Reis door Noord Amerika
Als wy ’er in traden waren alle de mans uit op de jagt , weswegen wy de kinderen overreden moeften om ze te gaan opzoeken. De loon dien zy daarvoor kregen bertond in twintig kleine broodtjes , want ziende dat wy verlangden de ouden te fpreken, wirten zy allerlei zwarigheden te opperen tot dat men hun zo veel beloofde. Het Eiland kwam den hier wonenden Hollander en toe, die het tot bouwland gemaakt hadden. De Wilden hadden het van hun in pagt , en hadden ’er mais en verfchei- den’ foorten van kawoerden geplant. Zy hadden hier enige hutjes , of zogenaamde Wigwams , die zeer eenvouwdig waren. Zy bertonden uit vier regt op gdlagene palen , waarop zy dwarsrtokken gelegd, en het met een dak van baft overdekt hadden. Muren waren ’er of in ’t geheel niet, of zy bertonden uit takken met -de bladeren ’er aan, die aan de ftok- (•) Cenferva. ISr E W YORK. 17491. 6$ Hokken waren vadgemaakt. Hunne bedden waren hertenvellen op den grond gefpreid. Het huisraad bedond in een paar kleine ketels , twee lepels, een paar ballen emmers, die zo digt waren dat ’er het water niet door kon.. Het vleefch der Steuren Was in langwerpige (lukken gefne- den, en te drogen in de zon gehangen, om tot wintervoorraad te ver¬ trekken.. De vrouwen zaten buiten op den heuvel op hertenvellen te werken. Zy gebruiken noit doelen, maar zitten plat op den grond, met de benen, niet kruisgewys, meer buitenwaards onder zig gebogen, zo dat de aars tudchen de beide voeten komt. De Vrouwen waren al¬ len bloothoofds , en hadden pekzwarte hairen. Zy droegen enen kor¬ ten blauwen rok , die tot op de knien hing , en van onderen met rode of andere koorden omzet was.. Zy droegen grote oorringen , en de hairen waren van agteren t’zamengebonden en met linten omdrikt. De PVampums hingen om den hals tot op de bord. Dit zyn hare parelen en geld. Zie daar haren gehelen opfchik. Zy maakten allerhande din¬ gen van beedenvellen , waaraan zy de pinnen der dekelvarkens vad naiden , die zy zwart of rood. ge ver wd, of by derzelver natuurlyke witte kleur ge¬ laten hadden. Tegens den avond begaven wy ons naar ene Landhoeve aan de Rivier ge¬ legen, waar wy maar enen man vonden,, bezig om de mais en het ander koorn te bezigtigen, zynde de bewoonders van het huis zedert den oor¬ log niet terug gekomen.. Men vindt hier kreeften in de beekjes, volkomen* gelyk aan de onzen , Kreeften*, dog wat- kleinder; maar de Hollanders wilden ’er niet van eten. Den 23. wagttcn wy des morgens lang naar de Wilden , die beloofd hadden by ons te komen , om ons den weg naar Fort Anna te wyzen , cn ons te helpen ene fchuit van boomhall: te maken , waarmede wy on¬ ze reis konden voortzetten. Om agt uur kwamen ’er eindelyk drie mans- perfonen. Zy hadden , gelyk gemeenlyk , pekzwarte en koit gelheden hairen, droegen ligtgroene kleedtjes om de fchouders, en doeken of vel¬ len , die om de benen en een Huk der dyen gewonden waren. Dog zy hadden nog hoeden , nog mutfen , nog koulTen. Twee van hun hadden het bovenlle van het voorhoofd en.de wangen vermilioen geverwd. Om den hals hadden zy enen band, waaraan een zakje op de bord: hing, in het welk zy hunne meflen bewaarden. Zy beloofden eindelyk om voor der¬ tig fchellingen ons te geleiden , dog braken weder hunne belofte ,. en gin¬ gen met enen Engelfchman heen, die hun meerder gaf, zo dat wy op- onze reis gene geleiders vinden konden. Egter bragten zy ons de vyf- tien fchellingen weder , die zy op hand gekregen hadden. Ons laatde nagtverblyf was omtrent tien Eng. mylen van Albany af. ILt land By den laatden en pas geeindigden oorlog waren alle de menfchen naar j” v^e"e4.. Albany gevlugt, vermits de Franfchgezindt Wildon alles vermoordden woc?p, ©f N E W Y O R K. Vlier¬ boom. Moeilyk heid der leis» Klaver. Muskus¬ ratten. Bomen. of gevangen namen wat hun voorkwam, de huizen overal in brand fta- ken, en het geboomte omhieuwen. Dus zag het ’er bedroefd uit toen de menfchen , weder naar hunne woonplaatfen willende keren , gene huizen vonden , en genoodzaakt waren ónder fchuinfch tegens malkander gezette planken te flapen. De Rivier was hier omtrent een musketfchoot breed , en aan beide zyden was het land bebouwd. De oevers waren heil , en de grond zag ’er bleek uit. De Wejierfche Vlierboom was veelvuldig op de heuvels, die ’er ge¬ heel wit van waren , want hy hond in vollen bloei. Wy hadden dezen gantfchen dag den enen droom voor en den ande¬ ren na .aangetroffen, allen vol van henen, het geen de reis zeer moeilyk maakte. Het water in de Rivier was helder, niet boven twee ellen diep. Het liep herk af en bruifchte tegens ons vaartuig. De oever lag vol van keihenen en grauw zand. De hoogtens behonden uit aarde , wa¬ len verheven en loodregt. Twee rnusketfchoten omtrent zal de Rivier breed zyn. Het land was hier en daar bebouwd , en hierendaar met bos- fchen bedekt. De hoogtens waren vol van rode of witte klaver. Beide de foorten zagen wy dien en de volgende dagen zeer veel in de bohèhen. Dus wih men niet met zekerheid te bepalen of zy uit Europa overgebragt is, zo als fommigen menen., dan of zy hier al van ouds is geweeh, het welk de Wilden ontkennen. De Porcelein wies hier veel op zandgron¬ den ; dog zy was in de moehuinen een der lahighe onkruiden. Allcngs- kens begonnen nu de menfchen naar hunne woonplaatfen terug te keren , die de laathe kryg hen gedwongen had te verlaten. De Landhoeven la¬ gen of aan de Rivier of op de hoger gronden , en zy waren , gelykindit Land gewoonlyk is , van boomgaarden en grote bouwlanden omringd. Wy zagen vele holen van Muskusratten , (*) gelyk met de oppervlak¬ te van ’t water, van de grootte dat ’er ene kleine kat zou kunnen in krui¬ pen. Voor dezelven lagen vele mosfelfchelpen , die de Ratten uitgege¬ ten hadden, (t) Men vangt ze in vallen, welken men aan ’t water helt, en daar mais of appelen worden in gedaan. De Saflafrasbomen waren hier tamelyk talryk, dog klein. Hieren¬ daar zag men enen Kahanjeboom. De Cratagus Crus Galli hond in de fchraalhe gronden, en had lange doornen; zo dat men ’er zeer goede kagen van zou kunnen maken. Wy namen onzen intrek des avonds by enen Boer, die eerh weder op (*) Cajlor Zibetbicus Linn. pjD Dit fchynt ene nieuwe waarneming te zyn. Ten minhen, Linn^us, Buffon en Sarrasin beweren dat de Muskusratten alleen van den Acoras* een riet, en andere wartels leven. F. «s NEW YORK. 1749. op zyne hoeve gekomen was. Zyn huis was verbrand , dog hy had zyne ■fchuur behouden. Deze Landhoeve was de laatPe van de Provincie New Tork aan den kant van Kanada , waar de gebouwen nog waren bly- ven Paan. Verder op behielpen zig de menfehen onder hutten van plan¬ ken. Wy zetteden den 24. onze reis voort. Het land was aan beide de zyden der Rivier meeft vlak , hierendaar watbergagtig, en beitond meeP uit magere denneboflehen. Hierendaar waren koomlanden en weiden, dog het meeft was bofch. Op de Rivier hadden wy van Albany af tot halfwege Saratoga den Proom Perk tegen gehad , dus wy ved moeite hadden optekomen. Hierna egter wierd de Rivier enige Eng. mylen lang zeer diep en het water Pil. De oevers waren zeer Peil, dog niet zeer hoog. De Rivier was omtrent twee musketfehoten breed. Na den middag kreeg zy ene andere rigting. Tot nog toe had zy van’t noorden naar het zuiden gelopen, en nu liep zy van ’t noordnoord- ooPen naar het zuidzuidwepen , en fomtyds van ’t noordooPen naar het ^uidwepen. Men vindt hier te lande niet vele Mierhopen. ïk weet niet enen eni- Mieren, gen gezien te hebben voor ik aan den Waterval van Koboes kwam. He¬ den namen wy ’er enigen in de boiïchen waar. De Mieren waren van het zelve foort als de onzen. (*) De hopen beponden meeP uit enen vermolmden Peen gelykenden naar Lei, dien men hier vond, hebbende de Mieren niets anders daartoe. De Kaftan] eb omen Ponden verfpreid in de boiïchen. Ook vindt men hier wilde Moerbeziën, dog zeldzaam. En hier was de noor- delykPe plaats daar men ze vond. Peen troffen wy dagelyks in ’c wild aan , dog maar op plaatfen daar het land bebouwd was, of voorheen bebouwd was geweeP. De Hennip wies in ’t wild by ou¬ de planteryen. De boiïchen waren vol van Woudluizen, die ons zeer laPig wa- Woud- ren. De Tkuija oceidentalis begon men aan den waterkant te zien luizen, waflèn. Voor dezen had ik ze niet vernomen. De bomen die wy Bomen, langs den oever zagen groeyen waren , Olmen , Berken , witte Dennen , Elzen, Linden, Kornoeljes, rode Willigen en KaPanjes. De Ameri • kaanfche Vlierboom en de wilde Wyngaarden vertoonden zig maar op zulke .plaatfen daar het land een weinig bebouwd was, alszogtenzy beiden het gezelfchap der menfehen. De Linden en de witte Walnootbometi waren het talrykP. De Haagbeuken met opgeblazen zaadhuisjes (*) zag men nu en dan; dog men vernam nog Waterbeuken nog Waterpopulieren meer. Zwarte Aardeekhoornen lieten zig dikwyls zien. W * (*) Formica rufa Linn. (*) Carpinus oflrya Linn* //. Deel ‘ I 66 NEW YORK. Wilden. WV ontmoetten op enigen afltand van Saratoga twee Amerika * in hunne baden fchuitjes. Deze vaartuigen kunnen nauwlyks meer dan een menfch voeren. Digt by Saratoga wordt de Rivier wederom ondiep en droomt Herk. Het land lag woelt ter oorzake van den oorlog , zynde anders bebouwd. SaratO‘ Saratoga is een foort van Velting geweelt, door de Engelfcben van ga. hout gebouwd tegens de aanvallen der Franfche Wilden , en om als een voormuur voor Albany te dienen. Het lag op ene hoogte op de ooll- zyde der Hudfon. Het beltond uit dikke palen van tuflchen de twee en drie vadem langte die in den grond gellagen waren , als palillades , digt by malkander, makende een vierkant, elke van welks zyden omtrent een musketfchoot lang waren. Op de hoeken waren blokhuizen , en binnen de palillades de barakken, alles van hout. Het is tot in den laatlten kryg in wezen en bezet gebleven , tot dat in *t jaar 1747. de Engelfcben zelfs het in brand Haken , kunnende het daar niet langer tegens de Fran- fcben en de Wilden houden. Want zodra zy maar even by de Velting kwamen, lagen de laatlten in hinderlagen, en namen ze gevangen of fcho- ten ze dood. Onder andere krygslilten, die men hier gebruikte, wil ik *er maar ene aanhalen, die my zo wel van Engelfcben als Fr an fcben,, die ’er by tegenswoordig geweelt Zyn , verhaald wierd. Ene party Franfchen en Amerikanen Hopen des nagts in een kreupelbofch , dat niet ver van de Velting aflag, en verltakcn ’er zig in. Des morgens gingen, volgens affpraak, enige Wilden naar dezelve toe, en befpiedden ze. De Engelfcben vuurde uit de verte op hun , en de Wilden hielden zig als of zy geraakt waren, vielen ter aarde, fprongen weder op, gingen een wei¬ nig , en vielen weder neer. Ruim de helft der bezetting viel daarop uit , om ze gevangen te nemen ; dog zodra dezen ver genoeg waren , fpron¬ gen de Franfchen op , kwamen uit het kreupelhout tulïchen de Velting en de Engelfcben te voorfchyn , fneden hun den aftogt af, en namen ze gevangen. Nauwlyks hadden die van binnen het Fort den tyd om de poorten toetekrygen. En egter dorlten zy op hunne vyanden niet Ichie- ten , uit vrees van hunne eigene fpitsbroeders te treffen ; dog moeiten het hartzeer verduren van te zien hoe die door den vyand voor hunne ogenen onder hun gefchut werden weggefleept. Door diergelyke konltgrepen maakten de Franfchen het den Engelfcben binnnen de Velting zeer moe¬ de. De afgebrande palillades Honden nog. Het land beneden Saratoga was aan beide de zyden der Rivier. vlak, en de grond goed. De oevers waren hoog en Heil , en zyn van aar¬ de. Noordwaards aan zagen wy bofchagtige bergen. De Inwoonders van dezen oord waren allen van Holland fche afkomH, en haatten de En- gfh NEW Y O R K. 1749. 67 plfchen geweldig. Den nagt bragten wy door in ene planken hut , door de landlieden opgeflagen. Voor den oorlog waren hier verfcheiden’ zaagmolens geweeH , die Zaagrao-. grote voordelen hadden aangebragc, dewyl hier veel hout valt. De plan- lens. ken wierden in ’t voorjaar als ’er veel water op de Rivier was in vlotten naar Albany en New Tork gevoerd. Thans zyn zy allen verbrand. Den 25. ’s morgens gingen wy weder op reis de Rivier op. Na ruim ene Eng. myl afgedaan te hebben , kwamen wy by enen vry Her¬ ken Waterval, die ons een goed deel van den dag werk verfchafte eer wy ’er de Kano konden over krygen. Onder den Val was de Rivier v a * zeer diep, hebbende het vallende water den bodem uitgehold. Overal bevond men by de klippen in de Rivier ene grote diepte , fomtyds tot boven de vier vadem, doordien het water tegens de klippen aanftotende en terug gekaatH den grond uitholde. Boven den Val wierd de Rivier weer zeer diep , ’er ging weinig droom , en by de oevers wierd het wa¬ ter eensklaps zeer diep. Tot aan het Fort Nicholfon toe waren de beide zyden der Rivier met zware boflchen bewallen. Na enige raylen geroeid te hebben kwamen wy op enen anderen nog hoger en moeily- kcr Waterval. Men zog hier vele Reuzenpotten (*) by den Val in de rots die dwars Reuzen- ïn de Rivier lag, en over dewelke het water viel. Nu was de rots meeft potten, bloot en droog, hebbende de Rivier in dit jaargetyde maar weinig wa¬ ters. Sommigen van deze Reuzenpotten waren rond , anderen langwer¬ pig. Op den bodem derzelver lagen fleentjes of grof zand in menigte. Enigen waren over ’t kruis anderhalve el , anderen kleinder. De diepte was ongelyk, by fommigen vond ik die wel derdehalve el te belopen. Ik konde hier duidelyk zien dat zy door het omdrayen van Henen of zand in het water ontflaan waren. Ons voornemen was geheel tot Fort Nicholfon met de Kano te va- De Kano ren , het welk ons zeer gemakkelyk geweeft zou zyn ; dog wy konden verlaten, den bovenflen Waterval niet over komen , want de Kano was te zwaar en ’er was zeer weinig water; het liep maar op ene enige plaats over de rots, en op die plaats was de Aroom te Herkom daar tegen op te arbeiden. Wy waren dan gedwongen de Kano daar te laten , en ons goed door ongebaande boflchen tot Fort Anne op de Rivier de IVoodcreek te dra¬ gen , het welk omtrent een weg is van zeven of agt Zweed fcbe mylen , zo dat wy in de Herke hitte niet weinig afgemat werden. Op fommige plaatfen was ’er geen ander middel om over de rivieren te geraken, dan I 2 gro- (*) Dit is de woordelyke vertaling van het Zweed fcbe woord. Jätte-grytor. Zie de Verhandeling der Zweedfche Maatfcbappy der Wetenfcbappen voor het jaar 1743, bl. 122» en hierboven I. D. bl. 54. en 55. 6$ NEW Y O R K. grote bomen omtehouwen en ’er die over heen te leggen. Het land dar wy dezen namiddag doorwandelden was gelyk , zonder bergen en denen v en doorgaans met zwaar geboomte bewallen. Overal zag men ene me¬ nigte omgevallen bomen , dewyl zig hier niemant van het hout bediende, Den nagt bragtcn wy in ’t bofch door , zeer gekweld wordende van mug¬ gen en woudluizen , en zonder te kunnen flapen uit vrees voor de Slan¬ gen. Den r <5. trokken wy in de vroegte verder door het woud- langs de Hudfon. Hier was wel een oude weg die naar Fort Nicholfon ging, dog hy was zo bewallen dat wy werk hadden hem te ontdekken. Fort Ni- Het Fort Niciiolson was ene plaats op de oodzyde der Hudfon , ! tbolfon . daar voorheen ene houte Veiling gedaan had* Wy kwamen ’er een wei¬ nig voor den middag aan , en rudten ’er een wyl uit. Tot het begin van den laatden oorlog hield zig hierdeOverdeXy^//#* op, voomamelyk» om enen derken handel te dryven met de Franfche FFilden. Dog in den oorlog leiden zy zyn huis aan kolen , emontnamemhem zynen Zoon,. De Veding lag op ene vlakte ; dog de plaats was nu met hout bewallen» Het Fort werd in ’t jaar 1 709. by gelegenheid van den oorlog met de Franfchen aangelegd, en was zo genoemd naar den toenmaligen dappe¬ ren Generaal Nicholfon. Het was veeleer een magazyn voor het Fort rfnne dan ene veiling. Toen in ‘t jaar 171 1... de aandag ter zee der En* gelfchen tegens Kanada mislukte , daken zy het zelven in brand. De grond fcheen hier vry goed. De Hudfon droomde hier digt voorby. Vertrek Wat na den middag gingen wy weder op reis. Tot nog toe waren van daar, wy. den oodèroever der Hudfon gevolgd, en hadden het regt op het noorden aangehouden , dog nu veranderden wy van weg, nemende dién oodnoordood of. noordoodwaards aan, dwars door de boflehen en de woedenyen heen , om de Rivier FF oodcreek te bereiken, en dus te. water naar Fort Frederic te kunnen komen. Het land dar wy nu doorwandelden was meed vlak en laag. Hierendaar zag men een beekje, die egter meed droog waren. Ook zag men enige kleine iioogtens , dog gene bergen of denen.. Overal was het land met hout bedekt. De bomen donden digt by malkander, en gaven dus ene treffelyke fchaduw. Dog dit genoegen wierd door de ontelbare me- nigtens van muggen gedoord , waarvan de bolfchen vol waren. Men vond hier vele planten, die egter ver van malkanderen donden, by- na als in onze bodchen daar het vee ze vernield heed, fchoon hier. nok vee geweed was. De grond lag overal dik met bladeren. Op andere plaatfen wies ’er veel mos. Het aardryk was doorgaans zeer goed, en bedond uit ene dikke tuinaarde, dewelke den planten enen goeden wasdom verfchafte. Dus fcheen het een zeer vrugtbaar land t£ NEW YORK. 1749. % re moeten worden als het wel bebouwd werd. Dog men vond hier weinig lopend water. Wy namen ons nagtverblyf in de woeheny by een beekje , op dat wy geen gebrek aan water zouden hebben, het welk men in dit jaarge-* tyde in de boflchen niet overal vond. Dog de muggen, de Pun- cbins en woudluizen plaagden ons zeer. Behalven dat dreef ons de vrees voor de Slangen en nog meer voor de Wilden den flaap uit de ogen. Punchins , gelyk ze de Hollanders noemen , zyn een klein foort Pun- van muggen, (*) die men hier zeer veel aantrefc. Zy zyn zeer klein, en hebben grauwe vleugels met zwarte fpikkeltjes. Dezen waren tienmaal erger dan de grote muggen, want men konde ze wegens hare kleinte kwalyk zien, men vond ze overal, en zy waren niet bang. Zy veroorzaakten ene pyn ter plaatfe waar zy geftoken hadden als of men zig gebrand had. Des nagts hoorden wy grote bomen van zelven omvallen , fchoon het zo hii was dat ’er zig geen blad bewoog. Dit vallen maakte een fchrik# kelyk gekraak in de ftilte-. Den 27. zetteden wy onzen togt in de vroegte voort. Het land bleef Voort- al even als gilleren geheld , alleen zagen wy enige heuvels, ’s Morgens re^s* hoorden wy zeer duidelyk het geluid van enen Waterval in de Hudfon. Overal, lagen vele bomen, die door den wind omge (meten - of van blinder- - ouderdom omgevallen waren. , Dog daar waren ’er genen omgehouwen , ni^en" dewyl het land niet bewoond is. Deze omgevallene bomen belemden onzen togt fchrikkelyk , dewyl zy de doorgangen toehopten , en de Ratelhangen gedurende de hette van den dag zig daar het meeh ont¬ hielden. Om twee uur" na den middag kwamen wy by ’t Fort Anne aan. Het Fort legt aan de Rivier Woodcreek , die hier by haren oorfprong niet meer /inm° als een beekje is. Wy bleven hier den gehelen dag en den volgenden, om ene fchuit van bah te laten maken, dewyl wy anders onmogelyk de Rivier af te Fort St. Fr edcric komen konden. Gelukkig was het ook dat wy hier waren, aangezien een van onze Wegwyzers ziek wierd, en niet in haat geweeh zou zyn te voet verder te reizen, en zyn pakkadie te dragen. Was hy nog zieker geworden zo zouden wy hier hebben moe¬ ten blyven , dog dit zouden ons zeer kwalyk gekomen zyn , nadien wy ons in ene woeheny bevonden , daar wy genen nieuwen voorraad zou¬ den hebben kunnen krygen , en in den tyd van drie of vier dagen by géne menfchen konden komen. Nu kon de zieke uitraden en herhellen. By ’t Fort Anne vonden wy ene menigte van Muizen van het gemene * foort. Miflchien zyn dezen wel afkomelingen van die welken met den ; I 3 voor# - (*) Cukx pulk ar is. Lim- o N E W Y O R K. Olmen. voorraad voor de Bezetting, toen de Veding nog in wezen was, her» waards gebragt zyn. Hier donden enige Appel- en Pruimbomen. Zonder twyffel zyn zy hier geplant geworden, toen de Veding nog in Haat was. De Amerikaanfcbe Olmen wieden hier in menigte. Daar zyn twee foorten van. Het ene wordt de Witte Olm genoemd , om dat de boom van binnen wit is. Dit foort was talryker dan het andere , dat men den Roden Olm noemt, om dat het hout roodagdg is. Van den bad des Schuiten Witten Olms maakte men de hier gebruikelyke badfchuiten , om dat die van bad, bad zagter is als die van andere bomen. Met den fchors van den Hiko- ry nait men den bad der Olmen t’zamen , en met die van den Roden Olm maakt men de einden van de fchuit digt. Men klopt den bad tu&- fchen twee denen , of by gebrek van die tuflchen twee dukken houts. Het maken der fchuit nam anderhalven dag weg. Om zulk ene fchuit te maken zoekt men enen dikken , hogen , en zo veel als men kan , met weinig takken beladen Olm uit , die enen gladden bad heed. Men houwt hem voorzigtig om, om den bad niet in ’t vallen te befchadigen. Som¬ migen klimmen op den boom, en fcheiden den bad van den boom af, om hem des te minder te kwetfen. Zo deed onze fchuitemaker dit maal. Men fnydt met een mes den bad aan de ene zyde des booms regt door, zo lang als men de fchuit maken wil. Aan beide de einden van de ge¬ maakte fnede, fnydt men den bad van den dam af, ten einde hy dus te gemakkelyker zig afzonderen late. Dan fchilt men den bad van den boom af, zorgdragende dat ’er geen gat in kome. Dit fchillen gaat ge- inakkelyk in zyn werk in den tyd dat de boom vol faps is , en in andere jaargetyden legt men den boom voor ’t vuur om het affchillen te bevor¬ deren. Den afgefcheidenen bad fpreidt men op den grond uit, zo dat de binnenzyde naar om laag legt. Om denzelven des te gelyker uitte- fpreiden legt men ’er blokken en denen op, die hem plat drukken. Dan buigt men de delen die de kanten der fchuit maken moeten voor¬ zigtig opwaards om het boord te krygen. Omtrent twee ellen van een flaat men dokken in den grond , volgens de kromme lyn , welke de zy- den der fchuit befchryven moeten , om daar mede den bad die ’t boord maken moet te onderdeunen. Men buigt dan de zyden in de gedaante welke de fchuit moet hebben, en dan worden de dokken digter by malkander of verder van een gezet. Om de ribben van de fchuit te maken neemt men dikke takken van den Hikory, dewyl dit hout zagt en buigzaam is. Men fnydt die in platte dukken, enen duim dik , en buigt ze dan zo als ribben wezen moeten. Vervolgens wor¬ den zy dwars op den bodem der fchuit gelegd, omtrent een fpan van malkander. De bovenranden van het boord worden van twee dunne latten gemaakt, die men tegens malkander legt, zynde zy plat op 4 7* NEW Y O R K. 1742. ©p de plaats daar zy tegens malkander moeten komen. Tuflchen de¬ ze latten deekt men den bovenden rand van den bad, en nait dien tuflchen dezelven met draden van zagten bad of wortelen vad. Dog eer dit gefchiedt deekt men de einden der ribben ook tus- fchen de latten. Dit gedaan zynde wordt alles wel t’zamen genaid. De latten worden naar de kromte die het boord hebben moet gebo¬ gen, en komen aan het voor en agtereinde van de fchuit by mal¬ kander, waar zy zelfs met touwen t’zamen wel vad gebonden wor¬ den. Op dat de fchuit van boven niet te wyd worde,, fpant men ’er drie of vier banden over heen van het ene boord tot het andere, omtrent dertig of veertig duim van malkander. Deze banden zyn meed van Hikory. Men deekt ze met de einden digt onder de boord- latten door den bad heen, buigt ze over de latten in de hoogte, en dan worden zy over het middelde van de fchuit heen t’zamen met tou¬ wen wel vad gemaakt. Aan de voor en agterdevenen maakt men den bad met den aan dukken gedotenen bad van den Roden Olm , die ’er dan als werk uitziet, digt, dat 'er geen water door kome. Over de ribben in de fchuit legt men andere dukken bad , om over te gaan , want anders zoude men ligt met den voet of anderfms een gat in den dunnen bad van den bodem doten kunnen. Om des te zekerder te zyn , heeft men gaam ene dunne plank of twee om ze op den bodem te leggen. De binnenzyde van den bad komt nu aan de buitenzyde der fchuit , als zyn¬ de glad , zo dat het vaartuig des te ligter door het water loopt. Het gaat niet altyd zo fpoedig met dezen fcheepsbouw , want fomtyds gebeurt hetdat ais men den bad van enen boom af gefchild heeft , men ’er of kwade deken en ga¬ ten in ontdekt, of dien zo dun en gebrekkelyk bevindt, dat men ’er zyn leven: niet op wagen durft. Dan moet men enen anderen boom zoe¬ ken. En het gebeurt wel dat men verfcheiden’ Olmen fchillen moet voor dat men enen goeden bad bekomt.. Dit is ene korte befchryving van dit foort van vaartuigen.. Het gene voor ons vervaardigd wierd was¬ zo groot dat ’er vier menfehen met ons goed in konden , het welk nog iets meer bedroeg dan de zwaarte van een menfeh. Onder het roeyen met zulke fchuiten moet men alle mogelyke voor- zigtigheid gebruiken , om niet op enen fcherpen tak van enen onder wa¬ ter leggenden boom of enen paal te doten r waardoor, als men watflerk roeide , de halve fchuit zou kunnen fcheuren , het welk in diep water zeer gevaarlyk zyn zoude , vooral als de fchuit nog daarenboven op den tak of den paal bleef vadzitten. Ook moet men zeer voorzigtig zyn in her indappen van deze gevaarlyke vaartuigen. Men trekt uit voorzorg ge- meenlyk de fchoenen uit, want anders, en vooral als men ’er met enen lugtigen fprong wilde in komen, zoude men ligt met de hakken doordem NEW Y O R K. » 72. bodem heen trappen, het welk ook zeer gevaarlyk zyn zoude, vooraf indien het kwam te gebeuren digt by ene rots , nevens welke het water zeer diep was ; en zulke plaatfen zyn ’er veel op de Rivieren en Meren dezes Lands. Muggen. Nergens hadden wy in Amerika zo veel Muggen (*) gezien als hier. Zy waren zo vinnig op bloed dat wy des nagts geen oog konden toe¬ doen , fchoon wy vuur rondom ons heen hadden gemaakt.' Ook vond hiizeif" mcn ^ör zeer vee^ Woudluizen , (t) zelfs meer dan wy nog hadden ont- z ' moet. Men was nauwlyks op den grond gaan zitten, of een gantfeh <heir van dezelven zat op de klederen. Wy leden van dit ongedierte niet minder dan van de Muggen. Zy waren zelfs gevaarlyk, omdat zy in de oren kruipende , zig daar invreten , en ’er bezwaarlyk uittekrygen zyn. Daar zyn voorbeelden dat zy de oren ter dikte ener vuift hebben doen zwellen. Meer hier van kan men vinden in de Verhandelingen der Kon. Zweedfche Maatfchappy der JVetenfchappen voor het jaar 1754. (f) De IVipperiwill liet zig byna den gehelen nagt aan alle kanten horen. Ook vlogen ’er vele Vuurvliegen door het hout. Fort An- F°RT Anne, waar wy ons thans nedergeflagen hadden, is zo naar sie. Koningin Anna genoemd, want in haren tyd diende het tot ene Veiling tegens de Franfchen. Het legt aan de wellzyde der JVoodcreek , die hier maar een beekje van enen vadem breedte is , en nu zo ondiep was dat men ze doorwaden kon. Het was even als Saratoga en Fort Nicholfon gebouwd. Alles was van hout. Het diende alleenlyk maar tegens llro- pende partyen. Het lag op ene hoogte, die fchuinfch tegens de IVood- creek afliep. Het land hieromflreeks is ten dele vlak, ten dele bergag- tig , en ten dele moerasfig. De grond is 'louter aarde ; en men vindt niet enen Heen. Het Fort werd door den Generaal Nicholfon in ’t jaar 1709. aangelegd, maar in ’t jaar 17 11. wierdhet, evenals Saratoga en Fort Nicholfon , door de Engelfchen zelven verbrand. Dit gebeur¬ de met de volgende omftandigheden. In ’t jaar 1711. beflotende En¬ gelfchen Kanada te water en te land gelykelyk aantetaften. Ene llerke vloot zeilde de Rivier van St. Laurence op om Ouehec te belegeren, en de Generaal Nicholfon , die zeer voor de onderneming geyverd had, toog met een fterk heir naar Montreal , om die plaats op den zelven tyd aantetaften. Dog een groot deel der vloot had het ongeluk op de Ri¬ vier fchipbreuk te lyden, en was des gedwongen terug te keren. De Generaal Nicholfon kreeg hier van tyding , en men raadde hem insgelyks serugtetrekken. De Kapitien Butter , die Kommandant was van het F ort Mohawk gedurende myn verblyf in Amerika , verhaalde my , dat hy in ’t jaar 17 11. zig ook by ’t Fort Anne bevonden had, en dat de Ge- ff) Citlex pipiens. Q) dcari Ameriuxnu (J) BI. 19. FORT ANN E. 1749. 73 Generaal Nicholfon ook van gedagte geweeft was de fchuiten de IVood- treek af te laten zakken , toen hy narigt kreeg van het ongeluk der vlote overgekomen. De Generaal wierd over deze tyding zo moeilyk , dat hy zyne zwarte pruik in flukken zogt te fcheuren, dog, die te fterk zynde, had hy ze op den grond gefmeten, en ze met voeten getrapt, uitroepen¬ de , fchelmery , fchelmery , verradery , verrader y ! Daarop deed hy het Fort in brand fleken, en trok af. Men zag de flukken der verbrande palisfades nog in den grond fleken. Ik vroeg myne wegwyzers hoe het kwam dat de Engelfchen , zo veel kollen gedaan hebbende om het Fort aanteleggen , het zo zonder bedenking vernield hadden , en zy ant¬ woordden in hunne eenvouwdigheid dat het alleen daarom gefchied was om nog eens gelegenheid te hebben van de Kroon geld aftetroggelen , ten einde op nieuws het te herbouwen ; want als men dit wilde doen moefl de Regering ene grote fomme fchieten , welke die genen , wien het werk zou worden aanvertrouwd, ten groten dele in hunne zak¬ ken zouden kunnen fleken , en het overige belleden tot het maken van een armhartig Fort. Daar waren , zeiden zy, by den laatflen oorlog vele voorname lieden te Albany geweeft welken hunnen ar¬ men nabeftaanden hadden geweten het leveren van brood en krygs- behoeftens te doen opdragen , waardoor dezelven tot zulken ftaat gekomen waren, dat zy nu onder de rykfte lieden van Albany geteld werden. De hette was dien dag ongemeen fterk, vooral na den middag , wan¬ neer het geheel ftil wierd. Wy hielden ons op ter plaatfe waar het Fort geftaan had. De plaats was klein , en niet befchaduwd , dog rond¬ om van bomen omgeven, zo dat de zon de lugt als kon doen branden. Het was des namiddags zo warm als op de zweetbank in een warm bad. (*) Noit heb ik zulk ene hette gevoeld Ik kon nauwlyks adem ha- (*) In Zweden en in Rusland is het de gewoonte onder allerlei foorten van menfchen van alle week ten minften eens te baden, het welk gelchiedt door middel van ene kamer warm gemaakt door een kacchel, en dat tot zulk enen graad dat menfchen die ’er niet aan gewend zyn ’er van flikken zouden. De hette wordt daar gemeenlyk vergroot door den heten waaffen veroorzaakt door het fmyten van gloeyende ftenen in water. Jn deze baden baadt het gemene volk van beide geflagten in Rusland dooreen , gelyk de Romeinen deden , van de welken, gelyk Plutarchus in ’t leven van Cato aantekent, de Grie¬ ken deze onbefchaafde en onbetamelyke gewoonte ontleend hebben, die zo algemeen werd , dat de Keizers Adtiaan en Marcus Antoninus genoodzaakt waren ’er wetten tegen te maken, die egter niet werden in agt genomen ; want wy vinden dat de Kerkvergadering van Laodicea een verbod tegens deze erger- II. Deel K * \ NEW Y O R K. halen. Als ik naar de vally ging , en op den kant van de IVood -■■■ creek was, kwam het my voor een weinig draaglyker te zyn. Maar op de hoogte was het in de fchaduw al zo benauwd als in de zon. Ik beproefde my wat te verkwikken door met den hoed te wayen , dog dit maakte my het adem halen byna nog bezwaarlyker. De groot! Ie baat vond ik als ik in ene befchaduwde plaats wat water uit de beek voor my in de lugt fmeet. Myne Reisgezellen werden ook geheel af¬ gemat, dog vonden die benauwdheid by het ademen niet als ik. Tegens den avond wierd het wat koelder. Voort- Den 29. zetteden wy des morgens onzen togt- voort , zyndè nu on-. : C1S* ze fchuit eindelyk gereed. Onze voorraad , die begon te minderen , deed ons zeer denken om voort te trekken want. dewyl wy door deze. wilderniffen alles op den rug dragen moeften , konden wy niet veel me- denemen; en egter aten wy allen fmakelyk. Dewyl ’er weinig water- op de IVoodcreek was, en daarenboven verfcheiden’ omgevallen bomen over haar heen lagen , liet ik onze Wegwyzers de fchuit de Rivier af arbeiden , en wandelde met Jungfirom langs den oever. Het land was ■. aan beide zyden zo laag dat het in ’t voor- en najaar zekerlyk moet: onder water ftaan.. De bomen , die van meer dan een foort waren , Honden ondigt , en tuiïchen dezelven was veel gras. De fchaduw van het geboomte zoude ons zeer aangenaam geweeft zyn hadden de Muggen i ons genoegen niet zeer verminderd.. De grond was zeer vet.; Bever- Wat lager verhinderden de dammen door de Bevers in het water ge- dammen, maakt onze reis niet weinig. Zy hadden allerlei takken t’zamen ge- fleept, en daarvan dammen dwars in den ftroom gemaakt, waar zy flyk en klei tuflchen geflopt hadden , zo dat ’er het water niet door konde. Zy hadden de takken zo net afgebeten dat men gedagt zoude hebben dat ze met een byl waren afgehouwen. Het gras daar omflreeks hadden zy plat getrapt. Wy vonden den enen Beverdam voor en den ande¬ ren na ; het welk ons zeer ophield , want wy moeften eerft ene ope- ning in de dammen maken , eer wy ’er met de fchuit door konden. Wy zagen door het gras grote wegen lopen , die zonder twyffel van. de Jyke gewoonte heeft gegeven. En dit niettegenftaande vinden wy kort daar¬ aan dat lieden van allerlei ftaat, zelfs Priefters en Monniken, te gelyk met de vrouwen in ’t bad gingen. Van daar- is waarfchynlyk deze gewoonte naar Rus¬ land overgegaan, toen het Chriftendom in dat Land wierd ingevoerd. Digt by het bad in Rusland is gemeenlyk een water , waarin het volk zig dompelt als zy door en door heet zyn , en in den winter rollen zy zig in de fneiiw ; &n des zaterdags ziet men gewoonlyk voor het bad een deel mans en vrouwen geheel nakend , hebbende ieder enen bondel met roeden in de hand , waannc- 4e zy malkander in het bad vriendclyk den rug kwispelen. F, NEW YORK. 1749. 75 de Bevers gemaakt waren, welken daar de bomen zullen hebben langs gefleept. Toen de droom wat ruimer wierd gingen wy in de fchuit zitten, enD e God¬ voeren hem af. Hy was niet boven de drie vadem breed. Op fom -creek. mige plaatfen had hy niet boven enen vadem wydte , en hy was dik- wyls zo ondiep dat de fchuit grond raakte. Dog op anderen had hy meer dan enen vadem waters. Somtyds was ’er veel , fomtyds wei¬ nig ftrooms. In ’t eerlt waren de kanten laag , naderhand ver¬ heven. Hier en daar zag men ene rots. Wy merkten op dat het wa¬ ter diep was overal daar men rotfen vernam. De rotfen beftonden uit enen grauwen kwarts vermengd met enen grauwen kalkdeen , leggenden in beddingen. Het water was zeer helder. Hier en daar liepen pa-, den van den droom landwaards , zynde van de Bevers , of van andere dieren , die hier kwamen drinken , gemaakt. Na omtrent drie Eng. mylen gevaren te hebben kwamen wy op ene plaats daar nog een vuur te branden lag, en dagten toen weinig dat wy den vorigen nagt nauw- lyks den dood ontlhapt waren , gelyk wy dezen avond vernamen. Ver- fcheidene bomen , dwars over den droom , en vele Beverdammen , ver¬ hinderden ons fpoed te maken. Tegens den avond ontmoetten wy enen Franfchen Sergeant met vyf Gevaar man, zynden van den Kommandant van Fort St. Frederic afgezonden , v,vaai’ 111 om drie Engelfchen naar Saratoga te geleiden , en ze des noods te* «;ens zes Franfche Amerikanen te befchermen, die op de Engelfchen te loeren lagen , om zig over den dood van den Broeder van enen dezer Wilden te wreken , die in den laatden kryg door de Engelfchen was doodgefchoten , op die zelve plaats daar nu de Wilden de Engelfchen wilden waarnemen. De vrede was wel alreeds gefloten; dog alzo die in Kanada nog niet uitgeroepen was , zo meenden de Wilden regt te hebben dus te werk gaan. Zy gingen in flilte, tegens het verbod van den Gouverneur van Montreal aan , weg , en begaven zig naar de Engelfche planteryen. Wy erkenden de voorzorg des Hemels voor ons in opzigt dezer bloeddorflige Barbaren. Den gantfchen dag zagen wy dat het gras langs den droom was plat getreden , zo dat ’er bin¬ nen kort menfchen moeiten langs gegaan zyn. Dog wy vermoedden geen gevaar, denkende dat alles in ruil en vrede was. Wy hoorden naderhand dat het deze wraakzugtige Wilden waren geweefl: die het gras hadden neergetrapt en het vuur aangelegd, dat wy nog branden¬ de gevonden hadden. De gewone weg dien zy hadden moeten nemen was juilt dezelve dien wy langs gekomen waren ; dog zy waren ge- makshalven langs enen ongebaanden weg ooltwaards gegaan. Zonder dat hadden zy ons onfeilbaar aangetroffen , en , daar zy ons voor En* gelfchen zouden hebben aangezien , zouden zy ons ligt hebben kunnen K 2 over- /6 NEW Y O R K. overvallen en doodfchietén. Wy waren niet weinig aangedaan toen wy van de Franfchen hoorden in welk een gevaar wy geweeft waren. Mies bleven wy den nagt over. En fchoon de Franfchen ons fterk raadden van niet voort te reizen , maar liever met hun naar de naafte Engel fche Bezitting terug, en van daar verder naar Fort St. Frederic te gaan, bedoot ik egter om onder de befcherming van God onze reis den vob genden dag te vervolgen. Duiven, Wy zagen dezen dag zeer velej wilde Duiven , welken fomtyds des winters, in zo verbazende menigte naar de Engelfche volkplantingen zuid- waards afkomen. Zy vlogen met grote hopen in de wilderniflèn. Zy neftelden in de bomen , en maakten daar den gehelen nagt over een . groot geraas en gekir. De Franfchen fchoten ’er velen van, en deel¬ den ons mede van de vangft. Toen wy ze openden vonden wy zeer veel. Olmzaden in de kroppen. Wy zagen hier weder de voorzorg in. van den alwyzen Schepper. De zaden van den Roodbloemigeiï Ahorn , die hier veel waft , worden in Mai ryp , en vallen dan in grote menigte af. Zy dienen in dien tyd tot onderhoud dezer duiven. Daar op komen de zaden van den Olm tot rypheid , die haar dan tot voedfel dienen , tot den tyd toe dat ’er weer andere zaden ryp zyn. Het vleefch dezer Duiven is het lekkerfte van alle gevogelte. Omval- Alle avonden en nagten hoorden wy bomen kraken en vallen , jende fchoon het dood ftil was. Waar dit van daan kome weet ik niet,; omen. 2ou wel de dauw of iets anders de aarde aan den voet der bomen des nagts losmaken? Of zoude het komen van het overwigt van tak¬ ken aan de ene zyde? Zoude ’er wel miiïchien des nagts zo vele wil¬ de Duiven aan enen kant van enen boom komen zitten , dat hy daar¬ van omvalt? Miiïchien begint» de boom eerft allengskens naar ene zyde overtehellen ^ tot dat hy eindelyk omftort. Als het wait houdt men het gevaarlyk in de boflehen te zyn , van wegen de menigte van omvallen¬ de bomen. En al is het ftil zo loopt men dog gevaar. Wy zagen in deze wouden gantfche ftreken waar de bomen door de ftormen waren omver gefmeten , leggende allen in ene rigting. Thee, De Thee , die wy uit China krygen, wordt van fommigem hoog gefchat , van anderen veragt. Ik denk dat wy ’er niet by verliezen zouden> al hadden wy nog Thee nog Koffi; ook zou- ons dit veel gelds befparen. Egter moet ik tot lof der- Thee zeggen^ dat zy des zomers by het reizen door grote wilderniflèn , daar men nog wyn nog enigen anderen¬ drank kam mede voeren, zeer wel te pas komt., vooral daar het water meeft vol van Infekten of bedorven is. Dan is het goed het op te koken , en ’er thee in te doen. Ik kan niet befchryven hoe verkwik- kelyk' NEW YORK. 