Reize door de binnenlanden van Noord-Amerika,
Lac du Boisy gelijk het gewoonlijk door de Franfchen in hunne kaarten genoemd wordt, of ïn het Engelsch the Lake of the Wood, het Bosch- meir , is zoo genaamd wegens de menigvuldig- heid van het hout, dat op deszelfs oevers groeit, gelijk Eiken , Pijnboomen , Denneboomen , Harst- boomen enz. Dit meir ligt nog hooger aan eenen tak van de rivier Bourbon, en bijna Oostwaarts van het Zuidlijk eind van het meir Winnepeeh. Het is op fommige plaatfen zeer diep. Zijne lengte van het Oosten naar het Westen is omtrent zeventig, en zijne grootfle breedte omtrent veer- tig mijlen. Het .heeft flegts weinige eilanden en deeze zijn niet groot. De visfchen, vogelen,. en viervoetige dieren , die aan hetzelve gevonden worden, verfchillen flegts weinig van die der twee andere meiren. Enige weinige Killijlinoe In- diaanen zijn op de oevers va.n hetzelve gelegerd om te visfchen en te jaagen. Dit meir ligt in de gemeenfchap tusfchen het Groot - meir en de meiren Winnepeeh en Bourbon. Deszelfs wateren worden voor niet zoo zuiver geïtouden als die der andere meiren, hebbende hetzelve op veele plaatfen eenen modderigen grond* Lac f J* ■ van N00RD-AMBR1KA. IO> .1 Lac la Pluye^ bij de Franfchen dus genoemd 7 Regen- meir 9 heeft, naar men zegt, deczen naam verkregen van de eerfte reizigers, die hetzelve overtrokken, en ongemeen veel regen hadden, of, gelijk fommige willen, van een mist, als regen , veroorzaakt door eenen loodregt neder- * Hortenden waterval , die zig in eene rivier ont- last, welke naar het Zuid - Wellen ligt. Dit meir fchijnt door eene engte in het midden in twee deelen verdeeld te zijn: het Westlijk ge- deelte wordt het groote Regenachtig - meir , het Oostlijk , als zijnde de kleinfte verdeeling , het klein Regenachtig- meir genoemd. Het ligt enige mijlen verder Oostwaarts, aan denzelfden tak van de rivier Bourbon , dan het laatstgemeld meir. Het is over het algemeen zeer ondiep. Het is >\: in zijn breedst gedeelte niet meer dan twintig mij- len wijd; deszelfs lengte, van beiden te zaamen gerekend , is omtrent drie honderd mijlen. In het Westlijk gedeelte is het water zeer helder en goed, en men vangt 'er enige uitneemenden visck Op het eind v^n het jaar trekken hier veele vo» gels te zaamen. Men vindt 'er Elanden in grooten overvloed , gelijk ook Rendieren ; het vel van de laatfte overtreft voor broeken en handfchoenen verre alle ander leder uit Noord- Amerika, Het land aan de oevers van dit meir acht men op fommige plaatfen zeer goed te zijn* maar ■ r:: & ïio REIZE in de BINNENLANDEN maar wat al te digt met hout bedekt. Hier woont eene aanmerklijke groote bende van de Chipéway Indiaaneo. Ten Oosten van dit meir liggen verfcheiden kleinere , die zig in eene reeks tot aan de groote overdraag -plaats uicflrekken, en van daar in hec Groot -meir. ïusfchen deeze kleine meiren zijn verfcheiden overvoer -plaatfen, die den handel mar het Noord -Westen moeijelijk te volbren- gen en uitermaate' lastig maaken, naardien men twee jaaren nodig heeft om eene reis van Michil* Umackinac naar de^ze ftreeken te doen. Het Rood meir (jred Lake) is een bij verge- lijking klein meir aan den oorfprong van een tak van de rivier Bourbon , die bij fommige de Roede- rivier genaamd wordt. Deszelfs gedaante is bijna rond en het heefc omtrent zestig mijlen in den omtrek. Aan eene zijde van hetzelve is een vrij groot eiland , waar- bij een klein riviertjen in het meir valt. Het ligt bijna Zuid - Oostlijk van het meir Winnepeek en het meir du Bots af. De omliggende ftreeken zijn zeer weinig bekend en worden zeer zelden bezogt , zelfs door de Wilden. Niet verre van dit meir, een weinig naar het Zuid- Westen, is nog een meir 3 TFÏtw*beeren- meir QPFhite bear lake) genaamd, èzt omtrent even groot is als het laatstgemelde. De wateren , die I van NOORD-AMERIKA. m die die meir vormen, zijn dc Noordlijkfte van alle die de Misfisfippi voorzien , en kunnen met voeg- lijkheid haare verscafgelegen bron genaamd wor- den. Het wordt door twee of drie kleine rivier- tjens of liever groote beeken gevoed. Enige mijlen van dat meir , naar het Zuid- Oosten, is eene groote menigte kleine meirtjens, waarvan geen een meer dan tien mijlen omtreks heeft , die de Duizend Meiren genoemd worden. In het daar omtrent liggend land rekent men de beste jagt naar pelterijen te zijn van het geheel vast land, naardien de Indiaanen, die hier jaagen, zelden naar huis keeren of hunne canoos zijn tot zinkens toe gelaaden. Naardien ik zoo even aanmerkte dat dit meir de uicerfte Noordlïjke bron is van de Misfisfippi > zal ik hier verder aantekenen dat deeze rivier, alvorens de golf van Mexico te bereiken, door alle haare kronkelingen niet minder dan drie dui- zend mijlen voortftroomt, of in eene regte lijn van het Noorden naar het Zuiden omtrent twintig graaden, die ten naasten bij veertien honderd En- gelfche mijlen uitmaaken. Deeze Indiaanen berichteden mij dat Noord« Westwaarts van het meir Winnepetk nog een an- der ligt, welks omtrek dien van alle de andere , yan welke zij mij gefprooken hadden, te boven •' i ■ in RÈIZE in de BINNENLANDEN V:." \ •; $ ... ,;•. ?\> ging. Zij befchrijven het als veel grooter das het Groot -meir. Maar naardien het zoo verre Noord- Westwaarts fchijnt te liggen, zou ik ver- moeden dat het geen meir zij , maar liever de ar- chipel , die de gemeenfchap tusfchen Hudfons* haai en de Noordlij ke deelen van den ftillen Oce- aan uitmaakt. Daar zijn ontallijke kleine meirtjens in de West- lijker gedeelten van de Westlijke hoofdtakken van de Misfisfippi, gelijk ook tusfchen deeze en het m€\x' Winmpeek , maar geen van deeze is groot genoeg om te onderfëellen dat hij het meir of de wateren , door de Indiaanen bedoeld , wezen zoude. \ Zij onderrigteden mij ook dat fommige der Noordlijke takken van de Mesforie rivier en de Zuidlij ke takken van de rivier St. Pierre ge- meenfchap met eikanderen hebben op eene mijl ca , over welke zij hunne canoos draagen. En , volgens hetgeen ik van hun verneemen kon, is deeze de weg, welken zij neemen , wanneer hunne oorlogs- benden uittochten doen tegens de Pawnees en Pawnawnees , -volkeren, die enige takken van de rivier Mejjbric bewoo- nen* Men zegt dat, in het land, dit volk toebe- hoorende, dikwijls mandragoras gevonden wor* den , eene foort van wortel naar menfchen va» bel- ! ' f an NOORD- AM E RIKA. 113 beiden de kunnen gelijkende , en dat deeze vol- maakter zijn dan die aan den Nyl, in Neder- Ethio- pië onrdekt worden, {d) Verder verhaalden mij de Indiaanén dat'et een weinig Noord - Westwaarts van den oorfprong der MëJJorie en St. Pierre eene natie was, wat klei- ner en blanker dan de nabuurige Stammen, dié den grond bebouwt, en (voor zoo verre ik uit hunne uitdrukkingen kon opmaaken) de konden enigermaate oefent. Bij dit bericht voegden zij •nog dat fommige der natieën , die de ftreeken ten Westen van de blinkende bergen bewoonen > zoojveel goud onder zig hebben, dat zij hun ge- meenst gereedfchap van dat metaal maaken. Deez3 bergen , welke ik hier agter omftandiger befehrij- ven zal, fcbeiden de wateren, die in de Zuid -zee vallen, van die* welke in den Atlantifchen Oceaaü ftroomen. Het Volk, dat bij deezfe bergen woont, wordt onderfteld een der verfchillende Stammen geweest te zijn, die den Koningen van Mexico cijnsbaar waren, en die uit hun geboorte -land vlugteden om (a) Het is genoegzaam bekend dat meii deeze gelij- kenis grpotendeels aan het bedrog van Kwakzalvéis vér-J Ccbuldigd is. Zie valmont de bomA&s a. Mandragora VE&TAAkfilU H ?■:. ï\ \ 114 REIZE ïn de BINNENLANDEN om in die ftreeken eene fchuilplaats te zoeken omtrent den tijd van de verovering van Mexico door de Spanjaarden , meer dan twee eeuwen ge- leden .- Als eene bevestiging van deeze onderftelling, merkt men aan dat zij de binnenste deelen,tot hun verblijf gekozen hebben, wijl zij nog in het denk* beeld zijn dat de zee - kusten zedert altijd onveilig zijn gemaakt door monsters, die vuur braaken en donder en blikzem uitwerpen , uk welkers inge- wanden mannen voortkwamen, die, met-onzigt- baare werktuigen , of door kragt van toverij, de onfchuldige Indiaanen op eenen verbaazenden af- Hand doodden. Voor de zoodanige vlugtten hunne voor -vaders C volgens eene overlevering onder hen, die nog onverzvvakc blijft) naar de afgezon- derde ftreeken, die zij thans be woonen ; want naar- dien zij bevonden dat de drijvende monfters , die hen dus verfchrikt hadden , het land niet naderen konden, en dat zij , die uit hunne ingewanden waren voort- gekoomen, het 'er niet op toeleiden om tochten tot eenen aanmerklijken afstand van hun te doen, namen zij het besluit om zig naar het een of ander land te begeeven, dat verre van de zee-kust lag, alwaar zij alleen veilig konden zijn voor zulke helfche vijanden. Zy braken dan met hunne huis- gezinnen op, en, na eenen langen optocht, zette- den zij zig bij deze bergen neder, daar zij eene vol- ! ■- van NOORD-AM SRIKA. 115 komen veilige plaats meenden gevonden te hebben. De Winnebagoes , die aan de Poffen -rivier woo- nen, (van welke ik reeds gefprooken heb) wor- den ook gezegd eene zwervende bende van de Mexicaanfche landen te zijn. Maar zij kunnen flegts een onvolkoomen ver flag van hunne oorfprong- lijke verblijfplaats geeven. Zij zeggen dat zy eer- tijds verre uit het Westen gekoomen zijn, en, door den oorlog verdreven zijnde , eene fchuil- plaats onder de Naudowesfics zijn kootnen zoe- ken > maar, alzoo zij geheel onbedreven zijn in de konden en de waarde van het goud niet ken- nen, moet men eerder onderftellen dat zij uit hunne oude verblijfplaatfen verdreven zijn door de bovengemelde verhuizende benden, toen zij naar hunne tegenswoordige woonplaats trokken. Deeze onderfïellingen vereisfchen egter nadere bevestiging ; want de kleinere Sammen van Indiaa- nen zijn zulke verfchillende veranderingen onder- hevig in hunne verblijfplaatfen , door de oorlo- gen , in welke zij geduurig gewikkeld zijn , dat het bijna onmogelijk is eene halve eeuw daar na de oorfpronglijke gelegenheid van enige haarer met zeekerheid aan te duiden, De keten bergen, van welke de blinkende ber- gen een gedeelte uitmaaken , beginnen in Mexi* co> en agter, of Oostwaarts van California voort- jbopende , fcheiden zij de wateren van een van die H % I ?> ; 1 16 REIZE in de BINNENLANDEN die talrijke rivieren i die of in de Golf van Mexico , of in de Golf van California ftorten* Van daar hunnen loop nog Noordwaards vervol- gende tuflchen de bronnen van de Mis/tsfippi en de rivieren , die in de Zuid-zee loopen , fchijnen zij te eindigen op omtrent zeven en veertig of agt en veertig graaden Noorder Breedte, daar veele ri- vieren ontdaan, die zig of in de Zuid- zee, of ia Hudfons-baaiy of in de wateren, die de gemeen- fchap tuflchen deeze twee zeeën uitmaaken, ont- lasten» Van deeze bergen worden diê, welke Weft- waarts van de rivier St. Pierre liggen , de blin- kende bergen genaamd, naar een oneindig getal krijstallen , van eene verwonderlijke grootte , mee welke zij als overdekt zijn, en die, als de zon op dezelve fchijnt, zoodanig fchitteren , dat men hec op eenen zeer grooten afsEsnd zien kan. Men rekent dat deeze reeks bergen meer dan drie duizend mijlen lengte heeft , zonder enige aanmerklijke tuflehenruimten, hetgeen , naar mijne gedagten, alles van dien aart in de andere waereld- deelen overtreft. Waarfchijnlijk zal men in vol- gende eeuwen ondervinden dat zij meer fchatten in hunne ingewanden verborgen houden, dan die , van Indoftan en Malabaar, of dan de Goud kuft van Guinea voortbrengt, ja zelfs zonder ik de Pe- ruviaanfche mijnen hiervan niet uit. Ten Wellen van \ van NOORD-AMERIKA. itf van deeze bergen , als zij door toekomftige Column lusfen of Raleighs bezogt worden, zal men mis- fchien andere meiren, rivieren en landen vinden, overvloedig voorzien van alle de benodigdheden en aangenaamheden van het leven, en daar toe- koomende gedachten eene fchuilplaats zullen kun- nen vinden , hetzij zij uit hun land verdreven zijn door de verwoeflingen van onwettige dwinglan- den, of door godsdienfl: - vervolging , hetzij zij hetzelve met weerzin verlaaten om de nadeelen van eene al te veel aangroeijende bevolking te herftellen ; hetzij zij , zeg ik , door deeze beweeg- redenen genoopt, of door de hoop op voordeelen van den koophandel aangelokt worden , daar is wei- nig twijfel aan , of hunne verwagting zal volkoo- men voldaan worden in deeze rijke en onuitputte- lijke luchtftreeken. Maar om tot de Asfinipoih en Killifiinoes we- der te keeren , welke ik aan de groote overvoer- plaats gelaaten heb, en van welke ik het voor- gaand bericht omtrent de meiren , die ten Noord* Weften van deeze plaats liggen , ontving. Naardien de handelaars, naar welke wij wagte- den, dit jaar laater kwamen dan gewoonlijk, en wij een aanmerklijk getal manfchappen uitmaak- ten, want wij waren meer dan drie honderd fterk, Was de voorraadvat* mondbehoeften, die zij mede- gebragt; Hl -^r tit REIZË in de BINNENLANDEN gebragt hadden, bijna verteerd , en wij wagteden met ongeduld naar hunne aankomst. Op een dag dat wij alle ons verlangen naar deeze wenfchelijke gebeurtenis te kennen gaven, en van eene hoogte ftonden uittezien, op hoop van hen op het meir in het gezigt te krijgen, zeide ons de Opperpriefter , tot de bende der üf/A üftinoes behoorende, dat hij zou tragten een on- derhoud met den Grooten Geest te verkrijgen, en van hem te weeten te koomen , wanneer de handelaars aankoomen zouden. Ik floeg weinig acht op dit zeggen, naardien ik vooronderftelde dat zulks op het een of ander gochel-fpel zou ujtkoomen, even bedekt genoeg om de onkun- dige Indiaanen te bedriegen. Maar alzoo de Ko- ning van dien Sam mij zeide dat de Priefter zulks voornamelijk ondernam om mijne ongerustheid te verdrijven, en om mij te gelijk te overtuigen, hoe veel hij bij den Grooten Geeft vermogt, meende ik mijne gisfingen omtrent zijn oogmerk te moeten opfchorten. De volgende avond wierd tot dit geestlijk on» derhoud bepaald. Toen alles naar eifch in gereed- heid was, kwam de Koning tot mij , en geleidde mij ïiaar eene ruime tent, welker boven doek cpgefla- gen was, zoo dat degeene, die buiten ftonden, mn konden wat in dezelve omging. Wij voo- ! van NOORD- AMERIKA. 119 den de tent omringd van een groot getal Indiaa- nen, maar wij wierden gereedlijk toegelaaten, en zetteden onszelve op vellen neder, die tot dat einde op den grond uitgefpreid waren. Ik merkte op dat in het middenpunt eene plaats was van eene langwerpig ronde gedaante , gemaakt van ftokken, die in den grond geftooken waren, met tusfehenruimten tusfehen beiden, zoo dat zy eene foort van koffer of kift vormden , zoo groot dat een man 'er in liggen kon. Deeze ftokken waren van eene middelmaatige grootte , en zoo verre van eikanderen geplaatst, dat al wat binnen dezelve lag, genoegzaam kon onderfcheiden wor- den. De tent was volkoomen verlicht door een groot getal toortfen van fplinters van pijn • of ber- ken -boomen, welke de Indiaanen in hunne han- den hielden. In weinig minuten trad de Priefler binnen, wan- neer'er een verbaazend groot elands vel aan mijne voeten op den grond gefpreid wierd ; hij leide zig daar op neder, na zig van alle zijne klederen ont- daan te hebben, behalven het geen hij vast om zijn middel droeg. Thans op zijnen rug liggende, vatte hij eerst de eene zijde van het vel , en vouwde die over zig henen, toen de andere ; alleen zijn hoofd onbedekt laatende. Dit was niet zoo haast gedaan of twee der jonge lieden , die daar bij ftonden, namen omtrent veertig ellen fterk koord, ook H 4 \ m REI^E m m BINNENLANDEN ook van eene elands huid gemaakt, en wonden bei vast on? zijn lighaam , zoo dat hy volkoomen iis feet vel gebakerd was. Toen hy dus omwondea was als eene Egijptifche mummie, nam een hem bij de voeten, en een ander bij het hoofd op eu ligteden hem over de paaien in het afschutfeL. Nu kon ik hem zoo duidelijk zien als te vooren, en ik droeg zorg dat ik mijngezigtgeenen oogenblik van het voorwerp, dat ik voor mij had, afwendde, op. dat ik de kunstgreep gemaklij ker zou kunnen ont^ dekken , want ik twijfelde niet of het zou, op iets diergelijks uitkoomen* De Priefter had niet langer dan enige feeondeia ?oo gelegen, of hy begon te prevelen. Dit bleef hij: enigen tijd lang doen , en fprak toen bij trappen hoe langer hoe luider, tot hij eindlijk duidlijk zijne woorden begon uktebrengen; hetgeen hij zeider waa in zulk eene gemengde brabbekaal van de* Chipéway9 Ottowaw , en KiUistinoë taaien ,. dat ik 'er fiegts zeer weinig van verftaan kon. Eenea ^anmerklijken. tijd op deezen toon voortgegaan ?ijnde% verhief hij eindlijk zijne ftem tot haare Biterste kragt, dan raaskallende, dan biddende, tot kij zigzelven in zulk eene ontroering gebragc fegd;, dat h^m het fchukra op. den mond ftond. Bijna drie kwartier uurs op die plaats gelegen.^ m zip luidragtig gefchree^w met onbezweken tegS; XQQJC|ezet hebbende; fchesn hij geheel af- van NOORD-AMERIKA. xst gemat te zijn en bleef fpraakloos liggen. Maar eenen oogenblik daarna fprong hij op de been , niet- tegenftaande het, toen hij 'er in gelegd wierd, on- mogelijk fcheen dat hij handen of voeten bewee- gen konde, en zijn dekzel zoo fcbielijk aiwerpen- de als of de banden, met welke het gebonden geweest was, afzonderlijk afgebrand waren, be- gon hij de omftanders, met eene vaste en ver- ftaanbaare ftem dus aantefpreeken : „Mijne broe- „ ders, de Groote Geeft heeft zig verwaerdigd „ eene zaamenfprajk te houden met zijnen knegt „ op mijne dringende bede. Hij heeft mij , wel „ is waar, niet gezegd, wanneer de perfoonen, „ diewij verwagten, hier zijn zullen,, maar mor- m gen , zoo dra de zon haar hoogst toppunt in „ den hemel bereikt zal hebben , zoj'er eene ca- ', noo aankoomen , en het volk, dat'er in is, zal ons zeggen wanneer de handelaars koomen zul- „ len. " Dit gezegd hebbende flapte hij uit het afschutzel, en, zijne klederen aangetrokken heb- bende, zond hij de vergadering weg. Ik moet bekennen dat ik grootlijks verwonderd was over hetgeen ik gezien had, maar ziende dat aller oogen in de vergadering op mij gevestigd waren , om te ontdekken wat ik'er van dagt, zoo verbierg ik zorgvuldig 't geen ik gevoelde. Des anderendaags fcheen de zon helder, en reeds lang voor den middag waren alle de Indiaanen op II 5 de # V-'. 'U% REIZE in de BINNENLANDEN de hoogte, van waar men het meir kon overzien, verzameld. De oude Koning kwam naar mij toe, en vroeg mij of ik genoeg vertrouwen hadde in hetgeen de Priefïer voorzegd had, om bij zijn volk op den heuvel te gaan en de vervulling af te wag* ten ? Ik zeide dat ik niet wist wat ik van de voor- zegging denken moest, maar dat ik hem gaerne verzeilen wilde. Hierop traden wij te zaamen naar de plaats, daar de andere verzameld waren. Aller oogen waren wederom beurtelings op mij en op het meir gevestigd, wanneer'er, juift op den tijd dat de zon het toppunt bereikt had, overeen- komflig hetgeen de Prieüer voorfpeld had, eene caooo een uithoek , omtrent drie mijlen af gelegen, kwam rondvaaren. Niet zoo haast kreegen de In- dianen haar in het oog , of zy hieven een alge* meen gejuich aan, en fcheenen door hun gekat zig te verheugen over het vermogen, dat hun Priefïer zoo "baarblijklijk bij den Grooten Geeft had. In minder dan een uur bereikte de canoo den oever, wanneer ik den Koning en de Opperhoof- den verzelde om degeene, die aan boord waren, te ontvangen. Toen zij aan land geflapt waren, traden wij alle naar 'sKönings tent, daar wij vol- gens hunne onveranderlijke gewoonte begonnen te rookén; en zulks, ondanks onze onverduldig- heid om te weeten welke tijding zij bragten, zon- der ./ van NOORD-AM E RIKA. 123 der enige vraagen te doen ; want de Indiaanen zijn het omzigtigste volk van de waereld. 1 Na enige nietsbeduidende woorden^ vroeg de Koning hen egter of zij iets van de handelaars ver- noemen hadden ? Zij antwoordden dat zij enige dagen te vooren van hun gefcheiden waren , en dat zij zig voorftelden twee dagen na deezen dag hier te zullen zijn. Zij kwamen ook op dien tijd, tot óns groot genoegen , maar voornaamelijk tot dat der Indiaanen , die door deeze gebeurtenis het ge- wigt en van hunnen Priefler en van hunne Natie in het oog van eenen vreemdeling grootlijks ver- meerderd zagen. Ik erken dat deeze hiftorie tekenen van groote ligtgeloovigheid in dengeenen, die haar verhaalt» fchijnt aanteduiden; doch niemand kan minder met die zwakheid behebt zijn dan ik. Ik beken dat de omftandigheden van eenen zeer bijzonderen aart zijn; doch egcer, naardien ik kan inïlaan dat zij noch vergroot, noch verkeerd voorgeileld zijn, naardien ik zelf een koel en bedaard aanfehouwer van die alle geweest ben, achtte ik het noodzaak* lijk dezelve medetedeelen. En.. zulks doe ik zonder dat ik het oordeel mijner Leezeren wil mis- leiden, of enige bijgeloovige indrukzelen op hun- nen geeft wil maaken; maar ik laat het aan him over om 'er zulke gevolgtrekkingen uit optemaa- ken als hun zal goeddunken. ($) Ik • ■:■ ""•■•. ï24 REIZE in de BINNENLANDEN Ik heb reeds aangemerkt dat de Asfmipoils, vm welke ik hier een deel ontmoette, eene afgevallen bende van de Naudowesfies zijn , die, ter oorzaake van enige wezenlijke of ingebeelde redenen van kïaagen, want de Indiaanen zijn in het algemeen zeer verkleefd aan hunne vrijheid, zig van hunne lands- (*) Men heeft de waarheid van dit verhaal, even als dat van de ratelflang hier boven in twijfel getrokken, waar tegens de Schrijver op nieuw bevestigt dat het ora- ftandigheden zijn , waarvan hij getuige geweest is* „ doch of de voorzegging, "zegt hij, "de gevolgtrekking „ van voorige waarneemingen, uit welke de fchrandere ,, Priefter verwagtte dat zekere gevolgen zouden voort- ,, vloeijen, en de vervulling enkel toevallig ware , dan „ of hij waarlijk met bovennatuurlijke vermogens begaafd „ ware, Iaat ik aan het oordeel mijner Lezeren over."— Zonder tot het Iaatfte onze toevlugt te neemen, zou het dunkt mij, redenlijker zijn te onderftellen dat of de ver- vulling der voorzegging enkel toevallig zij geweest, of dat de Priefter door enig middel reeds tijding gehad hadde van de toekoomende aankomst van die canoo, en de voor- zegging als eene kunstgreep gebruikt heeft om zijn aan, zien en het vertrouwen bij zijn volk te vergrooten. De gefchiedenisfen en ondervinding leeren maar al te veel datPriefters, in alle tijden, by alle natieën, diergelijke kunstgreepen, en, helaas! meestentijds met eenen al te goeden uitslag, gebezigd hebben om hunnen invloed te vermeerderen, vektaalek. / r-f -^n van NOORD-AMERIK A. i« M landslieden afgefcheiden en hunne vrijheid ge- zogt hadden ten kosten van hün gemak; want het land , dat zij thans bewoonen , omtrent de oe- vers van het meir H^innepeek , veel Noordlijker liggende , is öp verre na zoo vrugtbaaf of aange* naam niet als dat , 't welk zij verïaaten heb- ben. Zy hebben nog de zeden en de taal van hunne voorgaande landslieden behouden. De Killïflinöes , thans de nabuuren en bondge- nooten van teAsfinipoils, want zij woonen ook by het zelfde meir, en aan de wateren van de ri* ■ vier Bourbon, fchijnen oorfpronglijk eene Stam van de Chipéways geweest te zijn, naardien zij hunne taal fpreeken , fchoon met eenen verfchil- lenden tongval. Hunne Natie beftaat uit omtrent drie of vier honderd flrijdbaare mannen , en zij fchijnen een gehard en dapper volk te zijn. Ik heb reeds een bericht van hun land gegeeven daar ïk van het meir JFinnepeek gehandeld heb. Naar- dien zij binnen de grenzen van Hudfbüs-baaiwoo- iien, koomen zij gewoonlijk handelen aen deFak- torijen, die die Maatfchappij toebehooren, maar om de boven opgegeeven redenen gaan zij dikwijls naar de plaats, daar het geval wilde dat ik hen ont- moette, om de handelaars van Michïiïmackinac te koomen vinden. De verlegenheid, waar in ik mij bevonden had we* — r^" i y~ V i%6 HEIZE in de BINNENLANDEN wegens het uitblijven van de handelaars , wierd niet veel verligt door hunne aankomst* Ik vond mij wederom in mijne verwagting teleur gefield , want ik kon de goederen, die ik nodig had., van geenen van hun bekoomen. Ik was dan genood- zaakt van mijne ontwerpen af te zien , en wederom naar de plaats te keeren , van waar ik mijne uit- geftrekte tocht begonnen had. Ik nam dan mijn afscheid van den ouden Koning der Killifiinoes 9 gelijk ook van de Opperhoofden van beiden de benden v en begaf mij op weg. Deeze Vorst was boven de zestig jaaren oud, lang en tenger van 'geftalte, maar hij hield zig zeer regt. Hij was be- leefd en vriendlijk van aart en behandelde mij* gelijk alle de Opperhoofden deeden, met veel be- leefdheid. Ik merkte op dat dit volk nog eene gewoonte onderhield, die algemeen fchijnt geweest te zijn voor dat iemand van hun met de zeden der Euro- peaan en bekend wierd , die , namelijk van den vreem- delingen het gezelfchap hunner vrouwen aante bieden ; en dit wordt niet alleen door het gemeen volk, maar door de Opperhoofden zelve gedaan, die zulks voor het grootst bewijs van beleefdheid rekenen, welk zij eenen vreemdeling geeven kunnen» In het begin van October kwam ik , na de Noord- lijke en Ocstlijke kusten van het Groot Meir rond- om langs gevaaren te zijn, aan Cadots Fort^ dat aan van NOORD-AMERIKA. ia7 aan den waterval van Ste. Maria grenst en aan / den ZuidWestlijken hoek van hetzelve gelegen is. Het Groote-meir (Lake Superior) voorheen het Opper -meir (the Upper Lake) genoemd na zijne Noordlijke ligging, wordt nu zoodaanig ge- heten, om dat het alle de meiren op dat uitge- ftrekt vastlandin grootte overtreft. Het zou met recht de Cafpifche Zee van Amerika kunnen ge- naamd worden, en wordt voor de grootfte verza- meling van verfch water op den aardbodem gehou- den. Deszelfs omtrek is , volgens de Franfche kaar- ten, omtrent vijftien honderd mijlen; maar ik ge- loof dat, als men het langs de kullen rondvoer, en alle de baaien in haare grootste diepte medere- kende, het meer dan zestien honderd mijlen in den omtrek zou hebben* Na het zelve eerfl uit Goddarts-rivier in de Wefl- baai mgevazven te zijn, voer ik ten naasten bij twaalf honderd mijlen langs de kullen van deszelfs Noordlijke en Oofrlijke oevers, en nam waar dat het grootst gedeelte van deeze uitgeflrekte land- ftreeken doorrotfen en ongelijke gronden begrensd wordt. Het water fcheen in het algemeen op eenen \ A rotsachtigen bodem te (laan. Als het ftil weder was en de zon helder fcheen , kon ik in mijne ca- noo zittende daar het meer dan zes vademen diep was, duidlijk groote fteenhoopen van verfchil- lende gedaanten op den bodem onderfcheiden, van welke I — ^ \ t' -- &: iëi RE1ZE in de ÊINNElSfLA^DEN Welke fommige zig vertoonden als of zij gezaagd waren. Het water was op dien tijd 200 zuiver etl doorfchijnend als de lucht , en het fcheeir als $£ Ware mijne canoo in die vloeiftof opgehangem Het was onmogelijk met aandacht door deeze hel- dere doorfchijnende middenftof naar de rotfen, die beneden waren , te zien , zonder dat i eer weinig minuuten verloopen waren, het hoofd draaide, en de oogen buiten Haat waren dit verblindend fchouwfpel aantezien. Ik ontdekte bij geval nög eene andere buiten- gewoone eigenfchap aan de wateren van dit mein Schoon het in de maand Julij was dat ik over het zelve voer, en de oppervlakte van het water door de warmte van de drukkende lucht geenen geringeft ^ .. graad van warmte had aangenoomen, was egterhet water, dat ik van de diepte van een vadem, door middel van een beker, dien ik liet zinken, ophaal* de, zoo bovenmaatig koud, dat het in den mond y .V de zelfde uitwerking deed als ijs. De legging van dit meir is verfchiilend geplaatfl: , ..>; • doch volgens de nauwkeurigfte waafneemingen , welke ik doen kon , ligt het tuflchen de zes en ;..,.■ veertig en vijftig graaden Noorder Breedte , en tuf- fchen vier en tagtig en drie en negentig graaden Westlijke Lengte van de middellijn van Londen. Daar zijn verfc heiden eilanden in dit meir, waar onder twee, die zeer groot zijn, en, als het land van NOORD-A ME RIK A, 129 J op dezelve goed is om bebouwd te worden , fchijnt 'er genoeg te zijn om op elk eene aanmerk* lijke volkplanting aanteleggen, voornamelijk op Konings eiland {Isle Royal) dat niet minder dan honderd mijlen lang kan zijn, en op vee- Ie plaatfen veertig mijlen breed. Maar daar is thans geen middel om de juiste lengte of breedte van een derzelve op te geeven. Zelfs de Fran- fchen, die altijd een klein fchooner-fchip op dat meir hielden, toen zij in het bezit van Canada waren , door middel van welk zij deeze ontdekking ':- zouden hebben kunnen doen , hebben flegts eene oppervlakkige kennis van de buitenste deelen van deeze eilanden verkregen ; zij hebben ten minflen * voor zoo ver ik hebbe kunnen nagaan , geen ver- flag van de binnenfte deelen derzelve aan het lieht l ,••'.'. gegeeven* Even min kan ik uit dé famenfpraakeh * welke ik met de nabuurige Indiaanen hield , ontdekker! dat zij immer enige volkplantingen op dezelve aangelegd, of zelfs in hunne jagt - partijen op de* zelve geland waren; volgens hetgeen ik uit hunnd gefprekken kon opmaaken , denken zij dat deeze eilanden van het begin dat zij kennis van dezelve , ..";;; kreegen , de verblijfplaats van den Groöcen Geeft geweeft zijn, en zij verhaalen veéle belagchelijkö gefchiedenisfen van betoveringen en tovetilreeken * welke degeene ondervonden hebben , die zig door' ','• I ftornii ■:■ igo REIZE in de BINNENLANDEN ftorm genoodzaakt vonden op dezelve eene fchuil- plaats te zoeken. Een der Chipéways Opperhoofden verhaalde mij dat enige van hun volk, eens op het eiland Mauropas gedreven zijnde, dat naar het Noord- Ooftlijk gedeelte van het meir ligt, op hetzelve eene groote hoeveelheid zwaar geel blinkend zand gevonden hadden, dat, volgens hunne befchrij- ving, ftofgoud moet geweest zijn. Getroffen zijnde door de fchoonheid van hetzelve, tragte- den zij in den morgenfrond, wanneer zij weder in hunne canoo te fcheep gingen , iets van hetzelve medeteneemen; maar een Geest van eene verbaa- zende grootte, volgens hun zeggen zestig voeten hoog, trad hen in het water na, en beval hun het- geen zij weggenoomen hadden wedertegeeven. Verfchrikt over zijne reusachtige geftalte en zien- de dat hij hen bijna onderhaald had, gaven zij gre- tig hunnen blinkenden fchat wederom, waar op hij hen zonder verdere moeijelijkheid liet vertrek- ken. Zedert dien tijd zal geen Indiaan , die ooit daarvan gehoord heeft, zig nabij deeze fpooken- de kust waagen. Zij verhaalden mij , behalven deeze, nog veele andere vertellingen van deeze ei- landen , die even belagchelijk waren. De kust aan de Noordlijke en Ooftlijke deden van het Groote -meir is zeer bergachtig en dor. Naardien het in den winter aldaar zeer koud is, en de *\ van NOORD-AMERIKA. 131 de zon in den zomer weinig kragts heeft , is de groeijing 'er zeer agcerlijk , en gevolglijk vindt men ook weinig vrugten op deszelfs kullen. Zy brengen egter enige weinige foorten in groocen overvloed voort. Op de bergen naby het meir groeijenBosch- bezieën van eene ongemeene grootte en aangenaa- me fmaak in groote hoeveelheid , gelijk ook zwarte en roode Aalbezieën op dezelfde welige wijze. Maar eene vrugt, die alle de andere overtreft, is eene Bezie, in wijze van groeijen een frambois gelijkende , maar van eene ligter roode kleur en veel grooter ; haare fmaak is veel lekkerer, dan van de vrugt, met welke ik haar vergeleeken heb, fchoon die in Europa zoozeer geacht is: zij groeit op een heefter van den aart van den wijngaart, met bladeren , die naar die van den wijngaart gelijken : en ik ben verzeekerd dat, als zij in eene warmer en zagterluchtftreek verplant was, zij eene allerzeld- zaamfte en allerlekkerfte vrugt zou zijn, In dit meir ontlasten zïg twee groote rivieren , eene aan de Noord- en eene aan de Noord -Oost zijde; de eene is de Nipegon - rivier genaamd, of, gelijk de Franfchen het uitfpreeken, de Allanipe- gon, die naar eene bende der Chipéways leidt, welke een meir van denzelfden naam bewoonf, en de andere heet de Michipicooton- rivier , wel- ker bron naar James baai ligt, van waar flegts eene korte overdraag -plaats is naar eene andere : ■}:' \ 13a REÏZE in de BINNENLANDEN rivier, die zig in die baai ontlast bij eene Sterkte, de Maatfchappij toebehoorenden Het was langs deezen weg dat eene partij Franfchen van MkhiU Umackinac in de vastigheden van deeze Maatfchap- py vielen onder de regeering van Koninginnen^. Derzel ver Sterkten ingenoomen engeflegt hebben- de, bragten zij het gefchut, dat zij 'er in vonden , naar het Fort, waaruit zij getrokken waren; het waren kleine metaalen ftukjens , die 'er nog heden ten dage zijn, en door de gewoonlijke wisfelval- ligheid van de fortuin tot hunne voorige meefters zijn wedergekeerd» Niet verre van de Nipegon is eene kleine rivier, die, even voor dat zij in het meirvalt, eenen lood* regten waterval maakt van den top van een berg van meer dan zes honderd voeten hoogte. Naar* dien hij zeer fmal is, vertoont hij zïg van verre als een witten band in de lucht opgehangen. Om de Oostlijke oevers van dit meir woonea enige weinige Indiaanen, welke men onderftelt de overgeblevene van deJlgonkins te zijn, die weleer dit land bezaten, doch die door de Iroquoifen van Canada bijna uitgeroeid zijn, Het Groote-meir ontvangt bijna veertig rivieren 9 van welke enige vrij groot zijn. Aan de Zuid - zijde is eene aan* merklijke kaap of punt, omtrent zestig mijlen in lengte, Chegomegan- punt genaamd, Zij zou met evenveel recht een fchier* eiland kunnen genoemd wor> ... .•• •;,.- .,-,., van NOORD'AMERIKA. 133 worden, alzoo het aan de Oost-zijde bijna van het vafte land gefcheiden is door eene fmalle baai, die zig van het Oosten naar het Weden uitftrekt. De canoos moeten flegts een korten weg overgedraa- gen worden over deeze land-engte , daar zij , de kaap omvaarende, nog meer dan honderd mijlen af te leggen hebben. Omtrent op dien afstand van de zoo evenbefchre- ven kaap valt eene aanmerklijke rivier in het meir, welker oorfprong uit eene groote verzameling van kleine beekjens beftaat. Deeze rivier is aanmerk» lijk wegens den grooten overvloed van maagde- koper, die op en nabij haare oevers gevonden wordt, welk metaal men ook op verfcheiden an- dere plaatfen op deeze kufl vindr. Ik nam waar dat veele der kleine eilanden , voornamelijk die van de Oostlijke oevers, met Koper-erts bedekt waren. Zij vertoonde zig als beddingen van koperrood, waar van verfcheiden tonnen in eene kleine ruimte lagen* Eene maatfchappy van gelukzoekers uit Enge- land begon, kort na de verovering van Canada 9 van dit metaal te vervoeren , doch de onlusten in Amerika hebben hen genoodzaakt hun ontwerp te laaten vaaren. Het zou in het toekoomende tot een zeer voordeeligen handel kunnen gemaakt wor-* $en, naardien het metaal, dat op de plaats zei va niets koft> en met weinig kosten aan boord kan ï 3 g^ Ï34 KEIZE in m BINNENLANDEN gebragt worden, in booten of canoos over den waterval van Ste. Maria naar St. Jofephs « eiland ton kunnen gevoerd worden, dat in het diepst Van de ftraat bij den ingang in het meir Huron ligt, alwaar het in grooter fchepen zou kunnen gelaaden, en met dezelve over dat meir naar den waterval van Niagara gefcheept worden ; daar 2ou het over land over de overvoer-plaats moeten gevoerd worden, en dan zou men het, zonder veel meer hindernis te ontmoeten , naar Quebec kunnen brengen. De weinige kosten en gemaklijk- heid, waarmede men zoo veel als men wilde zou kunnen bekoomen, zou de lengte van den weg vergoeden, welken men het vervoeren moet, al- VOOrens het de zee -kust bereikt, en zou de eige- naars in flaat Hellen het naar vreemde markten te zenden tot een zoo goeden prijs als het uit andere landen uitgevoerd kan worden. Het Groot - meir heeft overvloed van vifch ; de voornaamste zijn de Forel en de Steur, die bijna in alle jaargetijden in de grootfte menigte kan ge- vangen worden. De Forellen weegen over het al- gemeen omtrent twaalf ponden; maar daar worden 'erfomtijds gevangen, die meer dan vijftig ponden weegen. Behalven deeze vangt men 'er ook de menigte van eene foort van witte visch, die in fnaakzel naar een elft gelijkt, maar wat dikker, en niet zoo vol graaten is; zij weegen eik omtrent vier ■ — — — ^ — — — g: van NOORD- AMERIKA. 135 vier ponden, en zijn uitneemend lekker. De beste wijze om deezen visch te vangen, is mee een net 5 maar de forel kan te alle tijden met den hoek ge- vangen worden. Daar zijn hier ook veele foorten van kleiner vifch in grooten overvloed , die ge- maklijk kunnen gevangen worden; onder deeze is eene foort, die naar haring gelijkt, en welke men gemeenlijk gebruikt als een lokaas voor de forellen. Men vindt ook in dit meir en in het meir Michigan zeer kleine krabbetjens, niet groo- ter dan een Engelfch halve kroon- fluk* Het meir wordt zoo zeer door ftormen beroerd als de Atlantifche Oceaan. De golven loopen even hoog en zijn even gevaarlijk voor de fchèpen. Het ontlast zijn water aan den Zuid -Oostlij ken hoek door de Straat van Ste. Maria. Aan het op- per eind van deeze ftraat ftaat eene Sterkte, die haaren naam van dezelve ontvangt, en in welke een zeker Heer Cadot, een Franfch Canadier, het bevel voert, dien, eigenaar van den grond zijnde, nog toegelaaten wordt denzelven in bezit te hou- den. Bij dit Fort is een zeer fterk afhellende ftroom , waar tegens de canoos wel niet kunnen op- koomen, doch egter kunnen zij, als zij door voor- zigtige lootslieden beftuurd worden , zonder ge* vaar naar beneden vaaren. Schoon het Groote - meir 9 gelijk ik hier voor heb aangemerkt, bijna veertig rivieren ontvangt, I 4 waar %%$ REIZE in be BINNENLANDEN Waar onder verfcheiden aanmerklijke zijn , Wijkt het egter dat geen tiende gedeelte van de wateren, welke door deeze rivieren in hetzelve aangevoerd worden, door deeze opening ontlast worden. Waar zulk een overvloed van water blijft (en het moet op de eene of andere wijs uit hetzelve geraa, ken , want zonder dat zou de omtrek van het mek geduuriglijk vergrooren ) weet ik niet. Dat het zig niet door een beneden - fïroom , die geduurig tegens dien van de oppervlakte inloopt, ont- last, gelijk de Middellandfche zee onderfteld wordt te doen, is zeeker; want de ftroora, die over de rots valt, is niet dieper dan vijf of zes voeten, en de geheele flroom loopt door de ftraae in het nabuurig meir; het is ook niet waarfchijn. lijk dat zoo groot eene hoeveelheid door uitwaas- femipg kan opgeheven worden; bij gevolg moee het eenen uittocht vinden door fommige onder-, aardfche, ditpe, onpeilbaare en nooit ce onder-, f oeken holligheden. De waterval van Ste. Maria vak niet loodregc neder gelijk die van Niagara en St. 4mhony, maar beftaat uit eenen fnel afvallenden flroom , die omtrent drie vierde van eene mijl lang is, ove^ welken de canoos, als zij wel beftierd worden, kunnen heenen vaaren. Aan den voet van deezen waterval heeft dena- cuur eene zeer gemakiijke plaats gevormd; om vifch te r -^ van NOORD- AMERIKA. 137 te vangen , die aldaar in ontzagchelijke menigte gevonden wordt. Als men op de klippen (laat, die langs dezelve liggen , kan men in de maanden Sep- tember en Oótober met werpnetten de voorgemelde witte vifch vangen; in dat jaargetijde fchoolen zij met verfcheiden andere foorten van vïsfchen aan deeze plaats in zulke ontzagchelijke troepen te zaa- men , dat men 'er genoeg kan vangen om , als zij wel bewaard worden , het geheel jaar door duizen- den van inwooneren mede te fpijzen. De Straat van Sté. Maria is omtrent veertig mij- len lang, in eeneZuid-Oostlijke ftrekking, maar is op de eene plaats veel breeder dan op de andere* De flroom tusfchen den waterval en het meir Huron is niet zoo fnel als men wel verwagten zou; ook belet hij de fcheepvaart van gelaaden fchepen niet, tot zqq hoog als het eiland &. J%? feph. De reizigers hebben opgemerkt dat de ingang uit deeze ftraac in het Groot -meir een van de aan-* genaamde gezigten in de waereld oplevert. De plaats van v/aar het op zijn voordeeligst befchouwd kan worden , is juist aan de opening van het meir, van waar men ter flinker zijde veele fraaie eilandjens ziet, die zig een aanmerklijk eind wegs voor U uk* ftrekken , en aan de regter hand eene aangenaame reeks van kleine uithoeken van het land, die een weinig in het water uitfteeken en met de eilanden l 5 wedfr* " 138 REÏZE in de BINNENLANDEN medewerken om deeze vermaaklijke kom (gelijk men haar zou kunnen noemen ) flil en veilig te maaken voor de verwoestingen der ftormwinden, waardoor het nabuurig "meir menigwerf beroerd woric. Het mét Huron, waarin men nu uk de Straat Ste. Maria koomt, is het naast aan het Groot- meir in uitgeftrektheid. Het ligt tusfchen de twee en veertig en zes en veertig graaden Noorder- breedte, en tusfchen de negen en zeventig en vijf en tagtig graaden Westlijke - lengte. Deszelfs ge- daante is ten naaflen bij driehoekig, en de omtrek bedraagt omtrent een duizend mijlen. Aan de Noord -zijde van hetzelve ligt een ei- land , dat deswegens aanmerklijk is dat het ten naa- flen bij honderd mijlen lang, en niet meer dan agt mijlen breed is. Dit eiland is bekend bij den naam van Manataulin , die eene plaats van geesten be- tekent, en wordt bij de Indiaanen voor heilig ge- houden, gelijk die in het Groot - meir , van welke ik reeds gefprooken heb. 