Verhandeling over het ijzeroxyde-hydraat, als tegengift van het rottekruid of arsenigzuur
Terstond na de bewerking, liep het dier even rustig als vóór dezelve, heen en weder; het beet wanneer men het wilde grijpen. In den nacht van den 27 — ^28 had hetzelve veel water gedronken, hetwelk echter, zoo als men ligt begrijpt, door de van boven niet mede onder- bondene slokdarm, weder was afgeloopen; ook had het- zelve urine geloosd. Den 28 was de hals eenigzins ge- zwollen, de ademhaling en de hartslag waren koortsachtig toegenomen. Het dier lag tamelijk stil op een strooleger doch sprong zonder eenige moeite van eene, drie voeten hooge tafel, op welke men hetzelve ter betere waarne- ming geplaatst had. Den 29 w’as het weder vrij van koorts, kwispelstaartte als men hetzelve naderde en ge- bruikte nu en dan eenig water. Op dezen dag volgde er 6 82 voor het eerst ontlasting, welke duidelijk ijzeroxyde- hydraat bevatte. Dezelfde toestand duurde voort tot den Isten April; den 2den had het dier de wond aan den hals opengekrabt, en wanneer men de deur va?) zijn hok opende, liep hetzelve daaruit; des namiddags was het minder vrolijk en wankelde bij het gaan. Ademhaling en pols waren langzaam, het dier hief niet gaarne het hoofd op, dronk overigens met groote moeite eenige melk, welke men hetzelve voorhield, die dan echter door de opening in den slokdarm weder afliep; langzamerhand nam hetzelve af en stierf den volgenden nacht, dus meer dan 6 dagen na de plaats gehad hebbende onderbinding. Bij de lijk- opening vonden wij de wond In veretterlng overgegaan en de nabijllggende deelen gezwollen en ontstoken ; de lon- gen waren eenigzins rood, do maag was ledig, uitgezon- derd een weinig gal en slijm en eenige stukken van aardappelen, waaraan nog overblijfsels van het te gengift hingen ; de darm bevatte in deszelfs bovenste gedeelte dezelfde stof, in het midden iets minder vloei- bare, in het onderste echter vaste drekstoflTen; de gal- blaas was door geelo gal opgezwollen. Noch in de maa" , noch in het darmkanaal was de minste roodheid of wegneming der opperhuid te bemerken; ook was het slijmvlies niet bij gedeelten of geheel los gemaakt. De pisblaas bevatte een weinig urine; het bloed was zoo- veel In het hart als in de groote vaten, geheel naar behooren gecoaguleerd , en bevatte hier en daar zeer vaste massa’s van vezelstof. ïn de holligheid van het hart was niet de minste roodheid te bespeuren. De verzamelde inbond van maag en darmen gaf bij een scheikundig onderzoek Arsenicum. De proefneming werd in bet werk gesteld in tegenwoordigheid der Heeren Med. Dr. Erhardt, A. Huth en IF. Weber. Proef XXIL Den 23 April, des namiddags ten 3 ure werd aan eene zeer kleine en teedere, j jaars oude teef, 8 greinen tot poeder gebragt Arsenigzimr, met eene hoeveelheid van het tegengift, die met 130 gr, ijzeroxyde overeenkwam , en welke in een weinig Ammo- nia-bevattend water w’as gesuspendeerd, ingespoten, en daarop de slokdarm onderbonden. Na de bewerking was het dier tamelijk lusteloos; den volgenden dag konde hetzelve zeer goed gaan, draafde zelfs de kamer rond; hetzelve verloor door de wond zeer veel speeksel, hetw elk het steeds weder oplikte, maar het had geene neiging om water te drink en. Ten 10 ure kreeg het dier een clijsma van der eerst aangewende hoeveelheid tegen- gift zonder Ammonia. Des avonds ten 6 ure werd het- zelve een tweede clijsma van i hoeveelheid tegengift toegediend, waarop binnen 1 uur een gedeelte van het clijsma, met vaste drekstolFen ontlast werd. Deze waren de eerste drekstoffen, die het dier na de bewerking ont- lastte. In den nacht van den 24 — ^25sten had de eerste waterlooziog na de bewerking plaats; ook was zij uit eene , 2 voeten hooge kist gesprongen , en had zij zich op eenen stoel nedergelegd. Den 25sten des voormid- dags ten 10 ure kreeg het dier nogmaals | hoeveelheid tegengift. Dezelfde hoeveelheid tegengift w erd hetzelve des namiddags ten 6 ure toegediend, welke echter na J 0 * 84 inirs, tegelijk met eene aanmerkelijke hoeveelheid vaste drekstoffen, weder ontlast werd, waarom terstond nog ^ gedeelte van het tegengilt in den endeldarm werd in gespoten. Het dier was zoo welvarend, dat het veel in de kamer rondliep , op den grond iets zocht, zich schudde als het opstond en met de achterpooten krabde. De- zelfde teekenen vertoonden zich den 26, 27 en 28sten; den 27sten etterde het linker ooglid een weinig, den 28sten echter niet meer. Den 29sten was de gang eenigzins wan- kelend; slechts met moeite werd er een weinig water opgelikt. Den 30sten was de zwakheid zeer groot, tegen den avond het ligchaam koud; groote gevoelloosheid en magteloosheid om zich op de beenen te houden. Des nachts ten 11 ure lag het zeer stil, de ademhaling was langzaam, de polsslag zeer snel, de oogleden gesloten. Den anderen morgen Isten Mei werd het dier dood ge- vonden; hetzelve stierf alzoo den 9den dag na de be- werking. Bij de lijkopening vertoonde zich de halswond in eenen goeden staat. De maag was zamengétrokken, bevatte zeer weinig zwartachtige, galachtige stof, en vertoonde zich gezond; slechts was er eene kleine don- kere vlak in de nabijheid van den pijlorus voorhanden; zulke enkele vlakken, van welke slechts één hij ons dier werd waargenomen, komen dikwijls voor na den honger- dood, en Orfibi merkte dezelve bij alle honden op, welke hij, zonder hen vergilt te hebben ingegeven, den slokdarm onderhond. Het darmkanaal vertoonde geene ziekelijke verschijnselen; hetzelve was met eene vloei- bare, donkergekleurde, galachtige stof opgevuld, welke nog met eene kleine hoeveelheid drekstof vermengd was. De longen vond men gezond, doch bloedrijker dan 85 "ewoonlijk ; het hart was sterk zamengetrokken , en in tleszelfs holligheid vertoonde zich geen spoor der vlakken, die eene vergiftiging met Arsenicum kenmerken. Het bloed was naar behooren gecoaguleerd. De pisblaas bevatte eenige urine met een aanmerkelijk bezinksel. Overigens waren er in het algemeen geene teekenen van ziekte waar te nemen. De drekstoffen, welke het dier, 28 — 51 uren na de bewerking ontlast had, bestonden uit zeer vaste, harde ballen, die op de breuk schilferig waren, waarin men door afslibbing of onder het vergroot- glas geene korrels van onopgelost Arsenicum konde ont- dekken. De excrementa die zoo zorgvuldig mogelijk waren opgezameld, werden aan een quantltatiel schei- kundig onderzoek onderworpen , ten einde de plaats ge- had hebbende doortogt van het vergift door het darm kanaal, buiten allen twijfel te stellen. Zij w erden bijna volkomen in zeezout-zuur opgelost, met uitzondering van een klein residuum, hetwelk hoofd- zakelijk uit veranderde darmslijm , en de stoffen der gal, bepaaldelijk uit galhars, scheen te bestaan. De doorgeze- gene vlaelstof w^as volkomen helder, en had eene geel- bruine kleur even als de oplossing van zeezoutzuur-ijzer- oxyde. Eene stroom gezw aveld - waterstofgas gaf een rijkelijk , w itachtig geel bezinksel , hetw elk afgefdtreerd en met Ammonia getrokken zijnde, zwavel achterliet. Uit deze oplossing in Ammonia werd het Sulphuretum Arse- nici door verdund zeezoutzuur neêrgeslagen. Het verkre- gene bezinksel woog na eene naauwkeurige drooglng 8,5 grein, hetwelk met 6,82 greinen Arsenigzuur overeenkwam. Het ontbreken van 1,18 grein kan men gevoegelijk ver- klaren , uit een oiivermjdelijk verlies bij het onderzoek 86 en bij het verztimelen der Arsenicum bevattende ex- crenienta. Na de glansrijke uitkomsten , welke ons deze proef riemhigen, en vooral do laatste, waarbij de Heeren Med. l)r. Erhai'cll, F. Ilausm'an en A. Ilutli tegenwoordig waren, ojdeverden, meenden wij deze soort van proef- neming met onderbinding van den slokdarm, te mogen staken, en gingen wij alzoo tot de andere, boven uitge- brelder verklaarde wijzen van onderzoek, over. c. Op honden wier slokdarm niet onderbonden werd, <x,. De hraklup van het dier tverd niet verhinderd. Proef XXni. Eene kleine, 10 maanden oude teef ^verden 10 gr. opgelost Arsenigzuur on onmiddellijk daarop eene hoeveelheid van bet tegengift, welke met 100 gr. oxyde overeenkwam, ingebragt. Na 12 uren braakte het dier een bruin, slijmerig vocht, hetwelk geene spijsdeeltjes bevatte, maar bijna alleen uit de ingegevene massa be- stond; het braken van eene witte, slijmerige, schuimende stof herhaalde zich van tijd tot tijd. Het dier scheen eenigzins neêrgedrukt, at eenige stukjes vleesch , welke men hetzelve vóórhield, en sliep daarop eenlgen tijd vrij rustig. Spoedig daarop kreeg het nog eenige eetlepels vol van het met melk vermengde tegengift, waarop nog eenmaal braking volgde, waarna hetzelve, zoo het scheen, zich niet verder ongesteld gevoelde. Gedurende dien geheelen tijd gaf het dier niet de minste teekenen van pijn, hetzelve had warme extremiteiten, eene natte, koude neus en een normalen hartslag. Den volgenden dag at het met grooten eetlust, braakte echter nog eenige malen, waarop het weder geheel hersteld was. 87 /3. Het dier nt soms itit eigen beteeging, of door hon- ger gedrongen, de uitgebraakte , xdt vergift en tegen- gift bestaande massa, geheel of gedeeltelijk weder op. Proef XXIV. Eene kleine, kwaadaardige, onge- veer acht maanden oude teef kreeg 5 greinen opgelost Arsenlgzuur en na eenige minuten, eene, met 70 gr. oxyde overeenkomende hoeveelheid tegengift. Na weinige minuten volgde er braking , waardoor het grootste ge- deelte van hetgeen was ingegeven, weder ontlast werd; het braken herhaalde zich verscheidene malen. De al- zoo ontlaste zelfstandigheid Merd voorzigtig verzameld, en met een weinig vleesch vermengd, de hond weer voorgezet. Na verloop van eenen dag, gedurende welken de hond noch drank noch ander voedsel kreeg, nam zij de helft van die uitgebraakte en met een weinig vleesch vermengde zelfstandigheid weder tot zich, waarop nog- maals braking volgde. Daarop kreeg het dier te drinken, en at hetzelve, het ten tweedemale iiitgebraakte, geheel weder op. Gedurende drie dagen, in welke de hond, daar zij het uitgebraakte geheel weder opat, spijs noch drank kreeg, was zij zoo boosaardig, dat men haar niet durfde naderen. Nadat zij dan alles w eder had opge- geten , gebruikte zij met groote graagte w at melk en brood, en bevond zij zich spoedig daarna volkomen wel- varend. Proef XXV. Eene kleine hond kreeg, nadat zij ’s morgens slechts zeer weinig brood met koflij gegeten had, des namiddags ten 1 ure 23 minuten 15 gr. tot poeder gebragt Arsenlgzuur, gekneed in een stukje vleesch ; na 2 minuten kreeg zij de bepaalde hoeveelheid tegengift. Tot 2 uur vertoonde zich niet het minste 88 teekcn van onpasselijkheid , waarop echter eene slijmerige, niet schuimende massa, die met eenig ijzeroxyde-hydraat vermengd was, werd uitgehraakt ; 4 minuten na 3 ure kreeg het dier nog eene hoeveelheid tegengift, waarop na weinige minuten nogmaals braking volgde van eene dergeüjkc massa, die echter met stukjes van het weinig verteerde, vroeger met het vergift gebruikte vleesch, vermengd was. De hond at vrijwillig het tot hiertoe uitgebraakte weder geheel op. Hij werd eenigzins treu- rende, zonder teekenen van smart of angst te geven, en kreeg nog eenige lepels tegengift. Daarop vertoonde zich een wit schuim op den mond van het dier; dit lag ongeveer een half uur geheel stil , gedurende w eiken tijd het nog tweemaal eenige eetlepels tegengift kreeg. Er volgde nog eenmaal braking , ook ontlasting van urine en drekstoffen, en daarop eene meer rustige slaap. Men verhinderde het dier om het aldus weder uitgebraakte nogmaals geheel op te eten ; hetzelve hekw am echter eenig vleesch. Het vertoonde zich zoo vrolijk en wel varend als vóór de proefneming, en was den volgenden morgen weder volkomen hersteld, d. Op konijnen. Proef XXVL Een | jaars oud konijn van het mannelijk geslacht kreeg den 12den Maart 1 grein in water opgelost Arsenlgzuur en spoedig daarop eene met 10 gr. oxyde overeenkomende hoeveelheid tegengift. Zoo wel het vergift als het tegengift werd hem in de keel in- gegoten; het duurde meer dan 5 minuten eer het laatste geheel ingeslikt was. Omstreeks 9^ uur at het dier een weinig kool, en ontlastte spoedig daarna drekstoffen van eene normale hoedanigheid; even zoo at het ten 1 ure. 89 Gedurende den nacht had het veel geürineerd, welke urine een groot, zeer troebel bezinksel bevatte; de excre- inenta waren een weinig weeker dan naar gewoonte. Den 19en Maart werd het dier, hetwelk zich tot nu toe ge heel welvarend bevond, gedood. Maag en darmkanaal waren tamelijk met spijsdeelen opgevuld; noch in de maag, noch in de holligheid van het hart konde men sporen van plaats gehad hebbende werking van ilrsenicum ont- dekken. Prvef XXV 11. Den 19 den Maart wmrd een half- jarig mannelijk konijn i grein tot een fijn poeder gebragt Arsenigzuur ingespoten , en terstond daarop insgelijks eene met 10 greinen overeenkomende hoeveelheid tegen- gift , met eenige droppels Ammonia vermengd. Hetzelve gaf geen bewijs van ongesteldheid, at naar gewoonte, ontlastte den volgenden dag veel excrementa, en paarde den 21sten met een bij hem gebragt wijQe. Den 22sten scheen hij eenigzins treurig, kreeg daarom nog eene hoeveelheid tegengift, dronk den 23sten met veel graagte eenige lepels melk, en heeft zich daarna volkomen wel- varend bevonden. Proef XXVlll. Denzeltden dag werd op een jaars oud konijn dezelfde proefneming als bij het vorige, doch met dit onderscheid, in het werk gesteld, dat het- zelve eerst 15 minuten na het gebruiken van het vergift, het tegengift kreeg. Hetzelve at weldra en in den vol- genden nacht veel kool, was vrolijker dan het vorige, en paarde den 22en met hetzelve. Ook dit konijn leefde nog zeer w elvarend meer dan een jaar daarna. Proef XXIX, Een konijn van denzelfden ouderdom kreeg den 26en Maart des namiddags ten 5 ure 10 mln. 90 ^ nr. tot oen fijn poeder gebragt Arsenigzuur, en na een mir, de in vorige proetneining aangegevene hoeveelheid tegengift. Hetzelve bevond zich den volgenden dag zeer welvarende, at met graagte, kreeg echter ten 10 ure nog eene met 5 gr. ijzeroxyde overeenkomende lioeveel- heid tegengift. Ook dit konijn bevond zich langer dan een jaar daarna welvarend. De heilzame werking van het tegengift, er moge braki ng en doorloop al of niet volgen, blijkt ontegenzeg- gelijk uit deze proefnemingen; daardoor, ali^imede door de waarnemingen in de zesde Afdeeling, Is tevens be- lezen , dat er uren na het gebruik van het vergift kun- nen verloopen zijn, zonder dat de nuttigheid van het middel daardoor wordt weggenomen. Daarom moet men tot dit tegengift zijn toevlugt nemen, hetzij men aanstonds na het gebruik van het vergift bij den lijder wordt ge- roepen, hetzij er reeds eenigen tijd verloopen is; — ja men moet zelfs dan nog zijne keus bij dit middel bepa- len, wanneer de geneesheer eerst dan bij den lijder komt, als zich reeds teekenen van plaats gehad hebbende op- slorping van het vergift vertoonen, en wel daarom, om- dat ten minste al het vergift, hetwelk tot hiertoe niet gewerkt heeft, aanstonds onschadelijk gemaakt wordt en alzoo de natuur zich bepalen kan tot de bestrijding der algemeene werking, welke tot hiertoe reeds heeft plaats gehad. In dit geval moet echter het middel zonder uit- stel gelijktijdig in de maag en door Clysmata, zoo hoog als mogelijk is, in het darmkanaal gebragt worden, en na gevolgde ontlasting moet men dit van tijd tot tijd herhalen. 91 Wat de vorm van het tegengift betreft, zoo geeft men hetzelve altijd in water gesuspendeerd. De dosis daarvan regelt zich natuurlijk naar de hoeveelheid van het gebruikte vergift. Uit de zamenstelllng van het Arsenigzuur-ijzeroxyde, in de tweede Afdeellng mede- gedeeld, blijkt, dat er 3,156 deelen ijzeroxyde noodig zijn, om 1 deel Arsenigzuur te praecipiteren. Men zoude echter in eene groote dwaling vervallen, wanneer men uit deze zamenstelllng van het gevormde Arsenigzure zout , tot de hoeveelheid tegengift besluiten wilde, welke voor de neutralisatie van het vergift noodig is. De bijna volkomene onoplosbaarheid van het ijzeroxyde hydraat, de dikwerf aanzienlijke hoeveelheid stoffen, die in de maag bevat zijn, waarmede hetzelve zich vermengt, en de geringe graad van oplosbaarheid, welke het Arsenig- zuur eigenlijk bezit, maken het noodig grootere hoeveel' heden aan te wenden, dan volgens de theorie gevorderd worden , en daarmede lang . in sommige gevallen zelfs geheele dagen voort te gaan , (dewijl er gevallen hebben plaats gehad, in welke men verscheidene dagen na het gebruik van het vergift, bij lijken nog onopgeloste stukken Arsenicum in den tractus intestinalis vond.) De onder- vinding, welke hierin alleen uitspraak kan doen, leerde ons dat 10 — -20 deelen ijzeroxyde als hydraat, meer dan voldoende zijn om 1 deel Arsenigzuur in het basisch ijzerzout te veranderen. Indien daarentegen de hoeveel- heid van het gebruikte Arsenigzuur 4 drachmen beloopt, eene hoeveelheid welke men niet zal behoeven te bestrij- den, wegens de meestal plaats hebbende braking, dan zullen toch slechts weinige ponden water, met ijzeroxyde» hydraat vermengd, voldoende zijn, om de werkingen van 92 hot vergift tegen te gaan. Daar het intusschen bijna nooit mogelijk is, om de hoeveelheid van het vergift welke in de maag en het darmkanaal achterblijft, zelfs niet bij benadering te bepalen, zoo is het altijd het meest doelmatig, den lijder het ijzeroxyde - hydraat in zoo groote hoeveelheid te doen drinken, als zijn toestand veroor- looft. Het is echter van groot belang, onf hetzelve zoo warm als de lijder verdragen kan, toe te dienen. Daardoor bewerkt men dat de reactie van het tegengift niet slechts spoediger, maar ook door kleinere hoeveel- heden van hetzelve, volgt. In het algemeen is het niet noodig er iets meer bij te voegen, ten minste dan niet, wanneer het Arsenigzuiir opgelost in de maag is geraakt; wordt het echter in den onopgelosten staat als poeder, of in grootere en kleinere stukken ingeslikt, dan is het noodig eene kleine hoeveelheid bijtende Ammonia (Spiri- tus Salis Ammoniaci causticus) bij het tegengift te voe- gen, totdat hetzelve zwak alcalisch reageert. Deze toevoe- ging dient alleen daartoe, om de oplosbaarheid van het Arsenigzunr in den vasten staat te vermeerderen, en daardoor eene meer spoedige verbinding van hetzelve met het ijzeroxyde te bewerken. Daar de Ammonia in de zamenstelling van het gevormde zout niet mede voor- komt, dus slechts eene bemiddelende rol vervult, mag men echter hetzelve in geen geval in grootere giften aan- wenden , als in welke men gewoon is dit middel te be- zigen. 10 — ^20 droppels zullen alzoo het Voorgestelde doel genoegzaam bereiken. Behalve op deze behande- ling, die ten oogmerk heeft, om het in het llgchaam ge- raakte vergift , in eene onoplosbare , onschadelijke stof te veranderen en dezelve uit het ligchaam te verwijderen? 93 heeft men hij vergiftigingen met Arsenicum nog op twee hoofd - indicatiën te letten. a. Men moet de, door het vergift te weeg gebragte, algemeene verschijnselen of toevallen nagaan. Dat ook voor deze, ten minste als zij in den eersten tijd na het gebruik van het vergift plaats hebben , ons tegengift het hoofdmiddel is, hebben de waarnemingen van Buzorini enz. aangetoond, zoo als men in de „Waarnemingen op menschen” in de volgende Afdeeling zien kan. De toe- vallen zijn of van een’ onstekingachtigen of van eenen krampachtigen aard, waarnaar men dan ook de verdere behandeling inrigten, en met het doelmatig, voortdurend gebruik van het ijzeroxyde - hydraat naar behooren Ver- binden moet. Vertoont zich eene sterke corgestle naar enkele gewigtige organen, b. v. naar de longen, het darmkanaal, of hebben er werkelijk toevallen van ont- steking plaats, zoo als maag- en darmontsteking. Pneu- monie, Nephritis, Cystitis, dan moet men algemeene aderlatingen doen. Hierdoor wordt de ontstekingachtige aandoening verminderd en met het afgetapte bloed, te- gelijk opgenomen Arsenicum uit het llgchaam verwijderd. Zulke aderlatingen werden reeds door de oude genees- heeren in het begin der ziekte en bij eene volle pols met voordeel aangewend, later met het beste gevolg door Campbell op dieren beproefd, en in den laatsten tijd door Duitsche , Fransche en Engelsche geneesheeren bij dergelijke toevallen algemeen in gebruik gebragt. Plaatselijke bloedontlastingen zullen meer bij de ziekte welke volgt, als in de eerste tydperken voordeelig zijn, wanneer de zenuwtoevallen, zoo als magteloosheid, be- ving, neêrgedruktheid, verdraaid aangezigt aanwezig zijn. 94 en deze , minder .secundaire verschijnselen van ontsteking der ingewanden, maar veel meer zuiver idiopathische ze- nuwtoevallen zijn, d[m zullen inwrijvingen en warme, som- tijds met aromatische stoffen gemengde baden het doel- matigst zijn om te worden aangewend. De tot eene alcalische reactie hij het ijzeroxyde-hydraat gevoegde Liquor Ammonii caustici, is als inwendig anodynum in het algemeen reeds voldoende; of men kan ook, wanneer er geene ontstekings verschijnselen voorhanden zijn of eene aderlating is voorafgegaan, kleine hoeveelheden Opium, en wel in plaats van de vroeger veelvuldig ge- bruikte Theriacum, de spoediger en zekerder werkende Tinctura Opil Simplex ieder half uur, van 5 — -lO drop- pels, met kaneel-, oranjebloesem- of dergelijk water toe dienen, op eenen zekeren tijd, die door den geneesheer welke den lijder behandelt, bepaald wordt, of tot dat er w^erking gevolgd is. b. Men behandele de ziekte die volgt. — Wanneer het vergift hetwelk in de maag en het darmkanaal aan- wezig is, met het tegengift eene onoplosbare verbinding gevormd heeft, en eenige verschijnselen van ontsteking en zenuwtoevallen achterlaten, dan moeten die onoplos- bare massa’s door stoelontlasting uit het ligchaam ver wijderd wordenen het gebeurt dan, dat somtijds spoedig eene volkomene genezing volgt, of dat de ziekte nog langen tijd voortduurt, of dat w^ezenlijke naziekten eenen gevaarlijken afloop na zich slepen. Zulke nadeelige ge- volgen kunnen zich dan vertoonen , w anneer er reeds eenen langen tijd verloopen was, eer het tegengift werd toegediend. Eene hoofdafdeeling der naziekten berust op de, door het Arsenicum in de maag en het darmkanaal 95 teweeggebragte plaatselijke aandoeningen, waartoe b. v. de chronische maag- en darmontsteking, chronische ver- zwering, buitengewone gevoeligheid van deze deelen , ontlasting van het slijmvlies, maagkramp, chronische bra- king en diarhoe behooren ; zij vereischen dan zachte, slijmerige spijzen en geneesmiddelen, in sommige gevallen bloedzuigers en calmerende middelen, De andere af- deeling hangt af van de, reeds in den algemeenen bloeds- omloop opgenomene, en op het geheele ligchaam wer- kende hoeveelheid Arsenigzuur. De weldadige natuur wijst ons, als met den vinger aan, w^at ons hier te doen staat. De vermeerderde ontlastingen des ligchaams na vergiftiging met Arsenigzuur, toonen, zoo als Amcenna reeds opmerkte, deze heilzame werking aan. Deze ont- lastingen komen niet slechts voor in den vorm van bra king of doorloop, maar vooral ook als urine-afzondering, vermeerderde huid - ultw asemlng , als roodvonkachtige, blaasvormige uitslag, welke reeds de ouden, bepaaldelijk de groote Friedrich Hoffman voor gevaarlijk hielden. — • „Want,” zegt deze „wanneer men niet bij tijds te hulp komt, gaat het vergift in het bloed over en verspreidt zich met hetzelve naar alle zenuwachtige deelen van het geheele ligchaam; waarom hetzelve ook bij de vrouw” (die meelkoeken gegeten had, welke met Arsenicum ver- giftigd waren, doch die weder herstelde) „tot haar groot voordeel in den vorm van uitslag werd uitgedreven.” — Daarom trachte men den lijder zonder zeer verhittende middelen maar meer door warme aromatische dranken, / vlier- en lindebloesem- thee, somtijds door spiritus Min- dereri versterkt, door warme dekking, matig wrijven der huid , ook wel door inwrijving van dezelve met l 96 Linimentum volafile, doorbaden van warm water of nog beter door dampbaden, tot zweeten te brengen en eenige dagen in eene behoorlijke uitwaseming te houden. Eene dergelijke vermeerderde huiduitwaseming, zal ook we- zenlijk daartoe bijdragen, om eenen, somtijds nog aan- wezigen, cholera -achtigen toestand van maag en darm- kanaal te verbeteren. Bijaldien de maag het Sulphu- retum Potassii of den LIquor x\mmonii sulphurati verdraagt, dan kan men ook deze middelen op dit tijdstip d. i. wanneer er geen vergift meer in het darmkanaal voor- handen is, in zeer kleine giften, als diaphoreticum toe- dienen. De lijder moet gedurende langen tijd een zeer zacht dieet in acht nemen : hij moet meest alleen van melk, gerstewater, rijst en dergelijke spijzen leven. Later kan men zachte versterkende middelen, als IJsland- sche mos en Kina aanwenden , daarna den lijder ge- durende eenigen tijd natuurlijk zwavehvater doen drin- ken of als baden doen gebruiken, en eindelijk gemakke- lijk verteerbare ijzerbereidingen, bepaaldelijk Murias ferri of een natuurlijk ijzerhoudend water b. v. Pijrmonter, Driburger of een dergelijk water voorschrijven. Bijal- dien zich bijkomende verschijnselen van een’ chronischen aard, zooals tering. Epilepsie enz. vertoonen dan moe- ten die volgens de algemeene en bijzondere voorschriften der Pathologie en Therapie behandeld worden. » / 97 Over de aanwending van het tegengift, als uitwendig middel. Het is wel niet te betwijfelen, dat het ijzeroxyde hydraat ook in die gevallen, waarin het Arsenigznur op de oppervlakte des ligchaams deszells vernie_ lenden invloed begint uit te oefenen, met een goed gevolg kan aangewend worden. Wanneer zich na het gebruik van zalven of waschmiddelen, die deze stof bevatten, verschijnselen van vergiftiging vertonnen, dan moet de eerste zorg des geneesheers zich daartoe bepalen, om de vergiftige zelfstandigheid te verwijderen van de plaats waar zij haren invloed uitoefent Dit doel wordt echter gewisselijk even zeker als spoedig be- reikt, door eene onmiddelijke aanwending van het ijzer- oxijde hijdraat in den vorm eens waschmlddels. Bevindt het vergift zich op die plaatsen des ligchaams, die hoofd- zakelijk smegmaachtige stoffen afscheiden, of wordt het- zelve als eene zalf daarmede in aanraking gebragt, dan zal het zeker nuttig zijn een weinig alcali of zeep bij het middel te voegen, om den tegenstand te vernieti- gen, welke het vet, aan de verbinding van het vergift met het ijzeroxijde, In den weg legt. Bij het wasschen van de met het vergift bedekte plaats, moet de vloeistof w^elke het hijdraat bevat, zoo veel mogelijk verwarmd en hare aanwending zoo lang voortgezet worden, tot dat men overtuigd kan zijn, het tot hiertoe nog niet opgeno- mene vergift van het ligchaam verwijderd en de weinige nog teruggeblevene deelen, In Arsenigzuur ijzeroxijde ver- anderd te hebben. 7 98 Van grooter gewigt zijn waarschijnlijk de voordeelen die, zoo als wij durven hopen, kunnen getrokken worden uit de aanwending van het ijzeroxyde - hydraat tegen den verschrikkelijken invloed van de damp en de stof van Ar- senicum, waaraan de w erklieden in de Arsenicum-fabrijken en in die van verwstoffen uit Arsenicum, bloot gesteld zijn. Het betreurenswaardige lot van deze menschen , die het grootste gedeelte van hun leven, in eene vergif- tigde atmospheer moeten doorbrengen, gaf reeds aan de ouden aanleiding tot de invoering van zekere behoedmid- delen. Volgens het getuigenis van PUnius^) bonden de arbeiders in de w erkplaatsen van vergiftige zelfstandighe- den b. V. van cinnaber, eene bevochtigde blaas voor hun aangezigt. „Qui minium” zegt deze schijver „in officinis poliunt, faciem laxis vesicis alligant, ne in respirando per- nicialem pulverem trahant, et tarnen ut per illas spectent.” Dit gebruik schijnt langen tijd in zwang te zijn gebleven, want later vermeldt ook Athanasius Kircher ■\) , dat de arbeiders in de fabrijken bij het dal Ratstal bij Idria, zich van dergelijke behoedmiddelen bedienden. ,.Fosso- res,” dus zijn zijne w-oorden , „contra arsenici virulen- tiam ut plurimum certis utuntur unguentis refrigerantibus , et theriaca, larva quoque vitrea aut vesicaria vultum mu- nientes.” Het zal wel naauwelijks eenig betoog behoe- ven, hoe onvoldoende deze door de ouden in acht geno- mene voorbehoedmiddelen zijn. Wij moeten echter tot ons leedwezen opmerken , dat een groot gedeelte der mid- delen waarvan de arbeiders zich nog in onze dagen be- dienen om de gevaren te ontgaan die hunne gezondheid Historia Naluialis Lib. XTlXiII. c. VII. Munclus subterranens T. I. p. 227. 99 en hun leven bedreigen, voor nutteloos ja zelfs voor gevaarlijk te houden zïjn. Hiertoe behoort helaas ! ook het zoo zeer verbreide bijgeloof, dat men zich door een voortgezet gebruik van kleine, maar steeds klimmende doses van dit vergift aan de werking van hetzelve kan gew ennen. Al bestaan er ook eenlge voorbeelden, dat de natuur van enkele individu’s zich aan het gebruik van Arsenigzuur in groote giften kan gewennen, zoo komt toch in de omstandigheid zelve dat de arbeiders, die het vergift voortdurend in zeer kleine hoeveelheden In hun ligchaam opnemen, na eenigen tijd bijna zonder uitzonde- ring een offer van hetzelve worden, - de nietigheid van dit verderfelijk bijgeloof ten duidelijkste te voorschijn. Ook in de zilversmelterijen te Andreasberg, alwaar echter de arbeiders , van het bijna alleen als bijprodukt verwerkte Arsenigzuur, slechts weinig nadeel hebben, heerscht de hoogst ondoelmatige gewoonte, de doeken, welke zij die in de groeven de erts uithouwen over den mond binden, met azijn te bevochtigen. Bij deze en dergelijke dwaalbegrippen zou men er nog vele kunnen voegen. Het zij ons intusschen vergund van dit onderwerp af te stappen , en aan het slot van deze afdeeling, die maatregelen met korte w^oorden op te geven, welke misschien het meest geschikt zijn, om den schadelijken invloed van het fijn verdeelde en van buiten- af werkende vergift, zoo al niet geheel weg te nemen, dan toch aanmerkelijk te verminderen. Men lette voornamelijk 1) daarop, dat de arbeiders door het aanleggen van doelmatige giftbuizen en goed trekkende schoorsteenen voor den onmiddellijken invloed van het gesublimeerde Arsenigzuur beschut zijn, en dat 7-" 100 zij zich nooit, het zij voor het gemak, het zij uit nalatig- heid, noodeloos aan de dampen van het zuur blootstellen. Daarbij is het echter 2) van het grootste gewigt, de ver- schillende bewerkingen b.v. het schoonmaken of ledigen dier plaatsen, waar de Arseniciim-dampen gecondenseerd zijn, alsmede van de glftbulzen, het smelten van het zuur enz. nooit altijd door dezelfde personen te doen verrigten, maar de arbeiders daarbij zich van tijd' tot tijd te doen afwis- selen; in het algemeen den tijd van het werk zooveel mogelijk te bekorten en de woningen, zoover als zulks geschieden kan, van de werkplaatsen zelven te verwij- deren. Verder zoude het 3) zeer doelmatig zijn, bij wijze van reglement, bij de arbeiders aan te dringen op het gedurig wasschen der handen en van het aangezigt met water hetwelk een weinig azijnzuur ijzeroxyde bevat, alsmede nu en dan op het baden en op het dikwijls ver- wisselen van linnen. Eindelijk gelooven wij 4) de aan- wending van een, op de buitenzijde met ijzer-oxyde hy- draat bevattend water , bestreken en door toevoeging van een weinig Chloruretiim Calcii vochtig gehouden masker of kap van vilt, voor alle die gevallen onvoor- waardelijk te moeten aanbevelen, waarbij de arbeiders genoodzaakt zijn zich aan de onmiddellijke werking van het vergift, zooals b.v. bi] het uithakken der groeven, bloot te stellen- 101 Y!. OPTELLING DER TOT NU TOE GEDANE WAAR- NEMINGEN EN OPMERKINGEN OVER DE WERK- ZAAMHEID VAN HET TEGENGIFT BIJ DIEREN EN MENSCHEN , DIE DOOR ARSENIGZÜUR VERGIF- TIGD WAREN. a. Verdere i)^oefnemwgen op dieren. Spoedig na het bekend worden van onze proefne- mingen vestigde Orfila de aandacht van de Koninklijke Academie der Geneeskunde te Parijs op dit onderw erp, door de mededeeling der proefnemingen, welke door hem alsmede door Chevalier en Lesueur in het w erk gesteld en alle zeer in het voordeel van onze waarnemingen uitgeval- len waren*). Bij de proefneming welke hij deed en die met hetzelfde gunstige gevolg op onderscheidene dieren was herhaald, leefde een hond van middelmatige grootte, die 9 grein. Arsenigzuur *j') en spoedig daarna 3 oneen 2 drachmen in water lijn verdeeld ijzeroxyde-hijdraat had ingekregen, na onderbinding des slokdarms, nog 70 uren, zonder eenig kenmerk van vergiftiging te vertonnen. Werd daarentegen het tegengift in dezelfde verhouding J uur na het gebruik des vergifts toegediend, dan sterven de A-) Allgem. Piepertor. der Med. Chir. Journalistik des Auslandes Ton F. J. Behrend Apr. 1835. p. 419. Journal de Chim. Méd. 1835. p. 45. -]“) In Behrend's Repert. staat abusievelijk Arienikzuur in plaats van Arsenigïuur. 102 (lieren met kenteekeiien van vergiftiging, eene omstan- digheid ^^elke Orflla, wegens de reeds begonnen doode- lijke ahsorptio, In een vergiftigings -geval van zulk eenen acuten aard, voor geniakkelijk te verklaren houdt. De berigtgever die zich door deze proefnemingen volkomen overtuigde van de werkzaamheid des tegengifts, ver- meldde ten slotte, dat hij vergiftiging met opgelost Ar- senigzuur een even gunstig resultaat volgt, dat echter watervrij ijzeroxyde die eigenschap, om als tegengift te werken, niet zoo als het Ijydraat vertoond heeft. Deze mededeelingen gaven tot eene redetwist aanleiding, welke ßotilay de Jov ge om insgelijks een onder- zoek omtrent dit onderwerp in het werk te stellen , hetwelk hem van groot belang moest toeschijnen, dewijl hij korten tijd te voren getuige was geweest van een zeer betreu- renswaardig geval van vergiftiging door Arsenikzure Potasch. Bij deze gelegenheid had hij beproefd om het ijzeroxyde-hydraat aan te wenden, maar zich na de op- merking van Lassaigne moeten doen overtuigen, dat het tegen Arsenigzuur opgegeven tegengift, niet evenzeer werkzaam zijn kan tegen Arsenikzure Potasch , dewijl hetzelve met dit laatste llgchaam, noch eene onoplosbare verbinding aangaan, noch het zuur aan de Potasch ont» trekken kan Hij koos voor deze proefnemingen, die op eene zeer groote schaal in het werk gesteld en in de Gedenkschrif- ten van de Parijsche Academie der Geneeskunde *) be- schreven zijn, — paarden, die omdat zij niet kunnen braken, bijzonder geschikt zijn voor dergelijke proeven. Nadat hij zich ook door onderscheidene proefnemingen van de Mémoires de 1’ Acad. royale de Méd. T. IV. fase. 3. p. 3C8' 103 werkeloosheid van het ijzeroxyde-hydraat en zelfs van het Sulphas protoxydi ferri tegen Arsenikzure potasch, had overtuigd, hetgeen hem reeds door Lassaigne in de Academie was verklaard, ging over tot het eigenlijk onderwerp van zijn onderzoek, tot de beproe- ving van het ijzeroxyde-hydraat als tegengift van het arsenigziiur, en bepaalde hij eerst, welke dosis van het laatste als volstrekt doodelijk konde beschouwd worden. Hieruit bleek , in vrij goede overeenstemming met N®. 7 der Vierde Afdeeling, dat het paard zonder schade voor zijne gezondheid IJ onc. Arsenigzuur kan innemen, maar dat 2 oneen binnen 2 — 3 dagen den dood onder vergiftigingskenmerkeii veroorzaken Dit resultaat, hetwelk hij door proefnemingen op twee sterke en één lam paard verkreeg, noopte hem om bij alle de navol- gende proeven eene dosis van 2 oneen aan te w enden, en in overeenstemming met onze proefnemingen, eene 32voudige hoeveelheid tegengift te gebruiken. Proef I Den 16 Dec. 1834 kreeg een negenjarig paard het vergift, en terstond daarop het tegengift in 8 liters water. Tot den 25sten toen het gedood w-erd, bleef het volkomen gezond. Hart en Ingew^anden vertoonden bij de lijkopening geene kenmerken van vergiftiging. Men merkte slechts twee kleine uitgebetene plaatsen (eroslones) In de linker zak van de maag op, die echter ook eene andere oorzaak konden hebben. Proef 11. Dezelfde proef den 18 Dec. op een ze- venjarig paard herhaald , gaf eene gelijke uitkomst. Bij de lijkopening van het dier, hetwelk den 26 gedood werd, vertoonden zich evenmin kenmerken van vergiftiging; slechts 104 eene zwakke ontsteking van den dunnen darm konde men waarnemen, Proef Hl mislukte, dewijl er deelen van het tegen- gift in de long van het dier geraakten. Des avonds van den vierden dag stierf hetzelve aan eene longontsteking. Het vertoonde echter, noch ter^vijl het leefde, noch na den dood kenteekenen van vergiftiging, daar de maag en de ingewanden in eenen volkomen normalen toestand gevonden werden. Proef IV gaf eene gelijke uitkomst als de tweede. Proef V. Een oud, bruin, groot paard kreeg den 4den Jan. 1835 het vergift en eerst 2 uren daarna het tegengift met i pond ho. Ig vermengd. Tot den 28sten, toen het gedood werd, gaf hetzelve geene teekenen van ongesteldheid. Bij de lijkopening bleek het, dat het tegengift de door het vergift veroorzaakte beleedigingen grootendeels hersteld had. Proef VI. Een oud, bruin paard kreeg den 6 Jan. des morgens ten 9 ure het vergift en 4 uren daarna het tegengift. Na 14 dagen, gedurende welke hetzelve vol- maakt gezond bleef, werd het gedood. De maag, de dunne en dikke darm, de hartekamers bevonden zich in eenen normalen toestand, slechts aan het einde van den blinden darm vertoonde zich eene onbeduidende rube- factio. Proef VIL Bij deze proefneming werd het dier het tegengift eerst 24 uren na het gebruik des vergifts toe- gediend. Hetzelve stierf echter 24 uren daarna met kenmerken van vergiftiging, eene omstandigheid welke gemakkelijk te verklaren is uit eene te groote, reeds plaats gehad hebbende resorptio van het vergift. — - Een 105 onderzoek hetwelk Lassaigne met den darminhoiid eens paards in het werk stelde, hetwelk 72 uren na het ge- bruik van het vergift en het tegengift gedood was, — maakt het slot van deze proefnemingen uit. Noch in de vaste, noch in de vloeibare deeleri bevond zich een spoor van Arsenigzuiir, hetwelk alzoo in verbinding met het tegengift naar beneden moest ontlast zijn, In den loop dezer verhandeling zegt Üoiilay ^ dat de werkzaamheid van het tegengift niet meer betwijfeld kan worden, en besluit hij met algemeene opmerkingen, welke wij geloo ven hier gevoegelijk te kuunen voorbijgaan, daar zij over het geheel met de, door ons reeds vroeger geuite mee ningen overeenkomen. — Bijna terzelfder tijd toen Boiilay met dit onderzoek bezig was, werd dit onderwerp ook in Italië door Damaria en Borelli'^) behandeld. Hunne proefnemingen verdienen vooral ook daarom de aandacht, dewijl zij ^oor hen met vele veranderingen zijn in het werk gesteld, en het bewijs opleveren dat het tegengift, niettegenstaande het braken kunstmatig tegengegaan werd, toch in staat is voor den dood te behoeden, zelfs dan nog, wanneer reeds | van den tijd verstreken is, gedurende welken de vergiftiging den dood zou ver- oorzaakt hebben. Proef 1. Een hond van middelmatige grootte kreeg 12 greinen van het vergift, waarop hem de slokdarm werd onderhonden. De eerste teekenen van vergiftiging volg- den i uur daarna en na 3 uren de dood. Proef 11. Een hond kreeg 14 gr. Acidum Arseni- cosum. Na 15 minuten volgde braking van het voedsel *) Repertorio med.-chir. del Piemonle^ hieruit in het Jotirn. de Chiniie Méd. Aoüt 1835. p. 303. 106 hetwelk tien vorigen dag gebruikt was; dit uitgebraakte bevatte een gedeelte van het vergift. Hevige pijnen deden zich gevoelen; 3 drachmen tegengift, welke het dier inkreeg , werden na 10 minuten wederom uitgebraakt. Alle teekenen van vergiftiging verdwenen en den volgen- den dag was het dier volkomen hersteld. Proef HL Een hond van middelmatige grootte, kreeg 9 gr. Arsenigzuur en terstond daarop 3 onc. tegengift. De slokdarm werd daarna onderhonden. Na 7 uren werd het verband losgemaakt. Eerst op den 10 den dag, tot op welken tijd zich geene teekenen van vergiftiging vertoon- den, werd de hond gedood. Proef IV. Een kleine hond kreeg 10 greinen Arse- nigzuur in den vorm van eenen bolus en terstond daarop 10 onc. hydraat. Een gedeelte van het tegengift werd echter voordat de ontbinding bewerkstelligd was, uitge- braakt. Na 3 uren gaf het dier teekenen van pijn en ver- toonde kenmerken van vergiftiging, die echter na twee uren weder verdwenen. Na 23 uren, toen het verband werd losgemaakt, at en dronk het dier zonder pijn. Na 12 dagen werd het door dezelfde hoeveelheid vergift, welke nu zonder tegengift werd toegediend, gedood. Proef V. Een hond van middelmatige grootte, aan welken 10 greinen Arsenigzuur en terstond daarop 1 onc. tegengift waren toegediend, werd de slokdarm onderhon- den Na twee uren vertoonden zich kenmerken van ver- giftiging, die negen uren duurden en toen verdwenen. Na dat het verband den volgenden dag was weggenomen, bleef de hond nog 14 dagen gezond. Proef VI. Een vrij sterke hond kreeg 14 gr. Ar- senigzuur. Na § uur werd het verband weder los gemaakt 107 en 8 drachmen tegengift in gebragt. Niettegenstaande eene hevige haemorhagie, welke het dier gedurende twee dagen aanmerkelijk verzwakte , herstelde hij toch geheel- Na 5 dagen werd het dier door 8 gr. Arsenigzuur zonder tegengift gedood. Hij stierf 4 uren na het gebruik van het vergilt en de onderbinding van den oesopbagus. Proef VIL Dezelfde proefneming, met dezelfde hoe- veelheid vergift en 6 drachmen tegengift onder dezelfde omstandigheden herhaald, leverde eene gelijke uikomst op. Proef FIII. Een hond van middelmatige grootte kreeg 12 gr. Arsenigzuur. Een uur daarna werd het verband losgemaakt en 5 drachmen tegengift in gebragt. Voort- durende pogingen tot braken; gedurende den dag en den nacht teekenen van zeer hevige pijn; na 24 uren w egne- ming van het verband. Het dier, hetwelk gedwongen werd natte spijzen te gebruiken , gaf daarbij teekenen van groote pijn en stierf aan het einde van den der- den dag. I^roef IX. Een hond kreeg 12 gr. Arsenicum en terstond daarop 5 drachmen (14 dagen te voren bereid) tegengift. Na § uur vertoonden zich de eerste kenteeke- nen van vergiftiging en na 12 uren volgde de dood. Het Is niet vermeld of het hydraat gedurende die 14 dagen aan de lucht gedroogd of onder water bewaard is. Proef X. Een hond van middelmatige grootte kreeg 10 gr. vergift, en terstond daarop 5 drachmen tegengift, hetwelk met eene zekere hoeveelheid Amylum gemengd was. J uurs na het aanleggen van het verband vertoon- den zich de eerste kenteekenen van vergiftiging, die tot den volgenden dag voortduurden. Den volgenden dag werd het verband weggenomen. Het dier gebruikte zijn 108 voedsel zonder moeite. Den daarop volgenden dag had^ den er meiiigviddige ontlastingen plaats, die grootendeels uit Arsenigzimr ijzeroxyde bestonden; vier dagen daarna ■was het dier A^eder geheel hersteld. Het dier bevindt zich volmaakt ^velvarend. De langer voortdurende ver- giftigings kenmerken worden door de schrijvers toege- schreven aan het bijgemengde Amylum, hetwelk de wer- kingen van het hydraat wel niet geheel verhinderd, maar toch vertraagd heeft. Proef XL Het dier, hetwelk tot de tweede proef- neming gediend had, kreeg 2 dagen daarna 12 grein. Arsenigzimr. Eerst na een uur werd het verband weder losgemaakt, en G drachmen tegengift ingebragt. Aanhou- dende pogingen tot braking hebben plaats gedurende drie uren. Den volgenden dag vindt men het verband eenig- zins losgemaakt. Het dier heeft gebraakt en kan slikken. Eene maand daarna werd de hond, door inbrenging van lucht in de vena jugularis gedood. Wij gaan thans over tot de niet minder gewigtige proefnemingen w elke Soubeiran, met Miquel en NonaP) in het werk gesteld en in eene der zittingen van de Ko- ninklijke Academie der Geneeskunde te Parijs, medege- deeld heeft; zij bevestigen zoo volkomen als mogelijk is, de resultaten der tot hiertoe opgegevene proefnemin- gen j-). De besluiten §) w elke de schrijvers uit dezelve trekken, komen bijna woordelijk en bepaaldelijk ook daarin met de onze overeen, dat het hydraat zoolang *) Joiirn. (Ie Chim. Méd. 1835. p. 3. t) Revue Méd. t. I. 1835. p. 129. Ibidem p. 105. 109 moet toegediend worden, als men nog het aanwezen van Arsenicum in de maag of het darmkanaal vermoeden kan, niet om de reeds voor handen zijnde toevallen te bestrij- den, maar om eene verergering van dezelve te voorko- men, welke door de tegenwoordigheid van het vergift nog veroorzaakt zou kunnen worden. Bijaldien wij, zegt de schrijver in den loop der verhandeling, eenen met Arse- nigzuur vergiftigden te behandelen hadden, dan zouden wij geen oogenblik aarzelen, om hem, als het ware op te vullen met, in w ater gesuspendeerd ijzeroxyde-hydraat ; w ij zouden hem daarbij het braken zoo gemakkelijk mogelijk maken, wij zouden dit zelfs trachten te bevorderen; ten einde de maag van de onopgeloste deelen van het Arsenigzuur, w aarop het hydraat slechts langzaam w erkt, te bevrijden Bij 5 honden die 10 — 24 gr. vergift en de daarmede overeenkomende hoeveelheid tegengift hadden ingekregen en die ongehinderd konden braken, volgde na 24 — ^48 uren eene volkomene herstelling. Nadat men zich verder had overtuigd, dat een hond met eenen onderbondenen slokdarm, omstreeks dag (78 uren) in het leven bleef, twee andere honden daarentegen aan welke de slokdarm werd onderhonden, nadat zij 9 — -12 gr. Arsenicum hadden bekomen, binnen 2 — 2i uur stierven, — ■ werden nog de volgende proefnemingen in het werk gesteld. Eene kleine hond kreeg 12 gr. Arsenigzuur en ter- stond daarop het tegengift; 2 — 3 uren na de onderbinding des slokdarms verdwenen de uiterlijke kenmerken van vergiftiging en het dier stierf eerst den Oden dag. 