Geschiedenis van het leven, character, en lotgevallen van wijlen Willem den Vijfden prinse van Oranje en Nassau / 4. VIII, 663 S
WILLEM pen V. XI Afd. 253 sy hield, thans daargefteld. De Quota’s der Pro- „ Vingich Zijn op nieuw geregeld, en de MIDDE- „ LEN VAN AFKOMST en CONSTRAINTE daar bij „ bepaald en vastgefteld. Men zal nu niet meer „ bekommerd behoeven te zijn, dat de eene of andere Provingie, uit hoofde van eenen te hoo- » gen aanflag in de Lasten van het Bondgenoot- »» fchap, zal weigeren haar verfchuldigd aandeel , in de noodzaaklijke Lasten te dragen. — Men », zal dan ook voortaan ftaat kunnen maken, op » de Contributien der Provingien die ééns inge- »» willigd zijn geworden. — Daar zal geen ftof „ meer wezen tot klagen over Wanbetalingen. — » De Ingezetenen zullen niet behoeven b:kom- „ merd te zijn, dat zij niet zullen voldaan wor- »» den, ten aanziene van °t geen zij van het Ge- » meene Land te voorderen hebben, en het Land » Zal in het vervolg beter, en oneindig beter » koop gediend worden. — Door het vastftellen > van voortduurende Staten van Oorlog, zijn af- »» gefneden die altoosduurende en netelige ver- x fchillen, over eene jaarlijkfche onbepaalde vrij- » heid van Confenten, waar van in vroegeren » tijd, meer dan ééns, een zoo groot misbruik » gemaakt is, dewijl er nu geene jaarlijkfche Con- » fenten meerder nodig zullen wezen.” » Door de Staten van Oorlog te zuiveren van | » de 254 LEVEN van » de menigvuldige gebreken waar van dezelve » vol waren; en door het bepalen eener behoor- » lijke Liquidatie, die nooit volkomen in wer- „ king is geweest, zijn genoegzaam alle oneffen- »» heden in het dragen van de Lasten der Unie uit-den weg geruimd, en de Bondgenooten, zullen voortaan ten opzichte van elkander heb- », ben eene volkomene gerustheid, dat, met uit- s zondering van eenige weinige Posten, over welke met eenparige bewilliging geene Liqui- datie zal plaats hebben, den aanflag van een „ ieder ten dienfte van de Unie effectivelijk be- » taald, en geene boven zijn aanflag bezwaard s wordt. &c.” s Deze eñ nog meer andere belangrijke verbete- ringen, ter bevoordering van eene meer geëvenre- digde verdeeling, en eene promptere toelage tot de algemeene Behoeften van den Staat, waren de gewenschte vruchtên „ die de Leden des Raads van State, van de onvermoeide werkzaamheden des ERPSTADHOUDERS, voor het Vaderland en deszelfs goede Ingezetenen te dien tijde te ge- moete zagen, en aan de Algemeene Staten voor den aandacht ftelden. Het is zoo, en dit willen wij gaarne tocitemmen, dat ‘het toen reeds bijdén- trekkend en in 1795 zoo hevig uitgebarsten on- weêr, het welk den Staat met eene geheele ver- nie- 39) » 3 3? WILLEM pen V. XL Afd. 255 nietiging bedreigde, veroorzaakt heeft, dat de Natie de opgenoemde voordeelen niet heeft mo- gen ondervinden; maar dit beneemt of vermin- dert in geenen deele de waarde van WILLEMS loffelijke pogingen tot redding van den Staat: en het gaf aan Zijne Vijanden, die het op Zij- nen val, en de vernietiging van ’s Lands herftel- den Regeringsvorm in die dagen wederom op nieuw begonden toe te leggen , althans geen recht, om aan Hoogstdeszelfs ijverige werkzaamheden, dien hatelijken zwaai te geven, welke de Veryolg- Sehrijver op Wagenaar, ten jare 1799 aan zijne Lezeren heeft opgedischt, toen hij, van het inge- leverde Staatsrapport eea partijdig verflag geze- ven hebbende, dat alles met deze den braven Vorst hoogstbeledigende aanmerkingen befloot: > Met hoe veel genoegen (zegt hij,) allen die dit » uitgewerkt Rapport lazen, daar in zagen het » affchaffen van eenige volftrekt denkbeeldige of » eenige Geldverfpillende Posten op den Staat van s» Oorlog; hoe zeer hun de voorgeftelde bezuini- » ging in fommige gevallen {maakte; merkte an- » deren op, hoe verfcheidene bijzonderheden ten >» voordeele van den Stadhouder, als. mede der »» meeste. van Zijne Vrienden, of geheel onaan- » geroerd gelaten, of met een zeer ligte hand » behandeld waren. — Het groot gevolg van alle ee a » de 256 LEVEN van » de verfchillende en omflachtige raadplegingen „ der Gewesten, en van de onderfcheidene overeen- „ brengende Plannen, zoo van den STADHOUDER, » als van den RAAD VAN STATE, (laat hij er »» op volgen) was in het einde, dat de VII Ge- » westen zich onderling verbonden, om bij het be- „ palen der wederzijdfche Quota’s voor den tijd » van 25 jaren, ook te gelijk den Staat van » Oorlog voor 25 jaren vast te flellen, en zich »» zelven, en hunne opvolgers, elk in den hunnen » door die tijdsbepaling, de gelegenheid te bene- 2» men, om aanmerkingen te maken die zij ander- » Zints ’s jaarlijksch op den Staat van Oorlog, » op het gebruik van het Krijgsvolk, en van de » Zeemacht maken, en des noods een gedeelte yan »» de toegeftane Geldfommen weigeren konden. — » Dat het dien weg zou op moeten (zegt hij. ver- „ der) zagen alle eenigfints doorzichtigen in den „ Lande; en verwekte de niet oneigene vraag: 9» » Indien de Constitutie zoo geheiligd en ge- s» »» Zegend, en de Unie van UTRECHT, zoo zeer s> 99 Aet eenig Fondament onzer Vrijheid en On- » » afhangelijkheid uitmaakt, dat men dit door » » ontelbare Eeden, na de jongfte Staatsom- ə» » Wenteling, heeft laten bezweren als eeuwig- „ »» duurend en onveranderlijk, waarom heeft » » dan de STADHOUDER deze allergewichtigfte 99 99 VET- WILLEM pen V. XI. Dat wij dus fprekende, niets anders dan de waar- heid zeggen, zal onzes inziens nog duidelijker blij- ken, uit de overweging van de hatelijke wijze waar op velen van des Vorsten bittere Vijanden, de IV. DEEL. R maate 253 LEVEN van maatregulen befchouwden en beoordeelden, wel- ken na de Herftelling der Oude Staats- en Erf- fradhouderlijke Regeerwijze, door eenige voorna- me Staatsperfonen , ongeveinsde Vrienden van den STADHOUDER, die de ware belangen van Vorst en Vaderland welmeenend en van harten waren tocgedaan, noodzaaklijk gekeurd en in het werk gefteld zijn geworden. EenNsperLs, om’s Lands Conflitutie en het Doorluchtig Huis van Oranje, in vervolg van tijd voor nieuwe ondermijning yan binnen te waarborgen: en ANDERDEELS, om door het bewerken zoo van eene vermogende Guarantie, als door het nader aanhalen der ban- den van Bloedverwantíchap met de naast bij ge- legene Mogendheden, de Republiek van buiten. tegen alle Vijandelijke aanvallen zoo veel mogelijk in zekerheid te ftellen, — Het is deze aanmerking die ons wenkt, om in de Zerffe plaats eenig ver- flag te geven , van de wijze waarop, en de oogmer- ken waarmede de ACTE TOT GUARANTIE VAN DE CONSTITUTIE EN HET ERFSTADHOUDERSCHAP , tusfchen de REPUBLIEK ter eener, en de Hoven van LONDEN en BERLIN ter andere zijde , ten jare 1768 is in de wereld gekomen. Om daar na in de Tweede plaats te gewagen , van de daarop gevolgde Huwelijksverééniging van Z. H. den Heere Err- PRINS VAN ORANJE, met de Dochter des Konings van WILLEM pen V. AZ Afd. 259 yan Pruisfen, en eenige andere daar mede in een zeker verband gebragte gebeurenisfen, die door _ eenigen van de welmeenende, en de belangen van WILLEM DEN VijrDeN oprechielijk toegedane Le- den des Nieuwen Beftuurs, tot meerdere bevesti- ging van de Consrirurie en het ERFSTADHOU- DERSCHAP,. en ter bereiking van de heilzaamfte oogmerken noodzaaklijk gekeurd en bevoorderd zijn geworden; doch die tot onheil van het Lard door de voornaamfte Hoofden der misnoegde Par- tij, zoo binnen- als buitenlandsch zijn misbruikt en aangewend, tot even zoo vele drangredenen , om van dat tijdftip af aan, tot het vernietigen van de pas herftelde Constitutie, en de daar aan onmiddelijk verbondene ErrstTaDHOUDERLIJ- KE WAARDIGHEDEN, niets onbeproefd te laten. Eene handelwijze, die onzes inziens, aan elk op- merkzaam befchouwer van den loop der onder- maanfche zaken, eene geduchte lesfe oplevert, hoe foms ongewoone en niet te voorziene Eve- nementen, zoo in de Moreele als Phy/ique wereld , aan de heilzaamfte pogingen der grootfte en ver- lichtfte Staatsmannen eene wending kunnen te wege brengen, die zij niet voorzien of vermoeden konden, en waar door in het einde, eene met hunne ware bedoeling geheel tegenftrijdige uit- komst, geboren wordt. | R 2 Zoo 260 LEVEN VAN Zoo deze waarneming immer op de duidelijk- fte wijze door de ervaring is bevestigd geworden, het is buiten allen twijfel gefchied met het Eer/te der door ons zoo even opgenoemde onderwerpen , te weren: de door de Staten van Holland voorge flagene onderlinge Verbindtenis der onderfcheidene Gewesten en het Lanifchap Drenthe, om de in 1787 Herftelde Oude en Wettige Staats- en Erf- fladhouderlijke Regeerwijze, te Confolideeren en beftendig te maken, door de Erfftadhouderlijke Waardigheden , Staatsgewijze aan te merken en te verklaren, VOOR EEN WEZENLIJK EN EsseN- TIGEL DEEL VAN DE CONSTITUTIE, met uitdruk- kelijke belofte, om de beftendige voortduuring der- zelver, aan elkander met goed en bloed te waar- borgen en te verzekeren: niet, ZOO als de Vijanden van WirLeM DEN VijrDeN voorgewend hebben, om Hem en Zijne Desgendenten door dat mid- del een weg tot de onbepaaldfte Souverainiteit te banen; maar alleen, om door dien maatregel in vervolg van tijd, de wederinvoering van ecne DER- DE. ZOOGENAAMDE VRIJE STAATSREGERING ZON- DER EEN EMINENT Hoorn: en het op nieuw door- drijven van de wederrechtelijkfte Suspenfien van den ERFSTADHOUDER, of andere inbreuken op de uitoefening van Zijne Hooge Erfelijke Waardig- heden, (zoo als in de hitte der plaats gehad heb- ben- WILLEM pen V. XI. Afd. 261 bende Troublen en Verdeeldheden in de Provingie Holland en elders was ondernomen geworden) yoor altoos te beletten: hetwelk uit de Acte, tot dat einde opgefteld, en op den 27 Junij 1748, door de expres daar toe gevolmachtigde Staatsleden van alle de Provincien geteekend, ten duidelijkften blijkt. Eene Acre, welke uit dien hoofde niet al- leen de kracht van eene GRONDWET verkreeg, en mitsdien elke inbreuk op, of overtreding van dezelve, zot cen hoogstflrafbare misdaad tegen den geheelen Staat, en deszelfs Conftitutie maakte; maar die ook bovendien, in deszelfs aart en be- dozling bijzonder gefchikt was, om het Erfftad- houderfchap en alle de daar aan geaccrocheerde Waardigheden, Praéminenticn en Voorrechten , voor WILLEM DEN VIJFDEN en alle Zijne wettige Nakomelingen, zoo in de Mannelijke als Vrou- welijke Linien, op eene Conftitutioneele wijze te waarborgen en te verzekeren, ten welken einde dezelve met de meesterlijke penne van den Raad- penfionaris VAN DE SpieceL (de Hoofdinventeur van dat werk) overcenkomflig het gerefolveerde in 1747 en 1748, en de ware Gronden der Unie, in deze navolgende bewoordingen was opgefteld (*): is De (*) Wij hebben de volledige plaatfing van deze AcTE VAN ONDERLINGE GUARANTIE DER GEWESTEN, hier noodzaaklijk R 3 ge- 262 LEVEN van s» De Heeren Staten van de Provingien Gel- » derland, Holland en Westvriestand, Zeeland, »» Utrecht, geoordeeld, om onze Lezeren te kunnen doen oordeelen , over de ongerijmdheid en hatelijkheid der aanmerkingen, welke volgens het zeggen van den VERVOLGER op WAGENAAR, door een aantal misnoegden te dien tijde op dezelve zijn gemaakt geworden. ,, Zij merkten op (zegt hij) dat gelijk de UNE » Vosrnaimclijk en alleen ten grondflag hadt de Opper- » macht van elk der VII Gewesten; dat, gelijk men feeds’ » onder dit voorwendfel, over de fchending der UNIE ge- n» Haagd en gefchreeuwd hadt, wanneer de STATEN van » HoLLAND die wilden handhaven; en gelijk men ten allen s tijde getragt had, om door de vereenigde macht der Af- p gevaardigden ter Vergadering van H. H. Mog. met den s STADHOUDER, Zegen de Vrijheid (VOORNAMELIJK VAN Hor- » LAND,) zamen te fpannen; nu door de Befluurders van „ dat Gewest het eerfle voorflel gedaan werdt, om deze » Unie te verkragten, en den STADROUDER, bij de aller- s minfle oncenigheid of wederfland tegen Zijn befluur, het » vermogen in handen te flellen, om de Guarantie der »» thans ingevoerde Conflitutie van de gezamentlijke Bond- »» genooten af te vorderen, en des STADHOUDERS believen, „ door befluiten van H, H. Moc. en den RAAD van STATE, „» met meer aandrangs en gewelds dan ooit te voren af » te vorderen,” Het kan zijn, dat ‘er in 1788 onder de in filte morrende Bedillers van deze de VII Gewesten aan elkander nader verbindende vereeniging , menfchen gevon- den werden, die alzoo gedagt en gemord hebben; maar wie gevoeld het Ongerijmde van dat gezegde niet? EENDRACHT MAAKT Macur! Dit was de Zinfpreuk van de Unie, waar jr bij WILLEM pen V. XZ. Afd. 268 s» Utrecht, Vriesland, Overijsfel, en Stad en » Lande, nevens die van het Landfchup Drenthe; 2 ge- bij, wel is waar’, aan de Staten van elk Gewest, de Opper- macht over hetzelve was toegekend; doch waar bij zij zich allen, ook op het plechtigst tot eene algemeene verdediging en befcherming tegen In- en Uitheemsch Geweld uitdruk- kelijk verbonden hadden: dit het geval zijnde, hoe kon men dan beweren, DAT DE UNIE ALLEEN TEN GRONDSLAG HAD, DE OPPERMACHT VAN ELK GEWEST? Zoo ook, DAT DEZE NADERE VERBINDTENIS EN BELOFTE VAN ONDERLINGE GUARANTIE, EENE VERKRACHTING VAN DE Unie was? Dit ftrijd niet alleen tegen den doorgaanden Inhoud, en den heerfchenden Geest -yan het Verbond der Unie; maar ook tegen alle Historieele Waarheid die ons de Gefchiedenis des Vaderlands aan de hand geeft, vooral van die dagen, toen men nog achting en eerbied voor het Verbond der Unie toonde te bezitten. Dit zij genoeg om het Ongerijmde dier bedillende aanmerkingen aan te toonen, die wij bovendien ook Hatelijk noemden, om dat zij die alzoo dachten en fpraken, den goedhartigen WILLEM DEN VijFDEN openlijk ten toon ftelden, a/s een Des- POOT, fhood genoeg van hart, om met de Afgevaardigden ter Generaliteit tegen de Vrijheid der Gewesten zamen te Jpannen, en ter uitbreiding van de palen Zijnes gezachs met meer aandrangs en gewelds dan ooit, aldaar de be- fluiten naar Zijne zinnelijkheid af te voorderen, — Het kan zijn (zeggen wij nogmaals) dat ‘er in 1788 op die manier door fommigen in flilte gemord en gemompeld is; maar welke gronden hadden die morrende Mompelaars, om a:zoo over WILLEM DEN VijFDEN te denken? Welke daadzaken kouden zij uit het tijdvak van Zijn Beftuur aanvoeren, om R 4 dat 264 LEVEN van s, gereflecteerd h:bbende, op de oorzaken van de » inwendige verdeeldheden , waar door de geheele » Republiek in het bijzonder onlangs zoo he- s, vig is beroerd geworden; en bevonden hebben- s», de, dat dezelve grootdeels ontftaan zijn uit de sy Verkeerde en hoogst gevaarlijke denkbeelden » bij zommige menfchen, het zij wezentlijk of „ in fchija opgevat, en aan andere minkundige a» Ingezetenen ingeboezemd, aangaande de Con- » flitutie en Regeringsvorm dezer Landen, en x» {peciaal, aangaande het gewicht en de noodzaak- s» lijkheid der hooge Erfelijke Waardigheden van s» 4et Stadhouder Kapitein en Admiraalfchap Ge- ag Ne- dat Issterlijk gezegde bij de ftukken te bewijzen? Bewijzen de Registers van den Staat niet bijna op elke bladzijde, dat Wiem pe Vijrpe den grootften afkeer had van alles wat naar onwettige vermeerdering ven gezach geleek? — Nie mand wrake in ons deze aanmerking ter handhaving van des afgeftorvenen SrapHoupers Eer en Character, tegen deze onbefchaamde lasteringen van Zijne doodelijke Vijanden, die men fen jare 1798, toen Hij als een Balling van Zijn Va- derland in vreemde Landen moest omzwerven, in het kleed van Vaderlandjche Historie gehuld, op nieuws opdischte, Een bedrijf, dit men aan den geest van die dagen behoort toe te kennen, Dagen waarin men hier te Lande een Schrik- bewind wilde invoeren, en Wittem pe Vijrne bij velen aan- gemerkt wierdt, als een Voorwerp waar aan niets te verbeu- ren viel, WILLEM pen V. XI. Afd. 265 „ seraal: en daar en boven geconfidereerd heb- „ bende, dat bij de gelukkige herftelling van het „> Stadhouderfchap, en de Erffelijke bevestiging », van hetzelve in de jaren 1747 en 1748, alle „ de gezamentlijke Bondgenooten, tot een groot » voorrecht hebben gerekend , deze Hooge W aar- „ digheden , met betrekking tot alle de Provingien ‚‚ en Generaliteits Landen, op één en denzelven »» Prins vereenigd te zien, en zich daar door eene » nieuwe kracht en vastigheid van den Band der >> Unie hebben beloofd: dat mitsdien dezelve » Waardigheden van toen af, een naauwer en „> onmiddelijker ‘betrekking ontvangen hebbende, » bij het geheele Bondgerootfchap niet alleen be- » horen befchouwd te worden, als een Esfentieel » deel van de Conftitutie en Regeringsvorm van >> ieder Provincie , maar ook van den geheelen », Staat, en zoodanig verbonden met de Unie » zelve, dat het eene zonder het andere onmoog- » lijk in bloei en welvaart ftaande kan blijven : ‚, en dat derhalven, gelijk de Bondgenooten ver- s Plicht zijn malkanderen met Goed en Bloed 3, bij te flaan, tot confervatie van den Band der s» Unie; hier uit ook noodwendig moet volgen s de verplichting, om malkander gerust te fteilen » omtrent de eerfte en voornaamtte middelen, » door welke de Unie moet behouden blijven, R 5 9 C0 266 LEVEN van 9 2 > » 2 3 bd 3) >»? 39 ~ ? v 2 39 9 » 3? > - 2 2 » 2 w > 22 » 2 en om met vereende krachten te waken tegen allen indrang op dezelve. Dan, bij deze onderlinge Guarantie en Waar- borging van ’s Lands Aerffelde Conftitutie, en WirreMms Erfelijke Waardigheden, door de Sta- ten C*) Dit belangrijk Staatftuk, was door de volgende IIce- ren onderteekend. Wegens Gelderland, door A. R. VAN HEEKEREN TOT ZUIDERAS. Wegens Holland, door W. F. H. VAN WASSENAAR, en L. P. VAN DE SPIEGEL, Wegens Zec- land, door W. van Citters, Wegens Utrecht door W. N. Pesters. Wegens Vriesland, door M. van SCHELTINGA. Wegens Overijsfel, door R. Stoer tor pE Haar. Wegens Stad en Lande, door B. D. V. van Ipsinca. En wegens het Landfchap Drenthe, door P, A. R. van Hermen, 268 LEVEN van ten van alle de onderfcheidene Gewesten , liet het den kundigen van DE SpieGeL niet blotelijk be- rusten. Want, overwegende hoe veel aandeels de Hoven van Londen en Berlin in de herftelling van ’s Lands Conffitutie en het Erfftadhouder- fckap genomen hadden, en dat zij beiden door het fluiten. van onderlinge Alliantien toonden , dat zij over het lot van de Republiek niet onver- fchillig dachten, zoo trachte Hij nog bovendien, niet zonder de vereerende goedkeuring zoo van Z. D. H. als van Meyrouwe de PRINGESSE VAN Oranje, de zaken daar heenen te rigten, dat de Guarantie en krachtdadige Befcherming van het ERFSTADHOUDERSCHAP, en de zoo onlangs her- fielde WETTIGE REGEERWIJZE, ook door de Konin- gen yan PRUISSEN en GROOTBRITTANNIEN, Op cene folemneele en plechtige wijze, op drie onder- [cheidene tijden werdt toegezegd en gewaarborgd, en wel eerflelijk, bij het 3 Artikel van het op den 15 April 1788 gefloten Verbond van onder- linge Befcherming en Verdediging, aangegaan tus- {chen de gezegde Koningen ter eener; en tusichen elk van dezelve met de Republiek ter anderer zijde: naderhand bij gelegenheid van de komste en het verblijf des Konings van Pruisfen op des Erfitadhouders Koninglijk Lustflot, het Vorste- lijk Loo, alwaar op den 13 Junij 1788, dovr de WILLEM pen V. XI. Afd. 269 de Gevolmachtigde Ministers van Engeland en Pruisfen, in een nader Verdrag, het Verbond van den 15 April bevorens, nogmaals bevestigd werdt, en wel fpeciaal volgens het 2 Artijkel van dat nader Verdrag bepaald, dat de beide Koningen zich verbonden, tot inftandhouding van de Vrij- heid, Onafhangelijkheid, en den vastgeflelden Re- geringsvorm der Republiek, door gemeenen raad, daad, en krachtdadigen bijfiand. En eindelijk ten derden male, bij het nader Verbond, dat de beide meergenoemde Vorsten op den 13 Augus- tus deszelven jaars met elkanderen floten, en in welks 5 Artijkel dit volgende, ten opzichte van de Republiek en deszelfs Regeringsvorm, geftipu- leerd werdt : » Men hernieuwt en bevestigt nu nog plechti- » ger het vorig Verdrag van den 13 Junij, ten » opzichte der Vrijheid, Onafhangelijkheid, en s» Regeringsvorm van de Republiek, volgens het » bepaalde op den 15 April. vaart ces Vaderlands, en der Burgeren Vrijheid, Privilegien, en Voorrechten, het onbepaaldst ge- zach te kunnen uitoeffenen; ten zelfden tijde be- werende, dat de plicht van elk Liefhebber en Voorftander der ware Vrijheid vereischte, om niet alleen de vooronderftelde Heerschzucht van den STADHOUDER, en vooral dien van Zijne Ge- MAALINNE (op wien men het bijzonder geladen had) tegen te werken; maar ook, dat men geene middelen onbeproefd behoorde te laten, die ceni- germate dienen konden, om, eerst heimelijk , door het verfpreiden van argwaan ten opzichte van beider bedoelingen en handelingen; en daar na opentlijk, de genomene maatregulen ter Confer- vatie van de Constitutie, en het daar mede onmiddelijk verbonden ERFsTADHOUDERSCHAP in het Huis van Oranje, ten eenenmale te verijde- | len 272 LEVEN van len. Het is deze aanmerking die ons wenkt, om volgens onze ftraks gemaakte verdeeling, eenig verflag te geven, van de heimelijke nafpraak die de beide Vorstelijke Echtgenooten, de eene min- der, de andere meerder, tot hunne grievende frmar- te ondervinden moesten, zoo over de Huwelijks- allianiie van den Heere ErrPrins met de Doch- ter des Konings van Pruisfen, als over eenige andere daar mede in verband gebragte Gebeure- nisfen van dien tijd. Handelwijzen, door de Birnnen- en Buitenlandfche Vijanden van het Huis van Oranje, en den vastgettelden Regeringsvorm bij der hand genomen, met het misdadig oog- merk, om allengs van ftap tot flap, tot het door hun zoo hittig begeerde doel, de Val van geheel het Vorstelijk Huis , en de Vernietiging van’s Lands Regeringsvorm te geraken. Laten wij kortelijk bezien wat ’er ter bereiking van dat oogmerk on- dernomen is geworden. ven die zelfde aanmerking, die wij in het I. Deer dezer Levensgefchiedenis van WILLEM DEN VijrpeN (Bladz. 395) opzichtelijk de nood- zakelijkheid, en het moeijelijke van diens keuze, omtrent het aangaan van eene Huwelijksverbind- tenisfe, met eene Princesfe, gefproten uit eene der voornaamfte Proteftantfche Huizen van Europa, gezegd hebben, geldt ook hier, ten aanziene van de WILLEM pen V. XI Afd. <78 de Echtvereeniging van des Vorsten oudften Zoon, den Heere ERFPRINGE VAN ORANJE, die al {poe- dig na de herftelling der Conftiutie, niet alleen tot aanzienelijke Militaire Charges in den Staat bevoorderd wierdt; maar ook boven dien, op voorftel van de Hollandfche Afgevaardigden ter ` Algemeene Staatsvergadering, zoo dra Hij den ouderdom van 18 jaren bereikte, op den 24 /4#- gustus 1790, in den Raad van State plechtig zitting nam, vermits ook Hij, uit hoofde van de Erfopvolging in de Stadhouderlijke Waardijhe- den, zich niet minder dan Zijnen Doorluchtigen Vader, in het doen eener keuze bepaal! zag, tot eene Vorstinne, Hem gelijk in Rang en Jaren, be- lijdenis doende van den Hervormden Godsdienst, en boven dien gefproten uit eene der Vors:elijke Geflachten, waarmede de Republiek , door Staate kundige betrekkingen en belangen, op eene Bond- genootfchappelijke wijze vereenigd was. Bepalin- gen, die deze Vorst al zeer geredelijk het oog op eene Pruisfifche Princes{e vestigen deedt. Daar ‚zijn ’er die beweren, dat de voorlopige onder- handelingen tot des Prinfen Huwelijk met de Dech» Ber des Konings van Pruisfen, in den Zomer des jaars 1788 reeds aangevangen werden , bij gele- genheid van de komsie diens Monarchs cp het Vorstelijk Loo, toen de Acte yan Guaraniie yan IV. Dezer. S | | de 274 LEVEN van de Confiutie, aldaar opgefteld, en door de Ge- volmachtigde Ministers van Pruisfen en Engeland geteckend werdt: iets, dat nict alleen als mogelijk , maar onzes inziens ook als zeer waarfchijnlijk be- fchouwd kan worden, hoe zeer ’er meer dan een jaar tijds verliep, eer men daar van iets met ze- kerheid te weten kwam, namelijk op den 17 Sep- tember 1789, toen Z. H. de Heer Errsrapnov- DER van die Verbindtenis aan M. H. Mog. legale kennis gaf, door het toezenden van eene Misfive, waarin Hoogstdezelve op eene onbewimpelde wij- ze de redenen bloot lag, die Hem tot het verle- nen van Zijne toeftemming tor dezelve hadden aangefpoord. » den Koning van Pruisfèn, Wij het allergrootst » genoegen genieten, dat Zijne Koninglijke Ma- 5» jesteit dit Ons verzoek niet alleen volkomen heeft » ingewilligd, maar tevens op de gracieuste wijze „ Hoogstdeszelfs vergenoeging daar over betuigd, 5» en te gelijk Zijnen wensch, dat deze nicuwe - >», Verbindtenis tus{chen beide Huizen , ook ftrek- „ ken moge tot verfterking en vereeuwiging der » naauwe banden van Vriend-nabuurfchap, wel- »» ke Zijner Majesteits Doorluchtige Vooroude- » ren met dezen Staat verknogt hebben, en nu » nog onlangs met Hoogstdenzelven nog nader » verfterkt zijn.” | S 2 EKE 47 hed v 22 22 6 LEVEN van » Het geluk hetwelk Onzen Zoon na verloop van eenigen tijd alzoo zal kunnen genieten, om eene Echtverbindtenis aan te gaan, met eene Vorstinne uit eene der Machtigfte Huizen van Europa, begaafd met: de uiumuntendfte. Hoeda- nichuden, en met Hem een en denzelfden Gods- dienst belijdende, levert Ons gegronde redenen op, om te vertrouwen dat Uw Hoog Mogenden dezelve mede zullen aanzien, als voordeelig voor Onzen Zoon en Huis, en te gelijk overeen- komftig met de belangen van den Staat. Wes- haiven Wij Ons alzints durven vicijen, dat de- zelve aan Uw Hoog Mogenden aangeraam en welgevallig zijn zal, en dat Uw Hoog Mog. het voorgenomen Huwelijk met-derzelver Ap- probatie en en Aggreätie wel zullen gelieven te veréeren. Een Huwelijk, welkers volvoering, indien Onze, vurigfte wenfchen van den Al- machtigen verhoord worden, met deszelfs Ze- gen bekroond, ten nutte van de Republiek, en ter bevoordering van hare ‘ware en we- zentlijke belangen ftrekken zal. Waarmede &c. Eene kennisgeving, die Z., H. tenzelfden dage vergezeld deedt gaan, met nog eene andere van foortgelijken inhoud, wegens het aanftaande Hu- welijk van Zijne geliefde Dochter FREDERICA Lovisa WILHELMINA, met den oudfien Zoon van den WILLEM pen V. XI. Afd. 277 den Regerenden HERTOG VAN BRUNSWIJK, waar van de toen verheugde Vorst, benevens all.n die Zijne belangen en ce inftandblijving van het zoo plechtig Geguarandeerd Erfftadhouderfchap van harten waren toegedaan, zich even als van het Huwelijk van den Heere Errerins, (wel is waar) ge beste gevolgen voorftelden; doch waar vah de ondervinding echter het tegendeel ten duidelijkften geleerd heeft, vermits die beide belangrijke Eve- nementen, in de handen van Wirrem’s dodelijke Vijanden, die zich te dien tijde zoo binnen als buiten het Vaderland bevonden, als geheel nieuwe wapenen werden misbruikt en aangewend, om niet alleen Zijn Perfoon , Geflacht, en Erfelijke Waara digheden , maar ook den Vastgeftelden Regerings- vorm des Lands, met vernieuwde woede te bettrij- den, derwijze, dat men met volle ruimte zeggen kan, dat juist die Verbindtenisfen, welken men- fchelijker wijze in hunnen aart gefchikt waren, om bij het volgen van eerlijke Staatkurdige grond. beginzelen, zoo hier te Lande, als in ardere na- ‚buurige Rijken en Staten, het wezentiijke heil van Vorst en Vaderland te bevoorderen en te bes ftendigen; integendeel geftrekt hebben, tot mid- delen, om het aardsch geluk van den braafiten Vorst en geheel Zijn Huis en Geflacht te vere woesten; en te gelijk het lieve Vaderland tot op 5 3 den 278 LEVEN van den uiterften rand van deszelfs verderf en onder- cang te voeren. Men wane niet, dat wij dus {prekende, ons te fterk uitdrukken, want bij de verdere overweging van des Prinfen Lotgevallen fints het tijdftip van de voltrekking dier beide Huwelijken, zal de waarheid van dat gezegde ten cuidelijkiten blijken, waar toe wij thans on- verwijld zullen overgaan. Herinneren wij ons het geene wij in de voor- gaande Afdeeling dezer Levensgefchiedenis , aan- itippender wijze gezegd hebben, aangaande den vreesfelijken haat, welken de Hoofdbeleideren van de in 1787 ten ondergebragte Factien en Verdeeld- heden, om het intrekken van het Pruisfisch Le- gercorps, zoo tegen den KONING VAN PRUISSEN, als tegen Mevrouw DE Princesse, en den HER- TOG VAN Brunswijk opgevat hadden, en fints dat tijdilip, en na het wegtrekken dier Troupen, bij alle gelegenheden blijken lieten, EENSDEELS, vit hoofde van het plotfelijk verijdelen van hunne Plannen bij de Herftelling van ’s Lands Confti- ‘tutic: en ANDERDEELS, uit hoofde van de veme- deringen, verguizingen, en mishandelingen die fommigen van hun, aan hunne Perfonen of Be- zittingen ondervonden hadden; dan laat het zich zonder onze nadere verklaring zeer duidelijk vate ten, dat die haat bij de zoodanigen een nieuw voed- fel WILLEM pen V. XI Afd. 279 ftl verkreeg, zoo dra zij in het zekere onderricht werden, niet alleen, dat de vermoedelijk wettigen Opvolger van WILLEM DEN VIJFDEN, (die reds fints Zijne bevoordering tot aanzienelijke Militai- re Charges, bij zeer velen in een kwaden reuk ftond,) (*) zich in den Echt begeven zoude, met de Dochter van een Monarch, die zij als den ceni- (*) Men zou in der daad wel geheel als Vreemdeling in _ den Lande mogen aangemerkt worden, wanneer men het ge- zegde in den Text, aangaande de kwade reuk waar in den Heer Errprins, zelfs vóór den intocht der Pruisfen, bij ve Jen ftond, eenigermate betwijffelen wilde. Niets toch werdt Hem openlijker en algemeencr te laste gelegd, dan dat Hij zich tegen de Militairen zeer fireng gedroeg, en dezelve bij het minste plichtversuim, op de Pruisfifche wijze behan- deld wilde hebben. S 4 280 LEVEN van eenigen bewerker van hunne ongelukken, het zij wezentlijk of ingebeeld, aanmerkten ; maar ook, dat de beide Vorstelijke Oudzren hunne toeflemming verleend hadden, tot eene Huwelijksvereeniging van hunne Dochter Pringesfe Louisa, met den Zoon van een Worst, die zij aanmerkten als iemand die zich als een werktuig had laten gebruiken, om hun de wraak yan den STADUOUDER y en bijzon- der van Zijne KONINGLIJKE GEMAALINNE op eene geduchte wijze te doen ondervinden: en van hier al de kwade nafpraak die ’er in die dagen ten na- deele van het Stadhouderlijke Huis in het alge- meen, en van Mevrouw pe Princesse in het bijzonder, eerst in het geheim, en daar na op de openlijkfte wijze van mond tot mond wierd voortverteld, — Dan eens, door de Natie te be- duiden, dat het Huwelijk van den ErRrprins met de Dochter des Konings van Pruisfen, den weg banen konde, dat wanneer Hij, na het afiterven van Zijnen Vader, het op Hem gedevolveerce Erfitaihouderfchap zelve aanvaarden zou, ook als dan hier te Lande alles op de Pruisfifche leest ge- fchveid zoude worden, in welk geval ’er bijna geene fclaluw van de oude Hollandfche Vrijheid zoude overb'ijven. Dan wederom: door z-'fs de mooslijkheid te beweren, cat door onvoorziene fterfyevallen, de Republik te eenigen tijde wel eens. WILLEM pen V. XZ Afd. 281 eens gevaar loopen konde, om onder de Heer- fchappij der Huizen van Brandenburg of Bruns- wijk te vervallen. Zaden van argwaan , die met volle handen allerwegen verfpreid werden, om de Natie tegen de Herftelde Staats- en Erfitadhou- derlijke Regeerwijze op te zetten, en door aller- hande middelen voor te prediken, Zoe nuttig en noodzaaklijk het ware, om het voorbeeld van de reeds in opfland zich bevindende Franfchen en Brabanders te volgen, in het verbreken dr flaaf= fche banden, waar aan men hier te Lande in 1787, door de vereenigde macht en invloed van PRUISSEN, ENGELAND, den STADHOUDER, en de ARISTOCRATEN gelegd was, en die nu welhaast in ijzere ketenen flonden ,verwisfeld te worden, wanneer de reeds bepaalde Huwelijksverbindtenis- fen van den Errrrins en Zijne ZUSTER, het vol le beflag verkregen; en boven al, wanneer het de GEMAALINNE DES ERFSTADHOUDERS, met behulp yan Hare Vertrouwelingen hier te Lande en el- ders, gelukken mogte, om Haren jongflen Zoon Prinfe WILLEM GEORGE Frrrrik, zot HERTOG VAN BRABANT of KONING van BOURGONDIEN verheven te zien, welk laatfte oogmerk, men op gezach van een Vonck en VAN DER Noor, eerst in het geheim, en daar na openlijk aan die Vorstinne te laste legde, zeggende: dat Zij, de S 5 ten 282 LEVEN van ten tijde van Keizer Jozernus in opftand geraakt zijnde Brabanders, door Omkopingen en andere onbetamelijke middelen , tegen diens Opvolger, Kei- zer LEOPOLD opftookte, derwijze , dat het Huis van Oostenrijk aan Haare bemoeijingen , het verlies van die rijke en fchoone Landen voornamelijk had toe te Schrijven. Befchuldigingen, die eerst in vele opzich. ten zoo listig verzonnen en verdraaid , als ter berei- king van het zoo even opgenoemde doelwit, op eenen zeer vertrouwelijken toon van mond tot mond werden voortverteld, en (zoo als het gewoonlijk gaat) een gereed onthaal bij de onkundige en in beweging gebragte menigte vonden, doch die na- derhand, te weten op het einde des jaars 1791 door zich fchuilhoudende Lasteraars en Oproer- ftookers, in een naamloos Libel, zonder eenig menagement zijn verfpreid geworden, en wel op zulk eene boosaartige wijze, dat men den dag der verfpreiding van dat eerloos Lasterfchrift, (naar ons inzien) hebbe aan te merken, als het tijdftip waar op de voornaamfte Ondermijners van ’s Lands Conftitutie, zoo op vreemden grond, als hier te Lande, een aanvang maakten met het aanwenden van die geweldige middelen, door welken zij ein- delijk, na verloop van drie jaren de onberekenbaar- fte onheilen voor WILLEM DEN VIjFDEN en het ge- heele Vaderland berokkend hebben. Het zal daar- | om WILLEM pen V. XZ. Afd. 283 om der moeite wel waardig zijn, dat wij, in de EERSTE PLAATS, kortelijk opgeven, wat aanlei- ding tot die gruwelijke befchuldiging ten laste van Mevrouwe pe Princesse, den Raadpenfionaris VAN DE SPIEGEL &c., opzichtelijk de Brabantfche Onlusten gegeven heeft: om daar na in de TWEE- DE PLAATS, een beknopt verflag te geyen, van het geene deswegens, zoo tusfchen den STADHOU- DER, EN VAN DE SPIEGEL, als tusfchen H. H. Mog. zegde Keizer, (die reeds in ’t jaar 1781 met een Staatkundig oogmerk om de Schelde te befpieden, dat gedeelte Zijner Staten, en ook de Geunieer- de Gewesten hadt bezocht, gaf naderhand de eer- fte gelegenheid tot de aldaar ontvlamde Twisten, en niets was noodzaaklijker, en met de gezonde Staatkunde meer overeenkomftiger, dan dat men in den Hage, te Londen, en te Parijs, op den loop dier zake van den beginne af aan de oogen gevestigd hield, vooral, daar het niet ontbrak aan Lieden, die te kennen gaven in het zekete geïnformeerd te zijn, dat fommige Franfche Staatse Mi» J WILLEM pen V. XZ. Afd. 835 ministers, aan Koning Lopewijk pen XVI. het ontwerp hadden {maaklijk gemaakt, om met Zijn Zwager Jozeernus, over Eene ruiling van de aan het Huis van Oostenrijk behorende Nederlanden , tegen een gedeelte van Zijne Heerfchappij in on- derhandeling te treden, doch welk ontwerp te dien tijde verijdeld werdt. Deels: doordien Jozeruus niet alleen de aanzoeken tot die ruiling, maar ook die van de Antwerpenaars om de Schelde geopend te krijgen, van de hand wees (*). Deels ook, door (*) Geloven wij, het geene de Burgemeefter RENDORP in zijne uitgegevene Memorien, aangaande des Keizers ge- voelen over het openen der Schelde, door de Antwerpenaars ‚zoo driftig begeerd, gezegd heeft, dan was men te Am- fterdam deswegens wel zeer bevreesd geweest, toen de Keizer in Holland kwam, doch dat men aldaar bij Zijn vertrek van dezelve ontheven was, toen men vernam, dat Hij aan den Antwerpfchen Burgemeefter, ap diens verzoek om de opening van de Schelde, geantwoord had: s, Gíj s komt mij zekerlijk tevens verwittigen, Mijn Heer! dat s het Tractaat van Munster niet meer in wezen is; wait s» 200 lang dat niet vernietigd zal zijn, moet gij niet den- » ken aan het geene gij van mij verlangt. Daar zijn al 9» genoeg oneenigheden in Europa, zonder dat ik die yer- s meerdere, Dat Uwe Stadgenooten en Mijne Onderdanen » zich de omftandigheden ten nutte maken. WILLEM pen V. XI. Afd. 237 tijen wisten op te werpen, die zich door bentna- men van Vijgen, Patriotten, Koningsgezinden, Vonckisten &c. , van elkander onderfcheiden , waar- door dat rijk en gezegend Land, tot een tooncel van verwarring gefteld werdt, en zich als nog be- vindende was, toen Keizer Jozernus, na het aan- wenden van onderfcheidene zachte en ftrengere middelen, tegen deze Zijne Rebelleerende Onder- danen, in het begin des jaars 1790 (naar alle waarfchijnlijkheid, door een heimelijk toegediend vergif) dezer wereld overleed, en bij mangel van Wettige Afftammelingen, Zijne Kroonen, Lan- den en Waardigheden agterliet, aan Zijnen oud- ften Broeder LEopoLp; waarom wij ons daar me- de niet zullen ophouden. Dan, daar het over het algemeen minder bekend is, dat Jozeruus, bij het zien van de mislukking Zijner pogingen, om de muitende Brabanders aan Zijnen Scepter te onderwerpen, het voornemen opvatte, om die Landen te abandonneeren, door dezelven te ver- ruilen met eenig ander hem beter dienend Land, en door dat middel zich de Brabantfche Onlusten geheel van den halze te {chuiven; zoo oordeelen wij het nuttig te zijn, hier te doen opmerken, dat die geprojecteerde ruiling, de oorzaak ople- verde, dat eenige doorzichtigen hier te Lande, zich over de Brabantfche Onlusten meer dan ooit 258 LEVEN van ooit begonden te bekommeren, en dat onder dezert zich ook Mrvrouwe pe PRINGESSE VAN ORANJE bevondt, voor wiens doorzichtig flaatkundig oog in de belangen van Europa, niet verborgen bleef, hoe gevaarlijk het bij de heerfchende begrippen van velen, ten nadeele van Haar Tuis, en ten voordele van het toen reeds in beweging zijnde Vrankrijk, voor de Republiek zoude kunnen wor- den, wanneer de aan den Staat onmiddelijk flui- tende Osstenrijkfche Nederlanden, uit hoofde van des Keizers project van Ruiling, in plaatfe van in Beijerfche, in Franfche handen komen mogten, en men aldaar langs dien weg, op eene gemak- kelijke wijze een oogmerk bercikte, waarom in vroeger dagen ftroomen Bloeds vergeefsch geftort „ en honderd duizenden van dierbare menfchenlce vens vruchtloos. ders, bevoegd en gefchikt was, om op eene wet- tige wijze naar het bezit van die Landen te ftre- IV. Deer. T ven. 290 LEVEN van ven. Landen, directelijk grenzende aan het ge- bied van den Staat; die in vroeger jaren met de VIL Geuniéerde Nederlandfche Provincien door éénen Vorst waren geregeerd geworden; en welks beftuur, in handen korserde van den zoo ftraks genoemden Vorst, niet alleen de Grenzen van den Staat aan dien kant in volkomen veiligheid tegen eenen machtigen Nabuur ftelde; maar ook te ge- lijk alle vreze voor het weder openen van de Schelde ten eenenmale verbande, De zaak uit dit gezichtspunt befchouwd zijnde, zoo was derhalven cat oogmerk aan de zijde van H. K. H., en van allen die met Haar alzoo dachten, niet misdadig, gefteld zijnde (des neen) dat ‘er werkelijke On- derhandelingen ter bereiking van dat oogmerk immer waren ondernomen geworden. Maar dit heeft, wat men daar van ook moge verteld heb- ben, nimmer plaats gehad. Het bleef bij over. leggen en een plan formeeren, en ’er kwam van des Keizers geprojecteerde ruiling, zoo uit hoofde van de fteeds meer en meer toenemende Trou- blen, als door de ftrenge Maatregulen die hij in het werk ftelde; en eindelijk door Zijnen fpoe- digen en onverwachten dood, niets van dien aart op het tapijt. En even dit was ook het geval, na dat Zijnen Opvolger Leorotp dat deerlijk be- roerde Land ten Erfdeel verkregen had; daar Hij, WILLEM pen V. XV. Afd. ot Hij in tegenoverftelling van Zijnen Broeder , eene gezindheid aan den dag legde, om door zachimoe- digheid, en zelfs door bemiddeling van Pruissen, ENGELAND, en H. H. MOoOGENDEN; de Twister en Verdeeldheden te doen eindigen, en dus doende zich op nieuw van het bezit dier Landen te ver- zekeren. Maatregelen , waar van het blotelijk opnoemen genoegzaam en toereikende is, om al het gefhap, aangaande het Aeimelijk opficken en in de hand werken van LeoroLps muitende Onderda- nen, zoo door H. K. H., als door eenigen van het toenmalig Bewind hier te Lande, ten eenenmale te bogenftraffen, dewijl men als onbetwistbaar zeker {tellen kan, dat zoo wanneer Keizer Leorotp in het zekere kennis gedragen had, aangaande eenen Clandeftinen Handel, tusfchen de voornaamfte Leden van Staat en de beide Guarandeerende Hoven, met Zijne Onderdanen, hij niet dwaas genoeg zoude geweest zijn, om de door allen aan- gebodene bemiddeling, tot het doen eindigen der Onlusten te acgepteeren, zoo als Hij werkelijk deedt, en welke aanbieding en acgeptatie ten ge- volge had, dat ’er weldra met ’s Keizers toeftems ming en bewilliging, ter bewerking van eene har- telijke verzoening en bevrediging, tot het houden van een Algemeen Congres, en wel bepaaldelijk in den Mage, en dus onder het oog van de Sta- T 2 TEN 202 ` LEVEN van TEN en den ERFSTADHOUDER befloten werdt, op het welke Mylord AuckLanp van wegens Enge- land; de Graaf von Kerver wegers Pruisfèn ; de Raadperfionaris van DE SpieceL wegens H. H. Mog.; de Graaf ne Mercy D'ARGENTEAU van wegen Keizer LeoroLp ; benevens vier Leden van het Brabandfche Congres, zijnde de Ridder pe Bouzier uit Bergen in Henegouwen; de Graaf Bator uit Antwerpen; de Heer Perit JEAN uit Namen; en de Heer pr Graar uit Gent; behoorlijk gevolmachtigd van hunne Pringipalen , verfchenen, ten einde het zoo even genoemde heilzaam oogmerk, tot onderling genoegen van de beide twistende Hoofdpartijen, dadelijk tot ftand te brengen (*). Het (*) Daar Keizer Leopor.p, op die wijze als wij in den Text opgeven, het aanbod der Bemiddelende Hoven wer- kelijk aannam; daer willen wij aan elken onzijdigen en waar- heidlievenden gevraagd hebben, wat men te denken hebbe van het geene de VervorceR op WAGENAAR, dien san- gande aan zijne Lezeren heeft opgedischt, zeggende: ,, Leo- s POLDS antwoord op der Staten voorftel, draagt de dui- » delijke kenmerken dat Hij van deze aangeboden tusfchen- » Konst geen gebruik wilde maken,” dat gezegde verbin- dende met het bericht, „ dat de Keizer niet onkundig was s» Yan de ALTHANS ZIJDELINGSCHE bemoeijingen in deze Lan- » den met de Brabandfche Zaken,” met veel ophef gewa- WILLEM pen V. XI Afd. 293 Het is hier, bij de overweging der treffende Lotgevallen van W:LLEM DEN VijrpeN en geheel Zijn gende van ’s Keizers klachten over het zenden van 5000 Snaphanen wit Rotterdam? — Dat de Keizer bij die occrfie dat geval aan de STATEN onder het oog bragt, was zeer natuurlijk: maar kan of vermag men daarom befluiten en be- weren, „ dat diz 5000 Geweeren, op order of met toeftein- » ming van H. H. Mog. derwaarts gezonden werden?” Is men niet verplicht om als zeker te ftellen, dat dit zenden van Geweeren, en de Correspondentien hier te Lande met de in opfland zijnde Brabanders, waar van Z. M. al mede niet onkundig was, niet het werk was van den SouvERAIN DEZER LANDEN, of van het Huis vaN Oranje; maar veel meer het bedrijf van KOOPLIEDEN , alleen om des voordeels wille, die welligt tot de atzending zijn aangezet gewor- den door de Uitgewekene Bataven, of hunne agtergelatene Vrienden, die zoo veel deel in de Brabandfche Ontusten namen „ en van de muitende Onderdanen des Keizers de kunst afzagen, om op hunne beurt zich van de gehoorzaam- heid aan hunnen Wettigen Souverain ontheven te achten ? Wij zouden hier nog meerder vragen kunnen doen, doch wij zullen ons daar van onthouden om der beknoptheids wille; het aangevoerde genoegzaam keurende, om een op- merkend Lezer te doen zien, hoe veel gewiclits men te hechten hebbe, aan een Gefchiedverhaal, dat uit zulke on- zuivere Bronnen gefchept is, als wij hier boven hebben op- gegeven, namelijk de vertellingen van Lieden, die zich zeer fterk met de Brabandfche zaken bemoeiden, en zulks als een misdaad aantijgden , aan Perfonen, die te eerlijk van harte waren, om hen daar in na te volgen, T 3 204 LEVEN van Zijn Vorstelijk Huis in die beroerde dagen, al wederom onze taak of roeping niet, om het ver- handelde op dat Congres, en het geene aldaar befloten is geworden, onder het oog van onze Lezeren te brengen, waarom wij ons alleen be- palen om kortelijk te vermelden, dat na het houden van vele Conferentien, (waar in de Af- gevaardigden der Infurgenten zich in den beginne zeer fchoorvoetend gedroegen,) de onvermoeide pogingen der voornaamfte Onderhandelaars, eche ter van dat gevolg waren, dat Keizer Leoroup en Zijne in opftand gebragte Onderdanen, op den 10 December 1790, zich met elkander bevredig- den, door het wederzijds teekenen en bekrachti- gen van een plechtig Verdrag, waar bij uitdruk- kelijk bepaald en vastgefteld werdt: ,, Hunne Ma- 9» Jesteiten de Koningen van Pruisfen en Groot- Brit- » tannien; en H. H. Mog. de Staten Generaal 95 der Vereenigde Nederlanden, zullen op de plech- » tighe wijze aan Zijne Keizerlijke Majesteit en » Zijne Doorluchtige Erven en Opvolgers, de Sou- s> verainiteit Guarandeeren van de Belgifche Pro- » vingien, thans onder Zijne Heerfchappij weder » vereenigd, als flechts één éénig , onverdeelbaar, » onvervreemdbaar , en ONVERWISSELBAAR (*) Do- mein, (*) Dat het woord onveRWIssELBAAR hier gebruikt werd, ter WILLEM pen V. XI. Afd. Eene gebeurenis, niet alleen noodlottig voor Eu- ropa in het algemeen, en voor den welvaart van de Republiek in het bijzonder; maar bovendien allernoodlottigst voor den goedhartigen WILLEM DEN VijrpeN, daar Hij fints dien tijd, door Zij- ne bittere Hateren, zoo buiten als binnen de Re- publiek zamenfcholende om hun Vaderland in „de Rampen van Vrankrijk te doen deelen, ge- fteld werd tot het voorname doelwit waarop zij hunne dodelijke pijlen op den duur affchoten. Het is deze aanmerking, die ons ongevoelig ge- leid, tot de behandeling van het door ons zoo ftraks opgegeven Tweepe point, namelijk, de befchouwing van het geene wegens de verfpreiding der valfthe befchuldigingen ten laste van H. K. H. 