Biblia Sacra, dat is de geheele Heilige Schriftuer bedeeld in het Oude en Nieuwe Testament; deze uitgaef vervat alle de boeken van het Oude Testament die in den Hebreeuwschen tekst zyn
25 Laet uwe oogen zien dat regt is, en uwe wenkbraeuwen laet voor uwe gangen gaen. 26 Schikt een pad uwen voeten, en alle uwe wegen zullen gevestigd worden. 27 Wykt niet af ter regter, noch ter slin- ker zyde : keert uwen voet van het kwaed. Want de wegen, die ter regter zyde zyn, kent den Heer : maer verkeerd zyn zy die ter slinker zyde zyn. Maerhy zal uwe loopen regt maken, en uwe wegen zal hy in vrede verlengen. KAPITTEL V. MYN zoon, hoort toe naer myne wysheid, en tot myne voorzigtigheid neigt uwe oor, 2 Opdat gy bewaren moogt de gedachten, en dat uwe lippen mogen de onderwyzinge bewaren. Begeeft u niet tot het bedrog der vrouwe : 3 Want druipende honigraten zyn der hoere lippen, en blinkender dan olie is hare keel. 4 Maer hare uitersten zyn bitter gelyk alsem, en scherp als een zweerd op beide zyden snydende. 5 Hare voeten gaen nederwaerts ter dood, en tot de hellen gaen hare gangen door. 6 Door het pad des levens wandelen die niet, ongestadig zyn hare gangen, en onvin- delyk. 7 Daerom nu, myn zoon, hoort my, en scheidt niet van de woorden myns monds. 8 Maekt verre van haer uwen weg, en genaekt de deuren van haren huize niet. 9 Geeft den vreemden uwe eere niet, en uwe jaren den wreeden. 10 Dat by aventure de vreemden niet ver- vuld worden van uw vermogen, en dat uwe arbeiden niet zyn in een vreemd huis, 11 En dat gy dan zuchtet in de uiterste dagen, als gy uw vleesch en ligchaem ver- teerd zult hebben, en zeggen : 12 Waerom heb ik de onderwyzinge ver- smacd? en waerom heeft myn hert den straffingen geen gehoor gegeven? 13 Noch heb gehoord de stemme dergene die my leerden, en den meesters heb ik myne oor niet geneigd? 14 Byna ben ik geweest in al het kwaed, in het midden der vergaderingc en syna- goge. 15 Drinkt water uit uwe cisterne, en de vloeden van uwen put : 16 Laet uwe fonteinen buiten vlieten, en op de straten deelt uwe wateren. 17 Hebt die alleen, nocli laet de vreemden met u declen. 18 Uwe aderc zy gebenedyd, en verblydt u met de vrouw van uwe jonge jeugd : 19 Zeer licfelyk is de hinde, en de ree de alleracngenaemste : laet hare borsten u dronken maken ten allen tyde, in hare liefde hebt uwen wellust altoos. 20 Waerom wordt gy verleid, myn zoon, van eene vreemde, en wordt verwarmd in den schoot van eene andere? 558 PROVERBIA SALOMONIS, VI. VII. 21 Den Heer aenziet des menschen wegen, cn alle zyne gangen aenmerkt hy. 22 Zyne eigen boosheden vangen den on- goddelyken, en met de zeclen zyner zonden wordt hy gebonden. ' 23 Hy za'l sterven, om dat hy geen onder- wys heeft gehad, en in de menigte zyner dwaesheid zal hy bedrogen worden. KAPITTEL VI. MYN zoon, is het dat gy borge geworden zyt voor uwen vriend, zoo hebt gy uwe hand by eenen vreemden verbonden, 2 Gy zyt gestrikt met de woorden uws monds, en gevangen met uwe eigen reden. 3 Daerom doet dat ik u rade, myn zoon, en verlost u zeiven : want gy zyt gevallen in uws naesten hand. Loopt te allen zyden, haest u, wekt uwen vriend : 4 Geeft uwen oogen geenen slaep, noch lact uwe wenkbraeuwen sluimeren. 5 Trekt u daeruit als een dasken uit de hand, en gelyk een vogel uit des vogelaers hand. 6 Gaet tot de mier, ö gy tragen, en aen- merkt hare wegen, en leert wysheid : 7 Dewelke, daer zy geenen leidsman noch gebieder, noch prins heeft, 8 Bereidt in den zomer spyze voor zich zeiven, en vergadert in den oogst dat zy ete. 9 Hoe lange zult gy tragen slapen? wan- neer zult gy opstaen van uwen slaep? 10 Een luttel zult gy slapen, een weinig sluimeren-, en een lultelken uwe handen te zamen leggen om te slapen : 11 En de gebrekkelykheid zal u komen als een wandelaer, en de armoede als een gewapend man. Maer is het dat gy rasch zyt , zoo zal als eene fontein uw oogst komen, en dearmoede zal verre van u vlieden 12 Een afvallende mensch, een onnut man, gaet met eenen verkeerden mond 13 Hy wenkt met de oogen, hy wryft met den voet, mét den vinger spreekt hy, 14 En met een verkeerd hert legt hy op het kwaed toe, en tot allen tyde zaeit hy ky vagien 15 Dezen zal haestelyk zyne verderfenisse overkomen, en onverzienclyk zal hy vernield worden, noch hy zal voorts medicyne hebben. 16 Zes dingen zyn er, die den Heer haet ja, ook het zevende verfoeit zyne ziel : 17 Opgeheven oogen, eene logenachtige ton^e, handen stortende onschuldig bloed, 18^Een hert dat arbeidt om te volbrengen zeer kwade gedachten, voeten die rasch zyn om te loopen in het kwacd, 19 Eenen voortbrenger der logencn, eenen valschen getuige, en die tusschen broeders twist zaeit. 20 Bewaert, myn zoon, de geboden uws vaders, en verlaet uws moeders wet niet. 21 Bindt die in uw hert altyd, en doet ze om uwen hals. 22 Als gy wandelt, zoo laet ze met u gaen : als gy slaept, zoo laet ze u bewaren, en ont- springende spreekt met die. 23 Want het gebod is een lichtvat, en de wet een licht, en een weg des levens is de straffinge der onderwyzinge : 24 Opdat zy u beware van de kwade vrouw, en van de smeekende tonge der vreemde. 25 Uw hert begeere hare schoonheid niet, dat gy niet gevangen wordt methare wenken : 26 Want de waerde van eene oneerbare vrouw is nauwelyks van eenen broode : maer de vrouwe rooft eens mans kostelyke ziel. 27 Mag een mensch vuer in zynen schoot verbergen, alzoo dat zyne kleederen niet branden? 28 Of wandelen op vurige kolen, alzoo dat de planten zyner voeten niet verbrand worden ? 29 Alzoo ook, wie dat ingaet tot zyns naestens huisvrouw, zal niet zuiver zyn als hy haer ^enaekt heeft. 30 Het is geene groote misdaed als iemand gestolen heeft : want hy steelt om dat hy zyne hongerige ziel zoude verzaden : 31 En als hy bevonden wordt, zoo zal hy het zeven dubbel wedergeven, en al het goed van zynen huize zal hy overleveren. c 32 Maer die een overspeler is, zal om zyns herten gebrekkelykheid zyne ziel verliezen : 33 Leelykheid.en schande tergadert-hy voor zich zeiven, en zyn verwyt zal niet uitgedaen worden. 34 Want de jaloerschheid en razende gramschap des mans zal niet sparen in den dag der wrake, 35 Noch hy zal iemands bidden verhooren, noch hy zal voor de verlossinge ontvangen zeer veel gaven. KAPITTEL VII. MYN zoon, bewaert myne woorden, en myne geboden verbergt by u. Zoon, 2 Bewaert myne geboden, en gy zult leven: en myne wet als den appel uwer oogc : 3 Bindt ze in uwe vingeren, schryft ze in de tafelen uws herten. 4 Zegt der wysheid : Gy zyt myne zuster : en de'voorzigtigheid noemt uwe vriendin, 5 Dat zy u beware van de buiten vrouwe, en van de vreemde vrouwe die hare woor- den zoet maekt. 6 Want van de venster myns huis door de traliën heb ik uitwaerts gezien, 7 En ik zie de kleinen, ik merk eenen dwazen jongeling, PROVERBIA SALOMONIS, VIII. 559 8 Die voorbygaet over de strate by den hoek, en gaet nevens den weg van haren huize, 9 In het donker als den dag ten avond- waert ging, in de duisternissen des nachts, en in het donker. 10 En ziet hem komt te gemoet eene vrouw met eener lichte vrouwe sieraed, bereid om de zielen te bedriegen : snaler- achtig en ongestadig, 11 Ongedurig der ruste, en niet kunnende in het huis blyven staende met hare voeten, 12 Nu buiten, nu op de straten, nu nevens de hoeken lagen leggende. 13 En den jongeling gegrepen hebbende, kust zy hem, en met een onschamel aen- lokkende aenzigt smeekt zy, zeggende : 14 Ik heb slagtofferande voor myne zalig- heid beloofd, heden heb ik myne beloften bctaeld. 15 Daerom ben ik uitgegaen u te gemoet, begeerende u te zien, en ik heb u gevonden. 16 Ik heb met koordekens myn beddeken te zamen gevoegd, ik heb het overdekt met geheelde tapyten uit Egypten. 17 Myne slaepkamer heb ik besproeid met mirre, en aloë, en kaneel. 18 Komt, laet ons dronken worden van de borsten, en gebruiken de begeerde om- helzingen, tot dat den dag klaer opgaet. 19 Want den man is in zyn huis niet, hy is weggegaen eenen zeer verren weg. 20 Eene borze gelds heeft hy met zich ge- dragen : in den dag der volle maen zal hy wederkomen in zyn huis. 21 Zy heeft hem bestrikt met vele reden, en met smeekingen van hare lippen heeft zy hem voortgetrokken. 22 Terstond zoo volgt hy haer als een os ten slagihuize geleid, en gelyk een weeldig lammeken, en den dwaes weet niet dat hy tot de banden gelrokken wordt, 23 Tot dat den pyl zyne lever doorschiet : gelyk of een vogel zich haest tot den strik, en hy weet niet dat dit het pcrykel zyncr ziele aengaet. 24 Daerom nu, myn zoon, hoort my, en merkt aen de woorden myns monds. 25 Laet uw hert niet afgetrokken worden in hare wegen : noch laet u bedriegen met hare paden. 26 Want zy heeft er vele gewonden ter neder geworpen, en velen van de sterksten zyn van haer gedood. 27 De wegen der helle zyn haer huis, doorgaende lot de binnensten der dood. KAPITTEL VIII. ROEPT de wysheid niet, en de voorzie- nigheid, geeft zy hare stem niet? 2 In de opperste en lioogc toppen op den weg, in het midden der paden staende, 3 By de stadspoorten in dezelfde deuren spreekt zy, zeggende : 4 0 gy mannen, tot u roep ik, en myne stemme is tot de kinderen der menschen. 5 Verstaet gy kleine kinderen de kloek- heid, en gy onwyzen aenmerkt. 6 Hoort, want ik zal van groote dingen spreken : en myne lippen zullen opengedaen worden, om het regt te verkondigen. 7 Myne keel zal de waerheid bedenken, en myne lippen zullen verfoeijen den on- goddelyken. 8 Reglveerdig zyn alle myne woorden, daer is niet onregts of verkeerd in. 9 Zy zyn opregt dengenen die ze verstaen, en regt uit dengenen die wetenheid vinden. 10 Ontvangt myne onderwyzinge, en niet geld : verkiest de leeringe meer dan goud. 11 Want beter is de wysheid, dan alle de allerkostelykste rykdommen : en al dat begeerlyk is mag by haer niet geleken worden. 12 Ik wysheid woon in den raed, en ik ben in de geleerde gedachten. 13 De vreeze Gods haet het kwaed : ver- metelykheid, en hooveerdy, en eenen kwa- den weg, en eenen mond met twee tongen verfoei ik. 14 Myne is den raed, en de geregtigheid, myne is de voorzigtigheid, myne is de sterk- heid. 15 Door my regeren de koningen, en de wetstellers ordineren dat regt is" : 16 Door my gebieden de prinsen, en de magtigen onderscheiden de regtveerdigheid. 17 Ik bemin die my beminnen : en die vroeg tot my waken zullen my vinden. 18 Met my zyn rykdommen, en glorie, overtreffelyke rykdommen, en regtveerdig- heid. 19 Want beter is myne vrucht dan goud, en kostelyk gesteente, en myne spruiten zyn beter dan gekeurd zilver. 20 In de wegen der regtveerdigheid wandel ik, in het midden van de paden des oor- deels, 21 Opdat ik ryk maken zoude die my be- minnen, en hunne schatten vervullen. 22 Den Heer heeft my bezeten van het be- ginsel zyner wegen, eer hy iets maekle van den beginne. 23 Van der eeuwigheid ben ik geordineerd, en van den ouden tyd eer de aerde gemaekt werd. 24 De afgronden waren nog niet, en ik was nu ontvangen : de fonteinen waren nog niet uitgeborsten : 25 De bergen stonden nog niet met hunne zware grootheid : voor de heuvelen begon ik gebaerd le worden : PROVERBIA SALOMONIS, IX. X. 560 26 Hy had nog cle aerde niet gemaekt, en de \loeden en de herren van den omgang der aerde. 27 Als hy de hemelen bereidde, zoo was ik daerby : als hy de afgronden met eene zekere wet, en met eenen ronden ring om- leide : 28 Als hy de lucht boven vastmaekte, en woea; de fonteinen der wateren : 29'Toen hy der zee rondom stelde hare palen, en eene wet den wateren stelde, dat zy over hare einden niet gaen zouden : als hy de fondamenten der aerde woeg. 30 Toen was ik met hem alle dingen makende : en ik had welluste dagelyks, spelende voor hem tot allen tyde : 31 Spelende in den omgang der aerde : en myne wellustigheid is te zyn met de kinde- ren der menschen. 32 Daerom kinderen hoort my : Zalig zyn zy, die myne wegen bewaren. 33 Hoort de onderwyzinge, en weest wys, en wilt ze niet verwerpen. 34 Zalig is den man die my hoort, en die aen myne deuren dagelyks waekt, en wacht aen de stylen myner deuren. 35 Die my vindt, zal het leven vinden, en hy zal zaligheid scheppen van den Heer : 36 Maer die in my zondigt, zal zyne ziel kwetsen. Alle die my haten hebben de dood lief. KAPITTEL IX. DE wysheid heeft voor zich een huis ge- timmerd, en uitgehouwen zeven kolom- men. 2 Zy heeft hare slagtofferanden ten otter gedood, wyn gemengd en hare tafel voor- gesteld. 3 Zy heeft hare dienstvrouwen uitgezonden dat zy roepen zouden tot de borgt, en tot de vesten der stad : 4 Zoo wie klein is, die kome tot my. En tot de onwyzen heeft zy gesproken : 5 Komt, en eet myn brood, en drinkt den wyn die ik u gemengd heb. 6 Verlaet de kindschheid, en leeft, en wandelt door de wegen der voorzigtigheid. 7 Die eenen spotter onderwyst, doet zich zeiven onregt : en die eenen ongoddelyken straft, wint zich zeiven eene smette. 8 Wilt den spotter niet straffen, opdat hy u niet hate. Straft den wyzen, en hy zal u liefhebben. 9 Geeft den wyzen eene oorzaek, en hem zal wysheid toegedaen worden. Leert den regtveerdigen, en hy zal zich haestcn om te ontvangen. 40 Het beginsel der wysheid is de vreeze des Heeren : en de kennisse der heiligen is de voorzigtigheid. 41 Want door my zullen uwe dagen ver- menigvuldigd worden, en u zullen jaren des levens toegelegd worden. 12 Is het dat gy wys zyt, zoo zult gy het u zeiven zyn : maer zyt gy een bespotter, zoo zult gy alleen het kwaed dragen. 13 De dwaze en roepachtige vrouwe, en vol aenlokkingen, en niet melal wetende , 14 Heeft gezeten in de deuren haers huis op eenen zetel in eene hooge plaets der stad, 15 Om dat zy roepen zoude die overweg voorbygingen, en reizende hunnen weg : 16 Wie is er klein, die wyke te mywaerts. En tot den onverstandigen heeft zy gezeid : 17 De gestolen wateren zyn zoeter, en het verborgen brood is smakelyker. 18 En hy heeft niet geweten dat daer reuzen zyn, en in de diepte der helle zyn hare tafelgasten. DE PARABELEN VAN SALOMON. KAPITTEL X. EEN wys zoon verblydt den vader : maer een zotten zoon is zyns moeders droef- heid. 2 De schatten der ongoddelykheid zullen niet helpen : maer de regtveerdigheid zal van de dood verlossen. 3 Den Heer zal de ziel van eenen regtveer- digen met honger niet pynigen, en de lagen der ongoddelvken zal hy omwerpen. 4 Eene slappe hand heeft armoede ge- maekt : maer de hand van de sterken bereidt rykdommen. Die zich verlaet op logenen, dezen voedt de winden : en denzelven volgt ook de vliegende vogelen. 5 Die in den oogst vergadert, dat is een wys zoon : maer die in den zomer vast slaept, dat is een kind der schande. 6 De benedictie des Heeren is op het hoofd van den regtveerdigen : maer den mond der ongoddelyken bedekt de boos- heid. 7 De gedenkenisse van den regtveerdigen is met loffelykheden : en den naem der ongoddelyken zal verrotten. 8 Die wvs van herte is, zal de geboden ont- vangen : een dvvaes wordt met de lippen geslagen. c 9 Die simpelyk wandelt, wandelt betrouwe- lyk : maer die zyne wegen verkeert, zal openbaer worden. 10 Die met de ooge wenkt, zal smartc geven : en die eene onverstandige tong heelt, zal geslagen worden. PROVERBIA SALOMONIS, XI. 44 Den mond van den regtveerdigen is eene ader des levens : en den mond der boozen bedekt de boosheid. 42 Haet verwekt kyvagien : en alle de misdaden overdekt de lieMe. 43 In de lippen van den wyzen wordt wys- heid gevonden : en op den rugge des dwa- zen behoort eene roede. 44 De wyzen verbergen de wetenheid : maer den mond van den dwazen is der schandelykheid naby. 45 Eens ryk mans goed, is de stad zyner sterkheid : de vreeze der armen is hunne armoede. 46 Het werk van den regtveerdigen tot het leven : maer de vrucht van den ongodde- lyken tot de zonde. 47 Een weg des levens is dengenen die de onderwyzinge bewaert : maer wie straffinge verlaet, doolt. 48 De logenachtige lippen verbergen den haet: wie blameringe voortbrengt, isonwys. 49 In veel sprekens zal geene zonde gebre- ken : maer die zyne lippen regeert, is den allervoorzienigsten. 20 Gekeurd zilver is de tong van eenen regtveerdigen : maer het hert van de ongod- delyken is voor niet. 24 De lippen van den regtveerdigen leeren er zeer velen : maer die ongeleerd zyn, zullen in gebrekkelykheid des herten ster- ven. • 22 De benedictie des Heeren maekt ryken, en met hen zal geene pynelykheid gevoegd worden. 23 Als al lagchende bedryft een dwaes groot kwaed : maer de wysheid is een mans voorzigtigheid. 24 Wafden ongoddelyken vreest, dat zal hem overkomen : den regtveerdigen zal hunne begeerte gegeven worden. 25 Den goddcloozcn zal niet meer wezen gelyk een onweder dat haest overgact en niet meer is : maer den regtveerdigen zal zyn als een eeuwig fondament. 26 Gelyk edik is den tanden, en rook den oogen, alzoo is een traeg mensen dengenen die hem gezonden hebben. 27 De vreeze des Herren verlengt de da- gen : en de jaren der ongoddclvken zullen gekort worden. 28 Het verbeiden der regtveerdigen is Nydschap : maer de hoop der ongoddely- ken zal vergaen. 29 De sterkheid van den simpclen is den weg des Heeren : en do kwaeddoeners zvn bloode. 30 Den regtveerdigen zal in der eeuwig- heid niet omgestooten worden : maer de ongoddelyken zullen op de aerde niet woo- ncn. 564 34 Den mond van den regtveerdigen zal wysheid baren : de tonge van den verkeer- den zal vergaen. 32 De lippen van den regtveerdigen aen- merken behagelyke dingen : en den mond der ongoddelyken verkeerde dingen. KAPITTEL XI. EENE bedriegelyke wage, is eene afgrys- selykheid by God : en een regtveerdi^ gewigt is zynen wil. 2 Zoo waer hooveerdigheid is, daer zal ook laster zyn : maer waer ootmoedigheid is, daer is ook wysheid. 3 De simpelheid der regtveerdigen zal ze wel leiden : en de vertredinge der verkeer- den zal hen ter neder brengen. 4 De rykdommen zullen niet baten in den dag der wrake : maer de regtveerdigheid zal van de dood verlossen. 5 De regtveerdigheid van den simpelen zal zynen weg beschikken : en door zyne ongoddelykheid zal den ongoddelyken val- len. 6 De regtveerdigheid der opregten zal hen verlossen : en in hunne lagen zullen de boozen gevangen worden. 7 Als den ongoddelyken mensch dood is, zoo zal daer voorts geene hoop wezen : en het verbeiden van de zorgvuldigen zal ver- gaen. 8 Den regtveerdigen is van de benaeuwd- heid verlost : en den ongoddelyken zal voor hem geleverd worden. 9 Den geveinsden bedriegt met den monde zynen vriend : maer de regtveerdigen zullen door de wetenhcid verlost worden. 40 Eene stad verheugt zich wanneer het den regtveerdigen wel gaet : en wanneer de goddcloozcn omkomen, zal men lot* zingen. 44 Door dc benedydinge der regtveerdigen zal eene stad verheven worden : en door den mond der ongoddelyken zal die omge- worpen worden. 12 Die zynen vriend versmaedt, dat is een zot : maer een verstandig man zal zwygen. 43 Die bedriogelyk wandelt, ontdekt dé heimelykc dingen : maer die getrouw is, houdt verholen dut hem van zvnen vriend betrouwd is. 44 Waer geen regeerder is, daer zal het volk vallen : maer zaligheid is daer veel raden zyn. 15 Hyzal met kwade gekweld worden die voor eenen vreemden borg blyft : maer wie zich voor strikken wacht, die' zal vry zyn. 46 Eene gratieuse vrouw zal eere vinden : en de vromen /.uilen rykdommen hebben. 17 Een bermhertig man doet zyner ziele wel : maer die wreed is, verwerpt ook zvne naoste magen. PROVERBIA SALOMONIS, XII. 562 18 Den ongoddelyken doet een ongestadig werk : maer dengenen die reglveerdigheid zacil zal getrouwen loon hebben. 19 De goedertierenheid bereidt het leven : en het navolgen van de kwaden de dood. 20 Afgrysselyk is den Heere een kwaed hert : en zyn wil is in degene die simpelyk wandelen. 21 Al is hand aen hand, zoo zal nogtans den kwaden niet ongestraft blyven : maer het zaed der regtveerdigen zal behouden worden. 22 Een gulden ring in den neus van de zof?, is eene schoone vrouw en dwaes. 23 De begeerte der regtveerdigen is alle goed : het verbeiden der ongoddelyken is razerny. . ,. 24 De andere deelen uit hun eigen goed, en zy worden ryker : de andere rooven dat hun niet toebehoort, en zyn altyd in armoede. 25 Eene ziel die gebenedydt zal vet wor- den : en die dronken maekt zal zelve ook dronken worden. 26 Die het koren verbergt, zal vermaledyd worden onder de lieden : maer de gebene- dydinge zal wezen op het hoofd dergene die het verkoopen. 27 Wel staet hy 's morgens vroeg op die ^oede dingen zoekt : maer die een onder- zoeker der kwade dingen is, zal daeraf ver- drukt worden. 28 Wie zyn betrouwen stelt op zyne ryk- dommen, die zal vallen : maer de regtveer- digen zullen als een groen blad groeijen. 29 Die zyn huis verstoort, zal wind tot erfdeel hebben : en die zot is, zal den wyzen dienen. 30 De vrucht des regtveerdigen is een boom des levens : en wie de zielen ont- vangt, is wys. 31 Is het dat een regtveerdigen op de aerde lyden moet, hoe veel te meer den ongoddelyken en zondaer? KAPITTEL XII. WIE zich geerne laet straffen en onder- wyzen, die zal verstandig worden : maer wie ongestraft wilt zyn, die blyft een dwaes. 2 Die goed is zal gratie scheppen van den Heere : maer die zich betrouwt op zyne gedachten, doet ongoddelyk. 3 Geen mensch zal gesterkt worden van ongoddelykheid : en den wortel der regt- veerdigen zal niet beroerd worden. 4 Eene neerstige vrouw is eene kroon ha- ren man : en etter in zyn gebeente is eene vrouw die dingen doet die der beschaemd- heid weerdig zyn. 5 De gedachten der regtveerdigen zyn oor- deelen : en de raden der ongoddelyken zyn bedriegelvk. 6 De woorden der ongoddelyken leggen lagen den bloede : den mond der regtveer- digen zal ze verlossen. 7 De goddeloozen zullen omgestort wor- den, en niet meer zyn : maer het huis der regtveerdigen zal altyd blyven. 8 Door zyne leeringe wordt een man be- kend : maer die ydel en onzinnig is, zal versmaed worden. 9 Beter is een arm mensch en voor zich zeiven genoeg hebbende, dan een die groot zyn wilt, en broods gebrek lydt. 10 Den regtveerdigen kent de ziel van zyne behelpige beesten : maer de binnensten der ongoddelyken zyn wreed. 11 Die zyn land bouwt, zal met brooden verzaed worden : maer wie ledigheid volgt, die is zeer onwys. Die met vermaek zich m den wyn houdt, in zyne vaste plaetsen zal hy lachter achter laten. 12 De begeerte des ongoddelyken is be- scherminge der allerkwaedsten : maer den wortel der regtveerdigen zal toenemen. 13 Om de zonden der lippen naekt eenen val den kwaden : maer den regtveerdigen ontvliedt van de benaeuwdheid. 14 Van de vrucht zyns monds zal een iegelyk met goeden verzaed worden, en naer de werken zyner handen zal hem we- derom gegeven worden. 15 Den weg van den zot is regt in zyne oogen : maer die wys is, hoort de raden. 16 Een dwaes toont terstond zyne gram- schap : maer die zich gelact als of men hem geen onregt dede, die is schalk. 17 Wie spreekt dat hy weet, die is een regter der geregtigheid : maer .wie liegt, diè is een bedriegelvk getuige. 18 Daer is een die belooft, en hy wordt gestoken als met eenen zweerde der con- sciëntie : maer de tonge der wyzen is ge- zondheid. 19 Een waerachtigen mond zal vast zyn eeuwiglyk : maer die een haestig getuigen is stoffeert eene logentonge. 20 Bedrog is in het hert dergene die kwaed denken : maer degene die raden des vredes aennemen, volgt blydschap. 21 Het zal den regtveerdigen niet bedroe- ven al wat hem geschiedt : maer de ongod- delyken zullen vervuld worden met kwaed. 22 Eene afgrysselykheid is hel voor den Heer logenachtige 'lippen : maer die gc- trouwelyk doen, "behagen hem. 23 Een schalk mensch verbergt de welen- hcid : en het hert der dwazen roept zyne dwaesheid uit. 24 De hand der sterken zal heersehappy heb- ben : maer die slap is zal den tri luiten dienen. PROVERBIA SALOMONIS, XIII. XIV. 563 25 Treurigheid in eens mans hert zal hem verootmoedigen, en met eene goede rede zal hy verblyd worden. 26 Wie zyne schade niet acht om zynen vriend, die is regtveerdig : maer den weg der ongoddelyken zal hen bedriegen. 27 Den bedriegelyken zal geene\vinninge vinden : en den rykdom van eenen mensch zal zyn de weerde van goud. 28 In het pad der regtveerdigheid is het leven : maer den dwaelweg leidt ter dood. KAPITTEL XIII. EEN wys kind is des vaders leering : maer die een spotter is, hoort niet als hy ge- straft wordt. 2 Van de vrucht zyns monds zal den mensch verzaed worden met goeden : maer de ziel der overtreders is ongeregtig. 3 Die zynen mond bewaert, bewaert zyne ziel : maer die onbedacht is van spreken, zal kwaed gevoelen. 4 Een traeg mensch wilt en hy wilt niet : maer de ziel dergene die werken zal vet worden. 5 Den regtveerdigen zal een logenachtig woord verfoeijen : maer den ongoddelyken beschaemt, en zal beschaemd worden. 6 De regtveerdigheid bewaert den weg van den onschuldigen : maer de ongodde- lykheid verteert den zondaer. 7 Daer is een als ryk geacht, die nogtans niet heeft : en daer is een als arrn, die nogtans in veel rykdommen is. 8 De verlossinge van eens mans ziel, is zynen rykdom : maer die arm is, verdraegl de straffingc niet. 9 Het licht der regtveerdigen verblydt : maer het lichtvat der ongoddelyken zal uit- gedaen worden. 10 Tusschen de hooveerdigen zyn altyd kyvagien : maer die alle' dingen met raed doen, worden van de wysheid gere- geerd. 11 Haestigen rykdom zal geminderd wor- den : maer die allengskens met der hand vergaderd wordt, zal vermenigvuldigd wor- den. 12 De hope die uitgesteld wordt, kwelt de ziel : een hout des levens is eene komende begeerte. 13 Wie eenig ding lastert, die verbindt zich zeiven in toekomende tyden : maer die het gebod vreest, zal in vrede wandelen. De bedriegelykc zielen dolen in zonden : maer de regtveerdigen zyn bermhertig, en flfcen bermhertigheid. 14 De wet van den wyzen is eene fontein «es levens, dat hy afwyken zoude van den val des doods. 15 Goede leeringe zal gratie geven : in den weg van de versmaders is eene verslindende diepte. 16 Een schalk doet alle dingen met rade : maer die dwaes is, opent de dwaesheid. 17 Den bode van den ongoddelyken zal in het kwaed vallen : maer een getrouw legaet is gezondheid. 18 Armoede en schande over hem die de kastyding verlaet : maer wie zich te genoege geeft dengenen die hem straft, die zal geëerd worden. 19 Als eene begeerte volbragt wordt, zoo doet zy der ziele wellust aen : de zotten versmaden hen die van kwade dingen vlie- den. 20 Die met den wyzen gaet, zal wys wor- den : een vriend der dwazen zal huns gelyk worden. 21 De zondaers vervolgt het kwaed : en den regtveerdigen zullen goede dingen ten loon gegeven worden. 22 Den goeden laet erfgenamen achter, kinderen en kindskinderen^: en den rykdom des zondaers wordt voor den regtveerdigen bewaerd. 23 Vele spyzen zyn in de nieuwe akkers der vaderen : en die worden voor andere vergaderd zonder oordeel. 24 Die de roede spaert, haet zynen zoon : maer die dien lief heeft, onderwyst hem neerstiglyk. 25 Den regtveerdigen eet, en vervult zyne ziel : maer den buik der ongoddelyken is onverzadelyk. KAPITTEL XIV. Ï 71 ENE wyze vrouw timmert haer huis : en h eene onwyzc zal met de handen beder- ven dat er getimmerd was. 2 Wie den regten weg wandelt en God vreest, die wordt versmaed van hem die den schandelyken weg wandelt. 3 In des zots mondeis de roede der hoo- veerdy : maer de lippen der wyzen zullen hen bewaren. 4 Daer geene ossen zyn, daer is de kribbe ydel : maer daer veel graens is, daer is openbacrkennelyk de sterkheid van den os. 5 Een getrouw getuigen zal niet liegen : maer een bcdricgclyk getuige brengt ïoge- nen voort. (i Den spotter zoekt wysheid, en hy vindt ze niet : maer den verstandigen is de lee- ringe ligt. 7 Gaet tegen eenen zotten man, en hy kent de lippen der voor/.igtigheid niet. M De wysheid van den schalken is zynen weg te verstaen i en de onverzienighcid der dwazen is dolende. !) Ken zot bespot de zonde, en tusschen de regtveerdigen /.al de oratie blyven woonen. 564 PROVERBIA SXLOMONIS, XV. 10 Het hert dat de bitterheid zyner ziele kent, in diens blydschap zal geen vreemden gemengd worden. 11 Het huis der ongoddelyken zal te niet gedaen worden : de tabernakelen der regt- veerdigen zullen groeijen. 12 Daer is een weg, die den mensch schynt regtveerdig te zyn : en de uitersten van dien brengt tot de dood. 13 Het lagchen zal met druk gemengd worden, en het uiterste der blydschap wordt met schreijen bevaen. 14 Met zyne wegen zal een dwaes vervuld worden, en over hem zal een goed man zyn. 15 Den onnoozelen gelooft alle woord : den kloeken bemerkt zyne gangen. Den bedriegelvken zone zal niets goeds wezen : des wyzen knechts werken zullen voor- spoedig wezen, en zynen weg zal te regt beschikt worden. 16 Den wyzen vreest, en wykt af van het kwaed : den dwazen springt daer over, en heeft betrouwen. 17 Die onverduldig is zal dwaesheid doen : en een bedriegelyk man zal zeer gehaet worden. „ , .' , : 18 De kleine kinderen zullen zotheid bezit- ten, en de kloeke zullen wetenheid verbei- den. ' . ■ 19 De kwaden zullen voor de goeden lig- gen : en de ongoddelyken voor de poorten der regtveerdigen. 20 Een arm mensch zal ook zynen naesten hatelyk wezen : maer der ryke lieden vrien- den zyn velen. 21 Wie zynen naesten versmaedt, die zon- digt : maer die des armen ontfermt, zal zalig wezen. Wie in den Heere gelooft, die •bemint bermhertigheid. 22 Zy dolen die kwaed doen : de bermher- tigheid en waerheid bereiden goede dingen. 23 In alle werk zal overvloedigheid zyn : maer daer zeer veel woorden zyn, daer is dikmaels gebrek. 24 De kroon der wyzen is hun rykdom : de dwaesheid der zotten is onvoorzienigheid. 25 Een getrouw getuige verlost de zielen : en een dubbel geveinsd mensch brengt logenen voort. 26 In de vreeze des Heeren is betrouwen der sterkheid, en zynen kinderen zal hoop zvn. .. 27 De vreeze des Heeren is eene tonlein des levens, dat zy afscheiden van den val der dood. 28 In de menigte des volks is de weeroig- heid des konings : en in een luttel volks is de schande des" prinsen. 29 Die Ivdzaem is, wordt door vele voor- zienigheid geregeerd : maer die onlydzacm is, toont zyne zotheid. 30 Het leven des vleesch is de gezondheid des herten : nydigheid is etter der gebeen- ten. 31 Die den armen verongelykt, beschimpt zynen schepper : en hy eert hem die ont- fermhertigheid doet den armen. 32 Door zyne boosheid zal den ongod- delyken uitgestooten worden : maer den regtveerdigen hoopt in zyne dood. 33 In het hert van den voorzigtigen rust de wysheid, en alle ongeleerden zal hy on- derwyzen. 34 De reglveerdigheid verheit het volk : maer de zonde maekt het volk ellendig. 35 Een verstandig knecht is den koning aengenaem : maer een onnut knecht zal zyne gramschap dragen. KAPITTEL XV. EEN vriendelvk antwoord breekt de gram- schap : een hard woord verwekt heeten toorn.. 2 De tonge der wyzen versiert de weten- heid : den mond der dwazen werpt zolterny op. , 3 In alle plaetsen aenschouwen de oogen des Heeren de goeden en kwaden. 4 Een vredemakende tonge is den boom des levens : maer die ongemanierd is, zal den geest vernielen. 5 Een dwaes bespot zyns vaders onderwy- zinge : maer wie berispingen bewaert, zal schalker worden. In overvloedige reglveer- digheid is de meeste deugd : maer de ge- dachten der ongoddelyken zullen uitgeroeid worden. 6 In het huis van den regtveerdigen is zeer veel sterkheids : en in de vruchten van den ongoddelyken is verstoonnge. 7 De lippen der wyzen zullen de wetenneid breed zaeijen : het hert der dwazen zal on- s;elvk zyn. ' , . , 8 "De slagtofferanden der ongoddelyken zyn afgrvsselyk voor den Heere : de beloi- ten der regtveerdigen zyn verzoenelyk: 9 Den weg des ongoddelyken is den Heere afgrysselyk : die 'reglveerdigheid volgt, wordt van hem bemind. 10 Kwaed is de leeringe dergenc die den weg des levens verlaten : wie straftuigen hact, die zal sterven. 11 De helle en do verderfemsse zyn voor den Heere : hoe veel te meer de herten van de kinderen der menschen?. 12 Den bederver van andere bemint, dien niet die hem straft : noch hy gaet tol den 'Y^Ecn vrolvk hert maekt een blyde aen- zigt : in den druk des herlen wordl den o-eest nedergeworpen.. 14 Het hert van den wyzen zoekt leeriagï. PROVERBIA Si en den mond der dwazen wordt gevoed met onwetenheid. 15 Alle de dagen des armen zyn kwaed : een vry hert is gelyk een gedurigen mael- tyd. 16 Het is beter een luttel met de vreezen des Heeren, dan groote schatten en onver- zadelyk. 17 Het is beter genood te zyn tot moes met liefde, dan tot een gemest kalf met hate. 18 Een toornig man verwekt kyvagien : die verduldig is, stilt de twisten die opge- rezen zyn. 19 Den weg der tragen is als een tuin van doornen : den weg der regtveerdigen is zonder struiksel. 20 Een wys kind verblydt den vader : en een zot mensch versmaedt zyne moeder. 21 De zotterny is den zot eene blydschap : en een voorzigtig man beschikt te regte zynen weg. 22 De gedachten worden verstrooid daer geen raed is : maer daer vele raedslieden zyn, worden die gevestigd. 23 Den mensch\erblydt zich in de reden zyns monds : en eene rede ten bekwamen tyde is de allerbeste. 24 Het pad des levens is over den geleer- den, opdat hyafkeeren zoude van de uiterste helle. 25 Het huis van den hooveerdigen zal den Heer afbreken : en hy zal de palen der we- duwe vastmaken. 26 Eene afgrysselykheid zyn den Heere de kwade gedachten : en eene pure rede de allerschoonste zal van hem gevestigd wor- den. 27 Hy verstoort zyn huis die gierigheid volgt : maer wie giften haet, die zal leven. Door bermhertigheid en geloof worden de zonden gezuiverd : maer door de vreeze des Heeren wykt een iegelyk van het kwaed. 28 Het hert des regtveerdigen zal gehoor- zaemheid overdenken : den mond der on- goddelyken stort kwade dingen uit. 29 Verre is den Heer van' de ongoddelv- ken : en de gebeden der regtveerdigen zal hy verhooren. 30 Het licht der oogen zal de ziel verbly- den : eene goede fame zal het gebeente vet maken. 31 Eene oor die straffingen des levens hoort, zal in het midden der wvzen woo- nen. - 32 Wie onderwyzendc kastydinge ver- werpt, die versmaedt zyne ziel : maer wie naer strafiïngen hoort, 'die is een bezitter des herten. 33 De vreeze des Heeren is eene leeringe der wysheid : en voor de glorie gaet ootmoe- digheid. UL0M0NIS, XVI. 565 KAPITTEL XVI. HET behoort den mensch toe het hert te bereiden : en den Heere de tonge te regeren. 2 Alle de wegen des menschen zyn open- baer zynen oogen : der geesten weger is den Heer. 3 Openbaert den Heere uwe werken, en uwe gedachten zullen te regte beschikt wor- den. 4 Alle dingen heeft den Heer om zich zei- ven gemaekt : en den ongoddelyken tot den kwaden dag. 5 Eene afgrysselykheid des Heeren zyn alle de vermetelyken : wanneer zy ook zich alle aen malkander hingen, zoo zal hy niet onnoozel zyn. Hel beginsel van eenen goe- den weg is regtveerdigheid doen : en die is voor God aengenamer dan offeranden te offeren. 6 Door de bermhertigheid en waerachtig- heid wordt gerandzoend de boosheid : en in de vreeze des Heeren wykt men van het kwaed. 7 Als den Heere genoegen de wegen van eenen mensch, zoo zal hy zyne vyanden ook tot vrede bekeeren. 8 Beter is een luttel met regtveerdigheid, dan vele vruchten met boosheid. 9 Het hert van den mensch beschikt zynen weg : maer des Heeren is het zyne gangen te beschikken. 10 Profetie is in des konings lippen, in het oordeel zal zynen mond nie't dolen. 11 Gewigt en wage zyn des Heeren oor- deelen : en zyne werken zyn alle ponden in den zak. 12 Afgrysselyk zyn zy den koning die on- goddelyk doen : want door de regtveerdig- heid wordt den rcgterstoel gevestigd. 13 Den wille der koningen zyn reglveer- dige lippen : die opregte dingen spreekt zal bemind worden : . 14 Des konings verbolgenheid, zyn boden der dood : en een wTys man zal die te vrede stellen. 15 In de vrolykhcid van des konings aen- zigt is het leven : en zyne genadigheid gelyk eenen avondregen. 16 Bezit wysheid, want zy is beter dan goud : cn krygt voorzigtigheid, want zy kostelyker is dan zilver. 17 liet pad van den regtveerdigen wykt af van het kwaed : een bewaerder zyner «iele bewaert zynen weg. 1<S Voor de verniel in ge gaet hoovcerdy : en voor den val wordt den geest verheven. 19 Het is heler verootmoedigd te worden met de zachlmóedigen, dun roc-vcn te deelen met de haoVeeVdigen. PR0VERB1A SALOMONIS, XVII. 20 Een die geleerd is in het woord, zal goede dingen vinden : en wie in den Heere hoopt, die is zalig. .. 21 Die wys van herte is, zal voorzienig genoemd worden : en die zoet van uit- sprake is, zal nog meerder dingen vinden. 22 Ecne fontein des levens is de geleerd- heid des bezitters : de leeringe der zotten is dwaesheid. 23 Het hert van den wyzen zal zynen mond leeren : en zynen lippen zal het gratie toegeven. "24 Honigraten zyn wel geschikte woorden: de zoetigheid der ziele is de gezondheid der beenderen. 25 Daer is eenen wég die den mensen schynt regt te zyn : en zyne uitersten leiden ter dood.. 26 De ziel van dengenen die arbeidt, ar- beidt voor zich zei ven, want zynen mond heeft hem gedwongen : 27 Een ongoddelyk man graeft het kwaed, en in zyne lippen wordt een vuer ont- stoken. 28 Een verkeerd mensch verwekt kyva- gien : en een mensch van veel woorden scheidt de prinsen. 29 Een boos man verlokt zynen vriend : en leidt hem door eenen weg die niet c;oed is. '30 Die met verbaesde oogen verkeerde dingen peinst, bytende zyne lippen vol- brengt hv het kwaed.. 31 Eene kroon der wecrdigheid is den ouderdom, die in de wegen der regtveer- digheid zal gevonden worden. 32 Beter is een verdtildigen dan een sterk man : en die zyns moeds heere is, dan een verwinnacr der steden. 33 De loten worden in den schoot gewor- pen, maer van den Heere worden zy uüge deeld. KAPITTEL XVII. Ï) ETER is een droogen beet met blyd ) schappe, dan eethuis vol geslagene beesten met kvvagie. 2 Een wys knecht zal heerschappy hebben over zotte' kinderen, en tusschen de broe- ders zal hy de erfelvkheid deelen. 3 Gelvk door het vuer het zilver beproefd wordt," en het goud door het forneis : alzoo proeft den Heer de herten. 4 Den kwaden is onderdanig der boozc tonge : en den bedriegelyken is gehoorzaem den liegenden lippen. 5 Die eenen armen versmacdl, beschimpt zynen schepper : en die zich van eens an- ders val verblydt, zal niet ongekastyd we- (5 Der ouders kroon zyn de kindskinde- ren : en de glorie der kinderen zyn hunne vaders. ■ ... t 7 Den dwazen betamen geene wei geschikte woorden : noch eenen prins eene logenach- tige lippe. 8 Eene alleraengenaemste peerle is net verwachten des verbeiders : werwaerts dat hy zich keert, verstaet hy het wysselyk. 9 Wie de misdaed verbergt, die zoekt vriendschappen : die met een ander woord verhaelt, scheidt de vereenigden. 10 Meer vordert het berispen aen eenen verstandigen, dan honderd slagen aen eenen zot. , 11 Altyd zoekt den kwaden kyvagien : maer den wreeden engel zal tegen hem gezonden worden. 12 Het is beter eene beerinne te ontmoe- ten als hare jongen geroofd zyn, dan eenen dwazen die zich zeiven betrouwt op zyne dwaesheid. , , 13 Wie kwade dingen voor goede weder- geeft : van diens huize zal het kwaed niet afscheiden. 14 Die het water uitlaet, is een hoofd der kyvagien : en eer hy schande lydt, zoo ver- laet hv het regt oordeel. 15 Wie den ongoddelyken regtveerdig zegt te wezen, en die den regtveerdigen ver- doemt, die zyn beide afgrysselyk voor den Heer. , , 16 Wat baet het den zot rykdommen te hebben, als hv de wysheid niet koopen mae? Wie zyn huis hoog maekt, die zoekt den val : en die schouwt te leeren, zal in kwaed vallen. ■ 17 Tot alle tyden heeft hy lief die vriend is : en een broeder wordt in de benaeuwd- heden geproefd. 18 Een zot mensch zal met de handen te zamen slaen, als hy borge gebleven is voor zynen vriend. 19 Wie tweedragt verzint, die bemint kyva- gien : en die zyne deur hoog maekt, zoekt neder te vallen.. 20 Een die verkeerd van herte is, zal geen goed vinden : en die zyne tonge keert, zal in het kwaed vallen. 21 Een zot is geboren tot zyne schande : en den vader zal zich ook in den zot niet verblvdcn. . , 23 Een blyden moed maekt eene blocijenrte jeugd : een droeven geest verdroogt het n-ebeente. *. 93 Den ongoddelvken neemt gaven uit den schoot, om dat hy verkeeren zoude de paden des oordeels. 24 In het aenzïo;t van eenen voomgllgeo sehynt klaer de wysheid : de oogen der dwazen zyn in de einden der aerde. 25 Een dwaes kind is des vaders gram- PROVERBIA SALC schap : en een rouwe der moeder die hem gebaerd heeft. 26 Het is niet goed schade te doen eenen regtveerdigen : noch ook slaen den prins die regt oordeel doet. 27 Wie zyne woorden manierlyk beleidt, die is geleerd en voorzigtig : en een geleerd man is van kostelyken geest. 28 Is het dat een, die ook zot is, zwygt, zoo zal by voor wys geacht worden : en verstandig is het dal hy zyne lippen be- dwingt. KAPITTEL XVIII. OORZAKEN zoekt hy die van zynen vriend scheiden wilt : tot alle tyden zal hy versmadelyk zyn. 2 Een zot ontvangt de woorden der wys- heid niet : ten zy dat gy zegt hetgene dat in zyn hert verkeert. 3 Den ongoddelyken mensch als hy in diepte der zonden gekomen is, zoo ver- smaedt hy : maer hem volgen de oneer en het verwyt. 4 Diep water zyn de woorden uit eens mans mond : en de fontein der wvsheid is eene overvloedende beek. 5 Den persoon van den ongoddelyken uit te nemen in het oordeel is niet goed, dat gy zoudt afwyken van de waerheid des oordeels. 6 De lippen van den zot mengen zich met twisten : en zyn mond verwekt' kyvagien. 7 Den mond van den dwazen is zyne ver- dcrfenissc : en zyne lippen zyn den val zyner ziele. 8 De woorden van eenen die met twee longen spreekt zyn als of zy slecht waren : en zy komen tot het binnenste des buiks. De vreeze werpt den tragen neder : maer de zielen derverwyfde mannen zullen hon- ger lyden. 9 Die zacht en slap is in zyne werken, is een broeder desgenen die zyne eigen wer- ken schendt. 10 Een allersterksten toren is den nacm des Heeren : tot dien loopt den regtveer- digen, en hy zal verheven worden. '14 Het goed van den ryken is de stad zyner magt, en als een sterken muer hem omringende. 12 Het hert van eenen mensch wordt ver- heven eer hel verplet wordt : en eer het gcglorifiüerd wordt, zoo wordt het verne- derd. 13 Die antwoordt eer hy gehoord heeft, toont dat hy dwaes is, en waerd beschaémd lc zyn. 14 Eens mans geest onderhoudt zyne krankheid : maer den geest die ligtelyk gram wordt, wie zal dien kunnen verdragen ? MONIS, XVIII. XIX. • 567 15 Een wys hert zal de wetenheid bezit- ten : en de oor der wyzen zoekt leeringe. 16 Des menschen gift maekt zvnen weg breed, en voor de prinsen maekt hem ruimte. 17 Een regtveerdig mensch beschuldigt eerstmael zich zeiven : zyn vriend komt, en die zal hem onderzoeken. 18 Het lot legt de twisten neder, en tus- schen de magtigen onderscheidt het ook. 19 Een broeder die van zynen broeder geholpen Wordt, is gelyk eene vaste stad : en de oordcelen als grendelen der sleden. 20 Van des mans monds vruchten zal zyn buik gevuld worden : en de spruiten van zyne lippen zullen Hem verzaden. 21 De dood en het leven zyn in de hand der tonge : die haer liefhebben zullen hare vruchten elen. 22 Wie eene goede vrouw vindt, die vindt goed : en die zal vreugd scheppen van den Heere. Die eene goede vrouw wegjaagt, ver- dryft het goed : maer die eene overspeelster houdt, is dwaes en onwys. 23 Met smeekende gebeden spreekt een armen : en een ryken zal straffelyk uitspre- ken. 24 Een vriendelvk man tot den gezel- schappe, zal meerder vriend wezen dan een broeder. KAPITTEL XIX. I)ETER is een armen die in zyne simpel- ) heid wandelt, dan een ryk man zyne lippen wringende en onwys. 2 Daer gecne wetenheid der ziele is, daer is geen goed : en die haestig is met de voe- ten, zal zich stoolen. 3 Eens menschen zotheid zal zyne gangen omwerpen : en tegen God wordt hy hittig met zynen moed. 4 De rykdommen brengen veel vrienden aen : maer van den armen worden geschei- den ook die hy had. 5 Een valschen getuige zal niet ongepynd zyn : en die logenen spreekt zal niet ont- vlieden. 6 Velen eeren den persoon van den mag- tigen : en zyn vrienden desgenen die giften geeft. 7 De broeders van eenen armen mensch haten hem : daertoe ook zyne vrienden zyn verre van hem gescheiden. Die alleen 'de woorden volgt, zal niets hebben : 8 Maer wie een bezitter des versla nds is, die bemint zyne ziel, en den bewaerdrr der voojrzigtifhoid zal goede dingen vinden. 9 Een valschen geinige zal niet ongepu- niëerd zyn : en die logenen spreekt, /al verga en. 10 Dera dun/.en bommen gcene wellustig- PROVERBIA SALOMONIS, XX. 568 heden : noch eenen knecht heerschappy te hebben over prinsen. 14 De leeringe eens mans wordt door ver- duldigheid bekend : en zyne glorie is boos- heden voorby te gaen. 12 Gelyk het brieschen des leeuws, alzoo is de gramschap des konings : en gelyk den dauw op het kruid, alzoo is zynevrolykheid. 13 Een dwaes kind is des vaders rouwe : en daken altyd doordruipende , is eene kvfachtige vrouw. 14 Huis en rykdommen worden van de ouders gegeven : maer van den Heere zon- derlinge eene verstandige huisvrouw. 15 Traegheid brengt slapen in, en een slappe ziel zal honger Tyden. 16 Die het gebod bewaert, bewaert zyne ziel : maer die zynen weg veronachtzaamt zal gedood worden. 17 Hy woekert den Heere die bermhertig- heid doet den armen : en hy zal hem zynen wederloon vergelden. 18 Onderwyst uwen zoon, wilt niet misho- pen : maer om hem te dooden stelt uwe ziel niet. , , , , 19 Die onlvdzaem is zal schade lyden : en als hy geroofd heeft, zoo zal hy daer een ander toe leggen. 20 Hoort raed en ontvangt kastydende lee- ringe, opdat gy wys moogt zyn in uwe uitersten. , .. 21 Veel gedachten zyn in eens mans hert : maer den wille des Heeren zal altyd blyven. 22 Een mensch die gebrek lydt is berm- hertig : en beter is een armen dan een logen- achtig man. 23 De vreeze des Heeren vordert ten leven : en in de volheid zal die woonen, dat hem geen kwaed overkomen zal. 24 Den tragen verbergt zyne hand onder zyne oksele, en hy brengt ze aen zynen mond niet. 25 Als den boozen gegeeseld wordt, zoo zal een dwaes wyzer zyn : maer is het dat gy eenen wyzen berispt, zoo zal hy de kas- tydinge verstaen. 26 Wie zynen vader lyden aendoet, en ver- jaegt zyne moeder, diezalschandelyk wezen en onzalig.. 27 Zoon, houdt niet op van leeringe te noo- ren, noch zyt onwetende de woorden der wetenheid : . _ 28 Een onregtveerdig getuige begekt hel oordeel : en den mond der ongoddelyken verslindt de boosheid.. 29 De oordeelen zyn den bespotters bereid : en slaende hamers der zotten ligchamen. KAPITTEL XX. EN wyn is een ding vol onkuischheid, en dronkenschap is een oproerig ding : zoo wie daerin geneugte heeft, die zal niet wys wezen. 2 Gelyk het brieschen van eenen leeuw, zoo is de vervaerlykheid des konings : die hém verwekt tot gramschap, zondigt tegen zvne ziel. . , ... 