VADERLANDSCHE LETTER OEFENINGEN
mak gezeten is, hem aanvallen met {tokken en dorschvle: gels, en zulke kragtige drangredenen, om te doen vere trekken, gebruiken, dat hy geen oogenblik twyfelt een ander verblyf te kiezen: fchoon de Gipfies over ’t alse- meen loos genoeg zyn, om, als zy iets ontvreemd , of eenig ander misdryf ‘begaan hebben, zich weg te pakken, eer de Boeren hun beginnen te verdenken. ‚ Tot hunne Winterbutten graaven zy holen, ter diepte van tien of twaalf voeten, in den grond, het dak beftaat uit kruiswys liggende roosters, gedekt met ftroo en zoo- noo, | en: 362 BERIGT, VAN DE VERSPREIDING den: de Stal voor het Beest, dat de Tent in den Zomer draagt, is een Hut, aan den ingang van het hol opge- flaagen , en digt gemaakt met mest en ftroo. Deeze Hut en eene kleine opening, om den rook uit te laaten , zyn de eenige tekens, waar aan de Reiziger hunne wooningen kan ontdekken. Zo in den Zomer als in den Winter draa- en zy zorge „ om hunne verblyfplaats omftrceks eene tad of Dorp te hebben. Liefst bouwen zy tegen eene hoogte aan; de holen in den vlakken grond vervaardigen zy niet dan in de uiterfte noodzaaklykheid , wanneer "er zich geene hoogte voordoet by de plaats > Op welke zy bepaald hebben den Winter door te brengen. Een Hun-. gaarsch Schryver draagt hunne wyze, om de tweede ge- melde foort van verblyfplaatzen te vervaardigen , in deee zer voege voor: ,, Zy graaven een Hol, omtrent een vadem breed, diep genoeg in den heuvel, om hun vloer ep eene hoogte te brengen met het overige van de vlakte, ten einde zy cen vaste regt opftaande wand mogen heb- ben voor het agterfte gedeelte des gebouws. In de wand ftecken zy een ftaak, omtrent zes voet boven en even- wydig met den vloer: deeze ftaak reikt zo verre als de beoogde diepte van de wooning; zelden meer dan zeven of acht voeten. Het eene einde zit in de wand vast, het ander rust op een paal , in den grond geflaagen. Dit ge- daan zynde, teggen zy planken, binten, of zulk hout, als zy best kunnen vinden, daar tegen, aan ieder zyde, in de gedaante van een fpits toeloopend dak, 't welk, op eenigen afftand gezien, van vooren de gedaante van een gelykbeenigen driehoek vertoont. Het werk wordt vol tooid, door het geheele Gebouw met ftroo, zooden, en aarde te bedekken , om de Inwoonders tegen regen , {neeuw en koude te befchutten. Zy fchikken het, wan- neer zy kunnen, altoos in diervoege, dat de wooning - van vooren tegen over de opgaande of de middagzon komt; dit is de zyde, waar de opening gelaaten wordt die tot een deur moet dienen, welke ”s nagts geflooten wordt met een grof wollen kleed, of eenige daar voor gezette planken: - Men kan zich gereedlyk verbeelden , hoe jammerlyk zulk een wooning der C'ipfies van binnen moet gefteld weezen.. Van lugt en daglicht verftooken , vol damp, vuiligheid en ftank , gelykt dezelve veeleer naar * hol van een wild Dier, dan naar de verblyfplaats van redely ke weezens. Om Kamers en -afgezonderde Vertrekken oo. € DER CIPSIES, | 369 denkt men niet; alles beftaat in een ruimte, te midden wan welke het vuur brandt, dienende tot kooken en war- men teffens. De Vader en Moeder liggen half, en de Kinderen geheel , naakt rondsom °t zelve. Stoelen , ta- fels , of bedfteden , vindt men er niet, zy zitten , eeten, flaapen, en doen alles op den grond neder, *t allermeest. is dat zy een oude deken, of,in het Banat, een Schaa- penhuid onder zich fpreiden. Als het goed weer is zet- ten zy de deur open, om de zon in de wooning te laa- ten fchynen , wagtende zo lang deeze zich boven den jezigteinder vertoont : met het eindigen van den dag uiten zy de deur , begeeven zich ter rust , en flaapen tot de zon weder opkomt. Als het Weer koud is , of de fueeuw hun het openen van de deur belet, fteeken zy bet vuur aan, zitten "er rondsom, tot zy in flaap val- len , zonder eenig ander licht dan het vuur hun verlchaft. (Het Vervolg Ar de naaste gelegenheid.) Lee AANDOENLYKE GESCHIEDENIS VAN VADER NICHOLAS, Ja eene kleine Stad, in Brittanie, was een. Benedictyner Kloose ter , waar byzondere omftandigheden my bewoogen hadden eenige weeken myn verblyf te neemen. "Er waren eenige Schil. deryen , die de Vreemdelingen doorgaans kwamen bezigtigen. Ik vertrok derwaards met eenigen , die dit ten oogmerk ‘had. den; ilt voor my ben gewoon op zulke plaatzen meer na Men. fchen te zien. Indien wy in de wereld het fleeds veranderend tooneel aanfehouwen, 't welk onze aandagt van het een. tot het ander voorwerp voert, wy hebben in deeze afgezonderde Maat- fchappyen eene foort van Stilleeven voor oogen, ’t welk de aan- dagt vestigt , en diep peinzen medebrengt. Nogthans heb ik my c ar in menigwerf te leur gefteld gevonden; onder de Mon. nikenkippen Weezens gevonden, uit wier befchouwing niets kon worden opgemaakt, — dagelykfche Weezens , die even zeer gevoegd zouden hebben in een Genoo:fchap van Bakkers, of Vleeschhouwers. De meesten , die ik in dit Klooster ont. moette , waren van deeze foort. Eén, nogthans, van een ver- heevener rang. Ik zag een Monnik nedergeknicld , op eenigen afítaud van cen Altaar, niet verre van ecn Gottisch venfterraam, door welks gefchilderde ruiten een bruin licht op Zyn voorhoofd viel, en een donkere fchaduw , als van REMBRAND, wierp op den ooghoek van een groot, zwart, droevig-ziend oog. — *t Was onmogelyk voor my, myne aandagt niet bepaald op hem te vestigen. Hy hadt het oog geflaagen op eene Schildery van III, DEEL. MENGELW, NO. 9, Dd on- 364 AANDOENLYKE GESCHIEDENIS ' onzen Zaligmaaker, zyn Kruis -draagende; de gelykheid van de houding , de volilaagene onderwerping in beide de gelaatstrek- ken te befpeuren , vormde eene overeenkomst , die elk moest aandoen. —.. „ ‘t Is Vader NICHOLAS,” luisterde my onze Geleider in, een der Kloosterbrocderen , die het allerftrengst is omtrent „ Zich zelven, en de vriendlykfte jegens zyne Naasten. Altoos „ gereed om byftand en troost te verleenen aan de verlegenen, de zieken, en de ftervenden. Niemand verhaalt hem ooit „ een ongeval, of hy neemt "er deel in; niemand verzoekt zyn „ dienst, of hy bewyst denzelven; nogthans gaan de geftreng- „ heden en kwellingen , welke hy zich zelven aandoet, veel „ verder dan de regels onzer Urde vorderen, en *t is alleen wit „ het geen hy voor anderen der, dat wy kunnen veronderftel- ‚„ len, dat hy iets van het Menschlyk gevoel heeft overgehou- a den.” —— Het onderwerp fcheen onzen Geleider wellprec- kend te maaken. Ik was jong, nieuwsgierig , vol geestdrift; dit berigt trof myn hart, en ik kon niet rusten, cer ik kernis gemaakt hid met Vader NICHOLAS. t Zy door de aanbeveeling, met welke ik kwam , ’t zy door de goedaartigheid van Vader NICHOLAS zelve, ’t zy door myn voorkomen , de braave Man zag my met het oog eens Vaders aan. Hy fprak: „ 't Is niet gewoon, myn Zoom, dat L'eden „ van uwe jaaren kennis zoeken te maaken met iemand als ik. s» Voor u vertoont zich de wereld in haaren Lenretyd , waarom ée zoudt gy den Herfst vervroegen? Vrolykheid en blydíchap ‚ dartelen om u heen, waarom zoudt gy het verblyf van droef. » geestigheid en wee zoeken ? Schoon ik der vermuaken van de Wereld geheel ben ufgeftorven , ben ik niet ongevoelig „ voor de Liefdebetooningen deezes Leevens. Ik bemerk uwe » gefchiktheid, en wensch naar gelegenheid, om "er aan te vol- An doen.” ~—— Hy ontdekte myne Zugt voor de Letteren, en toonde my cenige Zeldzaame Handfchriften en Boeken, tot het Klooster behoorende: dan, deeze waren de dingen niet die ik zogt+ een toeval gaf gelegenheid om kundíchap op re doen van iets, °t geen ik zeer veel hooger waardeerde , de kennis van Vader NICHOLAS , de Gelchiedenis van zyn hurteleed , de oor- zaak zyner geftrengheden. Ä 5 Op een avond in zyn Cel treedende, zag ik hem, naa dat ik op de deur geklopt had , zonder gehoord te worden , geknicld voor een Kruisbeeld , aan 't welk een klein Schilderytje hing» *t geen ik voor een van MARIA hield. Ik ftond agter hem, onzeker of ik het einde van zyne Godsdienftigheid wilde afwag- ` ten, of ongemerkt heen gaan. Zyne hand: bedekte ayn aange zigt, en ik hoorde hem- zugt op Zut loozen. Een mengzel van m-delyden en nieuwsgierigheid decdr my blyven. Schielyk nam hy zyne hand van voor zyne oogen weg, als of benauwdheid dezelve wegrukte; by vatte het Schilderytje, 't geen hy twee. oO mad — VAN VADER NICHOLAS, ` Ä 365 maal kuschte,en aan Zyn boezem drukte; voorts ‘er op ftaaroog- de, fprongen de traanen uit zyne oogen. Naa eenige dogen- blikken , focg hy zyne handen zamen , zag hemelwaarts, en mompelde ewige woorden , die ik niet kon verftaan , baalde een diepe zugt, welke voor dien tyd zyne boetedoeningen fcheen te befluiten; hy rees op, en ontdekte my. — Ik ftond verlegen, befchaamd over myn blyven, en ftaamerde eene ver. deediging uit, wegens myn onvoorbedagt ftooren zyner Gods- dienstoefening. —— +.» Helaas!” was zyn antwoord, „bedrieg, u niet, deeze zyn de traanen van Godsvrugt niet, noch de tedere aandoeningen van Jezelve, maar de traanen van Bea ` rouw. Mifchien, Jongeling! kan het u te (lade komen, de gefchicdenis van myn lyden en van myne zonden te weeten; zo ’t my toefchyot, kunt gy u aan verzoekingen als de my. „ me vinden blootgefteld; gy ku-t het flachtoffer worden vam ,, lofiyke Aandoeningen, van verraade Deugd, van valiche Eer, „ en verkeerde Schaamte.” Hier op begon hy dit Leevensver- haal. Myn naam is st. HUBERT, myne Familie oud en geagt, fchoon de Landgoederen, dezelve toebehoorende , door vericheide on- verwagte toevallen, veel min uitgelirektheids hebben dan voore heen. Jk verloor mynen Vader, cer ik wist wat ik in hem te misfen verloor : en de toegeev:nheid myner Moeder , die We- duw bleef, vervulde, in het denkbeeld van een Jongeling, al- les wat de befcherming en ’t beftuur van Ouders kon fchenken. Naa met lof den kring der Letteroefeningen, welke in de Hoofd- fad van ’t Landfchap myner geboorte onderweezen werden, doorgeloopen te hebben, zondt myne Moeder my na Parys, met 9) . * den Zoon uit eene nabuurige Familie. die, fchoon min aan-, vienlyk in rang, boven de myne in geld verre uitftak. De jon. ge DE LA SERRE (dus was myn Reisgenoou geheeten) was voor- den Krygsdienst beftemd; uit hoofde van byzondere omftandig- heden , welkesmy bevordering beloofden, hadt myne Mocder, met haare Vrienden, my tot de Regtsbediening gefchikt. De LA SERRE verímazdde alle Beroepen , behalven het Krygsleeven. en nam alle gelegenheden waar, em my met dezelfde denk. beelden te vervullen. In de Hoofdítad des Ryks werd myn vooroordeel ten deezen aanziere van dag tot dag veríterkt, De, fiere houding van ieder, die in den kryg gediend hadden, de meerderheid , welke hy zich over zyne Medeburgeren aanmaa- tigde, deedt myne Eerzugt ontvlammen, en hieldt myne Be. vreesdheid onder. Uit der aart was ik zeer gevoelig voor Schaame te, dceze kon de fpotterny van lieden, veel minder dan ik, niet wederftaan. Onkunde kon my menigmaal over flag zetten, in ftukken, op welke ik zeer wel gevat was, door eene fchaamt- looze ftoutheid; en de best gegronde beginzels myns harten ga- ven het zomtyds gewonnen, aan, de onbefchaamdheid van zich , 2 al. 365 AANDOERLYKE GESCHIEDENIS alles aanmaatigende Drogredenkunst, of nooit bloozende On- deugd. Tot het Beroep, waar toe myne Bloedverwanten my beftemd hadden, werd aandagt, vlyt, en bedaardheid van zeden gevon derd ; ééns dit Beroep als vernederend hebbende leeren aanzien, befloot ik. dat de da:r by gevorderde hoedanigheden even ont- eerend waren. Ik fchaamde my over Deugden , tot welke ik natuurlyk neigde , en roemde op Ondeugden, welke ik haatte en veragtte. Dr LA SERRE befchouwde myn afvallen van de onfchuld als cen zegepraal, door hem bevogten, Op de School was hy verre beneden my geweest , en ik verkreeg ieder ken- merk van onderfcheidende Lettereere, na welke hy te ¡vergeefsch dong. In Parys hadt hy, op zyne beurt, den voorrang. Zyne meerdere Rykdom ftelde hem in ftaat om een grooter figuur te maaken; de kokarde op zyn hoed boezemde bem een vertrou- wen in, welk myn ftaat my niet toeliet te voeden; en ftout als hy was in verkwisting en ongebondenheid , voerde by my met zich om als een minderen , dien hy de kunst des leevens ge- leerd, en uit den ftaat van afhang:ykheid tot eigen meesterfchap opgevoerd hadt. De onbeoordcelde toegeeflykheid myner Moe- der verfchafte my de middelen tot het neemen dier vermaaken, in welke myne Medegenooten my deeden deelen , indien het vermaaken mogen genaamd worden, genietingen. te hebben, die my onder het genot onrust, en naa het genot kwelling, gaven. Zomtyds, maar al te zeldzaam, fpeelde ik den geveinsden aan den anderen kant. Ik beoefende zelfverlochening , weldaadig. heid en deugd, fteelswyze, terwyl ik den tyd en het geld, op die wyze belteed, by myne Makkers roemde, in verkwisting, dolle vrolykheid en ondeugd, doorgebragt te hebben. - De hebbelykheid , nogthans, der ongebondene Leevenswy7e, Welke ik cerlang kreeg, verftompten myne natuurlyke gevoelens van Zedelykheid, en benamen aan de Deugd den teugel des Geweetens. Doch de gevaarlyke verbintenis, door my aange. gaan, werd afgebranken: dewy! DE La SERRE bevel kreeg, om zich te vervorgen by zyn Regiment,toen te Duinkerken liggen- de. Op zyn verzoek, vergezelde ik hem tot het huis van een zyner Bloedverwanten in Pirardye, waar hy,onder den weg, twee of drie dagen zou vertoeven. „ Ik zal,’ fprak by op een boerten- fen toon, „ u daar aanpryzen, gy zult er de Lieveling wee- au Zen; myn Neef Dr SANTONGES is Zo [uber en naauw gezet, als ge Ey Waart, toen ik u eerst leerde kennen.” De goede Man, dien hy in deezervoege befchreef , bezat in de daad alle die deugden, waar over de beertery van DE L\ SERRE. my dikwyls hade doen bloozen, doch we'ke ik nooit naagelaaten had, te gerbieden. In zyn gezin kwam ik weder tot dien ftand, wel- ken ik, in ons losbandig gezclíchap te Parts, verloren had, Zyn voorbeeld bemoedigde,en zyne lesfen verfterkten, myne na. tuurlyke aciging tot Deugd; maar zyne Dogter EMILIA PE SAN. JON. ` — 9 VAN VADER NICHOLAS. 367 TONGES was een nog fterker werkend beweegmiddel. By my. ne ondervinding van de weinige haarer Sexe te Parys, met wel- ke ik kennis gemaakt had, kwam my de aangeboore fchoon- heid en het ongedwongen zedig gedrag van EMILIA onver. beeldlyk aantrekiyk voor. Ds LA serre vondt dit alles fmaak- loos en verveelend. Hy verliet het huis zyns Neefs op den der- den morgen naa onze aankomst, beloovende my, zo ras de wae penfchouw over zyn Regiment gedaan was, my te Parys weder te zullen vinden: Buiten Parys, zeide hy, beftaan wy enkel , in Parys leeven wy. Ik ondervond recht het tegendeel; ik leefde alleen in de tegenwoordigheid van EM!L'A DE SANTONGES. —— Doch waarom herroep ik vour mynen geest die dagen van het zuiverite geluk; of waarom herdenk ik wie myne EMILIA was! want , niet lang daar naa, was zy de myne. .. In den Winter kwamen zy te Parys, om de ziekte van den Heer op SANTON igs, die een ras naderenden dood vooripelde. Ik paste hem. op met die getrouwheid, welke ik verichuldigd was aan zyne vricndíchap, en de tegenwoordigheid van EMILIA verligte zeer dien pligt. Onze oppasfende zorge, en de vlyt der Artzen, werden vrugiloos bevonden. Hv ftierf, en beval zyne Dogter aan myne Vriendíchap. °t Was toen eerst dat ik op haa- re Liefde durfde hoopen , op het graf van haar Vader, mengde ik myne traanen met EMI ta's,en waagde het beevende haar te vraagen , of zy my waardig keurde in haare droefheid te dees len ? Emitia was al te oníchuldig om te veinzen, te eerlyk om gemaakt te weezen. Zy gaf haar hand aan myne Deugden, (want ik was op dien tyd Deugdzaam) om dezelve te beloo- nen en teffens te veríterken. Wy keerden weder na SANTON- GES, waar wy zo veel geluks genooten , als misichien het lot der Menschlykheid kan gehengen. Myne emiuia's verdienften evenaarden haar geluk, en ik mag, zonder grootípraak , zeggen , naardemaal bet thans myne fchande is, dat de zints fnoode St, HUBERT toen geoordeeld werd de zegeningen, welke hy genoot , te verdienen. In deezen ftaat van vreedzaam vergenvegen , hadden wy iets meer dan één Jaar gefleeten , wanneer myne EMILIA zich Zwan- ger bevondt. Te dier gelegenheid was myne bekommerdheid voor haar zodanig, als men veronderftellen mag van een Man die zyne Egtgenoote teder bemint. In gevolge van die angítige bekommerdheid, ftelde ik haar voor, eenige weeken na Parys te gaan, waar Zy beter zou kunnen geholpen worden in het nae derend uur , dan ter plaatze onzer wooninge. Zy bragt zeer veel hier tegen in; doch de meesten myner Buuren keurden myn befluit goed , en een hunner de Neef van den Hoofdpag- ter, en die de Hoeve ,op welke zyn Vader als Huurder woon- den, gekogt hadt ; deeze fchilderde my de onbekwaamheid der Vroedmeesters op het Land zodanig af, dat niemand, wiens middelen toelieten na Parys te gaan, het in de gedagten zou Dd 3 nete wagten uit myne kennis van zyne geaartheid , of de: langte van Ki $68 AANDOENLYKE GESCHIEDENIS neemen, om zyne Vrouw aan hun te vertrouwen. Verwyt eg a moede . hoe zeer van verre, kon ik niet verdraagen, en bee floot voltrekt tot de reis” Om de toeftemming myner Vrouwe re verwerven , bediende ik my van een ander voorwendzel, naamlyk , her redden eens Boedels van een Vriend, te Parys overleden, wiens goederen daar waren. EmrLia fiemde eindelyk ‘er in coe, en wy toogen na de Stad. l Voor eenigen tyd kwam ik naauwlyks buiten het huis, door ons betrokken, ’t was het zelfde waar miLra met haar Vader het verblyf genomen hadden, waar deeze ftierf, en haar aan myne Liefde overliet. De herinnering deezer tooneelen , zo teder en aandoenlyk als zy waren , verfpreidde een foort van droefgees- tige nrymering over ons klein Gezin, by welke de tegenwoor= digheid van gezelfchap niet voegde. Myne Vrouw hadt eenige van die kommerlyke voorgevoelens , welke veele Vrouwen van haar aandoenlyk geftel hebben , in haaren toenmaaligen ftand. Al myne aandagt en zorge befteedde ik, om die vreeze te ver- banner. „ lk zal,” fprak zy menigmaal, „ niet leeven om sane an TONES Weder te zien , Maar myn HENDRIK zal daar aan my „ gedenken; in die bosfchen, waar wy zo dikwyls wandelden, » by die beck, na welks gemurmel wy zo menigma:l luiste - » den, en in filte gevoelden, wat geen fpraak , althans de my- sy ne wiet, myn Lief! kon virdrukken...” — De goede Va- der werd overmeesterd door de tederheid der denkbeelden, weike in Zynen gecst opkwamen, en de traanen beletten hem, voor eenige oogenblikken, het fpreeken ; naa eene korte poos Zwy- gens, ving hy, mec een beevende en zwakke ftem, weder a D. ` Verfchoon de gemoedsbeweeging, welke my, in myn vertaal hinderde. Gy hebt medelyden met my; doch altoos zyn myne ‘traanen niet van die tedere foort; de verbeelding van haare ftem verzastte myne aandoeningen tot treurigheid; — doch ik bea «deczur aandoeningen onwaardig. —— Hoor de belydenis Val emyn Boezcmleed. De angst van myne EMILIA werd eindelyk verdreeven doot “haare gêlukkige verlo ling van eer. Zoon. en op dit voorwerp, eene nieuwe foort van tederheid , zagen wy met een onuite ‘fprecklyk genoegen neder. Emitia zoogde haar Kù:d zelve. 2 ‘wel uit denkbeeld van pligt als vermaakshalven , ‘en de zwaa- righeid om in Parvs eene Minne te vinden, waar ain wy on- zen Zutgeling durfden toevertrouwen. Wy hadden vastgefteld na ’t land weder te keeren. zo ras het herftel haarer kragten ‘zulks zou toelaaten ; ondertusichen befteedde ik de vuren dat ‘myne Vrouw rustte, doorgaans, om buiten ’s huis af te doen, “wat de beredding van den boedel myns Vriends vorderde. Op een deezer wandelingen door de Thuilleries gaande, ont- ‘moette my myne oude Medegenoot DE LA SERRE. Hy omhels- de my met een vuur van drift, * welk ik niet wel kon ver- tyd, e VAN VADER NICHOLAS 369 , Zints het.afbreeken onzer verkeering. - Hy hadt , zo hy my berigtte, gehoord , dat ik in de Stad was ; doch,zints ver- fcheide dagen .my te vergeefsch gezogt. In de daad ‚hy was het, van alle Meníchen, die ik het meest vreesde te zullen ontmoe- ten. Op ’t land zynde , had ik gehoord van zyne verregaande verkwisting en toeneemende buitenfpoorigheid in leevenswyze ; 3er liepen eenige verhaalen ten zynen nadeele, welke alleen niet geloofd werden , door eene ongewilligheid om ze te gelooven, by lieden, die, door het verderf der wereld, zich niet gemeen. zaam gemaakt hebben met de veragtlykâe laagheid. Ik ontdek. te dat hy egter nog een overmeesterenden invloed op my hadt, welke ik in my zelven wilde verfchoonen , door hem min on. waardig en {nood te agten , dan het gerugt van hem vermelde de. Naa verícheide vraagen en betuigingen van zyne hartlyke blydfchap over het geluk my ten dcele gevallen, ftondt hy ‘er zo fterk op, dat ik den avond met hem zou flyten, dat ik, fchoon ik het my ten regel gefteld hadt thuis te zyn, my fchaamde, het te weigeren,en een afipraak maakte, om hem, ten beemden uure, te ontmoeten. Ons gezelíchap beftondt alleen uit DE LA SERRE zelve, en twee andere Orficieren , van welken de een veel ouder was „ dan iemand onzer; hy droeg het teken der Orde van St. Louis, en bekleedde den rang van Colonel; hy kwam my voor, de aangenaamfte Man te weezen, dien ik immer ontmoette, De ongenegenheid waar mede ik my van huis begeeven had, en de verwagting dat ik eene geheel andere Party zou aantreffen , deeden my de tegenwoordige dubbel aangenaam vallen. Ik was by ’c inkomen neerflagtig, uit hoofde van het bedwang,’t welk ik my opgelegd had; doch vondt my opgebeurd door het wel. vallige , ’t geen my omringde, en ’t genoegen , ’t welk ik fchepte in dien ouden Officier, die, veel kundigheids, veel ver- nufts , en oordeels bezat ; met één woord, alles waar op ik prys (telde, alles wat ik het minst verwagt had te zullen aan- treffen in een gezelíchapsman , door DE LA SERKE uitgekoozen. % Was laat eer wy {cheidden; en by het fcheiden ontving ik, niet zonder genoegen, eene uitnoodiging van den Officier, om den volgenden avond by hem te komen eeten. "mt Gezelíchap ten zynen huize vond ik verleevendigd door des Officiers Zuster , en eene haarer Vriendinnen. eene Wedu. we, die, hoewel geene volflagene fchgonheid, een voorkomen bezat, °t welk iemand meer innam, dan bloote fchoonheid kon doen Als zy zweeg, lag ‘er eene betoverende zagtheid op haar gelaad; en deeze -vermeerderde , als zy den bevalligen mond ende. Ik werd naast haar geplaatst. Onbedreeven als ik was ‚in de kleine galanteriën des leevens naar de Mode. wenschte ik eer dan ik hoopte, my aangenaam by haar te maaken. 7y fcheen, nogthans, belang te ftellen in myn oppaslen en gefprek- ken; van haaren kant beviel my alles ujtneemend. Wy fpeelden 4 (Qe ” aan AANBOENLYKE GESCHIEDENIS den Zin dier Dame en den mynen , en wy wonnen meer dan ik wenschte. Al ware ik zo ryk geweest als DE LA saree, jk zou tegen het hoog opzetten van het fpel my verklaard heb- ben; doch wy waren de eenigfte van het gezelfchap, die niet ig onzen (chik'f:heenen. fchoon de winnende party; en wy {cheid- den allervriendlykst. Madame DE TRENVILLE. (dus was die We- duwe geheeten) den Colonel vriendlyk toelachende, verzogt hem‘ ten haaren huize, het geledene verlies te verhaalen; : met eene houding, waar in zedigheid en gulheid zich veréénig- den, dat zy hoopte, dat ik. eens deelgenoot van haar geluk ge» weest zynde, haar de eer zou aandoen, om mèr haar te deelen in den Kans van een min gelukkigen avond. In den beginse betoonde myne Egtgenoote haar genoegen , dat ik finaak in gezelfchap vond, ter verleevendiging van myn post, om haar op te pasfen. Doch, toen myn afweezen verme- nigvuldigde. en, in de daad, ik bevond my bykans alle dagen by Madame de TR2NVILLE, kon zy, fchoon haare uitdrukkingen dezelfde bleeven . niet nalaaten, door haare gebaaren, eenig mis- noegen over myne uithuizigheid te kennen te geeven. Ik zag dit eerst alleen met tederhartigheid aan ; den volgenden avond maakte ik myne verfchooning van myn woord te houden; Maar ik vond het gezelfchap myner Vrouwe niet als voor- heen; ftii , doch befchroomd om elkander onge gedagten mede te deelen , toonde EMILIA haare ongerustheid op haar gelaad, en ik bedekte myne kwelling flegts door een gedwongen vrolyk voorkomen. , ss Anderendaags kwam DE LA SERRE, En Zag EMITIA voor de eerte keer naa ons Huwe!yk. Hy boertte in ’t vriendlyke oe myn niet komen des voorgaanden avonds, en betuigde eene an. dere Party voor my tegen dien avond aángenomen te hebben, Myne Vrouw ftond:, ’er op, dat ik aan die toezegging zou be. antwoorden ; haar Neef prees haar gedrag. en fprak op zyn ge <voonen trant over het goed beftuur der Vrouwen. ——— ik re avonds uitging , wenschte ik myne &MILIA goeden nagt. My dagt, ik zag een traan haare oogen ontglippen, en ik wilde ge- bleven zyn; doch myne verkeerde Schaamte over het niet hee: nen gaan, bewoog my, op die traan niet te letten. °t Gezelfchap bemerkte myne droefgeestigheid, en DE LA SERRE fporte "er mè- de. Zelfs myn Vriend de Colonel viel aan °t boerten met den Huwelyken ftaat. Dit was de eerfte keer dat my de onvoege- lykheid voor den geest kwam, van de eenige getrouwde Man der geheele Party te weezen. Wy fpeelden grover .-en zaten laater dan voorheen; doch ik «wilde toonen niet bevreesd voor myne Vrouw te weezen , en kantte my noch tegen het een noch tegen het ander. Ik verloor geer veel, en keerde vol kwelling en verdriet na huis, Den volgenden morgen vond ik PMILIA geheel kleinmoedig. My dagt, dat zy, met haare oogen, myn gedrag afkeurde en befirafte, 7 | | | VAN VADER NICHOLAS» 371 ik was verkeerd genoeg om my deswegen te vertoornen; Da LA SERRE kwam my verzoeken het middagmaal by hem te hou. den. Hy merkte op, onder het heenen wandelen, dat EMILIA ‘er misnoegd uitzag. ,, Het gaan na ’t Land”, zeide ik, zal »» haar wel weder in een goede luim brengen.” — Zult gy dan Parys veriaaten? vrocg DE LA SERRE: — vu Binnen weinig da- an gen,” was myn antwoord. Had ik, voegde hy my toe, zuike Beweecgrodenes om te Parys te biyven, cls gy hebt! — va Wele „ ke beweegredenen >” vroeg ik. Hy weder. De verknogtheid sau zuike Vrienden; doch Vriendfchap is een zeet woord: de vere knogtheid aan zuik. eene Vrouw als DE TRENVILLE! ik weet niet hoe ik hem aanzag; doch wy zetten het gelpiek niet verder voort ; misfehien berooude ik my minder misnoegd , dan my ge- voegd zou hebben, ‚Na het middagmaal gingen wy na ’t huis dier Dame. Zy was allerkeurlykst gekleed , en kwam my f{chooner voor, dan ooit, Het gezelíchap was talryker dan naar gewoonte, en ook lee. vendiger. 't Gefprek viel op myn oogmerk, om Parys te veriaa- ten; de belachlykheid der Zeden des lands, de fmaakloosheid der Landvermaaklykheden, werden door DE LA SERRE, en de meeste jonge lieden des gezelíchaps, zeer geestig ten toon ge- field. Madame ne TRENVILLE deelde niet in die boertende vro- lykheid, en keek my nw en dan aan, als of bet onderwerp haar ve emftig voor kwam, om mede te gekken. Ik was half be- fchaamd , half moeilyk, dat ik weder na ’t Land zou gaan, min te onvrede dan trots, op de onderícheiding, my betoond. Ik was nogthans ecn bloodaart zo wel in *t kwaade als in het ‚en bedagt een middel om my te bevryden van eene ont. dekking, die my zou hebben kunnen behouden. Ik befloot my- ne Vrouw te bedriegen, en myne bezoeken by Madame um TRENVILLE te bedekken, onder het voorwendzel van eenige nete- lige byzonderheden, voorkomende in den boedel , dien ik bezig was te redden. Haare ziel was te zuiver, om agıerdogt of ja- louzy te huisvesten. ’t viel een cerfie aankomeling in de valscha heid, als ik, ligt haar te misleiden. De LA SERRE bragt my ale ` “Iengskens verder, en kreeg weder op my dien overheerfchenden invloed, welke hy voorheen hadt; doch met een nag meerder vermogen ‚ontleend van de dwaaze verkleefdheid aan Madame DE PRENVILLE, ontítaan uit zyne trotsheid en zwakheid , vermeesterd door haare fchoonheid en ftreeken. ’ Viel juist op deezen tyd voor,dat een Jong Heer uit de na- buuríchap van Santonges te Parys kwam , en brieven aan EMILIA bragt van een haarer Vriendinnen. My was een Miniatuur Schil. dr, en badt voor, zyne kunst in de Hoofdftad te volleeren, Emilia. die onzen kleinen Jongen op het al,citeder:t beminde, Qelde bem voor ‚dien kleinen te fchilderen, zo als hy lag te flaa- pen. De Jonge Schilder vondt {maak in het denkbeeld, mits zy bem toeftondt ber Kind in haare armen te fchilderen. Men Zou 372 AANDOENLYKE GESCHIEDENTS zou dit voor my verborgen houden, om ’er my mede te verras. fen, wanneer het flukje af was, Om te beter gelegenheid te hebben tot het volvoeren van dit plan, hoorde EMILIA dikwyls met genoegen , dat ik myn woord elders gegeeven hadt, en zet. te my aan, om het te houden, ten einde het Schilderftukje in myn afweezen mogt worden voortgezet. Emira wist niet wat, geduurende dat afzyn, myne bezigheid was. Een flaaf van ondeugd en verkwisting , fchond ik de trou- we aan haar verfchuldigd , in de armen der listigfte en fhoodfic Vrouwe , en verloor de middelen, die ons gelukkig maaken, en ons Kind moesten groot brengen, aan een hoop fchurken. Zodanig was de valftrik door DE LA SERRE, en zyne Medeftanders, my 'gefpan. nen. Alles hadt het voorkomen van Liefde en Edelmoedigheid. DE TRENVILLE bezat lists genoeg, om my te doen gelooven . dat zy, in alle opzigten , her flachtoffer was van haare genegenheid, mywaards. Myne cerfte groote verliezen in het fpel gaf zy voor te zullen vergoeden uit haar eigen middelen,en verliet zich op my- ne'Eer, om haar hulp toc te breng n in de verlegenheid , waar in’ ik haar gebragt hadt. Naa al het geld, *t welk ik bezat , uitgeput, enal myn credit verbruikt te hebben, tond ik Op den oever myns verderfs; doch, wanneer ik dagt arm en berooid weder te kee- ren na de plaats, die ik geagt èn gelukkig verlaaten had , be- zat ik geen moeds genoeg, om tc rug te keeren Ik nam mm toevlugt tor het wanhoopig befluit, om het overblyfzel myns goeds te verpanden, en waagde dat geld, om het verloorene we- der te winnen, of alles te verliezen De uitflag; was zodanig, als ik had moeten verwagten. Naa dat de bedwelmende fehrik, over mynen toeftand, my 't vermogen van denken weder toeliet, vervoegde ik my na Mada- me DE TRENVILLE. Zy ontving my als iemand , die niet langer waardig was bcdroogen te worden. De overtuiging van baare valschheid, en van het verderf, waar in zy my geftort hadt, tof my op ’t diepfte. Ik verliet haar met vervloekingen, welke zy aanhoorde met de koelhvid van verharde ondeugd of uitgeleerd. hid, in verleiding. Ik fhelde uit haar his, en wist niet wef- waards. Mync flappen voerden my als ongewillig na myn huis. Aan myn eigen deur ftond ik flil, als of de dood my op myne intrede wagtte. Als ik eenige fchreden te rug gegaan was, keerde ik weder; tweemaalen poogde ik aan te kloppen , en kon niet; myn hart wierd met een onuitfpreeklyken fchroom bevan- gen, myn knién ftietten teg n clkander 't W:s nagt, de ftraat donker, cn alles rondsom my dood ftil. Ik wierp my voor de ` deur neder, en wenschte dat een Onverlaat opdaagde, om my te vermoorden. Eindelyk doorfneed de bedenking van myne yn Kind myne geflingerde ziel, traanen van teder- myne oogen uit. Ik rees op; klopte aan ; en ging. zer DI na de kamer myner Vrouwe. Zy fliep,een ıdde , ons Kind rustte op haar boezem, mer, de M ID VAN VADER NICHOLAS, - 373 kand om haar hals geflaagen. —- Doch wat ik, op dat gezi gevoelde! — Zy lachte in haar flaap, en fcheen een genoeg. Iyken droom te hebben. Myne harsfens geraakten weder van fiel, en de elende, waar in zy moest ontwaaken, vermeesterde myne inbeelding. Het fchandlyk denkbeeld kwam in my op — ik zidder op 't verhaal! — om ze beiden, zo als zy daar la- gen, en vervolgens myzelven , te vermoorden ! — Ik (trekte myn hand uit na de keel van myn Vrouw! Het kleine Wicht opende de lieve vingers, en greep een van de myne. Die zagte drukking trof myn hart; de zagtheid keerde in ’t zelve weder. Ik borst uit In een vloed van traanen; doch ik kon njet biyven, om EMILIA ons verderf te verhaalen. . Ik ging weder ten huize uit na eene onbekende herberg, in een afgelegen gedeelte der Stad, (chreef eenige weinige luttel zamenhangende regels; haar berigt geevende van myne dwaas. heid, en van myne misdryven ; dat ik ten oogmerk had, Franke gek onmiddelyk te ruim. , en niet weder te keeren vóór dat ik, door boete, myne misdaaden verzoend, en, door vlytbetoon, de armoede, waar in zy door my geftort was, herfteld had. Ik beval haar, en het Kind, aan ‘de zorge myner Moeder , en aan de befcherming van dien, Hemel, welke zy nimmer beledigd hadt. ———= Deeze Brief afgevaardigd hebbende, verliet ik Pa. rys op ’t oogenblik, en was reeds eenige mylen van de Stad verwyderd, eer de dageraad aanbrak. Met het opgaan der zon- ne, agterhaalde my een Postkoets die na Brest reedt. Ik begaf ‘er my in, zonder eenig plan op myne verdere reis, en zat go. heel ftil, in een hoek. Dien dag en den volgenden nagt reisde ik voort , met verfcheide Reisgenooten, zonder my over voed. zel te bekommeren , en geheel: flaaploos. Maar den tweeden dag voelde ik myne kragten bezwyken,en als wy ’s avonds (til hielden, viel ik in zwym by het intreeden van een herberg. Ik werd te bedde gebragt, en lag meer dan een week in bedwel- ming, met koorts. Een liefhebbend Broeder van de Orde, tot welke ik nu be. hoor , die in de herberg was, paste my op met alle bezorgd- heid en menschlievenheid; en toen ik begon te herftellen, be. diende de goede oude Man myne Ziel, gelyk hy myn lichaam gedaan hadt, hy gaf my de vertroosting en byftand, welke hy bevondt dat ik zo zeer behoefde. Door zyne tedere oppaslinge was ik nu zo verre herfteld, dat ik een weinig lugts kon {chep- pen in een klein kamertje, aan de ftraat. Toen ik op zekercn morgen daar zat, kwam dezelfde Postkoets, welke my daar gebragt hadt, weder, en hieldt voor de deur (01, waarop de jonge Schilder, die te Parys ons aanbevolen geweest was, ‘er uitftapte. Dit gezigt was voor myne zwakheid onverdraag- lyk, ik viel, als leevenloos, van myn floel. Dit voorval bragt verfcheide Perfoonen in de herberg, en onder anderen dien jon- gen Heer. Wanncer zy my weder bygebragt hadden, bezar ik Co a 374 AANDOENLYKE OESUHIEDENIS, VAN VADER NICHOLAS. bezefs genoeg om te verzoeken, dat hy alleen by my mogte leaten worden. Het leedt eenigen tyd eer hy my herkenies toen hy het deedt, met veel fchriks op zyn gelaad, verhaalde by my, naa veel marrens, op myn aandrang , het fchriklyk gevolg myner misdryven. | Myne Vrouw en Kind waren niet meer. De fchok, die myn brief gegeeven hadt, was haar te fterk; Koorts, Ylhoofdigheid en Dood volgden. Het Kind Rierf korten tyd naa haar. In eene vlaag van kennis , weinig tyds voor haar dood, verzogt zy haaren Vriend by haar bedde ; gaf hem het vervaardigd Schilderytje over, en beval hem, met haaren laatften adem, dit Stukje, indien hy my ooit aantrof, over te leveren, met de verzekering, dat sy n alles ten vollen vergeeven hadt; —— Hy fteide het my ter. — Ik weet niet hoe 't my megelyk was dat oogenblik te over- leeven. Misíchien moet zalks toegefchreeven worden aan myne zeer verzwakte gefteltenisfe. Myn hart was te zwak om te bar- ften; en eene ongevoeligheid voor de rampen, die my troffen, vermeesterde mynen geest. Door de befchikking van dien eerwaardigen Man, die my eens van den dood verloste, kreeg ik hier een woonftede, waar ik al- toos, uitgenomen eene hartbreekende reige na de plek gronds, waar myne EMILIA en myn Zoontje begraaven liggen, zints dien tyd, my onthieldt. —— Myne Gefchiedenis is mynen Klooster- broederen onbekend. Zy verwonderen zich over de geftrengheid der leevenswyze, waar door fk boete tragt te doen voor myne overtreedingen. —— Dan, de Hemel kan door boetedoeningen alleen niet bevredigd worden. Ik tragt. door werken van Liefde en Goeddaadigheid, myn aanweezen in ’t oog der Godheid niet haatlyk te maaken. — Dank zy cone’ Ik hob de Vertroosting, welke ik wenschte, verkreegen. Eene ftraal van genade j gich over myne afneemende dagen. De Droomgezigten op deeze harde legerftede krygen iets troostryks. Jn den jongstverloopen nagt zag my BviLia lachend aan ; deeze kleine Cherub was by haar! ... De ftem van Vader NicHoLas bezweek. — Hy bezag het Schil. derftukje, en hief de oogen beurtlings ten Hemel; een zagte loed verfde zyne bleeke handen. Ik flond verbaasd op dir gezigt. e Vesperklok luidde; hy vatte myn hand — Ik kuschte de zy- ne; myne traanen droopen "er op neder. Hy fprak : „Myn Zoon, an voor een hart, met die gevoelens als het uwe vervuld, zal de »» herdenking myner Gefchiedenisfe niet onaangenaam weezen. »» Indien de Wereld u aanlokt; indien de Ondeugd u met ver- », maaken tragt te verftrikken, denk dan om Vader NICHOLAS, =œ » wees Deugdzaam en Gelukkig! x ees MENGELWERK, TOT FRAAYE LETTEREN, KONSTEN EN WERTENSCHAPPEN, BETREKKELYK, E VERTOOG, OVER DE ONGEOORLOFDHEID VAN BLOED- EETEN. . (Overgenomen uit the Inftitutes of Natural and Revealed Religion, van J. PRIESTLEY, Dr. in de Rechten, en Lid van de Koninglyke Maatfchappy der Wee. tenichappen te Londen. Voi. 111.) Hë Verbod, om geen bloed te eeten, ’t welk NoäcH gegeeven wierdt, fchynt verplichtend voor alle zyne Afftammelingen; en caar hetzelve de eerfte uitdruklyke vergunning van dierlyk voedzel vergezelt , fchynt het bloed voorbehoudend te zyn; ten blyke der erkentenis, dat God de geever is van het leeven, en van het voedzel tot deszelfs onderhoud. Dus kan door dit betaon van achting voor bloed , geftort wanneer dieren tot voe.zel geflagt worden, als zynde het meest zichtbaar bekleedzel (vehiculum) van het leevensbeginzel , bedoeld zyn „ dat witgedrukt zou worden , eerbied voer 't eyen, als de hoogstwaardige gifte van God; en eene waarichouwing voor ons, om geen dier, veel min eenig mensch, daar van, buiten noodzaaklykheid, te berooven. ’t Is opmerkiyk , dat de vreesverwekkende aankondiging: van ’t Godlyk oordeel , tegen Moordenaaren , onmiddelyk volet op het verbod wegens het 'bloed-eeten , even als of daar mede eenig verband tusfchen het een en ander wierdt uitgedrukt. GEN. IX: 3 - 6. Al wat zich roert dat leevend‘ is, zy u tot /py3€; ik heb het u al gegeeven gelyk het groc- ne kruid. Doch °t vleesch met zyne ziele. [dat is] zynen bloede , zult gy niet eeten. En voorwaar, ik zal uw bloed, [het bloed] uwer ziele eisfchen; van de hand aller gediere te zal ik het eisfchen: ook van de hand de: menfchen, van: de hand eens iegelyken zyns broeders zal ik de ziele des menfchen eisfchen. Wie des menfchen bloed vergiet, zyn bloed zal door den mensch vergoten worden: want God heeft den mensch naar zyn beeld gemaakt. Tevens kan meus UL DEEL. MENGELW. NO. 10. Ee | 876 OVER DE ONGEOORLOFDHEND ` dis een bykomend bewys voor de onthoudinge van bloed, aanmerken , dat hetzelve, ver van een gezond voedzel te weezen, fchurft, en fcorbuticque ongefteldheden, be, zonderlyk in heete gewesten , veroorzaakt (*). Daar zyn ’er, die willen, dat het Voorfchrift, aan No- acH gegceven, eeniglyk ftrekte tot verbiedinge van het eeten van ratuw vleesch ,. of van vleesch van een leevend dier afgelneeden , alvorens hetzelve gedood is; dan, de oude Jooden verftonden zulks uitdruklyk van alle foort van bloed-ecten. En als Mozes de ontzegging voor de Jonden, in het byzonder, herhaalt , (waarin men niet ontkennen kan, dat hy het gebruik van het bloed zelfs bedocdt,) zo geeft hy juist dezelfde reden , welke aan Noîca wierdt voorgeftel!: Lev. XVII: 10-14. ,, Gy zult a, het bloed van geenerhande foort van vleesch eeten : sa want het leeven des vleefches is in syn bloed.” Waar- fchynlvkst , derhalven , is het , dat de twee bevelen flechts in uitdrukkingen verfchillen , doch dezelfde be- doeling hebben. Men zou zich fchier verbeelden , dat de Heidenen , door den Christelyken Godsdienst, ontflagen zouden ge- worden zyn van de waarneeminge van dit Voorfchrift: dan, onder an ere zaaken , welken zy voormaals als on- fchuldig of onverfchillig aanmerkten, doch waar van zy zich onthouden moesten na hunne aannceminge van het Christendom, telden de Apostelen uitdruklyk ook dit, toen zy plechtiglyk vergaderd waren, om raad te plcegen over het antwoord, °t welk zy den Discipelen te Antio- chién geeven zouden; welke zich tot hen vervoegd had- den, wegens derzelver verplichting tot waarneeming der wetten van Mozes. En, hoewel niet uitdruklyk gezegd wordt, dat zy byzonderlyk door God beftierd wierden, om ‘dus te beflisfen , fchynt zulks nochthans te kennen gegceven te. worden „door hun gezeg : dat het den Heiligen eest dus hadt gocdgedacht, zo wel als henzelven. HAND. 