Algemeene Geschiedenis des Vaderlands, van de vroegste tijden tot op heden : Met platen, kaarten en portretten / 3,1 Van het jaar 1581 tot 1795 na Christus ; 1
518 ALGEMEENE GESCHIEDENIS --—————Á——————————————— ———! 1613. haars gemaals in het Bewind gelaten, het edikt van Nantes niet gehandhaafd , de Protestant- sche Vorsten in Gulik niet ondersteund, en, wat alles afdeed, had zij de verbonden, met de Staten gesloten , niet gestand gedaan , en bleef zij de Nederlanders niet met fondsen tot gemoet- koming in de betaling der Fransche soldaten in de dienst der Republiek ondersteunen !? Men moest hoogst onbezonnen zijn of op omwentelingen in het Europesche evenwigt - rekenen om in dezen staat der zaken niet opregteliĳjk met de Koningin-Regentes van Frankrijk te werk en te rade te gaan. Het behoeft naauwelijks gezegd te worden, dat Orpexearnr- deze laatste zienswijze die van OLDENBARNEVELT was, en dat hij derhalve agnssens | eU irs terugroeping gaarne zou gezien hebben. Reeds lang voor 1607 vermoedde van aznssey, ruggeroepen te dat hij hem zijnen schoonzoon van DER MULE tot opvolger wilde geven 2. Dit vermoeden lag voor de hand; maar zeker is het, dat Gmgon van sorTszLAER, Heer van Aspera, Langerak enz., gewoonlijk de Heer van LANGERAK genoemd, reeds in 1610 de begeeri | had doen blijken, om het land in eene eervolle ambassade te dienen; dat de Heer van BREDERODE hem aanbeval, en dat orpENBARNEYELT hem daartoe wegens zijne hooge geboorte en goede hoedanigheden boven anderen geschikt achtte 8, Moest de Koningin- Regentes van Frankrijk axzmssens vrienden in haar eigen land te zeer ontzien om - openlijk tegen hem op te treden en sijne verwijdering te vorderen, OLDENBARNEVELT schroomde desgelijks de voorstanders van den persoon en de staatkende van den Gerani in het harnas te jagen. 2 zEANKIN, l, p. 439. 3 Verhooren, N°. 183, bl. 109, 110. DES VADERLANDS, 019 doende geweest om hem van dit plan af te brengen !, en thans nam bij niet eens den — 1015. schijn aan van te willen vertrekken. In Maart 1612 vonden de Staten » voor dezen tijd niet geraden” den Ambassadeur VAN AERSSEN te vervangen: men »conlinueerde? hem van Mei eerstkomende nog voor een jaar ?, Doch toen dit jaar ten einde liep, schijnt hij begrepen te hebben, dat er aan geene verlenging zijner zending meer te denken viel. Althans hij verzocht van de Staten vergunning iot eene reize naar Holland, en nam vat Van axnssex de Koningin en de Ministers afscheid met de vetklaring, dat de staat zijner gezondheid E — en zijne bijzondere zaken hem dwongen zijnen post neder te leggen. Ten minste zoo vatleden de Fransche Staatslieden zijne woorden op, en weltevreden met zijn besluit, haastte men zich hem een kostbaar afscheidsgeschenk te geven, hetwelk hij dan ook geene zwarigheid maakte aan te nemen, Axnssen beweerde later, dat bij slechts plan had gehad een paar maanden in Holland te blijven, en dat het geschenk hem uit er- kentelijkheid wegens de afdoening van een (later te vermelden) verschil met Frankrijk verleend was ?. Ook was het Fransche Bewind biet geheel gerust: men vreesde voor zijnen invloed in zijn vaderland, en de Fransche Gezant senzamin Auskur, Sieur pu maunien, kreeg bepaaldelijk in last zijne gedragingen in het oog te houden 4. Inderdaad er was veel beleid toe noodig om, bij de partijen, die én in Frankrijk én in de Republiek min of meer bedektelijk woelden, de goede verstandhouding tusschen de beide Staten voor schipbreuk te behoeden. Du maunrens voorganger had reeds eene vrij kiesche taak te vervullen gehad. Nadat smanmr, in Junij 1609, met dankbetuigingen en geschenken overladen, naar Frankrijk was teruggekeerd, was px mussr alleen hier als gewoon Gezant overgebleven. Deze bekwam in 1611 verlof om van hier te vertrek- ken, en nu zond de Koningin-Regentes in den herfst van hetzelfde jaar den Heer DE p, sending van AUGE herwaarts. Zijne instructie hield ia, dat hij zich boven alle anderen met or- jT 5 "7 DENBARNRVELT, die, zoo als wij zagen, het vertrouwen der Fransche Regering ver- diende, vrij en vertrouwelijk over alles moest onderhouden en zijnen raad moest volgen. Hem moest hij bij alle gelegenheden doen beseffen, hoe zeer hunne Majesteiten zijne goede gezindheid op prijs stelden. Evenwel moest hij hierin met voorzigtigheid te werk gaan om Prins maunrrs met de zijnen en OLDENBARNEVELTS benijders niet tegen zich in te nemen, Hunne Majesteiten toch waren onderrigt, dat de verdeeldheden en partijschap- ! zaman, p. 86—89. 2 Resol. v. Holl, 1612, bl. 646, 946. 3 ouvnt, t, a. pl. p. 206, 207. Resol. Stat.-Gen. 12 Nov. 1613. Dat het van aznsszx alleen om dit geschenk te doen zeu geweest zijn, is het onwaarschijnlijk beweren van LOUIS DU MAUMER, den zoon Yan den Gezant. Zie zijae Mémoires de Hollande, p. 317 (Paris, 1711). Í L. DU mavmeR, t, a. pl. 1613. 520 ALGEMEENE GESCHIEDENIS ne pen eer toegenomen dan verminderd waren. Dit evenwel moest de Gezant veinzen niet te weten, en aan de partijen moest hij die eendragt aanbevelen, welke aan de Ver- eenigde Provinciën de vrijheid geschonken had en ze alleen kon in stand houden. Tegen- over mauRITs en de Staten moest hij voor ’t overige aanvankelijk op zijne hoede zijn !. De voornaamste onderwerpen, die p» nzrrUGE ter sprake te brengen had, waren twee in getal: zekere schuld van Frankrijk aan Engeland, door de Staten te voldoen 2, en de huwelijksverbindtenissen, welke de kinderen der Koningin met de Spaansche konink- lijke familie stonden aan te gaan, Derde van Bij het traktaat van Hampton-Court, in 1603 gesloten, had menpa IV zich verbonden Frankrijks schuld aan Enge- aan de Vereenigde Nederlanden tot voortzetling van den krijg onderstand in geld te verleenen; land, door deSta- van dit geld zou een derde beschouwd worden als strekkende tot aflossing van de schuld, ten te voldoen, door hem bij Koningin grizABETE gemaakt 3, Zoo nam dan de Nederlandsche Republiek die schuld van Frankrijk aan Engeland over. Hoe gewigtig deze zaak ook was, de toen in Engeland aanwezige Nederlandsche Gezanten schijnen haar op hunne verant- woording genomen te hebben. Blijkens het rapport van van per mise 4 verlangde de Engelsche Regering in 1610 van Frankrijk de belofte, dat dit Rijk haar het gezegde derde van de verleende onderstandsgelden zou voldoen, en Frankrijk verhaalde dezen eisch van Engeland natuurlijk op de Staten. Daar de bewuste bepaling van het verdrag van Hampton-Court gemaakt was »zonder de Staten-Generaal daarop te hooren,” zoo zal de opening van deze zaak de Staten-Generaal bevreemd hebben. De Nederlandsche Gezanten bij de onderhandeling van 1603 waren geweest: Prins FREDERIK HENDAIK, WALRAVEN VAN BREDERODE, OLDENBARNEVELT en JAKOB VALGKE, Thesaurier van Zeeland. De Prins was toen nog een zeer jong mensch, BREDERODE was thans oud en den dood nabij 5, en VALCKE was reeds in 1605 in Engeland overleden 8. Dus kwam alle verantwoordelijkheid 1 ouvaé, t. a. pl. p. 191. 3 Deze schuld beliep volgens axnssens begrooting wel drie millioenen gulden (Resol. Stat.-Gen. 12 Nov. 1613). 3 Zie hiervoor, bl. 190. 4 Zie de uit dit Rapport aangehaalde woorden hiervoor bl. 411, Noot 1. — Daar is te lezen XL in plaats van X I groofen. Het woord gulden vindt men daar en meermalen elders in plaats van ponden gebezigd. 5 Hij stierf in 1614, 67 jaren oud. 6 Waaragt. Hist. v. Oldenb., bl. 71. Uit Archiv. de la Mais. d'Orange, ll Série, Tome ll, Lettre 289, blijkt, dat razpznix menna weinig op de toen te Londen gevoerde onderhandelingen lette, en slechts haakte om naar het oorlogstooneel terug te keeren; uit Lettre 201 (p. 207), daaren- tegen, blijkt, welke krachtige taal bij die gelegenheid door oLDENBARNEVELT gesproken werd. DES VADERLANDS. 521 | Op OLDENBARNEVELT neder. Geen wonder, dat er tijd noodig was om de zaak aan de Laste 1613. gevers der Gedeputeerden ter Vergadering der Staten-Generaal aan het verstand te brengen. OLDENBARNEVELT beweerde, dat men het verlangde derde niet, zoo als gevorderd werd, over tes, maar slechts over drie jaren te betalen had , aangezien nenpai« IV verzekerd had dat hij van 1603 tot 1606 zooveel aan deze landen betaald had, dat met het derde daarvan zijne schuld aan Engeland voldaan was 1. Een en ander veroorzaakte, dat de zaak uitstel leed, en DÈ REYFUGE kreeg den last mede om van de Staten te vorderen de schuld over te ne- men, onder bedreiging dat anders de Koningin met de maand Mei van het jaar 1613 de betaling zou staken van de zeshonderdduizend gulden, die tot onderhoud der Fransche troepen, uit twee regimenten voetvolk en twee compagniën ruiterij bestaande, aan de Republiek verleend werden 2, De Koningin bereikte haar doel; voor vAn AERSSENS vertrek herwaarts was de zaak met Frankrijk afgedaan 3; terwijl oLpEnBARNEVvELT zich voorbehield, op de door Engeland geëischte som het noodige af te dingen, waar hij ook in slaagde 4, Het voornemen, dat er bij de Koningin-Regentes van Frankrijk bestond om haren pe Spaansche toon, den Koning, met eene dochter van rmes III, en zijne oudste zuster met den Prrelüken. zoon van dezen Vorst, later rius IV, door het huwelijk te verbinden, mogt wel een blijk heeten, dat zij het belang van Frankrijk in eene naauwe aansluiting aan Spanje zag. Dit was een nieuwe grond om diegenen in ons land, die manta DE MEDICIS meenden te moeten ondersteunen, op hunne hoede te doen zijn, en een nieuw wapen in de hand van hunne tegenstanders. Van AERSSEN, toen nog in Frankrijk, schreef brief op brief, dat de Staten hem toch gelasten zouden, zich uitdrukkelijk tegen de ! Verhoor, Ne. 275 (bl. 159, 160) Resol. v. Holl. 1610, bl. 41. Van anssen, in zijne Re- monstrantie van den 20*** Octob. beweert, dat sacos I, toen hij vrede met Spanje had gesloten, verklaard had niet langer op den voet van het traktaat van Hampton-Court onderstand aan de Republiek te willen geven. Dus zou van hetgeen sedert door Frankrijk aan onderstandsgelden verleend was, niets meer in afrekening op Frankrijks schuld aan Engeland betaald zijn geweest. Vergel. ouvak, bl. 193. * Resol. v. Holl. 1612, bl. 936, 939, 066, 973, 074. ouvak, t. a. pl. Het traktaat van 1000, betrekkelijk de bekostiging der Fransche troepen, was slechts voor twee jaren gesloten en was dus in 1611 ten einde geloopen; weshalve het aan de gunst der Koningin stond ze in onze dienst te laten en te bezoldigen of niet, * Zie Remonstrantie van van AERSSEN in de Resol. der Stat. Gen. 12 Nov. 1613. Als een blijk van erkentenis wegens de afhandeling van deze zaak beweerde van arrssen het afscheidsgeschenk ontvangen te hebben (zie hiervoor bl. 519). Toch had hij de erkenning van de schuld ten sterkste tegengewerkt. * Waaragt. Hist, van Oldenb. , bl. 111. Ill Deen. 2 Srox. 66 1618. 522 ALGEMEENE GESCHIEDENIS huwelijksontwerpen te verzetten !, ongetwijfeld in overeenstemming met de oproe- rige Fransche Grooten, onder wier grieven ook de Spaansche huwelijken behoorden. Alzoo bestond een zeer gewigtig deel van Rerruces taak hierin; dat hij de gemoederen in de Nederlanden zoo gunstig mogelijk ten aanzien van de voorgenomen Spaansche huwelijken moest stemmen. Een bijzonder geschikt middel om de afkeurende stemmen tot zwijgen te brengen, was hierin gelegen, dat men er op wees, hoe de Koning van Engeland, die zich thans over de huwelijksonderhandelingen eenigzins verstoord toonde, te voren zelf stappen toegelaten en gedaan had om een huwelijk tusschen zijnen zoon, den Prins van Wales, en de Spaansche Infante tot stand te brengen. Hoe! de Protestantsche Vorst, de verdediger der regtzinnige Gereformeerde leer, had gestreefd zijnen oudsten zoon met eene Spaansche, eene Roomsche Prinses door den echt te verbinden ?, en zou het dan aan de Fransche Koningin niet vrijstaan zich met Spanje te verzwageren’ Maar dit was in de oogen van scherpziende staatslieden meer eene uitvlugt, dan een redegrond. Dus moest de Gezant met degelijker redenen aankomen. Herpe IV, dit was het wat hij er bijvoegde, had, wel is waar, niet veel geneigdheid tot die huwe- lijken betoond; maar na den dood van dezen Vorst had de vrees, dat de Koning van Spanje, op het voelspoor van zijnen vader, zich in zijn voordeel van de oneenigheden in Frankrijk mogt willen bedienen, de begeerte doen ontstaan om zich door zulk een vreedzaam middel van de welwillende gezindheid van Spanje te verzekeren. Ook waren er in de geheele Christenheid weinig partijen, die den jongen Koning beter voegden. En bovendien de contrakten waren nog niet voor goed gesloten, zij vonden nog tegen- werking, en de prinsen en prinsessen waren nog zoo jong, dat er nog menige onver- wachte gebeurtenis tusschen beide kon komen ?. Indien de Koningin mel de voor- stelling in deze laatste woorden het wilde doen voorkomen, alsof de zaak nog op lang na .haar beslag niet bekomen had, liet zij haren Gezant niet opregt spreken: niemand, zelfs in Nederland, twijfelde meer aan de voltrekking der huwelijken 4, en den 50“ 1 Verhooren, N°. 316 en 317 (bl. 176, 177). 2 Het was saxosus bedoeling te verwerven, dat, ingeval zijn zoon met de Infante trouwde, haar de Nederlanden tot bruidschat gegeven zouden worden. Alzoo zou hij de voordeelen van het oude bondgenootschap van Engeland met het Huis van Bourgondië tegen Frankrijk zien here ven (www, ll, p. 42, 160). De Koning van Spanje spiegelde toen ter tijd dit huwelijk aan JAKOBUS voor, ten einde hem op zijne hand te krijgen. Toen de onderhandeling was afgesprongen. beweerde sakosus, dat hij nooit behagen in de zaak gehad, en de Nederlanden slechts als bruid- schat gevraagd had, om des te zekerder afgeslagen te worden (ouvak, p. 192). 3 ouvné, p. 192, 193. 4 Zie een brief van vas agnssen bij ovvat, p. 194. DES VADERLANDS. 525 mm P ES dX emo Gm E E EA ll ——— —À ———À— - iL m M = E April 1612 werden de contrakten geleekend. Maar zelfs toen de Staten zich tegen de huwe- liken nog hadden kunnen verzetten, had orpxwsanwmEvzLT, zoo als hij zelf getuigt !, daartoe geene neiging aangetroffen, noch bij de Staten-Generaal, noch bij de Staten van Holland: men hield het er voor, dat zulk een verzet Frankrijk zou krenken, de weigering van de tot nog toe verleende ondersteuning na zich zou slepen en bovendien zonder eenige vrucht zou wezen. Alzoo nam men met de zaak genoegen en steunde op de belofte van het Fransche Bewind, dat de bestaande verbonden in volle kracht bleven, en op het schrijven van seannin ?, » dat de oude vriendschap zorgvuldiger dan ooit zou aangekweekt worden." Toen de buitengewone zending van mzrrvaE ten einde was geloopen, en DE RUSSY was afgetreden, moest er een nieuwe gewone Ambassadeur gekozen worden, De keus was niet gemakkelijk. Een katholiek tot deze betrekking te roepen, was niet geraden: hoe toch konden de Vereenigde Provinciën aan een zoodanigen hun volle vertrouwen schenken? Koos men daarentegen een protestant, zoo liep men gevaar, dat hij uit godsdienstijver meer de zaak zijner partij dan die van Frankrijk zou dienen. Evenwel een protestant moest het zijn, en er waren twee, die bijzonder in aanmerking kwamen. VILLAANOULD, de schoonzoon van DU PLESSIS-MORNAY en broeder van den Heer pe nov- VRAY, algemeen gedeputeerde der Gereformeerde Kerken in Frankrijk, en nu maunrzn. De eerste beval zich aan door zijnen aangenamen omgang en door zijne betrekking tot eenen man, wiens naam alleen reeds het vertrouwen der Nederlanders moest winnen, Daarenboven werd hij door smanmm, die de Nederlandsche zaken zoo grondig kende, en door van AERSSEN aanbevolen. De aanbeveling echter van dezen laatsten was juist geschikt om bij witenor, die de benoeming te doen had, eenige bedenking op te wekken, Frankrijk toch had te 's Hage iemand noodig, geschikt en gezind om van ARKSSEN gade te slaan en onschadelijk te maken, Bovendien er was sprake van eene verzoening tusschen pu PLESSIS-MORNAY en den Hertog van soviLLow. Zoo zou ligt de partij der Hugenoten te sterk worden, en haar daarenboven een handlanger in het hart der Republiek te geven, dit was hoogst ongeraden. Dus viel de keuze op pv MAURER, een even bekwaam als bescheiden man en gematigd protestant, die zijne 1613. DU MAURIER tot Fransch Ge- zant te 's Hage loopbaan begonnen was in de dienst van pu PLESSIS-MORNAY, daarna secretaris van den gekozen. hertog van BOUILLON was geweest, en in 1607 correspondent van den Rranschen Ge- tant te ’s Hage was geworden. In deze betrekking was hij belast geweest met de be- wrging en verzending van de jaarlijksche onderstandsgelden door Frankrijk aan de Nederlanden verleend. Hexpam IV achtte hem toen reeds eene belangrijker roeping ! Verhooren Ne. 317 (bl. 177). ? ouve, p. 194. 66 * 1613. 524 ALGEMEENE GESCHIEDENIS en zijn volle vertrouwen waardig !. Weldra werd hij dan ook onder den hertog ne suLLY, den superintendent der financiën, in eene gewigtige bediening aangesteld, die hij bekleedde, totdat suuur ten gevolge van den dood des Konings in ongenade ver- viel 2, Niet lang echter, wij zagen het, bleef pv mavunier ambteloos, Den 2% Juni 1615 aanvaardde hij zijnen post eerst als secretaris der ambassade en daarna als Ambas sadeur te ’s Hage; doch het was onder ongunstige voorteekens, Wegens zijne niet zeer hooge geboorte zagen de Staten in zijne zending een blijk van minachting. Dit had sranmx wel verwacht, en wrwwoop schreef aan zijnen ambtgenoot te Parijs: »De Staten zijn zeer misnoegd over het voorstel, dat hun door Mijnheer ne nerruce gedaan | is om gedurende zijne afwezigheid Mijnheer pu mavrrer als agent des Koning ten bun- nent te ontvangen, en zij hebben hem verklaard, dat zij zich deswegens bij hunne Majesteiten zouden beklagen, vermits hun daardoor een al te in het oog loopend blijk van minachting gegeven wordt.” 3 Maar, vooral, de keus was een maatregel, tegen de woelzieke geesten onder de protestanten in Frankrijk gerigt. Dus had hij die gansche partij tegen zich. Er bestond een voorwendsel om hem af te schilderen als den laf- hartigen handlanger van een Hof, dat aan den leiband van Spanje liep, als van zins om in de Nederlanden de partij van OLDENBARNEVELT legen de vurige Gereformeerden te stijven, om daar alzoo de oneenigheid aan te wakkeren en de Republiek in het be lang van Spanje te verzwakken. VAN AERSSEN zou niet in gebreke blijven zoo le spreken en zijne komst als een wapen tegen OLDENBARNEVELT te gebruiken. En wek eenen indruk zijne benoeming bij vele Hugenoten in Frankrijk maakte, blijkt uit een niet veel later opgesteld geschrift, waarin wij lezen: » Een zekere pu mauarsn verl opzettelijk naar Holland gezonden met den bepaalden geheimen last om in verstand- houding met BARNEVELT te treden en hem met al zijn vermogen en het gezag van Frankrijk te ondersteunen bij de praktijken en streeken, welke die ellendige verrader in het belang van den Koning van Spanje tegen zijn eigen vaderland smeedde *" Omdat OLDENBARNEVELT VAN AERSSEN deed terug roepen, en de Fransche Prinsen in hunne zelfzucht, die hen hun volk vergeten en hun vaderland vertreden deed, me zijne verstandige staatkunde niet gediend waren, moest hij een ellendige verrader heeten. 3 JEANNIN, I , P- 297. 2 Zie het meermalen aangehaalde werk van ovvaé, dat geheel aan de geschiedenis van pu aicut gewijd is. 3 ouvaé, p. 202, 203. 4 Dit geschrift is te vinden achter de Oeconomies royales van suLLy. Hetzelfde oordeel vindt men terug in de verhandelingen van den Hertog ne roman, getiteld: de l'intérét des Princes. lie oUvRÉ, p. 203. 1. pu maurieR, p. 286, 287. — P A E TS,. ? r and J. / rue YA | LEELLILCEEEEJ Tat tittee eee. EEEN 4 bib aim TT tie nm ur WEE EE En enn =a te = LI = Lj 1 us iu DIIIILLI bebe enen JE C. Reden anpe SERIEUS Bessy CARO eae SESS ERR E EE ESS) we — =æ DES VATU STR | | i "SC EED TCE. eis. NED re RN *adec A aes dC r den ett» vn ansprODng. -an Zn Cour getu. foc ted) jects cenigzus de "ie afin o c. de besebuidisgingen, & e aa fier ea b oe beet coossrANNESLLT "eh Ingebesg siaBAs Get e Misckaat van /lead neg Herk in eoee was oa te sechucders, or Repulir sa ae handlescster werd der heerst en beszucht van ibo Fooruet.n wh, Ge get4a 475 vian a van hare en hunne etser zaak; gelukkig, dat 55 varpa de baud boven bet hoofd venscs! te beeatu, gelukkig enk voor dezen 3, dat by doch ape t»: 5 pe COLGSY,. 8 WeTuwe Val Wills van Oranje, -Jaachtigen sao vs P. an ue Varin, dis arasurss arteaden niet was 1, had in de 4e LaWo van bu MACKIER heren hoisu, toen zij dea herleg vaa zehulgraus was or nez vóór de beats van A ten eo nan degen wet den Van BOUILLON aur e kno per, cau Bs sae ge Ornbvesosussl, Gie zij DU Mel ALLA Utevaren, zoedauss. dat des: 8 ous: eo baa zet serdteren plenis (el een arge vhepd jegen ber Fe san Na veen os rie ud. 4 le ste bon iu, wich aneen Lij escnen ZOOD, E 0 tem do Pis wnair en graaf Wilt LODYWIJK, €u tea Op afdoerde w oe vore menle voe i pe caudis" 0, «p de nii van an de spit suns s.s i8 oan alle haaten tegen uem uibtrooiden 2” niek, Wi zag a Cot aceds, had boo: 80s tu last, van arasso pedragin- i oog te hesien, en werkigh «t benond reden Joe Nt devre jen zich ams yen aanhansr van den herleg vef BOUILLON te tools, van Wien hij eer ü > hem geschreven, in de vergadering der 5: ten-Generaal voorlas, waande liij AtesaS aan, fno dozon quen sehounbroeder, die io gewa van nood de mast "yo sten der gover oh. - 5 2 - E - . x . 2 7 ' 4 z . Pa $ * pen . t 1 + . * EP 5 e T . t ` t * . " 4 s . "D . E - . - à + LÀ x s E . + i E - * Cs - . " ^ t * ^ Y X 2 z * . * 2 * n ‘ - k: * B . r = 1 7 ` > ii ' M * ' . * « 4. ` . J e à ^ 7. à s * .. 2 " E + ony e .. * s PM f ^ Å LI Li A z T E s. ` - I * - v a H * * "m ia x P LI ^ . LI r . x 2 ` x a E « D. D Fd " . i oe * -* ` * ld . e © e ' r : . i a ; i * . . * l « ` ` B .* - L ` " á M ' . . í i d . [ , ‘. D * M fu . * ` - e oe ae * t .- ^. * « Ov * d - : » PES * te £Boor v : . , . 2 -e x. . E . - E - e i » r i `. "S , R . t 4 . ] i 2 * ta » i £ H . * a . * * ,. 5 z L : X ` ' e. 4. : < E ` > , » Ped ‘ . n i P i d io ` : oe ` a ‘ ` , . hd * š. a *. i . E . f. . i a t à E é . ` ; . * Y D * 7. wo 4 ‘ 2 > NE ^ te e a. . - s . r - te , è . $. . r : ; , * . x. . Mi „ ld n ". D i .. LI +.. oe » * > e, d - " . E . à * * E * 5 . 4 £ . n . f. c - i à A * a P d ` E P — P P — 4 si . - - Y . T 4 NC: * ^, + * E & * 2 ` ; * * 7 * bi tr > - 4 ` , » * . i i > ’ : à. . 3. * s E + A B Ld T .- x . 7 . i 4 s - id * * ^ " - * s L] e è - i es ? * * a . * e * 4 J * . bd à $ . s * * * m * P 3 L Li J " . 5 z b D z. * a Ke . 1 rt " rts soe. " . ae b . i T a a - t.. ` - E 4 g " .. id ‘ ^. * 4. " D +. « a . n * . 5 ‘ - > : * . X . i 4 4 .. à f r d 5 E `. * ` z B | |. td. a $:. 5. * ». E. í ` E. * e "ES * * i DES VADERLANDS. mE 52 C Naar den aard en den oorsprong van zulk eene getuigenis kan men reeds eenigzins de waarde afmeten van de beschuldigingen, die al feller en feller tegen OLDENBARNEVELT werden ingebragt. Gelukkig dat de Advokaat van Holland nog sterk genoeg was om te verhoeden, dat de Republiek de handlangster werd der heersch- en hebzucht van die Fransche prinsen, de gevaarlijkste vijanden van hare en hunne eigene zaak; gelukkig, dat hij DU MAURIER de hand boven het hoofd vermogt te houden; gelukkig ook voor dezen laatsten, dat hij dadelijk in rovise pe couicny, de weduwe van wiLLEM van Oranje, eenen krachtigen steun vond. Deze Vorstin, die Arassens vriendin niet was 1, had in Frankrijk de bekwaamheid van pu maunrem leeren kennen, toen zij den hertog van sutty behulpzaam was om nog vóór de bezetting van Sédan onderhandelingen met den hertog van sovrLLoN aan te knoopen, en thans was de ontvangst, die zij DU MAURIER deed weervaren, zoodanig, dat deze Staatsman later zijne kinderen plegtig tot eeuwige dankbaarheid jegens het Huis van Nassau verbond. Zij leidde hem in, niet alleen bij haren eigenen zoon, maar ook bij Prins waunrrs en graaf WILLEM LODEWIJK, en » weersprak op afdoende wijze eene menigte valsche beschuldigingen, die de nijd van sommigen en de spijt van anderen van alle kanten tegen hem uitslrooiden 2,” Du mavgier, wij zagen het reeds, had bepaaldelijk in last, van Agnssens gedragin- 1613. VAN AERSSENS gen in het oog te houden, en werkelijk er bestond reden toe, Niet tevreden zich houdins na zine terugkomst uit openlijk eenen aanhanger van den hertog van soviLLow te toonen, van wien hij eenen Parijs. brief, aan hem geschreven, in de vergadering der Staten-Generaal voorlas, maande hij Prins MAURITS aan, met dezen zijnen schoonbroeder, die in geval van nood de magt der Hugenoten ter zijner beschikking kon stellen, naauw verbonden te blijven, ja, scheen hem op te zelten om, strijdig met zijne vroegere gewoonte, aanslagen tegen de mannen te smeden, die in de Republiek den meesten invloed hadden 3, Ook had van AERSSEN in zijn hart van zijn gezantschapspost nog geenszins afstand gedaan. In Holland geene betrekking vindende, zijner waardig, was hij er op bedacht om naar Parijs te- rug te keeren, en ontkende hij, dat hij dien post ooit had nedergelegd. Du macnn liet hem onder de hand raden, niet aan de hervatting zijner bediening bij het Fransche Hof te denken; maar vAN AERSSEN, zijne staatkundige inzigten tegen die van OLDENBAR- NEVELT doordrijvende, en begrijpende, dat met zijn aftreden de tegenpartij haar spel zou gewonnen hebben, gaf het -niet op. Liever dan zijn formeel ontslag bij de Staten te bewerken, wenschte OLDENBARNEVELT, dat de zwarigheden, die hem den terugkeer ! Jeannin, I, p. 374. 2 ouvak, p. 204. L. DU MAURIER, p. 158, 163. 3 ovvat, p. 208. | 1618. 526 ALGEMEENE GESCHIEDENIS apmum-—-——E—————————————————————————munÍm—SüÁ——fo naar zijnen voormaligen post zouden beletten, van den kant der Fransche Regering | kwamen. Dus schoot er voor pu maura niets over, dan bij zijn Hof er op aan te dringen, dat men duidelijker deed blijken, hem volstrekt niet terug te willen zien, Maar (zooveel invloed had van axmssew ook te Parijs) de Fransche staatsdienaren deips- den voor dezen stap terug, en intusschen wist men de Staten-Generaal, terwijl Prins MAURITS zich ten voordeele van VAN AERSSEN aan de zaak gelegen liet liggen !, tot het besluit te brengen om hem op nieuw naar zijnen post te zenden, Den 2% October 1615, namelijk, bij afwezigheid van orpEgxsAnwevELT, besloten de Staten arassex tegen den volgenden dag te ontbieden om hem aan te zeggen, dat hy zich gereed moest maken om weder naar Frankrijk te vertrekken, Axnssen scheen voorwaarden te willen stellen. Daar zijne dienst reeds met Mei 1614 geëindigd zou zijn, vond bj bezwaar in de kortheid van dien tijd; en bovendien bedong hij, dat hem dezelfde vrijmoedigheid vergund zou blijven, waarmede hij vroeger »zonder dank of ondank in Frankrijk of elders van eenige personen aan te zien” was te werk gegaan. Op deze bezwaren werd hij van wege de Staten, volgens een besluit, mede bij afwezigheid van OLDENBARNEVELT genomen, voorloopig gerustgesteld. In de vergadering van 10 October, waarbij OLDENBARNEVELT tegenwoordig was, liet AEmssEew verzoeken, dat men op de door hem aangeroerde punten een besluit zou nemen. Dan nu werd zulk besluit uit- gesteld wegens de afwezigheid van de Gedeputeerden uit Holland, Den 25° ver- klaarden dezen in de continuatie van ARnssens gezantschap bezwaar te zien, en ver. zochten uitstel, Nu verscheen vAn Azasszw den 29% in de vergadering, en hield een verloog, waarin hij zijne bewezene diensten ophaalde en zich beklaagde, dat men hem op zijde wilde schuiven. Om hem, zeide hij, zijn crediet te doen ver- liezen, hadden zij, die het Bestand hadden doorgedreven, het geheim zijner ge- zantschapsberigten verraden ?, Toch had de overleden Koning hem steeds de gewig- tigste zaken medegedeeld, en was de Koningin niet ontevreden over hem. Alles kwam van twee personen, VILLEROY en REFFUGE: de eerste was op hem verstoord omdat hj het geheim van de Spaansche huwelijken op het spoor was gekomen; de tweede, omdat hij zijn toeleg om het Katholicisme in de Vereenigde Provinciën te herstellen, aan het licht had gebragt. Wat pu wavnren betrof, deze sprak zonder lastbrief. » Laat, 100 sprak hij ten slotte de Staten-Generaal aan, laat bij u de verderfelijke gewoonte niet insluipen om aan de vreemde Vorsten eenen dienaar op te offeren, die hun niet bevalt Hoe minder hij hun behaagt, des te onberispelijker is hij. Hebt gij niet, in weerwil 1 „Il est incroyable,” schrijft pu mAuRIER, » combien le prince Maurice s'est porté couvertement contre sa coustume, en tout cet affaire, et ne sgais si c'est par simple jalousie contre Barneveld ou si là dessous il y a quelque autre mystère caché" (ovvaé, p. 208). 2 Zie boven bladz. 510. DES VADERLANDS, 527 —————————————————(———— ——ÀÓ—— van wijlen den Koning, zxzprnopz als resident in Duitschland 1, en vonsrrus tegen de klagten van sacosus I gehandhaafd? Wat mij betreft mij zal men niet verstooten op grond dat ik met de Katholieken of Spanjaarden heul. Vreest niet, dat gij, door mij weder naar Frankrijk te zenden, de gunst des Konings verliezen zult: eerst dan zal zij verminderen, wanneer men zich op het naauwst aan Spanje zal aansluiten en ons gansch en al verzaken zal 2,” : Dv MAURIER meenende, dat VAN AERSSEN niet zoo registreeks vijandig tegen OLDENBAR- NEVELT zou hebben durven optreden 3, tenzij hij op wavnrmS steunde, vervoegde zich bij den Prins; doch deze verklaarde de bijzonderheden van de door van Arnssen gehouden rede niet te kennen, en keurde ze voor het overige af. »In Frankrijk, zeide hem de Ambassadeur, zou men dengenen straffen, die van u, van de Staten of hunne voor- naamste beambten kwaad spraken, en de Koningin wacht alhier dezelfde bewijzen van eerbied en vriendschap.’ — » Daarop kan zij des gevorderd rekenen,’ was ’s Prinsen antwoord, De taak van den Franschen Gezant was moeijelijk. Een door de Koningin-Regentes geleekend bewijs, dat men hem te Parijs niet terug verlangde, kon hij niet voor den dag brengen, en juist dit vorderde van aznssen; daarentegen liep deze laatste rond met brieven van den Hertog van sourLLoN, waarin te lezen stond, dat hij noodwendig naar Parijs terug moest keeren. Eindelijk kreeg pu MAURIER magtiging om VAN AERSSEN ! Zie over hem vaeepz, in nusorrs Bijdr. 1842, bl. 268, en Inleid. fot eene Gesch, der Ne- derl. Diplom. 11, bl. 47, 48, 348. 2 ovvat, p. 207—209. Ik volg hier het verslag door den Franschen Gezant van Azmssews rede naar Parijs gezonden, omdat het den indruk weder geeft, dien hij en degenen die zijne zienswijze deelden, van die rede bekomen hadden. Voor het overige vindt men het vertoog in zijn geheel ingelascht in de Resol. der Stat. Gen. (12 Nov. 1613), zoo als van AEnssEW het schriftelijk, en ongetwijfd gewijzigd (zie hiervoor bl. 516) heeft ingeleverd. In dit stuk wil hij het doen voorko- men, alsof het gerucht dat hij onaangenaam aan het Fransche Hof zijn zou, slechts op een lossen brief steunde, uit Parijs geschreven, maar door een schrijven uit 's Hage uitgelokt. De fijne di- plomaat stelt zich hier zeer onnoozel aan, alsof hij van dat, waar het eigenlijk op aan kwam, niets begreep. Zijne bewijsgronden zijn uiterst zwak, en hij deelt menige bijzonderheid mede, die geen twijfel overlaten, of hij had zich te Parijs zeer onaangenaam gemaakt. Eenmaal gaf nenpare 1V hem in allerheftigste bewoordingen zijne verbolgenheid te kennen, en kort voor zijn vertrek ont- veinsde hem VILLEROY zijne ontevredenheid niet, Hij beweert tegen de Spaansche huwelijken ge- Dverd te hebben op grond dat deze den band tusschen Frankrijk en Spanje ten nadeele van de Republiek naauw zouden toehalen, en toch zeide hij tot vuarnor, gelijk hij zelf getuigt, dat Spanje niettemin vijandig tegen Frankrijk zou blijven. Wel nu, dan konden immers die huwe- lijken niet schaden. 3 Later verklaarde VAN AEBsegx, dat hij OLDEBBARSEVELT niet op het oog gehad had (ouvrÉ, p. 209). 1613. 10618. 528 - ALGEMEENE GESCHIEDENIS Ee openlijk af te wijzen. Hiervan voorzien, wilde hij de Staten den tijd laten om nog ge heel vrijwillig een besluit te nemen; maar ten laatste moest hij er toe overgaan om in de volle vergadering de Staten-Generaal rekenschap af te vorderen, hoe zij de lasterin- gen van AERSSEN zoo lang gelaten hadden kunnen verdragen. Arnssen, die deze uit- barsting zag aankomen, zond den 12%" November zijn ontslag in, op grond dat zijne Remonstrantie van den 29" October door pu mAurrER zoo hoog was opgenomen. Hj erkende thans, wat hij vroeger als eene bekrompen meening had verworpen, dat zoo de Ambassadeur het Fransche Hof niet aangenaam was, de onderstandsgelden wel ach- tergehouden konden worden. Ook wilde hij geene oneenigheid tusschen de Provinciën veroorzaken. Op het lezen van AERSSENS missive nam OLDENBARNEVELT het woord om te kennen te geven, dat, mogten de Provinciën dadelijk besluiten om het gevraagde ontslag te verleenen, hij pv mAuRreR zou uitnoodigen om geen gebruik te maken van het hem verleende gehoor. Doch de Vergadering was tot zulk een besluit niet te brengen, en den 18% November verscheen de Fransche Gezant in de Vergadering. In den aanvang zijner rede wees hij alle kwaad vermoeden omtrent de gezindheid der Koningin af door de opmerking dat de raadslieden van menpa IV nog zitting hadden in haren Raad. Daarop haalde hij de zaak van Arnssen van den aanvang op, en betuigde dat het Fransche Bewind niets liever gewenscht had dan alle opspraak te mijden; men bad de Staten in de gelegenheid gelaten hunnen Gezant zonder gerucht te verwijderen, 10 om zijne eer te ontzien als om de vrijheden der Republiek niet te kwetsen. Maar deze kieschheid had men zich niet ten nutte gemaakt. Integendeel hij, de Fransche Ambassadeur, was openlijk bestreden en verguisd, en VAN AERSSEN die, zeide hij, door een duivel uit het Zuiden aangestookt, het bondgenootschap tusschen Frankrijk en de Republiek wilde verbreken, en dus het voornaamste bolwerk tegen haren ouden vijand wilde omverwerpen, van AERssEX had zich beroemd het geheim zijner gezantschapsbe- rigten op het spoor te zijn gekomen en had alzoo het regt der volken en de onschend- baarheid van een persoon van zijne hoedanigheid miskend. Hij eindigde met het stellig verzoek om agnssEns ontslag: niet dat Frankrijk de Staten tot eenigen stap wilk dwingen: hunne beslissing was vrij, en hoedanig die ook uitviel, de Koningin zou tt genoegen mede nemen !, In deze rede werpt pv MAURER Op VAN ARRSSEN de verdenking terug, waarmede VAN AERSSENS vrienden, binnen- en buitenslands, OLDENBARNEVELT zwart maakten. Wat toch beduidt die uitdrukking door een duivel uit het zuiden aangestool! anders, dan dat hij met Spanje heulde? Van beide zijden was deze beschuki- | ging even ongegrond. Maar in allen gevalle had van AxmssNs staatkunde de strekking | 1 ovvat, p. 210. Volgens het verslag in Resol. der Stat. Gen. (15 Nov. 1613) drukte zich de | Gezant bij deze gelegenheid met » extraordinaris hevicheyt" uit. DES VADERLANDS. 629 gE ae TY om de vriendschap dezer Landen met de Fransche Regering te verbreken en geraar- ljke tweedragt in deze Landen zelven te zaaijen. Dit bleek al dadelijk, toen het in de zaak van AERSSEN tot eene beslissing moest komen. Den 28* November was daarover beraadslaagd, doch toen had men niet tot een besluit kunnen komen. Den 6%" De- cember werd hij zelf in de Vergadering ontboden en verzocht zijne ware meening te willen zeggen, daar zijn vertoog en verzoek verschillend werden uitgelegd. Hij ver- klaarde zijn ontslag te verlangen, en zijn verloog van den 29**^ October niet openbaar te willen maken, Den 11^" en den 15** werd de zaak op nieuw overwogen. Gel- derland, Holland en Overijssel wilden hem zijn ontslag verleenen. Zeeland ! begeerde hem te continueren. Groningen verlangde hem eene andere eervolle betrekking te zien opdragen. Vriesland was niet vertegenwoordigd; maar haar Gedeputeerde, de Heer VAN AYLYA, had zich reeds den 7°° November allerkrachtigst ten gunste van AERSSEN doen gelden, Lang bleef alzoo de beslissing der Staten uit. Du maunrer beklaagde zich hierover bij den Prins 2, Dit dralen der Staten, zeide deze, was niet aan den invloed van VAN AERSSEN, maar aan het gemis aan overeenstemming tusschen de Provinciën te wijten. Hij beloofde zelf over de zaak aan de Provinciën te schrijven. Maar de Fransche Gezant wist het middel te vinden om den tegenstand eindelijk te overwinnen. Terwijl hij oLDENBARNEVELT aanspoorde om zich krachtig le doen gelden, gaf hij maunrrs te gevoelen, dat, zoo de Fransche Regering haren tin niet kreeg, zij ligt de gelden tot onderhoud van de 4240 man Fransche troe- pen kon achterhouden. Deze taal maakte indruk, en Prins mavunits trok de hand van YAN AERSSEN af; thans laakte hij zelfs zijne ligtvaardigheid en dubbelhartigheid, en liet zich uit, dat, genoot een man als hij het vertrouwen van een groot Koning, hj in staat zou wezen zijn Rijk binnen den tijd van een jaar omver te werpen 3. Toen derhalve de Staten, die niet tot eenstemmigheid komen konden, de zaak ter 1 De Staten van Zeeland klaagden in een schrijven van den 21stea November aan hunne Gede- puteerden over de »onbehoorlijke proceduren in deze zaak voorgenomen die des te suspecter waren omdat zij van zulke hand beleid werden, als waarmede men alle gezag scheen te willen brengen aan ééne Provincie.” Zie Noodighe Remonstr. aan de Staten-Generdel, door FR. v. AERSSEN, bl. 24. (Bibl. v. Pamflett. Ne. 1474), en van pma keur, lll, bl. 324. De Provincie scheen te duchten, dat OLDENBARNEVELT met zijnen schoonzoon alleen de leiding der staatkundige betrek- kingen met Frankrijk in handen zou krijgen. 2 »De Prins,” schrijft pu maurien, 29 November, »doet voor hem al wat hij kan, maar be- dektelijk... Zeker is het, dat hem zijne werkeloosheid van dag tot dag meer gaat vervelen. De minste aanleiding tot stoornis der rust in de verst verwijderde oorden doet hem de hoop opvatten , dat zich de strijd tot deze Landen toe mogt uitbreiden en hem werk verschaffen.” 3 OUYRÉ , P. 211—213, UI Deer. 2 Srvx. 67 1613. 1614. De Heer vaN BARNEVELT sprak, de boven vermelde Heer van LANGERAK benoemd, een man, die nog pui. geene zoodanige betrekking bekleed had, en (dit ten minste schreef pu mavnien) zeer Parijs. 530 ALGEMEENE GESCHIEDENIS nn beslissing aan den Prins en den Raad van State overlieten, verklaarde hij zich, den ies Februarij 1614 tegen het denkbeeld om van aznssen weder naar Frankrijk te zenden, daar dit blijkens door hem ontvangen brieven, door de Fransche Regering als eene beleediging zou worden opgenomen 1, Doch wie zou te Parijs van aznssEns opvolger zijn? Het lijdt geen twijfel, of oL- DENBARNEVELT achtte zijnen schoonzoon VAN DER MIJLE daartoe het meest bevoegd en geschikt, Behalve andere zendingen had hij reeds tweemaal in de gewigtigste oogenblik- ken een gezantschap naar Frankrijk bekleed. Hij kende er al de groote Staatslieden van HENDRIK IV; zijne komst te Parijs zou ondubbelzinnig te kennen gegeven hebben, dat men van onze zijde op den grondslag wenschte voort te bouwen, door den grooten Koning gelegd. Doch de Advokaat moest den schijn vermijden, alsof hij slechts ten behoeve van zijnen schoonzoon aan VAN AERSSENS val gearbeid had. Dus werd, op voor- slag van MAURITS, die hier geheel in den geest en, als het ware, op ingeving van orm afhankelijk was van mavarrs, en zich ligt door de schoonschijnende redenen en aanlok- selen van den Hertog van BovrLLoN zou laten overhalen. Werd alzoo van per muie niet verkozen, hem werd echter, mede op voorslag van MAURITS eene buitengewone zending naar Parijs opgedragen. Inderdaad had de Fransche Regering een waarborg dat de Vereenigde Nederlanden geene gemeene zaak met har binnenlandsche vijanden zouden maken, ten hoogste noodig. Had in Holland de partij van AERSSEN den boventoon gehouden, zoo zou men verkondigd hebben, dat de gemeer- schappelijke strijd tegen den Paus en Spanje aan Nederland ten pligt stelde, de partij der Prinsen te omhelzen, die juist tot klagten en eischen. was overgegaan, om zoo der niet baatten, de wapenen tegen de Regentes op te vatten, Zoo zouden de Fransche troepen in Nederlandsche dienst, die reeds door zendelingen van den Hertog van zovni! werden opgeruid, ligt, met sovıLLoNs schoonbroeder aan het hoofd, den opstandelingen zijn toegevoerd, en het wettig Bewind zou waarschijnlijk ten val zijn gekomen. De le genwoordigheid van eenen gezant, die OLDENBARNEVELTS zienswijze verlegenwoordigde, werd volstrekt vereischt om de Prinsen te doen gevoelen, dat zij op Nederlands hulp niet behoefden te rekenen; dat zij derhalve hunne eischen niet te hoog moesten stellen, en het hun niet geraden was geweld te gebruiken. In één woord er bestonden gror den in overvloed om, ten minste tijdelijk, van per mire naar Frankrijk te zenden. 1 Toch had de Koningin zich in een brief van den 16¢™ Julij 1613 aan de Staten-Generaal loffelijk over Axmssew uitgelaten (zie Noodighe Remonstr. bl. 22). Doch Hare Majesteit kon arassss nid openlijk laken zonder eene magtige partij in haar eigen Rijk als vijanden van den Staat te schandslekken, en hoe men zich vertrouwelijk over van ARASSEN uitliet, blijkt uit de brieven, door van DER MULE uitgegeven in zijn Vertooch aen de Slaten-Gen. teghen de Rem. v. Fr. v. Aerssen (Bibl. v. Pamflett. N°. 148} T7 —— ^ Ot € N 4 E M UN sft) $ 1 ML Ul E cu ^ au ^, + x a 4 Le KC. aard zaad adt Pee ret — nott Terra 3ÀapREEER PEE ELI H PETTITT dari iir ud. Ei TET TH d HP rr raanereer Li-1-11 41 42.32. a —** eat meeEREETE ad ddie bid paid dbi IEL PET ENES Ti aitti tr Sherrer HH Ti reer PII i rra amd — —— eerie pe rams SPE Pritt tito S ERALEEELLI pr ELE eee hee bree manh EEEN i HER 134 rrtUEETUDY TF Tr EERDER! TEE EHE IEEE tErE TRI Addd duasguahhe HEP 4444 id: ——— E 3 *eBpUTESTMEMTESRET rasa i H [17125 14 did a FE padarsbersee rë EEE FERES 1 err P zH TH ritas H 1 II H 1 Ter "rhnpurT| san 1 A EE EEERI-EE--1- Peer ely ($440000 ded oer EEE en Bamar aa bt r1. spare warped stuanandaanrtt: prerio gebit LLULLL 44 ryt aas my pry ry te eee annet T ak EEE TEE +4 —— — ————— ——— VEE Ede EEE p EeITITUT n rererebert Elger ennn “user : anmanrertendteiddd nrrRERT Tii miny LERRETET STS rer pots ere eats sa need Ei EHH BF aun cee 434usanauhkuRidd dd jin RR ER Peres saa uaa TH HT r ieee eee me PE SPR EET DELL Hanns merntet HIIS ducsnueRkankEEEE HERES EERE "rrt I LLEEEE HT FTIIT Trees ant 2RÀWRAA RAE. errr ih pry tears ID EEE Te LEES) meerekend TH "rre TE3TPUTT mnn ses taeces i zekr " iT4usuanurahPaPEPT — — A Prk — iud.) LLLI TL Lid did o n L Seer tee — EEEE REIHE HERES i 423444444 SEL EEBER KERK - titties Peep ep — tad tannen iden reeerhr eee Hida paneer PR bw ert ses gen 4 reb ee an LI "LETTO abe FEER EFE djna as ken MadsascassarkrrePIT[Tii TEBREERLEIEUTIRUAREISEEEFFY nibii eet 04442 itn tbupereririrc ire rH bie f saamaka ref pepe eo asda FERRE EH ER Ebbert beiiss FT] EET Eras TRE ELS 7m Sus Ls. ddadadácddadudda PEELE dal dad LEET EEE REENT EIE ERE 1e rPI nini niei auimaPdasuddsdd addas —— 4142. 