Biblia Sacra, dat is de geheele Heilige Schriftuer bedeeld in het Oude en Nieuwe Testament; deze uitgaef vervat alle de boeken van het Oude Testament die in den Hebreeuwschen tekst zyn
34 Maer een man heeft zynen boog gespan- nen, schietende eenen pyl in het onzekere, en by gevalle raekte hy den koning van Israël, tusschen de longe en de mage. En hy zeide tot zynen wagenman : Keert uwe hand, en voert my uit den heirc, want ik ben zwaerlyk gewond. 35 Aldus is den stryd gedaen op dien dag, en den koning van Israël stond in zynen wagen, tegenover de Syriers, en hy is des avonds gestorven ; maer het bloed van zvne wond vloeide in het midden van den Wa- gen. 36 En dén uitroeper maekte geluid over al het heir eer de zon onderging, zeggende : Een iegelyk keere wederom in zvne stad, en in zyn land. 37 En den koning is gestorven, en gevoerd in Samarien : en zy hebben den koning be- graven in Samarien, 38 En zy hebben zynen wagen gewasschen in de piscine van Samarien, en de honden hebben zyn bloed gelekt, en zy hebben zvne wagengetuigen gewasschen, naer het woord des Heeren, dat hy gesproken had. 39 Wat meer van Aehah te zeggen is, en al dat hy gedaen heeft, en het ivooren huis, hetwelk hy getimmerd had, en van alle de steden, die hy gesticht had, zyn deze niet geschreven in het boek der kronyken der koningen van Israël ? 40 Aldus is Achab ontslapen met zyne va- deren, en Ochozias, zyn zoon, heeft voor hem geregeerd. 41 Maer Josaphat, den zoon van Asa, had begonnen te regeren over Juda in het vierde jaer van Achab den koning van Israël. 42 Vyf-en-dertig jaren was hy oud toen hy begon te regeren, en vyf-en-twintig jaren heeft hy in Jerusalem geregeerd : zyns moe- ders naem was Azuba, Salai dochter. 43 En hy heeft gewandeld in alle de wegen van Asa zynen vader, en hy is daer niet af gegaen : en hy heeft gedaen dat regt was voor des Heeren aenzigt. 44 Maer nogtans heeft hy de hoogten niet weggedaen : want het volk deed nog sacri- ficie, en brandde nog welriekenden offer op de hoogten. 45 En Josaphat had vrede met den koning van Israël. 46 Dat er meer is van Josaphat te zeggen, en zyne werken, die hy gedaen heeft, en zyne stryden, zyn deze niet geschreven in het boek der woorden van de dagen der koningen van Juda ? 47 En hy heeft ook alle de overgebleven verwyfde mannen , die overgebleven waren in Asa zyns vaders dagen, uit den lande ver- dreven. 48 En daer was toen geen koning gemaekt in het land van Edom. 49 En den koning Josaphat had vloten van schepen gemaekt in de zee, die naer Ophir varen zouden om goud : maer zy konden daer niet varen, want zy werden gebroken te Asion Gabar. 50 Toen zeide Ochozias, Achabs zoon, tot Josaphat : Laet myne knechten met uwe knechten in de schepen gaeu. En Josaphat wilde dat niet doen. 51 En Josaphat is met zyne vaderen ont- slapen, en begraven met hen in David zyns vaders stad : en Joram zyn zoon heeft voor hem geregeerd. 52 Maer Ochozias, Achabs zoon, begon te regeren Israël in Samarien, in het zeven- tiende jaer van Josaphat, den koning van Juda, en hy heeft Israël geregeerd twee jaren. 53 En hy heeft kwacd gedaen voor des Heeren aenschyn, en gewandeld in zyns va- ders en zyns moeders Weg, en in den weg vanJeroboam, Nabatszüon, die1 Israël heeft doen zondigen. 54 En hy heeft ook baal gediend, en hem aenbeden, en den Heci* Gó-d van Israël gekreit, naer al dat zyn vader gedaen had. II E T VIERDE BOEK DER KONINGEN. KAPITTEL I. OAB heeft ook overtreden tegen Israël, na dat Achab dood was. '1 En Ocho/.ias is gevallen door de traliën zyner eetkamer, die hy had in Samarien, en hy is ziek geworden : en heeft boden ge- zonden, /.eggende tot hen : Gaet henen, en gaet le raden Beëlzebub, den God van Ac- caron, of ik van deze myner ziekte zal mogen genezen. 3 Maer den engel des Heeren hecfï tot Elias den Thesbiter gesproken, zeggende : Staet op, en gaet te gemoet des konings van Sa- marien boden, en gy zult hun zeggen : Is er dan geen God in Israël, dat gy gaet om Beëlzebub, den God van Accaron, raed te vragen? 4 Daerom, dit zegt den Heer : Van den bedde, daer gy op gegaen zyl, zult gy niet afgaen, maer gy zult de dood sterven. En Eüas is weggegaen. 5 En de 'boden zyn wedergekeerd tot Ochozias. Denwelken heeft tot hen gezeid : Waerom zyt gy wedergekomen ? 6 En zy hebben hem geantwoord : Ons is een man tegengekomen, en hy zeide tot ons : Gaet henen, en keert wederom tot den koning, die u gezonden heeft, en gy zult hem zeggen : Dit zegt den Heer : Is het daerom, want daer geen God in Israël is, dat gy zendt om raed te vragen van Beëlze- bub^ den God van Accaron ? Daerom zult gy niet afkomen van den bedde, daer gy op ge- gaen zyt, maer gy zult de dood sterven. * 7 En hy zeide hun : Van wat gedaenle en kleeding is den man , die u te gemoet kwam, en deze woorden sprak? 8 En zy antwoordden : Het was een hairig man, en met eenen leercn riem om zyne lendenen gegord. Hy zeide : Het is Elias den Thesbiter. 9 En hy heeft tot hem gezonden eenen prins over vyftig mannen, en vyftig man- nen, die onder hem waren. Denwelken is tot hem opwaerts gegaen : en heeft tot hem, die daer op den top van den berg zat, ge- zeid : Man Gods, den koning heeft bevolen dat gy afkomen zoudt. 10 En Elias antwoordende, heeft gezeid den kapitein over vyftig mannen : ls het dat ik een man Gods ben, zoo dale een vuer van den hemel af, en verslinde u, en uwe vyftig mannen. Toen viel het vuer uil den hemel, en heeft hem verslonden, en de vyftig mannen, die met hem waren. l i En hy heeft wederom gezonden eenen anderen kapitein over vyftig mannen, en vyftig met hem. Denwelken heeft tot hem ge- zeid": Man Gods, dit zegt den koning: Haest u, komt af. 12 Elias antwoordende, heeft gezeid : ls het dat ik een man Gods ben, zoo valle vuer uit den hemel, en verslinde u, en uwe vyftig. Toen viel het vuer uit den hemel, en heeft hem verslonden, en zyne vyftig. 13 Hy heeft wederom gezonden den der- den prins over vyftig, en de vyftig die met hem waren. Denwelken, toen hy gekomen was, heeft zyne knien gebogen tegen Elias, en hem gebeden en gezeid : Man Gods, wilt myne ziel niet versmaden, en uwrer knechten zielen, die metmy zyn. 14 Ziet het vuer is van den hemel geval- len, en heeft verslonden de twee eerste kapiteinen over vyftig mannen, met de vyf- tig die met hen waren : maer nu bid ik dat gy myner ziele wilt ontfermen. 15 Én den engel des Heeren heelt gespro- ken tot Elias, zeggende : Gaet met hem af, vreest niet. Hierom is hy opgestaen en met hem afgegaen tot den koning. 16 En heeft hem gezeid .: Dit zegt den Heer : Aengezien dat gy boden gezonden hebt om raed te vragen van Beëlzebub, den God van Accaron, regt of er geen God in Israël ware, van denwelken gy mogt raed vragen : daerom zult gy niet afkomen van den bedde, daer gy op gegaen zyt, maer gy zult de dood sterven. 17 En hy is gestorven naer des Heeren woord, dat Elias gesproken heeft, en Joram, zyn broeder, heeft voor hem geregeerd, in het tweede jaer van Joram Josaphats zoon, des konings van Juda : want hy had geenen zoon. 18 Maer dat er meer is van de woorden van Ochozias, die hy gedaen heeft, zyn deze niet geschreven in het boek der kronyken der koningen van Israël? KAPITTEL 11. EN het is geschied, toen den Heer Elias wilde ten hemel halen door eenen stormwind, dat Elias en Elizeus gingen van Galgala. HET IV. BOEK DER KONINGEN, II. 341 -2 En Elias zeide tol Elizeus : Blyft hier, want den Heer heeft my gezonden tot Bethel. En Elizeus heeft tot hem gezeid : Zoo waerachtiglyk als den Heer leeft, en als uwe ziel leeft, ik zal u niet verlaten. En toen zy afgegaen waren tot Bethel : 3 Zoo zvn er profeten kinderen uil- gekomen /die te Bethel waren, tot Eli- zeus, en hebben hem gezeid : Weet gy niet dat den Heer heden uwen heer van u nemen zal ? Hy antwoordde : lk weet ook wel : zwygt. 4 Maer Elias heeft tot Elizeus gezeid : \ Blvft hier, want den Heer heeft my ge- j zonden te Jericho. En hy heeft gezeid : Zoo j waerachtiglyk als den Heer leeft, en als uwe ziel leeft, ik zal u niet verlaten, j En toen zy tot Jericho gekomen waren, j 5 'Zoo zyn er profeten kinderen, die te Je- richo waren, tot Elizeus gekomen, en heb- j ben hem gezeid : Weet gy niet dat den Heer heden uwen heer van li nemen zal ? En ln- heeft gezeid : Ik weet wel : zwygt. 6 Toen zeide Elias tot hem : Blyft hier, want den Heer heeft my gezonden tot de Jordane. Denwelken antwoordde : Zoo waerachtiglyk als den Heer leeft, en uwe ziel leeft,' ik zal u niet verlaten. Aldus zyn zy beide te zamen gegaen. 7 En vyftig mannen van der profeten kin- deren hebben hen gevolgd, dewelke stonden tegenover, van verre : maer zy beide ston- den aen de Jordane. 8 En Elias heeft zynen mantel genomen, en dien te zamen gewonden, en heeft de wateren geslagen, dewelke zyn gescheiden aen beide de zyden, en zy zyn beide door het droogc gegaen. 9 En toen zy doorgegaen waren , zoo zeide Elias tot Elizeus : Begeert dat gy wilt, dat ik het u doe, eer ik van u zal gehaeld worden, En Elizeus zeide : Ik bid dat uwen geest tweevoudig in my worde. ' 10 Denwelken heeft geantwoord : Gy hebt een zwaer ding begeerd : maer nogtans is het dat gy my zien zult, als ik van u zal ge- nomen Worden, zoo zal het u geschieden, dat gy begeerd hebt : maer is het dat gy het niet ziet, zoo zal het niet zyu. 11 En toen zy voortgingen, en al gaende te zamen spraken, ziet eenen vurigen wagen, en vurige peerden hebben ze beide geschei- den : en Elias is door eenen stormwind in den hemel opgevaren, 12 En Elizeus zag het aen, en riep : Myn vader, myn vader, Israëls wagen, en zynen wagenman En hy heeft hem niet meer ge- zien : en hy heeft zync kleederen gegrepen, en die gescheurd in twee stukken. 13 En hy heeft Elias mantel opgenomen, die hem ontvallen was : en toen hy weder- gekomen was, stond hy op den oever der Jordane : 14 En hy heeft met Elias mantel, die hem ontvallen was, de wateren geslagen, en zy zvn niet gescheiden. En hy zeide : Waer is Elias God nu ook ? En hy heeft de wa- teren geslagen, en zy zyn gescheiden her- waarts en dei waerts, en Elizeus is er door gegaen. " 15 En der profeten kinderen, die te Je- richo waren, ziende tegenover, hebben ge- zeid : Elias geest rust op Elizeus. En komende hem" te gemoet, hebben zy hem aenbeden nedergebogen ler aerde, 16 En tot hem gezeid : Ziet, met uwe knechten zyn vyftig sterke mannen, die mogen gaen, en zoeken uwen Heer, of hem by aventure den geest des Heeren heeft ge- nomen, en geworpen op een van de hooge bergen, of in een van de valleijen. En hy heelt gezeid : Wilt niet zenden. 17 En zy hebben hem gedwongen tot dat hy oorlof" gaf, en zeide : Zendt ze. En zy hébben vyftig mannen gezonden : dewelke toen zy dry dagen gezocht hadden, zoo heb- ben zy hem niet gevonden. 18 En zy zyn weder tot hem gekomen : en hy woonde te Jericho, en heeft tot hen ge- zeid : Heb ik u niet gezeid : Wilt niet zen- den? 19 En de mannen der stad hebben tot Eli- zeus gezeid : Ziet, de wooning dezer stad is zeer goed, gelyk gy, heer, zelf wel ziet : maer 'het water is Veer kwaed, en het land is onvruchtbaer. 20 En hy heeft gezeid : Brengt my een i nieuw vat, en doet daer zout in. Hetwelk i als zy gebragt hadden, ! 21 Zoo is hy buiten gegaen aen de fon- | teine der wateren, en heeft daer het zout in I geworpen, en gezeid : Dit zegt den Heer : ik heb deze wateren genezen, en daer zal ! voorlaen geene dood, of onvruchtbaerheid in zyn. 22 Alzoo zyn de wateren genezen tot op dezen dag toe, naer Elizeus woord, dat hy gesproken heeft. 23 En hy is van daer opgetrokken te Bethel : en toen hy opkwam over den weg, zoo zyn daer kleine kinderen uit de' stad gekomen, en bespotteden hem, zeggende : Komt op, kale kop; komt op, kale kop. 24 En toen hy achterom zag, zoo heett hy die gezien, en hen vermaledyd in des Hee- ren naem : en daer zyn twee heeren uit het bosch gekomen, en hebben twee-en-veer lig van de* kinderen verscheurd. 25 Maer hy is van daer gegaen op den berg Carmelus, en van daer weder gekeerd tot Samarien. HET IV. BOEK DER KONINGEN, III. KAPITTEL III. MAER Joram, Achabs zoon, heelt over Israël geregeerd in Samarien, in het achttiende jaèr van Josaphat den koning van Juda. En hy heeft hvaelf jaren geregeerd. 2 Kn hy heeft kwaed voor den Heer gedaen, maer niet gelyk zyn vader en moeder : want \\\ heeft Baals beelden weggedaen, die zyn vader gemaekt had. 3 Maer nogtans aen de zonden van Jero- boam, Nabats zoon, die Israël heeft doen zondigen, is hy blyven hangende, en hy is daer niet af gegaen. 4 Mesa, den koning van Moab, voedde veel vees, en hy betaelde den koning van Israël honderd duizend lammeren, en honderd duizend rammen met hunne vliesen. o En toen Achab dood was, zoo brak hy het verbond, dat hy had met den koning van Israël. 6 Hierom is den koning Joram op dien dag gegaen uit Samarien, en hy heeft geheel Israël overteld. 7 En hy heeft gezonden tot Josaphat, den koning van Juda, zeggende : Den koning van Moab is van my gescheiden, komt met my tegen hem ten stryde. Denwelken heeft geantwoord : Ik zal optrekken : die myne is, die is uwe : myn volk is uw volk : en myne peerden zyn uwe peerden. 8 En hy heeft gezeid : Door welken weg- zuilen wy optrekken ? En hy heeft geant- woord : Door de woestyn van Idumeën. 9 Aldus zyn getrokken den koning van Is- raël en den koning van Juda, en den koning van Edom , en zy hebben omgereden door eenen weg van zeven dagen, en daer was geen water voor het heir, en de beesten die hen volgden. 10 En den koning van Israël heeft gezeid : Wee ! Wee ! Weef den Heer heeft ons, d'iry koningen, vergaderd, dat hy ons in Moabs hand leveren zoude. 11 En Josaphat zeide : ls hier geen pro- feet des Heeren, dat wy den Heer door hem baden? En daer antwoordde een van de knechten des konings van Israël : Hier is Elizeus, Saphats zoon, die op Elias handen water goot. -12 En Josaphat heeft gezeid : Des Heeren woord is by hem. En den koning van Israël is lot hem afgegaen, en Josaphat den koning van Juda, en den koning van Edom. 13 En Elizeus heeft tot den koning van Is- raël gezeid : Wat heb ik met u te doen? Gaet tot uws 'vaders en uws moeders profeten. En den koning van Israël heeft tot hem gezeid : Waerom heeft den Heer deze dry koningen vergaderd, dat hy die leveren /oude in Moabs handen9 14 En Elizeus heeft tot hem gezeid : Zoo waerachtiglyk als den Heer der heirscharen leeft, voor wiens aenschyn ik sta, schaemdc ik my niet voor het aenschyn van Josaphat den koning van Juda, ik zou u voorwaer niet geacht, of aenzien hebben. 15 Maer nu brengt my eenen harpslager. En toen den harpslager speelde, zoo is op hem de hand Gods geworden, en hy heeft gezeid : 4G Dit zegt den Heer : Maekt in den grond dezer beke grachten, en grachten. 17 Want dit zegt den Heer : Gy zult geenen wind of regen zien : en dezen grond zal vol waters worden, en gy, en uwe huisgezinnen, en uw vee, zult drinken. 48 En dit is luttel voor den Heer : maer daertoe zal hy Moab ook in uwe handen leveren. 49 En gy zult alle de besloten steden slaen, en alle uitgelezen steden, en gy zult alle vruchtbare boomen afhouwen, en alle de waterfonteinen verstoppen, en gy zult alle de uitnemende akkers met steenen be- dekken, 20 Aldus is het morgenstond geworden , als men pleeg sacrificie te offeren, en ziet, de wateren kwamen door den weg van Edom, en hel land is vol waters geworden. 21 Maer alle de Moabiters, hoorende dat de koningen opgekomen waren om tegen hen te slryden, hebben vergaderd alle die met eenen ridderlyken gordel boven gegord waven, en stonden aen de palen. 22 En toen zy des morgens vroeg opge- staen waren , en de zon opgegaen was tegenover de wateren, zoo hebben de Moa- biters tegenover gezien, dat de wateren rood waren gelyk bloed. 23 En zy hebben gezeid : Het is bloed van den zweerde : de koningen hebben tegen malkander gestreden, en zy zyn van mal- kander verslagen : trekt nu henen. Moab, tot den roof. 24 En zy zyn getrokken tot in het heir van Israël : toen stonden die van Israël op, en hebben Moab geslagen : en zy zyn voor hen gevloden. Hierom zyn zy gekomen, die den stryd gewonnen hadden" cn hebben het land van Moab geslagen, 25 En de steden verdorven : en alle de beste akkers hebben zy overdekt, werpende elk steenen daerop : en alle de waterfon- teinen hebben zy verstopt : en alle de vruchtbare hoornen afgehouwen, alzoo dat er alleen de muren van baksteenen staende bleven : en de stad is omringd van de slingerwerpers, en een groot deel da eraf geslagen. ' 26 toen den koning van Moab dit gezien had. te welen, dat de vyanden de overhand HET IV. BOEK DER KONINGEN, IV. 343 gekregen hadden, zoo heeft hy met zich oenomen zeven honderd mannen die zweerd uittrokken, dat zy zouden doorbreken tot by den koning van Édom : maer zy vermogten niet. 27 En nemende zynen eerstgeboren zoon, die voor hem zou geregeerd hebben, heeft hy dien tot een brandoffer op den muer geofferd : en daer is eene groote onweer- digheid onder Israël gekomen, en terstond zyn zy van hem getrokken, en wederom in hun land gekeerd. KAPITTEL IV. EN eene vrouw der profeten huisvrouwen riep tot Elizeus, zeggende : Uw dienaer myn man is gestorven : en gy weet wel dat uw dienaer God vreezende was : en ziet, den schuldheer is gekomen om myne twee zonen te nemen tot zynen dienst. 2 Derwelker Elizeus zeide : Wat wilt gy dat ik doe? Zegt my, wat hebt gy in uw huis? En zy heeft geantwoord : Ik uwe dienstvrouw heb anders niet in myn huis, dan een luttel olie daer ik my mede zalven mag. 3 Hy zeide haer : Gaet henen, begeert van alle uwe geburen dat zy u leenen ydele vaten, en die niet weinig. 4 En gaet binnen, en sluit uwe deur, als gy binnen zyt, gy en uwe zonen : en giet daeraf in alle deze vaten : en als die vol zyn, zoo zult gy ze weg doen. 5 Aldus is de vrouw gegaen en heeft hare deur geslolen achter zich, en achter hare zonen : dewelke haer de vaten aenbragten, en zy goot er in. 6 En als de vaten vol waren, zoo zeide zy lot haren zoon : Brengt my hier nog een vat. En hy antwoordde : Ik heb geen. En de olie stond. 7 En zy is gekomen, en heeft dit den man Gods te kennen gegeven. En hy zeide : Gaet henen, en verkoopt de olie, en betaelt uwen schuldheer : maer gy, en uwe zonen, leeft van hetgenc dat er overblyft. 8 En het is geschied op cenen dag, dat Elizeus ging door Sunam : en daer was eene groote vrouw, die hem gehouden heeft opdat' hy by haer eten zoude : en toen hy dikmaels daerdoor ging, zoo ging hy by haer ter herberge om brood te eten. 9 Dewelke zefde tot haren man : Ik merk dat dit een heilig man Gods is, die dikmaels hier al onzent doorreist. 10 Daerom laet ons voor hem oen klein kamerken maken, en daerin hem een bed- deken zetten, en eene tafel, en eenen stoel, en cenen kandelaer, opdat hy da-er blyve, als hy by ons komt. 11 Én het is geschied op eenen dag, dat hy kwam en logeerde in het kamerken, en hy heeft daer gerust : 12 En hy heeft gezeid lot Giezi, zynen knecht : Roept deze Sunamitin. En toen by die geroepen had, en zy voor hem stond, 13 Zoo heeft hy tot zynen knecht gezeid : Zegt haer : Ziet, gy hebt ons in alle dingen neersliglyk gediend : wat wilt gy dat ik u doe? hebt gy eenige zake, en wilt gy dat ik spreke den koning, of den prins des heirs? Zy antwoordde : Ik woon in het midden van mynen volke. 14 En hy zeide : Wat wilt zy dan dat ik haer doe?' En Giezi heeft gezeid : Vraegt. het niet : want zy heeft geenen zoon, en haer man is oud. 15 Hierom heeft hy bevolen dat hy ze roepen zoude : en sis zy geroepen was, en I voor de deur stond, | 16 Zoo heefi hy tot haer gezeid : Te dezer j lyd, op deze zelfde ure, is het dat gy levende zyt, zult gy cenen zoon in uw ligchaem hebben. En zy heeft geantwoord : Wilt toch, bid ik, myn heer, man Gods, wilt toch uwer dienstvrouwe niet liegen. 17 En de vrouw heeft ontvangen, en ge- baerd eenen zoon ten tyde, en ter zelfder ure, dat Elizeus gezeid had. 18 En het kind" is groot geworden. En het gebeurde op eenen dag, dat het kind, uit- gaende, lot zynen vader gegaen was, by de maeijers. 19 En het zeide tot zynen vader : Myn hoofd doet my wee, myn hoofd doet my wee. En hy zeide tot zynen knecht : Neemt, en leidt het kind by zyne moeder. 20 En toen hy het 'genomen had, en by zyne moeder geleid, zoo heeft zy het op haren schoot genomen tot den middag toe, en het is gestorven. 21 En zy is opwaerts gegaen, en heeft het kind op 'des mans Gods beddeken gelegd, en de deur gesloten : en toen zy uitgegaen was, 22 Heeft zy haren man geroepen, en ge- zeid : Ik bid u, zendt eenen van de knechten, en eene ezelinne met my, dat ik haestelyk uit reizen mag tot den man Gods, en weder- komen. 23 Denwel ken tot haer gezeid heeft : Waerom gaet gy tot hem? het is toch heden geene nieuwe' maend, noch sabatfeest. De- welke heeft geantwoord : Ik zal gaen. 24 En zy heeft de ezelinne gezadeld, en den knecht geboden : Dryft voort, en haest u, en maekt my geen vertrek in het gaen, en doet dat ik u gebied. 25 Aldus is zy gereisd, en gekomen by den man Gods op den berg Carmclus : en toen den man Gods haer tegen hem over HET IV. KOEK DER KONINGEN, V. gezien had , zoo heeft hy gezeid tot Giezi zynen knoclit : Ziet de Sunamitin. 26 Daerom gaet haer te gemoet, en zegt ha er : ls liet niet wel met n, en met uwen man, en met uwen zoon ? Zy heeft geant- woord : Het is al wel. 27 En toen zy hy den man Gods op den berg gekomen was, zoo heeft zy zyne voeten gegrepen : en Giezi kwam by haer dat hy ze daeraf weeren zoude. En den man Gods heelt gezeid : Laet ze geworden : want hare /iel is in bitterheid, en den Heer heeft het voor my verborgen, en my niet te kennen gegeven. v2S En zy heeft hem gezeid : Heb ik eenen /oon van mynen Heer begeerd? heb ik u niet gezeid : Spot met my niet? -20 En hy heeft lot Giezi gezeid : Omgordt uwe lendenen, en neemf mynen stok in uwe hand, en gael henen. Is het dat u een mensch te "gemoet komt, groet hem . niet : is het dat u iemand groet, antwoordt hem niet : en gy zult mynen stok leggen op des kinds aenzigt. 30 Maer des kinds moeder zeide : Zoo waerachtiglyk als den Heer leeft, en uwe /.iel leeft, ik zal u niet laten. Hierom is hy opgestaen, en haer gevolgd. 31 Maer Giezi was voor hen gegaen, en hy had den stok op des kinds aenzigt gelegd, en daer was noch stem, noch gevoelen : en hy is wedergekomen hem te gemoet, en heeft hem geboodschapt, zeggende : Het kind is niet verrezen. 32 Hierom is Elizeus in het huis gegaen, en ziet het kind lag dood in zyn beddeken : 33 En daer binnen gaende, heeft hy de deur gesloten achter zich, en het kind : en hy heeft tot den Heere gebeden. 34 En hy is opgestaen, en heeft gelegen op het kind : en zynen mond gelegd op des kinds mond, en zyne oogen op des kinds oogen, en zyne handen op des kinds han- den : en hy heeft zich op het kind gebogen, en des kinds vleesch is warm geworden. 35 En hy is wederom gegaen, en heefl eens gewandeld in het huis, herwaerts en derwaerts : en hy klom op, en heeft op het kind gelegen : en het kind geeuwde zeven- werf,'en het deed zyne oogen open. 30 En hy riep Giezi, en zeide tot hem : Roept deze Sunamitin. En toen zy geroepen was, zoo is zy tot hem binnen gekomen. Toen zeide hy : Neemt uwen zoon weg. 37 Z\ is gekomen, en is gevallen voor zyne voelenden heeft aenbeden op de aerde : en zy heeft haren zoon genomen, en is uit- gegaen. 38 En Elizeus is wedergegaen te Galgala. En het was eenen duren tyd in het land, en der profeten kinderen woonden met hem. En hy zeide tot een van zyne dienaers : Stelt ïiier eenen grooten pot, en kookt eene potagie voor de profeten kinderen. 39 En daer is een te velde gegaen om wilde kruiden te vergaderen : en hy vond een kruid, gelyk eenen wilden wyngaerd, en hy heeft daeraf vergaderd kolokwinten des velds, en hy vulde zynen mantel daer- mede, en toen hy wedergekomen was, zoo heeft hy die in den pot der potagien ge- scherfd : wrant hy wist niet wat het was. 40 Aldus hebben zy dit hunnen gezellen uitgereikt, dat zy eten zouden : en toen zy van deze kokery gesmaekt hadden, zoo rie- pen zy, zeggende : De dood is in den pot, man Gods." Én zy mogten het niet eten. 41 En hy zeide : Brengt hier meel. En toen zy dat gebragt hadden, zoo heeft hy het in den pot gedaen, en gezeid i Reikt het uit der menigte, dat zy eten. En daer was geene bitterheid meer in den pot. 42 Daerna is een man gekomen van Baal- salisa, brengende voor den man Gods broo- den van de" eerste offeranden, en twintig gersten brooden, en nieuwe tarwe in zyne male. En hy zeide : Geeft het den volke, dat zy eten. 43 En zynen dienaer antwoordde : Hoe veel is dit, dat ik het voor honderd mannen leggen zoude? En hy zeide wederom : Geeft het den volke, dat zy het eten : want dit zegt den Heer : Zy zullen eten, en daer zal nog overschieten. 44 Hierom heeft hy dit voor hen gelegd : en zy hebben geëlen, en daer is nog over- gebleven naer des Heeren woord. KAPITTEL V. NAAMAN, des konings van Syrien veld- hoofdman, was zeer groot by zynen Heer, en zeer geëerd : want door hem heeft den Heer den lande van Syrien zaligheid gedaen : en het was een sterk en ryk man, maer hy was melaetsch. 2 En uit Syrien waren rooverkens getrok- ken, en die hadden uit den lande van Israël een klein dochterken gevangen weggeleid, dewelke was in den dienst van Naamans huisvrouw7, 3 Dewelke heeft gezeid tot hare vrouwe : Och of myn heer "geweest hadde tot den profeet, die in Samarien is : voorwaer hy zoude hem van zyne melaetschheid genezen hebben, die hy heeft. 4 Hierom is Naaman lot zynen heer ge- gaen, en heeft hem dit te kennen gegeven, zeggende : Aldus en aldus heeft het meisken van het land van Israël gezeid. 5 En den koning van Syrien heeft tot hem gezeid : Gaet, en 'ik zal eenen brief aen den koning van Israël zenden. En toen hy ge- HET IV. BOEK DER KONINGEN, V: 345 reisd was, en met hem genomen had tien talenten zilvers, en zes duizend goudgul- den, en tien eerlyke kleederen, 6 Zoo droeg hy eenen brief aen den ko- ning van Israël, in deze woorden : Als gy dezen brief zult ontvangen hebben, zoo weet dat ik Naaman mynen dienaer aen u gezon- den heb, dat gy hem zoudt genezen van zvne melaetschheid. 7 En toen den koning van Israël den brief gelezen had, zoo heeft hy zyne kleederen gescheurd, en gezeid : Ben ik een God, dat Ik mag dooden', en levende maken, aenge- zien dat dezen aen my gezonden heeft, dat ik den mensch zoude van zyne melaetsch- heid genezen? Merkt, en ziet dat hy oorza- ken tegen mv zoekt. 8 Toen Elizeus, den man Gods, dit ge- hoord had, te weten, dat den koning van Israël zvne kleederen gescheurd had, zoo heeft hy aen hem gezonden, zeggende : Waerom hebt gy uwe kleederen gescheurd? Laet hem tot my komen, dat hy weten mag dat er een profeet in Israël is. 9 Hierom is Naaman gekomen met peerden en wagens, en heeft gestaen voor de deur van Elizeus huis : 10 En Elizeus heeft eenen bode aen hem gezonden, zeggende : Gaet en laet u zeven- mael wasschen in de Jordaen, en u vleesch zal weder gezond worden, en gy zult gezui- verd worden." l i Naaman vergramd ging weg, zeggende : Ik meende dat hy tot my uitkomen zoude, en staende aenroepen den naem des Heeren zyns Gods, en dat hy met zyne hand geraekt hebben zoude de plaets der melaetschheid, en mv genezen. 42 Zyn de rivieren van Damascus, Abana, en Pharphar, niet beter dan alle de vloeden van Israël, dat ik daerin gewasschen worden zoude en gezuiverd? En' toen hy zich omge- keerd had', en met onweerdigheid wegging : 43 Zoo kwamen zyne knechten by hem, en zeiden hem : Vader, al had den profeet u een zwaer ding gezeid, gy had het voorwaer behooren te doen : hoe veel te meer want hy u nu gezeid heeft : Laet, u wasschen, en gv zult zuiver worden ? ' '44 Toen ging hy af, en wiesen zich in de Jordaen zevenwerf, naer des mans Gods woord, en zyn vleesch is weder geworden gelyk het vleesch van oen klein kind, en hy is gezuiverd. 45 En hy is wedergekomen met al zyn gezelschap tot den man Gods, en heeft ge- staen voor hem, en zeide : Ik beken waerach- tiglyk dat er geen ander God is in geheel aerdryk, dan 'alleen in Israël. Hierom bid ik dat gy cene benedictie van uwen dienaer nemen wilt. 46 En hv antwoordde : Zoo waerachtiglyk als den Heer leeft, voor wien ik sta, ik zal het niet ontvangen. En toen hy hem dwin- gen wilde, zoo heeft hy het geenszins willen 'toelaten. 17 En Naaman heeft gezeid : Alzoo gy wilt : maer, ik bid, verleent my uwen die- naer, dat ik mag dezer aerde met my nemen, zoo veel als twee muilen dragen mogen : want uw dienaer zal voortaen geenen heel- brandoffer of slagtoffer den vreemden go- den offeren, dan den Heere. 18 Maer dit is er alleen, waervoor dat gy den Heere bidden zult voor uwen dienaer, wanneer myn heer in Remmons tempel gaen zal, om te aenbidden : en als hy op myne hand rust, is het dat ik aenbid in Remmons tempel, als hy op dezelfde plaets aenbidt, dat den Heer my uwen dienaer deze zaek wille vergeven. 49 En hy zeide hem : Gaet heen in vrede. Aldus is hy van hem gegaen op den bekwa- men tvd des lands. 20 En Giezi den dienaer des mans Gods heeft gezeid : Myn Heer heeft dezen Syriër Naaman gespaerd, dat hy niet heeft geno- men dat hy gebragt heeft : zoo waerachtig- lyk als den Heer leeft, ik zal hem naloopen, en wat van hem nemen. 24 En Giezi is achter Naamans rug geloo- pen : en als Naaman dien zag tot zich loopende, zoo is hy van den wagen ge- sprongen hem te gemoet, en heeft gezeid : Zvn alle dingen niet regt? 22 En hy zeide : Ja, het is al regt. Myn heer heeft my aen u gezonden, zeggende : Daer zyn mytwee jongelingen van der pro- feten kinderen tot my gekomen van den berg Ephraïm : geeft dien een talent zilvers, en dubbel sicrlvke kleederen. 23 En Naaman heeft gezeid : Het is beter dat gy twee talenten neemt. En hy heeft hem' gedwongen, en twee talenten zilvers gebonden in' twee zakken, en dubbel sier- ivke kleederen, en hy heeft die twee van zyne knechten opgelegd, die het ook voor hem droegen. 24 En toen hy nu des avonds wederge- komen was, zoo heeft hy het uit hunne hand genomen, en bezyden gelegd in huis, en de mannen laten gaen, en zy zyn weggegaen. 25 Maer hy binnen komende stond voor zynen heer. En Elizeus heeft gezeid : Van vvaer komt gv, Giezi? Denwelkcn heelt geantwoord : Uw dienaer is nergens weg- gegaen. ' 26 Maer hv zeide : Was myn hert daer niet tegenwoordig, toen den man van zynen wagon u te gemoet kwam ? Gy hebt nu ont- vangen zilver, en gy hebt ontvangen kleo- deron om te koopen olyfgaerden, on wvn- 18* HET IV. B0BH DER KONINGEN, VI. «IQ] den, en schapen, en osson, en knechten, en iliiMish rouwen. -27 Maer Naamans nielaelschheid /al u en uwen zade ook aanhangen tot in der eeuwig- heid. En hy is van hem gegaan melaeisch gelyk sneeuw. KAPITTEL VI. EN der profeten kinderen hebben tot Eli- zeus gezeid : Ziet de plaets, daer wy in woonen voor u, is ons te naeuw. 2 Laet ons gaen aen de Jordane, en laat een iegelyk aldaer uit het bosch houthalen, dat wy daer voor ons eene plaets timmeren mogen om te woonen. Denwelken heeft ge- zeid : Gact henen. 3 En een van die heeft gezeid : Komt gy ook met uwe dienaers. Hy heeft geant- woord : Ik zal komen. i En hy is met hen weggegaen. En als zy aen de Jordane gekomen waren, zoo hieu- wen zy hout af. 5 Maer het is geschied, toen daer een eenen boom uithieuw, dat het yzer van de byl in het water viel : en hy heeft geroepen, <>n gezeid : Wee, wee, wee, myn heer, en hetzelve had ik ontleend. 6 Maer den man Gods zeide : Waer is het gevallen? En hy heeft hem de plaets ge- toond. Hierom heeft hy een hout afgehou- wen, en dat derwaerls geworpen : en het yzer zwom, 7 En hy zeide : Neemt het. Denwelken heeft zyne hand uitgestoken, en het geno- men. 8 Maer den koning van Syrien streed tegen Israël, en hy heeft eenen raed gehouden met zyne knechten, zeggende : Laet ons in die, en in die plaetse lagen leggen. 9 Hierom heeft den man Gods gezonden aen den koning van Israël, zeggende : Wacht u dat gy niet overreist tot die plaets : want daer zyn de Syriers in de lagen ver- borgen. 10 Den koning van Israël heeft daerom gezonden ter plaetse welke hem den man Gods gezeid had, en hy heeft die te voren meenomen, en hy heeft zich aldaer bc- waerd, niet eens of tweemael alleen. 11 Toen werd het hert des konings van Syrien hierdoor zeer ontsteld : en hy heeft zyne knechten te gader geroepen, en ge- zeid : Waerom geeft gy my niet te kennen wie dat myn verrader is by den koning van Israël ? 1:2 En een van zyne knechten zeide : Het is geenszins alzoo, myn heer koning, maer Elizeus den profeet, die in Israël is, geeft den koning te kennen alle uwe woorden, die gy gesproken hebt in uwe slaepkamer. 13 En "hy heeft tot hen gezeid : Gaet he- nen, en beziet waer hy is : dat ik mag zen- den, en hem vangen. En zy hebben hem geboodschapt, zeggende : Ziet hy is te Dothan. 14 Hierom heeft hy derwaerls peerden en wagens, en eene magt des heirs gezonden : en toen zy des nachts gekomen waren, heb- ben zy de stad omlegd. 15 En des mans Gods dienaer in den dage- raed opstaende, is uitgegaen, en heeft het heir gezien rondom de stad, en peerden en wagens : en hy heeft hem dat geboodschapt, zeggende ; Wee, wee, wree, myn heer, wrat zullen wy doen ? 46 Maer hy heeft geantwoord : Wilt niet weezen : want meer zyn er met ons, dan met hen. 17 En toen Elizeus gebeden had, zóo heeft hy gezeid : Heer, doet de oogen van dezen open, dat hy zien mag. En den Heer heeft des knechts oogen opengedaen, en hy heeft gezien : en ziet den berg was vol vurige peerden en wragens, rondom Elizeus. 18 En de vyanden trokken nedenvaerts af naer hem : maer Elizeus heeft tot den Heer gebeden, zeggende : Ik bid u, wilt toch dit volk met blindheid slaen. En den Heer heeft ze geslagen dat zy niet zagen, naer Elizeus woord. 19 En Elizeus heeft lot hen gezeid : Dit is den weg niet, noch dit is de stad : volgt my na, en ik zal u den man tonnen, dien gy zoekt. Aldus heeft hv die in Samarien ge- leid: 20 En als zy binnen Samarien gekomen waren : zoo zeide Elizeus : 0 Heer, opent de oogen van deze, dat zy zien mogen. En den Heer heeft hunne oogen opengedaen, en zy hebben gezien dat zy waren in het midden van Samarien. 21 En den koning van Israël heeft tot Eli- zeus gezeid, toen hy deze gezien had : Zal ik ze slaen, myn vader? 22 En hy zeide : Gy zuil ze niet slaen, want gy hebt ze niet gevangen met uwen zweerde en boge, dat gy die slaen zoudt : maer zet brood en water voor hen, dat zy eten en drinken, en laet ze tot hunnen heer ga en. 23 En hun werd voorgelegd een groot ge- reedschap van spyzen, en zy hebben geëten en gedronken, en hy heeft ze laten gaen, en zy zyn weggegaen tot hunnen heer : en na dien tyd zyn de roovers van Syrien niet meer gekomen in het land van Israël. 24 En nadezen is het geschied, dat Dena- dad, den koning van Syrien, zyn heel heir heeft vergaderd, en is opgetrokken, en be- legerde Samarien. 25 En daer is een grooten honger gewor- den in Samarien : en de stad is zoo lang HET IV. BOEK DER KONINGEN, VII. 347 omlegd, tot dat men een ezels hoofd ver- kocht heeft tachtig zilveren penningen, en een vierendeel van eenen cabus duivenmest, vvf zilveren penningen. '26 En toen den koning van Israël op den muer voorby ging, zoo riep daer eene vrouw tot hem, zeggende : Behoudt my, myn heer koning. 27 En hy heeft gezeid : Neen, den Heer helpe u :\vaermede mag ik u helpen ? van den dorschvloer, of van de wynpers? En den koning heeft tot haer gezeid : Wat wilt gy hebben? Zy antwoordde : $8 Deze vrouw heeft tot my gezeid : Geeft uwen zoon, dat wy dien heden eten, en my- nen zoon zullen wy morgen eten. 29 Aldus hebben wy mynen zoon gekookt en geëten. En ik heb des anderendaegs tot haer gezeid : Geeft uwen zoon, dat wy dien eten. En zy heeft haren zoon verbor- gen. "30 Toen den koning dit hoorde, zoo heeft hv zvne kleederen gescheurd, en ging op den muer. En al het volk heeft het hairen kleed gezien, daer hy onder op zyn ligchaem mede gekleed was. 31 En den koning heeft gezeid : God doe my dit, en dat daertoe, is het dat Elizeus Saphats zoons hoofd heden op hem staende blyft. 32 Maer Elizeus zat in zyn huis, en de ou- ders zaten met hem. Hierom heeft hy eenen man voorgezonden : en eer dat den bode kwam, zoo heeft Elizeus tot de ouders ge- zeid : Weet gy niet hoe dat dit moordkind gezonden heeft, dat men myn hoofd afslaen zoude? Hierom ziet toe, als den bode komt, sluit de deur, en laet hem niet binnen ko- men : want ziet, het geruisch van zyns hee- ren voeten is achter hem. 33 Toen hy nog met hen sprak, zoo zagen zy den bode, die tot hem kwam. En hy zeide : Ziet, zoo groot kwaed is van den Heer : wat zal ik meer van den Heer ver- wachten? KAPITTEL VII. TOEN zeide Elizeus : Hoort des Heeren woord : Dit zegt den Heer : Tc dezer tyd morgen zal eene maet bloem des meels eenen stater gelden, en twee maten gerste eenen stater, in de poort van Samarien. 2 En een van de vorsten, op wiens hand den koning rustte, antwoordende den man Gods, zeide : Al maekte den Heer ook slui- zen in den hemel, zou dit mogen geschie- den, dat gy zegt? Hy heeft gezeid : Gy zult het met iiwe oogen zien, en daer niet af eten. 3 En daer waren vier melaetsche mannen by den ingang van de poort : dewelke heb- ben tot malkander gezeid : Wat willen w\ hier blyven tot dat wy sterven? 4 Het 'zy dat wy .in de stad gaen willen, zoo zullen wy van honger sterven : het zy dat wy hier blyven, zoo moeten wy ook sterven : | hierom komt, en laet ons overvlieden tot het ! leger van de Syriers. Is het zake dat zy ons 1 sparen, zoo zullen wy leven : maer is het dat zy ons willen doodslaen, zoo zullen wy niettemin sterven. 5 Hierom zyn zy des avonds opgestaen om te komen tot der Syriers heirleger. En toen zy gekomen waren aen het beginsel van der Syriers heirleger, zoo hebben zy daer nie- mand gevonden. 6 Want den Heer had doen hooren het ge- luid van peerden en wagens, en van een groot heir, in het heirleger van de Syriers: en zy hebben tot malkander gezeid : Ziet den koning van Israël heeft tegen ons om loon gehuerd der Hethiters en Egyptenaers koningen, en zy zyn op ons gekomen. 7 Hierom maekten zy zich op, en zyn gc- vlugt in de duisternissen, en zy hebben hunne tenten, en peerden, en ezels in het heirleger gelaten, en zy zyn gevloden, be- geerende alleen hunne zielen te behou- den. 8 Als dan de melaetschen aldus gekomen waren aen het beginsel van het heirleger, zoo zyn zy in een tabernakel gegaen, en hebben geëten en gedronken : en zy hebben van daer genomen, zilver, en goud, en klee- deren, en zy zyn weggegaen, en hebben het verborgen : en zy zyn wederom gekomen aen een ander tabernakel, en van daer desgelyks nemende, hebben het ook verbor- gen. 9 En zy hebben tot malkander gezeid : Wy doen niet regtelyk : want dit is een dag van goede tydinge. Is het dat wy zwygen, en dat niet willen boodschappen voor den morgen, zoo zullen wy van eene groote misdaed be- ticht worden : komt, laet ons gaen, en in des konings hof boodschappen. 10 En toen zy tot de stadspoort gekomen waren, zoo hebben zy hun verteld, zeg- gende : Wy zyn gegaen' tot der Syriers heir- leger, en wy hebben daer geenen mensch gevonden, dan alleen peerden en ezels ge- bonden, en uitgespannen tenten. 11 Hierom zyn de poortiers gegaen, en hebben dat geboodschapt binnen des ko- nings paleis. 12 Dcnwclken is des nachts opgestaen, en heeft tot zyne knechten gezeid : lk zeg u wat ons de Syriers gedacn hebben : Zy weten wel dat wy honger lyden, en daerom zyn zy uit hun leger gegaen, en zy liggen in de velden verborgen, zeggende : Als zy uit de stad zullen gekomen "zyn, zoo zullen wy ze HET IV. BOEK DEH KONINGEN, VIII. lovende vangen, en dan xnllon wy in de stad mogen komen. 13 Toen antwoordde daer een van zyne knechten : l.aet ons do vyf poerden nemen, die in de siad gebleven zyn (want déze z*yn alleen in de geheele menigte van Israël Overgebleven, en de andere zyn al verteerd) en uitzendende, /.uilen wy dit mogen be- spieden. 14 Aldus hebben zy twee peerden geno- men, én den koning heeft die gezonden tol het leger der Syriers, zeggende : Ga et he- nen, en ziet. 15 Dewelke zyn hen nagégaèn tot aen de Jordane : en ziet, al den weg was vol klee- deren en vaten, welke de Syriers wegge- worpen hadden, toen zy vervaerd werden : en de boden wederom komende, hebben het den koning te kennen gegeven. 16 En het volk is uitgetrokken, en heeft der Syriers leger beroofd : en het mudde bloem van meel heeft gegolden eenen sta- ter, en twee mudden gersle eenen stater, naer des Heeren wToord. 17 En den koning heeft dien prins, op wiens hand hy geleund had, aen de poort gesteld : denwelken het volk vertreden heeft in den ingang van de poort, en hy is gestor- ven, alzoo den man Gods gesproken had, toen den koning tot hem nederwaerts geko- men was. 18 En hel is geschied naer het woord van den man Gods, dat hy den koning gezeid had, toen hy zeide : Twee mudden gerste zullen eenen stater gelden, en een mudde bloem van meel eenen stater, op dezen zelfden tyd morgen in de poort van Sama- rien : 19 Toen den vorst den man Gods geant- woord had, en gezeid : Al maekte den Heer ook sluizen in den hemel, zoude dit ook mogen geschieden, dat gy zegt? En hy zeide hem : Gy zult het met uwe oogen zien, maer daer niet af eten. 20 Hierom is het geschied alzoo het voor- ze id was, en het volk heefl hem in de poort vertreden, en hy is gestorven. KAPITTEL Yill EN Elizeus heeft gesproken tot de vrouw, wiens zoon hy had doen leven, zeg- gende : staet op, gaet henen, gy en uw huis, en wordt vreemdelingen ergens daer gy het best vinden moogt : want den Heer heefl den honger geroepen, en dien zal op het land komen zeven jaren. 2 Dewelke is opgestaen, en heeft gedaen naer des mans Gods woord : en weggaende met haer huisgezin, is zy vreemdeling ge- worden in der Philislynen land veel dagen. 3 En toen de zoven jaren voleind waren, zoo is de vrouw uit der Philistynen land we- derom gekomen : en zy is nitgegaen om den koning aen te spreken om haer huis, en om hare akkerlanden. 4 En den koning sprak met Giezi, des mans Gods knecht, 'zeggende : Vertelt my alle de groote werken, die Elizeus gedaen heeft. 