuK. Waarom het huwelijk dikwils by haar» en zy by dit vergeleken. III. 69. (474.) MuzijK. zie Gezang. MuzijK van leeyendige kleuren. Ui 297. N. N. Somtijds voor Y ingelascht, in de woorden op Ry uit- gaande. II. 261. (319O N voor R, en Dom voor Dmt, fFaan voor IFaar, Hen voor Her. I. 170. 171. (69.) N- Somtijds een t onnoodig achter dezelve geplaatst, zie Wil en Orden. Na of Naa, post, prope ver- ichilt van Naar, adj fecun- dum. L 28. en 29. (10.) Oudtijds onverfchiilig ge- bruikt, ook Na en Naa, dus onderfcheiden. 29. jéant. be- ter fchrijft men Navolgen, enz. dan Naarvolgen.- Ibid. II« 75. (243.) Naa. zie Na. Naakt , i. kaal , berooid. I« 454. jia»a. Naam (^zijn) doen drinken aai) een zee of water, zie Drin- ken. Naam wordt fraai herhaald , io het befchryven van 't veran* deren van den (laat van door- luchtige perfonadien. IL i66« (276.) Na amen (Eigenlyke) door On* eigenlyke uitgedrukt worden* de, moet het byvoeglyke Naaob R E G rs T E R, 119 Naamwoord , daarby komende » niet pasfen op de ontleende zaak 9 maar op de zaak waar- van 1 men fpreefct. I. 46. (17. 18.) Naambntlijk voor Naamelije. n. 351. (357.) Kaameloos, niei Noemeloos. I. 18. (7.) Naamhaftio, hebbende naam, II. 151: Aant. Naamval. Twee verfchillen- de , doch uit dezelfde letters beftaande, van een Vrouwl. woord tweemaal uittedruk- ken. IL 430. (390.) Naamval (gebogen) der Vrou- we! /ke Naamwoorden gaat uit in er, als met luider fiem- me^ van ganfcher hanen. L 300. (134O Naamval, ('t Lidwoord ont* beert den vijfden) III. 162, (5I3-) Naamval. Eerfte kan niet ge- voed worden by eenDuitsch vooTzetfel. zie Voorzetsel. Naamwoord, In 't Meervoud verkeerdelijk by een Werk- woord in 't Enkelvoud ge- voegd ; ook in tegendeel een Werkwoord in *t Meervoud» by een Naamwoord in 't En- kelvoud. IIL 335- 335. (S79* 580.) 336. Aant. Meer voor- beelden van deze verwarring van Een- en Meervoud. 33Ö. 337- ^^^' Naamwoord, {zelffiandig onsy- dig') Deszelfs relativum^ Hy voor Hett of Hetzelve. HL 16. (477.) Naamwoord, een fcheidbaar voorzetfel met het zelve faam- gefteld, heeft voornamelijk den Accent, doch niet een onfcheidbaar. L 167. (67.) Naamwoord , by de Letterkun- digen Nomen Celle&ivum ge- noemd, zie Nomen Colleo tivüm. Naamwoord. Deszelfs geflacht wordt niet bq>aald door de benamingen van Vader ^ Moe» doTy Zoon f Dochter, aan de zaak door het zelve beteekend» gegeven. L 218. (94-) Naamwoorb, (By voeglijk) zon- der voorgaand Lidwoord werpt £ in 't Onz. weg. L 431. (191. 192.) ook zlscT Een, Eenigj Menige Zeker, Som- nigf voof ftaat, 432. (i920 Behoudt de E achter een Pnw. Dem., maar niet achter een poff. aid. en 433. (19^) Naaii« (tZO REGISTER. l^AAMWOORD. (Byvoqglük) Een Deelwoord dus . gebruikt , Tolgt het zelve in alles na. I. 430. 431. (ïpi- ipa-) Naamwoord. (Byvocglijk) Ach- ter zijn zelflftandig Naamwoord gefteld, verliest de e. I. 478. (211.) III. 50. iA69*) Naamwoorden. De Zelfïlandi- ge en Byvoeglyke , in 't Meer- voudig of 't Vrouwelijk ge< flacbt« DEN of DB hebbende, in 't Eenvoudige met eene o tefchryven. I. 81. (31.) Kaamwoorden (ZdfKbmdige) niet te mengen onder Werk- woorden, voor dezen ge- bruikt. I. 368. (163. 164. IIL 14- (4S<5-) Vaaiiwoorden ( verkleinde ) gaan by de Ouden uit in kijn of kin. 1. 34. (12.) Zelf by . fommigen in 't Meervoudige. •35. (ia.) naderhand verzacht in ken. 36* (J2.) deze uit- gang bevalligerdan t;>en tjen, of dgenlijk ;«i. 37. (13.) len niet wel tot ke verkort, alhoewel 't In gebruik is. J^^' (13O '"'«> by deHoog- dultfchen, waarvan by ons li\n. 38. (13.) Naamwoord» van Praeftrita of ImpeffeQa^ der ongelijk- vloeijende Werkwoorden af- komende , brengen weder Werkwoorden voort, die ge* -lijkvormig zijn, doch noit het ^elfde met de ongelijl^ vloeijend beteekenen. I. 182. Aan$. Naamwoordeit. Hunne geflach- ten alleenlijk uit het Lidwoord de of den te kennen. I. 206. . (88.) Het gezag van Hooft, in zijn gedichten, omtrent de- zelven gering. 207. (88. 89*) Naamwoorden. (Vrouwelyke) Hunne gebogen Naamval, zie Naamval. Naamwoorden over eenige &y- zondere Terminatien derzel- ven. Zie op die Terminatien. Naamwoorden. (Zelfïlandige) Menigvuldige in N.D., weK ke een dadelyke en lydelyke beteekenis hébben, zie Werk- woord. Naar. zie Verwandelen. * Naar voor Nader. I. 87. jiM. Naar. zie Na. Naarbootzing, een fieraad der Dichtkunst, waar in gelegen zy, waarin niet. I. 16. (6.) NaratbeSrs. Wie ziin. L au inzz. (8.) ) VAfi REGISTER. UX Kabithkssck. Dat tot de Nm- hatheèrs behoort. (Cewjt) eigenh ^abiê, by de Dich- Urs 't Oosten» ook by de Neder] . dus NaUth^chi h»u^ Lenden i d. i. Oosterfcbe. I. II. (8.) Macht. De Blindheid dus ge- soqqkI, ook de Blindheid des Verftands , en eindelijk de Dood, II. 300. 301. (333. 334.) Madsr. By verkorting Naaa. I. 87. Aaia. Nadereit, door uitwerplng der D» Nasiw. L 87, Mnt. Kadezen , kan niet worden ge- plaatst by een Werkwoord in den voorleden tijd. UL a6$. (552.) Kae. zie Na. NAGTvoaoHTA. F.D. xie V&UCtt- TEW. NAjAesK. zie VootjAeiif. Nam. Ut. zie VmwANDiLEir. Karen voor Naderen. L 87. Nastaptsn. ($$nlijk) zie LiJk. Kat. Blaaugnenig. L 47. en 48. (18.) Natuur, by de Stolfchen in cweën gedeeld. (G$d eo de 5ioffe)l 19. (7.) Natuur. De Dierenrifem als haar fluier befcbreven. I. aiSi Natuur der zaken moet overal en altijd in de Dichtkunst worden in acht genomen^ IIL 48. (468.) Katuurkuvdioen. Goede Dicll* ters behooren goede Natuur-^ kundigen te zijn, II. $47* (355.) Navel (Herte) nu irsRELi» zie Navel. Navel» *sJardrijks of der Avh de^ des Afgrends^ van 't if«#* fie Raadshol » 'sWereUs. IIL 331^ 33«- (578.) ookikB*- délpunt des Aardrijks. 331. 333- ^^n$. of CSmiffiei. Dé Wereldkloot. Kwalijk het. Hart de NaVrl det We- reld genoemd. Waarvan ito* vel der WereU enz. ontleend. 333- (578. 579») Aanande^ re deelen des Aardkloots eeU Middenpunt toegeëigend. 334* (S790 334- -Awr. NEDBRQuiTsqH . c^ 2u5ter i geeA Dochter vaa het la- ter Hoogduitscb. IIL 6^* (480.) NEüERuuiTscHy het zttiverltd moet by de oude Vlaamfchd Q Sehry* 112 REGISTER. SchryTers worden gezocht. II. 440. (3P6.) NxDi&DurrscHiRs hebben met de Latynenverfcheiden woor- den uit dezelfde bron. II. 467. (410.) NuMBV. zie Aangbnaam. NzBiiBN AcBT, Mbrk. zie Acht. NzKMsir Go£H of GooM. zie Goou. VzèKBOVZZn of N£éltB0TS£N op zijn plat. II. 66. (241.) KEéRBOTSEN. Zie NléRBONZIN. KzéaHUKKEN, op zijn Hurken zitten y Hukken 9 't zelfde. Hur- ken , meer dan Hukken in ge- bruik: voor Hukken ook Hui- ken in gebruik , waarvan Toe huiken , neigen tot. Hokken , ook dejidere. IIL 276. 277. (566.) 277. Jant. Horken in dezelfde beteekenis. 278. ( S<^^-) gefchiedt niet zonder Bukken. Hiervan Bukken en Neêrhufken famen gevoegd. 178. (357-) Hukken, Buk- jkwi, Buigen voot zwaren last, aid. Hurken is Horken, Lat. aufcukare, luijleren^ Eng, Har- ken, Herken^ in deze betceke- ning ook Hurken. Herken^ be- gperig. happig zijn. 279. (557-) NeGLANTIII. zie VlRWANCt^ hEVé Neetae bieden in klank, is fraai muzijk of gezang doen faoo* ren. II. 295. Nellebooo. zie Elleboog. Neptdnus voor de zeegebmikt. I. 44. (16.) Neptunus mi- den en Feld. De oppervlakte der zee. 4*. (17-) heeft Vee en Feehoeder, aid. (17.) Zyne Weiden niet^ro^n, mur blaauw te noemen. 46. (17.) Neeeus , een groene weg en wai* de toegefchreven. I. 45. (16.) Nestelen, niet Nesten, een zeer oud woord In den eigen- lyken zin van nest maken, on- eigenlijk zich ergens vesti- gen, verblyven,. en fraaie voorbeelden daarvan. IL 392. 393- (373-) ^393. -^««t. Nesten, niet in gebruik, zou zl}n op *t nest zitten, 't Frequert' tat. Nestelen , nu in ge- bruik, gedurig op *t nest zit» ten. IL 469. {411O Net, het net netten. Letterfpe- iing. I. X06. (40.) Net, Rete niet afkomftig van •t Werkwoord netten, docfc eer van 't oude Goth. Nutan^. sapere. 1. 225. Jm. Nei^ REGISTER. 123 Netten, hetnetmtten. Letter- fpeling. I. 30(5. (40.) Netten» oatmaken, ook mt fchoonmaken , zuiveren, reU nigen, optooien enz. fchijnc afcekomen van twee woorden , te weten , rua en net. Doch nety reti, iiier van giet afkom- ftig. I. 223. (97-) a23-^ 225. jiara. Neurenberobrs. Idiotismus en thun by hen in gebruik , ook by ons in doen. III. 63. ^ant. Neus. By denzelven grijpt men een paard, zie Vacht. NiE. zie Nieuw. NiEMAN. zie Alleman. Niemand, zie Alleman. Niemand dan^ niet Als. zie Dan. NlEMAZ^D MEER DAN IK 9 enZ. Somtijds dubbelzinnig ; niC" mand bet dan ^9 enz. klaar- der. II. 127. (260.) NiEMARB. zie Nieuw. Niet. zie Geen. Niet dan^ niet als. zie Dan. Niet teoenstaande. zie Abl. Abs. eEUooRO , onaange;(ien9 euz, III. 3»i. (57S-) NiKuw. Dit woord verfcWl- lend by de Ouden gefchre- ven als Nie^ Nye^ Niewtp JNiwe^Nu. Nuwemaer, Waar- voor gemeenelijk Niemare. Vemien voor Vernieuwen , waarvoor ook , om 't rijm, Vemuwen. II. 287.1 88. (28(S.) NiEWB. zie Nieuw. Nijd. Hiervan Benyden\ Benijd^ de 9 Benijd, zie Zwtmen. Ntb. zie Nieuw. Nik zie Nokken. Nikken, zie Nokken. Nimmereindig. zie Ig. Term. Nimfhelijn. I. 38. (13.) NiOBé. zie £• NiwE. zie Nieuw. Noch, fraai herhaald in verzen. I. 63. (24.) Noenb. Nona hera^ di$i f^gfu* talis meridies. Middag. IL 373. Aant. (m.) NÖG BBNs zo liooG, enz. niet eens zoo hoogy enz. drukt de verdubbeling van iets uit. L 261 — 263. (116. 117.) NoijT voor NoiT. II. 18^ NoiT dan 9 niet 'als. zie Dak- (276.) Nokken. Veroudefd woord, door Snakken en Hikken ver* Uaard, 't laatfte bdcend,/rM« ken^ min bekend dan nakk^. lU. 1x5 — 117, (494. 495.) Q 2 ü 114 REGISTER. it \ zelfde tUfiMifi^ tn met iit Uacfte famengevoegd. 1 1 7. (495O /nikkend wcencn , ali. (495.) Hikkm in decelfdo beteekenU , M. (495.) in de fpreekftijl meest alttjd /ni]fc. ken, aid. (49sO tusfchen Jhildten en noMten fchijnt te zijn nikken i by anderen JbttA^Jb^n, nok vootfnik: cr is 00k Gnék* ken, aid. (495-) NoMBN C0LLECTIVÜM. Wat zy. IIL 4. (451.) Wordt fraai by een Me^voudig Werk- woord gevoegd, old. Men be* boorde eertijds tot die woor- ien. 5. (45*-) deze woörd- fchïkklng beter in gebonden dim in ongebonden flijl. 6. •(45a,) zeer gemeen by de Lat. Dichten 9 aid. KoMiNATivüS voor Datpivüs, en Dativus voor 'Nominatx- vos. IL 53* (a35-> NoMiiïATiVüS voor AccusAi«t- vus. IL 26. (324.) KoMiiTATivus Absolutus. zie AbLAT. AfiSOL. NooDKH, met Noodiokn ver- ward. IIL48*(4^SO Ï^OODLQTWIKKBir. Zie WZCH£- No^TT. Zo fehoen ^s Noott zegt meer dan zo fcboon als Ooit. De Ouden gebruik- ten ook NoiT , daar men Ooit moet gebruiken. IlL 15. a4- (4ÖT. 462 ) NooM. zi^ Verwandelen. NooRDWiNiv IT. 87. f248 ) Noot, dat is. Zangnoot, neta mufica. Een aangenaam ge- zang of muzijk, dubbelzinnig een bankn van nuen genaamd^ IL 293* Nu. Nu en Dan wyzen twee by^ondere tijdftippcn aan, en komen niet te pas in eeno keur. 11. 530. (439. 440.) Nu. zie Nieuw, NuRus. Lat. zIq Snaar. Nut. zie Nutaaar. Nutan, Goth. Capere. Hier van misfclifen nee , Retc !. 225. Jaja. NuTfiAAR , i. dat nut draage. Nut, eigenlijk een AdJ. voor een Subftant. genomen , zo th ook in Nutteloos. Doch in^tit- haar voor Eetlaar, komt Nu^ van 't Werkwoord Nutten of Nuttigen, en is rm^aar^ dat genut of gegeten kan wordea. }i. 521. 4ftnts Nizr- REGISTER. I2J NuTTKLOOS. zie NuTBA&R. is« nuttigheid. L 17. Jara* J^uTTELOQs, ronder «« , dat Nuw L NUuw. iL 187. (aM,) O. O. Dient om een dof gelvid uictedrukken , als dofy bam, IfMtme/, gedommdj rommelen, donder. II. 105. (254O O. Bekwamer om een dof ge- luid natebootfen, dan de. L IIL 143. (504-) (X Gefcblktheid dezer Letter, om een grof geluid van groo- te dieren of lichamen uitte- drukken. L io8. (41.) O. zie Oe. O en Oo. Over 't gebruik de- zer klinkers. IIL 433 — 460. O, 6 me! éWackl zie Wee. O. Men mag iemand, ^nfpre- kende , niet zeggen , é Waard t êGroa$: 6 Machtig ! tnz, maar snen moet z^gen, 6 Waarde! i Cro9te! é Machtige! L 183. (74.) O en R , Letterverzetting in dezelven plaats hebbende, zie LZTTEETERZETTIKd. OtFERBE. Lat. zie Offerhand. Odik. zie WoDEiv. Os. Voor deze LatijiifcheDiph- thongus fchreef Voitdel al- tijd E. IL loï. ( ftsi. ) Oe. De klank van onze oe is in het F. D. ua. III. 87.(482,) Oe. De klank van dezen twee- klank , is ten aanzien van O en Oo» als die van Ie, ten aanzien van I en IJ. zie I. Oe en Eu. De verwisfeling van deze Diphthongen, zeer ge- meen hj de Ouden. IIL 85. jiant. Oeagee of Eager, zie Orfcxts. Oeagbius Hemus. zie Orfeus. Oer. Kimb. bellum, proelium , A-S. Here, by ons Heir, Exeroitus, I. 25. jiant. Of. Fraai herhaald in venDea. L 64. 6s* (24.) Offer, zie Offerhavd. Offerand. zie Offerhako. Offeranda. fi. Lat. zie O^fxr* RAND. Offerande, zie Offerhand. Offerhand of Offerhands. Eertijds gelijk nu met of zonder h gefchreven. II. 548. $49. (449.) Men fchrijjft ook Ojfrand, en in *t Fr. O/raw- QS di, it6 REGISTER. ie, in B. Lat. Offeranda. Het Nedcrd. woord is Offer, fa- mengefteid uit Op en Baren of Beren , dragen , brengen , voortbrengen. Baren is 't Lat. Parere, Offer zo veel als Op- her, H. D. Opfer. Nietaftc- leiden van Offerre of Ohferre , als zijnde van denzelfden oor- fprong. 549.550.(449-450.) Offerre , eigenlijk 't zelfde als Opbeuren , maar nu Opbren- gen. Bretigcn komt van Be- ren, M. Offbihandi. zie Offerhand. Offerlivjbrei. zie Liverei. Offerrs. Lat. zie Offerhand. OFFERviiffDER , deszelfs werk beichrcven. IIL 370.' 371. (594O verklaard uitdefpreek- wijs, het vorniisfe vinden, wat dezelve beteekent. 372.(595.) ViKDEN, onderzoeken. Vin- den en uitfpreken, aid, Fiir- DEMES , O. F. D. FlKDUNQ^ O. F. D. FiKDEiE , O. F. D. FiHTHAN, Goth. Finten, Germ, in *t recht Vindf.n, O. D. toe wyzcn,, Vinders van •1 vleesch , kcurm^cfters te Hoorn, wat zegt Pallas, ViNDERSCHE vtffi dt krijgh. S7I. 372* J^aint. Offrand. zie Offerhand. Offrande. Fr. zie Offerhand* Ogekins. L 35. (12.) I Oli. zie Olie. Olie, niet Oli of OLYtefchry- ven. zie I. Olt. zie Olie. Ollem, om de maat, voor Olm. n. 83. -^«w^- Ou. zie Verwandelen. Om. Langs om min, langs on bet. zie Lang. Omarremt, om de maat, voor Omarmd. IL 83. Mnt. Omb-elen. Oud H. D. zie Verwandelen. Omdat, zie Verwandelen. OMFALé. zie E. Omgaan, zie Verwakdelhu. Omgang des manenfchipis. zie Verwandelen. Omhelzen fchijnt niet wel aan flangen te worden toegefchre- ven, en nog minder het var. ten om den hals. IL 52; (235,) Omkrissen. zie Krijt. Omloeren. zie Loeren. Ommelen. zie Verwandelen. Ommen, zie Verwandelen. Ommeren, zie Verwandelend Omslag tot een fchip behoo- rende, is fcheepswoKd. UK 347- ( sas. X Ou- REGISTER. "7 'OyiHoatEir. zie Snorren. Om te. 216 Infinitivus Obli- QÜÜS. Omtrent.' (Hetnd en) zie ■. Hbind. Omtüinen, L Omringen, I. iio. (42.) Onaanoezien. zie Abl. Abs. Onbarmelijit. zie Erbarmelijk. Onbekeekbn. II. 34. (228.) Onbeleefd, zie Beleefd. Onberucht, i. onbefproken, UI. ip6. (524O Onbescheiden, zie Beschei- den. Onbesmette, (de) Dikwilsvan een zuiveren en onfchutdigen gebruikt. II. 61. 63. (23^.) OnBESNEONEN. zie BESNEêNEN. Onbetüind, i. Omringd. I. jio. (42.) Onbewbeobe oooen, onrerdraaid gezicht ^^9nyertr9kken oögen. II. 452. (402.) ON9EWIST. zie Bewust. Onbewust, zie Bewust. Onbezorgd » de onbezorgde koit\ geen belachlyke maar goede uitdrukking; zo ook onbezorgd gelach III. 221. j^ant. Onder. Onder de voet. zie Voet. Onderdaan voor Onderdanig. Worde als een zelfftandlg woord gebruikt. Is eigenlUk êndergedaan , als zulcdam , zulcghedaen , hoeghedaen^ voor zodanige hoedanig. Onderdo- nig by de Ouden ook in ge- bruik , zo ais ook onderdaan voor ons onderdanig. IL 2. en 3' C214.) Onderdanig, zie Ondeedaav.' Ondergedaan, zie Onderdaan. Onderkin, zie KossEBf. Onderneming. Groote onde;r« nemingen by doorluchtige mannen, door zinnebeelden of denfen te kennen g^vau II. 238. (30^-) Ondersteld, zie Abl. Abs. Ondersteld zijnde, zie Abu' Als. Onderwinden. Zich iets of des dings y niet Hechts tetr onderwinden^ ook Bewinden en onderkinnen. L 34$. en 34^ (153. IS4.) Onderwtzbn. (doen) Onbe- paald of in, een dadelyken» dan lydelyken zin gezegd xj. III. 58. en 59. Aartt. Ondeewinnen. zie Ondert» WINDEN. Ongalik; zie Galik. Ongbbluscrt, Ongelescrt en Ongeslist» het zelfde» bf voor- I2S REGISTER- voorbeeld , oHgeblutchte of migiflUte kiük. II. 31 z. (3380 Oagexoivkm hout» d. i. een ' B9sck. IL 394- (3740 Ongeletekd. zle Leterim. OlIGBLlCHAAMD WIZEN » dub- belziDDig gebruikt. I. 463. ( 207. ) Is eigenlijk een geest. 464. (207.) Omoeloofjiaak. zie Giloof- BAAR. Ongeloovelijk. zie Geloof^ BAAR. Okobmrrkt doorgaan» niet vel in de beteekenis ran be- driegen te verdaan. IL iz. (218.) Onobscbend. I. Z78« involgg. (72.) Onoeslist. zie Onoebluscht. Ongod. De Heidenfche God- Iseden in de vertaling van een Heidensch werk, niet ongo- den te noemen. II. 324. (344.) Onlangs » waarvoor eerlang ge- bruikt. II. Z22. (260.) Cnieznioheid voor Onrein* jiEiD. I. 58. jiant. Ons, eens te veel gebruikt. II. 446. (399.) Ons met Mr verwisfeld» een navolging der Lat. Dichters , IL Z40. (a67.) Ons. Nu dleen in 't oasydlg geflacht, anders muu. By Vondel in alle g^flachten» ook in *c Meerv. «nx gevoD* den ; ook by anderen» de 0u« den hierin navolgende» dit echter ook onze hebben. Dit beter in Dicht dan in onrijm nagevolgd. UI. z63> 164. en dd. Asm. (Si3« 514*) Ons inahefi voor wihevctu IlL au (531.) Ons onthintden van ieis ef. ^ IlL 29a. (561.) Ont. zie Werkwoord. Ontboren, 1. nagelaten» Mli^ Jus. I. 502. Ann. (ft.) Ontcrichten, L wttifrachteni ontweldigen, ook met' geweld afhandig maken t Mhouden. I. 497. en volg. jiara. Ontfangen. zie Ontvangen* Ontfonkbn. zie Ontvonken. Ontfóuwen. zie Ontvouwen. Ontgaan. Woorden omgaan en ontvallen den mond. IL • 325. (34S.) Ontgltden. In een werkely- ken zin. III. 57. Aant. Ontkberen» i. afhandig ma- ken » fubfrahere. I. 499. JanÊ» Ontleden. Verb, van LW, Leden. I. Z58. (630 OüT- it Ê ö 1 s t £ ft. Hi^ Dntrichtbn. Met onrecht önc« hottden. I. 499- ^^ont. Ontslaav ziek VAir ittsu Vre- zeriy beter im Ontnam zUh t0 Vreten voor ixu. I. 1^4. •» jim. (70.) OkttAkeLen. zie TAfttt; OntvAixbIt. Woorden oniiwi- ^11 en ontgam den .mond. II. 525. (345.) Ontvanoes, niét ÖihrrANöBX te fchiyv«n. L.4S7* ^ 4S3. (to4i fiosO Oi«TVAR£N» ffyotff^. Léttirfpe- ling. I. to4. (40.) Ontvonkejt. Hier voor vindt men fomtljds , 't geen niet zo goed ïs^ OntfmikeHi L 457. (aa4.) OntvouWm. Hier voor vindt Bièn forotijds, minder goed te keuren» Ontf ouwen. I. 457. (104.) CirrVRTtlr. sie Vetbn. Ontweiek. Woord v«n ét • jacht, bet gewei of ingewand utcflorten, by overdracht van tnenrchen gebruikt. L 135. 9ni36. (53- 54.) OntzAgbaar. zie Reisbaar. OllVBRFLOUWDi aie VERfLOD^ OWEllbAlieBiAlU zie R«k*»A4JU ONVERoouDEWy Is OnyergoUem I-aSi. (145.) il. i75.(a«9.) OüVElkSADXQ. zie 0||VeR2^X#^ Onverwelkbaar, zie Reisba^iI. 0»YMaLZAéi>. ftie OwvERzAme* OiivBUAAOH^iti. zit Qimi* ZAAD. Otfvju^ai^EUji. xié Ovvxlbli^ DIO. OvvEAsAniLijutls. aif On» VERZAAD. OnvERZADio» aoderi Osi^juk^ ZAAD ^en 0«verzAdi«d, bti.» de meer in gebruik dan 'i eeifte« een jiéfe». in /^ nieé te vfEwerpeo. Van Sat^ /d^ l»r; Saqbh, fatim^ VMtèér t>EN y freq. Versadiobu , waar* vaii Vers^dio en ONVEiiié- 1)10. Ook ÓüVEtUUDBLliJK^ OKvEBZAADHKto en OvvuLit^ . EAPRLIJXH^IX:^. U. 171-^17^ (279.) eit ^om. 17a •174» sie o0k op lo. Onverzadigd, zie OffMiei* biö. ONWANDEtBAAR. Zié VEiWl^ DEIEA. ONWEdRGALdOS. Zie QALlXi Onze. zie Ons. Onze werk. h 43^ (i9l0 Oa. zie Oi* 130 REGISTER. • Oo In £ Tennderd. L 123. (47-) €>OFT. (geblutst) zieGxBLutsT. Ooo. Het Ooc t$n dam leiden. . IL 299. Odg, De ftem vernemen doer de êogen. IL 297. Prediken veer deoogeriy aid. Ooo. Den Oogen kusjen toe- gefchreven. II. 295. Oog. Een drinken aan de oogen toegefchreven. zie Drinken. Oog. Wijn der oogen. II. a 94. O0G« De oogen verdrinken in tra* nen. zie Vebdrinren. Oog. Sterf ende oegen^ oculi. ri- genees, zie Halstaarig. Ooo. Gebroken oogen, zie G£< BROKEN. Oog. Schonen oogen een blik- femflag: toegefchreven. zie DONDBBSLAQ. Oog. Den oogen hoeren feoege* . fchreven. H. 296. Oog. Spelen in de oegen. zie Sfelbn. Oog. Luijleren in de Gogen. IL 297* Oog. Zijn oogen uitfchreienf wtgekreten oogen. zie Uit* schreien. Oog. Nu Onz. eertijds de ooge Vrouwl, L 123. (^7.) Oog. Starende oogen. zie Sta- REN. Ooge (de) eertijds, nia het oog. L 123. (47.) Oogelijn. L 38. (x3*) Oogen. Groene den Vechtaim- fen toegefchreven. I. 45. (16.) Oogen op , Is *t oog hebben op. I. 395. (175.) Oogenblik. zie Blikkeren. Oogenwijn. IL 294^ OoGWiNKEL.^ zie Winkel. Ooit. Zofcheon eaz. als ooit. zie NooTT. Oom. zie Verwandelen. 0<Mi. Een iien toegefchreven. IL 295* Oor. Schilderen voor de ooren van fraai inuzijk of gezang gebruikt. IL 295. Bit fthih- deren eigenlijk 't werk der Dichters, en waarin befta, aid. en ^96. Oor. ff^jn, brood der ooren% IL 294^ Oor. Net Oor ten dans leiden. IL 299. Oor. Mehdy doet den geest in *t oor verdrinken, zie Verdrik* KEN» Oor. Zyne ooren te week leggen intcvertaal. II. 294. Ooi. R E G I S T ER. ijc Oor. Ooren drinken hec geluid in. II. 176. (2S0.) Oor. Niet altijd een bevoegd rechter over woorden. 11^ ($. Aant. Oor. Ferfiaan met zyne aoren^ niet wel gezegd. I. 345. («53.) Oor. Nu Onz. eertijds di êore Vrouwl. I. 123. (47.) OoRDENB. zie O&den;. OoRE. (de) Eertijds « ou het w L 123- (47.) CoREV (in de) klinkt veel dat niet tot het verftand dringt. I» 345. (iS3-^ OORENWIJV. II. 294. Oorlog, ecnUds Oorloge. L 123- (47.) O^RLOO. By een mmr verge- leken , hier van 't vuur des oorlogs^ oorlog flisfen 9 is des- zelfs vuur uitdooven. II. 3x1. (339.) O0&SPR017G der Gefla^twape- nen. II. 238. (306.) OoRZAAKBN v^n 't Wéér. L 39. (14.) Oost. (Een eer in 't) Misfirhien beter Fan 't oost* II. 4. (215.) Oosterling, zie Vierblazbr. Oe. zie O^ehkrabbev en i«£T- TBaOREEP, Op vöot Waarop, zie Vbot^ zetsel. Op. Op de heen, op de loop. zi^ Been en Loop. Op. (dekken aan en) L 48* (19.) Opssr. zie Offerhand. Opbeuren, zie Offerhand, i Opbrengen, zie Ofjeahand. O^DAT , beter dan op dot. lU 520, (435.) Opdoen, zie Opkrabben. Open. zie Opkrabben. Openbaar, zie Baar en Bar» Opendoen, zie Opkrabben. t Qpenkrabbev en Opkrabben, ia onderfcbeiden zin gebruikt» ook in denzelfdei^. III. 2s8« a 5 9- (549.> Ppe» voor een, Werkwoord tot Op verkort. ^59. (S49') en Aamt. 260*; (550.) OpendoffLy of wel voor Opdoen . te voorfchijn ; komen, kan worden gebruikt,^ old. Aant. Opgaan j Hoogen, Ophoogen^ Ferryzen^ Ryzen^ Opfchieten, in dien zin, ook gebruikt » , waartegen over Ferfcfiietifff aid. Openlijk, zie Orden, Opintlijk. zie Orden. Opfer. zie Offerhand. OMGAAN, zie 0?ERAB9EN. R 2 Op nt REGISTER, nen. I. 126. (49-) Zmnmt iiestf voor ^j«/^Mii#n. 127, (49.) j&PHOOdEir. 21ft OFRftSBBKr Opitulari. Lat. zie VEftWAH- DBLKir. 0BKLi«ftftfir ien Hêwel, beter »M ITMwJ. IIL 304* ($67«) Ppntüitif. xie OrtirKitABBtM. PPONTBIKDSir. III. 264. (S5lO PrtjBXi frimr gekeurd dao jdtwtx of jEmt, in de wporden na Mt 4iFri ftfifteegefteld» tit Qfpêfmgm, dat Is, AreH- é^. h 60. (tt.) 4bn/, #èlHir ttiftt iftek6iiren, etf. f)^iaiié«ui* 2i9 Aarts ^ pMBe^tieBBm voor OsRxe^T* ttip. h St* ^^• 0Heftixttfr. zle Opkrabbw. PmiMrtlf A»i ftaof , misfchieQ 'illeen vm Vphdel g^uikt, ghétmi^mtiun. I. j%6. (4$^) Bit Wö(y#d efgenlfkèr ven % em gljbruttt 127. (49. 50.) Ppstbken de Vimtn. zie Vm. pPTRBDRif un , beter dan dm drempel. I. 229. 230. (looO ppvoBpiiro. Dit woord kan in de Poëtircbe taa^ niet wordea gpbruifct. l 411, Opzcokoitsi^ L 400. 401. 41^. (178. isr.) Of ZICHT , de Qpjlag tan e$gen^ h 305. (135.) heeft velq beteekenisfen, old. Aant. Or, veranderd |n Rq. IL 11 a. Orde der zaken kwalijk in a^bf genomen. L 270. (laa) OmoE. zie Oaviif. Orde. Kwade, wamieer eers^ bet minder, daai; na 't mee^ der wordt uitg^loteu. m* "• (455.) Ov>ELijK. zie Okdeit. Ordew 90 fchikkin; dei wooi^ den. L 94- «* ÏI9* 120. 'istf, ï37- 196. 197. 229. 230. 131. 232. 2éé. 2«7. 1^70^ S7I- 367* 36i. n. 307. 308. 431. 43a. 443« 449- 450- 45 1- 4#^ 4^4- 465. IIL 12. 13. 14. 239. 240.' 292.293.294- 33S.33Ö.337» (37« 38* 4^. S4* 82. 100» loi. 118. lao. 143. 337, 391- 392. 398. 401. 40a. 455. 456. 542» 5^2. 563- 57i?. 580.) REGISTER. 13a ÖR»M of Ordk, kier van Or* DULijK of beter OnlmiHjk, niet Ordmlijk of Ordmêlijk, wordende do t bter kwalijk ingelascht, geiuk al» in» m iTN^ffil ml Toor «irm wf7, OpentUjk voor Openlijk^ Na^ miemiijk voor Nmelijk, Ge* ^omefaHjk voor OetëmmHjky voor t welk GezêménHijk ge- isegd. OritnliikQÏ Orémlijk^ k^fc de klemtoon by goede Schryvers ep '$ zeekiyk deel* Orden 9 beter den Ord#| by de Oud^Q Of^«m of Oord^ne» ISellJk Redene^ waarvan n^ lU- 4en^ van 't welk 9cbter «Heen Redil^k , fFêtm » waarvan iVi9efdHk, kwiluk WtmMijk, U. 349 — 3Sa. (35<J. 3570 Hoe Ordniijky in OrdMUfl>>» en OrdenHiik ia veranderd. 2ieaid. 351. j^Siftf, 0&DB2f£. zie Ordev, OinsNLTjK. zie Ordbh. Orbenloos, zonder Ord«). II, 849- (3S6.) Ordehtzlijk* zie Ozoiir, Ordeftlijx. zie Ordbn. Orbas, Btfgg9dest een gemee» nen naam vooreen eigen naam gebruikt. II. 452. (402.) ipAFBUi» Zoon vpn I^^, Wi Ibooeivan ThracM» Bttmui^ naar heaai QcagHus genoeaid* L ftéo. A<5i. (xzsO Orgelfypei^- I* 372. (1^5.) Oieu. L«L zie CzMifONu;» Orioh. zie Zbastab* Orithta. zie Oritbyia^ Oritbtja. zie Orithyza. OaxTfliT. zie Ositiitia, Orithha. Naan eener Nimi'» een woord van vier grepea in *t Latijn , waarvan de twee'» de lang. Moet in 't Duiudi w^den gefchreven Orithyjë^. niet Oritia, Orübia, Orithiye^ Oriihiy, II. 283* 284. (3}c»»^ 331.) Oritia. zie Oaithvia. Orkaam» wordt gezegd de VI»r nen optefteken als hy zi^ verheft. II. 88* (248.) Oas. zie Roi. Ors of Orsb» nu ros^ oudtijde pêêrd, $0rfi, te pavd. HL 97- (485.) OsciiLARi. zie Vbrwanoxuk, OsDRYVBA. zie Wagbnaar, OfsaifDRVvfti. zie Waobkaai^ OssBNHOiD, niet Osfe^huU^ Koppelwoord , ft]nengefW4 uit OtfMf Gen. van Os a^ Huid. IL 33»^ (348O Om. Eertijdi O/d. L z8i. (125.) R 5 Qi:-. t54 REGISTER. OüdeR gebruikten reeds vele oorfprongelijk ongelijkvloei- ende woorden , gelijkvloei- eode. IL 6. AaM OuDBK. By hen wordt een net- heid zonder wederga gevon- den. IL 2X6. (293.) Ouden lagen, maar zaten niet aan den'disch, by de Dich- ters tegenwoordig veelal als zittende verbeeld* De oudfte Romeinen zaten echter, als zy at^n. IL 439. (39Ö.) Ouden. Hunne naauwkeurig- beid boven ons. IL 10. (217.) OUDEEDOM van HOMEEUS. IL itfy. (276.) OuDEES. De kinderen worden bun ingewand genoemd. IL 181. 282. (330.) OuTEE, een drinken aan Outers toegefchreven. zie Deineen. OvTEE. zie Altaae. OVTEErUkT , Altaarplat , Vlak van 't Altaar, het telfde. IL 65. (240. 141.) Oven. De Werkwoorden van dezen uitgang hebben in praet. OofdCy part. Oofdy als Kloo- yen. Kloofde, Geklorfd, Roo- veny Roofde, Geroofd, enz. IL 323. (344O OVEEBLEVZN VOOr QvSEGÏBLE* %rtv. L 118. en 1x9. (45.) OVERBBOCHT VOOr OVEEGK- BEACHT. L 119. (45.) OVEEBEOGT voor OVEEGEBROGT. IIL i6o. (si2.) OvBEDEAOT. zie Wateebebg. O VEEDWAALSCH , is trois , prMt. IL 146. ^ara. Hier van het fubfiam. OVEBDWAALSCHHEIS. 147. Aant. OVERDWAALSCRBEID. Zie OVEE- DWAALSCH. Overeenkomst van gelyke le« den eener rede. L 247. 248. 3<$7- 358* 3Ö9* IIL 275. 276. 277. (109. 163. 169- X70.4SO Overgebrogt. zie Overbeogt. IIL i6q. (51a.) OvEEGBHAALD. L I20. (l2I.) OvEEGEKOMEN, zeer net van Overkomen onderfcheiden. L 119' (45.) Overgeven voor OvERGEosr 'VEXf. 1. 119. (45. 46.) Over^ geven booswicht. 120. (46.) Overgeven, Overleveren, ia verraaden. IIL 209. (530.) OvERGEWOOEN , profponderotus „ Overwogen^ deliberatus, I. X2i. Aara. OvERKOHEN voor OVERGEXOt ¥E|r, REGISTER. '35 UEV. I. 119. (45-) Oyetko^ men en Overgekomen , met on- der feheiding. Ibid. (4sO by Hooft niet altijd in acht ge* nomen. Ibid. (45.) Ot£rladio. zie lo* Overleden. ( dsn koning ) ZIJNDE, zie Abl. Abs. O VEK LEÓNEN , IS Overledenen , *van Overleén voor Overleden ^ klinkt niet wel. II. 38. (230.) Overleveren, zfe Leveren. OVERLTDSN. zIe VOORLEDSN. Overspel doende, zie Lee* VEND. Overspelig, zie Lbevbnd. Overwogen vpor Ovsrobwo* OEN. L X20. (46.) Ovenrt- gen 9 deliberatus , Overgewo» gen s praepQndermu. L izu Aam. OviDius tot Ovip verkort IIJU 135. 13Ö. 137- (30a.) OvijD. zie OviDXüi# P. P, B, F. en V. Dikwilsver- wisfeld. IIL 47. en 48* (468.) P» en B. B7 de oude Duitfche . of Frankteutfche Schryvers, zonder onderfcheid gebruikt. n. sap. (438.) Paal. De Paaien j een plaats met Faalcn afgezonderd , daar de ichepen binnen of buiten liggen. Waar liggen de .fchepen ? Zij liggen voor , binnen of buiten de paaien. IL 193. (a870 Paard » P^^r^ en Menfche. zie Menschepaard. Paard. Wordt gegrepen by den neus. zie Vacht. Paardebcbnsch. zie Menschep PAARD. Paarden mennen, zie Mennen* Pad (gbq) fpreiden. zie Sprex^ D£N. Pad. (reisbaar) zie Reisbaak* Paerdekijn. L 34. (12O Pagare. Een ftad in Thesfalid en de Mje&iva^ daarvan ko- mende verward met het paard Pegazus en deszelfs jUjeSiva^ IIL 135. 136. (510- 51x0 Pagazbbschb Bosch. (*t) IIL 155. (510.) Paleis des Hamels , defdger dan Vondels Aeris-' hemels Hoofipaleis. L Ói. (23.) Pallemtak, om de maat, voor »3« RSGISTER. ^oor Falmtac. II. t). Amt. Faiiis. Lat. CfÊtn fmnm^ sie KoKEir. PiNTOffVL. zie £ooL« FArtLNk Lat* zie Tijf wotrrzi. ■tf AAUO^AI. Gr. cie Lcv£- «ATAAO'Tm. 6r. tie Lbvs- Lat. Misfchieii hier- van PtACBBtr » door Letter- ▼erzettii^. IL iit. <95(5.) Pa&bn. zie HuwEN^ pAtsRS» overgezet VADZtiHé zie Ik. TVrmsn. Fmudui. Lat. zio OfisitiiAirD* nArfi'ZElK. Gr. zie Levsreit. Fasims » waarooüfjilvr- ter^ go* aoeoNL L i€4. (ii?- ii8.) iubheUep* 26$. (ii8.) Ftaocm. Lat zie LfttrzABK» Fartb. 0le Pbat. FAmcifiuM, voor een Infinir •Jwtf. zie Imranrrvus Qbli- ^ous. FAsnemoat BaAZTMiiTUM. Somtüds ongeiijkvloeiend ge- Mèvea, en *t Imf$rffQum ge- lijkvloeiend geworden. IL Fassba». Ht9p. zte SpansbKen. Fasseoctake. hal. zie SrAirsz* ME». , Fassbh. Ni«t ▼erzulmeii, niét iidatea » of toier zorgen i zorgdragen. 111* zio. 21 r« Pater. Lat zie VzftWAiiDB' LEN. Fatboohtasscbb. zie TAica* Pauch. Aleoi. zie Boooz. PAUfB. zie Rust. ' Pbb» OBi^EEFKff» afgetourd. L 870. (164-) Pbied. zie Faaiü». P$ES eens boogs^ gepeesde hoogt is gerpannen. II. 104. (253*) Peoazeesche tlobo. IIL i$i. (511O Pbgazvs* zie Pagabb. Peoel. zie Leggen. Peoel. Door verkorting Pbiu IL 110. Arno. Peil. zie Lboobit. Peil. zie Pegel* PbISTEMH, au PLEISTEliBir^ dit laalfte niet geiieel nieaw« Men heeft ook Vevpêifiivetu IL 24* ^n 25- (2^3- ^mO Pbit. PUcommy hj anderen^ doch niet ik>o goed , rteftje ^ Pennetje y Cter^ Sam vertaalde CokCUerpeny Geen^eder^ Luk^ pen. L 354. J55- (ï5?.) IL 101. (2.53.) Pek. zie Pik» fïïÊi REGISTER. Ï37 Pik. Drinken aan dezelve toe- gcfchreven. zje Drinken. P^N. Schilderen met de pen, II. 297. Pen en Pin verwisfeld. I. 475. (210.) P£N£i7$ fchrecf Vondel in twee grepen; eigenlijk Penéüs. I. 268. (119.) Pennen aan den Haas toege- fchreven. IL 451. (401.) Pennetje, zie Pen. Penseel. Spreken met Pens e. LEN. II. 297. Pensioen, zie Liverbi. Pension. Fr. zie Liverei. Pepel. zie Vijfwouter. Pêrgamom. zie Kapitoliom. Pergamüm. zie Kapitoliom. Persen. I. 21. (8.) Perseus , fraai het zaad der gou- den regenvlaag genoemd. II. IS. (247.) Personadie. (voornaame) h\ het befchryven van derzelver verandering vanflaat, fraai de naam herhaald. 11.166.(270.^ Persoon ( tweede ) van den on- volmaakten tijd der Aant. Wy ze, niet de derde gaat uit inT, in de ongelijk vloeiende Werk- woorden: niet hy hadt enz. naar A^ had enz. te fchryven. I. 91. Aant. II. 202. (288.) Persoon (tweede ) van de Geb. Wyze, hoe te eindigen, zie Wyze. (gebiedende) Persoon (tweede en derde) van den tegenwoordigen tijd der Aant. Wyze , in *t Eenvoud , in de gelijkvl. wordt altijd met Tbefloten. I. 79. (31.) Uitzondering, aid, Jant. (x.) II. 202. (!^88:) Persoon (de tweede) gaat zo in den tegenw. als voorl. tijd uit in r, de laatfld ook in e» en by fommigen in en in 'C Mcerv. Waarom het Meerv« In dezen Perfoon niet van 'c £nkelv. verfchilt. I. 464'-r« 467. (207 — 209-) en old. Aant ook Aant» 468 — 471, II. 206. Aant, Persoon. Gefteldheid der Per- foonen, hoe te befchryven, I- 352. (155.) Persoon eens uitgedrukt, wordt in de tweede plaats beteer door een Vrouwl, woord uit* gedrukt. II. 493. (422.) Persoonelijk Wapen. II. 242,* (308.) Pest. II. 164. (274.) Pfiffholder. H. D. zie Vijr- • wouter. S Pa 138 REGISTER. Pb is F; doch kan voegeUjk in Treemde Naamen behouden worden. Vondsl fchreef hier voor F, II. loi. ( 252.) Phantjisos. zie Inbeelding. ♦FAAH. Gr. zie Vroed. PiÉLAAR, verbasterd van Py- LER. II. 265- (321.) Piepen, zie Schuifelen. PiKtus, heeft de eerde letter- greep lang. II. 90. (249 ) PiETER Kraai voor Pierrb Cor« NEILLB. III. 115* (494*) Pijl. Het getal en de werkin- gen der pylen van Cupido. 1. 128. 129. (so. 51.) Py- len worden oneigen gezegd Yuur te ontfleken of uittedo- vcn. 129. (51O Pijl, Met pijl en bogen y niet wel gezegd , maar : Met boog en pylen. II. 401. (377-) Ptlen der Liefde, zie Pijl. PtLER. zie PlELAAR. Pijp, het zelfde als Fluit, oor- fprong van dat woord. De Pypen Jlellenj danfen naar ie- mands Pypen , Pypety Pypenr fteller f wat beteekenen. I. 370— 375- (1Ö4— 166.) en Aant. Ptpen. zie Pijp. Ptpen, op dePi/p oïFluk fpe-* len. . Of men moet zeggen Pijpte y Gepijpt y of Peep, Ge» pepen^ oorfpronkelijk Pipen, nu Piepen, Pipire. I. 370 — 372.(154. 165.) «t-^anl. 371. PyPENSTELLBR. Zie PiJP. Plaats en tijd bescheiden. L a. 3. 4. (i- 2.) Plant, zie Zoou Plante. zie Zool. Plat neerbonzen , neerbotfen. JI. 66. (241.) op zijn plat vterperiy vallen^ platte lasten, abjectae. 67. (241.) Plat. Fr. de la langue. zla Blad. Plegen, in praet. Analogice, Plegy doch men zegt Placht. I. 80. Aant. 93. Aant. Plegen en gewoon zijn fameo- gevoegd III. 15. (457.) Pleiades, zie Zeilstar. Pleiades, de Herren van 't ze- vengefternte. Hiervan Mer- curius y de Zoon van Moje eene dezer (lerren , de Zoon van Pleias genoemd. I. iS2. (74.). ITAEIN. Gr. zie Zeilstar. Fleions. zie Zeilstar. Pleisteren, zie Petster en. Plek. Heldre Plekken, zie Hjbl* OER. Pleo- REGISTER. '39 Plbonasmüs, van 't Werkwoord Doen. zie Doen. Plicht, kwalijk Wet genoemd. 111. 25. (461.) Plichtobbaar. zie Gebaar. Plien, i. Plejen, Plien Hooc- heit^ wordt vJh een Vorst gezegd , die doet het geen Zijn waardigheid past. 1. 495. Ploegen, van de zee gbzegd. 1. 45.(17.) Plonderen wordt doorgaands in een volftrekten zin genomen » voor beroven van alles^ als een Jlad of iemand pionderen, doch Vondel gebruikt dikwUs plan* deren van iets» llji. 206. ($28. 5*9.) Pochen, vermaagfcbapt me^ Bo- gen. 11. 98. POEKBR. zie HOPOEKER. Poel van rouw , beter dan zee. zie Zee. PiOEL DER LiCHAAMLOZCN. Zte Lichaamloos. ^ Pi>SziE verkiest de kortfte woor- den voor de langilen» als ze beide evenveel zeggen. IlL 75- (47^.) FoëziB. Niet alle woorden der . Spreek- of Schrijf -taal voor dczelvp bpkwaajQ. L 418. jiant. Haar«taal kennelijk van de gemelde onderfcheideo. 428. Jont. FoêzT fchept lust uit het onei- genlijk gebruik der woorden. III. 19. (458.) Poêzv» niet afkeerig van een Onzydig Werkwoord in een dadelyken zin te gebruiken. IIL 62. (472.) Wanneer en wien zulks vry fta, aid. PoêzT, een fprekende Schilde* ry. 1. 226. (98.) FoêzYE. (Latijnfche) Haar ken- nis nuttiger voor een HoU landsch Dichter dan die dbr Franfche. I. 403. (179.) PpGEN. (zoeken te) zie Zoeken. PpL. zie Boel. PoLYüéMON. Lat. POLYDJEMON heeft niet de 2de en 4de, maar de iflp en 3de Lettergreep in 't Nederduitsch Ung. IL 67* (241.) PoLüs. Lat, zie Vwwandelen. PpND , in 't Meervoud , by ver- korting» voor Ponden. IL 214. (292.) P00GEN. IIL 285. (559.) FpORTERSGEPING. Zie DiNGEN* Popel of ForELBooM, is nooit ilil en maakt altijd geruisch. Hiervan ons Popelen i. beven t % 2* 140 REGISTER. 2. een zacht geruisch maken , dit en de beweging onaffchei- delijk van dien boom, ook jfbeel genoemd. De bladeren van denzelven fraai yroufven- tongen genoemd. III. 48. 49- (468.) Popeleoom. zie Popel. Popelen, zie Popel. PopuLARi. Lat. zie Verwan- D£LEN. PoRCELLUs. Lat. zie Ever- zwijn. PoRCüs. Lat. Verken. III. 47. (467.) PosiTO. Lat. zie Abl. Absol. Possessie, zie L Praal, zie Brallen en Pracht. Fraalen. zie Prachen, Bral- len en Pracht. pRACREN Praalen , door mis- bruik en overeenkomst met Pracht, Waarvan Praciiten, fuperbire. Prachen , parcere fumtuiy parce yivere, ook^va- retia ardere^ *t zelve als par* cere. Waarvan misfchien Prachen dooT Letterverzetting. Meest is Prachen bedelen , om ^egen, lusjens^ kusjens Pra- chen , mees^ gebruikt om te yymen op Lachen , Jfpra- then, Geldprachery , Praching^ Prachery , Prachfler , Bede- laarjler. IL 110-115. (25^* 257.) enJant. 114. Prachery. zie Prachen. pRACHiNG. zie Prachen. Prachster. zie Prachen. Pracht, van denzelfden oor- fprong als Brallen y Praalen^ Praal, Afgeleid van 't Hoog- duitfche Brechen , fchynen, lichten. I. 272. (120. 121.) IL 91. (250.) Prachten. zie Prachen. Prachtig, zie Prat. Pr£bere. ]^at. zie Leveren. ^Praepositiones , toon en , , wel- ke een Datiyus^ welke een Ablativus zy. I. 240. MnU Praeterita of Imperfecta der ongelijkvormige Werkwoor- den. Aanmerking omtrent de Naamwoorden daarvan ko- mende, zie Naabiwoorden. Prat. zie Preuts. Prat, fastofus^ arroganSy ver- fchilt vair P^htio, magnü ficus. Het pratte Babilon, by- liaam van *t geeftelyke Babi- Ion. IL 143. (268.) Pr^t, meest gebruikt voor deftige groots y trots. Hiervan 'tfubji. Pratte, jlrrogantia , door Letterverzetting Parte. Ook 'i Werk- REGISTER. 141 *t Werkwoord Pk ATTEN, d. i. trots zijn f ook moeielijk zijn^ tn pruilen f d. i. kwynen. 144. (268. 269.) Prat verfchilt niet veel iQ beteekenis van OverdwaaUch , en waarfchy- nelijk 't zelfde als Preutsch. I4S — 147' ^ ^'^^' (aóp.) l^RATELEN. Gedurig praten. II. 471. (412.) Praten ir Pratelbn veranderd , om dit woord by Ratelen te voegen. II. 484. (416.) Pratte, zie Prat. Pratten. zvc Prat. Prediken voor de oogen, voor *t gezicht. II. 297. Preiter. f. D. zie Preuts. Preitii. f. D. zie Preuts. Preuits. zie Preuts. Preuitsheid. zie Preuts. Preus. zie Preuts. Preuts. Spytig^ Preutser) Prat. Preuts of Dreuts en Spytig. Drentsen Dreutsheidy kwalijk voor Preuts en Preutsheid^ Dreuts en Preuts op elkander gerijmd. II. 525. (437.) Men fchrijft ook Preutsch en Pruitschj Preuts en Heerlijk.^ Oudtijds ook Prues en Preus, 52(5. (437.) alsmedePröWJcA, Pruijtsch , Pruijtfichcïjt y Pi-uijt- fichlick enz. Lat. Strenuus^ Fr. Preux. Preux en Preutsch 't zelfde ; het eerde kwalijk af < geleid van Probus en Procus. Komt van Preutsch^ dat ei. genlijk zou moeten zijn Breedsch van Breeds gelijk M^ijdsch vdXïH^jd; en Grootsch van Groot. Grootsch en Preuts famengevoegd. 527. (438.) ook in een goeden zin Preuts, komt van 't Oude Preith, Superbia, en Preiter, EUt- tus, Preuitsheid en Preuits verklaard. 528. (438. 439-) Dezelfde beteekenis in Breed als in Preuts y te weten, lor- gus, amplusy aid. en 529. (439.) 5 en P by de Duit- fche Schryvers zonder onder- fcheid gebruikt 9 aid. Breiden ' en Breeden oudtijds 't zelfde, als nu Uit" en Verbreiden j old. Prat , waarfcbynelijk 't zelfde als Preutsch. S3o. (439-) «* jiant. Preutsch. zie Preuts. Preutsheid, zie Prevts. Preuve. zie Proeve. Preux. Fr. zie Preuts. Pryzew. 6 Waard of 6 Waarde te pryzen^ niet goed. I. 183^ (74.) S 3 PrT^ T4^ REGISTER. PftTZBNSWAARDTGE, (6) gOCd, oiec 6 Waard of 6 Waarde te pryzen. L 183. (74-) PlIHSBLIJN. I. S8. (13.) PnoBBRBif. zie Probvek. Proesten, zie Sobzeit. Pkoeve en Fjieuve vervrisfeld. lil. 85. jfant. Peoeven en Beproeven In den burgerlyl^en zin nu altijd on- derfcheiden, beteekenen bei- de een protf nemen, *t eerde van fpijs en drank, 't tweede van allerlei zaken, gemeen- lijk Proberen, Proeven, niet Seproeyen, alleen in de Poëzie gel^ruiklijk y vooral by Von- del, ook by de Ouden. III. 75. 76^ (476. 477.) Proe- ym is ook bewyzen. T^.Aant, Dit een latere beteekenis. Hiervan weder Proeven on- dervinden , Proeven weder by overdracht voor Gelooyen, 77. Promeneren. B. Fr. zie Ver- wandelen. Pronomen, zie Abl. Abs. Pronomen, demonflr. behoudt de E in een byvoeglyk Naam- woord, in *t Onzydig; eea fcsferf. werpt dezelve weg, I. 43^- 433- CïPa. I93r) Pronomen PossEssmnir* Ge- meen misbruik van 't zelve aangewezen en berispt. III. 6 — 8. (4Sa« 4530 7« -A«t- Fronuba. Lat. Een bynaam van yunö by de Latijnfche Dich- ters. II. 177. (281.) Ver- fcbeidenlijk in 'tNederduitsch veruald. 178. (281.) Waat^ om die aan haar gegeven. '179* (a8i.) Wie en wat ei- genlijk het werk in een Pro- nuba ware. 182. en 183* (283* 284. ) Juno Pronübap is in *t Duitsch Trouwgodin» J84. (284.) Prootsch. zie Preutsi Prosodie moet naar den aart der Poëzy gefchikt Zijn. L 428. jiara. Provincie, zie L Prozerpijn. De ontdekking van haar verblijf op de eene plaats aan de Zon, op de an- dereaan Arethuze toegefchre- ven. II. 123. (260.) Het verklikken, dat ze in Plutpos Rijk gegeten had, op de eene plaats aan Askalafus» op de andere aan Merkurius toegefchreven. 1 24. ( 2(>o. 26 1.) Hier gezegd, dat ze zcveOi daar, dat ze drie kpr- REGISTER. 143 reien heeft gegeten, IL 124. (261.) Prues. zie Preuts. Pruijtsch. zie* Preuts. Pruijtsicheijt. zie Preuts^ Pruijtsichlick. zie Preuts. Pruttsch. zie Preuts. PuAN. ( Buen en ) Frankth en Alam. Bouwen. L 34. PuLLULARE. Lat. zie Verwin* delen. Punt. Onz. Punte. VrouwL IL 63. {239.) Punte. zie Punt. Purper. Waarom de Laccdc- XDoniers in het purper en met kroonen of kranfeo op het hoofd ten firyde trok- ken. IL 246. en 247. (3x0. en 3II-) Purper, zie Purperen. Purperen, is van Purper, Pur^ pureusy een ftoffelijk MjeSi» vum. IL 377. (367.) Van de kleur zegt men Purper. Dit Is eigeniijk een Schelp- visch , wiens faj) oudtijds tot het verwen van kleederen ge- bruikt is, zijnde nu nietbe- kend. 378. en aid. Jan^, (367.) Kwalijk fchrijft men ook Fergulden voor Verguld^ aid. (368.) Gulden en Ver- guld verfcfaillen als Zilveren . en Ferzilverd. 379. (36S.y Puur moedernaakt. zie Moc- OERNAAKT. QuEDEK. zie Kwelen. QUEDEREN. zie KWBLEN. Quel tems fait il? L 41. (14.) QuERL Lat. zie Kwelen. Quijt. zie Kwijt. QüYTEN. zie Kwijt. ^ QüiNCTijL voor , QuiCTILIÜt, IIL 137. (502.) QuiTEREN. zie Kwijt. , IL B. verandere in N, in Daim roox Daar^ Wam tooi Waar » Hen voor ^tr. L 170. 171. (68. 69.) 144 REGISTER. R voor Er. zie Er. B. en O, Lctterverzcttlng in dezelven plaats hebbende, zie Letterverzettiiig. R met L verwisfeld. zie L. Ra, door Letterverzetting voor Ar. II. 112. (256.) Raad Leeven. zie Lbeven. Raad (tew) verheven, beter dan tot Raad. zie Ten. ^AAD. (geraden) Herhaling van woorden van eenerlei klank. L 361. (160.) Raadshol. (Navel van 'c woe- . fte) zie Navel. Raadzalio. zie Zalig. Raagbol. Van Ragen. I. 158. (63.) Raagen ,. Raagde , ' Geraagd. I. 158. (630 Raat. zie Honigraat. Raboord. zie Rietboord. Racine. (Jean) zie Eigen- naam. Rad. (Gerabraakt) Beradde raan. Herhaling van woorden van eenerlei klank. I. 368. (i6r.) Raden, Ried^ niet Raadde. Zo ook Verraden y Verried y Bera- deny Beriedt enz. I. 452. (202.) en Aant. (1.) Rag en Rage. Hier van Ra. gen, Uiiragen. I. 158. (03.^ Race. zie RAg. Raken. Onder de voet. zie Voet. Ramp, by Vondel Vrouwl. ge- bruikt. II. 86. (248.) Rampzalig, zie Zalig. Rat. Goth. zie Vroed. Ratelen, frequenM. IL 471. 