Vervolg van Mr Johan Van de Water's groot plakkaatboek s'lands van Utrecht : Van de vroegsten tijd af tot het jaar 1805. Door Mr C.W. Moorrees, en Dr P.J. Vermenlen. 1
Zulk eene constitutionele wyze van rechten en privilegien, aan byzondere Personen, Collegien , Steden enz. competerende, te maintineren, is alle- zins overeenkomstig met den aart van eene consti- tutie, welke op de regulen van Justitie en goede orde, gelyk de onze, gebouwd is, daar integendeel het maintineren van zodanige privilegien, via facti, en de appointementen, door denzelven Hove ver- |en alvorens alle constitutionele middelen beproefd, Vsavoic Ura. Рів. L 84 id Уч 334 VAN DE REGERING EN HET GOUVERNEMENT maar ongenoegzaam bevonden zyn, niet wel anders kan worden geconsidereerd, dan als een weg, om alle Orde en goede Staatkunde te inverteren, en zich daar door schuldig te maken aan infractie der fundamentele Wetten van alle welgeordende Sta- ten in het algemeen, en van Onze Provincie in het b 3 Wanneer men derhalven de questie over den aart en de extensie van het Privilegie de non evocando, zo en indiervoege hetzelve aan de Stad van Wyk by Duurstede zoude kunnen geoordeeld worden te competeren, al eens brengt tot eene jurisdictie- questie tusschen de Ed. Mo. Heeren Staten dezer Provincie en de Stad van Wyk, dan noch kan dat geschil niet anders beschouwd worden, dan als eene questie de meo et two, welke op gene andere wyze, dan langs den weg van de ordinaris justitie, tot in het hoogste ressort, dat is, in cas van Revisie, gedemeleerd, en zo eens eindelyk constitutioneel getermineerd behoort te worden, zonder dat men daar in via facti behoorde te werk te gaan. Wy kunnen derhalven niet begrypen, hoe men binnen Uwe Stad in de gedachten verseren en de- zelve als noch inhæreren kan, dat de detentie van den Pander Johannes Valburg een gepast middel zoude zyn, om Stadsrechten te maintineren, of dat, door het relaxeren van denzelven Pander, de Stad van Wyk iets zoude verliezen van die rechten en voorrechten, welke aan dezelve competeren, en langs constitutionele wegen alleen kunnen en behoren te worden gemaintineerd. En het is ook uit dien hoofde, dat wy, in gevalle onze vorige reflectien geen ingang als noch mogten maken op hen, die den gemelden Pander in bewaringe doen houden, insteren op deszelfs relaxatie, als wel overtuigd zynde, dat noch de detentie, noch de relaxatie iets kan effectuëren, om de rechten der Stad Wyk by Duurstede, of te maintineren, of dezelve in eenig opzicht te verwaarlozen; daar het noch daarenboven een onredelijke eisch is, dat de grief, welke men oordeelt aan de Stad van Wyk by Duurstede te zyn toegebragt door het doen van de meergemelde Exploicten, zoude moeten wezen gebeterd, alvorens men tot de relaxatie van den gemelden Pander zoude besluiten. Wie toch, Ed. Heeren, zal den grief beteren? Noch het Hof Pro- vinciaal, noch de Procureur Generaal zyn, zo uit hoofde van hunne Instructien en Ordonnantien als uit daar daarby gekomen speciale auctorisatien en bevelen, daar toe bevoegd, zonder dat hun zulks door de Ed. Mo. Heeren Staten werde geordon- neerd. — En wat Hun Ed. Mog. de Heeren Staten dezer Provincie zelve aangaat, Deze verseren in die opinie, dat Zy in dezen allezins constitutioneel heb- ben gehandeld, en moeten in dezelfde opinie blyven continuëren, tot zo lang zy, langs constitutionele middelen, welke in dezen wel in de eerste plaats remonstrantien, maar vervolgens gene andere, dan de weg der ordinaris justitie kan of behoort te zyn, overtuigd worden, dat hunne gegevene auctorisatien en bevelen strydig waren tegen de rechten en pri- vilegien van de Stad Wyk by Duurstede, en dat zy dienvolgens, als een Princeps, te voren male, maar nu melivs informalus, verpligt waren, omme hunne te voren gegeven autorisatien en bevelen in te trekken, of door contrarie bevelen te annulleren. Maar het zal aan Uw Ed. ten overvloede bekend zyn, dat de Heeren Staten dezer Provincie als noch in deze termen niet zyn verserende. Maar nog te meer vertrouwen wy, dat Uw Ed. alle mogelyke middelen zullen aanwenden, om melden Pander te relaxeren, of de gemelde relaxa- tie te effectueeren, daar zulks de expresse wil en begeerte is van den Souverain; van eenen Souve- rain, aan denwelken, gelyk U Ed., zo wel als wy, geinformeerd zyn, dat alle Burgers van Uwe Stad, en welke qualiteit van Burgerschap ook het radicaal is van alle Magistraatsleden, van de oudste tyden af tot heden toe, in de eerste plaats gezworen heb- ben, het zy in hun persoon of in hunne Ouders, de Heeren Staten van den Lande van Utrecht mede als hunne Overheid gehouw en getrouw te zyn, en zich niet te zullen begeven ten raad ofte daad, daar ietwes tegen de Heeren Staten beraadslaagd, ver- handeld ofte iets voorgenomen wordt, maar zulks verstaande, hetzelve terstond aan voornoemde Ma- gistraat te zullen te kennen geven en openbaren, en zodanige beraadslagingen, handelingen en voor- nemens naar hun vermogen te zullen keeren en weeren. — Wy vertrouwen uit dien hoofde ook, dat Uw Ed., ja de geheele goede Burgery van Wyk by Duurstede, dit behoorlyk in achtnemende, ge- penetreerd zal zyn van hunne verpligting, om aan den wil van dien Souverain, uit wiens naam en op wiens auctorisatie wy op de relaxatie van den ge- melden Pander J. Valburg insteren, te obtempere- ren, en te gelvk te vertrouwen, dat eene zodanige relaxatie nimmer zal gerekend worden aan de anders wel gefundeerde Rechten en Voorrechten van Uwe Stad te præjudiciéren. Eindelyk moeten wy noch hier byvoegen, dat Hun Ed. Mog. de Heeren Staten dezer Provincie, in allen gevalle, Ons gelast hebben, aan Uw Ed. uit naam van Hun Ed. Мор. te interdiceren, met opzicht tot den Hoofdofficier, om eenige criminele actie tegens denzelven Pander te instituëren, en met opzicht tot de Schepenen, om wanneer zodanige actie door een anderen mogte worden geinstitneerd, daar op gene sententie, ten zynen nadele, uit te spreken, als welke procedures Hun Ed. Mog. houden voor nul en van onwaarde, als mede dat Uw Ed., vermits de con- tinuatie der laatste extraordinaire beschryving tot den 5. July aanstaande, op dien tyd alsdan Hun Ed. Mog. dezen aangaande zullen berichten. Wy vertrouwen derhalven, dat Uw Ed., ingevolge van derzelver gedanen eed, waar by dezelve belo- ven en zweeren justitie te zullen administreren uit naam van de Ed. Mog. Heeren Staten, en ingevolge van Derzelver Ordonnantien, alrede gemaakt en noch te maken, alles zullen aanwenden, ten einde - de relaxatie van den gemelden Pander ten spoedig- sten te effectueren en deszelfs criminele te recht- stelling te weeren, ten cinde Uw Ed. niet schuldig te maken aan de overtreding van de bevelen van Hun Ed. Mog., en de verwaarloozing van eed en pligt. Hier mede &c. a жї Gr EE kt A 'S LANDS VAN UTRECHT. 35. RESOLUTIE der Staten van Utrecht, waarbij protest tegen de wettigheid der Statenvergadering ter zijde gelegd afgekeurd- en haar wordt. (Met bijlagen) 5 Julij а GEELEN : = т. Bork. u. Tir. т. Deen. 335 de handelwijze der Regering van Wijk bij Duurstede 1786. D. Heeren Edelen en Ridderschap hebben ter | geinstitueerd, daar op gene sententie ten zijnen Vergaderinge ingebragt en laten lezen Derzelver ` nadele zullen uitspreken, als breder by voorsz. mis- resolutie van den 3. dezer, houdende declaratoir en | sive, volgende hier na geinsereerd. (Bijlage N° 2.) ample consideratien op de resolutie der Stad Utrecht, ter extraordinaris Beschrijving, den 10. Juny, met opzicht tot het voorgevallene binnen de Stad Wyk by Duurstede, en den schuldeloozen Pander 's Hoofs van Utrecht, aldaar gedetineerd, ingebragt, en voorts advys van de Heeren Edelen, zich in zo verre met den voorslag der Stad Utrecht conformerende, dat de Heeren Ordinaris Gedeputeerden werden geau- thoriseerd om by circulaire missives, in name van Hun Ed. Mo. aan alle de Bondgenoten kennisse te geven van de ware toedragt dier gansche zake, ten einde Dezelve zich door abusive opgave niet laten Waar op gedelibereerd zijnde hebben hun Ed. Mo. voorsz. missive gehouden voor notificatie, en hebben de Heeren Gecommitteerden van Stad en Steden dezelve overgenomen. Ontvangen en gelezen eene missive op den naam van Burgemeesteren en Regeerders der Stad Wyk by Duurstede geschreven den 3. dezer, daar by in % brede allegerende derzelver consideratien en re- denen, tot wederlegging van de gronden en moti- ven van rechten, by missive van de Heeren Gede- puteerden, den 16, Juny aan den Gerechte derzelve Stad geschreven, gededuceerd, en voorts te kennen misleiden, en uit den aart der zake zelve oordelen, gevende, dat daar de middelen, by missive van mogen, welke de schroomlijke gevolgen zullen moe- ten zijn voor het lieve Vaderland, wanneer het wettig gezag en de authoriteit van de Overheid by sanhoudendheiïd vertrapt en de deliberatien van de respective collegien van Regering door dwang en geweld belemmerd en verhinderd zouden moeten worden, &c., breder als by voorsz. resolutie, vol- gende hier na geinsercerd. (Bijlage N° 1) Waar op gedelibereerd zijnde hebben de Heeren Geëligeerde Raden dezelve gehouden in advis, doch is, conform de propositie van de Ridderschap, ge- concludeerd de authorisatie op de Heeren Ordinaris Gedeputeerden mits dezen te verlenen, om circu- laire missives aan de Bondgenoten te schrijven. Door de Heeren Gecommitteerden der Stad Utrecht is ter Vergaderinge voorgebragt de resolutie van de Heeren hunne Principalen in dato den 3. dezer, daar by declarerende, dat de Vroedschap als noch inheereert en persisteert by hare Resolutie van den 9. der afgelopene maand Juny, den 10. daar aan volgende ter extraordinaris Staats Vergaderinge in- gebragt. Waar op gedelibereerd zijnde, hebben de Heeren Geëligeerde Raden dezelve gehouden in advis. Ontvangen en gelezen eene missive van die van den Gerechte der Stad Wyk by Duurstede, ge- schreven den 4. dezer, houdende onder anderen in antwoord op die der Heeren Ordinaris Gedeputeer- den, dat Dezelven, als buiten haar macht zijnde Gedeputeerden voorgesteld, hemelsbreedte met den waren stand van zaken zouden verschillen, mitsdien dezelven by Hun ook van die uitwerking niet kon- den zijn, om den Pander, ingevolge van de requi- sitie by voorsz. missive van Gedeputeerden, te re- laxeeren, waar toe zy ongehouden wel wilden ver- klaren genegen te zijn, wanneer aan hen zouden worden gepresteerd die voorwaarden, als breder ‚worden geproponeerd by de missive van Wyk, vol- gende hier na geinsereerd. (Bijlage № 3.) Waar op gedelibereerd zijnde hebben de Heeren van de voorstemmende Leden verklaard dezelve missive te seponeren. Waar mede de Heeren Ge- committeerden der Stad Rhenen zich hebben gecon- formeerd. Doch is dezelve by de Heeren Gecom- mitteerden der Stad Utrecht overgenomen. Verder gelezen zijnde de nevens by voorsz. mis- sive ingeslotene resolutie van Burgemeesteren en | Regeerders der Stad Wyk by Duurstede, mede in dato 3 dezer, houdende, vermits dezelve Stad niet is beschreven op de pointen der Ordinaris Beschrij- ving, eene ampele verklaring dat zy deze hunne Ed. Mo. Vergadering houden voor incompleet, en | de daarop genomen besluiten voor onwettig, nul en | van onwaarde, met protest tegens alle de gevolgen, |als breder by dezelve resolutie, volgende hier na geinsereerd. (Bijlage N° 4) Hebben de Heeren van de voorstemmende Le- den, alsmede de Heeren Gecommitteerden van Rhe- den Pander Valburg te ontslaan, niet hebben go- | nen, verklaard dezelve insgelijks te seponeren, doch manqueerd, aan hen, welke den zelven hadden із de voorsz. Resolutie en protest by de Heeren gearresteerd en sedert noch in arrest houden, met ` Gecommitteerden der Stad Utrecht overgenomen. overgave der missive van Gedeputeerden, ten aller- sterksten te insteren, dat met den eersten aan hun- (Bijlage N° 1). ner Ed. Mo. intentie mogte worden voldaan en de gearresteerde, met restitutie van het hem ontnomene, Extract uit de Resolntien van de Ed. Mo. op vrije voeten gesteld, doch met geen ander effect Heeren Edelen en Ridderschap, represen- dan dat aan den Gerechte eenvoudig is geantwoord, terende den tweeden Staat van den Lande dat men ter zake voorsz, zelve aan Hun Ed. Mo. van Utrecht. zoude schrijven. Declarerende voorts die van den Gerechte, dat zy, als al/een in hunner Ed. Мо. naam Justitie administrerende, aan de interdictie van hun Ed. Mo. zich zullen gedragen, en dus, wanneer Gelesen sijnde de resolutie van’ Burgemeesteren voor denzelven Gerechte enige criminele actie jegens | en Vroedschap der Stad Utrecht, van den 9 Junij den Pander Valburg door wien ook mogte worden | laatstleden, den volgenden dag ter extraordinaris Lune den 3. July 1786. 336 VAN DE REGERING EN HET GOUVERNEMENT beschrijving van de Staten geopent, houdende een voorafgaand vertoog van hetgeen aanleidinge gege- ven kan hebben tot het voorgevallene binnen de Stad Мук by Duurstede, en voorslag om de Hooge Bondgenoten by circulaire missives te invi- teren, om de soo ongelukkige ontstane twist met die Stad, door den zachten weg van tusschenspraak, by de Unie voorgeschreven, en meest geschikt naar den aart en denkenswijse der Ingesetenen van onse vrije Republicq, op eene amicalé wijse uit den weg te ruimen, en de rust, vrede, en onderling ver- trouwen aldaar weder te herstellen. Hebben de Heeren Edelen en Ridderschappe, na rijpe deliberatie goedgevonden ten recesse van dese extraordinaris beschrijving op aanstaande Woens- dag, by extract deses, te declareren. Dat de Heeren Edelen, ofschoon niet kunnende toestaan dat immermeer de Ingesetenen deser Pro- vincie, en specialijk ook niet die van de Stad Wyk by Duursteede, op laat der Heeren Staten, tot het inleveren van beswaaren zouden zijn opgeroepen ge- worden, althans niet op sodanigen wijse, als thans tot een grond van veele wederregtelijke handelingen gelegt word, nogthans also zulks door de Magistraat dier Stad geschied, en daardoor veele commotien en onrustige beweegingen binnen deselve veroor- saakt zijn, gaarne erkennen willen, dat daaraan; soo wel als aan de continueele dilayen en tegen- kantingen tegen de voortsetting der deliberatien tot het effectueren van de nodige redressen en ver- beteringen, waardoor de Ingesetenen seer ligt in twijfel konden gebragt worden, of men wel van zints waare eenige redressen in derselver wettige beswaaren te maken, veel moet worden toegegeven, gelijk zy Heeren Edelen ook vermeinen, dat door de Heeren Staten overvloedig geschied is. Dog dat zy Heeren Edelen teffens van gedagten zijn, dat wanneer geweld de overhand genomen heeft, de burgerlijke vrijheid verkragt word en eene openbaare oppositie tegen de wettige Regeering plaats heeft, en alle middelen van persuasie en inductie vrugteloos getenteert zijn, er in sodanige gevallen geene omstandigheeden kunnen exteeren, die den Souverain zouden kunnen ontslaan van desselfs in- dispensable verpligting, om daar tegen door de meest geschikte middelen efficacieuslijk te voorsien, en alsoo zulks (na der Heeren Edelen insien) thans het geval is, met opsigt tot de Stad Wyk by Duur- stede, alwaar niet alleen een groot deel der goede Burgers en Ingesetenen, sederd een geruimen tijd, onder de overheersching zugtende, en na verlossinge uitsiende is, sonder nogthans opentlijk te durven klagen, maar alwaar men ook, meestal op instiga- tie en aanhitsing van vreemdelingen, tot die verre-. gaande demarche overgegaan is, om de wettige Re- genten feitelijk van hunne posten te ontsetten, en anderen in derselver plaatsen pretenselijk aantestel- len, en daar en boven nog een bediende van de Justitie, aldaar in officio fungeerende, te arrestee- | ren, en tot hier aan toe gevankelijk te houden, en alle dese geweldadige handelingen dan nog met eenen soogenaamde yver tot voorstand van vrijheid gehad te hebben aan de continuatie van diergelijke handelingen en onderdrukkingen van onschuldige Ingesetenen deser Provincie, die op de protectie van hunnen Souverain een gegrond regt van aan- spraak hebben, niet mogen afsijn by derselver resolutie van den 7. Juny laatstleden, den 10. daar aan volgende ter beschrijving ingebragt, hoe gaarne zy ook anders sig daar van ontslagen hadden willen rekenen, voor het employ van efficacieuser midde- len, na dat nog een laatste tentamen gedaan zoude zijn, te adviseren; en in de constitutie van dese vrije gemeenebest regeering geen gepaster en efficacieuser middel vindende, 'twelk soo wel in dese als in andere Provincien meermaals gebruikt is, dan het afsenden eener Staatscommissie derwaarts met eene genoegsame bedekking, ter beveiliging hunner Per- sonen, voorsien, sonder welke deselve zig dog niet zoude mogen exponeeren, om de zaken in loco te ondersoeken, en de rust en goede ordre binnen die Stad te herstellen, hebben zy zig verpligt geoor- deelt, om zich met het voorgedragene van de Hee- ren ordinaris Gedeputeerden desen aangaande ge- daan, te conformeren; geensints twijfelende, of alle waare liefhebbers van het Vaderland, die regt en geregtigheid, sonder welke geen land bestaan kan, soo wel als vrijheid en voorregten op haren regten prijs weten te stellen, zouden dese handelwijse, na al het geen voorafgegaan was, om het employ van dit laatste middel te prevenieren, volkomen hebben moeten billijken. Terwijl de Heeren Edelen met opsigt tot den gedanen voorslag van de Vroedschap der Stad Utrecht, tot inroeping van de Hooge Bond- genoten, ten cinde dese verschillen met de Stad van Wyk uit den weg te ruimen, moeten remarquee- ren, dat hoe zeer zy Heeren Edelen meede van oordeel zijn, dat zagte middelen altoos geprefereert moeten worden, so als sy ook ten allen tijden ver- meinen daar van de overtuigenste bewijsen gegeven te hebben, en hoe zeer zy ook gaarne willen toe- staan, en by derselver resolutie van den 18. Dan also, ingevolge bekome informatien , door de pretense Magistraat dier Stad by circulaire missives aan alle de Bondgenoten is gedoleert geworden, en voorregten te willen goed maken; hebben delen er boven dien een algemeene kreet door het Heeren Edelen tot hunne decharge, so by het ` gantsche land is opgegaan, even als of de natio- tegenwoordig, als toekomend geslagte, by het welke | nale vrijheid, (tot welkers behoud ofte herstelling zy niet gaarne bekend zouden staan, eenig deel | de Heeren Edelen zig altoos ten dierste verpligt Б LANDS VAN UTRECHT. L Bork. u. Ter. 1. Deet, 337 zullen rekenen meede te werken) met het lot van | ontslaan van den gearresteerden Pander al of miet dese Stad staan of vallen zoude, en daar door hier ` in onze magt zoude zijn. Wy zouden dus voor ons en daar veele inquietudes schijnen opgeresen te zeer in twijfel moeten trekken off den Heer van sijn, zouden de Heeren Edelen (sig in soo verre | Geerestein (welke als Hooftofficier onzer Stad, by met den voorslag der Stad Utrecht conformerende) | eene aanschrijvinge van de Heeren Uwer Ed. Mog. niet ondienstig oordelen, dat de Heeren Ordinaris | Gedeputeerden, van dato 30 May jongstleden, is ge- Gedeputeerden wierden geauthoriseert om by cir- | last geweest zich terstond па Wyk te begeeven, en culaire missives in naame van Haar Ed. Mo. aan ` het ontslag van gemelden gearresteerden Pander te alle de Bondgenooten kennisse te geven van de | bezorgen) wel een getrouw verslag van zijne verrig- waare toedragt deser gantsche zake, ten einde dese | tinge, ingevolge die aanschrijvinge gedaan heeft, — zig door abusive opgave niet laten misleiden, en |dan hoe zeer wy by eene bedaarde overweeginge uit den aart der zaake zelve oordeelen mogen, | van zaaken vermeenen den Heer van Geerestein in welke de schroomelijke gevolgen zullen moeten zijn ` deeze buyten verdenkinge te moeten houden, willen voor het lieve Vaderland, wanneer het wettig gezag | wy U Ed. Mog. (alschoon ex superabundanti) wel en de authoriteit van de overigheid by aanhou- | verstendigen dat gemelde Heer van Geeresteyn zich, dendheid vertrapt, en de deliberatien van de ге- {ег uytoeffening van die zijne last, noch op den spective collegien van Regeeringe door dwang en | namiddag van dien eygen 30. Мау aan ons colle- gewelt belemmert en verhinderd zouden moeten | gie heeft vervoegd, en op het ontslag van den ge- worden, als waar door wel de verwarring en con- | arresteerden Pander geinsteert; dan dat wy reets ` fusie ten hoogsten top gevoert, en deze Provincie | doen al hebben begrepen dit buyten onze magt te onherstelbaar bedorven, maar nimmer de nodige zijn, waarom wy Zijn Hoog Geb. hebben geren- redressen van ingeslope abuisen, soo min, als het voyeert aan die geenen welke het voorsz. Arrest herstel van vrijheid en voorregten, ter wederver- ! hadden gedaan. Nu is het immers, Ed. Mo. Heeren ! krijging van rust, eendragt en onderling vertrou- {zeeker en buyten kijf, dat zeedert die tijd, ten wen, geeffectueert zal kunnen worden. onzen aanzien, geen de minste veranderingen in Beklagende de Heeren Edelen intusschen de on- | de zaak in questie is voorgevallen, zoodanig dat wy gelukkige Inwoonders te Wyk, en den schuldeloose ` zouden kunnen reekenen eene meerdere magt dan Pander 'з Hoofs van Utrecht, aldaar gedetineerdt, | te vooren te hebben. En daar wy vertrouwen dat dog andersints van oordeel zijnde, dat deselve Stad | ook U Ed. Mog. by deselve Stad geinteresseert zijn, zullen de Heeren | Van ons word gerequireert het ontslaan van den Edelen, na van hunne zijde ten besten van die | gearresteerden Pander, ofte wel het effectueeren van Stad, en van desselfs Inwoonders gedaan te hebben, | desselfs ontslag; dit koomt ons, zoo als gezegt is, al wat in Hun vermogen was, ten einde deselve | vreemd en singulier voor; want waarlijk, hoedanig, van alle wederregtelijke handelingen gedehorteert, | off op wat wijze, off door welke middelen zouden еп de scheuring, die zy zelve veroorsaakt heeft, ` wy dit doen? Wy hebben reets gezegt, en moeten weder geheelt mogte worden, als nu deselve Stad ` ег als noch by persisteeren dat het buten onze aan hgar eige noodlot moeten abandonneeren, en | magt is; en echter blijft men van ons het onmoo- de uitkomst van zaken gerustelijk afwagten, wel | gelijke requireeren. Wy hadden daarom wel ge- versekert sijnde, dat onregt en gewelt, en opstand | wenscht, Ed. Mog. Heeren! dat men by die requi- tegen de Hooge Overigheid niet altoos straffeloos | sitie ons te gelyk had opgegeeven de wijze hoedanig gepleegt sal worden. Accordeerd met voorschreve | U Ed. Mog. begreepen dat wy daar aan zouden Resolutien. E. Kol. kunnen voldoen. Wy kunnen, of liever, wy durven ons van U Ed. (Bijlage N° 2) Mog. niet verbeelden dat men zoude voorhebben, door ons intewikkelen in onaangenaame en verdrie- Edele Mogende Heeren! telijke omstandigheeden, ons (gun ons deeze uyt- . drukkinge) de speelbal, en mogelijk het ongelukkig Wy hebben ontvangen eene missive van de Hee- | slagtoffer, van zekere ons onbekende vuës te maken. ren Uwe Ed. Mo. Ordinaris Gedeputeerden, den | Neen, Ed. Mog. Heeren! dit willen wy niet gelooven, 16. Juny jongstleeden ingevolge van de anctorisatie | maar ook in allen gevallen, ‘t zy met allen ernst door Uw Ed. Mog. van den 10. dito te vooren, | gezegt, hoopen wy, wat ons aanbelangt, hier tee- san ons geschreeven. — Wy kunnen, Ed. Mogende | gens te waaken en op onze hoede te zijn. De Heeren! niet ontveinsen dat derselver inhoud ons | aanschrijvinge der Heeren Uwer Ed. Mog. Gede- zeer heeft gesurpreneert, terwijl wy daar uyt ver- | puteerden, zoo als wy reets gezegt hebben, surpre- neemen dat van ons op het ernstigste word gere- | neert ons, wy betuygen desselfs waare doel als quireert dat de Pander Johannes Valburg, hoe eer- | noch te ignoreeren, en willen dezelve liever verder der hoe beeter uyt zijn detensie ontslagen, en met | met stilzwijgen passeren, dan ons daar na in een restitutie van de papieren aan hem ontnoomen op | angstvallig onderzoek verdiepen. vrije voeten gesteld worde, ofte wel, dat indien het | Zoo veel dagten wy Uw Ed. Mog. te moeten ontslaan van gemelde Pander Luyten de magt van | vooraf zeggen. Dan nietteegenstaande dit alles, om Ons mogte zijn, als dan het gemelde ontslag op de | nochmaals een blijk te geeven van onze waare de- best moogelijke wijze te effectueeren. ference aan Uwer Ed. Mo. beveelen, hebben wy ‚ Wy zien dus uit deeze aanschrijvinge dat er by | niet gemancqueert, aan hun welken den Pander U Ed. Mog. noch eenige dubieteit resideert, off het | hebben gearresteert, en ’tzeedert in arrest gehou- Vanvoro Urn, Pus. І. ed 338 den, met overgaave der missive aan ons door de Heeren Gedeputeerden geschreeven, ten allersterk- sten te insteeren dat met den eersten aan Uw Ed. Mog. intentie mogte worden voldaan, en den gear- resteerden, met restitutie van het hem ontnoomene, op vrije voeten gesteld, dog met geen ander effect, als dat ons eenvoudig is geantwoord dat men ter zaake voorsz. zelve aan Uw Ed. Mogende zoude schrijven. Wy hebben dus in deeze alles gedaan, wat van ons met eenige schijn van reedelijkheid zoude kunnen gevordert worden, zonder dat daaromtrent noodig is geweest de allegatie der reedenen en motiven, by missive van de Heeren Gedeputeerden vervat, als waar over wy met Uw Ed. Mog. tot heeden nimmer eenige discussie hebben gehad, gelijk wy eeven min noodig geoordeelt zouden heb- ben ons te herinneren den eed, door ons als Sche- penen gepresteert, terwijl wy nooyt eenige preuves hebben gegeeven in een ander idé te zijn, als dat wy alleen in naam der Heeren Staten van den Lande van Utrecht Recht en Justitie administreerden. En daar wy ons kunnen beroemen nimmer ietwes te hebben gedaan tegens de gemanifesteerde wil en intentie van Uw Ed, Mog. als bewaarende en ad- ministreerende de hoogste souverainiteit in deeze Provintie, maaken wy ook als noch geene swaarig- heid rond uyt te declareeren, dat wy (als alfeen in Uw Ed. Mog. naam Justitie administrerende) aan de Interdictie van Uw Ed. Mog., door de Heeren derzelver Gedeputeerden aan ons gedaan, zullen gedragen, en dus dat wy, wanneer voor ons eenige crimineele actie teegens den gearresteerden Pander Johannes Valburg, door wie ook, mogte worden geinstitueert, daar op geene sententie ten zijnen nadeele zullen uytspreeken. Waarmede Edele Mo- gende Heeren! wy Uw Ed. Mog. beveelen in de bescherming van Godt Almachtig, en blijven Uwer Ed. Mog. Goede Vrienden. Die van den Gerechte der Stad Wyk by Duurstede. Ter ordonnantie van dezelven. L. van Schaik. Wyk by Duurstede den 4. July 1786. (Bijlage № 3) Edel Mogende Heeren! Wy hebben uyt het Gerecht bekoomen de Mis- sive, door UEd. Mog. Gedeputeerden den 16. Јапу 1786 gedateerd en den 18. daar aan volgende, door den Heer Hoofdofficier deezer Stad aan het Gerecht verzonden, inhoudende eene rescontre van de Mis- sive, door ons den 2. deezer Maand Junij aan hun Edel Mogende afgezonden, als meede eene ernstige requisitie, dat de Pander Valburg, hoe eerder hoe beeter uyt zijne detentie ontslaagen en met resti- tutie van de Papieren op vrije voeten gesteld wierde. By de opening van welke missive hadden wy ge- dagt daar inne te zullen vinden eene rescontre van zaaken, welke zig uitstrekte tot de bron en grond waar uyt de thans tot die hoogte gerezen ge- schillen tusschen de voorstemmende Leeden en wey- nige Regenten van Utrecht, welke tot de authori- gatie en commissie tegens ons gestemd hebben, zijn hgrvoort gekoomen, en wy hadden verwagt, daar in beweezen te zien, dat meede integreerende Lee- nn VAN DE REGERING EN HET GOUVERNEMENT den van Staat het ‘recht hebben, om over des an- ders domestike zaken na willekeur en goedvinden zodanige bestellingen te kunnen maken, dat het Lid dien zulks aangaat, met eene lijdelijke gehoor- zaamheid zig daar aan moet submitteeren. Wy verwagten ook daar inne beweezen te zien dat, (daar wy behoudens onze rechten en voorrech- ten tot de Unie waaren toegetreeden, еп onzer Stads recht daar by aan ons verzegeld is geworden en voorts nader is geconfirmeerd, dat de voorstem- mende Leeden zig met de Magistraats bestellingen van de Steeden niet vermogen te bemoeyen) wy als nu van alle onzer Stads rechten dies betreffende, ter dispositie van de voorstemmende Leeden ver- vallen waren, ten gevolgen, dat wy na het oproepen der bezwaaren, zouden moeten onbevoegd gehouden worden, daar inne te hebben mogen remedieëren, en dat wy met onze Burgeren en Ingezetenen ter wegneeming van hunne bezwaaren, onse steedelijke niet zouden hebben mogen reguleeren, applaneeren en arresteeren, met dezelven ook te geeven eenig aandeel in het verkiezen en nomineeren van hunne Regenten, zo als dit in het aan ons toe Staats rapport van den 1. September 1754 із ge- detailleerd. Dan, hoe zeer wy die Missive van Heeren Ge- deputeerden hebben geleezen en herlezen, zo heb- ben wij daar by niets gerescontreerd gevonden, van het geen de oorzaak van het subsisteerend geschil uytmaakt tusschen ons en de twee voorstemmende Leeden met de wevnige Stedelijke Regenten, die zig Staten noemen. Dan hebben wy, gelijk in alle vorige Missivens, wel gezien, dat daarby gefoveerd word het sustenue van de twee voorstemmende Leeden, welke met enige weynige Steedelijke Regenten vermeenen , dat schoon zy in dezen onze parthyen zijn, wy aan hunne be- veelen voorgesteld onder den naam van de Staten van den Lande van Utrecht, volstrekt zouden moeten gehoorzamen, en dat onze oppositie daar tegen, in zaken waar meede zy hen niet vermogen te be- moeyen, zoude zijn een schending van de hoog- heyd en heerlijkheid van den Lande, ja vervallen in de termen van Rebellie, waarover bij niemand, dan bij den love, zoude kunnen of mogen geju- dicieerd worden. Het is niet de eerste reize dat wy met de voor- stemmende Leden, die zig Staten gelieven te noe- men, over ееп poinct als thans in questie is, om- aangename discussien hebben moeten voeren, onder anderen in den jare 1651 en 1652; dan hebben de toen levende Leeden nimmer durven sustineeren, het geene wij thans bij bevinding er- varen, namentlijk, om daar uyt te hebben willen elicieeren een Crimen læsæ Majestatis of van Re bellie, veel min, dat zij durfden bestaan, zo als thans plaats heeft, om zig als Rechters in hunne eige zaak stellende, ons van het recht van beschrij vinge, als een mede integrerend Lid van Staat te excludeeren, en aan ons, als een incompetente en door die Leden gecommitteerde en gedelegueerde rechtbank op te dringen de judicature van den Hove dezer Provintie. Wy oordeelen derhalven on- nodig in eene speciale contra rescontre te van de middelen vervat by de missive van UR Mog. Gedeputeerden, als daar by geheel ongeton nn юм m wë те e — ГЫ ens м ES ONE EUX E Ae # RATES "ZS E 8 A SZ ZS 'S LANDS VAN UTRECHT. L Bork. п. Ter. т. Deen. 339 cheerd is gelaaten de oorzaak van ons geschil, en | al by de erectie van het Hoff, de kennis neeming met het uyt het oog verliezen van het zelve, het | van die zelfde zaaken, аап den Hove was gede- wel zouden willen doen voorkomen al of de ge-| mandeerd geworden; dus, zo er immer by den volgen van '{ zelve het waare en eenig geschil tassen | Keyzer intentie was geweest, om die zaken onder ons, en de mede integreerende Leden welke zig | de generale benaming ter judicature van den Hove zeggen Staten te zijn, zouden uytmaken. | te hebben gebragt, hy dezelve ten aanzien deezer Daar men dan de ware grond heeft voorby ge- | twee Steeden, zo zonderling niet had behoeven te gaan, en zig in deezen maar tot de gevolgen heeft | reserveren. kunnen goedvinden te bepalen, vertrouwen wy uyt ` Daar dan nu onze Stad, onder dergelijke reserve den aart van ons geschil, op ruym zo goede gron- | als die van Amersfoort en Rhenen, schoon tegen den te souteneeren, dat wy uyt hoofden van dat ` hunne regten en privilegien, nimmer is gebragt, geschil en de oppositie, welke die Leeden ons ge- | hebben wy dies betrekkelijk, met alle recht gesou- noodzaakt hebben ter maintien van onze rechten | teneerd, en ook in het geschil van de Steeden te- en voorrechten te moeten doen, met geene moge- | gen het Hoff, in de jaaren 1713 en 1714 bewezen, lijkheid konnen vallen in de termen van ooge over- | in Cas Crimineel over alle delicten, geene uytgezon- heid schending of Rebellie, maar zoo als het zelve | derd, dezelve judicature aan ons te competeeren in der daad is, eene beweeringe teegen het geweld | als aan de Stad Utrecht, behalven dat wy aan het ons aangedaan door de voorstemmende Leden en | artikel by de instructie van den Hove nimmer dien weynige Steedelijke Regenten, die, wat het Staats | zin hebben gegeven, of kunnen admitteeren, als bestier betreft, met ons paralel zijn. UEd. Мод. Gedeputeerden, of wel de voorstemmende Leeden, | Dat dus van wat zijde men dit gelieve te be- op de voorschreeven erronneuse en onware gron- | schouwen, het Hoff volstrekt incompetent en on- den, aan de kennisse en judicature van den Hove | bevoegd is geweest, om met relatie tot het voorge- zouden willen brengen, en daar uyt als % ware de | wende (even of het tot de prdinaire zaken van den detentie van den Pander, als geweldig en onwettig | Hove behoorde), eenige provisie van justitie te heb- te doen voorkomen; maar komt het er alleen op, ben kunnen of mogen verleenen, hoe zeer men zig aan, wat ten deezen uyt de grond en oorzaak, tus- | in dezen op eene speciale authorisatie zoude willen schen ons en de verdere Staatsleden, de zaak in nden. geschil uytmaakt. Om dat wat die gezegde speciale auctorisatie be- Wy vinden ons derhalven gedispenseerd van het | treft, dezelve niet anders gegeven is dan by Leden, schrijven eener deductie, tot betoog, in hoe verre | die zig in deezen, tegens ons, als volstrekte partijen het Hof in de voorschreve zake al of wiet compe- | gesteld hebben, en welke alzo partijen zijnde, onder tent is ten aanzien van de Burgeren van Stad en | wat naam of titel ook, geene de minste bevoegd- Steeden, als wy boven dien zeer wel weeten, dat | heid hebben eene zodanige auctorisatie, ter infractie in de overheerschende tyden, toen Keyzer Karel, | en tot nadeel van onzer Stads Burgeren rechten, tegen zijn eed aan, goeddagt, Amersfoort herwon- | te mogen verleenen. nen hebbende, in den jare 1554 op te dringen ` Behalven dat het ook niet uyt kragte van go- een ordonnantie op de administratie zo van de Po- | danige speciale auctorisatie is, dat de provisien van litie als Justitie, en daar by onder anderen, ten | justitie tegens ons en onze Burgeren zijn gevraagd, aanzien van de administratie van de Justitie, wyf | of geexploicteerd geworden, blijkens de respective ` te zonderen het kennis neemen van zaken, concer- | appoinctementen van den Hove in dezen gegeven, neerende het Crimen lesæ Majestatis, kettery en | welke de beveelen van den Pander wel als ordi- Rebellie, zo als hy, onder het voorwenden van | nair relatief maken, van wegens de Staten "в Lands Rheenen by hare Rechten en Privilegien te bewaa- | van Utrecht, zo als in alle ordinaire zaken geschied; ren, van gelijke heeft gedaan by het ххут. artikel дап kan die extensie aan den Hove even min te van de ordonnantie van die Stad; dan welke spe- | stade komen, als men soutineeren zou kunnen , daar ciale uytzondering ons voorkomt eene expresse er- | de respective gerechten van Stad en Steden justitie kenning in zig te bevatten, dat die Steeden in het | administreeren, uyt den naam еп van weegens de Justitieele voorheen de kennisneeming van die zaaken | Saten van Utrecht, dat daar uyt dit absurde ge- gecompeteerd heeft; want die reserve anderzints vol- | voelen zoude mogen worden opgemaakt, dat de strekt overbodig was, te meer daar in die tijd,en | Stad en Steeden de bevoegdheyd zouden hebben 340 VAN DE REGERING EN om buyten hunne jurisdictie in elkanders territoiren of elders in de Provintie, derzelver bevelen en von- nissen door hunne suppoosten te kunnen doen uyt- voeren, en alzo op de allerongehoordste wijze te empiëteren en te renverseeren die rechten en voor- rechten, welke een yder in het zijne toekomt: zo | dat het aan den Hove even weynig, als aan den | Pander baten kan, dat de appoinctementen in quæstie | inhouden де quasie bevelen van de Staten "e Lands | вап Utrecht, alzo die bevelen niet anders kunnen | verstaan worden effect te mogen hebben, dan in die zaken, en in die zaken alleen, welke tot de kennis van den Hove behooren en dus geenzints | kunnen of behoren geextendeerd te worden tot za- ken of personen, wesweegens aan het Hof geene judicature hoe ook competeert, of in præjuditie der regten van Stad en Steeden kan gegeven worden. Zo dat het niet uvt een verkeerd dagligt is waar uyt wy die zaak beschouwd hebben, maar wel zo- danig van de rechte туйе, dat wy ter wegneming van de ontstane onaangenaamheden, de relaxatie van den Pander niet kunnen doen op onzekere en twij- felagtige toezeggingen, over welkers beteekenisse wy ons by vervolg in nieuwe discussien zouden bevin- den en welke voor het tegenswoordige niets zouden afdoen. Daar wy het ook voor als nog ontijdig oordelen, ons in eenige refutatie in te laten, wat de reedenen en motiven, ingevolgen de, by gedagte missive van Heeren Gedeputeerden voorgestelde opinien, zouden uytmaken, waarom in dezen met opzigt tot het Hoff Provintiaal Aet privilegie de non evocando niet in aanmerkinge zoude behooren te komen; als wy mét de Stad en Steden deezer Provintie altoos van be- grip zijn geweest, dat het Hof, door Keyzer Karel ingesteld, van den beginne af aan heeft tot nadeel van de bijzondere rechten van Stad en Steden, niet alleen, maar generalijk van alle Recht- banken binnen deeze Provintie; welkers erectie, schoon geconfirmeerd door de Staten deezer Provin- tie, in een tijd dat het als toen niet raadzaam was daar inne verandering te konnen maken, en door de afwisseling van omstandigheeden, waar in onze Republicq tot hier toe ook aanhoudende is geblee- ven, niet toegelaten heeft, ook daar in het ver eischte redres daar te stellen; zo als voor lange zeer nodig was geweest; vertrouwen wy niet te 210 dat alle de by missive voorgestelde reedenen niet in staat zijn, om aan het privilegie de non 'SLANDS VAN UTRECHT. onze Burgeren, ook voor al in % Criminele compe- teerende, eenige de minste atteinte toe te brengen, min, als wy om redenen voorschreve, op goede gronden ontkennen, dat de boven gemelde zaken aan деп Hove, als de ordinaire en dagelijksche Rechter van de Burgers en inwoonders van Stad en Steden, specialijk zouden gedemandeerd zijn. En daarom begrijpen wy dat (niet uyt het oog verlooren zijnde de oorspronk en aart van ons ge- schil met de twee voorstemmende Leden) met op- zigt tot deze Stad, en in dit geschil, van geene de allerminste applicatie kan zijn, by missive be- weerender wijze voor te dragen, als of de Hoge Jurisdictie te Wyk, toen dezelve nog een bijzondere Heerlijkheid was, niet zoude geweest zijn by den Heer van Abcoude, maar by den Bisschop, en wat men ten dien aanzien uyt zeker Charter, by Matth. de Jure Gladii C. xxrv. pag. 405 te vinden, tegens ons gelieft te argumenteeren, of ook het geene men ten aanzien van ons, by de verheffinge tot een Lid des Gestichts, in teegenstelling van de Stad van Montfoort, uyt de lage Jurisdictie komt op te ma- ken; als wy daar over nimmer eenig geschil ge- moveerd hebben, maar wel dat wy ons by den aart van ons geschil met de voorstemmende Leden bepalende, beweeren dat wy geheel en al ons met dezelve in die termen niet bevinden, dat wy ons na het goedvinden van die Leden niet gedragende, door dezelven aan eene by hen zelfs benoemde en gecommitteerde gedelegueerde rechtbank zonden konnen onderhevig gemaakt worden; zo als dan ten onzen opzigten al mede in geen gevolg kan getrok- L Вовк. п. Tir. 1. Deer. 341 Burgeren alleen en met speciale uytsluyting van de voorstemmende Leden, en die weynige Stedelijke Regenten, welke zig Staten gelieven te noemen, bevoegd zijn geweest, die Magistraats bestellinge daar te stellen, welke de voorstemmende Leden en die zig geoordeeld hebben by hen te voegen, in discussie komen te trekken, zo dat er niets absur- der kan beweerd worden dan dat meede integree- rende Leden van Staat recht en bevoegdheyd zouden hebben, om zodanige authorisatien te konnen ver- leenen, ter infractie en benadelinge van de deugde- lijke rechten en voorrechten van een hunner meede Leden, en wel om dezelve aan de sustenuen van die hunner partijen te doen succumbeeren, en dit onder den schoon schijnende titel als of dezelve onder den naam van de Edel Mog. Heeren Staten zer Provintie, wel en wettig genomen en ter conclusie zouden gebragt zijn geweest. 