VADERLANDSCHE LETTER OEFENINGEN
Doch men moet geenzins deeze verdeediging der Veron- derftellingen misbruiken ,als of ze ftrekte om de Menfchen te vrede te doen zyn met de Waarfchynlykheid , zonder zich der waarheid te bekreunen. Neen. De Maan zal noit de helderheid of de warmte van de Zon hebben, zy aal nimmer aan de Aarde en het Menschdom dezelfde denen doen. De Veronderftelling van PTOLOMEU Ss was valsch, “niemand twyfelt er thans аап, of. zal dezelve weder tex baane brengen, zeggende dat ze gelyk (taat met die van COPERNICUS. In deezer voege zyn ‘er reeds eene meenigte in de vergetelnisfe begraaven , welke nimmer weder het - age DER WYSBEGEERTE. ` 422 фарс zullen zien. Maar toen ze іп trein waren, dee- den ze haar nut; Die, van welke wy zo even іп *t byzonder fpraken „ is voldoende geweest voor de gebruiken des gee meenen leevens , geduurende eene reeks van eeuwen, en heeft, теп dien opzigte, dezelfde dienften gedaan als het Stelzel , ”t geen nu'die plaats bekleedt. De tyd kwam eindelyk op welken men de kristallen Hemelen verbrooken , de Aarde uit het middelpunt genoomen en de Zon in ftede gefteld heeft, en tevens alle wanordens geweerd, die ge- vonden wierden іп een Stelzel, °t welk alléèn op witlekeus rige verondertfteltingen rustte.’ Ditis, buiten tegenfpraak, gelukkig, іпазг indien men geweigerd ‘hadt, na de Starré« kundigen te-luisteren , voor dat zy konden Ѓртеекеп met die nauwkeurigheid en volle verzekering, afs zy tegenwoore dig kunnen doen, noit zou: men zo verre gekomen, wat geg ik? noit 200 men in ftaat geweest zyn om eene enkele Verduistering te verklaaren ; de donkerf{te onkunde had fland gehouden. 7 | Zo lang aan de waarheid haare waarde gegeeven , en aan de waarfchynlykheid niet meer dan zy verdient toegefchree ven wordt, is alle klagte tegen de Veronderftellingen onregte таайа. Niemand vindt er zich door bedroogen, Het waare fchynlyke vervult, om zo te fpreeken, de vakken in welke men *t waare nog niet plaatzen Кап ; het bindt de waarheden aan elkander „ die anders geene onmiddelyke gemeenfchap hebben. Doch het bewaart altoos zyn character, en ftaat niet па hooger rang ; ja °t moet er noit. па ftrecven : want het is de hoogma€d der Stellige Leeraaren , die eertyds het PYRRHONISMUS deedt gebooren worden. Ziet daar het misbruik , ziet daar het kwaad ; doch dit Deckt geheel niet in het maaken eener Veronderftelling zele ve „wanneer men zegt dat het eene Veronderftelling is , еп de reden bybrengt, welke ons aanzetten om die te maaken , en dus de trappen yan waarfchynlykheid , waar op dezelve rust, aanwyst. d о `. - ‚` М. DEEL, МЕМСЕІМГ, NO. 8, Dd Wie 87% RAABGSEBEVENDE ВЕТЕР Wie deeze bedenkingen wel overwoogen heeft, hee merkt duidelyk de onregtmaatigheid om hun, die de № tuurkunde of de Narûurlyke Historie behandelen , devry. heid te weigeren-, om zomtyds eenige isfingen by hur ne ontdekkingen te voegen, en dus Stelzels te vormen, waar їп zy, als de waarheid niet voor handen is, de waarfchynlykheid plaats geeven. Wel verre van door deeze handelwyze het ftuk te bederven, doen zy een zeer groot nut; door ftukken aan ’t licht te brengen, die de aandagt opwekken , en waar vaa met den tyd mogelyk gebruik gemaakt zal worden — En waarom, in dit geval „ niet zomtyds wat gewaagd? want altoos an deren volgende, zal men bykans niets uitwerken. Zy die den gevaarlyken togt ondernaamen om de nieuwe Wereld te ontdekken , hebben zomtyds fchipbreuk geleeden ; maar 't із hun ook gelukt , om met (chatten belaaden t'huis te komen, RAADGEEVENDE BRIEF VAN РЕМ VADER AAN Zen ZOON, WEGENS DE -NOGDZAAKLYKHEID VAN EEN ZUIVER EN ONBESPROOKEN CHARACTER - TE BEWAAREN , EN ВОУЕМ AL ZICH VAN DE LEUGEN TE ONTHOUDEN, - (Uit bet Engelsch) Ой of ten minften zeer zelden heb ik u gefchreeven over Zede- kundige of Godsdienftige onderwerpen: uw eigen gezond Ver- fand , des ben ik verzekerd, heeft u van beiden ige denk- beelden gegeeven, Godsdienst en Zedekunde fpreeken best voor zich zelven: of, indien zy eenige hulp behoeven, de Heer Mr. Н * * * kan, doar onderwys ер voorbeeld, die verleenen, Wae het weezen der zaake aanbelangt , dat. laat ik derhatvén voor u zelven en hem over; ik bepaal my in deezen alleen te fpreeken over de { heid, nutheid en welvoeglykheid, om uitwendig vertoon van Zedig; heid en Godsdienftigheid te geeven ` wanneer ik van uitwendig ver- Zoon van Godsdienst freck. wil ik niet, dat gy terftond aan `t twis- ten gaat, niet elk die zich aankant tegen de Gezindheid tot welke gy behoort, Dit zou onnut weezen, en niet voegen aan uwe jaaren: ik meen daar mede dat gy, ор geenerlei wyze moet fchynen toe te flem- men, veel min te Breng en te begunfligen „die losbandige denkbeelden, welke allen Godsdienst te gelyk over hoop werpen „en de reeds lang ver- fleetere wapens Zyn van geringe Vernuften en halfbakken Philofoo- pher. goedkeurt, Treed nièt tot een ernftig onderhoud over dit ft uk, u miet deeze Leeraars van kwaade zeden te zeggen, dat gy veel gedagren. van hun hebt, дап zy fchynen te wenfchen dar gy Zoud: hebben, als mede dat gy ú verzekerd houdt, dát zy de leer, welke zy prediken , niet zullen Беіеёуеп. — — Maar merk hun, onderzusfchen uit, еп fchuw ze vervolgens. Niets ís 20 teder als uw zedelyk Chara@ter, niets voor u van zo veel belang, om het zuiverte bouden 3 indien men u verdenkt van onregrvaardigheld, егар, trouwioosheid of leugentaal, enz, al uw vernuft, al uw verftand, zal u geen agting kunnen bezorgen. 't Is waar, verfchelde omftandighe- den, op eene vreemde wyze zarfienloopende , hebben zomtyds Man- теп van een zeer legt Character tot hooge ampten verheeven ;_ maar. к „е Dda Sen А sta KAADGEEVENDE BRIEF niets in "є minfte te. zeggen of te doen ft geen eenige blaam op s zelve'kan werpen. Betoonu zelven , irhalle gelegenheden ‚ een Voor- Apraak, en een Vriend, maar geen doldriftig voorftander der Deugd. De Colonel CHARTRES, die, 20 ik denk, een der. behendigfte en be- faamfte fchurken was, die oit op den aardbodem leefden, en door eene zamenvoeging van allerlei euveldaaden ‚ een grooten fchat vet- zameld hadt, wist zo wel hoe veel nadeels een kwaad Chara&er kon te wege brengen , dat ik hem eens, op zynen onbefchaamden en los bandigen trant, hoorde zeggen, „ dat, hoewelhy geen penning voor - » de Deugd wilde geeven, hy nogthans то, ооо Ponden voor Ch эз Габег van есп Deugdzaam man zou willen befteeden : dewyl hy э» "ег wel 100,000 Ponden mede zou kunnen winnen.” Doch hy werd іп ’t einde zo berugt, dat hy niet langer gelegenheid hadt om anderen te bedriegen еп op te ligten. Ist mogelyk dat een еепук Man kan verwaarloozen, *t geen een voorziguge Schekm 10120100- gen ‘prys zou willen koopen? Onder de bovengemelde gebreken is "et een ‚ waar тое welopge- woede Menfchen , en die ook goede beginzels hebben, zomtyds vet- vallen, ik meen het Liegen , fchoon het van meer fchade gevolgd wordt, en met grooter fchande gebrandmerkt is, дап cenig ander ge- bek. De voorzigtigheid en noodzaaklykheid, die ons dikmaal gebie- „den de waarheid te verbergen, verleiden veelen ongevoelig, omde- zelve te Dengen, Dan dit is flegts de kunst van geringe ` en de toevlugt van laage zielen, De waarheid te bedekken kandik- wyls onfchuldig gefchieden ; maar het Liegen is altoos dwaas en fchan- delyk. Ik zal u een geval voorftellen, "є welk in uw zaakte pas kan Котеп, Veronderftel dat ge aan een vreemd Hof een openbaar Chara&ter ke- kleedt, en dat een der Ministers onbeleefd genoeg is om te vraagen welken last gy hebt? Zult ge hem dan een Leugen op demouw fpe- len, die, zo ras dezelve ontdekt wordt, en zeker zal ze aan den dag kòmen „al uwe geloofwaardigheid zal vernietigen, uw Charaâer befimet- ten, en nutlaos maaken in uwe bediening ? Neen. — Zult gy һеш dan de waárheid vermelden, en ber aan u vertrouwd Guk verraaden ? zekerlyk neen, Maar gy moet met ernsthaftigheid antwoorden , dat gy verfteld ftaat over zodanig een vraag, dat ge overtuigd zyt dat hy geen antwoord op dezelve wagt; en dat hy, in allengevalle „wat'er ook gebeure, het van u niet zal krygen. Zodanig een Bom vertrouwen op u inboezemen, en een goed. - Eemigen vieren zich zelven bot in eene foort van Liegen, die zy eníchadelyk noemen, en ook, in eenige opzigten zodánig is: want niemand heeft'er nadeel vandan zy zelven. Dit foort van Liegen is de veragdyke afltammeling van Trotschheid en Dwaasheid. Menfchen, die" aich daar mede ophouden,zyn zeer gezet op het wonderbaare. Zy hebben’ eenige dingen gezien, dic nimmer beftonden, zy geeven voor ande- re dingen gezien te hebben, die wel kunnen beftaan , doch de zy вой zagen, maar alleen wel ziens waatdig oordeelen. Le er iets zon- derlings voorgevallen , op eenige plaats, of in eenig gezelfchap , ғу - зуп er tegenwoordig geweest, en sceven zich uit voor oor-en oog- getuigen-van ’t gebeurde. Zy hebben daaden bedreeven, die anderen шег ondernomen , of ten minften onvolvoerd gelasten hebben ; zy zyn alwos ip eigen perfoon de Held уап de Roman, die zy vertellen „ en denken , ‘dat zy daar door agting verwerven , of althans voor dien tyd aller agndagt wekken. Terwyl in der waarheid alles wat zy win- en befpotting is en verfmaadheid, vergezeld van niet weinig mistroue wen: want men veronderftelt zeer gereed, dat: hy , die om ydelen roem een Leugen fmeedt en vertelt , weinig zwaarigheid zal maaken om gen veel gròoter voor den dag te brengen , om zyn glory of kelang. te bee torderen ; en dus, myn Zoon, wikkelt men zig, onvoorzigtg, in ongelegenhèden „; die meest altoos tot zyn eigen fchande uittoopen. Héd ik waarlyk iets gezien zo zeldzaam dat het bykans allen’ geloof: te boven ging, ik zou het Hever voor my zelven houden dan „door het te vertellen, voor êén oogenblik , aan myne geloofwaardigheid doen twyfelen. Zekerde lof van Kuischheid is voor eene Vrouw пјес zo noodzaaktyk als die van GeloofWwaardigheid voor een Man: en met rede: want eene Vrouw kan deugdzaam weezen (@®hoon dit woord s br algemeen , іп eenen anderen zin wordt opgevat; ) fchoon ze niet пке gefprooken Kutsch is , maar ееп Man kan niet deugdzaam wee: zen, zonder zich ftrikt aan de Waarheid te houden. De {ruikeliu- gen eener Vrouwe zyn dikwyls niet anders dan enkel zwakhedert van haar lichaamlyk geftet; doch een Leugen in den mond van еей Мап, is een misdryf van "ha, TT, 2 ... ` От Gôds wil, myn Zogn , let met de omzigtigfte nauwkeurigheid bp uw zedelyk Chara&ter, bewaar het onbevtekt , èn *t zal'onder geert verdenking vallen, De Kwaadfpreekenheid treft zelden iemand 3 зва, 2 most BENGT, dan op dezwakfte plaatzen , zy vergrpot wel eu meet alles ten breede uit, maar verzint bykans nooit iets voor t welke geen grond is. ‘Wanneer ik u deze zuiverheid van Character zo ernftig aanprys , var- wagt noch wensch ik, in de daad, dat gy in uwe jeugdige jaaren meer een CATO dan ееп CLODIUS zult wezen. Wees „en ftaa 'er voor bekend, ‚een Мап, die zich naar de vrolykheid weet te fchikkert ‚ en zyn poet te ròer te аап; neem genot van de vaag uws leevens, verfchyn ig de gezelfchappen uwer tydgenooten. Dit alles kunt gy doeu, zonder uw zedelyk Character de minfte (inerte gan te wryven: wanz die mis, leide Jongelingen, die ongelukkig denken шг ге munten door zede- Jooze en Godvergectege buitenfpoorigheden , blinken alleen „evenals bedorven vleesch , іп "є duister. Zonder deeze zuiverheid van СЬ- rater kan uw Character geen waardigheid hebben, noch gy kunt e: nigen kans ftaan om met luister і de wereld te verfchynen :om gesgt te worden moet ge agtbaar wezen. Ik heb menfchen gekend die kas Ghara@er verwaarloosden , zonder het wezenlyk te bevlekken ; etin gevolge daar van zyn ze onfchuldig voorwerpen van veragting gewor den: men verloor hunne wezenlyke verdienften uit hetoag ‚ wen floeg geen agt ор hunne eifchen ; en zy zagen alle hunne gemaakte voor- uitzigten van bevordering als rook verdwyneg. Uw Charafter юе zo wel blinkend als zuiver zyn; wees niet voldan met het middelbes-. ze. Tragt, myn Zoon, indien ge iemand, in zuiverheid van Charaâer еп sonvalligheid van zeden, wilt evenaren, magt boven jer peren аяг wel ez, ` У MISTORISCH BERIGT, WEGENS DEN EERLYKEN MISDAADIGER , DIENEND® . TOT EEN VOORREDEN VOOR HET BURGER TREURSPEL , ONDER DIEN TYTEL UITGEGEEVEN , door den Heere FRNOULLET DE FALDAIRE. 'Anneer ік dër Tooneelftuk opftelde, heeft de uitmuntendheid van het geval, "сек де grondflag uitmaakt, en door my uit het Werk van den Heer MARMONTEL ontleend was, my іп mme ste heid kragtig onderfteund. Ik wist dat het eene waare Gefchiederis behelsde, in onze dagen onder ons voorgevallen: dit was genoeg ош my te doen denken dat "er myne Medeburgers belang ín zouden neeme ааг ik wist toen niet dat myn Held nog beftondt, en dat ik denog leevende Deugd, uit de duisternis van eene werkplaats, op het Тоо" k, na alle gevoelige harten geraakt g Zielen *t genoegen zou verfchaffen ot = Zie hier zyne Gefchiedenis, buiten te- g voor de Menschlykheid, welke geg èn yanzo veele Overweldigers, die мб Jean кара. werd te Ni eer dengt- FABRE te Nimes uit е, eeriyke en gaine Ouderen gebooren. ZyùVader, door de jaaren, ed {з тоу WEGENS DEN EERLYKEN MISBAADIGER, 353 serzwakkon , Нег, in деп jaare 1743, den lakenhandel vaaren, ош van ееп maag inkomen zyner gewonne penningen OU ze leever De jonge FABRE, toen naauwlyks 14 jearen oud , kon den handel van хувеп Vader niet opvatten; maar іы het jaar 1753 ving зу, mey een zyner Vrienden, een Zydenkousfen Fabriek аян ‚ welke hy ger duurende vier apen met eenen gelukkigen инак voortzette, Zyne paacftigheid beloofde en verfchafte hem ‚ met de daad / middelen, om het lot zyner gryze Ouderen door ondergeuning te verzoeten ‚ op de liefde, die zyn gevoelig hast hadt ingenoomen , Zou. binnen kes geluk volmaakt hebben, wanneer de heldendeugd van Ouderlicf- de hem in een jammerpoel dompelde, waar in hy alle hoop ‚alle gu іде vooruitzigten, (сһееп te zullen moeten verliezen, Op den І January des jaars 1756 hielden de Proteftanten omftreeks · Nimes eene Godsdienftige Vergadering; de oude FABRE was met zyn Zoon derwaards gegaan. Maar de Vergadering werd verftrooid ор" gezigt van een naderende hoop Krygslioden, De jonge FABRE, die, тоот bet aankomen des gevaars, zieh van zynen Vader verwyderd hadt, ging van гупе Vrienden af, om hem weder ор te zoeken, Hy vond: hem ор den. de hunne keuze, zy knevelden hem ; en de Vader, die zich , herhaalde keeren, in zyne plaats wilde ПеНеп, werd by aanhouden heid door zynen Zoen afgeweezen ‚ en eindelyk ggtergelaaten met het uoostlooze denkbeeld van overwonnen te zyn in een’ ftryd , waar fechan» de en flaavemy de kröon des Overwinnaars zouden uitmaaken. De jonge FABRE werd, na meer dan twee maanden іп de gevange- nis gekwynd te hebben, met zynen medegevangenen TURGE voor ak toaster galeye verweezen , volgens het vonnis van den 12 Maart 17565 ze werden beiden derwaards gebragt. Dat men zich verbeelde alles wat "er ontging in het hart van dezen ongelokkjgen Jongeling, wanneer hy ге Toulon kwam : hy moest aan boord van 't noodlottig vaartuig gaat, ей het (chandelyk gewaad der galeyboeven aantrekken, · Hy dagtom schen Vader en seas Moeder, order den.denkkonden Ми det on- >: , g% 5% 7 " RISTORISCH BERIGT geluks zugtende, іп hunnen ouden dag zonder fteun gelaaten ; hert zweefde voor den geest de beeldtenis van eene aanbiddelyke fehoo- пе, nu voor aftoos уепоогеп $ hy gevoelde de elende еп de vere fmaadheid , duizendmaal fÈhriklyker dan de elende, Zodanig was ze- ven jdaren lang de toeftand van myn’ Held, OÓndertusfchen was de Паг van zyne Ouderen ook ten hoogften. elendig. Deze ongelukkige oude Lieden ih rouwe gedompeld, von- den zich genoodzaakt eén gedeelte van hunne inkomften aan te wen- den опт de behoeften van den ongelukkigen', die іп. ketens zugue, te gemoet te Котеп ; zy ftortten beiden in eene Ziekte, die hun op den oever des роб bragt. Hun Zoon was langen tyd zonder van hun eenig berigt te ontvangen. Zyne onzekerheid over hun lot wiel henrnog harder dan alle de andere rampfpoeden, en voltooide, om zo: te fpreeken , zyn onheil, | ` "Her was niet voor іп den jaare 1762 dat de weldaadige Sraatsdie- naar, die toen over de Zeegaaken zat, kènnis kreeg van ЕАВАЕ`$ onge тик, еп verftondt, uit hoe loflyk eene beweegreden hy іп dien ongeluk- kigen (шас verkeerde. Zyne Ziel, vatbaar voor edelmoedige aandoe ningen, en gefchikt om groottche daaden te begrypen еп ге waardee- хеп , werd door dit ftuk gevoelig getroffen. Hy haastte zich om de boeije1 te verbreeken , die den draager te agtbaarder maakten. De bevelen van den-Koning werden den 13 Mey 1762 afgevaardigd, en op den эойеп ontving FABRE, te Toulon, den Verlof brief van te mogen vertrekken, £ Dus werd hy eindelyk aan zyn gezin wedergegeeven , en ontving , naeene zevenjaarige Slnaverny , de omhelzingen van zynen Vader, het Зобп zyner vrywillige opofferinge en deugd. : ре belooning van een hart, zo teder, zo edelmaedig , kon alleen = gevonden worden in een Һай Zens waardig „en Beminde bewaar = de voor hem het haare. ` Deze waseen jonge Juffrouw van zyne masg: schap, door FABRE op het vuurigfte bemind, ep met welke hy de Brui- degom zou geworden zyn, omtrent dien tyd toen hy de ketens van тув Vader op zich пат. Een heerlyk voorbeeld ; waar ор zy het oog wal mogen vestigen , die beweeren dat de Liefde de Ziel verzwakt, en ot bekwaam maakt om groote en braave daaden te onderneemen en uitte voeren! De Beminde van myn’ Held was hem altoos getrouw geblee- ven, Zy. hadt langen tyd alle huwiyksvoorftellen , haargedaan , vande hand geweezen ; cindelyk hadden haare Ouders haar bewoogen om een weer voordeelig Huwelyk'aan te gaan, juist op dien tyd toen Fagre tn ryheid gefteld wierdt. Zy ftondt zeer verbaasd орх аас nieuws, en Jaar hart neigde tot de eerfte liefde. Zy hadt moeds genoeg. om dit че verklaaren aan den Heer met wien zy ftondt te trouwen 3 en die @deltoedige Man wgl de Bé&chermar. van зупеп у Me WEGEN) щи лин мим ` ` age Medevryer. Nu vier jaaren geleeden is raare getrouwd geweest met deeze deugdzaame Juffrouw, en zy heeft hem reeds twee Kin. ders gefchonken; welk een gefchenk, indien ze huns Vaders waar, dg zyn! Ну woont tegenwoordig іп Ganges, waar hy op nieuw een Zydenkousfen Fabriek heeft opgerigt. ‘Zyn Vader, wiens jaa- ren niet gerekt fchynen te wezen, дап om zynen Zoon van de boek jen ondlaagen ‘te zien, is, eenigen tyd na deze heuchlyke gebeur- tenis, geltorven , tachentig jaaren bereikt hebbende ; гупе Moeder is nog in 1сеуеп. ô, Dat ze, dit verhaal leezende, den ейеітое- .; Zoon, die "er het voorwerp van is, nog aan haar boezem druk- — ké, zich baade in vreugdetraanen , еп er langen tyd roem op draage bem het leeven gefchonken te hebben! | Е ne ° Zie daar een nsauwkeurig verhaal van den Held myns Tone Ik bezit де egte bewysftukken van alles war ik boven verhaalde ; het Getuigfchrift zelve van den Sergiant, die toeftemde om den Zoo in °з Vaders plaats te neemen , is in de handen van eene edelaartige Princes, die zich der moeite wel heeft willen getroosten om dit ge- tuigenis der deugd gegeeven , in eigendom te bekomen, Men zal in't een 20 vérwonderd ftaan als ik zelve op het zien dat de Omftandigheden , die ik dagt er by te moeten bedenken om de uit- voering van myn ftuk zo aandoenlyk en inneemend te maaken als my mogelyk was, alle bykans met de waarheid уап": gebeurde overeen- „беттеп. Hier zal men bovenal goedkeuren, dat ík den natuurlyken loop zo wel geraaden, en іп myne poogingen, om het bedryfte ver- fraaïjen, niets anders gedaan heb, dan "є zelve affchijderen, ` ` Indien ditmyn Burger-Treurfpel , in деге tweede uitgave , тіл 104 gen heeft, danin de eerfte , ik heb zulks dank te weeten aan den beroem- den Schryver , die my het onderwerp verfchafte. De erkentenis is een gé makfyke en aangenaame. vanigheid, in rust te (en, ` ` WAAR» DN WAARNEEMINGEN: . ` omtrent de Lbers:orsTELDHEID, WEDER En WIND, te AMSTELDAM, | іп September 1768. хо оом бил» wi = |o Hoogfte Barometer d. 30. `, А Ве Baromeuer d. 29. І + ] middelb.' d, 29. 8$ А loogfte Thermometer gr.69 А Laagite- Thermometer: gr.47 jJ middel. gr. 58. |. ; MENGELWERK, TOT ЕАААТЕ LETTEREN , KONSTEN EN WEETENSCHAPPEN BETREKKELIK. VERHANDELING OVER HET BESTUUR DER DRIFTEN. (Uit het Engelsch.) » Ні wy onlangs (*) onze Leezers де Hartstog- » теп laaten befchouwen als de Zaaden van de Deug- » деп en Ondeugden, het is zeer eigenaartig , dat wy Ter » Op laaten volgen hoe ze beftuurd moeten worden , ten an Einde zy Deugden voortbrengen, en het zaad van On- an deugd niet tot rypheid koesteren.” De Natuur heeft , volgens eene zeer wyze fchikking s moeilykheid en roem aan elkander verbonden, еп, op dat de roemwaarde dingen niet te gemeen zouden worden, gewild dat ze alleen door arbeid zouden: kunnen ver- kreegen worden. Nietsis , onder de kinderen der Mene fchen , roemrugtiger dan de dapperheid der Overwiniraa- ren; maar hy, die па deezen eertytel dingt, moet de vere maaken vaarwel zeggen, de grootfte zwaarigheden tarten, - den dood veragten, en dikmaal den roem, ten koste zyns leevens , koopen. Naast den heldenmoed der Overwin- naaren mogen wy de welfpreekenheid der Redenaaren plaatzen 5 zy beftuuren de Staaten zonder geweld, en voe- ren, zonder wapenen, het gebied over het volk, zy leve- ren flag en behaalen overwinningen, zonder bloedftorting; doch, om daar toe te geraaken , moet de Redenaar duizend zwaarigheden te boven komen. Natuur en Kunst behoo= ren zich te vereenigen in zyne Redenvoeringen , grootfche en toute gedagten moeten met kragtige woorden en ееп zwier van welzeggen worden voorgedragen, °t is zyn zaak de geneigdheden van het Volk te doorgronden , om dus bet geheim te leeren van hunne buitenfpoorigheden te be- teugelen , en hunne genegenheid op zyne zyde te trekken. Deeze zelfde waarheid blykt mede ten klaarften in het beltuur der Driften, elk bekent dat "er niets bezwaarlyker , i en C°) Zie Nieuwe Vaderl, Letteroefen. 1. D. IL, Ste H, 299 1. DEEL, MENGELW. NO. 9, Ee 388 VERHANDELING en ook niets voemrugtiger is dan die te bedwingen ; ende Iuitenfpeorigheden te overwinnen.: Wam behalven Hat wy in deezen ftryd geen’ byftand van buiten krygen , dat het goed gelok, ' welk gezegd wordt in alle andere ftryden plaats te hebben , ons niet kan begunftigen ‚ dat niemand met ons in den roem kan deelen ‚ еп dat wy. tevens Over- Den en Soldaat moeten weezen , doet "ег zich deeze belem- merende zwaarigheid ор, dat wW als tegen een gedeelte van ónszeľvėn veğtén ‚ dat onze kragten verdeeld zyn, en niets ons tot deezen ftryd aanprikkelt, dan ’t bezef van pligt- maatigheid en opregtheid. In andere oorlogen zyn eer en naryver fcherpe (роогеп; verontwaardiging, met koènheid- vermengd, maakt een groot, deél der dapperheid иіс; hoop Аа (аап ons Бу, en ’t is'door de ver danigheden , dat wy als onoverwin- › wanneer wy onze ongeregelde ku onze kragten door verdeeling i legts voor een gedeelte ; еп met ķ onze dapperheid aanmoedigen, die wy-ongan vyânden toedraagen , fchrikken voor eene overwinning, в vermaaken fchynt te zullen beroo- 12е Hartstpgten oproerig zyn , еп ize-rust Поогвп, zy maaken niet te mze ziel uit; de eigenliefde bego- :n weerfpannelingen en fchrenken hun onze bondgenpoten zya. Dan ’'t tgroot , ep de ayerwinning nog twy- vernieuwde ктар: onzer vyanden, ` ` А aaalde'onverzwakte aanvallen. En hoewel zy geene verbintenis met de ziel hadden , hoewel ze geen toevlugt namen 191, de list om verdeeldheid onder onze vermogens. аап te гіргер., en wy ze dus, met al ons vermogen, konden beftormen , is hunne natuur egter 20- danig, dat Zy wel verzwakt, таас niet verwónnen , wel geflagen , maar piet verflagen kunnen worden. Derwyze zyn-ze onze geffeltenisfe ingedrukt dat ze "er onmogelyk van zyn af te.fcheiden , hun leeven is met het onze ver bonden, en zy fterven niet voor dat wy Bergen, van waat” hét komt dat onze, overwinning nooit volmaakt is, en Wy nimmer eene volkomene; zegenprgal behaalen , té gelegenheid komen zy weder voor den дар, vereenigen húrine kragten op nieuw, en hervatten деп туд. Zy Ca gen vorgslakea: worden ‘by Hydr, diè zó veel hoofden A IN OVER: НЕТ BESTUUR DEN DRIFYES. 489 brengen als ёг ПокКеп. worden: afgehakt у zy zyn als: uitzinnigen ‚ die in hunne zwakhéid eene verhaazende Gerk- wvertoonen, en, BE ter neder gehouden te zyn , met meet: geweld. opftaan. Al het voordeel , ’t geen men kan ver- wagten op zulke woeste onderdaanen te zuilen behaalen ; is daar іп gelegen , dat wy ze harden еп voeten binden, en alleen zo vecl vryheid. laaten als ‘noodig is om ze det ‚ Rede ten dienfte te doen Паза , men behandele ze als ga- leybogven , altoos geketend, en alteen in ftaat om de aàr- теп tot roeijen te beweegen ; of hebben wy voor om zé minzaamer en zagter te bejegenen „ dan moeten. wy wel verzekerd weezen Van hunne getrouwheid, en fteeds voor den geest leevendig houden deezen heilzaamen grondregels dat bevredigde vyanden altoos te verdenken. | Indien de ‘moeilykheid уап deezen ftryd ons affchrikt van dien aan te vangen , de roem ; daar іп te behaalen, ` moet onzen moed opwakkeren : want de Hemel aanfchouwé niets voortreflyker , en de Aarde draagt niets roeinrugtiger dan een Mensch, die zyne Hartstogten bedwingt. Alle de Varftendommen der. wereld kunnen zyn hoofd niet naaf waardye vercieren , de eeuwigheid alleen kan eend zo ver heven deugd toonen. Нег zweemzel daar van is zelf ver- maakdyk ‚ еп de weezenlykheid dier zaake heeft zulke ver- rukkende bekoortykheden , dat: му „ tot aanbidderts toë з getroffen worden. Wy eerbieden de SOCRATESSEN Fü Сато'ѕ niet dan om dat zy hier van iets hadden , wy-ftel- les bun giet in den rang der Wyzen dan em dat zv over bnze laagfte driften zegepraalden. De roem deezer groote Mannen gàat dien van ALEXANDERS en CESARS in zuiver- heid verre te boven. Hunne overwinning. Zy, die den туа tegen hunne Hartstogten gewaagd heb- ben, genieten een weezenlyker vermaak , en zodanige one fchadelyke Overwinndars ontvangen van ons den cyns ee- nes veel verhevener lots. Wy ftellen hun hooger dan Moe narchen , wy neemen hunne daaden tot voorbeelden , wy zien hun de oorlogskunst af om te ftryden tegen vyanden, die zy verwonnen: wy leezen hunne leevensbefchry vingen, gelyk de Overwinnaars die van CESAR , en worden daar door tot de deugd gevormd ; wy ontdekken welke gronde regels zy volgden , welke onfchuldige krygslisten zy ge- bruikten, welke edele ontwerpen zy vormden, om zulke overwinningen te behaalen, —— Hunne allergemeenst aangewende list was de Hlartstogten voor te komen , hun van kragt te berooven , om dus doende hun ook den moed te beneemen , dezelve in de geboorte te fmooren , en niet te wagten tot dat een gevorderder leeftyd hun fterker en geweldiger gemaakt hadt. —— Hunne grooter en gedenk- waardiger onderneemingen beftonden in op der vyanden rond te gaan, hunne beweegingen en oogmerken te ver- pieden , en alles wat hun kon verfterken weg te neemen. Deeze zelfde middelen zullen ook in onze hand gelukken, wanneer wy ze maar gebruiken , en ’t zal ons aan geen kragt mangelen; alle zedelyke Deugden mogen wy aanmer- ken als zo veel getrouwe Bondgenooten , die voor onze vryheid vegten , en ons van wapenen voorzien ‚ om de, Driften te onder te houden. ‚ In de daad, de Vryheid is zo aangenaam, en de Slaaver- ny zo haatlyk , dat wy , zonder de minfte grootf{praak, mogen zeggen, dat de eerstgemelde de grootfte aller zege- singen, en de laatstgenoemde de fimartlykfte alter јатше- ren is. Verfcheide Volken hebben, als wanhoopigen, geleverd om de Vryheid te behouden, en de Slaaverny te weeren: °t fchynt dat de Natuur hun hadt ingeboezemd en overtuigd , dat het beter ware їн Vryheid te (terven, ` dan in Slaavernyte leeven. Doch hoe haatlyk dit kwaad 2y, ` van hoe groot een geluk het ons ook beroove, °t is niette vergelyken by het kwaad, Ir geen dedwinglandy der Harts- togten ons berokkent, en men moet toeftemmen, dat van alle Slaaven over de geheele wereld , hy de grootfte is › die zulke wreede Meesters ten dienst moet ftam. . Anderen kunnen, wat hun edelst deel betreft, vry wet: zen, niets dan hunge Jichaamen is in boeijen gekneld , ү OVER HET BESTUUR DER DRIETEN, sor gevoelt de drukkende ketens der flaavernye ; hun Wil ie niet gebonden. Wordt hun een bevel ter uitvoeringe op- gelegd , °t welk met hunne eer ftrydt , of hun geweeten kwetst, zy kunnen het heuschlyk weigeren uit te voeren, of hun leeven voor hunne vrybeid opofferen. Maar ту, die zich door hunne Hartstogten laaten beheer{chen , zyn Slaaven hunner eigene ziele , zy kunnen over hunne gedag- ten en begeerten niet. gebieden , en zy verliezen , in deeze fchandlyke dienstbaarheid , ° geen de gevangenen іп de kerkers behouden , en waar van de ргоо‹йе Тугаппеп hune ne vyanden niet kunnen berooven, Anderen kunnen hunne Meesters ontvlieden , hunne woonplaatzen verlaaten, от op andere plaatfen een vryer lugt te ademen , maar de Slaaven hunner Hartstogten mo- gen van land en lugtftreeke verwisfelen , zy veranderen hunnen ftaat niet, zy zyn Slaaven, fchoon met een Ryks. kroon praalende , en dienen hunne Driften, terwyl ze over hunne onderdaanen het gebied voeren; en, werwaards zy gaan, draagen zy hunne ketens mede , en kunnen zich niet van hunne Meesters ontflaan. Anderen baaken па de verkryging hunner Vryheid , en Rellen alle poogingen te werk om dezelve te verkrygen 5 wanneer die mislukken , agten zy zichelendig „еп de nood- zaaklykheid , de moeder der vinding , verfchaft hun zome tyds middels om gered te worden. Doch de Slaaven hun- ner Hartstogten hebben hunne Vryheid dermaate уегіоо-• геп, dat de begeerte tot dezelve hun niet langer is byge- bleeven; zy beminnen hunne dienstbaarheid , en КиѕЃеп de ketens die hun knellen : door eene bystere verdwaazing vreezen zy voor het gaan uit de gevangenisfe , en fchrik= ken voor de verlosfing. Anderen hebben maar éénen Meester ten dienfte te (taan, en fcheppen te midden van de veelvuldige jammeren, waar in zy leeven , hoope om de moeilykheid hunner Slaavernye te verzagten, door de gunfte van hunnen Heer te verwer- ven , en zy ftreelen zich met het troostryk vooruitzigt , van hunne Vryheid door wel oppasfen te zullen wederkry- gen: dit denkbeeld, in de daad , verkwikt hun ‚ en zy hebben grond om te verwagten, dat hy, die maar eenen Heer te behaagen heeft, niet doorgaande ongelukkig kan жеегеп. Dan de Slaaven der Hartspogten hebben zo vee- ` le Meesters als zy Driften moeten voldoen, het einde der dienstbaarheid van den eenen is het begin van de dienst- paarheid des anderen: en wanneer zy denken uit eene bar- . | ` Без | е 494 T ONERMANDELING э de Slaavérny:gekomen te Zyn, vérvalfen zy onder de bera baarfche dwinglandy van :сбпеп anderen. Lust. De verin- dering geeft hun dus nooit verbetering, de lastfte Meester {з altyd ftrenger dan de voorgaande, en niet zelden gebie. den zy te gelyk: еп, 'dewyl hunne oogmerken ‘niet over eenftemmen ‚ plaagen zy hunne Skaven, die zich in de noodzaaklykheid gebragt zien om tegenftrydige bevelen tea zelfden tyde te gehoorzaamen еп uit te voeren, Te gelyk vereenigen Eeraugt en Liefde haare poogingen om hem te laagen; Vrees en Ноор fparfrien zamen tot gyne elende; Emart en Vermaak komen overéen om hem ongelukkig te maaken: en ieder Meester mag een beul genaamd , en elk bevel als eene nieuwe та aangezien worden. Zy hebben geen uur rust, en hunne Driften vervolgen hun:dag en nagt, terwyl ze als helfche geesten de vermaaken іп fimarten ver: anderen. _ Welk een elendiger vertooning kan ons voor oogen ko men dan ALEXANDER ‚ daár hy, door Eeérzugt vervoerd, aan die ongeregelde Drift de edelfte Vernaftèn opoffert, Kunnen үу, zegt derhalven SENRCA , kunnen wy veror derftellen dat die Mensch wel by zyn zinnen was, die zy- ne krvgsverrigtingen begon met de verwoesting van Gris: kenland у en die , onregtvaardiger dan de Perfiaanen , de Stad Zacedemon in flaaverny bragt, Athenen deedt zwygen, en het Land verdelede 't geen hem te vergeefsch de Wys- begeerte geleerd hadt? Dezelfde zotheid fpoorde hem aan om de Wereld te plunderen , in alle de deelen van Ий verwoestingen aan te rigten , tot de Andiën door te dringen, de Zeen te doorkruisfén , en zich als tegen de Natuur te verheffen , die zyner overwinningen paalen gezet hadt, еп. hem gedwongen om een einde te maaken aan zyne onder- neemingen, Waar de Zon háar loop voleindigt. — Wie kan nalaaten zich te erbarmen over PoMPEJUS , die, van dwaaze Eerzugt dronken , burgerlyke en buitenlandfthe oorlogen Фоегіе? Nu trok hy na Spanje om sr RTORIUYS te onder te brengen: dan ftak hy in zee om dezelve vat geeroovers te zuiveren; op eenen anderen tyd vloog hynt Afa, om MITHRIDATES te bevegten ; hy richte vernielin gen aan іп alle de landfchappen van dat wyduitgeftrekte ‘werelddeel; hy verwekte vyanden, daar hy’er geene hadt ` еп, na zo veele ftryden en overwinningen, is hy де eenig- fte die zichzelven niet groot genoeg oordeelde ; en „ fchoon anderen hem den eertytel van Groot gadven , geloofde hy ` zelve niet dat hy dien verdiende, vof JULIUS CESAR жое | „t 3 EE H OVER НЕТ BESTUUR DER DRIFTEN. 393 . e T T › Даат wie kan, zich wederhout t medelyden aan te 2іол., die el. de Martelaar was van ze е zyne вес, ош, magt [е Vern Slaaf. van зупе krygsliedeny i woord te voereng hy Dem: ' д zyn Land „om zich oven i en; дееп anderen (зат zien» і gevoelen „ vierde hy daar aam i iebest, en fchaamde sich den m diep van Opperheerfcher te eenig roerzel ‚van, alle, ang vyanden vergifnis, hy degde br over den dogd vancas zsfchien om dat ‚daar, doos nning verkleind werd., Aly zugtig, toen hy ALEXANDERS е hy traanen, misfchien om dat hy nog geen bloed genoeg, geftort hadt. Wat zich aan zyn oog opdeedt wakkerde die Drift 3. еп voore werpen ‚ gefchikt om anderen neder, te, leeren dienden alleen om гупе ziel met. hoogmoed. en boosheid te vervullen. Met één woord, cesar, voerde bevel over zung krygsbenden , maar dp Eerzugt-waerde. bevel over зуп bart, en hadt dermaate magt. over '{. zelve , dat de voorfpelling van zynen dood. hem niet van gevoelen deedt veranderen; en hy zou, ongetwyfeld ,. voor zich- zelven tot de Voorfpellers gezegd hebben, ‘tgeen AGRI?” PINA voor haaren Zoon den Strarrenwichelaaren antwoorde de: ,, Laat һу my dooden, zo hy regeert.”. Is де Slaaverny der Eerzugt zo еЇеййїт, die der One kuischheid is nog veel fchandelyker. Men moet һекеп» nen, dat een Man, aan deeze vuile Di overgegeeven, туле Rede en Vryheid beide versaakt;-dat hy, een Slaaf тупег Liefde zynde , niet langer zynszelfs Meester is. urde. CLEOPATRA MARCUS ANTONIUS niet ? en kon die Vorftin niet roemen , даг ze Egypten op Лайт ge: wrooken, en het Romeinfche Ryk te ondergebragt hadt, door аап hgare wetten den. Beheerfcher zelve te onder- werpen? De geheele levensloop van dien elendigen was geheel onderworpen aan. den. wil en de- grilligheid dier zeldzaame Vrouwe, hy deedt alles volgens haare befchik- kingen ‚сеп geen Slaaf deedt immer 20. veel moeite om _ de goede gunfte van zynen Meester te verkrygen , als ` Ee4 . deeze 804 GESCHILLER deeze lafhartige Vorst om zyne hoogmoedige Meesteres- fe te believen. Alle lands- en ftaatsbedieningen werden, Overeenkomftig met haare bevelen , begeeven , en het fchoonfte gedeelte des Romein/chen Ryks zugtte , daar het zich onder de magt en befchikking eener Vrouwe ge- bragt zag. Ну durfde in den flag van A@ium niet over- winnen ‚ hy verkoos liever zyn Leger dan zyne Liefde te verlaaten. Hy was het eerfte Legerhoofd ‚ dat zyne Soldaaten verliet, en zich van hunnen moed niet wilde bedienen om zynen Vyand de nederlaag toe te brengen, Doch wat kon men anders verwagten van een Мап, die geen harts meer hadt, еп die, verre van zin in den ftryd te hebben, van zyne Cleopatra niet afgefcheiden kon lee- ven? Leest, eindelyk, de gefchiedenisfen van allen die Groot genaamd geweest zyn, gy zult bevinden, dat hun- ne Hartstogten hun Slaaven maakten, en datzy, te mide den van het glimpfchoone geluk, alle de fmerten en py- nigingen moesten uitharden, die de Dwingelandy iemand kan aandoen. ` Wy moeten derhalven onze Rede te hulp roepen, om de woede van deeze grillige en harde Meesters te ont- gaan ; ’tis elks post liever den dood dan het verlies van vryheid te lyden, еп een roemryk fterven boven een flaafsch leeven te ftellen. — Maar, zonder tot die ut- terften over te-gaan, moeten wy, іп den ftryd tegen de buitenfpoorigheden der Driften, willen overwinnen, om Overwinnaars te worden : want cop heeft ons Geluk „van onzen eigen Wil doen af hangen; weshalven de Drif- / ten alleen die magt over ons kunnen krygen , welke wy daar aan toeftaan ; en de Ondervinding leeraart met de daadlykfte bewyzen , dat ze ons bevegten met onze ei- gene wapenen, en ons in flaaffche ketens klinken met onze eigene toeftemming,. - GESCHILLEN RAAKENDE DE PHYSIOLOGIE OF NATUUR- KUNDE VAN HET MENSCHELYK LICHAAM. (Uit bet Fransch.) r Frankryk zyn onlangs eenige gefchillen ontftaan raas kende het menfchelyk géftel , by gelegenheid van een zonderling en ongelukkig geval, | Ch | ý OVER DE PHYSIOLDGIE. ROS Claudine Rouge, dogter van een werkman іп туйе te Lyon, agttien jaaren oud, van een fraaije geftalte en aange- naam voorkomen, een goed oordeel en bemind van een talryk huisgezin, by het welke zy woonde, ging den 25 Jus ny 1767, '5 avonds te negen uuren uit haar vaders huis, от een jong katje, welk zy verlooren hadt, іп de buurt te zoeken. Na haar eenige uuren gewagt te hebben , were - den baare nabeftaanden verleegen en gingen haar zoeken in alle de nabuurige huizen. Haar niet vindende , ontftelt de ongerustheid haar meer en meer, zy verbeeldden zich dat haare dogter opgeligt ware, en haar vermoeden vielopeen arme vrouw , die het katje аап de jonge dogter gegeeven hadt: zy denken dat deeze vrouw haar dogter misfchien overgegeeven hadt aan een perfoon , wien zy onder het zoe- ken by haar gezien hadden. ` ` | Eenige dagen hier na hoorde men zeggen, dat de Vise {chers onder de Stad Condrieu, negen mylen van Lyon, het Jyk van een’ vrouw of jonge dogter op den oever van de hone gevonden hadden. Een oom en een buurman van Claudine Rouge gingen terftond derwaards;; en verftaan heb- bende dat het lichaam onder het zand begraaven. was, wyl de Priester van de plaatfe zynen dienst geweigerd hadt, om dat er geene bewyzen waren voor het catholyk geloof van de overledene , deeden zy het lyk door een bedelaar op- ven, en geloofden uit de gedaante en kleederen de per- oone te kennen welke zy zagtên ‚ еп deeden het lichaam , onder den naam van Claudine Rouge , begraaven.op het kerke hof van de Parochie S. Michel - fou - Condrieu. De vermoedens, door deeze nieuwigheid zeer opgewak- kerd, veranderden tot zekerheid іп de bevooroordeelde ver» beeldingen , door de gezegden van een kind van vyf eneen half jaaren , zoontje van de vrouw welke meu verdagt hield. Dit ongelukkig kind hadt zich, als het met dwang , door gemeene тепісһеп uit de buurt , gevraagd , en telkens, als het ja zeide, iet gegeeven werdt , gewend te zeggen dat het waar was, dat Claudine Rouge by zyn’ moeder , door menfchen welken het aanwees, na dat zy door een’ van de- zelven was gefchend, verworgd ware ; dat hy het lichaam hadt zien overdraagen іп een naby zynde put, en den twee- den dag daar na hier wederom uithaalen en naar de Rhone brengen. Deeze vertellingen tot kennisfe van de Overheid gekon- men zyude, deedt het Gerecht al. wat nodig was, omdec- ` е5 26 396 77 EES EMILRE N ze voorgewende“misdaaden nate fpooren, en de -daaders Zer van te'ontdekkem. De Chiturgyn$ aangefteld tot berig теп, werden gezonden naar het kerkhof van Saint Michel; zy. doen het lykopgraaven;, en verklaaren dat-diejonge бор ter of vrouw доог: een geweldigen dood was omgekoomen; en na Haaren dood іп °t water-was geworpen. Twee vrou- wen en drie marmen werden hier op in de gevangenis ge bragt, en een andere als ‘fchuldig veroordeeld. De man van de voornaamfte der befchuldigden , vader van ‘het kind den befchuldiger , welk de Reohters їп bewaaring gefteld hadden, verzogt zyn kind: te: mogen zien; hy fprak met zagtigheid tegen hem, іп ’t Бузуп vande Overheid , en het kind bekende fchreijende , dat het niets gedaan hadt dan door ‘er toe verleid re zen, ` | Na een lange gerechtshandeling van omtrent vyf mam den, zyn de gewaande {chuldigen vry verklaard , enzo werdt deeze ongelukkige zaak ten einde gebragt; doch zy ver wekte een onderzoek tus{chen de Chirurgyns als aangeftek den tot Schouwingen , en: andere: Meesters vande Konst. - De eerstgemelden zeiden, in ‘hut berigt, 1:-dat zy d vaten: der berfenen zeer pezwollen gevonden hadden, 2. dat de longen zeer іп. elkander gedrongen waren’, er zender eeëig water in derzelder binnenfte; en zy hadden beflooten dat dè jonge dogter ‘door geweld omgebragt, еп -na haaren dood in ’t water was geworpen. Verfchéidelieden vande Konst gyn hier tegen. орсекоотеп. Zy beweeren dat de twee teekenen, waar. mede die Chirurgyns hun berigt: willen bee vestigen , onzeker zyn, ei Zy brengen by de welbedagte Proeven уап den Heer Louis , welken bewyzen , dat ‘er op het ooperfblik van de verdrinking, door de Їаа (е beweeging vatrrinademing;, water dringt mm de longen dèr drenkelingen ; -dat dit er ter de plaats inneemt van de lugt, de kwabben van de Jongen doet zwellen, en іп eén’ ftaat van uitzetting houdt, welke een beletzel maakt voor den omloop van het bloed, “waar door het uit de herfenen niet kan te rug keeren; ей de opvulling van de vaten der berfenen:bier uit ontflaat. Ву gevolg, dat deze zwelling geen zeker teeken is van een ge -weldigen dood, waar aan de verdrinking geen deel heeft gehad. Ten opzichte van het water welk in de longen van ver- dronkenen kan overblyven , merken zy aan , dat een levend “dier , als het in ’t.water gedompeld -wordt, tragt te ade- 2з | шеп; OVER БЕ FHYSIOLOGIE, $97 wen „en dit vogt ition uit de-bofse nfoet gen ` near ges: mag van de uitzetting der longen; ‘Muar de beweging van: uitademing altyd де масе гупе, dryft noodaaaklyk een lte van het water op, Niets kan ‘er overbiyven дат ег gene zich met het flymige тойт; welk de tongpypen vani binnen befmeert, vermengd hebbende, іп fchuim overge- gaan is doorde wryving welke het geleden heeft onder de geweldige beweegingen van de borst, Als dit gerinigigedeeltd waters opgehouden heeft fchuimagtig te wezen, wat dog zou zo doordringend zyn om 'ег de blyken van tevinden 2 Nog meer, de longen vaneen verdronken dier.meeren meep tot malkanderen gedrongen wordende naar maate de vezelen van haar lichaam derzelver veerkragt verliezen, zal dit ook nog helpen om een groot gedeelte van dat fchuimend yya- fer uit te dryven. ‘Alle de Kleine: vätén / eindelyk | byna ledig geworden Stade na den'dood „ gelyk de ‘bleekheid ; welke dan ont{taat , bewyst , zot: het niet wel mooglyk Zyn, dat "bet water ій de longen var een-verdronkenern overgebleeven zynde , door dezelfde vaten , welken als тте buizen werken, weder opgenomen Wierde? D VERHANDELING OVER HET GEBRUIK VAN HET BY- TEND SUBLIMAAT, ) Door den Heer РІВААС, (Mem. de P'Acad. Roy. de Chirurgie Tom. IV) Ezwaarlyk zou‘men een bedriëgtyk getuigenis, om een ‘verdâägt- geneesmiddel loop te geeven , konnen vinder van 20 veel gezag afs dat van den vermaardén Baron van SWIETEN. Dees bekwaam Genéesheer heeft, eenige jaa. 