Soendasch-Nederduitsch woordenboek, op last van het gouvernement van Nederlandsch-Indie
(Uf QSY) \ I. zie cmtrvjw — 2. m <&ti \ SB. een boom of struik willende dien verplanten z6o uit- graven dat de wortels besloten blijven in een groote kluit aarde ; voorts in de rondte gaan, rondrijden ; ook ronddraaijen, bv. van de wijzers van een klok. — <£ji<*sn<t<m<*aji\ iets ronddraaijen, bv. het rad van een wag en, de wijzers van een klok enz.; ook eenpaard laten rondioopen in eenrenbaan. — (uziruHm-Aasnni <mji\ de wegen, die in een kebon den aan- plant doorsnijden; en, maar dan ook wel iK(nA(Hi^i(ina£iM(isnnr>(Hiji\ de kleine wegen of binnenwegen op een hoofdplaats. (U) (0SY)\ S. m^^ B. soldeersel (van [0^\ omdat het uit drie bestanddeelen bestaat. Jav. Wdbk) (Uf fRSY)\ zie 6^*<n7/kt^\\ (Uf((i57)\ meisje van vorstelijke afkomst; prinses; nimf uit de swarga loka, zie bij Mim (Skr. poetri, dochter, vr. van poe- tra.} — ^H<^ de prinses. — ^^q^n het verblijf der prinsessen in een kara- ton. — m ™ {*£) cum (mji\ popje, gemaakt van een of meer opgerolde lappen, om welk rolletje vervolgens een bandje werd ge- bonden, in dier voege dat mendatkreeg hetgeen het hoofd moet verbeelden. — t&tui^s naam van een boomsoort, die goed hout levert. (Podocarpus bracteata. K). ii i asn q \ 57G O n HJI 0511 h'Tl/) \ Q (Uifasno\ SB. de gave, die, als de groote vasten ten einde spoedt, aan den priester wordt gegeven; in de dorpen en door min- vermogenden op de /wofdplaats gemeenlijk (hJiitmrhKHi^i rauwe rijst zoomede eenige, drie, vijf ooh wel tien centen {Ar. 'ijbh\ — cuicui («s>j?s of &^^\ de pit rah betalen. OJ) fOSYl2 (1ST) fl \ zie (uasntasnj^w ajirasn2QJiij\ zie m^w (Ui rasr>2 (ruin \ Boll, patrouille; SB. wacht- huis aan de grens van een afdeeling of distrikt. Verg . wxa^ (Ul OSY) 2 (VJ ni <Kp)\ ooh (u^t^aon* — ^ <Wi2nyni<^rtb12CMJis 00Jc (^cm2^ni^'^r!2Qnjl\ SB. van twee of meer personen: iemand heen en weer trekken of sleuren, willende hem, ieder voor zich, naar zicli toe trekken. En van honden: een dier, bv. een hert dat ze aangrepen, heen en weer sleuren. (uiasn^nriwom 2 Sj 2 aoj \ zie <?«»£•* <V>aSYl (My* \ SB. bijl, om hout te behakken. OJIOSYj (HYtJj \ Kw.— (Vi(u,asr|(^cnJ^^ o/mo^^n SB. bek, snavel, neb van een vogel ; bek van een schildpad. (UfasTi (Knjj\\ — «^£?«9^2|X SB. in den modder blijven steken. een (UiOSY) (HY)jj\\ _ tia&im^ SB. een blad, bloem, ook vruehten, bv. koffij vruchteny plukken, afplukken. a o (Ul OSYI2 <Kpfj\ een soort horzel. Eg. a a (U) (ISY) (KY) n \\ — (tsn nitui nsv itwp zie onder *r> (hpuni^w ajOJiasY) (KY)jj\ ©/^an**™^ SB. het vak dat vroeger, om wegspoeling van den grond te voorkomen, gemaakt werd om ieder koifijboom, als de tuin was aange- legd op hellend terrein; voorts de sawah kweekbeding, waarop wordt uitgezaaid, en einde lijk wel eens voor vak van een sawah. Verg . /hd z asn <>™^\\ — /rj(EJi(is}}!Kn/i\ petaks, een petak maken. (rjCLKrjasrn chhjj\, — ^(u^^^^^p naam van een vischsoort. O O C"^ (Ui2asn2(KYi2^\\— £,*Q,iQgaQi9Qgv zie bij (tfmahm* w (U>(isr)(Mi(rj(U)QjafnQoi(f6i\ SB. trippe- lend, van het loopen van een dwerg (K.) en van een krielkip. (Ul osyj asm n\ I. SB. voorkomen, uiterlijk; zoo er uitzien. — aQuu^MMSnuasn^itiia m x ZVa . <&m (U <Hi ojt (m (U (U71 ;yn\\ — oji tunsn ustijl v gelijk van uiterlijk, met hetzelfde voor- (U1K 577 n a komen; ook zva. mtj/ww — II. tui xsnasnri^ SB. voegzaam, behoorlijk, betamelijk . — Verg . (ut (hicka/i w (U) (V) aSYl (KYI ft \ en gew. Livj«sr)asn(HTji\ ook wel geschreven (uiviasnastiihi^ SB. Jong boompje uit een pit voortgekomen ; uit zaad voortgekomen jonge plant of struik. — M*]asr>(isiicm(ij)f\ jong mangga boompje. (Ul OSY1 2 OSY) fj \ SB. aQzS^n^^ of^zQun, tisn^i asm <inifi\ zonder interruptie, al maar door, aanhoudend, steeds. (Ul OSY} 05YJ n\ naam van een Loom, de Gustavia Valid a, volg. Eg., en icaarvan de blade?i als lalab worden gegeten. OTj (Ul en (ISY1 OSY) fj \ SB. klein, van iemands oogen; ook daarvan: nagenoeg digt zitten en bijna niet te opehen, als gevolg van oogziekte. (Vj (Ul OSYI 2 asr) fj \ SB. klein gebleven, niet volgroeid, van vmchten; ook krom, bv. van een komkommer, en (van iem. of van iemands gezigt zva. vjzmxniw Reg. Tj.) Wosyj osyi\ en £1^^ zie m^ II. MOSY)2(lJ)fl\ zie tuns?,* o (*Jl(lSYlQJifj\ ong. Volg. het Mai Wdbk . van Prof. Pijnappel ispetas let Eng . petards . — cm tut (isn oj) ^(mj^\ SB. vuurwerk, zwerm,voet- zoeker; voetzoekers, zwermen . Verg. Q<u> (Ul 0SYiaJifj\ SB. garnalen of wel andere viseh ook wel vleesch, onder toevoeging van zout afgekookt en vervolgens door- gezeefd tot een soort gelei. (Ul (ISYI (Ml fj \ zva. (ui2ash2\ mzar van kleine voorwerpen. — (Siasii(y.n2(mjj\ iets, bv. eenpot- lood, breken, in stukken breken. (Ul OSYI (Ml (j\ SB. afgedaan, afgeloopen, be- slist ; zich er af maken met bv. (te zeggen) 6^*2 (in 2 $w Ook antwoorden kortaf met bv. ik heb het niet. — ^/^^ een zaak uitwijzen, beslissen, afdoen. — HKlsrl \M ~^*^T uitspraak, vonnis, decisie. — ,c/jt5^:J^*^N zva. (^i!lsna^Jl^ IjTI art 2 (zi asri ikjj ? art ^i ari cm tut \ zva . <un art 2 Q<m «3t 0 V <K\j K>\j Ci OO (isn ^i crn (is^j (Hyi (ui an an (i<n \\ — (EiasnaLntHitHiarns O )(K.12 niet van wijken of zich overwonnen geYen willen weten, zoolang men nog een lid kan verroeren. (Ul (&Y)\ wel eens in plaats van Si&naji^ maar het ii bijna ongebruikelijk. a (Ul OSYI (Ul 0\ zva. (UKjinyiKTiji* (Ar: ^J*j&y phatwd). (Ul OSYI (Ul (Hi fj \ zva. {M>(un(i<»\ ook zva. <^- &4NN ajras})<njt/i\ ^ 578 Bv: (cn*^(Hri(p(nA(Uitisn(V)(HT/i\ zva. (rui\pi(cn(un\ ook zva. e- M(mi ^fi txrt itpiruw '& (Ul asn arui fl \\ — aji^aStarvi^s SB. scherpe harde stekels aan weerskanten van den kop van sommige visscken, zooals de <&niv>ri\ ^g? o iru/J\ (najiarr)tru/f\ <kj><o\ o»^\ ay rut ay iru \ a^xm (n(cr)(U)\ enz. — (&i a£i <njiji\ met die stekels steken. OJI en (ISW orut n\ SB. bijltje dat liet fatsoen beeft van een balioeng. (ft (Ul (V) OSYl Or\JI f\ \\ — ^(EAnr^asnriJ^^ SB. spat- ten, dwz. dat de kleine stuJcjes of splinters er afvliegen, van gloeiend ijzer dat gesmeed wordt, van den klapperdop als men de vrucht met behulp van een bedbg ontdoet van de schil; enz. — 007 ay an ai asntw)ji\ door zoo'n stukje of splinter getroffen worden. OTI (Ul RSY) 2 OUI f) \\ — (K7i an (u am z rut ^\ SB. onkunde, onkundig, in ruimen zin. — 6^** aj)t$<Knar)(U(isnt<nj>(hn(Hi\ van iemand: weet van alles af, kan overal mee te regt. (UI2 OSY) 2 (tUI fl\ SB. gcruineerd, bv. door het spel. (Ul 157? 2 &SYIfl\ ook wel <ivi^?(i5w^\ Moll. SB. potlood. (Ul 2 dST) 2dM (l\ naam van een boom en van zijn vruchten, een groot soort stinkb.onen, die door de inlanders als toespijs bij de rijst worden gegeten {Parlcea speciosa). (Ul OSYI (UUI P \ in het Buitenzorgsche betiteling door zijn onderhoorigen, van een Chhieschen landheer of landhuurder {Chin, pow tia). — (hm aJ?i (tut $ \ waarscJdjnlijk een verb, van ai an)(uutq\ volg . K. die aanteehent het laatste niet te verstaan, op Bandoeng in gebruik, zoo als wij nabob, Croesus bezigen. Be. » O a o CE/i ai wi ^ (El ^ urn ,~r> (en i tn.1 ajn c-~.aj) t) arn asn ann ^ w Q*" Q Q • 7 (Ul (1ST) \\ Voor wis en ^ asn \ zie de gramm. (UIOSYl\ SB. geleverd door velen aan bet Gouvernement, dat nu ook de eigenaar werd, bv. van het meubilair van een pasangra- han of van transportrniddelen, zooals een koeda aloes of koeda gladag, welkepaarden dan ook wel (ky> (Ui oj) ash \ werden genoemd. Deze wijze van betas ting heffing is titans afgeschaft. — (EJi«sh\ iets met zijn velen (&u(rdi\ o/* 00000^ Pass. (Uicuash^ — (u(U9sh(incHyi\ gezamenlijk iets koopen. — Verg. m m&i om 'Wj^n (Ul (L>n\ Jav. donker, duister. Mai. petang, duister, avond. — 9maji<hnKnooji\ inde Soe- pena: een soort troepen. Door den schrij- ver van de Gesch. van Abdoerahman en O a- iunsn\ 579 Abdoerahim wordt (L^^\ verhlaard met tun oji asn azi imji \ en met [oji a^n lasn,^ — {Kape- tangan (ooJc kapentangan en Icapetingan? hetgeen de afleiding onzeJcer maakt) geheime agenten, die door den vorst op allerlei expedities worden uitgezonden. Ze worden ooJc pendjoerit ge- heeten. P. Mai. Wdbk. (Ul 057} \\ — &1W \ SB. lets uitzoeken, bv. uit een mand met vruchten, de rijpe of mooije. OJI OTj (ISY1 \ SB. een werktuig, t. to. een boog van bamboe met een /word tot pees, die in trilling lean worden gebragt met een haalcje ((teas® m A } om de kapas, nadat ze van de pitten is ontdaan, verder te zuiveren. Verg. (unQ M^wijls en 6-&m(uj\\ OoJc een boogje van bamboe met een bamboezen pees, dat aan een M2(Mg«Ji(m(hnji\ wordt bevestigd en dan in de luc/it geluid gee ft. — kjtr^nsh\ kapas met de* peteng zuiveren. 0J)2&ni\ S. <oixn\ B. nacht, en die geacht wordt te zijn begonnen als het na zonsondergang duister wordt, van daar ook voor ons avond; voorts etmaal (nacht en volgenden dag). — BJinJiiSh met betrekking tot een af stand, be- teekent, dat men, om dien af stand af te leg gen, moet overnachten en eerst den volgenden dag aankomt: een 24 uur. — cutafna^naji^a^s morgen avond. — asi)(U2ant\ 'snachts; 'savonds.— QtSH\ ergens den nacht door- breDgen, overnachten. — kjizastio7i(m^\ op een sawah, hoema of kebon den nacht doorbren- gen om den aanplant te bewaken. Verg. (&i2(hr>2tn-n(m/i\\ — aji cm z (u t asTi \ den geheelen QJ (HI/ <-/' o nacht door. (Ul 2 &SY) 2 \ SB. stuk; gebroken. (unnasht\ mvdsv.- (K.i(U2(ishi\ een stuk; een gedeelte. 6^k(V) (m (uu xii 2 \ kunstterm voor een halve bamboe. Verg. asm asm *™jl^ — oj)aji2ashz<n(h.i dJ} \ ZVa . (KiaJintinr) ^tnojinj) g# qji xji t) z rn qji (*J1 \\ Voorts van het vasthouden van de uiteinden van een touw, door twee personen: ieder aan een kant. — (Ei i ash i \ f (Eiinnt asn d \ (ZMOshzazi imji \ en ^?-mfl57)*<u7<NT^\ mvdsv.) iets afsnijden, korten ; iemand de hand of het hoofd afkap- pen, afslaan; een zeker gedeelte inhouden, korten op iets, bv. op iemands loon. — o? ashzazi(mji\ o. a. ook een visch in mooten snijden . — <&? ? ash tabu anji \ iets breken, in stukken breken ; iemand of een dier de tong uitsnijden. — aji2ash2a^anj^\ snid, model, fatsoen. — ajitajtzash2a^<Hij^\ de van N.N gescheiden man of vrouw; ook hetgeen 580 er afvalt, bv. van het hout waarvan men een stijl maakt, maar wat dikwijh nog bruikbaar u voor lets anders, dwz. niet altijd is wat wij zouden rekenen tot krullen en spaanders. Verg. aj\a^aajnnj)ann\ en 0^20^2 07i 2 <vi (htji * — (ui(Ei2 us) i d \ benaming van de belasting op het slagten van vee. — (u (zi 2 asi) t its am (t\jyi benaming van de belasting* die voor de reorganisatie van de Preanger werd opgebragt door den slagter van beroep; ze bedroeg voor ieder beest, buff si of rundj f 2. — cm ^2 ash 2 (kyi (eji ~j), noemde men de belasting, die werd opgebragt door ieder, die een buffel slagtte, waarvan het vleesch niet bestemd was voor den verkoop, maar voor eigen gebruik of tHu-yidjuG-xMHTjiw Ze bedroeg f 0,40. Q Q cr (LH OSn (§ ^flsCnJl (IJl \ zie cvmww (LA (1577 CfYi \ en <uiasricr)i\ zie asucmw (L/) (1ST) (CH (HI /}\ of vjtuasrKCi aoj^ \ en wiashctn <Hi2&nji\ zie onder amishw (L/l (M f) \ I. lloll. SB. pas, reispas. — II. in het Buitenzorgsche zva. 6-^^j>amw^\\ (UIQJlfl\ redewoord voor mm ?^n voor liet uitgaan of uit zijn van een vuur ofliclit. Bv. s 1 9 (U rfji 2 xni <iJi(Z»<n(isn?(U(M2zni(cr}e-^aji(U)2(&}/)\\ uittE/ia^ Q (LI QJ1 \ SB. partje, zooals een vierde of derde partje, van een vruclit; stukje van een koekje Jav. suiker ; reep, bv. 1/4 van een bamboe, die in de lengte werd gespleten. — aji<uiajt\ een partje; dikwijh voor een vierde part of een derde part. — <&?o5n een pasi nemen van een vruclit of bamboe. — <zi a3 om ^ \ een vrucht, een bamboe, 00k wel brand hout in stukken deelen of splijten. — <w>-n*™^, oj)(U(kj)\poe"t. van iemands gelaat: als een part van een in parten gedeelden kadoe, dwz. den vorm hebben van een ellips. Ferg. ash (kyi 2 asnji w 01 (U) (Ml 2 \ SB. mes. — ^(u^n-n^asn^s of (n(ucKj)2truau(K7i\ mes of mesje dat 0. a door timmerlieden wordt gebruikt om hun ar- beid wat bij te werken, in het algem. wa*ir men allerlei dingen mee besnijdt en knut- Selt. — (T) OJ)(hJ)2(3-ZA<n(U)V)(lJ) \ Of OH OJl CkJI 2 (U) 0.JI 2 Of) l)\ tafelmes. — orjMM2tena£ninj}ji\ pennemes, zakmesje. — <n aji<n tuoj>g<vnHTji\ iets dat den vorm heeft, er uitziet als een mes, bv. een houten mesje tot kinderspeelgoed. (Ui 2 (U) 2 W — ajie^^tugdji2\ SB. met de grootst mogelijke toewijding , geen moeite of inspanning ontziende, bv. «n<uina^ Ook: fitnaJi ^\ 581 (UI OJI (Hill \ ^X met ter zijde stelling van alles; zijn uiterste best doen. (LI OTI (Ml 9 \\ — n^'-nf^rn^i/n(ij}^\ naam van een djeroeksoort. (U) (Ml 9\ SB. gescheiden, gescheiden zijn; scheiding. — «j.?^\ scheiden, gescheiden van iemand of lets; veclitende menschen of dieren scheiden. — £1 &ji $ m oji wCmkhi q\ de pasantren, die men met iemand zamen be- zocht, verlaten ; 00k: een ander pasantren bezoeken, als hij of ik. — &i<kJi%xm<EJi$\ afgaan van iemand, met wien men zamen woonde, ooh niet hetzelfde huis bewonen. — o / n a . , (Zi (tJi % (&&JI \ enz . cm d m (K,7 q ok 'ri <rn (HTJI \ met langer denzelfden meester hebben. — tucu oj)$\ van elkaar scheiden, van elkaar af- gaan ; scheiden, zich scheiden van iemand. — cuaji a^i {vh(htji\ hoffelijJe voor : gescheiden zijn van zijn vrouw. — &cui^(trm^\ iets afscheiden, afzonderlijk plaatsen, afzonde- ren; iemand van zich verwijderen. (UlfoJI o (UTJ (HI fj \ zie onder ^??\\ (LlcnoJlCUn (ISY1 fj\ SB. goede uitspraak, met een goede uitspraak, bv. van iemands kh&w (Ar. d^srsAAo? phasiliat, eloquentie. — Jav. Wdbk^ (UI(hJ} (HI n\ SB. in alien deele, te eenen- male, volkomen; zeer, uitermate, uiterst; juist, precies; zelfde; en niemand anders, zelf in eigen persoon ; maal, keer; en als (U(h.i(haji\ gevoegd is achter een werkwoord, om de positiviteit van hetgeen daarmee beteekend wordt uittedrukken, moet men het soms terug- geven in de. vertaling, door den nadrnk, soms 00k door wel zeker! mti ,£?* Sim an r>\ volstrekt niet, in geenen deele. -aji-h-nSicuiMfis harte- lijk dank! vurig dank! 6-s*a.u<S<M^\ daar ontbreekt het niet aan. — Si^ianjf\ mors- dood, in eens dood. — ^aS^^o^x ten eenenmale gebrek komen te lijden, 00k zva. (in ash am (uc-.$\ en ZVa. <&ri <ruj w ^i c~.^\\ <i_? tij) (ki (ui (ki (tn/j \ aan alle plaatsen te gelijk, in eens overal. Q Q (U) QJ1 (HI fj\ SB. schoteltje onder een kopje. — a a . aS 7 , a a n (Li o^ji a/i(ui arn \ fietz . —— (uidJiannapaAJi ^\ grot schoteltje voor zout. a o (Ui (Ml (Hi \ SB. bespreking, redenering, over- leggiDg; er over spreken met iemand. — (z.i(Kji(Hi(ivi!hnji\ met iemand spreken, i. d. z. van over een zaak, die men bv. voorstelt, met hem gedetailleerd spreken. Verg. xnacna^Si (tut tmji w — (Ei ajiwahid unji \ iets o verleggen, be- "f(§w 582 (UI9J}l(H~n/l\ spreken. Verg* <c?<cr?ftj)o*m2^\\ — asm asrt asn cui out mi not z xm \ zie Onder asnasnw zie oj)[(hi\\ asv (Ul (Ml OTI ( (HI (HI fi\ en (£iMfn((ha (H-t/)\ (Ul (Ml \ SB. pasar, markt, marktplaats (Perz. ))\\s bazar}. — oji m oji ^mtji \ marktje of pasartje spelen, van kinderen. (UI(MI\ SB. pijltje, harpoentje waarmee men schiet met behulp van de blaaspijp. as* CUI (Ml \ SB. beuvel, bergje. (Ul(MI\ of m«jiz\ SB. bet stukje navelstreng, dat men bij de geboorte aan bet kind laat en dat na eenige dagen afvalt; ook wel voor navel. Verg. am^rujiw — <bim\ of wim i \ zich met snelheid in de rondte bewegen, van lieb water. Verg. truap^w — CY CY aj)ni(Kin\ of aj(Mi*r)<mji\ maalstroom , draaikolk. en OJI Q/l (Ml \ SB . balve duit, ook wel voor balve cent. — tq^tqajis P. (van zich zelf of een mindere sprekende tot een meerdere) koo- pen, lets koopen. Verg. bij (umtrutw CUI (Ml ^H (HI fl\ SB. lijkbaar, de baar waarop bet lijk naar bet graf wordt gebragt. CUI (Ml en nia/l/l (Hlfl\ zie onder ^mj^\ en bij ojnqni^ CUI (Ml 2 CUI 2 KH CHI fl \ ook f<M^^^^t^?^^ K.) SB. de wadah, die men gebruikt tot berging van de gereedschappen, zooals asnznDtaiits cut (^yasnj^s enz . die bij het we- ven worden gebruikt CUI (Ml 2 (KYI fl\ SB. bouten pin. — (EKUgi^nim^ in lets een bouten pin slaan of drijven. CUI en (Ml (KYI fl \\ — (EJi^aj)!taij\ SB. een vruc/it ontdoen van de schil, scbillen. — Cok (in stukken, reepen of snippers scheuren. K. Rg. Jieeft pepesek. — Mij van elders onb.) en CUI (Ml (KYI fl w Holl. vestzak, SB. voor keen bep. de binnenzak van een buisje; maar tegemcoordig voor zak van een baadje of vesty onverscMllig waar aangebragt. — Verg , ^,^\\ en CUI en (Ml (KYI fl\\ — trf tFji ^ ^<? arnji \ zie bij rr}jnll* CUICMI (KYl\ SB. erfstuk, reliquie; erfdeel, aandeel van 'svaders vermogen, dat een kind ontvangt. CUI en (Ml (KYI 2 (HI fl \ zie flSwp CUI 2 (Ml 2  iru/f^ (Ul (Ml \ SB. bepaald, vast, zeker. — <Si<kk§^ onvermijdelijk, als zijnde voorbescbikt ; zeker, gewis ; voorbescbikt, bepaald . — i&K&ittmtHi/is zva. MtorithrntartJi* — ^^'V^^T lot dat iemand werd toegedeeld of bem Mb 583 a a (U oji asn chtjis voorbeschikt door God; iemands bestem- ming; hetgeen iemand door liet lot werd geschonken of opgelegd. o OJI (Ml \ SB. het een tegenzin hebben in of een afkeer hebben van haar man, van een pasgetrouwde vromv. (UJ (Ml \\ — (El oji \ en geio. ^jcSi.ejiguis SB. iemand of iets eeren of hulde bewijzen; iets ver- eeren; iemand of iets in eere of in waarde houden. sn(U)&jl\ SB. feest, diner, feestvieren (Port, /est a). (Ul (Ml (ISY) fj \ I, caJiM(v>nji\ SB. een wapen zooals bv. een zwaard uit de schee, eenpistool uit den gordel of holster trekken; den laad- stole uithalen , uittrekken ; Mervoor ooh «n xm asn <xnfl\i — Voorts oji oji asnj^\ iemand die ligt de samping aftrekken, van het lijf trekken; kleeren of derg. erg ens, bv. in de learner, gehangen, (eenvoudig opdxt ze zouden hangen: verg. ^Vl^^ii) } afnemen, weg- nemen. — &km <&n ^\ mvdsv. (bij herh.). £1 ajjasriiortJi\ zva . &i &Ji atm thr^w — 2e. kn oji asnji \ SB. het groeijen, het zich ontwikkelen tan de $%re, na het lilir. — cmi£jojtasnji\ zegt men van de pare als het trSinjis is af- geloopen en ze geen sporen van te zijn over- geplant meer toont ; voorts : tot zijn grootte zijn gekomen, volgroeid zijn, van het lichaam van een menseh of dier. (hcm8ojinsriji\ maar volg. somm. altijd hiervoor i^n2^i£n(^mn\ in zijn groei zijn, in den groei zijn, van mensclien en dieren. Verg . (zi($<mui\ ijj tcnasnom^ en ^>iaJiasnjf\ bij (cnaJinsn/iw a a Ctfl (hJl asn (HI fj \ naam van een vruchtsoort gelljkende op de wtcnyw — Verg. amztuni (U7 faJI (KH \ fiuiiyk!hfn\ (uirarhm\ of M vkfun \ Kw. Jav. Wdbk.) ong. — t£*<&iHn\ SB. zva. «j"i|N II. en voorts bezoarsteen; steen, die soms, in den kop van sommige dieren wordt gevonden, en als djimat wordt ge- bruikt; voorts fig. juweel, puik van iets. (V](U)(*J12 orui fj \ Roll. SB. pistool. ° ■ * CY a (U) (Ml 2 \ ZVa. aji<HiiaJi^a.f(mji\i (&l^ ul (Ui (UianJl fj\ SB. hoofdstuk, artikel; aan- gelegenheid, zaak (Jr. Vv^i5j. — <i£kki ajiaji(njijj\ ter zake van, uit hoofde. O O 0 0 . n (U) 2 (Ml 2 (TLA fi W — &i2aJ)2(njKhn/}\ zie <&i<niKi MiM/l bij 8"lfQ<W (ui(M cm (Jim (tn (Hi n \ zie tQ^* »^t Qi/ O (Ul (Ml (TlJI (IjI (tn (tan \ (grondv. <2A SB. (wnaji cwt \ 584 (ui<n»Jirm(Hijk\ aji m tru '(kjI (a (hi rvt wins een ander weg geno- men hebben of gevolgd zijn als hij, zoodat men hem niet ontmoette. — Ook bezigt men (uoj)rLiaJcci(Hijj\ als iemand, meenende dat Jrij werd gero.epen, komt, terivijl inderdaad een ander, maar die denzelfden naam of bijna denzelfden naam draagt als ftij, werd geroepen. JJV . mi oj) ru (K) (CKm/i \ (njitnn(Hi-xk(rLi(i7ri(Hi(iJ)9Ji nptnisn q \\ (Ul (n (Ml (UUI \ SB. mondvechten, krakeelen, kibbelen, twisten. — (u^^irun mvdsv. (Ul (Ml (UUI (HI fl\\ — tiojt (lw !htji \ zva . ki ^ m owji* — ■ Folg. K. zegt men in heb Buiten- 7 a a zorgscn e gji oji om *n ^ \\ (Ul (Ml (UU1\ SB. wandelen, toeren (Fori. passear). (Ul (Ml (UUI 2 (UI/IW — <£■? flS <lmi (ujj \ zie & aSg tujj w (Ul en (Ml (Hin\ Holl. passement. (Ul (Ml OSY1 jl \ Holl. SB. Spaansche mat; in den later en tljd voor rijksdaalder. (Ul (Ml (EJI 2(UI (HI fj\ zie w^w ^^co292Jl^ zie 1%* (UI(MI(YY)\ SB. vierkant. — ^aeyM(m\ iemand van zessen klaar, iemand die van alle markten f&uis is, overal mee te regt kan. (Ul OTI (Ml (IZtl (HI fl \ en &i *) <ui xm (hv) \ zie vtojicunw (UI(MI\ SB. paar, span; opzetten, van de zee bij vloed. — m(uioj}\ ooh gelijk, een van soort en kleur, bv. van de kleeren van iemands volgelingen. — a.i oji nn/t oaji \ zie bij (rhiwiw — <ui mm <ij>.\ een proces beginnen, een proces op touw zetten. — <w<^?.tl»<&?_an (Mai.) de lamp of lampen aansteken. — ajiojiajHEjis voorkomen, uiterlijk. -yidJinjtajnQ (&p iemands gelaatsvorm. — <&?<m\ hetgeen bij de koffij wordt genuttigd, gebak en derg. op een asv^r^p zetten; en (Hal.) een rijtuig inspannen. — <E,iajio£m<mj\ een vlag opsteken, ophijschen; ook de <u?*«3* Miurnmt«sn/i\ zetten of plaatsen op de ta- lem. — mm (& im/i \ juk van een span buff els; ook aanvoegletter, in liet Jav. Soend. schrift. (ui (Eji m (a cnij^\ blad fosnm&ijn met lekker- nijen, die bij de koffij worden genuttigd. Verg . (kdo^i^xjucki^ — (U(U(M(m(Ki(m\ zva. <rLi(U)<iq\ de andere, de wedergade, de er bij behoorende. (Ul 2 (*JI \ naam van een aier, een soort miereneter. (Ul (Ml \ SB. mismoedig, gemelijk, iemand omloopen of doen duizelen ; moeite er 585 O mee hebben ; voorts en dan ooh van iemands hart of gemoed: verdrietig, onpleizierig of onaangenaam gestemd. — myhuims zva. ht9o^*j»^nn — <Kricui(Kj}iniarin\ bemoeijelijkt ; verdriet of zorgen hebben; verdriet en zorgen. — <ei mm im ^am \ ooh: iemand het hoofd doen omloopen. (U) 2 0n/I 2 \ SB. soort kleine fuik, waarmee men naar aal enooknaar afc-^/ruN vischt. Eg. K. •> o a (Ul (Ml cm ^Y) \ (verb, van sang gar a, 3 pers. sang g irate, met een gelofte of belofte zich tot iets verbinden. Prof. Kern. Jav. Wdbk.) (V) (Ml farnocisn (ta n\ en o^^m^^n^ zie ojilcrn<un\\ (U) OJi \ I. het nest van de miersoort, die men met ^wci^o\ benoemt. — II. (Mai. papoewa) (ui(U)(ui(ut\ SB. neger. (UDrhi^nmn uii\ beziat men ooh voor neger, maar meer bepaald voor een Afrikaanschen neger. — trntvnM^nrnajiiiDiiune^s er uitzien zoo zwart of zoo donker als een neger. (Ui2irjaJi\ of (U2<z~s SB. of S. djijjpttap B. dag. — <iS [(taw) ajii<n(UHLM(hnj\ of hortweg <L»trn<u>(iM<HTji\ op den dag van. — o*^o\ of &nvi<ui(MiMff\ SB. iets aan de lucht blootstellen, luchten, ooh droogen, bv. hoffijvruchten . — ajuE^gtnajitwiim/fs iets, bv* een gantar, waarop men dingen te droo- gen of te luchten hangt, aan de lucht blootstelt. — (hJi(ui/n(iJife(Lnnsn/i\ den ge- heelen dag door, den godganschelijken dag. — (M(ug(uii^iv}\ den heelendag, van 'smorgens vroeg tot 's avonds laat; on- afgebroken, al maar door. — ojKui^tanHi. per dag. — M(U2(LMin(vi(hn\ iederen dag, dagelijks. — &ji oji mum njt <tsn timers op een en denzelfden dag gestorven zijn, van twee of meer personen. — f idntna^n/i^^kiBTisti^it (rjtutdiriajuids het is van daag gloeijend. Rg . K.) — (is:am(U2nqnji\ benaming van die geestelijhe beambten, wier werh het is na beho- men last van den Hoofdpanghoeloe, te zorgen voor het onthaal van door hem aangeioezen semah. Het onthaal wordt bestreden uit de pare djahat. Be (iKcm(uu(n<ui\ prestere?i beurt om beurt dienst. <IA(U)9\\ — ™ S)^ SB. in elkaar gedraaid zijn of zitten, bv. van een tali, winm^ hetz. — ^A&^uni(mj^\ of <&<zriqtHrji<mji\ een tali, haramaj\ enz. in elkaar draaijen. 586 HAtUI (Ul \ fU} CUt <yi \ met [\*A*\ ^'S \ en <u*$t \ als hooger of mooijer woorden. Reg. Tj.) gemalin, dwz. vrouw van den eersten rang van een regent, in ft algem . van een menak . — Volgens sommigen zou (ui(m^n\ slechts gebe- zigd worden voof de oudste vrouw van den eersten rang van zotfn aanzienlijke, maar op Soetnedang o. a. is zulks het geval niet. — tKniMtntEnM-ytxMfHijis gewaad, kleeding van een vorstin; vorstinnenkleeding. (LSI (Ui <yi \\ — (EJtdJi<ri\ zie asnasrifw — Mi zie daar ook lUKvi^an <h™ w OJf (U) (HV/f w — ^/uj*™,^ tegen iemand aan een wind laten. (Ul 2 (n (Ul (KYI (I \ SB. donker, duister; duis- ternis, het donker. — cui2<n(uti^pasnni(^iH^^\ (u z <n (map) asn (V) (ui \ ooJc <U2 on tv) urn asn nr> asn \ stik- donker; zoo donker, dat men geen hand voor oogen kan zien. — <kcnaji2<naj}(Kn<Hyi\ als razend, zoodat men niets meer ziet of hoort; OOk ZVtt, oji 2 on (010^20^^ (a) — Dit laatste (a.) door de duisternis overvallen worden; en (b.) niet afweten van iets. — iut(naji(tjnivid\ zonneblind. — Perg. Mwasn iwi ahazi oojl^ (L2(Ul(Mfl\ SB. voldaan, tevreden, bevre digd, vergenoegd, bv. omdat men een wensch bevredigd ziet, iets nu heeft of wel iets ge- schiedt zooals men begeert dat het zal ge- schieden; ook: voldaan zijn, eengevoelvan voldoening hebben, van iemands hart of gemoed. Verder : ingenomen zijn met iets dat men nu heeft of hreeg; ook nog: leedver- maak hebben, juichen om het leed dat iemand wedervaart. — ^(uim^^^ zich verlustigen in het leed dat iemand wedervoer; groeijende in zijn leed den draak steken met iemand. — ^mo^n hetz. — Verg. <HTj) 2 *3\ 2 { Ml I) 2 <W) 2 ^ W (UI(UI(*JI\ S. aJi(poEJiji\ B. de vasten, vasten (Skr. oepawasa. Jav. Wdbk.). — KTirm of am (Kn mi<uioj)\ JS. km ? <cti i of vm 2 tm 2 0J)ip ihjyi \ B. de vasten breken; zich ontnuchteren, nam. na te hebben gevast. (Ul (Ul (tTj (Ul \ verklaard met <u <nlinm ^(ung^asri\ verhoogde plaats, estradeo/verhevenheid, tot zetel. — Ook {een speciaal soort, wat aangaat de versiering, van (uuiik(ciitnj\\ K.) Mai. poewadei, staatsiebed voor jongge- huwden of staatsietroon voor bruid en bruidegom. P. Mai. Wdbk. (Ul (TV) fl\ I. Holl. paal; SB. mijipaal, paal, de 587 \arSi\ afstand tusschen twee op elkaar volgende mijlpalen, nam. 400 Rhijnl. R. — II. (Ar. t\ l\ a „ a a a \wl (UiMjicn of tut'~nrri (Eit i (hi ^jiorvtum \ een speciaal soort <wrir%<EjigtMiji\ en wel zoo een, waardoor men kan te weten komen den naam van den 'pro feet waaronder iemand valt, toij zouden zeggen: staat. Zoo kan men staan bv. onder Adam, Joesoep, Isa enz. Het totaal der letters waaruit iemands kin- dernaam bestaat, vermeerderd met dat van den kindtrnaam van zijn vrouw, — van onge- trouwden kan de <utriaxm niet worden be- paald, — vormt den grondslag van de bere- kening, waarbij dan de eerste letter met (iDt (in asn (htji en de laatste met (btiHvo^i^kimjis worden benoemd. Verg. (uxjioht^^ (UidUi\ SB. muskaatnoot (Skr.phala, vrucht). (Kn dn (ui rui \ foelie. Co (Uicnji\ SB. hamer. — (UKrvtifmaSis ijzeren hamer. — mavis met een hamer kloppen. (&itnj)(V)(mji\ hameren; op lets hameren. (Ui en onJi \ SB. een soort zwarte cosmetiek. — e^m de knevels met pale zwarten. c^ a (Ui(T\Ji\ Jav. plat tooord voor het manne- lijk schaamdeel. — Q^rvian^s niet ge- sneden, niet gelubd. — MtSia^nruituK^rvi (H2J(\ een stier. — (hrna^ti^nAfu^ruMjis een hengst. (Ui arm \ naam van een lekkernij van ketan. (Ujcnjl2\ SB. eiland. Verg. *o^?w (Ui 2 oriJi \ SB. model om lets naur te maken. Bg . Verg. a^ztmi^ (Ui 2 (OJi 2 \ zva. apaQtinrtji^ (Ui CfLfi 9\ (&i(ruiq\ <&i (TLi % ttfn g (ht/j \ <&i (urut ?6-i* a . a (hn(KVJi\ en (hji(ui<rui$\ zie (uimgw — ajiajimji^ zie 00 k bij aJxr^ni^w (Ui l? \ SB. impotent, van een man. — *j> o c^(kh^(wj9\ een zelfvervloeking. Q Q (Ui(rui<>\\ — (wrut^ SB. kiezen, een keus doen ; lets verkiezen, prefereren ; ook zva. (hjitrui^am aan \ iets Ultzoeken. — fEJi twi % (Ei irvi j\ zoeken naar iemand, bv. geschikt voor zekere betrekking ; ook zoeken naar iets, dat voldoet aan zekere vereischten. — (ui^irvi^\ zva. *™ a G) a a i <~n (hhi *r> «*c 2 t tut wi i am w — (uidui ^mnanns KCUZOj iets waarop de keuze valt. — (uiSi<rSi^mnari^\ uitschot, dwz. teat bij het uitkiezen al de anderen, bv. al de andere koopers, hebben laten Uggen. — (una<i2(ui(njt^(unaji^\ of mnwit (Si(rSi^(Snrvi^(imaj}s geen aanzien des per- soons gebruiken. — <u<ru{asnMt&>(Kn{<Hi^ niet maar zoo door iedereen zijnte bevechten, *A<nAf\ 588 <Ut(WtltV7}\ ; niet ligt zijn partij vinden, van een sterken held. a (Ul an/) 2\ {blijkens het Jav. Wdblc. is da grondv. oelih) SB. aangezuiverd, van een schuld. — armojj ^rut % (iridium \ wederom zijn zoo als vroeger, van iemands lijf of van dat van een dier, nadat men (het) er slecht heeft uitgezien. n<&i(rui$\ en vmrtrui^ zie ajiiruiw ( (ea (tut % mn (htjj \ in het Buitenzorgsche , een hoema voor de tweedemaal wieden. Eg. K). (Ul en/1 o\ SB. tiental. — ojuuifwi^ tien. — <wj (V) aui (rui ^ \ twintig". — (ui orui % mn chiji \ tien- tallen, bij tientallen. (Ul 2 (TUI P \ SB. gedragswijze, wijze waarop iem. zich gedraagt of aanstelt, manieren; ook handelwijze, voortspruitende uit een gril; gril; grillen hebben, daaraan toege- ven. In het Jav. Wdbk. wordt als de grond vorm van <rj<uinruf\ opgegeven vfiungmji^ zich met iets bezig houden, werk van iets maken, iets beoefenen.) Verg. ipru^w Zie ook aid. (uiKuigiwiqVi - — (EJit(ru^\ den grond bewerken, bearbeiden; iets bv. een woorden- boek bewerken. — tuifBuru^s handelwijze, gedrag, wijze of manier van handelen. (Ul 2 <nJI 2 KM \ Holl. SB. plooi. — (EJtnji2un ^ plooijen, met plooijen maken. (Ul (TXJI dCI\ I. zie (utpw — II. (ZA<nji«p\ SB. liever, liever willen; ook in plaats van, in een vergelijking. (Ul en arui (Kl n \ zie «^V^w (Ul (C1(K)/J\ SB. van gekookte rijst: zoo zijn dat ze goed en behoorlijk kan (Sm<niiu?nA^\ dus zamenhangend ; ook zacht, bv. van een goed gekookten aardappel en van de kern of pit van een vrucht, bv. van een saninten. — Verg. OJI arm (Kl (UI2 cnji %(KI2\ SB. ten eenen- male vreemdeling zijn, wildvreemd zijn ergens. a «/ (Ul orvi (Kl \\ — (zJi(njiab\ SB. iets onder een o> ^ kruis zamenbinden, digtbinden met iets; : de pooten van iets zooals een vierkante tafel, een stoel of derg. en we I twee, drie of alle vier pooten, voor de stevigheid, onderling verbinden met een touw. — (&<ui.rviM\ ook van het iemands knevels afscheren: in een kruis met de wenkbrauwen, dwz. dat men regterknevel en linker wenkbrauw afscheert of omgekeerd, zoodat hetgeen blijft zitten zich vertoont in een kruis met de kale pie k ken. %&r 589 kJ<n<wi\ (Ui 33 ffiri^ *' r}W ^' met een ^aar °f blaren, geblaard, bv. van iemands hand; zwel- len, opbollen. — $Qd tun* Litmus kunstterm, gebezigd van de katjang als die even boven den gr 'ond is. — Verg . wmw — aa^amoM ^i CQ g^jN zie bij ay«j*ai<tMji* — ^g^j<^<^ een weg zoo maken dat die aan beide zijden afloopt. (UI arm (to \\ — (zi(nj)cih\ SB. de per^oon, die cj °° het apaktcKHT,^ leidt, o. a. de vecldenden scheidt, als ze willen gaan tcorstelen. (UI CCTI (Kl \\ — ki o^ths SB. rond uitstaan, bol uitstaan, bv. van een opgelaten vlieger. (Ui mi xnahxn ann\ zeepbel . — ka (mahithi ? ann iets doeri opzwellen, doen uitzetten, op- blazen ; de wangen opblazen. In tembang vond ilc oo Jc cci ie/i azrwkn ? a^w (UI arm w — lE/Krvt \ SB. iets beoogen ; beoogen- de J ook zva. fijicm/tvis opdat, ten einde. (UI a/I arm \ SB. er over heen zijn, zoodat men er niet meer onder zucht, er niet langer over tobt en maalt; bv. niet langer iobt over 7iet paard, dat stierf of werd gestolen, over het kind dat men door den dood verloor; enz. Yoorts niet meer geven om iemand, een vrijer of vrijster die de betrekking afbrak; en, er doorheen zijn, van een kind, door hei gespeend worden, zoodat het nu niet meer om de borst denkt. (Ul ori arm \ SB. gemeten, zitten te gemeten, bv . van een sigaar of luisterende naar iemands Qiui\ en wel met het hoofd half op zijde gebogen en met half gesloten oogen. (Uiarm\ verdicht grondwoord van <£i(ru\ SB. de rivier stroomafwaarts volgen, afzak- ken met een vaartuig of vlot; ook zva. £iuu\ door de rivier te gaan afzakken. — Het grondwoord van milir U ilir, hetzelfde woord als het Soend. mi rut w — (^injicihiicm^ een vaartuig stroomafwaarts brengen ergens heen; iets bv. de koffij uit het gebergte af- voeren naar de stapelplaats of de strand- pakhuizen. OTI (UI arm 2 \ SB. kogel. Tort, pelouro. Q a a (UI OIUI OTI <rY) \\ (E,i7wnni\ zva. &i "n t <n (Kt (lvi of (& ti ? ^ o^ wi \ ook zva. otmww (UI(KYIfl\ SB. vallen, op den grond vallen, van iets, zooals een geldstuk of derg. (UI2 (KYI fl\ onvertaalbaar re 3 e woord voor ao>* (Uit<K7i/l\ 00k VOOr (LfimjUKri^w (UI arm (KYI n\ Ar. Jib de dierenriem. — €^rviitji(nji(m^^\ de sterrenkunde, astrologie. iuitru9mji\ 590 tLitavi \ o (LA (tUl aw fj\ SB. aanplant,geplant door. — fc»(ru<Kn/i\ verbouwen, lets verbouwen, plan- ten. (ui(U!rutKnji\ mvdsv . — <8 ru (hh <p tHTyi\ visch planten (op sawahs). — Qirvn^aaj^s iets beplanten, een sawah beplanten met visch; an (u iru) <tm (htji\ ooJc beplant met. — *^^N bezig zijn met iets te planten of te poten. — (uajKrvntwihn/i^ aanplant; geplante boom of plant; bet een of ander planten. O o a n (Ut aruj (KYI n \\ SB. &j) aw % (ui (rviiHrtn\ elkaar om- helzen met het slaan van de armen om elkanders hals. — Verg. {SuSi^amtru^^ — il%ft20^s *^*» bv.de punt van een speer, buigen, ombuigen. O OJt arui 2 (KYijj \ SB. de pit van alle vruchten, die tot het (cnaji^ (mangga) geslacht behooren. - Verg. a^iww gew. ^H*™!,**™/!^ &B. (echter volg. Rg. Tj. cy cy S. Met 6^&(&i~~>i(3^A(En-^ti\ B. (?) zich ont- nuchteren met rijst. Verg. ojioji-ncu/jw — itoiiuj!^iru/j\ genoten, gegeten; teregtge- komen. — My«|Miw)|\ een mondvol, een hap. — (MMru<mwi(HT/i\ een hapjeo/een mondvol zijn, niet meer zijn dan een hapje of een mondvol, in dezen zin ook, zich nederig willende uitdrukken, van den hadjat dien men gee ft. — Verg. (M<Lm(U)(ui^jii(mji\\ (Ul 2 0X/1 \ Europ. polka; SB. benaming van zekeren snid van een baadje. (Ul (Yt/f (KYI \ ZVa . asn (Kh nv} an w a / ~~JI (HI \\ K>1) cy (U) (101 (KYI <rY] \ zVa. uui(HH^n\ of tut (trn <~n \\ ^ Q a (Ul (Vn (HY1 (HY) ft \ zva. (hmmttaiw o cui CC1 (HYJ OSY) rj \ Holl. plakkaat ; SB. alge- meen bevel, last aan alien; verordening, die bij bekkenslag wordt behend gemaakt, bv. in den cJioleratijd, omtrent het ten verkoop brengen van onrijpe vruckten op de pasars. as / (LA (YU) (HYJ dJ} \ Zie bij wo^ (Ut OS7 OSY] n \ SB. dat onderdeel, een stuhje asn(Ej}ajv}\ van de asntr~m(utd\ waar het garen omheen wordt geworden. (Ul (YIJI OSY) fj\ zie (Bi^asnjiw cr^ a (LSI arut OSY) n \ SB. bednegelijk, arglistig, er op uit zijn om te bedriegen, niet te ver- trouwen zijn. — t&nruiasn(mji\ iemand be- driegen, arglisti r beet nemen. (UJ cnJJ (UW/l \\ — Hirulas*l/l^ SB. kunstterm voor het een heurap op de eigenaardige wijze uit het waterhalen. Rg. K. (fldJlcn arm (&n ft \ SB. gevlamd, van hout. 591 (Ui(nji2(isni(isn/f\ ar OJi a/Ui OSYI \ SB. de inlandsche lamp, een op een standaard f6-^a^crnjj\ geplaatst scltoteltje, klapperdop of scJielp, gevuld met olie, en waarin een pit is gelegd, die even boven den rand van het sclioteltje of derg. uitkomt (Berz. palitah, lamp of ook de pit van een lamp of kaars.) OJ1 an/) asn (KYl n\ SB. de man, die als een zeer aanzienlijk persoon zal komen, de wacht houdt aan de poort [(kmuxivkui} van de hoofdplaats, en zoodra het het rijtuig in het gezigt is, naar de paseban of de plaats waar de komende opge- wacht wordt galoppeert, om kennis te geven. 4U) (HJI (1ST) 2 (KYI /) \ in het Buitenzorgsche zva. kjimiw K. (Rg. palatuk). oji cci no (isn acn rj\ — ^^ren*™^ SB. op- kotnen, opgaan, van de zon. — Verg. (U) 2 OTUI 2 &SY) 2 (KYI fj \\ — ^??/ru?as>??»o^N SB. z66 zijn, dat de huid aan het er afgaan toe is, bv. van de hand van iemand, die zich dat lichaamsdeel brandde in kokend water; ook zoo zijn, dat de schors los is of op het punt is er af te vallen, van een boom, bv. nadat een ram tegen dien boom met zijn horens stiet. (Ul 2 OTXA 2 dSrj 2 &SY) 1 \\ — (znnj>2(isnt(unji\ SB. de oogen wijd open sperren, een paar brutale of grimmige oogen zetten; voorts van de oogen: wijd geopend. — an run asm asii(ha/j\ met groote oogen grimmig kijken naar iemand. — (ugiuig(rLidnsma^ri/(\ groote, grimmige oogen opzetten, met groote oogen grimmig kijken. — ajirudsnasn^n tru2(Wig(&nji\ hetz. (Tf (LHQJl n\ Holl. flesch; SB. kelderflesch, vierkante flesch. — Verg. ccmasmirvi^^ (LI (YL/l .^A&B.gewaand, zoogenaamd, pseudo, valsch. — (Eirvi^\ iemand bedotten, foppen, zooals door anders te spreken als men inder- daad meent, zich anders voortedoen als men is, enz. (Ui arm (Ml n\' 1. SB. overdrijven, overgedre- ven van regen; op het punt zijn uitgewaaid te worden, van een licht. — II. in het Kra- y a a a wangsche: d^curuajins zva. (iJi<ntvmnigtHT)ji\i (Ul (rut (hJI fj — (Si(uiSiru(KJijfs SB. zich de slapen insmeeren, bv. meteenzalf. — Sn3(rvKM^i.a<iji\ iemand de slapen insmeeren. — Verg. «S<u OAiruiMS\ 592 o of IUHUHK.iJ\ (tVI (M fl\ /. (UktnJIOJI^AlMJIS of HA<nA9Ji<Hl/j\ naam van een vrucht, behoorende tot Jiel ram- loetan geslacht (Nephelium globium. Eg.) — II. . (Vk-orui ojijis SB. lets 6v. pilaren witten, opwitten; (Jan. lets verlakken, vernissen). (XnOJlfj^ — H^^dfl^ $£• krampachtig pijnlijk, van den bulk; en, maar voor een oogen- blik, van het lichaamsdeel, bv. het scheenbeen dat men stiet. — <E.im.aji2asnz\ kramp in den buik hebben, maar volg. sommigen daarvoor aqjj ni vm d ashi m *3.mji \ en Jiet eerste : wee wor- den, een wee gevoel hebben doordien men nog nuckter is. — Verg . bij g>i(<h) amftw (Ul OTUI (Ml n \ naam van een soort netel, waar- van eenige varieteiten worden onderscheiden. (UI2V7 arui QJl fj \ SB. verzilverd rood-o/geel- koper. — <&tt<rj<ru(Mji\ een hoperen voorwerp verzilveren . « — ayMMt(Krj^.i2rn/ru<M/i\ verzil- verde koperen lepel. (Ul 2 nrui 2 (Ml n \ SB. glad, niet gebeeldhouwd of besneden, van een meubel of een gedeelte daarvan; ooh benaming van een wijze van tan- dahhen. — z&vr&iajutnAiM/is of ^a^it&Kut? <rhw(MSi(3n(Hi\ iemand die vleijerij en pluim- ook voor politiedienaar, politieagent. W-rS ^n hetz. — &iirSiM\ naar iemand op be- dekte wijze onderzoek of navraag doen, dwz. naar zijn han deling en of gedrag ; iemand laten of doen bespieden. — hji^^^m^s het politie houden ; ooh bevinding door m'ddel van momm* (Ul orui (Ml \ SB. bedfraDje ; plint of houten lijst boven aan de bewanding (van binnen); ooh de rand {boven) van een behangsel. — Verg. a S <TL?^7v Cn (Thl IK7I g (UtJlW (Ul 001 (Ml \ of uZs Fr. Holl. plaisir, pleizier, een mooi woord voor aqnxm\ ooh voor (prucHTjjs maar niet waar dat% beteehent spelen, zooals hinder en dat doen. (tUI (Ml c>7 \ ooh ajiirLi(Kjini\ naam van een i strijkerij voor goede munt aanneemt. i a a arm (Ml \ of (ui(wi(mA\ Holl. SB. politie; boom waarvan o. a. de bast als een genees- middel wordt gebezigd. Voorts beide ooh namen van een berg in het Bantamsche en <unnjiQji*rt naam van een berg in het Soemedangsche. (Ul orui (Ml \ SB. afgeloopen, afgedaan, afge- maakt, klaar zijn. (Jav. Wbdh. tuimjim\ Kw.) Verg. het volg. woord. (Ul (CI GUI \ ooh (uim(iKJi\ slechts gebr. aan den aanhef van een brief. (um(hJi<Hi(hJini(&n/i\ of <najitnrvi(noji\ 593 »<rvjajt\ *>n />*>. — (ajimiaji\ Kw. 2va. oLiaffi\ dood. Jav. Wdhk.) (Tf (U* OTI (TUI (T)(hJI\ Holl. SB. pleister . — ojo^rLfTWN iefopleisteren, bepleisteren. — Verg. bij <t^Mii(fJii(Hrij^^\ (UI aui IOJI \ SB. het kopje koffij of thee dat men wel drinkt na het eten; en het blaa- dje waarop een kopje thee of koffij wordt gepresenteerd. — ^mfca^\ een kopje koffij of thee geven, ronddienen na het eten; ook: een kopje met bijbehoorend schoteltje op een blaadje zetten. (UI orui (Ui (l£? \ SB. algemeene benammg voor gewassen, andere als pare, die geteeld zijn op hoema's en kebons (eig. zaadvruchten, van njinji\ Kw. vrucht en (8ni&\ Skr.widja, zaad. Jav. Wdbk.). a * o Q (UI OfXJI &JI \ (eji nrui oji \ en <&* wi & *^ (Kill > zie <nJl vi \ J. (UI orui orui n \ SB. wrang en bitter van smaak, volg. somm. slechts van een jonge of onrijpe djeroek. (UI arui (UI o \ SB. dat gedeelte van den tak van een kawoeng dat tegen den stam zit, dus het ondereind. Maar men benoemt ook wel met mkwimi^ den geheelen tak (zonder de bladen). In het eerste geval noemt men het ver- volgeind van hetgeen men met palapah bedoelt: ajitqarwii of m *7"n hq w Zie 00k <nnrwh\i Ufa eindelijk wordt lurucm^ ook nog gebruikt voor den Stengel met hoofdnerf of wel voor den hoofdnerf van een gadangblad, ook van een pisangblad. Verg. mi g mn ru/i en i » n,rrm\ (UI OTUI (*-Q.?^ (van W^v geklop. Jav. Wdbk.) SB. opengespleten en daarna plat uitge- legde bamboe; een daarvan gemaakte bevloering. — Ook vloer, en wel in Minrui mi % Kn mi mi an n {pf acn tun cvni \ of wel (i<n mi (ibi. ] \ planken vloer. — mtuim!^ paloepoeh ma- ken; fig. langs den weg dien hij ging terugkeeren, op zijn spoor terugkeeren, zooals iemand wel doet, als zijn vervolgers, die een anderen weg kozen, hem vooruitraak- ten; voorts herhaaldelijk hetzelfde vertelien ; en volg. somm. ook in het honderd praten (?). (UI aui (UI (Ml ff \ SB. mooi staan, maar min- der uitleveren dan de taxatie was, van pare; volg. somm. ook zva. mjimis maar slechts van (UI cnjl (UI (M/l \ Mai. palipis. — miiwimkui^i tm/fs SB. slaap, de slapen van het hoofd. (Ul arui&JI fi\ SB. met den stroom meedrij- (Ui vi<iJ) ama \ 594 l) g^x ven; door den stroom meegevoerd wor- den. — kji i^ (w tvtzjtjf \ het stroomende water, het water zooals het daar stroomt in de rivier, bv. gezien van den oever. — <&i truant ;KTjf\ ie/s, bv. een boot die aan den oever vastlag, losmaken en met den stroom doen mee- drijven; iemand of lets in het water wer- pen en door den stroom doen meevoeren. (Ul (CTJ (VJJ CfYlfi\ SB. iVi (Ln<iJi mi 2ioti vji: amjt\ wolk, wolkje, wolken zooals van rook. — (U)(vnfcJ>,<m ti allien, am ~rn (iJt 2 tut 2-*? .?s»<?\ TOOkwolk, i rook wolken. — hiagYiDjam^\ rooken , rook- wolken opzenden, van een vuur ; ook stui- ven erg ens ; het stuift er. (Ul or) crui (Ul \ SB. iemand die het beroep uit oefent van maker van koperen potten, waarin de rijst wordt gestoomd. (Ul (CI CEJI a \ SB. lekker, smakelijk; ook vet, lekker vet. - (s^nuia^tia^iamp zoet en sma- kelijk, welsmakend, lekker, bv. van een sa- nin ten . »Q oji tti ivn (&) \ of tqoji out ngy (tj) diagram \ de allerlekkerste. (Ul (TUI (&l OSYI \ zva. ,FM-*<up Reg. Tj. — ;uvu<Eiibn\ Kw. o a. zva. iuiajirri\ iemand iets verge ven. — Skr. paramdrtha, in den hoogsten zin van het woord; het of de ware en wezentlijke. Jav. Wdbk. a (Ul &S7 ^^H fl N z™ m "1 ru m v (Ul cnJI (UUI fl \ zie un hCi ^ m ^ W on oji \\ (Ul OTUI (UUI \\ — «s>? i ahn am (ui iui mm zie onder (Ul arm (uui nri (Kin \ of u ™ tu ->? mj ^ zva. ^iwnasnji\ maar B. volg. Reg. Tj. (Ul aruKUUiQJi n\ 7. SB. /Mww^diN dat verhoede God! of wel: moge ik daarvoor bewaard blij ven ! — II. ^^n <*$» - » *& ma tfjyi \ naam van een grassoort. Rg. 01 (Ul arm 2 OfYI ff \ zva. ii^,iu(^it\ maar met een <tinah?\ minder. 0. a. bij de aankomst of het vertrek met statie, van een aanzienlijk persoon, wordt dit del wel bespeeld. (Ul OfXJI Cim\ ZVa. ajim<rn\\ Q (Ul, OTUI 2 om (HI \ naam van een laqoe. I) <«K (Ul CTUI (tm OJI (HI n \ of aj) luasrj {(unonji {van rucan^\ anker plaats, reede, haven. (Ul OTUI \ CFjI 7\A \ !H71 <f1 (Ul 71 jI \ (FA (IjI 7Vi 01) !M\Jl \ eU njt 7u (it? win \ zie (un ivi w Q«/ ■■■} ,-\ (UI(iUl\ SB. dief, dieven. — <&g6^wiiMMmi iisn 2 <5-i* &m aji rui \ zie bij fcj) lairit asnjj w — am arui \ stelen. — */t-n<niw\ 1. mvdsv. (een maal, van meer dan een pers.). am 7vl an <k^\ 2. mvdsv. 