Stormagternes forhold til Norge og Sverige 1815-1819
Sny af? Wat? Wat? FRITS. ^ Dien knoop. VAN POSSEL. Dien knoop? FRITS. Ja, gauw. VAN POSSEL. En dan? FRITS. Dat *s myn zaak, sny ! {Van Possel doet het), Geef hier. Ga heen I VAN POSSEL (gaat heen, maar komt terug). Maar jongen . . . wees diskreet ! En maak vooral Geen misbruik van je charmes 1 FRITS. Ga toch heen. VAN POSSEL (als boven). Denk aan baar naam m'n jongen, en aan de eer Des huizes Slummer. . .. 59 FRITS. Ja, ja, ja I Ga heen. VAN POSSEL {als boven). Grootmoeder is ze 1 Heb toch deernis, Frits, Het vrouwlyk hart is zwak ! Denk aan haar kleinkroost, {hy gaat), FRITS {op z'n horloge ziendé). Vrouw Slummer knielen . . . hier, op deze plek 1 Zal 't lukken ? Sakkerloot, het moet 1 {Van Fossel terug). Alweer ? VAN POSSEL. Ik kan niet zoo van hier gaan. Ganymedes. M'n beste Ganymeed I FRITS. Wat nu weer? VAN POSSEL. Och, Hier stond zy, en ik. . . . sliep ! Een dienst, m'n jongen, Heb ik van groen je niet tot mensch gemaakt ? FRITS. Ja, ja, je hebt me zwaar gekoejoneerd. VAN POSSEL. 't Was tot je best, m'n jongen 1 Heeft ooit een Der veteranen zoo fideel je kast bezocht ? FRITS. Dat's waar Zeus. Niemand sloeg den boel zoo stukl VAN POSSEL. ^t Was tot je best, m'n jongen 1 Heb ik jou Niet uitverkoren, jou alleen, tot de eer Me wat te helpen aan m'n dissertatie? 6o FRITS. Hm ! Helpen is het woord niet. Ik alleen .... VAN POSSEL. *t Is tot je best, m^n jongen! Zeg. ben ik je Zeus En jy m'n Ganymeed ? Eén dienst dan I Kyk .... Hier stond zy, en ... . zoo zat ik I Zet je dåår En zie eens goed. Beschouw en inspekteer me I Hoe is wel de indruk dien ik maak? FRITS. Heroisch I Studentikoos, verleidlyk, majestetisch 1 VAN POSSEL. Is 't heusch waar? FRITS. By m'n baardl VAN POSSEL. Zweer Hever by Wat ånders, jongen! FRITS. Goed ! By ... . wat je wilt Je ziet er prachtig uitl VAN POSSEL. En .... kyk eens goed. Tien jaar filosofie — ja, 't is geen gekheid I {Hy wyst op z'n achterhoofd) dåår! Kan zy van daar gezien .... FRITS. Die kale plek? Onmogelyk ! Want ik . . . . ik zie haar ook niet ! Ik weet niet eens wat je bedoelt . . . geen haar ! Wees daar gerust op, Zeus! En nu, ga heen. 6i M'n weddingschap . . . . ik wia of, sterf. De zaak Is van belang, dat zie je! VAN POSSEL. Kan misschien M'n vaderlyke zegen je van dienst zyn? FRITS. O ja, leg daar maar neer. VAN POSSEL. Zeg, als je soms Genie tekort komt. . .. ( Vrouw Slummer brengt twee glazen bier. Van Passel treedt haastig op haar toe en drinkt m een .... drink dan vooral geen bier 1 Niets dat de hersens zoo verstompt als bier I Maar wil je slagen, plaag dan eerst 'n ploert Dat scherpt den geest I Geloof me, 'tis probaat! FRITS {alleen) Die raad kan goed zyn. [Op z'n horloge ziendé) Nog 'n hallef uur Dan moet je 'r aan, vrouw Slummer 1 Eerst 'n ploert ! {Hy tikt met 'n glas op de tafel) FRITS, KWIK. KWIK. Wå-blief, m^nheer I FRITS. Treed naderby . . . nog nader 1 Geneer je nu voor al de majesteit. Die uit m^n blikken straalt, vandaag eens niet^ En ook niet voor m'n rotting. 'kBen vandaag Zoo goedig als 'n nieuwgeboren kind Dat pas verleden week gebiecht heeft. Luister I 62 KWIK. Heit m'nheer geroepen ? FRITS. Neenl Geroepen niet, uilskuiken, Midas 1 Neen, Geroepen heb ik niet I Hoe laat is 't ? KWIK. Wel, Ik denk zoowat op slag van hallef vier. FRITS. Begin terstond je dan te schamen, man En zorg, dat je uitgeschaamd hebt, voor de klok.. Of meet jy soms je overbodig leven Aan 't melankolisch druppen des klepsuders? [Kwik, willende keengaan) M'nheer ik was aan 't glazen spoelen. Heit M'nheer geroepen ? Bier ? FRITS. O, gruwel I Schaam je Dat yy 't verschil niet hoort, 'X intens verschil Van tonen, die deez' eed'le borst ontgalmen En ^t schor gebons op deze herbergtafel Van 't beyersch-bierglas ! Neen, rampzaalge, neen 1 Geroepen heb ik niet ... ik heb getikt. KWIK. M'nheer vraagt bier? FRITS. Apage, Satanas 1 Mag jy de jeugd bederven met je bier ? De prille jongelingsschap het pad der deugd Nog nauwer maken dan het uit den aard Der zaak reeds is? 63 KWIK. M'nheer, ik dacht . .. FRITS. Hy dacht I Dat denkt, o goden 1 KWIK. Heeft m'nheer nog iets ? Want heusch, . m*nheer, ik moet m'ii werk doen. Ik Moet messen slypen, brandhout kloven . .. FRITS. Zwygl En wacht en luister naar de wysheid Die van deez' lippen stroomt. 't Is dure waar. KWIK. M^nheer, ik word zoo waar geroepen ... ik . .. FRITS. O, tydgeest I Blyf, zeg ik je, en luister goed. Zeg me eens of de filosofie van Kant Jou ooit te-pas kwam by je brandhout-kloven ? KWIK. Gut, né, m'nheer, maar . . . waarlyk . .. FRITS. Laat me voortgaan. Ik zal je 't naar geheim, dat deze borst Tot berstens toe . .. KWIK. M'nheer wil zeker bier? FRITS. Neen ongelukzalig wezen, neen, geen bier I Wacht tot m'n mond, je *tdiep geheim ontdekt Dat in deez' boezem . . . ben je grifferm eerd ? KWIK. Jawel, m^nheerl 64 FRITS. Heel goedl Dat mag je blyvenl Stel dit verlof op hoogen prys. En zeg me nu Precies hoe oud je bent? Preciesl KWIK. M'nheer. -Met Leidsche kermis word ik drie en veertig. FRITS. Ik vraag je niet, wat jy met kermis wordt Ik vraag je wat je bent, of meent te zyn? KWIK. Op veertien dagen na. .. FRITS. Je bent 'n ezel. KWIK. Op veertien dagen na. .. FRITS. Je bent 'n ezel Op niemendal nal KWIK. Ja, m'nheerl FRITS. 'n Ezel I En nu, steek de ooren op I Je ziet dien tak? KWIK. Die eene? FRITS. Neen! Dien ånderen. KWIK. Ja, m^nheer. Ik zie die andre. FRITS. Ben je 'r zeker van? 6S KWIK, O, ja I FRITS. Welnu steek de ooren op tot aan dien tak En luister. Luister je ? KWIK. Ja, ja, m'nheer. FRITS. We zyn hier veilig ? KWIK. Veilig ? FRITS. Ja, dit vraag ik. Je weet het of je weet het niet, en als Je 't weet, en my niet meedeelt wat je weet Dan. .. KWIK. Gut, m'nheer, ik zal. FRITS. Ik zal . .. Wåt zalje, misgeboorte, wanprodukt, Paskwil op 't mensch-zyn ? Zeg, wie gaf Jouw vader en je moeder 't recht deez' aard, Die zooveel duizend jaar al draait En slingert — arme tobster I — te bezwaren Met jou, met jou, met jou ? Zeg, weet je 't ? KWIK. M'nheef, ik weet het nietl FRITS. Dat weet-i niet I Maar, kerel, als je dat niet weet, hoe kan Je dan daar staan alsof je 't wist en drukken 5 66 Den armen grond met honderd pond gewicht I Je heet ? KWIK. Jan Kwik. FRITS. Zeg Hever : Jan Philister En hang je-n-op v66r Leidsche kerremis. KWIK. Heeft soms m^nheer iets ånders te bestellen f FRITS. Ja, als ik zeker ben, dat niemand ons Beluistert, dat we veilig zyn, en dat Je nooit aan iemand zult verraden, wat ik zeg. .. Je moet 'n eed doen, zweerl KWIK. Goed, goed, m'nheer. FRITS. Zweer dat je nooit, nooit, nooit I KWIK. Ik zweer m'nheer. FRITS. Wåt zweer je? KWIK. Dat ik nooit ... en nooit FRITS. Nu, wat ? KWIK. Ik zweer, ik zweer al wat m'nheer verkiest. « FRITS. Heel goed, welnu . . . staat niet daar ginds . .. KWIK. Ik zie Geen stervling daar. 67 FRITS. Geen geest, geen spook, geen schim? Geen fee, geen kobold, geen kabouterman? KWIK. ' Gut, né I FRITS. Welaan dan, luister ! En als je ooit verraadt Wat in dit plechtig uur m'n mond ontglipt, Dan waar 't je beter, dat j'n halve maand Voor Leidsche kermis, in 'n zak genaaid, In de oceaan op twintig graden breedte En honderd twintig graden west van Greenwich. .. Of reken jy van Tenerif hier in je kroeg? KWIK. Ik reken niemendal, m*nheerl FRITS. Dat staat je fraai 1 Hy rekent niemendal I 't Is prachtig, niemendal I Wat niemendal f Wat noem jy niemendal ? ben je atheist ? Zeg, loochen je alles ? Alles ? Ook den duivel ? KWIK. Gut, nee m^nheer! FRITS. Goddank I Welnu, die duivel. Di^zelfde duivel zal je plat slaan, als je ooit Het diep geheim . . . Zweer nog eens I KWIK. Goed, m'nheer. {Men roept) FRITS, Kleingeestig schepsel op 'tgeroep van ploerten 68 Verlaat hy 't heiligdom. Je bent niet waard Dat ik je meedeel wat m'n borst beklemt Maar *t zy zoo .... {Me/l roepU hy houdt Kwik tegen die gaan wiL) Kwik, sta vast I Éen plechtig uur Is aangebroken iu je miserabel leven, Tot nog toe was je niets, niet waarf Let op Je zult van nu af . . . niemendal zyn, weet je ? De lucht is zoel ... de bloemen kwynen, 't oost Is zwanger. .. KWIK. Gut, m'nheer 1 FRITS. Van buien 1 't Zwerk Schuift heen en weer . . . je ziet daar Aeolus ? KWIK. Ja, ja ! FRITS. Welnu, hy schudt de kaart 1 En straks Zal donder ^t firmament verlichten . . . neen ! De bliksem ratelt . . . neen ! En jy staat daar Met allebei je handen in den zak ! Is dat 'n houding, schaapskop ? Wangedrocht, Ellendig onkruid ! Schandekroost, geboren Uit het zondig paren van 'n vleermuis en 'n slak I KWIK. Wat wil m'nheer toch ? FRITS. {op z'n horloge ziende) Tien minuten nog Wel, dat je dezen knoop vrouw Slummer geeft I En roep haar hier, met naald en draad, en met Haar vingerhoed en . . . yver, en haar bril ! Begryp je dat niet, menschen-parodie ? 69 Ga, scheer je weg, Kees Kwik, en haal me bier En doe je dienst 1 En sta niet hier je tyd Zoo labberlottig te verbabb'len, kerel I {Kwik wordt geroepen. Hy wil telkens den knoop grypen, dien Frits hem nog altyd niet geeft,) KWIK. Ik word geroepen. FRITS. Ga dan 1 Deze knoop . .. KWIK. Ik kom, ik kom! FRITS, {hem altyd belettende den knoop te gry pen), Je moest je schamen, kerel 1 Het lieve mensch schreeuwt zich de keel uit 't lid 1 KWIK. Ik ga, m'nheer, ik gal FRITS, {hem in den weg tredende). Ja, dat mankeerde nog Dat je nog langer hier bleef staan, en my Verveelde met je zotteklap ! je bent Al twintig maal geroepen, Deze knoop. .. KWIK. Ik ga, m*nheerl FRITS. En ZQg haar. . . schaam je toch Die Heve goeie hoogbejaarde engel 1 Hoor, hoor eens hoe ze roept: Kwik, Kwikl En jy Je blyft maar hier, en laat den boel, den boel^ En stoort je niet aan 't roepen van je meester 1 Je brandhout wacht op 'tslypen van je messen, 70 Je messen op het spoelen van je glazen, Je glazen op het kloven van je brandhout 1 M'n paletot wacht op z'n knoop I Op jou Wacht de eedle moeder Slummer met haar bril, En ik wacht op vrouw Slummer en m'n bier, Vertrek of sterf I Maak dat je weg komt, kerel, Vergeet m'n bier niet I {Hy geeft Kwik den kfioop. De knecht snelt heen, en ^Frits valt op 'n sioel neer) Oefl {op z'n horloge ziende.) Nog vyf minuten Dåår zal ze liggen, dåår, de klokke vier ! FRITS. .VROUW SLUMMER. FRITS. Wel, dierbre juffrouw. VROUW SL. Ik? FRITS. Ja, jy juffrouw I Ik heb van je gedroomdl En heeft die Kwik De boodschap goed gedaan? VROUW SL. Die knoop, m*nheer? FRITS {zick omkeerende,) Ja juist. Kyk, hier mankeert-i I Maar de knoop. De ware knoop der zaak zit in dien knoop niet. .. VROUW SL. Als maar m*nheer z*n jas. .. FRITS. Uittrekken ? nooit I Dafs aangeboren kiesheid, weet je ? O, de vrouw I 71 De vrouw, de vrouw, de waardigheid der vrouw .... 'k Trek nooit m'n jas uit in gezelschap van 'n Vrouw. — Ga zoo jegang maar, juffrouw Slummer! {Hy keert haar de7i rug toe, Zy wil beginnen. Ry ziet telkens op £n horloge, en keert zich haastig om.) M'n eerbaarheid is wyd en zyd beroemd. VROUW SL. 't Zal zoo niet gaan, m^nheer! FRITS. Beproef, je weet: Per ardua ad adstra! en: in magnis! Je ziel is voor 't gewone veel te groot, Leg je op 't moeilyke toe, vrouw Slummer I VROUW SL. Maar. . . Als m^nheer nu stil wou staan. .. FRITS. O neen! Je kunt van alle filosofen hooren Dat stilstaan achteruitgaan is, Juffrouw I Ga nu je gang in eer en deugd. Ik kan Oprecht betuigen, dat ik je vereer. .. VROUW SL. Is 't waar, m'nheer ? FRITS Het is de zuivre waarheid 1 Waarom te Hegen ? 't Hart ligt me op den tong En waarom zou ik ånders van je droomen ? Je bent m'n tweede moeder, neen, m'n eerste I Je bent m'n oudste zuster, neen, m'n jongste I Je bent om zoo te zeggen zelfs m'n bruid En als ik mondig was . .. 72 VROUW SL. Kom, gekke snaak 1 FRITS. Gek, Gek ? Ik, gek ? Dat meen je nietvrouw Slummer I Je hebt me lief I VROUW SL. Sta stil tochl FRITS. Goed, maar eerst Zeg dat je me onuitspreeklyk lief hebt. . . . toe I [Hy stteelt haar), VROUW SL. Je bent 'n Heve jongen, maar . . . ondeugend. FRITS. Goddankl die lof mankeerde nog, nu is M'n naam gevestigd en m'n reputatie! VROUW SL. Maar sta toch stil I FRITS. We slaan je man. . . morsdood I En ik, ik schaak je. Dan . . . naar Portugal Een hutje op den Chimborasso. [Op zn hor loge ziendé) Twee minuten, Wel, ben je klaar? VROUW SLUMMER. Het gaat zoo niet m'nheer! FRITS Wat zou niet gaan ? Het moet I Eén hut, één ziel ! Ik zal *n ware vader voor je zyn Droom je ook wel eens van my ? VROUW SL. Gut né. 73 FRITS. Dat staat je leelyk trotsche schoone. Klaar ? VROUW SL. Maar als m'heer niet stil staat. .. FRITS (pp zyn horloge ziendé). Dat is waar I (Het is op slag) Ziehier ! {hy gnat dwars op'n stod zitten). Nu zit ik, Heve dame! Welnu, wat zeg je van m'n onbeweeglykheid ? Nu kan je zeggen dat ik in je macht ben. .. Verlei me niet ! (vrouzv Sl. knielt^ Dat had ik eerder moeten doen, niet waar ? VROUW SL. Ja, nu zal 't lukken, Heve, Heve deugniet! FRITS. Daar slaat de klok. .. {Men hoort zingen Gaudeamtis, Frits kecrt zich snei ofHy en bukt in omhelzende hoiiding naar Vrouw Slnmmer. Van alle zyden strornen studenten toe. Ook Kwik, ZY ALLEN. Hoerah I hoerah ! FRITS. Gewonnen I {ky laat vroutv Slummer niet opstaan voor den roep van allen), Gewonnen, ja ! Gewonnen, ja ! Gewonnen ! FRITS {haar de hand reikende). Sta op nu, eedle dame van m*n hart ! KWIK. Dat had ik van vrouw Slummer nooit gedacht 1 ' I. 