VADERLANDSCHE LETTER OEFENINGEN
Ik leg des morgens anders altijd zelf mijn vuur aan en fcheer mij altijd zelf. Mag ik mij wel vleijen, dat het eerfte be- zoek dier pijnlijke ongefteldheid het laatfte zal zijn? He- laas, neen! Maar moeten wij niet het kwade zoo wel, als het goede, uit Gods hand aannemen ?” WALTER SCOTT'S DAGBOEK. 135 „ 2I December. Ik heb twaalf uren aan één ftuk gefia- pen, het gevolg mijner afmatting, Heden gevoel ik in het geheel geen pijn, maar ben ongemakkelijk door de werking der camille, die, voor mij ten minfte, fteeds veel heeft van de hulp eener auxiliaire armee, juist eenen graad minder ondragelijk dan de vijand, van welken zij ons verlost. Ik heb eene inleiding en eenige aanteekeningen voor de Gedenk. fchriften van Mevrouw LA ROCHE JAQUELIN gefchre- ven, want ik was buiten ftaat iets anders te doen, Ik heb met Lady scoTT gegeten, en des avonds aan een artikel over peP Ys gearbeid, dat ik voor het Quarter/y-Review be- ftem. Ondanks de lusteloosheid, door de camille veroor- zaakt, doet het mij genoegen alleen te zijn, Weinig lieden hebben , zonder daarom op te houder een vreedzaam en bij- na eenzelvig leven te leiden , meer menfchen gezien dan ik, meer genot van omgang gehad, en zijn echter minder door lastige bezoekers gekweld geweest. Zelden, zoo immer, heb. ik iemand ontmoet, uit wien het mij onmogelijk was, iets tot mijn vermaak of mijn onderrigt te trekken; en zoo ik van al de bouwftoffen, die ik op deze wijs verzameld heb, rekenfchap en uitkeering moest doen, zou ik vrij wat van mijne vertellingsgaven moeten aftrekken, Met dat al heb ik, van mijne jeugd af aan, eenzaamheid boven bezoeken ver- kozen, en ben menigmaal, met een broodje en een ftuk kaas in den zak, naar bosch of berg gevlugt, om niet in gezel- fchap het middagmaal te moeten houden. Toen ik uit mijne jongelingsjaren in den mannelijken leeftijd trad, gevoelde ik, dat dit zoo niet gaan kon, en dat ik, om eene plaats in de achting der menfchen te winnen, onder hen verkeeren, en leven moest gelijk zij doen, Hoogmoed, eene koortsachtige opgewondenheid van geest heeft menigmaal bij zekere lieden de plaats bekleed van het genoegen, dat anderen in den ge- zelfchappelijken omgang genoten. Ik ben niet in dat geval: menigmaal heb ík daarin ware genietingen gefmaakt, Even- wel, moest ik tusfchen de groote wereld en opfluiting ver- kiezen, zou ik geen oogenblik aarzelen te zeggen: „ Ci- pier, fchuif de grendels maar weêr digt!” i (Het vervolg en flot hierna.) 136 OVER DEN ZEDELIJKEN EN GODSDIENSTIGEN TOESTAND Ld EENIGE AAN DE ONDERVINDING BEPROEFDE DENKBEELDEN NOPENS DE WIJZE, OM DEN ZEDELIJKEN EN GODS- DIENSTIGEN TOESTAND DER LAGERE VOLKSKLAS- SEN TE BEVORDEREN, He volgende is een uittrekfel uit het vijfde jaarlijkfche Verflag der Vrouwenvereeniging tot verzorging van Armen en Zieken, te Hamburg. (Fünfler Bericht über die Leis- tungen des weiblichen Vereins für Armen- und Kranken- pflege, von A. W. SIEVEKING, d. 3. Vorfteherin. Hamburg, 1837.) Misfchien zal de geëerde Redactie der Waderlandfche Letteroefeningen ons nog wel eenige ruimte kunnen en willen toeftaan, om eenige nadere berigten wegens die Vereeni- ging mede te deelen: in allen gevalle zullen deze bladen wel door geenen weldenkenden zonder veelzijdig nut en genoegen gelezen worden. ' » Onder andere opmerkelijke teekenen des tijds is voorze- ker ook in het oog vallend de heerfchende zucht, om, door allerlei Maatfchappijen en Inrigtingen, de lagere Volks- klasfen vooral te verlichten, te befchaven, te verbeteren. Zeker ware het nog beter, zoo men eveneens als eene heerfchende zucht kon opmerken, datelk zichzelven tracht- te te verbeteren, Ook ontveins ik niet, fomtijds te duch- ten, dat de waarde en het nut der heilrijkfte Maatfchappij — der Christelijke Gemeente — hier en daar miskend wordt, en dat de perfoon/ijke werkzaamheid door die Ver- eenigingen wel eens wordt verminderd. Maar toch het is een edel pogen, onzen medemenfchen tot bevordering van hun geluk en hunne volmaking, tot vermindering van hun leed behulpzaam te zijn; en daaromtrent behelzen de vol- „ gende bladen nuttige wenken,” » Middelburg , Dec. 1838. „A.M,  verflag heb ik een uitvoeriger berigt beloofd van ’t geen door ons in het werk gefteld is, om zedelijk- heid en Godsdienst onder onze armen te bevorderen; en ik ga thans aan die belofte voldoen. Ik ftel zeer groot beling in deze zaak, maar misken ook derzelver moeijelijkheid niet, daar het hier niet zoozeer aankomt om onbetwistbare daad- zaken bloot te leggen, als om zedelijke opmerkingen en denk- DER LAGERE VOLKSKLASSEN. 137. beelden mede te deelen, waaromtrent bij verfchillende men. fchen zoo verfchillend gedacht wordt. Doch ik mag bewe- ren, dat die denkbeelden bij mij langs den weg der ondervin- ding ontftaan zijn; en, na gedurende vijf jaren bij de ver- zorging der armen mijne aandacht daarover te hebben laten gaan, fchijnt het mij toe, wel tijd te zijn, om ook over dit onderwerp iets in het midden te brengen, — Ik zal vooraf in t algemeen eenige aanmerkingen maken, Reeds bij eene oppervlakkige befchouwing is de groote invloed niet te miskennen, welken de hoogere ftanden der maatfchappij op de lagere uitoefenen. Gelijk de toon, die bij het vorftelijk hof heerscht, zich over de Refidentie, ja in zekere mate over het geheele land uitbreidt, zoo beftaat er in elke ftad, in elk ftadje, ja in ieder dorp zelfs, een zeker moreel gezag der hoogere kringen over de mindere; en die groote magten, die wij geest des tijds en publieke mee- wing noemen, worden blijkbaar in de hoogere kringen gebo- ren, Indien dit nu waar is, dan ontftaat hieruit, mijns in- ziens, eene groote verantwoordelijkheid voor de befchaafde ftanden. Hoe durven zij zich zoo bitter beklagen over den geest van baatzucht, van ligtzinnigheid, van zucht naar zin- genot, van pronkzucht, van bedrog en ontrouw , die, zoo men zegt, onder de dienende en in °t geheel onder de armere klasfe heerscht? Is dat alles dan niet eerst van hen uitge- gaan, al moge het ook, gevernist door eenen fchijn van be- fchaving, bij hen een minder aanftootelijk voorkomen heb- ben? En zoude het derhalve niet tijd zijn, om er met ernst aan te denken , dat die verderfelijke invloed door eenen meer weldadigen tegengewerkt en weggenomen worde ? Waarop nu is die magtige invloed gegrond? — ten deele, dunkt mij, op eene der menfchelijke natuur ingeplante. nei- eing, om alwat hooger gefteld is na te volgen; ten deele op eene natuurlijke noodzakelijkheid , (zou ik zeggen) om voor de zedelijke meerderheid te bukken, zelfs dan, wanneer de. zelve niet duidelijk erkend wordt, Hoe nader nu de onder- fcheidene ftanden met elkander in aanraking komen, des te grooter zal die invloed worden; hij wordt bijkans on-. weêrftaanbaar , wanneer de lager geftelde bij het gevoel, dat de ander hem door uitwendige zoowel als innerlijke voorreg- ten overtreft, tevens levendig overtuigd is van diens op- tegte welwillendheid en hartelijke belangftelling in zijn geluk. Immers, is dit niet dezelfde grond, als waarop de heerfchap. MENGELW, 1839. No. 3. K 138 OVER DEN ZEDELIJKEN EN GODSDIENSTIGEN TOESTAND pij der ouders en opvoeders over het kinderlijk gemoed fteunt ? Het kind gelooft ons, gelooft in ons beter inzigt, gelooft aan onze liefde; daarom geeft het zich gewillig aan onze lei- ding over, en vertrouwt op onze uitfpraak zoo vaak blinde- lings, als ware het eene orakelfpreuk der eeuwige wijsheid, Wachten wij ons dan maar, dat wij dat fchoone geloof, in hetwelk die tooverachtige magt onzer heerfchappij alleen ge- legen is, niet vóór den tijd door onze eigene fchuld ver- nietigen ! Eenmaal moet er voor het kind, en behoort er ook voor den arme de tijd te komen, dat zij onze leiding niet meer behoeven. Hiermede is echter niet gezegd, dat zij dan ge- heel en alleen op zichzelve zouden moeten ftaan, in trot- fchen waan zich onttrekkende aan alle afhankelijkheid van Goddelijke en menfchelijke wetten, zoo als fommige onge- loovige filozofen willen. Neen, zulk eene ongelukkige ont- trekking en affcheiding is blijkbaar verderfelijk, zoowel voor de maatfchappij, als voor ieder op zichzelve. Het doel eener Christelijke leiding is dán alleen bereikt, wanneer de geleide „geleerd heeft, de hand van zijnen hoogeren, hemelfchen, _ onzienlijken Beftuurder aan te vatten; wanneer hij, aan men- fchelijke voogdijfchap ontwasfen, een onmondig, onderwor- pen kind voor zijnen God geworden is. Maar zoude, zeggen eenigen misfchien, dat geloof, van hetwelk de invloed, dien wij voor eenen tijd op de armen uitoefenen, afhangt, door eene grootere toenadering niet veeleer in de waagfchaal gefteld, dan bevorderd worden? En indien er in het Franfche fpreekwoord: ,„ Nul grand homme n'est grand pour fon valet de chambre,” (*) buiten twijfel veel waars gelegen is, moeten wij dan niet vreezen, door eene zekere familiariteit met de armen ons aanzien bij hen te verminderen? Zoude het niet veeleer raadzaam we- zen, om, door ons met zekere grootheid op eenen afftand te houden, eene foort van optisch bedrog bij hen te on- derhouden ? Ik aucwoord hierop, dat alle gezag, dat geen’ anderen grond heeft dan fchijn en bedrog, mij eene bedenkelijke zaak toefchijnt; wat op fchaduw gebouwd is, kan ook niet meer dan fchaduw en ijdelheid zijn, en toen ik voorheen van eene zedelijke meerderheid der hoogere tanden fprak , had ik het (*) Geen groot man is groot voor zijn’ kamerdienaar, DER LAGERE VOLKSKLASSEN, 139 | oog op eene wezenlijke, niet bloot ingebeelde meerderheid. Maar a!les, wat wezenlijk is, kan het wel lijden, dat men hec van naderbij zlet; wezenlijke waardigheid verlaagt zich niet, door tot lageren af te dalen; zij verfchijnt voor hen flechts in een vriendelijker licht, en trekt hen juist door ha- re vriendelijkheid meer tot zich, Onze Goddelijke Meester vreesde niet, bij zijne discipelen iets van zijn aanzien te ver- liezen, terwijl Hij hun de voeten wiesch; de dienende liefde keeft eene eigene waardigheid, en ik denk, dat geene waar- digheid gewilliger van de menfchen erkend wordt, dan juist deze, Maar mag ik het aan mijne hooggefchatte Medezus- ters (*) zeggen, waardoor wij, naar mijn inzien, het eerst iets van deze onze waardigheid verliezen zouden? Het zou, geloof ik, dit zijn, wanneer wij in onze verkeering met de armen niet eene waardige, zelfftandige houding bewaarden, Wanneer wij ons nu eens blindelings voor hen laten inne- men, dan door hunne verkeerdheid tot drift en hevigheid ons laten wegflepen, dan weder omgekocht worden door een fluw berekend woord, dat onze eigenliefde vleit; deze en foort- gelijke zwakheden, dat zijn eigenlijk de klippen, waarop ons aanzien fchipbreuk zou lijden, Na deze algemeene opmerkingen voorop gezonden te heb- ben, kom ik nu tot mijn bepaald oogmerk, om namelijk bloot te leggen, hoe wij de zedelijkheid bij onze armen zoe- ken te bevorderen, De zedelijkheid des menfchen nu beftaat in twee ftukken: het is eene zedelijke gefteldheid des ge- moeds, en eene gewoonte om deugdzaam te handelen, Ge- loof, liefde en ootmoed moeten in het binnenfte wonen; dan zal ook het leven met Godebehagelijke deugd verfierd zijn, Maar onze werkzaamheid, om de zedelijkheid van anderen te bevorderen, moet zeer verfchillend ingerigt zijn, naarma- te óf derzelver eigenlijke grond, óf derzelver zigtbare uit- werkfels bedoeld worden, Zoo kan men b. v. hopen, door uitdeeling van premiën vlijt en fpaarzaamheid te bevorderen; maar wie op dezelfde wijze de godsdienftigheid der menfchen wilde opwekken, die zou juist den weg inflaan om huiche- laars te vormen; en wij kunnen niet te voorzigtig zijn, om zulke verderfelijke misgrepen te vermijden. Wat nu van onze zijde gedaan wordt, om onder onze ar- men de deugden van het burgerlijk leven, nijverheid, goede (*) De medeleden der Vrouwenvereeniging te Hamburg, K 2 140 OVER DEN ZEDELIJKEN EN GODSDIENSTIGEN TOESTAND huishouding , orde, zindelijkheid, trouw en opregtheid, te doen heerfchen, dit is meestal in de vroegere Verflagen genoeg- zaam aangeduid. Ik zal dan de daar verftrooide opmerkingen hier flechts in ’t kort behoeven zamen te vatten, Het uitvoerigst heb ik in vroegere Berigten reeds gefpro- ken van hetgeen wij doen tot bevordering van v/ijt onder onze armen; hierover kan ik dus thans het kortst zijn. Im- mers wordt het ook reeds algemeen en welwillend door onze medeburgers erkend, dat wij de lieden gefchikte bezigheden verfchaffen. En wie nog weigeren mogt dit te erkennen, hem behoeven wij flechts aan onze rekening van uitgaaf te herinneren, uit welke blijkt, dat in de laatfte vier jaren veel meer dan de helft der ons toevertrouwde gelden aan werk- loon befteed is. Ja, wij houden arbeidzaamheid voor zulk een voornaam bevorderingsmiddel van de ganfche zedelijk- heid des menfchen, dat wij nooit zullen ophouden, dit punt eene bijzondere belangftelling waardig te achten. Gedurig zijn wij er op bedacht, om ook voor de ouden, zwakken en zieken eenig aan hunne krachten geëvenredigd werk uit te vinden; en elk nieuw, uitvoerlijk denkbeeld te dezen op- zigte wordt door ons als een gelukkige, Zeer gewenschte vond befchouwd. Ons kan daarom ook niet ligt grootere vreugde verfchaft worden, dan wanneer men iets bij ons beftelt om te laten vervaardigen, of ons naar gefchikte voor- werpen vraagt, om dezelve ergens te plaatfen. En, Gode zij dank! het eene zoowel als het andere vindt tegenwoordig gedurig meer plaats; wij hebben zelfs reeds uit andere lan- den beftellingen ontvangen; en daar, tot onze blijdfchap, de meesten, die wij aanbevolen hebben, zich goed gedra- gen, en niemand zich beklagen kan van door eene ligtvaar- dig gegevene getuigenis door ons misleid te zijn, dewijl het onze regel is zoowel de gebreken als de deugden der dienst- boden, naar ons beste weten, kenbaar te maken, — zo0 hebben wij hoop, dat onze aanbevelingen ook op den duur geacht zullen wezen, Wat verder de fpaarzaamheid betreft, zoo is wel het voor- naamfte, wat wij doen, om deze deugd onder onze armen te bevorderen, dat wij jegens hen fpaarzaam zijn. Een der grootte begunftigers onzer Vereeniging, wien wij voor de dadelijke bewijzen zijner welwillendheid ten hoogte DER LAGERE VOLKSKLASSEN. | 4l dankbzar zijn, zal zich bij deze gelegenheid nog wel herin- neren, eens van de Prefident der Vereeniging een bezoek ontvangen te hebben, met geen ander doel, dan om hem af te raden van eene onderfteuning te fchenken, welke ons over- tollig toefcheen. Hij had namelijk het oogmerk, om de helft van het kostgeld voor een kind, dat bij eene andere vrouw de borst zou hebben, te betalen. Over de moeder van het kind hadden wij volftrekt geene klagt; maar, hare omftandig- beden wèl in aanmerking nemende, begrepen wij, dat zij in ftaat behoorde te wezen om het kostgeld zelve te betalen , en nu achteden wij het niet wenfchelijk , dat zij ontheven wierd van haren moederlijken pligt, om met hare verdienften zuinig te wezen ten behoeve van haar kind. In het voor- bijgaan zij dit voorbeeld een bewijs, dat de rijken niet altijd behoeven te vreezen, dat het hun kostbaar wordt, zich na- der met ons in te laten, Misfchien, indien zij verkozen in twijfelachtige gevallen, waar hunne weldadigheid ingeroepen ís, ons om raad te vragen , zouden wij hun even zoo dik- wijls uitgaven befparen als hen daartoe aanfporen. Niets maäkt de menfchen, dit is onze overtuiging, ligtzinniger in het gebruik van ‘hunne kleine inkomften, dan wanneer zij meenen er op te kunnen rekenen, dat in het vervolg voor alle hunne behoeften, onverfchillig of zij daaraan fchuld hebben of niet, zal gezorgd worden. Aan den anderen kant, echter, mag ik niet nalaten tedoen opmerken, dat het in vele gevallen volftrekt noodig is, de menfchen door tijdige onderfteuning te hulp te komen, juist om ze tot eene goede huishouding op te wekken. Tot de beoefening van elke deugd, en alzoo ook van de fpaarzaam- heid’, is een zekere moed noodig; en deze moed kan door overmaat van aardífche ellende gebroken worden, De huis- vader verkwist in jenever de weinige (tuivers, die hij ver- diend heeft, omdat hij wanhoopt, vrouw en kinderen mee dezelve te kunnen verzadigen; de huisvrouw laat in hare kleine huishouding door moedelooze- onverfchilligheid veel verloren gaan, omdat zij de mogelijkheid niet inziet, om ook bij de grootfte oppasfendheid dezelve in ftaat te houden. Het is waar, het bekoorde zoo niet te zijn, maar het #s zoo; en daar het nu eenmaal zoo is, zouden wij dan niet erken- nen, dat dit eene fterke aanfporing voor ons is, om door tene wijfelijk toegedeelde onderfteuning onze armen vooreen _— geheel verval te behoeden? j i 142 OVER DEN ZEDELIJKEN EN GODSDIENSTIGEN TOESTAND, ENZ, (Htier‘ volgt nu nog eene uitvoeriger aanwijzing, hoe ‘men ten opzigte van de huishuur, het losfen van verpande goe- deren, aanfchaffen van kleederen enz. de armen te hulp komt. Tot vermijding van te groote uitvoerigheid laat ik dit weg, de desbegeerende naar het corfpronkelijke Verflag zelf verwijzende, (Het vervolg hierna.) FRAGMENT UIT DEN BRIEF VAN EEN’ JONGEN HINDOU IN EUROPA AAN ZIJNE ZUSTER UNNI OP HET EILAND "TANNA, OVER DE MUZIJK. (Naar het oorfpronkelijke Handfíchrift vertaald en mede- gedeeld door CARL GOLLMICK.) — Doen al hetgeen ik u tot nog toe gemeld heb worde nog overtroffen door de Europefche muzijk, welker wonde- ren naar eisch te kunnen befchrijven zelf een wonder zijn zou. Ziet gij, in Indië drijven de menfchen muzijk; hier drijft muzijk de menfchen, en is geheel en al derzelver ge- biedfter, Het meest verbazen mij hare tegenftrijdigheden, offchoon ik nu reeds daaraan gewoon had behooren te : ijn. Zij gelijkt volkomen naar de hartstogten van hen, die ze voortbrengen. Ik zelf heb ín alle landen er nog geene ge- vonden, die eene bepaalde en blijvende aandoening in mij verwekt heeft, en ik zal wel Europa verlaten, zonder met mijzelven eens te zijn, wat ik bij deze muzijk eigenlijk ge- noten en gevoeld heb. BRIMHA, die mij verzelt, zeide mij, dat de Europefche muzijk uit eene verbinding van toonen beftaat, welker re- gelmaat en wetten tot het uitdrukken van zachte, grootfche en edele gevoelens moeten dienen; maar desniettemin- heb ik er meestal een barbarismus in gevonden, waartegen al onze inftrumenten, wanneer zij te geliĳker tijd in beweging ge- bragt worden, naar het ruifchen van het waterriet gelijken. En evenwel noemen de Europeërs onze muzijk eene barbaar- fche. Misfchien echter ligt de reden hiervan in de kunst zelve; want de muzikale gedachten der Europeërs worden door zekere wetten en regelen bepaald. Zij hebben eene groote menigte van dikke boeken, onder welke het eene FRAGMENT UIT EEN BRIEF, ENZ. 143 fteeds beter dan het andere zegt, hoe men zijne aandoenin- gen het fchoonst gevoelen moet. Gemelde boeken vormen als *t ware vijandelijke armeeën, die tegen elkander krijg voe- ren, Maar het laatfte dier boeken, hetwelk den vrede her- ftellen moet, is nog altijd niet in ’t licht verfchenen, Dewijl het derhalve hier eene kunst is, toonen te leeren gevoelen , noemen zij hunne muzijk ook toonkunst. Wanneer echter CRISHNA de chali?! blies, of ook de maschrokita, of NAREDZONG bij de nebel-nasfor, zoo waren wij arme Hindous reeds zoo gelukkig, verheugden ons eerst regt in ons aanwezen, en dankten BRAMA, den uitvinder, voor zij- ne goddelijke gift: hoe oneindig vrolijker en zaliger moet nu niet de kunst, ontdaan van de ruwe natuur, de Europeërs maken ! Zij, die hier;in de wereld der toonen, leven, beftaan ei- genlijk flechts uit twee klasfen. De eerften zijn de toonkun- ftenaars zelven , die met de muzijk, als met eene waar, han- del drijven, regels geven, boeken fchrijven en affchrijven, in alles zeer ernftig en gemoedelijk te werk gaan; kortom , niet zonder muzijk leven kunnen, omdat zij er van leven moeten, De tweede klasfe is die, welke het met de regels zoo nauw niet neemt, Deze lieden naderen reeds meer tot de muzikanten der Hindous , vermits ook de wanklanken, welke zij fomwijlen voortbrengen, hun dierbaar zijn. Daar zij de muzijk flechts tot hun vermaak drijven, en haar ook inder- daad liefhebben, noemt men hen Jiefhebbers. Nu eenige voorbeelden van de wonderwerken der Euro- pefche muzijk. Onze gefchiedenis verhaalt van den zanger MIA TOUSI- NE, dat hij op klaar lichten dag een nachtgezang met zoo veel uitdrukking zong, dat de zon zich verduisterde, en dat een andermaal een orkaan bedaarde. In Europa verrigt ieder zanger veel grootere daden, Daar beheerscht hij al de ele- menten der menfchelijke ziel; want in eene tijdruimte van weinige minuten gebeuren de wonderbaarfte veranderingen. Ik heb duizend menfchen in hetzelfde gevoel zien verfmel- ten, alle aangezigten dezelfde uitdrukking aannemen. Ik zag hen als in tranen baden, terftond daarop overluid juichen, en het volgende oogenblik zoodanig in razende woede uit- barften, dat hunne handen en voeten in krampachtige trek- kingen geraakten, Ik. vroeg BRIMHA, of er ook gezan- gen waren, als de ragis van den Dichter neePuK, welke dengenen vernietigden, die ze zong. Hij antwoordde, dat er voorzeker in Europa zeer vele vernietigde zangers gevon- den werden, — God MAnHADEO nam de ragis uit zijn hoofd ; elke Europefche Componist fchudt de zijne uit zijne mouw. Slechts onze zesendertig rangis zijn van hemelfchen oor- fprong, gelijk gij weet; in Europa daarentegen worden vele duizend zangwijzen hemelsch en goddelijk genoemd. Het volksfprookje vertelt van MEID-MULAAR, dat de toover- toonen van zijn ragi terftond regen te weeg -bragten; hier zegt men, dat waterige muzijk{tukken niets zeldzaams zijn. NAIK-GOBAU's gezang deed hemel, fterren, rivieren en zeeën flilftaan; hier vindt men zangers, die zoo hoog zin- gen, dat het verftand der hoorders daarbij ftilftaat. De fna- renfpeelfter seRINDA heeft op het eiland Bukar aan de Bullocfues, dat toch menfcheneters zijn, tranen afgeperst; hier perst ieder kunftenaar, zoo al geen tranen uit de oogen, dan toch goud uit de beurzen: of men misfchien naderhand over zijn fpel tranen vergiet, kan ik niet zeggen. Ik word, om mijne natuurlijke begrippen over Europefche dingen, met verbazing aangeftaard , terwijl ik op mijne beurt alles met verbazing befchouwen moet, wat mij onnatuurlijk VAN EEN’ JONGEN HINDOU, 145 voorkomt; doch ik wil tot de muzijk terugkeeren, omdat ik u, mijne waarde uNNi, met mijne gewaarwordingen over andere voorwerpen reeds genoegzaam bekend gemaakt heb, De zonderlinge toonen, die in de zoogenaamd muzikale fa- lons mijn gehoor pijnigen, moeten zeker aan al hetgeen de beeldende kunst kan vorderen voldoen; want hier koort meu nooit laken, en de Europefche mond, die zich zoo gaarne in fpottende plooijen legt, put zich hier alleen uit in lof- witingen. Mij is hierbij het innerlijke bevattingsvermogen en eene als ’c ware inftinktmatige oefening in het. prijzen des. te bewonderenswaardiger, daar men gedurende den tijd van het muzikaal genot, dat hier geleverd wordt, gewoon is zich over geheel tegengeftelde dingen te onderhouden, Maar er is een ander ding, dat nog wonderlijker is. Er verzamelt zich, namelijk, een aantal menfchen op eene plaats, welke men een concert noemt. BRIMHA zegt, het woord is van frijd afkomftig, en daarom zeker gelijkt dat , hetwelk men hier hoort, ook naar een’ muzikalen ftrijd. Hier ziet men op een kleinen houten berg een heir van kunftenaars , die als in flagorde ftaan, en er zoo ernftig, ja foms zoo vermetel uitzien, alsof zij inderdaad vijandige oogmerken: tegen de toehoorders in hun fchild voerden.“ Wanneer de eerfte uitbarfting daarvan, met al de zeldzaam en dreigend gevormde inftrumenten, doorgeftaan is, treden, kort na el- kander, enkele mannen en vrouwen op, die zich zoo diep buigen, alsof zij iets van den grond wilden oprapen, zon- der dat iemand deze beleefdheid beantwoordt. In het blad, hetwelk ieder voor zich heeft, zijn al de zachte of hevige aandoeningen opgefchreven, welke ieder voelen moet; en, offchoon de lieden op dien berg fomwijlen zeer driftig en onftuimig worden , eindigen toch al die hartstogtelijke kunst- bewegingen wederom met een zeer diep en bedaard compli- ment. Al deze liefelijke of geweldige wijzen, die even wonderlijke als barbaarfche namen dragen, volgen zoo kort op elkander, dat men geen’ tijd heeft tusfchen dezelve een’ glas water te drinken, veel min tot bezinning te komen, Onmogelijk is het, zich aan eenen indruk over te geven lan- ger dan het toonftuk duurt, daar een volgende indruk den voorgaanden oogenblikkelijk weder vernietigt; en hierin ligt zeker het duidelijkfte bewijs van Europefche befchaving , dat ieder aanwezige alles, wat hij gehoord heeft, met klaar- heid in zich opnemen, verwerken, in zoo korten tijd geheel 146 FRAGMENT UIT EEN BRIEF doorvoelen en, te huis gekomen, navoelen kan. Bij mij, armen Hindou, was met elken toon de aandoening ook reeds vervlogen. Bij het flot van zulk een concert hernieuwt zich ook doorgaans de eerfte algemeene ftrijd weder, waarbij ik het meest de fterkte der Europefche zenuwen bewonderde, welke men toch doorgaans als zoo zwak affchildert. Ter naauwernood echter is de gdim der laatfte donderflagen voor- bij, of alles is zoo kalm even alsof er niets voorgevallen ware, en in twee minuten ziet men het kunftenaars-flagveld „ledig, zonder dat iemand wonden bekomen heeft. Nu wil ik u in eene gansch bijzondere wereld van toove- rij en wonderen voeren — in eene wereld, waarin gij al de fprookjes, die ons MAT HURA verhaald heeft, levendig voor oogen zult hebben; eene wereld, waarvan men vooruit weet, dat alles in dezelve fchijn ís, dat men door fchijn bedrogen wordt, en desniettemin zich inbeeldt, dat alles waar is! Gij ziet hieruit, dat bedrog en misleiding in Ey- ropa ìëts zeldzaams moeten zijn, vermits men dezelve op deze plaats voor geld gaat koopen. Zulk eene wereld van fchijn en bedrog noemt men hier een’ fchouwburg. Wordt men in ‘denzelven met woorden bedrogen, zoo heet dit be- drog zooneelfpel; gefchiedt het met klanken, dan heet het Opera. De bedrogenen noemt men in beide gevallen fteeds het publiek. Onder al deze fpelen is de Opera het zonder- lingfte, omdat hier een geheel menfehenleven zich in kun- ftige toonen beweegt; en wanneer onze Braminen zeggen, dat wij nog in ‘het bezit der aloude kunst-theorie zijn, maar dat de praxis verloren geraakt is, zoo fchijnt dit met de Opera het omgekeerde geval te zijn, Ik zal trachten u zulk cen ding iets nader te befchrijven, Ik treed dan, met BrIMHA, in een geweldig groot ge- bouw, dat op zuilen rust, als een koninklijk paleis. Met gedruisch opent ‘men ons eene foort van kleine kast, welke men Joge noemt. De binnen-omkring van dit paleis beftaat uit drie of vier rijen van zoodanige kasten, waarin zij, wel- ke men bedriegen wil, opgefloten worden. Beneden zich hoort men het bruifen eener zee van golvende hoofden. Vóór u, daarentegen, fluit het oog op een’ ondoordringbaren flaijer, achter welken dé tooverwereld toebereid wordt. Vóór dezen fluijer ziet gij weder, in eene eigene ruimte omfloten, die dreigende geftalten, welke mij reeds in het concert ZOO zeer verontrust hadden, Zij hebben hier, even als daar, VAN EEN’ JONGEN HINDOU.. 147 hume bijzondere verlichting. Plotfeling verheft zich uit hun midden een man, die met veel waardigheid eene foort van fchepter grijpt, en op wiens met een gebiedend gelaat gege- ven teeken alles rondom hem zich nederzet, toerust en de blikken naar hem rigt. Niet weinig verwonderde ik mij, hoe de lieden op her tooneel, die allen zeer fchoon blozend zijn, nu eens zon- gen en dan weder fpraken, In den beginne dacht ik, dat zij 148 FRAGMENT UIT EEN BRIEF ons verklaren wilden, wat zij al onverftaanbaars gezongen hadden; maar ik vernam, dat men daartoe kleine boekjes had, welke de geheele verhandeling uitlegden. De ware re- den kon BRIMHA zelf mij niet zeggen. Wat de historie betreft, waarover eene Opera-muzijk gemaakt wordt, dit fchijnt flechts een bijding te zijn. De hoofdzaak in zulk eene gebeurtenis is fteeds, dat de liefde van twee perfonen gedwarsboomd wordt, en dat daarbij meestal een paar men- fchen om het leven komen, De beminde van TANCREDO, bij voorbeeld, kon zich reeds van den beginne af aan door een enkel woord uit de ‘verdenking van verraderij redden 3 maar in dat geval zou de gefchiedenis, en met dezelve ons vermaak , een einde gehad hebben, Ik was op het punt van op het tooneel te fpringen, en door mijne opheldering de geheele verwarring en het lijden der arme vrouw te doen eindigen; maar BRIMHA hield mij terug, en meende, dat zij mij dit zeer kwalijk nemen zou. Al de zonderlinge din- gen, welke ik zag, te willen befchrijven, zou niet mogelijk zijn; derhalve nog flechts hier en daar iets. In een muzijk gefprek, bij voorbeeld, fcheidt ‘men tienmaal van elkander zonder heen te gaan, hoezeer elk oogenblik met doodsge- vaar dreigt. Zulk een zanger is reeds daardoor onfterfelijk „ dat hij door al het zingen niet tot fterven komen kan. — Wanneer: er velen bij elkander zijn, het mogen nu Ridders of boeren wezen, zoo zingen zij allen met hetzelfde gevoel , en liefde, haat en genoegen hebben dezelfde wijzen. Zijn zij in openbaren ftrijd, zoo ftroomt er nimmer bloed ; nie- mand #a/f, dan op zijn hoogst de hoofdperfonen. Willen er twee met elkander vechten, zoo fchermen zij met de han- den, en pralen zoo lang met hunne dapperheid , tot dat de tijd komt, dat zij gefcheiden moeten worden. Wat eerbaar heid en goede zeden betreft, hierover zet de uitvinder van zulke Natals of Opera’s zich heen; want hij laat zijne hel- dinnen onverzeld bij nacht en nevel in bosfchen en bergktoo- ven rondloopen, laat haar in wind en ftorm bedaard een’ langen, rustigen ragis zingen, zonder dat iemand dit onge- past vindt. ‘Hoe begeerig was ik , eindelijk den held te zien optreden, die Sicilië onder het juk bragt en Jeruzalem veroverde! Hij moest, dacht ik, een man zijn, zoo fterk en groot als onze fchoone, onoverwinnelijke Fesnoo LAMA. Hij trad op , en — gij zult mij niet willen gelooven, en toch fpreek ik VAN EEN’ JONGEN HINDOU. 149 waarheid — er verfcheen een geharnast meisje! Ik zag met meer verwondering naar het zoogenaamde publiek, dan naar deze fierlijke en koene verfchijning zelve, Maar men fcheen zich daarop reeds voorbereid te hebben; want men maakte een razend geweld, hetgeen men applaudisferen noemt, en wierp den held, die eer een kind geleek, groote lauwerkran- fen toe, zonder dat hij nog voor het vaderland geftreden of gezongen had, Wanneer hij nu zijn zwaard trok, dat op- zettelijk voor zijn poezelig handje gemaakt fcheen, wanneer bij met hetzelve rondom zich hieuw, en wel twintig maal in éénen adem dezelfde woorden herhaalde, zoo geloofde eindelijk het eene gedeelte van het publiek deze menigvuldi- ge verzekeringen, en klapte, tot bewijs daarvan, met he- vigheid in de handen. Het ongeloovige gedeelte, daarente- gen, deed andere veel doordringender teekens hooren, En nu ontftond er een afzonderlijke oorlog te midden der toe- hoorders. De betrekking was plotfeling omgekeerd. Het pobliek fpeelde nu zijne eigene comedie en de tooneelfpelers keken toe. Het meisje in het harnas dankte voor het eerfte teeken, en hield zich, alsof zij het laatfte niet vernam, En na zulke luidruchtige ftoringen, die foms in eene en dezelf- de Opera meer dan eenmaal voorkomen, treedt het fchijnbe. drog weder in zijne regten. — Niet zelden dwingt men den zanger, nog: eenmaal van voren af aan weder te beginnen , waarover hij groote vreugde betoont, offchoon men hem kan aanzien, hoe zuur hem zulks valt. Menigmaal moet hij ook, wanneer alles reeds voorbij is, zich weder vertoonen, hoezeer men hem drie of vier uren lang onafgebroken voor de oogen gehad heeft. Zoo verre gaat de vereering der Eu- ropeërs voor hunne kunftenaars! Het zonderlingfte hierbij is echter nog, dat men van zulk eene, bij voorbeeld te Parijs voorgevallene Opera-gebeurtenis juist het tegendecl te Ber- dijn kan lezen, hetwelk men eene kritiek noemt. Ik zou u, mijne lieve uN N1, nog veel van de wonderlijke gebruiken der Europeërs, met betrekking tot hunne muzijk , kunnen mededeelen, en u doen zien, hoe zij datgene, het- welk in Mindostan onverklaarbaar blijft, hier volkomen na- tuurlijk vindt, Doch ik zal liever nog wachten , tot dat ver- dere omgang met dit volk mijne begrippen zoodanig zal ge- louterd hebben, dat ook ik in ftaat zal zijn datgene natuurlijk en verftandig te vinden, wat mij tot nu toe uiterst onnatuur. ljk en dwaas is voorgekomen. Alsdan fchrijf ik u nader. 150 DE VOORUITZIGTEN Al TEE E DE VOORUITZIGTEN DER JOODSCHE NATIE. (*) Sedert eeuwen is de vraag, wat eenmaal het lot der Joden worden zal, zoowel bij den nadenkenden Staatsman , als bij den aandachtigen lezer der oude Godfpraken, opgerezen. Waar zij de oogen flaan, ontwaren zij een verbannen en ver- ftrooid, dikwijls ten bloede toe vervolgd, meermalen fchan- delijk veracht Volk, hetwelk nog heden ten dage wel, wat de groote meerderheid aangaat, aan de diepfte armoede ter prooi is, maar bij hetwelk toch hier en daar, gelijktijdig , rijkdom, betrekkelijk aanzien en eerbiedwaardige geleerdheid heerfchen; verftrooide deelen van een groot geheel, maar die nogtans niet ophouden, door banden van godsdienftige en nationale vereeniging, en door onafgebrokene en fnelle ge- meenfchap met hunne broederen in alle oorden der Aarde, een geheel uit te maken. Sommige ftaatslieden trachten het vraagftuk door pogingen tot ineenfmelting met de Christenvolken te beflisfen , en mee- nen de banden, welke ABRAHAM's nakomelingen federt achttien Eeuwen vereenigd hebben gehouden, eenvoudig door naturalifatie op te losfen, Door hen inzonderheid, die deze pogingen als vruchteloos aanmerken, zal het volgende gewis met belangftelling gelezen worden : De algemeene aandacht is thans in hooge mate op het Heilige Land gevestigd, niet alleen,die der Christenen, maar ook die eener menigte van Joden, welke den dag meenen te zien aanbreken, waarop de God hunner Vaderen het over- fchot zijns Volks van de vier hoeken der Aarde terug zal brengen (t). Het plaats maken der vroegere vervolgingen, waaraan hunne Geloofsgenooten onderhevig zijn geweest, voor eenen milderen, meer Evangelifchen zin onder de Chris- tenen, bevestigt hen in deze hoop, en vele Joden hebben reeds met erkentelijkheid de hand gereikt aan die Genoot- (*) Dit ftuk bevat, met de noodige bekortingen, den hoofdinhoud eener redenering,over dit onderwerp, onlangs in een der meest geachte Engelfche Tijdfchriften geplaatst , met inlasfching van eenige opmerkingen, door een niet min- der geacht Engelsch Dagblad, bij de gedeeltelijke overneming daarvan, gemaakt. Ct) Jeze XE: vs. 1. DER JOODSCHE NATIE. ‚151 fchappen, welke, in Engeland en Duitschland , met het doel ontftaan zijn, om hun maatfchappelijk en geestelijk welzijn te bevorderen, Ook onder diegenen, welke de voorvader- lijke Godsdienst nog met geene andere verwisfeld hebben, is reeds een licht opgegaan, bij hetwelk zij de Ta/mudifche overleveringen hebben leeren onderfcheiden van Mozes en de Profeten, Maar het was aan Engeland voorbehouden, eene nog tref- fender poging te ondernemen, Een aantal ijverige beharti- gers der belangen van het Joodfche Volk hebben tot de ves- tiging eener Kerk te Jeruzalem, zoo mogelijk op den berg Sion zelven , befloten, waar de eerdienst en liturgie der ge- vestigde Kerk van Engeland dagelijks in de Hebreeuwfche taal zal in acht genomen worden, Reeds is eene aanzien- lijke fom tot dit doel bijeenverzameld; reeds bevinden zich Zendelingen op de plaats, en de grond moet nog maar aan- gekocht worden, om er het bedehuis op te ftichten.. De Heer NICOLAYSON is door den Bisfchop van Londen tot Geestelijke bij de nieuwe Gemeente geordend, en de Heer PIERITZ, een Joodsch bekeeriing, hem als Kapellaan toe- gevoegd. De dienst is inmiddels reeds aangevangen, en een klein maar ijverig getal van Profelyten hoort dagelijks de Evangelifche waarheden op den heiligen berg, in de taal der Profeten en in den geest der Apostelen. Dit verfchijnfel verdient alle opmerking. Wel hadden, federt Eeuwen, de Grieken, Roamschkatholijken, Armeniërs en Turken, hunne plaatfen van eerdienst in de ftad Jeruzalem, en de rekkelijk- heid van IBRAHIM -Pacha in godsdienstzaken heeft deze vergunning eenigen tijd geleden ook tot de Joden uitgeftrekt. Maar de Hervormde leer was tot hiertoe, onder al deze vormen van Godsdienst, nog niet vertegenwoordigd ge- worden. De toenemende belangftelling in deze landftreken, de meer- dere plaatfing van Engelfche kapitalen, en de toevloed der- waarts van Engelfche en andere reizigers uit alle oorden der wereld, heeft: Lord PALMERSTON, den Secretaris van Staat voor buitenlandfche zaken, tot het befluit gebragt, eenen vertegenwoordiger der Britfche kroon, in den perfoon van eenen Vice-Conful, derwaarts te zenden, die in Sep- tember des voorleden jaars naar Alexandrië is afgereisd, wiens hoofdzetel te Jeruzalem gevestigd zal wezen, maar wiens regtsgebied zich over het geheele voormalige Heilige 152 DE VOORUITZIGTEN DER JOODSCHE NATIE. Land moet uitftrekken, De grond en het klimaat van Pag- lestina zijn buitengemeen gunftig voor den groei van zoo- danige voortbrengfelen, die voor de behoeften van- Groote Brittanje berekend zijn: het fchoonfte katoen kan er in den ruimften overvloed geteeld worden; het is eene ftapelplaats voor de zijdeteelt, en olijvenolie maakt er nog fteeds, als oudtijds, de vettigheid des lands uit. Kapitalen en nijver- heid worden nog flechts vereischt; de tegenwoordigheid van een Engelsch ambtenaar, en de toenemende veiligheid , die daardoor gewaarborgd zal worden, zullen de bewoners van het vereenigd Koningrijk toc de befchaving van Palestina aanfporen, en de Joden, welke zich in geen ander Land aan den landbouw willen toewijden, zullen, na in den Engelfchen Conful eenen bemiddelaar tusfchen zich en den Pacha ge- vonden te hebben, vermoedelijk in grooten getale derwaarts trekken, om, op het voetfpoor hunner Vaderen, de landbou- wers van Judea en Galilea te worden, Men verwachte nogtans de vervulling dezer welmeenende wenfchen niet platfeling, Van den tijd en de gebeurtenisfen, van welke het Oosten welligt het tooneel worden kan, zal veel afgewacht moeten worden, De grootfte ontwerpen der Voorzienigheid ontwikkelen zich doorgaans het langzaamst, SPIJKER- EN MANTELREDE , IN DEN WIND UITGESPROKEN, } De mensch hangt in zijn leven vele en velerlei zaken aan den fpijker, en gelooft foms ze niet meer te zullen noodig hebben; eindelijk haalt. hij ze er weder af, Gelukkig hij, die de, voor zijne deugd en levensvreugde, gewigtige voor- werpen niet aan den fpijker hangt, om ze er nimmer weêr af te nemen! De groote®kunst, om in het Iéven gelukkig te zijn, beftaat daarin, dat men de dingen ter regter tijd aan den fpijker hangt, en ze in het gepaste oogenblik er weder afneemt. Had NAPOLEON zijn zwaard aan den fpijker gehangen, vóór hij naar Rusland toog, de Pulks van den Donfchen volksftam hadden hem niet zoo duchtig de ooren gewasfchen. Hadden alle ultra-liberale fchreeuwers hunne longen ter regter tijd aan den fpijker gehangen, ze zouden thans zelfs niet bij menig Geregtshof veroordeeld en gevonnisd zijn geworden. Er zijn, helaas! zoo veel menfchen, die den waren tijd SPIJKER- EN MANTELREDE, 153 niet kemeny om de zaken aan den (pijker te hangen; b. v. deze hangt zijne betrekking als afgevaardigde van het volk juist op eenen tijd aan den {pijker, waarin bij, volgens zijne wijze van werken, het nuttigst had kunnen zijn, en haalt er zijn’ fchrijflust af, die gevoegelijk er aan had kunnen blijven hangen, ‘Ginds haalt men den vrijheidsgeest van den fpijker op een’ tijd, waarin de geest de vrijheid misvormt, en de vrijheid den geest onderdrukt, i Dus: de dingen ter regter tijd aan den fpijker gehangen en ze ter regter tijd er weder afgenomen, dat heet den fpijker op den kop flaân; die het alzoo begrijpt, begrijpt de za- ken goed, Bij geene zaak, echter, is die „ rêgte tijd” zoo gewigtig als bij den mantel, Die den mantel op gefchikten tijd weet aan den kaptok te hangen en er weder af te nemen, is een wijsgeer, en zijn mantel is de Socrates-mantel, een kroonings- mantel, en een Doctor Faust-mantel, die alles vermag en alles uitvoeren kan, - Den mantel naar den wind te hangen, is zeer gemakkelijk. in onze winderige wereld: zulks kan iedere’ windbuidel. Het groote geheim der Diplomatie beftaat daarin, om den mantel mar den wind te hangen, Als er geen wind is, gehoorzame Dienaar, dan wordt het een moeijelijk werk! Een echte Diplomaat hangt in Augustus zijn’ mantel naar den wind, die in December waaijen zal. Er zijn kunftenaars met den mantel genoeg in de wereld geweest en nog. TALLEYRAND b. v. heeft zijn’ mantel zoo dikwijls naar den wind gehangen, dat de mantel foms TALLEYRAND naar den wind hing. In het algemeen deugt de redenering niet: „ men moet den mantel naar den wind hangen”; het moest zijn: „ men moet den mantel in den wind hangen ;’’ dan ziet men, vanwaar de wind waait. Ik heb menfchen gekend, die in ’t geheel geen mantel had- den, en die echter den geleenden, mantel zoo naar den wind wisten te hangen, dat zij in alle mantel-rollen volkomen thuis waren, en zich als echte mantel-kinderen van het geluk ftaan- de hielden, | Ik heb anderen gekend, die het zoo weinig verftonden om den mantel naar den wind te hangen, dat zij aanhoudend humen mantelzak op den rug droegen. Wederom heb ik er gekend, die ledere zaak, iedere ge- MENGELw. 1839, No, 3. L & ` 154 SPIJKER- EN MANTELREDE. dachte, iedere uitdrukking een manteltje wisten om te har- gen, om daardoor hunne eigene nietigheid te bemantelen. Verder. heb ik er gekend, die hunne droevigfte uren aan eenen huwelijksmantel, en hunne vrolijkfte dagen aan eenen rouwmantel te danken hadden. Ik ken er ook, die in de kerk onder den mantel der aan- dacht naar vrouwenmanteltjes loeren, en anderen ‚ die onder den mantel der Christelijke liefde den naasten den rok uit- trekken. Ik ken mantel - leerlingen, die reeds ftaatsmantels-dragen, Ik heb menfchen gekend „ die zeer eenzijdig waren , en die toch den mantel op de beide fchouders droegen. Er zijn ook menfchen, die den mantel flechts naar den wind hangen, opdat de voering zoude gezien worden, Er zijn er... Maar neen! Een en ander kwam mij laatst op een’ zeer kouden dag voor den geest, toen ik mijnen mantel van den kapflok nam , om hem om te flaan. Ik ging uit, wikkelde mij digt in denzelven, en ‘dacht: dat is eene ingewikkelde gefchiedenis ! IETS UIT WAGENAAR. — Aan de Redactie der Waderlandfche Letteroefeningen. Ik neem de vrijheid, UEd. om een klein plaatsje voor het onderftaande, in uw” Mengelwerk , te verzoeken, bijaldien gij zulks waardig keurt. Onlangs het overheerlijke dichtftuk van den Heere Mr. A. BOGAERS van Rotterdam in handen krijgende, getiteld : de Togt van Heemskerk naar Gibraltar, (door de Holl. Maatfch. van fraaije Kunften en Wetenfchappen, in den jare 1837, met haren gouden eerpenning bekroond) eene nieuwe parel aan de kroon der Nederlandfche dichtkunst, floeg ik WAGENAAR (Vaderl. Hist. Deel IX. bl. 256) daarover na, en vond aldaar nòg de volgende treffende bijzonderheid ver- meld, welke bij dien roemruchtigen zeeflag had plaats ge- had: „ De gevangenen, op °t (Spaanfche) Admiraalsfchip » gevonden, bekwamen hufne vrijheid, en verhaalden, dat » twee foldaten, de een na den ander’, gezonden, om hun, n gedurende 't gevegt, het leven te beneenren , door twee ko- n gels geveld waren, en dat, daarna, hunne ketens, door IETS UIT WAGENAAR, 165 » tenen derden fchoot , waren losgefprongen”’ — Wie denkt hier niet aan l Kon. XXII: 34? Ook de duizende met de vaart des blikfems afgefchoten kogels worden als met de hand geleid! Ik waag het, hierbij mijn gevoelen te uiten, hoe wenfche- lijk het ware, dat bovengenoemd dichtftuk voor een’ ma- tigen prijs, afzonderlijk, in den handel verkrijgbaar gefteld wierd, en ben, met de meeste hoogachting , Januarij 1839. . Uw grage lezer N. N. HUISTELEGRAAPH., Pot heden was ons geen ander middel bekend, om dienst- boden bevelen te geven, dan de fchel; maar deze meldt hun alleen, dat zij verfchijnen moeten, om te vernemen, wat heer of vrouw hun te zeggen hebben, Zekere PEARSON, te Boston, vond onlangs een middel uit ter befpoediging en verzekering van de huisdienst. Van twee fchijven, op de- zelfde wijze ingedeeld, en welker beide wijzers gelijktijdig hetzelfde aanwijzen, bevindt zich de eene in de woonkamer, de andere in de keuken. Elke indeeling dezer fchijven, naar welgevallen te vermeerderen of te wijzigen, behelst een be- vel, door bepaalde, gemakkelijk te begrijpen teekens aange- duid. In ftede nu van aan de fchel te trekken, zet men den wijzer op een dier teekens, ’t welk op hetzelfde oogenblik , ia de keuken zich vertoont, en de bediende brengt of doet terftond, wat men begeert, DE BAKKER VAN GROOTE BROODEN, I Brunswijk zag men onlangs bij een’ bakker- brood, dat veel grooter was- dan het gewone. Het volk ftroomde der- waarts, om den milden bakker zijn brood af te koopen. Te hvis komende, was het op het gezigt zoo wel, als op de fehaal, noch grooter noch zwaarder, dan dat van andere bakkers. En nu bleek het, dat de man vergrootglazen in zijnen winkel had aangebragt. — Verkoopt niet menigeen zoo zijn brood, die geen bakker is? L 2 156 DE GELUKKIGSTE INVAL. DE GELUKKIGSTE INVAL. Lord DORSET had een aantal fchrandere geesten ten zij- nent genoodigd. — „ Wie zal den gelukkigften inval heb- ben?” riep iemand uit. Eene weddenfchap werd aangegaan, en de beflisfing aan den beroemden Dichter DRYDEN over- gelaten. Ieder fchreef in ftilte zijne invallende gedachte op; en wie was de winner? De Gastheer DORSET zelf: bij had een’ wisfel van 500 ponden fterling, aan de order van DRYDEN, gefchreven, die altijd in geldelijke verlegenheid verkeerde, eù nu op het onverwachtst een’ fchat verkreeg. ECHT BELGISCHE NIEUWSPOST, (Emancipation van 11 Febr. 1839,) De diepte moedeloosheid heerscht beftendig in het Ho/- Tandfche leger; men weet niet, wat men doen zal, om de foldaten aan te wakkeren: onlangs deed men hun weren , dat zij zich volftrekt niet moesten ontrusten over het gevaar, dat er voor hen gelegen was in eenen aanval van den kaat der Belgen ; dat de Noordfche Verbondenen zich belast hadden met hen aan te tasten, en dat, zoo wij (Belgen) ons dan niet op discretie overgaven, den fòldaten van het oude Me- derland de roemrijke daad was voorbehouden, ons den ge- nadeflag te geven,” DE CRITICUS, Wa hoe! een vers van A? Och heer! een vers van B! Sprak Criticus, vrij fcherp en vinnig: Ik, in mijn oordeel liefst zachtzinnig, Sprak: „ Wel, die lieden zingen meê; Ze doen u immers niets, die menfchen ?” — „ Dat zij me jess deden, zou ik wenfchen ,” Zet Criticus , dus uitgetart; » °k Wou, dat er een mij greep in *t hart.” v, Hs ARGWAAN, Den argwaan kunt gij ligt bedriegen: Spreek waar; hij gal zichzelv’ beliegen. gm nn de o ana MENGELWERK. OVER DE ECHTHEID DER GEDICHTEN VAN OSSIAN. (Wervolg en flot van bl. 121.) Miaaererwij waren de bewijzen ‚voor de echtheid , tot, wier opfporing de Hooglandfche Maatfchappij hare uiter fte pogingen deed, nog al vermenigvuldigd. De Hoog- lander HUGH MACDONALD, op het eiland Zwid- Uist, leide, in tegenwoordigheid van verfcheïidene ach- tingwaardige lieden , de ftellige getuigenis af, dat er on- eindig meer gedichten van ossranN in de Hooglanden en Hebriden fchuilen, dan MACPHERSON gezegd werd vertaald te hebben, en zelfs bij menfchen , die MA c- PHERSON nooit hebben hooren noemen en geen woord Engelsch kennen. Hoezeer de gedichten van ossrAN in alle die ftreken niet overal Jetterlijk overeenkwamen , is die overeenkomst toch in het wezen der zaak volko- men , zoodat er geen gedicht in het geheele land is, dat met het andere kwalijk ftrookt, en de bekwaamfte Ge- leerde kan die, uit hoofde der geheel éénige en aan de taal eigene fchoonheid, niet volkomen naar waarde ver- talen, veel minder eene vertaling naar behooren weder in de grondtaal terugbrengen. Hij vermeldt ook de Bar- den, die nog in zijnen tijd bij de MACDONALDS en anderen werden gehouden. „ Duizenden kunnen nog » enkele fiukken uit osSTAN opzeggen, naar mate die „ den meesten indruk op hen gemaakt hebben.” Hij verklaarde, zekeren MAC CODKUN, drie weken ach- tereen , avond op avond, gedichten te hebben hooren opzeggen , zonder die'eene enkele maal te herhalen; ter- wijl het huis vol mannen , vrouwen , grijsaards en kinde- ren was, om naar die betooverende klanken te luisteren. 