Maleisch-Nederlandsch woordenboek
c / , vergeten; zich vergissen; met plur.^ l^, nalatigheid; vergissing, I. si, soort van bepalend artikel of een' ondergeschikten rang aanwijzend voorzetsel voor eigennamen of titels (naam wijzer zoodat het eigenllijk gelijk staat met een kapitale letter; daar menschen van rang bij den titel worden genoemd, zoo is het natuurlijk meer of min verkleinend. Voorts vipdt men in 't men. mal. ook dikwijls ter vorming van benamingen naar eigenschap- uS^ 511 ^iljUj pen, 't voorwerp kenschetsende, zooals in sï-ringan bv.; in dit geval is 't Rijowsch alles behalve zuiver, daar het si tot s ^ heeft verbasterd, zooals blijkt uit s^tjöreng, z. onder sïpoet, in plaats van si-tj5reng, T.). Veelal wordt de v^ onderdrukt en de met het daartoe behoorend s. verbonden; senda, een nederig pron. pers. 1., eig.: uw sï, d. i. de persoon, dien gij gewoon zijt of het recht hebt, met sï aan Ie duiden. * IL, veelal sïh, batav., foei! — [B.]. / -Mi) gelijk. — U -wjÏ (of smgetr. Ux^ï), niels is er gelijk aan, d. i. voo)'7iamelijk. / uj y 9/ — *vü) boosaardig; schandelijk; slecht; boos- / aardige enz.; ^m» , fem., kwaad wijf. Cr" J 1"., sïja-^, naam van een' zoulwaler- visch. 2^. (zelden), ijdel; onnut; vergeefsch. Va^u » ^'^^'^ wandelend; rondzwervend; veel y wandelende enz. y y Ö Aaa^» (gew. sijarah), een door de mal. van .U (hij heeft gereisd), op hun eigen hand gevormd woord met ar. uit- gang — reis, reisverhaal, reisbeschrijving. y Ci y IS \V/ww^ fcni. van Xy^. — Voorts: troep reizigers; dwaalster, ^ i,2>N»Mi v^vwvu sijasat, w. sum., iemand vra- gen waar hij heen gaat; k^na (dit is halve brabbeltaal ontstaan uit 't batav. kenapa op zijn menangkabowsch verkort naar de analogie van manga, siji, bara in plaats van mangapa, sijapa en barapa enz., T.) kau sijasé (sijasèq) pada hamba, waarom vraagt gij waar ik heen ga. — [N.]. ^ / y <K\j»j v.AA^^ , het regelen door bevelen en ver- boden; regering; gezag; tuchtiging; slraf; marteling; dwangmiddel. In 't mal. ook dwingen ; bedwingen ; onderdrukken ; straffen ; tuchtigen; martelen; mengabisk^n s,, alle dwangmiddelen uitputten, aanwenden. L ^V/uuj sijapa (si en apa), wie F C __ Q.5^^,v./ sijakap: kakap P. iJv^AA^^ sijalanjf, bijemicst; 2". z. onder ara ^ ■* IL i/oVAMi 1. sijamaiig:, naam eencr soort van langarmigen aap. II. of pasir lotong, mangaan-ijzer; in den vorm van fijn zwart zand, en in Indie veelal als strooizand gebruikt (eene wond, toegebracht met een blank wapen van s ij a mang, is nagenoeg even gevaarlijk als eene wond van een vergiftigd wapen). ^^j^^^VAAAi sijanlt, w. sum., een scherpe grassoort waarmede men zich kwetsen kam — [N.]. ^i^Vx^u sijanang, naam van een* ^oe/im^cr- visch. c tXJwwvw plur- van ój^, cX-^v-AA^> plttr. van iXiU. 312 / / J'^^ ^ V-^x^»>wwa sïba (lees: ^Ujum; basibaq: ber- b(^bagi, T.), w. sum., scheiden vechlenden, van volk; verschil in gevoelens; Siba-Sf wild door elkander als een vluch- tende vijand. — [N.] ; vgl. bal. sibak, de eene helft van iels gespletens; bat. ma- si bak, gescheu)d, en voorts ^1 jav. si wak. — [T.]. l^,^AÉW» pSsIr siboe, naam van een uitge- strekt zandstrand, niet ver van kaap Romania. ^O^'-ï'^^ sïbet (vgl. bal. seb^t, T.), z. b^d^bah. sibar, aangezet zij stuk; aangebouwd stuk; nederhangend boordsel; aange- naaide rand van eenige stoffe (z. ambang IL) — * w. sum., de stukken die m de maleische baatjes onder den arm worden gezet f ook in het kruis of de binnenpijpen der broek; z. lanti II. — [N.]; mcékanja bersibtfr» zijn gelaat is uitermate vol, heeft als het ware nog een rand. ^ ^KAA/4 slbcr, ba tav., in de kooi rondvliegen (vgl jav. ib^r).— [T.]. ^j^ sïboer s= Qêbok (z. gsjoeng); la- ngannj^ diboêwai s., zij maakte [van] hare hand een schepvat; siboer-2, glazen- maker, een gevleugeld insect, dat over de oppervlakte van het water heen en weder vliegende, van tijd tot tijd daaruit schijnt te scheppen, C, QjLJLAJLi sêbok, drok. • •• ^^j^/sA^gu I. sita, afgekookt; gezoden; menjita, afkoken; zieden; sitaan, afkooksel II. (meer gebr. sïtah), dagvaarden. * III. — skr. sita — eig. van de gemalin van Rama (jav. sinta). — [T.]. ^^^y^^j^js/j sïtoe (z. Itoe), disitoe, te dier plaatse; daar {bepaald); kesitoe, naar die plaats; daarnaar toe (bepaald). •K■VI>'^A•^ sêtoe, batav. (uit 't soend., T.), de afdamming van een' vijver of groeten waterplas. — [B.]; 't woord is oorspronkelijk skr. en oud-jav. (T.). ^i^;>\AAAi siti (jav., T.) — skr. ksiti — land; grond; bodem; gewest; de aarde. — [C], ^^^y^/^Ay , menjijat, in dunne reepen of kleine stukken scheuren; dingen, die met de vlakke zijden op elkander zitten, zooals bv. twee bladen papier van elkander na- men; geplooid papier, een boek en der- gelijke aan de kanten opensnijden; geweven stoffen scheuren, — z. soja|^ en sSjat. UI \^^;y^.KAM I. sïjoet (vgl. sïjoeng, T.), uitroe- pende nabootsing van een suizend of Uuitend geluid, zooals bv. dat van een' rotting, waarmede men door de lucht slaat; ^ sjUmi 315 zoodanig geluid; het maken van zoodanig geluid (vgl jav,, ï.); menjijoet, stamt met iets, dat zoodanig geluid maakt, bv. een* rolling, eene karwats; karwatsen. — z. soel, I^soet en l^ssoet. # II., batav., smakken; watertanden. — [B.]. ^ iiXwj I. sètèng, batav., puist op het oog. — [B.]; receptenboek: bab ini oebat sètèng saoepaja l^kas m^in^- tjah.- [T.]. «* •)fC SJCxw sitak, zak; valies. — [C.]. ^ Li5sXAAAi sïtih, w. sum., stikken met de naald. — [^.]. ^•wX/mw ^itoew^ zwart verglaasde aarden pot met betrekkelijk wijden buik en naii- wen mond — z. goembang en gcĕtji. /♦*AAAw setan, z. ^jUajk/i». <X-.Xaaw, z. v.:^^. .1 ^JSfcX^Aw 9 slhön of seilioen, de yaxartes der ouden, rivier in klein-azië. (J^x^gj , luenjida , snijden , lubben ; sïda- 2 , gesnedene, gelubde, ontmande, eunuch; mannelijke ho [bediende van goede familie, ook zonder ontmand te zijn. cXai^aj ^^^^%' vorst; titel, die aan de afstamme- tingen van Moehammad gegeven wordt, voor zoover zij afstammen van zijn' kleinzoon Hoesain (z. garïf); U«xJ)l)jaM*, de heer der profeten, d. i. Moehammad, UJUUm k^AM sidi, z. s^ndi. y w y /.j)cXaaw> l^^^ heeren; ^)jjumJ), de twee heeren, bij uitnemendheid, d. i. Hasan en Hoesain, de zonen van 'Alï en Fatimah. LIUCXaaa^ sidat, armring voor den bovenarm, bestaande uit een' reep van op elkander genaaid leder of geweven stof, waarin een talisman besloten is. Hij is soms met goud versierd, CLXamw sïdangf, vergadering; h^^U^ l)ó^, ^" pleonasme. — *s. töèwan, w. sum., voorname heeren.-^ [N.]. pcXvwvg I- sïding, soort van net van rotting, ^^ om er herten in te vangen (vgl. rïding, T.). IL, seherpe kant van iets, bv. van eene plank (vgl. sanding en sanding IL, T.). L^cXa^vu (wellicht van Ji3^), meqlidi^, onderzoeken; doorzoeken; doorsnuf^ felen; s. m ld ik, onderzoeken; doorzoeken; doorsnuffelen [naar alle richtingen], — vgl. selidik (T.). L 'JlXaajü sedak, losse hoepel, gew. van rotting, die rondom den rand van ketelinstrumenten, zooals de gendang, r^ba- n^ enz., tusschen ketel en vel gelegd wordt, wanneer men het instrument wil spannen. O lXa^w j onze heer. De Mahomedanen ge- ven dit epitheton aan Moehammad, (_y»ia»« 314 e^ zijne vier eerste opvolgers en zijne twee kleinzonen, Hasan en Hoesain, / CcXkam» menjidai, kleederen en dergelijke luchtm. ( CcXaamj voor ufJoAA» (z. «^aa^), mijn heer. c y ^J-^y^' ^^JL,A^ . tred; gang; reis, tocht; krijgstocht, strooptocht; levenswijs; gewoonte. ^ jL^t^v . menjira, wentelen in eenige kleverige zelfstandigheid^ zooals bv. gebak in gesmolten suiker. ^..AAM plur. van iy\^. I, menjjjar, ijzer roodgloeiend maken; voegen zooals bv. twee deelen die een geheel moeten vormen, twee vloersteenen; eene lusschenruimte tussclien twee deelen van een geheel, die aaneen moeten sluiten; uitvullen door de invoeging van een stuk of door soldeer sel. — Op en neder of heen en weder loopen, zooals bv. op eene galerij; wandelen (dit zal wel mi j^i onstaan zijn, T.). — * sjjer (lees sijar, ï.), w. sum., in brand steken, in vlammen zetten; dammer (damar) soeda tersija, de lamp is al aan. — [N.]. J ^,J^^^gJ sïjoer, in het gaan bij afwisseling links en rechts van de rechte lijn af- wijken; wordt zelden alleen gebruikt, maar gew. tesamen met simpang. i ♦♦ j .^ JLXAJ , meiijirat, breien; strikken; met brei' of strikwerh omgeven; om- breien; omstrikken; naast elkander binden (z. djalin), bv. latten, of fig. de landen; van eene spin spinnen (nl. haar web); siratan gïgi, de bovenste rand van het tandvleesch, waardoor de tanden als het ware aan elkander gebonden zijn. — s. kóëkoe, y Z5 ^-A^w 5 g^^^g^y koers; route ; met plur. -A>jj , levenswijs. LHJ %wVAAj !•? ISjar sëret, soort van matten zeilen, die onder zekere omstandig- heden in het water slepen, II., batav. (jav. sèrèd, ï.), slepen, sleuren. — [B.]. O «^-AAM I- sëraiig*, naam eener plaats in de ^^ Residentie Banten. II., van gebreide dingen met groote ma- zen. — z. serau. b ,^^^j^, menjïriiig, van vocht, bv. water, dat bezonken is behoedzaam het bo- venste afscheppen. C. wA*vj 1-. serong', schuin, scheef, van de ^^ rech te l ijn afwijkend ; s . 1 i p a t a n nj a , scheef gevouwen; langkah s., eene zijwaari- sche beweging bij het schermen, waarbij men den eenen voet over den anderen'zet, evenals een traverserend paard; sërong- ]iien{êroilg, iiaar verschille^ide richtingen en bij afwisseling , nu eens naar de eene, dan iveder naar de andere zijde. ' ^CSiji^ 315 ^^ *Am> *II., w. sura., een wijs om den kain te dragen, zoodat een punt derzelve op het scheenbeen hangt. — [N.]. -x- L^_xC ^..Axu siraiig^ka, w. sum., een soort van krabbe. — [N.], is si- rang'kaq, en had onder '(X2. moeten slaan C^ *)* ^-.AAj^^ I- sirap, opgelicht aan den eenen kant, zooals bv. dakpannen door ' den wind; van het hart opengegaan, bij het zien van iets dat de zinnen streelt, zooals bv. eene schoone vrouw. II. (jav. , ï.), beter: atap papan, houten dakpan, * III., jav, (sesirep, toovermiddel den te beslelene inslaap brengend, T), soort van b^oov^ingf bij de dieven in gebruik, alvo- rens een huis te berooven. — [C.]; sïrep, ba tav., in rust zijn; stil geworden; bedaren, sireppin (men denke er aan, dat *t aanb. in te batav. ook de beteekenis, van k^n aanbrengt, T.), in slaap doen vallen; zand strooien. — [B.]. C ^y *^A/W sirip, vin van een' visch. C , i ^.A^vü sirak , van een gerucht verspreid. i 5 ^«/w/wu serak, in wanorde door elkander liggend; wanorde zooals bv, op een schip die aan 't laden is; menjerak, in wanorde uit elkander gooien; over iets heefi gooien, smijten of werpen, zooals bv. geld over eene tafel, kleederen over den vloer (men.: ba- serak, verstrooid, van elkander ^geraakt van vele bij elkaar behoorende zaken bv., T.). L,^ ^ >-/^^g serok, kleine inham, kleine baai; ingang; zijtakje eener rivier; zij- gracht; ravijn; 2". (vgl. sero. T.), soort van fuik (zelden); serokkan, wat op een kleine inham enz. gelijkt; monding eener rivier, in eens zeer wijd wordende en als het ware eene baai vormende. -X- Ll5 ^-AAw sïrik, soek., van een' haan zich met verliefde gebaren om eene hen bewegen, zijn hof maken. Cf-S ^-/wvu sêrek, ontzien; opzien tegen iels bv. een werk. f^ ^..iA^g ? menjiram, begieten; baden door be- gieting; (b^rsiram, T.), van vorsten (den regeerenden vorst, den jang dip^r- töéwan möèdai en den t^ngkoe b^sar) zich baden (bal. mesiram, van voorname lieden zich baden, T.). ■^ / •! ^-iA*w Sïran, streep in eene kleedingstof; gestreept. — [N.]. -X- /j wjk^w serail, naam van het eiland Ceram. •^ ê\ % A<w sêrö, batav., bamboezen hekwerk, bij wijze van vischnetten in zee gespannen. — [B.]. ^2$ wy^ sirah, men., rood.— [T.]; vgl. tJUi 316 L^samJUm 2$ ^_AAM sireh, naam ener rankende plant, wier bladeren met kalk bestreken en met gambir, pinang en tabak gekauwd worden, bekend onder den naam van be- lelpiper belle; de bladeren zei ven; de bladeren met loebehooren (z. serasa); s. tja- rang^ sirehbladeren van de loten, die zacht en malsch zijn; s. k^rakap, sirehbladeren van den stam, die droog en hard zijn, en slechts door armen gegeten worden; s. kaki m ^ r & p a t i (dui vepooten - s.) , sirehbladeren met rooden steel, dat als bewijs eener goede hoedanigheid beschouwd wordt; z. ook onder rapin; — s. b^rscëloer, sirehpruimpjes op eene bijzondere wijze gevouwen en in elkander gestoken, die voornamelijk vrou- wen aan mannen zenden, om een minne handel aan te knoopen. / C w^AM sirai, in orde, niet in de war, zooals bv. haar; naam eener soort van medang. c y t M^AAM 9 pers., stalknecht, rijknecht; ook wel ; koetsier ('t woord is zeer modern en door de Engelschen 't eerst Ie Singapoera in omloop gebracht, T.). sisa — skr. sësa — overblijfsel; overschot; wat iemand heeft over gelaten inz. van eten. — z. rentjeh en t^mbiring; m^njisaken, doen overblijven ot^ver schieten; over laten. (^y^HV^ / j^AjiK^ I- sisij zijde; flank; d isis i aan de zijde enz., naast; bersisi, zijde aan zijde; naast elkander. * II., w. sum., onderscheid (bedoeld <Usa^ '! , vgl. salisih T,).— [N.]. %AM»\^M sïsir, riet (bij het weven); kam; egge; 2^ (men.: sikat, T.), kamachtige a f deeling van vruchten, als de pisang. L Q,jjj^jL.iJLi . menjisip, iets tusschensteken tusschen twee vlakten (alzoo ook het steken in. eene plooi), zoodat het er tusschen (in) beklemd zit; tusschenvoegen (men.: kaslsipan, een splinter in H vleesch zitten hebben; ha-^pa-sisip , van een kris in de zijde, gordel, gestoken, T.). ^ L-Jiwg^>wvvi Sïsoek, de tanden vijlen. — [C], ^JS^^^ks^ I« sïsik, schub; de uit 13 bladen (schubben) bestaande bedekking der caret' schildpad; caret; schildpad (stof); het dier zelf— chelonica imbracaia— ; m^iijïsik, visschen a f schubben; doorngewassen ontdoen van de doorns; in 't alg. iets van zijne ruwe oppervlakte ontdoen; uitspraak doen omtrent de deugdzaamheid van een vechthaan uit de schubben aan zijne voeten, of van een blank wapen, uit de pamoer, die bij schubben vergeleken wordt, of andere lee- kens; ikan s., naam van een eetbaren zoutwater-visch, die zijn naam van zijne dikke schubben heeft gekregen; pesisikj ^(J»M»JkM 517 iemand bekwaam in het waarderen van vechlhancn, uit de schubben aan de beenen, of van blanke wapens, uit de pamoer of andere teekens. II. en selisik, batav. (H.), z. CJ^/^^oU, ^. Vau^aau sïsil, koet.,: agas. V^Wi^Ay 1 nienjêsel , onthlooien door het ach- teruit stroopen van hetgeen, waarmede iets bedekt is , zooals bv. den eikel door het achteruit stroopen van de voorhuid (vgl. bat. silsil, T.); onanêren. ^<M^Kj^^ menjiseh, op zijde gaan, bv. om voor iemand plaats te maken; aan iets voorbij gaan, zooals bv. een projectiel aan het doel. — sïsi II. i^js^^jg sin^a — skr. s ing h a — , leeuw. VJ ^«.AAjü I. sïjang (de beteekenis niet ingevuld,^ c T.). II., sïJaii^-2, naam van een vogel, die een zoodanig geluid laat hooren. •^ }fL,,J<^M ^ijeiig^yv.f^um,,7iorsch, stuur sck — C:^ m- t^ I. sijoen^ (vgl. sïjoel, T.), uitroe- pende nabootsing van een fluitend of suizend geluid, zooals bv. dat van een afgeschoten kogel; van lichamen, die zich snel door de lucht bewegen fluiten; suizen. II. (jav., T.), slagtand; haaktand, — z. taring. *\Aj^ sïngit, van voorwerpen met be- trekkelijk breede zijden, zooals huizen, muren, vaartuigen en dergelijke afwijken van den loodrechten stand; op zijde hellen; scheef staan; op zijde liggen (van vaartuigen).— z. sendeng, s^rendengen tj on dong. ^JtAAA^ sïngar, men.,: sinar (mak. siuga- raq; vgl. bat. singgar). — [T.]; onverschillig. Het is veelal verbonden mei lantjang dat er meerder kracht bij schijnt te zetten; verblind worden door glans of zon- nestralen; lersingarlah dij a (inja) dejk («^0, T.) tjaja toe wankoe, en /nj werrf verblind door den glans die den gebieder van zich gaf. — [N.]; bagej tj^rmin di singar panas (T.). •X- êJijk^u (lees j%*. of v«iAju» , T.) , siiigö-2^ w. sum., de bamboezen latjes waarmede men buiten of binnen de atappen vastmaakt om het opwaaien te beletten. — [N.]. c y L._ jJjLAJü , zwaard, degen, sabel, C ttAAu sipoe, van het gelaat zedige beschaamdheid uitdrukkend, zedige verlegenheid uitdrukkend [zooals bv. bij verrassing]. C^^^Jijs^^ sïpi, van het middelpunt af, naar den kant toe; wat van het middelpunt af en naar den kant toe ligt; van een werk 318 J^AAaw Idein gedeelte, dat nog te verrichten is; menjipi, van al wat geschoten of geworpen wordt naar den kant toe gaan. C^iiAAAi sïjap, gfereerf, in gereedheid gebracht, klaar; toegerust, van het noodige voorzien; (menjïjapken) gereed maken, in ge- reedheid brengen, klaar maken; toerusten; van het noodige voorzien; s^ddjoek s., ijskoud, {^^^^ysjiK^M I. sïpat, streep; rechte lijn; linie; al wat dient, om een rechte lijn te trekken; regel; richtsnoer; liniaaL II. — verb. van i-i^; — *, batav. (uit 't jav., T.). sïpat mata, verf voor de oogleden; tali s., timmermanslijn (B.); menjipatken, beschrijven; de fineeren; eene eigenschap of vorm geven aan iels; met eigenschappen begiftigen; toerusten („ausstatlen*'). lj;^/sJl\/wg sipoet, naam van een zeker ge- slacht van schaaldieren of slakken met schalen; naam van zeker haartooisel, beslaande eenvoudig in eene vast ineen gedraaide wrong, die wel wat van eene s. heeft; z. banang; s. tjongkak, schelp, die tot het tjongkak-5/?ei gebruikt wordt en in sommige, doch niet mal. landen, als geld dient; s. böëlan, naam eener niet gegeten wordende zoutwater-slak; s. timba, naam eener zoutwater-slak, welker schaal op een emmertje van palas-bladeren gelijkt; s. tjó- re^ (ook s^tjóreng), z. tjorei^; s. s^rai, immtt eetief eetbare zoutwater-slak; s. sang- goel, naam eener eetbare zoutwater-slak, zoo genoemd, omdat hare schaal gewonden is als de bekende haarwrong der mal. vrouwen; s. söësoe dara, naam eener eetbare zoutwater-slak, welker schaal ver- geleken is bij de borsten eener maagd; s. p^nggeroes, naam eener te eten verbodene zoutwater'slak, waarvan de schaal tot het glanzen van stoffen, papier enz. gebruikt wordt; s. pasir, naam eener niet eetbare zoutwater-slak; s. nïpah, naam eener eet- bare zoutwater-slak. * IV., schaamte; beschaming; beschaamd.— [C.]; z. sïpoe (ï.). Vj>^ilAA\^ sïpit, van de oogen fijn gespleten, zooals bv. die der chinezen ; A^// 3^- sloien. —ook bdtav. (B.); oost-jav. sipèt (T.). \^ o QjL^^ L, menjëpak, met de voeten of een voet achteruit slaan, met een* voet zijwaarts uit slaan; van paardeil en andere dieren schoppen; slaan, schoppen op die wijze; achteruit schoppen, op zijde schoppen; omhoog schoppen; s. raga, baU schoppen (bal-kaatsen), benaming van zeker spel, waarbij de in een kring staande spelers een* van rotting gevlochten hollen bal (raga) met den binnenkant van den voet elkander toeschoppen; menjëpak sDa, mei de bin- nenzijde van den voet omhoog schoppen: m. singkoer, met de buitenzijde van den voet zijwaarts schoppen. ^AXf44 319 ^CXAm. * II. sepak, batav. goot; sloot, — [C.]. ) 4Öa^w sïpoewa — oorspr. chin. — chinesche cijfermachine met ringen. /j \ aÜ/s^w sïpöêraii: semporna. — [N.]. <^-.ilA*vvj sêpali, van voorwerpen, die ergens liggen, I)v. op eene tafel /w wanorde, /-Üa/vu sïpai z. si pa h ï. ^-.aÜa./^ sïpïr — veri). ned. — cipier. ^ t^_JL.AAA^ sïjak, de waterdrager en t^egfer eener moskee. — [G.]; men.,: op kosten der geloovigen levende arme die aan de 5 gebeden enz. dagelijks moet voldoen en tot de ^x^v^U^y behoort (bat. sijak n i bagi, groot e armoede, na sijak bagi, die behoeftig is), — [ï.]; sïjak-3, naam eener soort van gras, met welriekende w^ortels, die ook in de ddëpa komen. LLSsj<a^ I.? badjoe sika, bet oorspronkelijk mal. haadje, IL, z. ïka. L^ Xjlaaj sïkoe, elleboog; hoek (geom.); tim- mer mansrechlhoek; s. sama t^ggab, rechter hoek; s. r^bbah, stompe of scherpe hoek; s. r. aloë lesoeng, middelmatig stompe hoek, zooals bv. van p, m. 1202; s. k ^1 03 wang, zigzag; benaming van zeker versiersel in zigzag-Yorm, in stompere boeken, dan pöêtjoek r^boeng; menjikoe, een' hoek voiinen, zooals bv. eene rivier; sïkoe- S , knie. ■¥: LlisAAu sêka, batav., afvegen,— [B.]. (^^>v^/ww sïkat, kam; borstel; schuier; boen- der; egge; 2^ z. onder sïsir; menjikat, kammen; borstelen; schuieren; boenen; eggen, /j)CX-5swvu sikoedaii, Soekadana, -^ L.-JlJ>sAAw I. sïkap, lichamelijke gestelte, IL, gereed; badjoe s., soort van nauwslui- tend buis. * IIL, men., soort van kiekendief (bal. sikQp).-[T.]. ^ L-.Ji->sAAA^ I- sïkep, batav. (jav.), dragen; aanhebben; handvatsel; badjoe sikeppan, huisje, dat dicbt aan 't lijf sluit.— [B.]. IL, jav., arbeider, — [C.j. L iL>s>xAAj sckak (oorspr. boeg.) badjoe s., opper kleed tot op het midden der dijen, met knoopen op de borst en aan de mouw^en. ■X- , ]6-\Aü sïkil, jav., voet; bodem; laagst gedeelte; basis. — [C.]. AJtsaaa^ sêkali, van een goed of flink voorkomen, van eene goede of flinke houding, zooals bv. een militair zich goed voordoend; vlug; flink; fiksch; knap; levendig van voorkomen. -X- CiisAAü I- sfgj, mei den vinger wijzen; minachtend met den vinger aanra- ken, — [(),] *L-..^XJU^ 320 Ji- #11., w. sum., iiUfcappen, zooals in de Mapperboomen om er de voelen in Ie zetten (z. sïgai en vgl. bat. sige, T.); onderzoehen; bespieden; 2^. (z. III., T.), bijlichten met een kaars of lamp. — [N.]. * III., balav. (bal. pit von een lamp.), een pitje om iets in 't donker te zoeken; peifjig^i) koet., 't geen men bezigt om de damarkaars door peutering aan te bonden. — [T.]. ^ ^^^C^sAAW sïgab, w. sum., plunderen; spoedig; in orde brengen; netjes^ goed, passend; bespieden,— [N.]. S^j<AM !• sïgar, soort van hoofdtooisel van den bruidegom bij de bruilofsfeesten. * IL, soek., halve duit (jav., gespleten; gekloofd; in tweeën verdeeld; half; de helft). 2«., jav., splijten.— [G.]. ij^l>ww> mfnjïgoeny, met den elleboog zijwaarts stooten, V >^^v^ sig^am (taal der dj i n dj a ng r a dj a) dof ^ gedruisch, zooals van eene menigte menschen, die evenveel stil zijn. ^••i^vAAM sïgen, ingekeepte bamboes , als eene ladder gebruikt (z. sïgai, T.).. / JSsA^y 9 meiijïg^ai, beklimmen; overklimmen, bv. een' muur (z. onder sïgi IL). \aam I- sila — skr. sïla — (b^rsïla), zitten met de beenen kruiselings onder het lichaam y in welke positie men vóór den voi*^t verschijnt; bersila panggoeng of angkat, zitten met een been onder het lichaam en met het andere op de tegenovergestelde dij; menjilay uitnoodigen om plaats te nemen enz.; menjilaken , oorspr.: doen zitten; van daar, in den beleefden of onderdanigen stijl doen plaats nemen; uitnoodigen om plaats te nemen; uitnoodigen om iets te doen; silaken (voor disilakan) masok, gelief binnen te komen, IL en sela — skr. fila — , steen; medang s., gekristaliseerd gips, ^ , \j^ I- sela, w. sum., een groot onderdeel van een land, — [N.]. * IL, batav. — port. s e 11 a — , zadel, — [B.]. Kxw siloe, aangedaan; geroerd; getroffen; gevoelig; z. pïloe en rawan. Kaam sïjal, van personen ongelukkig in het bereiken van zijn doel; van voorwerpen ongelukkig tot het bereeken van een doel (s. m^nahoe; z. onder tj^laka, T.). — *batav., omineus zijn, zooals bv. wanneer iemand 's morgens als eersten kooper iemand aan- treft, die op crediet koopen wil. — [T.]: sialan, ongelukkig; noodlottig; beschamend, — [B.]; vgl sêwal (T.). , Lyw L sijoel (b^rsïjoel, T.), fluiten met den mond; menjijoel {naar iets, T.), met den mond fluiten. 821 JÜUUm IL, naam van een' zingvogeL /.4^\aaU) pers., Ceylon; mal. verb". zijn sailan (sëlan, T.) en sëloeiija: (dit eigentlijk jav., T.); z. serindib. o y y / /.j^AjkAAJ? van vloeistoffen vlieten; vloeien; mal. ook: watervloed. (jj^A-vvu silat, schermen; man tegen man vechten (menjilat, pareeren een slag enz., T.). iA/wVM silang, schuin gekruisd, zooals bv. de striemen op een rug, sabels boven het hoofd van iemand. — * v^. sum., ver- voarring; twist; kris en kras door elkander; maka pedang soedah t^rsilajig, de zwaarden waren reeds gekruisd. — [N.]; rtjalan selang ^mpat, een viersprong (T.). ■X-z.t ^«>)i-AAAAi*? ^v. sum., slingeren y^iXi planten of koorden zoodat men geen einde meer vinden kan. — [N.]. iJ<j<AM selceng*, z. ^;iUw. C,_jlA>wvw silap, z. <^ii^. 2^., gezichts begoocheling , ook ten opzichte van schilderijen, waarop voorwerpen als lichamelijk uitkomend of als zich op een' afstand bevindend, dan wel waarop voor- werpen het eene achter het andere, of het eene onder het andere heen gaand (zooals bv. boomtakken), gezien worden, terwijl zich toch alles op dezelfde vlakte bevindt; l^AXi.-I^EDERL. WOORDENBOEK. DEEL II. allerhande kunstjes of kunstgrepen, waardoor iemand misleid wordt; menjilap, lichamelijk doen uitkomen; en relief uitbeitelen; door allerhande kunstjes of kunstgrepen misleiden (vgl. scëlap, T.); s. bilang, gezichtsbe- goocheling, d. i. vergissing, bij het tellen; z, ook onder awan. •X^L JlAaajü silak, schielijk grijpen, — [C.]. l,_ JLa AAJü , nienjêlak, oplichten en omslaan, bv. een doek, waarmede iets ge- dekt is, een kleed, eene gordijn en derge- lijke; opschorten; op zijde schuiven, bv. een gordijn. — z. singkap. L JLAaxü siloek, naam van een boom, v^AA^> silam, schemerig, M /♦wAa/Vj, z. jjÜaaw; pokok selan, naam eener kruipende plant — ixoria. aAaaaj silau, van de oogen door licht ver- blind; 5c/iemerewrf;.s. ajer, van land, in de verte over eene groote watervlakte gezien wateren (nienjilau, kijken met de hand voor de ooge^i wegens verblindend licht, T.). ■¥: <KJ<kj^ 1- sïlah, samentrekken; in nauwe grenzen brengcfi. * II., hondstand, — [C.].- Aj<K/sjj sileli, wat in de plaats gegeven wordt, vergoeding (vgl. jav. en bal. silih, ^/^•^ 322 ^ JJuu* T.); menjilell, vergoeden/ goed maken; pedang s., soort van zwaard, met gouden gevest, zooals bv. de vorsten van China en Siam aan hunne vasallen (bv. de laatste aan den vorst van T^rangganoe) ten ge- schenke geven, ter vergoeding van een opgebracht tribruut of verplicht geschenk; s. mata, wat alleen voor het oog gedaan ivordt, zooals bv. eene boete^ die wel belaald, doch later teruggegeven wordt; memakai sïleh m^njileh, dikwijls van kleeding verwisselen. ^ j^Aax) I- sïnia, jav., tijger. * II., balav. (vgl. bij Rigg kasimah, T.), bekoring der oogen. — [B.]. UI. sTjam, Siam, en, in een' wijderen zin, het gcheele land, bevattende de niet- maleische staten van Achterindië; Birma; z. berma en jj^i). U|^,A^\jo, Ua/ojÏ, niets is er gelijk aan, d. i. voornamelijk. ■)(- ^>v-.4*A,vM sïnia-an, w. sum., over en weder vragen en antwoorden. — [N.]. /♦w|oyjü simoen, soort van gebloemd, sits van Madras, dat veelal naar Siam gaat, waar het voor buikgordels (tjawat) gebruikt wordt, die men tusschen de beenen doorhaalt. In den ind. archipel maakt men er b a dj o e's van. r', ^^y^^^^^ sêman, door een ongunstigen in- •» vloed aan de wording of opkoming verhinderd of mislukt, zooals bv. iets, dat moet gisten, een bloedzweer, de pokken en dergelijke; ook onverdrachtelijk van eene onderneming. c\«4,,AAA^ sêmah, bezweeringsoffer; zoenoffer; het brengen van een bezweerings- of zoenoffer, .•j^/ww, naam der letter ^y^,. /♦j^AAAi sini, z. ïni; disini, te dezer plaatse; hier; kesini, naar deze plaats; naar hier; herwaarts; örang s., de menschen dezer plaatse, de menschen van hier,' ^•j.AAAi sêna (in hik. en poëzie) — skr. se- na — , leger. C ,\/^ of [jjo^j^^ de berg Sifiaï. a ,AAAA^> sijantan, z. onder p oei au. ^AAA^j sïnar, licht van lichtende voorwerpen; schijn, bv. van de maan; s. terang, de schijn van het daglicht, de dageraad. — ^ balav., schijnsel; het gele van een' dia- mant.— [B.]. ^ CJ y^^y^ sïneran, zeker vrouwelijk feest- hoofdtooisel. — [G.]. L1!J VjiXAAAi senapati (in hik. en poëzie) — skr. senapati — , legerhoofd, generaal. -X- . Kaaaa^ sênal, balav., dreigen. — [C]. ^X**i S25 A é,\^J^ sewa, huur; huurgeld; pacht; pachlgeld; menjëwa, huren; pachten; s. tanja^ het ondervragen van eeri slapende, uit wiens antwoorden men tracht, achter de waarheid van iets te komen. 4A^w sïjaii, eenigszins bekoeld, zoodat men het l<an drinken of er de hand in steken^ bv. heet w^ater, heet ijzer, zoodat men liet kan aanvatten; koortshitte, ^ é.AA\> sijo (lees sijow, rood gloeigende, T.), w. sum., schilleren; flikkeren. — [N.]. ) 4.AAAJ siwa, sïwah en siwar, soort van dolk met kromme punt. — z. sëwah. ( 5 4AAAJ plur. van ^-iju.. / ) ÉAAX» sëwal, ongeluk; onheil; rampen; tegenspoed aanbrengend of veroor- zakend; van een geneesmiddel nadeelig, schadelijk; verderfelijk; ^ slecht; van een' droom onheil voorspellend; z. sïjal. UI ^♦w/O ft,A^vj sïjöeman, • tij zinnen, bij zijn verstand; Ofibedwelmd , onbeneveld; nuchter; bekomen van krankzinnigheid, bedwelming enz. 25 iljsj»^ sêwah (z. )^, T.), soort van krom- men dolk, aan eene of aan beide zijden scherp. <^-,AAjg sïjoeli, woord, waarmede men bv. honden, of hoenders wegjaagt. ^a^A^ sïh, z. ^n, II. Aaax» I? menjijah, op zijde strijken, zooals bv. het haar, dat iemand in 'l gezicht hangt; op zijde douwen, zooals bv. een stuk drijfhout, dat ons te gemoet komt, sijall-Iajali) zich heen en weder buig&n, zooals bv. hoog riet^, door den wind be- wogen; heen en weder slingeren, zooals bv. een klein kind, dat nog niet vast op zijne voeten staat. II. sijali, verb. van ^^a^T. ■^Ci^ifi-AAu sïhat, \\\ sum., genezen; beter worden, — [N.]; uitspraak van ^^ (ï.). <^«.— AA^> I-;» zonde; schanddaad. IL, fem. van ^^^w. sinjor, port. senhor, heer. ^^.^wvü (spreek elke letter bij haren naam uit: sa-nja) schriftverkorting (roemcJêz) van sesoenggohnja; het staat gew. pleon. na bahwa en wordt zelden in de spreektaal gehoord. ^„^Ayvu seiinjar, tintelend van het gevoel, dat men bv. heeft, waanneer men zich op eene zekere plek bij den elleboog stoot. •*• ^ CJaaw (en >— «aaaw) sennjap, doodsch, stil. 21* ^ tü ^- A^vy (gewone spelling ^i-u^ , T.), seBJnjoera, grimlachen; s. simpoel, grimlachen met gesloten lippen. -X- ) éj^A^ sinjola, div., schommel.— [Div.]. -)(- <Xaaw senjoll, wegrukken schielijk; knij- pen.— [C.]. z. s^nggoet. LT y / yii, de letter ^, 15^ van het arabisch en nialeisch (en 15^ van het door Mars- den veranderde) alphabet, hebbende de waarde van de nederlandsche g. In de maleische uitspraak luidt zij alè eene s, wordende door de Mal. van deze onderschei- den door de benaming van sïn b^sar; als cijferletter, z. abdjad; in geschriften van godsdienstigen aard verli. van ^Ui*. / ï vJju , hij heeft gewild ; idS H U ^] , bij smtr. AÜ ) J UJ! of i)il!)UJ h J500 God wil; <)cilhUU, hetgeen God gewild heeft; een uitroep van verwondering; of goedkeuring; bravo. c / kjyo\jjsjj pers., interj. van aanmoediging, voortreffelijk ! braaf zoo ! toe maar I ^^^^\jjg (Jees: ^, T.), pers., nacht- md. :> y- / ^OvJjü» dichter. U^J Aemrf. — [P.]. )3Vjjü. z. onder kahf. . ^^Llli. naam van den stichter der "^ '^ sjafiieten (voluit: (j^^^] ^^^ tX^r^u» ^iiiliJ)); raw (//> ^ec/e, sjafnetisch; sj afliet. y D^J^-» ^^w/c zeggend; dankbaar. ) vjjsjj pers., sjaal; mantel zonder mouwen; grove mantel van wol en geithaar, zooals de mahom. bedelmonniken dragen. ï Vjj^ en ^U, syrië; Damascus, de hoofdstad r van syrie. Het land wordt ook hjy** genoemd. ^ y V/OVjju, tot alle deelen behoorend; alge- ^ meen; omvattend. ^ % \j^ en ^U, zaak; werk; bezigheid; ge- U steldheid; waardigheid; eer. S V-AM* hatend; hatende; hater. 'T. ?s\jgwj pers., koning, heerscher, vorst. o -^ c x-O J c3Juka>U» 525 ca^ösu o y <j / <j \ cXxaAVJjü, z. bandar; in het voormalig rijk Djohor stond de sj. in rang beneden den poenggawa. cXAVJju, tegenwoordig; aanwezend; gelui- gend\ met plur. c^ en daarvan J^ en Ol^), getuige, ooggetuige; ss>^) , de getuigende bij uitnem., d. i. Moehammad. y Ij^, pers., de witte koningsvalk. ^\Mi, pers., ag'aa^. iX/J^9 gelijkenis; overeenstemming; wat ge- lijkenis heeft, — z . s a b a h. iXj^jj^ plur. van ^x^. o ^i/Jj^ , wa^ gelijkenis heeft; gelijkenis. ♦ A /?_^,^ . gelijkenis, overeenkonst; twijfel, onzekerheid (u / c)Csxiw> tt^owd aaw Ae/ hoofd, door een snijdend werktuig veroorzaakt. ^, plant, die een steel of stam heeft; y^;^\AM /-XMi, z. ^c^*^ (T.)- / / V y^^r^IIi. verbrijzeling der hoofden of boom. g ^rs^TLlli. nom. unit. van ^:^^, mal. sjadja- rab, stamboom, genedlogie. / -o y A ^ r^i^rv IL . dapper; moedig in den oorlog. / y \ ^^g^rtlL , i'e^ verkoopend; hoopman in vel. r c / ^, ^war/ voorwerp, dat men in de verte waarneemt: persoon (ook granim.); individu. ^ plur. van ^^^02^. . 04-SiXs^^ Ui / schedels; gevecht. y A^SfcXA^^ plur- van ^)cs^. c V y%z-L^ plur. ^hs^ , y Ö \VJSXiu z. iJ^swi. / / q\*s;\aw> dapper, moedig in den oorlog. cX-A^sj, versterken; versterking; kracht; inten- siteit; naam (inz, bij de Maleiers) van u; bet scbrijfteeken — , de mal. uitspraak sjaddoe is op de scbolen tot sabdoe verbas- terd, docb alleen met de laatste beteekenis; z. tasjdïd. y (J^)lX^ plur. van ^iJtiJ:.. / ÏlXaaj? hevigheid, intensiviteit; strengheid; '^geweld, kracht; tegenspoed, verlegen- heid, nood. y (\j(JJSj, hevig; hard; sterk, robust, * y J Su*i 326 SiXJ^y van verstrooide dingen, inz. kudden hier en daar; naar alle kanten. ia y y^9 slecht; boosaardig; slechte enz. y y i > ) ^JUU9 drank; sterke drank; wijn; ko/fij; siroop. Jyy^ P'^ r. van ^. / y n^)^^ plur. van X^^. / / c y 'J o !> l^ , drinken; drank; siroop Ll5s-j ) ^^ plur. van LC>^. ^, drinken; rooken l)v. een' sigaar. y o y JC.> v^ ' ^^^* dronk, een teug; ivijn; een rfo^?*^ van een geneesmiddel; koeldrank, sorbet (mal. s^rbat, met de twee laatste bet.). 25 ^M 9 kwaad, euvel, toorn; voortvarendheid; hartstocht. o y G^ U , opening eener deur; schending van een meisje; verwijding; uitbreiding; uitlegging; verklaring; verduidelijking; corn- ya ^ G^ J o ^ mentaar (omschrijvende, T.); l^}\Ji^]^j^ voldoende uitlegging. o / I? ^*gg, bedingen; vaststellen van voorwaar- den; — met plur. Lj^, voorwaarde, Uj^ beding; bepaling, vaststelling; voorschrift, reglement; instructie; sj. djabatan, instructie voor een ambt; d^ugr\^din gartnja hendak- lah, otider voorwaarde, dat. y y ]o wsjsj 1-5 teeken, kentceken, kenmerk; aandui- ding; wenk. 11.^ plur. van LL^/i:,. y o !> êi \n yJSj, voorwaarde; troep, die het gevecht begint; garde; trawant; IAdJ^)^)^ , hoofd der politie; iJb J!J ) (.«.^-^^s- U> , gerechts- dienaar. c y Q wvjüj goddelijke wet; godsdienstige voor- ^-^ schriften; wat gelijk is aan iets anders. o y / „Q ^^, de goddelijke wet betreffend, de godsdienstige voorschriften betreffend, daarmede overeenkomstig , wettig, y y (^^ j */^ I., verhevenheid; hooge rang; uilstc- kendheid; adel. II. plur. van i^Ji^j^. y !> (^ 5 ^^ plur. van iLjjJü. yy !> ^\i y/S^ plur. van u-ft.) f «An;. y O :> A^ ^ Y^ verhevenheid; hooge oiider scheiding; eer, die iemand toekomt. o y C ^ ^ ^Xw? opgang der zon, begin: zonnelicht; oosten. c/ r 327 ySf<^ c / X C^j Y^' pers.^ hardnekkig; halsstarrig, o UL3 Jvj > hebben van een* maal y maatschap; geloof, waarbij aan God een deelge- noot toegekend wordt; polylheïsmus; maat; deelgenoot. ^ / !> y c <XÓ yVJ 9 deelgenoot zijn; — en^J'yJ:» deelge- 5» !> nootschap; vennootschap. lp A JJj plur. van Lyi. y y ?S ^Au . j/roo^ verlangen naar spijs, groote eetlust. \ éhLs-ww plur. van ^^. y H yJJj * z^er begeerlijk, zeer belust. y y <\j!SJU wwu , afgesneden langwerpig stuk vleesch; stuk gedroogd vleesch. y y iXjL> vuu? goddelijke instelling; goddelijke ^ wet, voorn, die der Moehammcdanen ; godsdienst. L,_ d_^ ^^, erfe/, door roem of afstamming ; "" ecfe/e ew^.; edelman, als eeretitel voor de afstammelingen van Fatimah, spec. die van haren zoon Hasan, ter onderscheiding van die van haren jongeren zoon Hoesain, die zich Saijid en Sjarïf noemen en beweren edeler te zijn. <K^£b JJj (öial- sjarïf ah) fem., van het ^ voorgaande. y Li5>0 JJ^i makker, maat, deelgenoot; K^J^, fem., dat in ^t 3Ial. gew. zonder onderscheid gebruikt wordt. c y ^\y>lL . scheiding in twee gelijke deelen; halvering; — met plur. .^la^i en Ja^) , deel van iets, inz. de helft; helft van een* vers; caesuur; eene zijde van iets; bladzijde. o y ..,^yj.lL. tegenstreving , door iemand van zijn voornemen terug ie brengen, y \^ )\jSitJj^ plur. van Laa^. c y {^^^y^jKM > verzameling; scheiding; — met plur. ^^siJi , bijeenverzamelde menigte; verstrooide menigte. y !> \s,^^y^^^ plur. van iu^. y o y I . I v-A A,Aiu * de achtste maand. y o !> <3l^.5lXu, tctk van een' boom; twijg van een tak. o » ^jLaw, weten; kennen; verstaan; vatten van den zin van iets; opmerken; opzeggen van een gedicht; maken van een* vers of y t' een gedicht; — met plur.yi>^J , wetenschap; poësie. — De mal. gebruiken gew. sja'irof ook saïr, met de bet. van poëzie; gedicht. y y y ^) ^JL^i^ plur. van^U. L } A^m^lL plur. van L-..%ft^, •• • « Uo^.^^^^ goocheltoer. ^ ^ 528 j^ A ClVnlli. bemiddeling, tusschenkomst. tSVAw plur. van li^. c / 5 ^^_^^,x^JV^XAWJ naam van den schoonvader van Jl/o^e^ en profeet der Madianielen (de Jethro van den bijbel). ,^OCXw sja'ïr en satr, z. ^^^. ^.jOiJju, g^^r^^; M^, nom. unit. c ^ViJLCüj pers., rfa5 (viervoelig dier). J \jtXw > (rouwen van iemands dochter of / zuster, onder voorwaarde, dat de andere wederkeerig de dochter of de zuster van den eerste trouwt, om op die wijze de huwelijksgiften te ontduiken (Moel.iam- mad heeft dit verboden). kJlaju^ bezigheid; werk,; mal. ook, en inz. in den verb. vorm söëgoel (z. Jf^^, T.), drukte; bekommering, angst, ongerust- heid. ) (lJLm plur. van {Jj^. y yy y c ^ <Xi.AiJLsju en I^asl^, naasting, annexatie; recht van naasting of annexatie; woede, razernij ; onzinnigheid, y y L, JLQjuü , avondrood, y y y <X^SLOJSj j behoeding; medelijden, deernis; toege- vendheid, tvehvillendheid; sympathie. y yy L *♦ J ) éjLsjü plur. van ^kS^. w yy I np^lli > de lippen betreffend; Ik^, fem. ^ van het voorgaande — ; in de gramra., van eene letter labiaal; labiale letter, lip letter; zijn: ^, ^, ^. w y L JLuü. splijten; van een rijten; — met plur. ^JJ^, spleet, reet, y y ViLiu, ongeluk; ellende; verlaging door ellende. y y y y ^ )\.aA^^, pers.,: ^Ui. v <" I Jl-3ULuy plur. van ^'i^ , y o y Ö aJUjü en ï^aj^ ellende; ongeluk; staat van vernedering, door ongeluk. L^ ^ 4JLw plur. van j^A, , 'Ami, ellendig; arm; slecht. 329 •• UI / y i RjjLmjs i^^ tweeën gespletene; helft; volle broeder; boezemvriend, — HAil^, in tweeën gespletene; spleet; scheur; reet; volle zuster; ééne zijde, voorn, van het hoofd; helft. C^Js^, twijfelen; — met plur. CS^>, twij- fel; argwaan; mal. ook: twijfelachtig; verdacht. ur. van jX>t j> ^ \) émJUI/^ per., 6roeA;; mal.: s^Iöêv^ar en door omzetting, s^rawal, dat ook: uit J^)t^ (ar.) kan ontstaan zijn, ^ >jgy Sjam, batav. (chin.) boor, mijnboor. — \ [B.]. ü / ^ ^>sjj^, pers,, suiker; mal. sakar. C/ 5> ^\^, danken, dankzeggen; van God ver- goeden; beloonen; — met plur. j^^, dank, dankzegging; vergoeding (door God) belooning (door God); goed werk. j5sji^ pi ur. van /U. .o / psJj^,^orm,^3fMwr; in de gramm.: klank- j-> teehen, klinker teeken. !> y ósJS*^ , zeer dankbaar. y V i 4>sjCg> rfan/i;, dankzegging; vergoeding (door God); belooning (door God); mal. sjöèkoer, met de bet. dank, dankzeg- ^iwgi; .^.Ciül, vergoeder of belooner, bij uit- nemendheid d. i. God; .yC^Jj^Ur [dienaar van den zelve), nom. pr. v. / ws»V-|^> christen priester of monnik, die rfe /crwm van zijn hoofd geschoren heeft en bestendig in de kerk is; diaken. y y jV-^Jlu, linkerzijde; — met plur. UL^ilU>t, noorden; vijandschap. y )V«4*AM» linkerhand; slecht voorteeken, y yy lU^L^ww plur. van JUJi.. C5-' j W^Jj^, , noordelijk; koud; noordelijke, koude dag. y yy yy <SUgw/CU4*M^ plur. van ^^U^. y y .yj^^^J^ plur. van JUi.. o y / jüs^-éN^iu > helder ^ijn en schitteren van den dag bij zonneschijn; — met plur. i^j^^ , de zon; ^v^l(y*-«^> nom. pr. v. c / (^^MK^^Jij^ de zon betreffend. ♦• y s C/ v 530 ^^AmVw-^wIwj fem. vfin *t voorgaande; in de gramm., van eene letter solair; solaire letter; zonneletler; namentlijk de CD, dJ, J, ó, j , j, ^jJ4 , ^ j <^ > <>> > lö, i^, J, ^;, en ZOO genoemd, omdat het woord sjams, met eene derzelver, de ^, begint. Wanneer een woord met eene dier letters begint, dan verliest de J van den artikel haar djazm ( — ) en die letter neemt eene tasjdïd ( — ) aan, bv. ^ja,^*^) (asjgams), in slede o ^ o y van ^jj*-«^|; tahoen sj., zonnejaar, i^Kj^^^JSjy pers., busboom, c c / ^-.^WAM-^Ji^ , pers., slagzwaard, /j É-^^AW. cJy^^^ 1:;^^-*^' e^^ii'*^^ ^" ^j^v.ii.c^ , Simeo7i, A4JI1 plur. van jli:. (h^^J^ plur. van ^^. >\Jljll^ plur. van ^^'^* ^^^^^^^.aJLaw j schoonheid der tanden^ bestaande voorn, in frischheid; frischheid van den mond. {^,^^^^0\/>^/J^ y schoons tanden hebbend; schoone j^ naam der tiende maand. LTJjWaX plur. van Jly::. \ \^< LJ-^^^L^^ plur. van JJy:.. c / /^ tanden hebbende. i^'i itjuw, brandend verlangen; genegenheid; liefde. C3ê,yw plur. van jyt). 05 ^A^y plur. van ^li. y L jVj!2ajü , i?/am., die haar licht in de verte verspreidt; ^JsSt^-^l^, nom. pr. V. — gew., doch verkeerdelijk, zegt en ui t y y schrijft men ^^^lc-^U^. y y y 0 0^42*^^ betuiging; getuigenis; verklariiig voor den rechter; geloofsbelijdenis; martelaarschap voor de zake Gods. ^„„„^^^ plur. van l-jI^. y c p /jIa^aw en ^;U^, plur. van\-j^>^. o y cX^*^ plur. van s^\^. y y y >SiX^^ plur. van Jo^. c / ^ ,^, nieuwe maan; maand, inz. maanmaand. ^&j^ sjihir, (ar. schrijfwijze niet bekend), naam eener zeestad van Arabië. 25 y&^y vermaardheid, beroemdheid; roem, faam [ook wel in een' slechten zin]. i 4.i2-sju> hegeer Ie, verlangen; hartstocht ; hst, voorn, tot bijslaap, (3 ^(^^ ' tegenwoordig zijn; getuigen; afleggen eener getuigenis; tegenwoordigheid. 531 (3 tUl^ pl^^i'- van ó^\Jj. V !> \ 4^ plur. van^i:». i\K^.O^ , getuigend; oprecht in getuigenis; ^ alles wetend; getuige; wie alles weet (God); — niet plur. s.)Si^, geloofsgetuige; martelaar; wie voor de zake Gods gestorven is; wie op een onnatuurlijke wijze gestorven is; CJ^)3 Jx t\A^>iJ), de getuige in deze (dit staat gewoonlijk boven de handteeke- ningender getuigen in eene zaak); ^^ ^^a^) .\Sj] -^ Ic .x^J]^ ^ó^), de getuige is voor den eischer en de eed voor den ontkennende, d. i. de eischer kan zijn eisch door getuigen bewijzen; doet hij dat niet, dan kan de ontkennende den eisch door een' eed krachteloos maken. c y * ^ s-f fJ^y 4^^9^ j^^aa/i?; iets; sjai 'lillahi (^) zaak. die aan God toebehoort. De mal. gebruiken deze uitdrukking als een epitheton bij de namen van vereerde afgestorvenen, met de bet. ongeveer van ons zaliger, bv. sjai ^lillah soeltan, de sultan zaliger. y \jj^ plur. van ^a^. / y c .♦j^IpVa^ plnr. van ^^y^. y y c /jVjjg phir. van ^li. f^K!^ •> alsem — absinthium ponticum. y y o y . ^ VjZS^#s.AJü , ijverig, vlijtig; voorzichtig; ijverzuchtig. u c y J^^j^lL . grijsaard, oud man; eerwaardig man; ^-^ oudste hoofd; opperhoofd; aanzienlijk man; geleerd man; leer aar. y ^ ^S^V^V^ phir. van ^. y o y <Xi5^A.A^ (mal. sjaichah), fem. van ^y^. Ajs^^aSj en '^x^, plur. van ^aa^. y o y / * i Vv^^AJu , satan; duivel; verleider. — * sètan, batav., spook, geest in 't algem.; z. //^j^i^ï (T.). w y o y JiVl^jLxL , van den duivel bezeten; dui- (S' y y , c- velsch. ,^v^ plur. van X«aa^. y <X«jJLa./W > menigte, aan dezelfde zaak toege- daan; afgezonderde menigte; secte; (iji^ 332 -iltf iL&jyirJl, de afgezonderde menigte bij uit- nemendheid, d. z. de secte van' All, de Sjiieten; z. s oen n ah. ^♦i*aXu> naam van de (J^, f^ ^KM en ^yi^, plur. van ^A>it,. -^>^C8^3^&- C^ (ƒ , de letter JL?, 14® van het arabisch- maleisch (en 16® van het door Marsden veranderde) alphabet, hebbende een* eigen- dommelijk s-klank, die* niet door nederland- sche klanken kan wedergegeven woorden, waarom zij hier in de Iransscriptie door R gerepresenteerd wordt; in den mond der maleiers luidt zij als eene s; als cijferletter, z. abdjat; in geschriften van godsdiensti- gen aard verk. van JJ^. /.4 ^vVO> ^^^p; smeer; menjaboen, zee- pen; z, saboen. w / LS .->\nAO^ sahaëer; de plur. ook: die de godsdienst veranderen ; renegaten , apostaten, /•i ^>w>\jVO^ sabaeersy die beweren, het geloof van Noach te bezitten en zich bij 't bidden naar 't noorden wenden ; geloofverzakers. f ^^s^ Vjl/^ , makker, medgezel, vriend; mees- ter, baas, heer, bewindhebber; voorstand, minister. Dit woord wordt in 't ar. veelal gebruikt in samenstellingen, als wanneer het den meester of bezitter van eene zaak of eigenschap aanduidt; sahiboe'lhikajah, bezitter, d. i. schrijver, van het verhaal; sahiboe'nnar, bezitter van het vuur, d. i. bewofier der hel; asha- boe Ikahfi, z. k ah f; sahiboe Iniasaïl, deskundige; in 't mal. wordt de plur. §aba- bah gew. ook als sing. gebruikt in de bet. van vriend. c3 Vao ? waam der letter fjo ; 2^ koper; mes- sing, metaal; koperen vat; koperen ketel met hengsel. y C— iciwVO^ '^c('Ci^(^chtig , ongeveinsd, oprecht, openhartig; eerlijk; volmaakt; jjjUait, de waarachtige enz. bij uitnemend- heid, d. i. God; — jjLallJj^ dienaar van denzelven n. pr. v. (mal. §adik). y ^VaO, maat voor drooge waren, gelijkstaande ^-^ aan vier moedd, volgens anderen aan acht middelmatige handvol. y LS iwso» helder klaar; mal. verb.: sapa. y JU 53S jS\^ y fpjXjkO, geheel (al zijne deelen hebbend); goed, braaf; rechtschapen; vroom; braaf man, ^^<JSiXj\jsO y f^'^ï' ^^" *t voorgaande; nom. pr. 1. y VJ;>/v^Vao ^wijf/end; zonder stem; redeloos; van goederen levenloos; zwijgende enz,; goud en zilver van iemands rijkdom. / «^Vao ? kunstenaar, hunstwerker; schepper. / }w)VaO' ^^'oedend; aanmatigend; aanvallend; geweld aandoend. c !> c ^^^KJsO ^^1 ^f^> begin van den dag; eerste ^^ licht van den dageraad; mal: söêboeb. y^,>^, geduld; standvastigheid voorn, in tegenspoed. (-)Waao e» o^^^-^. plur. van ^^. is 4AAO pl^iï*- van ^^^. ) M.AO ? geduldig; standvastig; zachtzinnig, niet dadelijk straffend, ver g evens- gezind. y / -aAO y jongen, knaap. /c ^jIajo^ Jiii^, schoolmeester (T.). /c / ^Kjsjs^ en ^Axo, plur, van ^a^. / ^^w\0» gezond; gaaf, zonder gebreken, vol- maakt; recht; juist, waar; echt; zeker; geldig; chabar jang sahli, een zeker bericht; mengesahkeii, gezond enz. maken; in orde brengen; gebreken zuiveren; col la- tioneeren. y y L-J v-ISXao ^^ s->liu3 , plur. van { ^s^[^. / y y ^^\jSXao ^w ^l^u?; plur. van c y y y y ,-)VjS^AO plur. van ^:^»^. ^ \VjSAaO' LSj^^y en ^_f^Uu3), plur. van ïpuö. e L_d-3Us;;\Ao p' / / ^ ur. van <)caxsvaö. c / ^^^^.X^JSiXAO P'Uï*- V3Ï1 L^s^Co. y c A ^U^rsXAO p'"!*' van ^„..r^U. ^X\JSi^AO > makker, gezel of vriend zijn van iemand; maatschap; gezelschap; vriendschap; betrekkingen; z. söbat, dt^SiXAO^ g^'^ond zijn; gaaf zijn; vrij van gebreken zijn; authentiek zijn; gezondheid; gaafheid; authenticiteit. y y ^ o y ^rSAAO plur. van ^]j^^. i? 6 / S34 ^)^JSi\AO? uitgestrekt veld, zonder plan- ten; woestijn. / y o y L-jirs;:VAO P'^r. van Xi.A:^u5. c / /♦^*iSX\0> ö'^oo/e Jbeher; kom; mal. sa- han met de laatste bet. /j aJSAjvo plur. van ^^/^u?. ^^.jCSü^AO? ff^^A* ronder gebreken, vol- ^^ maakt; gezond; recht, juist; waar; echt; zeker; geldig; in de gram m. van de plur. regelmatig. y L. CjL-gsn^A<^ . oppervlakte, voorn, die der / aarde. Aqa >'<i^n .4^ beschreven vel; bladzijde; y c y boek. J yy y y o y (w-3)cXao ^"^ c?^^^, bruidsgift, gift de ouders der bruid. y y y ij^\3 )cXao pluï*- van üs^. aan )CXao? ^'oor^^ gedeelte van iets; fceg^m; voorzitter; bovenst gedeelte van iets; wa^ waar iemand toegekeerd i5> ton/; Aar^* boeg van een schip; te^/ gedeelte van iets. ^ \lXao? ^'^^*^' ftmV; wambuis; o y C ^ cXao ' waarachtigheid; oprechtheid; — met plur. jcX.^ en Jc^aö, tfaar- achtig; oprecht; volmaakt, y y y i^ 5 cXao j ^y ^^ oprecht geweest. II. plur. van jl^Xo. c c, ^ lXao ? 'baarheid; oprechtheid; openhar- tigheid; kracht; uitmuntendheid. y y y V^CXaO plu''- van t>:).i^A3. y o ^ /jOcAao pliiï*' van ^J>^. X / / <^3cXao? offerande aan God; liefde; gift, aalmoes. \ ^cNao plu^- van^jvAS. 5^ ^ CwJ^^cXao plur. van j)cX^. / l Q-J^Aa<^ , vriend y inz. een oprechte. / I L^^-JCXao? ^^^^ waarachtig; zeer onge- ♦• y y . ^ ^ veinsd; ^jJ^^!) rfe ^e(?r ti'aar- '^ 355 s)Ji,a achlige enz., bij uitnemendheid, d. i. de kalief Aboe-bihr, Ui / / / ^r^) ^JsO ? fl^sch met langen hals en wij- den huik, inz. ter bewaring en ronddeeling.van rozewater in wellc geval de flesch veelal van zilver en, evenals een gieter van gaatjes voorzien is; mal. s(jrahi. ]o)^\0^ we^f, voorn, een opene; brug, die over het midden der hel ligt (in deze beteekenis gebruikelijk^^j^HA^iLI^ T.). /j ) 4^AO serani, z. serani. / / / <^> ) ^AO ' coloquinlh, die geel begint te worden. X /^ / / 5) V^"^ yVO Pl^^- ^'^ï^ ^^-^ • / c / >AO yO ^*^ /^ r^ ' krekel; scherp geluid) koude; loeiende wind. jO yUD plur. van \s\j^, c y C ^ yVO » verandering ; omkeering ; a f keer ing ; afwending; verwijdering; terugdrij- ving; van geld wisseling — ; onheil, tegenspoed; wisselvalligheid; verschil van waarde tussclien twee muntsoorten, agio; m de gramm. verbuiging door declinatie of conjugatie; gedeelte der grammatica, over de declinaliën en cojijugatiën handelende; kennis der gram- maticale vormen, y , zuiver; onvermengd. (Xx.^^, hoog, )cX-5Cao^ diepe zucht. c / ^^/sO , musch met rooden kop. y c y Z5LX>OCao> ö^^^j brandoffer. II. plur van j^^- y y y^>\.Xj^ plur. van '^jXsoa- y y yXJ^ , fuc en . Uwö , het klein of min zijn, van lichaam, hoeveelheid' of waarde. y y !> ^ ) ^i^AO Pluï*- van ^^. y o y >) wJUo ' feïH- van ^usK 536 ejjl^ rfe kleine opstanding, d. i. rfe zondvloed, z. j^^jo (T.). / / / / ^.jOLaO' ^^^^^^ nielig; 'iy^, fem.; met plur. y.U^, onbeduidende zonden; verschoonhare zonde, vergefelijke zonde. \u / L,. iJa^, ordenen en in eene rij plaatsen; scharen in slagorde; — met plur. uJ^i-^, volgreeks; rij; gelid; troepen in slagorde; rij menschen, die gezamenlijk bidden; bersaff-2, in rijen enz, zijn; in gelederen; döêdoek beTsaff-2, in rijen achter elkander zitten. VfiAO ? helderheid, reinheid, vlekkeloosheid; droogte; oprechte vriendschap. / L2-> \k/^, z. ^ JLJU? / / ^imPao • beschrijving; definitie; — met plur. CL^U^, beschreven eigenschap; vorm; in de gramm. attribuut, adjectief; %. sTpat. c / « ^ c > ^fl^VO > r^ eny«o, /erf/3; behoeftig; arm. — jk^ nul (arilhm.), bij de ar. gew. een vierkant punt. ^èj^9 naam der tweede maand. CS -^ «i ^ I yti/^f fem. van ♦a>ö), >LLö!), liet geele bij uitnemendheid, d. i. het goud; de gal. /j) ^n^O, dual. van jLc; ^^)yL^) , de beide safar, d. i. Moeharram en safar. !> !> L^jsuo plur. van ^^Jus. w / /—Aao» zuiver, rein; uitgezocht; rein van gemoed; zuivere enz.; oprecht vriend. iu / ^-.aAao^ fe"^- ^^^ '^^^ voorgaande. Voorts: / nom. pr. f. ^<JS^kSIAO * breede en platte zijde van iels; wat breed is; lemmer; metaal- plaat. y jr^ , gepiep; gefluit; zang; gekrijsch; 2^. saphir (edelgesteente). w / (<LS\/kO (P^ï's. tjak), schriftelijk bewijs; schrif- telijk oorkonde; boek; vonnis van den rechter, geschreven en geteekend. C^^ VlA^ plur. van CS^^ y y y ïjA/<o^ z. ï^. JAa^, welstand; rust, vrede, stilte; ^ verzoening; vroomheid; braafheid; ui ^ ^ ^ y ^*\S) ^lo, nom. pr. v. (Saladin). 