Biblia Sacra, dat is de geheele Heilige Schriftuer bedeeld in het Oude en Nieuwe Testament; deze uitgaef vervat alle de boeken van het Oude Testament die in den Hebreeuwschen tekst zyn
2 Als hy die landen doorreisd, en hun me- nigvuldige vermaningen gegeven liadde , kwam h.\ in Griekenland. 'è Alwaer als hy dry manuien -eweesl was, en meende naer Synen over le varen, wier- den hem van de Joden lagen gelegd; waerom hy geraden vond van weder Le keeren door Macedonien 4 Eu met hem gingen Sopater, zoon van 944 DE WERKEN DEK Pyrrhus, van Bereèn; Aristarchus en Se- cundus van Thessaloniken ; Gajus van Der- ben, en Timotheus ; Tychicus en Trophimus van Asien. 5 Dezen vooruitgegaen zynde, wachtten ons te Troas. 6 Na de dagen van de ongedeesemde broo- den, voeren wy af van Philippen, en kwa- men binnen vyf dagen by hem te Troas, alwaer wy zeven dagen bleven. 7 Als wy op den eersten dag van de weke byeengekomen waren , om het brood te breken, zoo deed Paulus, die des ander- daegs vertrekken zoude, hun een sermoon, en trok zyne reden uit tot in den midder- nacht. 8 Daer waren zeer vele lampen in de op- perzale, daer wy vergaderd waren. 9 En zeker jongeling, met name Eutychus, die in de venster zat, wierd, terwyl Paulus wat lang preekte, met eenen zwaren slaep overvallen ; en, in het slapen omslaende, viel hy van de derde zoldering af tot beneden toe, en wierd dood opgenomen. 10 Maer Paulus tot hem afgekomen zynde, ging op hem liggen, en hem omhelzende, zeide : Ontstelt u niet, want zyne ziele is in hem. 11 En als hy wederom boven gegaen was, en het brood gebroken en genut had, en hun zoo lang had aengesproken , tot dat de dag kwam, is hy vertrokken. 12 En den jongeling die leefde, leidden zy weg, en zy waren zeer getroost. 13 Wy dan te schepe gaende, voeren af naer Asson, daer wy Paulus moesten inne- men : want hy had het zoo beschikt, dat hy den weg te voet zou doen. 14 Als hy nu te Asson by ons gekomen was, namen wy hem in, en kwamen te Mity- lenen. 15 En van daer varende, kwamen wy des anderdaegs tegenover Chio, en daegs daerna legden wy aen te Samos, en den volgenden dag kwamen wy te Mileten aen. 16 Want Paulus had voorgenomen Ephesen voorby te varen, om in Asien niet opge- houden te worden : want hy haestte zich, om, zoo het mogelyk was, op den sinxen- dag te Jerusalem te zyn. 17 Hy zond dan van Mileten naer Ephesen, en ontbood de priesters van die kerke. 18 Als zy by hem gekomen, en nu te sa- men waren, zeide hy tot hen : Gy weet, hoe ik met u altyd ben omgegaen, van den eersten dag af, dat ik in Asien gekomen ben ; 19 Dienende den Heere met alle ootmoe- digheid, en met tranen, en in gevaerlykhe- den, die my overgekomen zyn door de lagen der Joden ; APOSTELEN, XX. 20 Hoe ik u niets geweigerd heb van al hetgene u dienstig was, noch achtergelaten u te verkondigen en te leeren, hetzy in het openbaer, het zy van huis tot huize ; 21 Prekende aen Joden en aen heidenen de penitentie tot God, en het geloof in onzen Heere Jezus Christus. 22 En nu ziet, gebonden zynde in den Geest, zoo ga ik naer Jerusalem, niet we- tende, wat my daer zal overkomen; 23 Alsdat de Heilige Geest my van stad tot stad openlyk betuigt, dat my boeijen en smerten te Jerusalem verwachten. 24 Maer ik vrees al deze dingen niet, noch myn leven is my zoo kostelyk niet; als ik maer mynen loop mag volbrengen, en de ' bedieninge des woords, die ik van den Heere Jezus ontvangen heb, om te prediken het evangelie van de gratie Gods. 25 En ziet, ik weet nu, dat gy voorlaen myn aenzigt niet meer zien zult, gy allen, wier land ik doorreisd heb, u prekende het ryk Gods. 26 Daerom van daeg zoo neme ik u tot getuige, dat ik van het bloed van u allen zuiver ben. 27 Want ik heb niet gemyd, u al den raed van God te verkondigen. 28 Let dan wel op u zeiven, en op de ge- heele kudde, over dewelke de Heilige Geest u tot bisschoppen gesteld heeft, om de kerke Gods, die hy door zyn bloed verkre- gen heeft, te bestieren. 29 lk weel, dat er na myn vertrek grypencle wolven onder u zullen inkomen, die de kudde niet sparen zullen; 30 En dat er uit u zeiven mannen zullen opstaen , .die verkeerde leeringen zullen leeren, om de discipelen naer zich te trekken. 31 Daerom waekt, gedenkende hoe ik dry jaren lang, nacht en dag, niet heb opgehou- den, met tranen een ieder van u te ver- manen. j 32 En nu bevele ik u aen God, en aen hel woord zyner genade, aen hem, die magtig is den bouw te voltrekken, en u een erfdeel te geven met al de heiligen. 33 lk heb niemands zilver, of goud. ol kleed begeerd. 34 Gy weet zeiven, dat deze handen my bezorgd hebben hetgene ik, en degene die met my waren, van noode hadden. 35 lk heb u in alles getoond, hoe men aldu> arbeidende, de zwakken moetondersteunen. en gedenken het woord van den Heere Je- zus, als hy gezeid heeft : Het is zaliger te geven, als te ontvangen. "36 Dit gezeid hebbende, boog hy zyne knien, en bad met hen allen. 37 En zy begonnen allegader overvloede- DE WERKEN DEK APOSTELEN, XXI. 945 lvk te weenen; en vielen Paulus om den hals, en kusten hem : 38 Zvnde allermeest bedroefd over hel- oene hv gezeid had, dat ze.zyn aenzigt met meer zien zouden. En zy geleidden hem lot aen het schip. KAPITTEL XXI. ALS wy nu van hen afgerukt, en aen het varen waren, kwamen wy met eene re^te streek op Coüs, en des anderdaegs naer Rhodes, en van daer te Patara. 2 En als wv daer een schip gevonden had- den, dat naer Phenicien overvoer, gingen wv daerop, en voeren at'. 3 Als wy Cyprus in het gezigt gekregen hadden, hetzelve aen de slinker hand latende, voeren wy naer Syrien, en kwamen te Tyrus aen; want daer moest het schip ontladen. 4 Alzoo wv daer discipelen vonden, ble- ven wy daer zeven dagen. Deze zeiden door den Geest aen Paulus, dal hy naer Jerusa- lem niet gaen zoude. 5 Als wy die dagen overgebragt hadden, «ringen wv onze reize vervorderen; en zy lieden ons allen, met hunne vrouwen en kinderen, uitgeleide tot buiten de stad; al- waer wy, nederknielende op den oever, ons <?ebed deden. ' 6 En afscheid van malkanderen genomen hebbende, gingen wy op het schip ; en zy keerden weder naer huis. 7 Wy dan, onze vacrt voltrekkende, kwa- men van Tyrus nederwaerts le Ptolemeden; en de broeders gegroet li ebbende, bleven wy eenen dag by hen. 8 Des anderdaegs vertrokken wy, en kwa- men le Cesareën; en gaende in het huis van Philippus, den evangelist, die een van de />even was, bleven wy by hem. 9 Deze had vier dochters, die maegden waren, en propheteerden. 10 Terwyl wv daer eenige dagen verble- ven, kwam er zeker propheet over van Ju- deën, met name Agabus. 11 Deze, bv ons gekomen zynde, nam den gordelriem van Paulus, en zich de handen én voeten bindende, zeide : Dit zegt de Heilige Geest : Den man, wiens gordelriem dit is, zullen de Joden te Jerusalem aldus binden, en leveren in de handen der hei- denen. 12 Als wv dit gehoord hadden, baden wy, en degene die van die plaetse waren, dat hy naer Jerusalem niet gaen zoude. 13 Dan antwoordde Paulus, en zeide : Wat doei gy met zoo te weenen, <mi myn hertc te bedroeven 9 want ik ben niet alleen bereid te Jerusalem gebonden le worden, maer ook te sterven, om den name van den Heere Jezus. 14 En alzoo hy zich niet liet gezeggen, hielden wy ons" te vrede, en zeiden : De wille des Heeren moet geschieden. 15 Die dagen voorby zynde, maekten wy ons gereed, en trokken op naer Jerusalem. 16 Daer kwamen ook eenige discipelen van Cesareën met ons, medebrengende eenen ouden discipel, Mnason genoemd, geboortig van Cyprus, by denwelken wy zouden logeren. 17 Als wy te Jerusalem gekomen waren, ontvingen ons de broeders zeer vriendelyk. 18 Den volgenden dag, ging Paulus met ons by Jacobus, alwaer al de priesters ver- gaderd waren. 19 Na dat Paulus hen gegroet had, ver- haelde hy van stuk tot stuk, wat God aldoor zynen dienst onder de heidenen gedaen had. n _ 20 Als zv dit hoorden, looiden zy God groolelyks" en zeiden tot hem : Gy ziet, broeder! hoe vele duizenden van de Joden het geloof aengenomen hebben ; maer het zyn allen ieveraers van de wet. 21 En zv hebben van u hooren zeggen, dat gy de Joden, die onder de heidenen woonen, van Moyses leert afwyken, zeg- gende, dat zv hunne kinderen niet moeten besnyden, noch naer het gebruik leven. 22 Wat dan gedaen? Dat volk zal noodza- kelvk eens moeten byeenkomen : want zy zullen hooren, dat gy overgekomen zyt. 23 Doet dan datwy u zeggen : Wy hebben vier mannen , die eene belofte gedaen hebben. 24 Neemt die met u, en zuivert u met hen te samen, en draegt gy voor hen de onkos- ten, die er zyn, om hun hoofd te mogen scheren; aldus zal een ieder weten, dal helgcne zv van u gehoord hebben, valseli is; maer dat gy zelf voortgaet in het onder- houden van de wet. 25 Wat aengacl de heidenen, die het ge- loot' aengenomen hebben, wy hebben hun ons oordeel overgeschreven, dat zy zich maer moeten onthouden van hetgene de at- goden geofferd is, van bloed, van ver- smacht vleesch, en van hoererye. 20 Paulus dan, de mannen medegenomen hebbende, en met hen gezuiverd zynde, kwam des anderdaegs in den tempel, ver- kondigende wanneer de tyd van hunne zuiveringe zoude uitgaen, en wanneer de offerande voor ieder van hen zoude opgeof- ferd worden. 27 Doch als de zeven dagen nu len einde liepen, zoo maekten de Joden van Asien, die hem in den tempel gezien hadden, al het volk op, en sloegen de handen aen hem, roepende : .... 28 Helpt gy, mannen van Israël ! daer is 40* DE WERKEN DER APOSTELEN, XXII. hv, die legen ons volk, tegen1 de wel, en legen deze plaelse, een. ieder overal gaet leeren ; daerenboven heeft hy ook de heide- nen in den tempel gebragt, en deze heilige plaetse onteerd. 29 Want zy hadden ïrophimus, den Ephe- siaen, met hem in de stad gezien, en zy meenden, dat Panlus hem in den tempel gebragt had. 30 De geheele stad raekte in roeren, en al het volk liep op hoope ; en Paulus vastne- mende, trokken zy hem uit den tempel ; en lerstond wierden de deuren gesloten. 31 Doch gelyk zy hem zochten te ver- moorden, kwam de tydingaen den oversten van de wacht, dat geheel Jerusalem in roe- ren stond. 32 Deze straks soldaten en kapiteins mei zich nemende, liep naer hen toe. Als zy den oversten met de soldaten z<agen, hiel- den zy op van Paulus te slaen. 33 De overste bykomende , greep hem aen, en deed hem mei twee ketenen binden, en vraegde wie hv was. en wat hv gedaen had. 34 Maer in dat gewoel riep de eene dit, en de andere dat. En alzoo hy ter oorzake van het gewoel niets zekers konde verstaen, deed hy hem in het kasteel leiden. 35 En als hy aen de trappen kwam, ,was het zoo, dat hy van de soldaten gedragen wierd, om het geweld van het volk. 36 Want een hoop volks volgde hem, al roepende : Maekt hem van kant ! 37 Als Paulus nu zoo in het kasteel zoude geleid worden, zeide hy tot den oversten : Is het my geoorloofd iets tot u te zeggen? De overste zeide : Kunt gy grieksch ? 38 Zyt gy niet dien Egyptenaer, die voor deze dagen eenen oproer maekte, en naer de woestyne vier duizend moordenaers met u leidde? 39 Paulus antwoordde hem : Ik ben voor- waer een joodsch man van Tarsus, in Cili- cien, een burger van die stad, dewelke ge- noeg bekend is. Ik bid u, Iaet my tot het volk eens spreken. 40 Als hy het toegelaten had, deed Paulus, staende op de trappen, het volk een teeken met de hand. Daer kwam eene groote stilte; en hy sprak hun aldus aen in de he- breeuwsche tale. KAPITTEL XXII. MANNEN broeders en vaders! aenhoort de verantwoordinge, die ik nu voor u doen zal. 2 Als zy hoorden, dat hy hen in dc he- breeuwsche tale toesprak, hielden zy zich zoo veel te stiller. 3 Hy zeide hun dan : lk ben een joodsch man, geboortig van Tarsus, in Ciiicien ; maer ik ben opgevoed in deze stad, aen de voeten van Gamaliël; onderwezen volgens de waerheid van de wet van onze vaderen; zynde een ieveraer van de wet, gelyk gy ook allen tegenwoordig zyi. 4 lk ben het, die deze religie vervolgd hebbe tot der dood toe, bindende en in de gevangenisse smytende zoo mans als vrou- wen ; 5 Gelyk de hooge priester en al de ouder- lingen van my getuigen zullen ; zoo verre, dat ik brieven van hen aen de broeders gekregen hebbende, naer Damascus gereisd ben, opdat ik degenen, die daer waren, zoude vangen, en naer Jerusalem mede- brengen, om gestraft te worden. 6 Maer het gebeurde, als ik op den weg was, en aen Damascus naderde, omtrent den middag, dat my op eenen oogenblik een groot licht van den hemel als een blik- sem omringelde. 7 En ter aerde nedervallende, hoorde ik eene stemme,- die tot my zeide : Saulus, Saulus! Waerom vervolgt gy my? 8 Ik antwoordde : Wie zyt gy, ffétere? En hy zeide tot my : Ik ben Jezus van Nazareth, dien gy vervolgt. 9 En die met my waren, zagen het licht wel; maer de stemme van dengenen, die met my sprak, hoorden zy niet. 10 En ik zeide : Heere! wat zal ik doen ? En de Heer zeide lot my : Staet op, gaet naer Damascus, en daer zal u alles gezeid worden, wat gy doen moet. 11 En alzoo ik niet zag door de groote klaerheid van dat licht, wierd ik van myne medegezellen met de hand geleid, en kwam te Damascus. 12 En zekere Ananias, een man naer de wet, die eenen goeden naem hadde by al dc Joden, die daer woonden, 13 Kwam tot my, en naby staende, zeide tot my : Broeder Saulus! ziet op, en op denzelfden stond zag ik hem aen. 14 Hy zeide dan : De God onzer vaderen heeft u voorgeschikt, dal gy zynen wille zoudt kennen, en den Regtveerdigen zoudt zien, en zyne stemme zoudt hooren uit zynen mond. 15 Want gy zuil zyn getuige zyn by alle menschen, van hetgene gy gezien en gehoord hebt. 16 Nu dan, waerom vertoeft gy? staet op, laet u doopen, en waseht uwe zonden af, aenrocpcndc zynen naem. 17 Hetgebeurde daerna, als ik te Jerusalem wedergekomen was, en dat ik bad in den tempel, dat ik in eene oploginge Van geesl geraekle ; 18 En <i;il ik hem zag. lot my zeggende : DE WERKEN DER APOSTELEN, XXIII. 947 Haest u, en vertrekt ras uit Jerusalem; want zy zullen de getuigenisse, die gy van my s geeft, niet aennemen. ( ■ 19 lk zeide : Heere! zy weten wel, dat ik £ het was, die in de gevangenisse smeet, en in de synagogen geeselde, degenen, die m u 1 geloofden ; .20 En als het bloed van uwen martelaer ( Stephanus vergoten wierd, dat ik daer by- ( stond, en daerin toestemde, en dat ik de ^ kleederen bewaerde van degenen, die hem < vermoordden. 21 Maer hv zeide tot my : Gaèt gy henen, i want ik zal u verre van hier tot de heidenen i zenden. ' 22 Tot dit woord toe hoorden zy hem aen; : maer dan hieven zy hunne stemmen op, zeg- gende : Maekt zoo eenen van de aerde weg, want hèt is schande dat hy leeft! 23 En gelvk zy zoo schreeuwden, en hunne kleederen afsmeten, en het stof deden in de lucht vliegen ; 24 Zoo gebood de overste hem in hel kas- teel te leiden, en hem te gecselen en te py- nigen, om te weten, waerom zy aldus legen hem riepen. 25 Als zv hem nu met de koorden vastge- bonden hadden, zeide Paulus tot eenen ka- pitein, die er bystond : Is het u geoorloofd eenen burger van Roomen , die zelfs niet eens veroordeeld is, te geeselen? 26 Hetwelk de kapitein gehoord hebbende, ging het den oversten boodschappen; en zeide : Wat gaet gy doen? want deze man is een burger van Roomen. 27 De overste kwam dan by hem, en zeide: Zegt my, of gy een burger van Roomen zvt? Hy antwoordde : Ja ik. 28 De overste zeide : lk heb dat burger- schap door veel geld moeten bekomen. En ik, zeide Paulus,' ben burger geboren. 29 Terstond gingen zy van hem af, die hem zonden gepynigd hebben. De overste was ook bevreesd, als hy verstond dat hy burger van Roomen was, omdat hy hem had doen binden. 30 Vm des anderdaegs willende nauwkeu- riger weten, waerom hy van de Joden be- schuldigd wierd, liet 'hy hem de boeijen afdoen, en belastte, dat de priesters en geheel de racd bveen zouden komen; en Paulus medebrengende, stelde hy hem voor hen. KAPITTEL XXIII. Ï IN Paulus, den racd styf aenziende, zeide : j Mannen broeders! ik heb tot den dag van heden voor God verkeerd met cene ge- heele goede consciëntie. 2 Doch de hooge priester Ananias gebood aen degenen, die by hem stonden, dat zy hem voor den mond zouden slaen. 3 Dan zeide Paulus tot hen : God zal u slaen, gy witgeplaesterde muer ! Hoe, zit gy om my te oordeelen naer de wet, en doet ^y my tegen de wet slaen? e4 De omstaenders zeiden : Zult gy den hoogen priester Gods aldus uitschelden9 5 Paulus antwoordde : lk wist niet, broe- ders! dat het de hooge priester was, want daer staet geschreven : Den oversten uws volks zult g:y niet kwalyk toespreken. (Exo- dus xxii, 28.) 6 En Paulus wetende, dat een deel van hen saddueeën^ en het ander phariseën waren, riep uit in den raed : Mannen broeders! ik ben een phariseër, een zoon der phari- seën ; het is over de hope en de verryzenis der dooden, dat ik geoordeeld worde. 7 Als hy ditgezcid had, rees er een twist op tusschen de phariseën en de saddueeën; en de vergadering wierd verdeeld. S Want de saddueeën zeggen, dat er geene verryzenis, noch engel, noch geest is; maer de phariseën belyden het alle beide. 9 Daer ontstond dan een groot geroep, en eenigen der phariseën stonden op, en stre- den, zeggende : Wy vinden niets kwaeds in dezen man ; mogelyk mag hem een geest of een engel gesproken hebben. 10 En alzoo de twist zeer groot wierd, deed de overste, vreezende dat Paulus van hen zoude verscheurd worden, de soldaten afkomen, om hem uit het midden van hen we^ te nemen, en naer het kasteel te bren- gen. ' 11 Den volgenden nacht stond de Heer by hem, en zeide : Zvt kloek, want gelyk gy van my getuigenisse gegeven hebt te Jeru- salem/ alzoo moet gy van my getuigenisse te Roomen geven. 12 Als het nu dag geworden was, spanden sommigen van de' Joden te samen, en ver- bonden zich zelveh. met eenen vloek, van nooit te eten noch te drinken, voor dat zy Paulus zouden vermoord hebben. 13 Zy waren meer dan veertig mannen, die deze samenzwering gedaen hadden. 14 En zy gingen by de opper-priesters en ouderlingen, en zeiden s Wy hebben ons zeiven met eenen zwaren vloek verbonden, dat wy geene spyzen zullen proeven, voor dat wy Paulus vermoord hebben. i:, Nu dan, laet gylieden den oversten van wege den raed weten, dat hy hem mor- gen voor u afbrenge, als of gy nader on- derzoek van hem wilde! doen; en wy zyn r bereid hem te vermoorden, eer hy by u ■ komt. Ki Maer als de zoon van Paulus zuster I dezen aenslag gehoord had, kwam hy in I het kasteel, en gaf het Paulus te kennen. 17 Paulus, eenen van de kapiteins by zich ÜE WEKKEN DEK APOSTELEN, XXIV. roepende, zeide : Brengt dezen jongeling eens by den oversten; want hy heeft hem wat te zeggen. 18 Hy nam hem dan mede, en leidde hem by den oversten, en zeide : Paulus, de ge- vangene, heeft my verzocht, dat ik dezen jongeling by u zoude brengen, die u wat te zeggen heeft. 49 De overste hem by de hand nemende, ging met hem ter zyde af, en vraegde hem : Wat is het, dat gy my bekend te maken hebt? 20 Hy zeide : De Joden zyn overeengeko- men u te verzoeken, dat gy Paulus morgen in den raed zoudt brengen, als of zy hem nauwkeuriger wilden onderzoeken. 21 Maer gelooft ze niet : want daer zyn meer als veertig mannen onder hen, die hem lagen leggen, die zich door eenen vloek verbonden hebben, niet te zullen eten noch te drinken, voor dat zy hem om het leven gebragt hebben; en zy staen zoo gereed, verwachtende uwe toestemminge. 22 De overste liet dan den jongeling gacn, hem bevelende aen niemand te zeggen, dat hy hem dit had te kennen gegeven. 23 En twee kapiteins geroepen hebbende, zeide hy tot hen : Maekl tegen de derde ure des nachts twee honderd soldaten gereed, zeventig ruiters, en twee honderd pyke- niers, om naer Cesareèn te trekken; 24 En maekt ook zadelbeesten gereed, op- dat zy Paulus daerop zetten, en zonder letsel tot den stadhouder Felix mogen bren- gen. 25 Want hy vreesde, dat de Joden hem mogten wegnemen, en vermoorden; en dat hy daema opspraek zoude lyden, als of hy geld genoten had. 26 En hy schreef eenen brief van dezen inhoud : Claudius Lysias aen den aller- vroomsten stadhouder Felix, geluk ! 27 Alzoo deze man van de Joden vastge- nomen was, en nu stond, om zoo van hen omhals gebragt té worden, ben ik seffens met krygsvolk aengekomen, en heb hem verlost, verstaen hebbende, dathy een bur- ger van Roomen was. ' 28 En willende de oorzaek weten, waero- ver zy hem beligtten, bragt ik hem in hun- nen raed. 29 Maer ik bevond, dat hy beschuldigd wierd over eenige geschillen van hunne wet; doch dat hem geene misdaed opge- legd wierd, hetgene de dood of de banden verdiende. HO En alzoo my te kennen gegeven waren de lagen, die zy hem bereid hadden , heb ik hem tot u gezonden; en de beschuldi- gers ook aengezeid, dat zy hunne zaek by u zouden voorstellen. Vaert wel. 31 De soldaten dan, volgens helgene hun belast was, Paulus medenemende, bragten hem by nacht tot Antipatren. 32 En des anderdaegs keerden zy weder naer het kasteel, latende de ruiters met hem voorttrekken. 33 Dewelke, als zy te Cesareën aengeko- men waren, gaven den brief over aen den stadhouder, en zy stelden Paulus ook voor hem. 34 Als hy den brief gelezen had, zoo vraegde hy van wat provincie hy was; en verstaende dat hy van Cilicien was, 35 Zeide hy : Ik zal u hooren, als uwe beschuldigers zullen gekomen zyn : en hy deed hem in het paleis van Herodes be- waren. KAPITTEL XXIV. VYF dagen daerna , kwam de hooge priester Ananias af, met eenige ouder- lingen, en met zekeren advocaet Tertullus, die tegen Paulus voor den stadhouder ver- schenen. 2 En als Paulus geroepen was, begon Ter- tullus hem aldus te beschuldigen : Aenge- zien wy door u in grooten vrede leven, en dat door uwe voorzigligheid vele dingen verbeterd worden, 3 Zoo erkennen wy zulks ten allen tydenen plaetsen, met alle * dankbaerheid, ö aller- vroomste Felix! 4 Doch om u niet lang op te houden, zoo bid ik u, dat gy ons volgens uwe goeder- tierenheid in het kort wilt aenhooren. 5 Wy hebben dezen man bevonden te zyn eene peste, die al de Joden de geheele we- reld door in roeren stelt, en het hoofd is van de oproerige sekte der Nazareërs; 6 Die ook getracht heeft den tempel te ont- heiligen; waerom wy hem ook vastgenomen hadden , en naer onze wet wilden oor- deelen. 7 Maer de overste Lysias seffens aenko- mende, heeft hem met groot geweld uit onze handen getrokken ; 8 Gebiedende, dat zyne beschuldigers voor u zouden komen ; denwelken gy onderzoe- kende, zult zelf van al hetgene, waerover wy hem beschuldigen, kunnen kennisse nemen. 9 De Joden bevestigden het, en zeiden, dal deze dingen alzoo waren. 10 Doch Paulus, de stadhouder hem teeken gevende dat hy spreken zoude, gaf deze antwoord : Aengezien ik wete , dat gy van over vele jaren regter over dit volk geweest zyt, zoo zal ik my zeiven zoo veel te vry- moedelyker verantwoorden : 11 Want gy kunt vernemen, hoe het niet meer als twaelf dagen geleden is. dat ik DE WERKEN DER APOSTELEN, XXV. 949 gegaen ben, om myne aanbidding le jeru- salem te doen ; 42 En zy hebben my met niemand in den tempel vinden disputeren, noch eenige ver- gaderinge van volk maken, het zy in de sy- nagogen, 43 Het zy in de stad; noch zy kunnen u niet bewyzen hetgene, daer zy my nu van beschuldigen. 14 Maer dit bekenne ik u , dat ik volgens de religie, die zy eene kettcrye noemen, den Vader en mynen God alzoo diene, dat ik ge- loove al wat in de wet en de propheten ge- schreven staet; 15 Hopende op God, gelyk zy zeiven ook verwachten, dat er eene verryzenis zal ge- schieden van de regtveerdigen en onregt- veerdigen. 16 Daerom trachte ik myne consciëntie altyd zonder berisping te bewaren voor God en voor de menschen. 17 Doch na vele jaren ben ik gekomen om aelmoesen aen myn volk, en om offeranden en beloften te doen : 18 Wacrmede zy my bezig gevonden heb- ben, als ik gezuiverd was in den tempel, zonder eenig volk, of gerucht. 19 Nu dit waren eenige Joden van Asien, die voor u behoorden te verschynen, en my le beschuldigen, indien zy iets tegen my hadden. 20 Of wel laet dezen zeiven zeggen, of zy eenige misdaed in my bevonden hebben, als ik voor den raed stond ; 21 Ten ware om dit enkel woord alleen, hetwelk ik onder hen staende, heb uitge- roepen : Over de verryzenis der dooden, word ik heden van u geoordeeld ! 22 Felix dan, die goede kennisse van deze | religie had, stelde hen uit, zeggende : Als j de overste Lysias zal herwaerts gekomen j zyn, dan zal ik u hooren. 23 En hy belastte aen eenen kapitein, dat hy hem bewaren zoude, en dat men hem meer vryheid zoude laten, en niet beletten, dat iemand van de zynen hem zou komen dienst doen. 24 Na eenige dagen kwam Felix, met zync huisvrouwe Drusilla, die eene Jodinne was, en riep Paulus, en hoorde van hem het geloof in Christus Jezus. 25 Maer als hy van de régtveerdigheid, zuiverheid , en het toekomende oordeel spr;ik, wierd j^elix verschrikt, en zeide : Mei is nu genoeg, gaet henen ; ik zal u doen roepen als ik beteren tyd zal hebben 26 Hopende ook dat hem geld van Paulus zoude gegeven worden , ontbood hy hem dikwyls, en sprak met hem. 27 Doch als er twee jaren verloopen waren, kreeg Felix voor nazaet Porlius Festus. En Felix willende aen de Joden gunst bewyzen, liet Paulus gevangen. KAPITTEL XXV. ALS Festus dan in het land gekomen was, ging hy dry dagen daerna van Cesareën opwaerts naer Jerusalem. 2 En de opper-priesters , en de voornaem- sten der Joden , gingen by hem tegen Pau- lus, en baden hem, 3 Verzoekende tegen hem die gunste, dat hy hem te Jerusalem zoude doen brengen, lagen gereed hebbende om hem op den weg om hel leven te brengen. 4 Maer Festus antwoordde, dat Paulus te Cesareën beweerd wierd, en dat hy zelf in het kort derwaerts reizen zoude. 5 Dat degenen dan, zeide hy, die onder u iets vermogen, mede afkomen ; en zoo er eenige misdaed in den man is, dat zy hem beschuldigen. 6 En als'hy daer by hen niet meer als acht of tien dagen geweest was, vertrok hy naer Cesareën T en "des anderdaegs op den reg- terstoel gezeten zynde, gebood hy dat men Paulus zoude daerbrengen. 7 Als hy binnengeleid was, stonden de Jo- den, die van Jerusalem afgekomen waren, rondom hem, vele en zware stukken hem optigtende, die zy niet konden goed maken ; 8 Want Paulus verweerde zich, en zeide : Noch tegen de wet der Joden, noch tegen den tempel , noch tegen den keizer heb ik iets misdaen. 9 Doch Festus, willende de Joden begun- stigen, nam het woord aen, en zeide tot Pau- lus : Wilt gy naer Jerusalem gaen, en aldaer voor my over deze dingen gehoord worden ? 10 Maer Paulus zeide: Ik sta voorden regterstoel des keizers, daer moet ik geoor- deeld worden, ik heb de Joden niet gehin- derd, gelyk gy ook wel weet. 11 Want heb ik hun ongelyk gedaen, ol' iets dat de dood verdient, zoo weigere ik niet te sterven ; maer is het dat er niets is van al hetgene, wacrmede zy my beschul- digen, zoo'kan my niemand uit gunst aen hen overgeven. Ik appelere naer den keizer. 12 Festus, met zynen raed gesproken heb- bende, gaf voor antwoord : Appeleert gy naer den keizer? gy zult naer den keizer gaen. 43 Als nu eenige dagen voorbygegaen wa- ren, kwam de koning Agrippa, met Rerc- nice, te Cesareën, om Festus te begroeien. 44 En alzoo zy daer vele dagen bleven, gaf Festus de zake vau Paulus te kennen aen den koning, zeggende: Hier is een man vau Felix gêvangeja gelaten ; 1,fi Om denwelken, als ik te Jerusalem was, de opper-priesters en de ouderlingen der Jo- DE WEKKEN DER APOSTELEN, XXVI. den by my kwamen, eischende vonnis tegen liem. 16 Maer ik antwoordde hun, dat het de gewoonte niet is by de Romeinen , eenen mensch Ie verwyzen, voor dat degene, die beschuldigd wordt, zyne betigters tegen- woordig heeft, en de vryheid bekome, om /ich te verantwoorden tegen liet opgelegde schelmstuk. 47 Daerom, als zy herwaerts gekomen wa- ren, zoo heb ik zonder uitstel, des ander- daegs, zittende op den reglcrstoel, den man doen voor my brengen. 18 Maer de betigters, die tegen hem ver- schenen, bragten geene beschuldiginge in, daerik kwaed" vermoeden van had. 19 Zy hadden alleenelyk eenige geschillen met hem over hunnen godsdienst, en over zekeren gestorvenen Jezus, denwelken Pau- lus zeide te leven. 20 Ik dan, gansch verlegen zynde over dat geschil, vraegde, of hy naer Jerusalem wilde gaen, en aldaer over die dingen ge- oordeeld worden. 21 Maer alzoo Paulus daervan appeieerde , verzoekende dat zyne zake bewaerd zoude worden ter kennisse van zyne keizerlyke majesteit, zoo heb ik hem doen bewaren, tot dat ik hem naer den keizer zoude zen- den. 22 Agrippa zeide lol Festus : Ik wilde dien man ook zelf wel eens hooren. Morgen, zeide hy, zult gy hem hooren. 23 Des anderdaegs dan, als Agrippa en Berenice met groote pracht waren aenge- komen, en met de oversten en de voornaem- ste mannen van de stad in de audientie-zael waren ingegaen, wierd Paulus door hel be- vel van Festus daerin gebragt. 24 En Festus zeide : * Koning Agrippa ! en gy mannen alle, die hier met ons tegen- woordig zyt! gy ziet daer den man, over denwefken geheel de vergadering der Joden my te Jerusalem is komen spreken, verzoe- kende en roepende, dat hy niet langer be- hoorde te leven. 25 Doch ik heb bevonden, dat hy niels misdaen heeft, hetwelk de dood zoude ver- dienen. Dan gelyk hy zelf naer zyne keizer- lyke majesteit appeleerde, heb ik besloten hem derwaerts te zenden. 26 Maer ik heb niets zekers, om acn mynen heere van hem te schryven ; daerom heb ik hem voor ulieden gebragt, en voornamelyk voor u, koning Agrippa! opdat ik, na dit onderzoek, iets moge hebben, om te schry- ven. 27 Wanl het dunkt my onredelyk eenen gevangenen over te zenden, zonder de be- schuldigingen, die er tegen hem zyn, tc ken- nen te geven. KAPITTEL XXVI. A GRIPPA zeide dan tot Paulus : Het wordt /|l u toegelaten voor u zeiven te spreken. En Paulus zyne hand uitstekende, begon zich aldus te verantwoorden : 2 Ik achte my gelukkig, koning Agrippa ! dat ik my heden by u zal verdedigen over al helgene, daer de Joden my van beschul- digen. :3 Te meer, omdal gy al de gewoonten en de geschillen, die onder de Joden zyn, zeer wel weet. Daerom bid ik u, dat gy my ver- duldiglyk wilt hooren. 4 Wafaengaet myn leven, helwelk ik van jongs af onder myn volk te Jerusalem ge- leefd heb, dat is al de Joden bekend. 5 Want zy weten wel, indien zy hel getui- gen willen, dat ik al van ouds volgens het nauwkeurigste gevoelen van onze religie ge- leefd hebbe, als zynde een phariseër. 6 En nu sta ik hier in het regt getrokken, omdat ik hope op de belofte, die van God aen onze voorouders gedaen is; 7 Tot dewelke onze twaelf geslachten, God nacht en dag dienende, hopen te komen. Over deze hope, ö koning! worde ik van de Joden beschuldigd. 8 Dunkt het ulieden dan ongeloovelyk, dat God de dooden verwekt ? 9 Voormy, ik meende eerst, ook al, dal ik veel tegenstand tegen den naem van Jezus van Nazareth moest doen. 40 Hetwelk ik ook ie Jerusalem gedaen heb. en ik heb velen van de heiligen in de ge- vangenisje gesmeten, volgens de magt, die my van de opperste priesters gegeven was: en als zy gedood wierden, gaf ik er myne stemme toe. 41 Ook ging ik in alle synagogen hen dik- maels pynigen, en dwong ze tot blaspheme- ren; en nog meer tegen hen door dulligheid gedreven zynde, vervolgde ik ze tot in de buitenlandschc steden. 42 Tot welken einde, als ik met magt en bevel van de opper-priesters naer Damaseus Irok, 43 Zoo zag ik op den weg in het midden van den. dag, ö koning ! een licht van den hemel, dat klaerder als de zonne was. rondom my flikkeren, en rondom degenen, die te samen met my waren. 44 En als wy allen ter aerde gevallen wa- ren, hoorde ik eene stemme tot my Keggen in de hebreeuwsche lale : Saulus, Saulus! waerom vervolgt gy my? Het is u hard tegen den prikkel achter uit te slaen. 45 Ik zeide : Wie zyt gy, Heere? En de Heer zeide : Ik ben Jezus, dien gy vervolgt. 16 Maer rigfc u op, en staet op uwe voelen, want ik ben u daertoe verschenen, om u DE WERKEN DEP, APOSTELEN, XXV11. 951 lot eenen bedienaer en lot eenen getuige te stellen van die dingen, die gy gezien hebt, en die ik u nog verschynende, zal openba- ren : 17 Ik, die u verlossen zal van dit volk, en van de heidenen, lot dewelken ik u nu zendc. 18 Om hunne oogen te openen, opdat zy van de duisternissen bekeerd worden tot het licht, en uit de magt van den boozen wand tot God, en dat zy door het geloof in my vergiffenis der zonden, en een erfdeel onder de heiligen mogen ontvangen. 19 Ik ben dan, ö koning Agrippa ! niet ongeloovig geweest aen het hemelsch vi- sioen. 20 Maer ik heb eerst aen die van Damas- cus, en daerna te Jerusalem, en door al het land van Judeën, en aen de heidenen ver- kondigd, dat zy penitentie zouden doen, en zich bekeeren* tot God, doende vveerdige werken van penitentie. 21 Dit is de oorzaek, waerom my de Joden, als ik in den tempel was, gevangen namen en zochten te vermoorden. 22 Maer door de hulpe Gods beschermd zynde, sta ik er nog tot op den dag van he- den, gevende getuigenisse aen klein en groot, zonder iets te zeggen, buiten hetgene 'de propheten en Moyses gezeid hebben te zullen geschieden. 23 Dat de Christus lyden moest, dat hy de eerste van de dood verryzen zoude, en dat hy het licht aen dit volk, en aen de heidenen zoude verkondigen. 24 Als hy deze dingen sprak tot zyne ver- antwoordinge , zeide Festus met luider stemme : Gy wordt uitzinnig, Paulus! de grootc geleerdheid brengt u tot uitzinnig- heid. 25 Waerop Paulus zeide ; lk worde niet uitzinnig, ö allervroomste Festus! maer ik spreek 'woorden van waerheid en van een gezond verstand. ' 26 Want de koning weet hiervan, tot den- welkcn ik ook vrymoedelyk spreke; omdat ik mecne, dat hem niets daervan verborgen is : want het zyn geene dingen, daer iets van in eenen hoek geschied is. 27 En gelooft gy, ö koning Agrippa! de propheten niet? Ik wele, dat gy ze gelooft. 28 Agrippa zeide tot Paulus : Gy beweegt my byna om Christen te worden. 29 Paulus zeide daerop : God gave, dat gy niet alleen byna, maer ook ten eeneinael, met allen, die my tegenwoordig aenhooren, zoodanig wierd als ik ben, uitgenomen deze banden. 30 De koning stond alsdan op, en de stad- houder, en Dcrenice, en die met hem geze- icn waren. 31 En ter zyde gegaen zynde, spraken zy met malkanderen^ en zeiden : Die man heeft niets gedacn, dat de dood of de gevan^e- nisse verdient. 32 En Agrippa zeide tot Festus: Men zoude hem mogen loslaten, had hy niet geappe- lcerd tot den keizer. KAPITTEL XXVII. ALS het dan besloten was, dat Paulus naer Italien zoude varen, en dat men hem nevens andere gevangenen aen eenen •kapitein van het keizerlyk regiment, mei name Julius, zoude overleveren; 2 Gingen wy op een schip van Adramilten, en staken af, beginnende te varen langs de kusten van Asien. Arrstarchus, de Ma- cedoniër, van Thessaloniken, bleef met ons. 3 Des anderdaegs kwamen wy te Sidon aen; en Julius, beleefdelyk met Paulus han- delende, liet hem toe by zyne vrienden te gaen, en zich zeiven te bezorgen. 4 Als wy van daer afgestoken waren, voe- ren wy beneden Cyprus henen, omdat de winden ons tegen waren. 5 En de zee" van Cilicien en Pamphilien doorvarende, kwamen wy aen te Lyslren, eene stad van Lycien ; / 6 Alwaer de kapitein, een schip vindende van Alexandrien , dat naer Italien voer, stelde hy ons daerin. 7 En gelyk wy vele dagen langzaem voort- voeren', en nauwelyks tegenover Gnidus ge- komen waren, overmits het ons de wind niet toe liet, zoo voeren wy langs Creten by Salmone. 8 En daer nauwelyks voorbyzeilcnde , kwamen wy aen eene plaetse, die Schoon- haven genoemd wordt, daer de stad Tha- lassa naby was. 9 Maer alzoo de tyd zeer verloopen was, en dat de schipvaert gevaerlyk begon te worden, want de vasten nu al voorby was. zoovermaende Paulus hen, zeggende : 10 Mannen! ik zie dat de schipvaert zeer moeijelyk, en vol van gevaer zal gaen wor- den; niet alleen voor\lc ladingc en voor het schip, maer ook voor ons eigen leven. 11 Maer de kapitein geloofde den stierman en den schipper moer, als hetgene gézeid wierd van Paulus. 1 2 En alzoo de haven niet dienstig was om te overwinteren, vonden de meesten gera- den, van daer af te varen, ofzy nog mis- schien te Phenix konden geraken, hetwelk eene haven van Creta is. op den zuid-wes- ten en noord-westen gelegen, om aldaer te overwinteren 18 Doch, gelvk de zuidenwind begon te waeijeu, meenden zy tol hun voornemen ie komen; en afgevaren zynde van Asson. DE WEKKEN DEK APOSTELEN, XXVII. 952 zeilden i\ langs do kusten van Creta. 14 Maer niet lange daerna, sloeg daer een stormwind tegen aen, dien men noemt den noord-oostenwind. 15 En gelyk het schip met geweld wierd weggenomen, en tegen den wind niet konde opzeilen, gaven wy het op, en lieten het schip met den wind henen dryven. 16 En op zeker eiland, genoemd Clauda, aenloopende, konden wy nauwelyks den boot bemagtigen. 17 Maer hem opgekregen hebbende, ge- bruikten zy alle middelen, het schip van. onder toebindende; en vreezende op eene zandplaet te stooten, streken zy het zeil en di even zoo henen. 18 Maer gelyk wy door het tempeest ge- weldig geslingerd wierden, wierpen zy den dag daerna een deel goed buiten boord ; 19 En den derden dag smeten zy met hunne eigene handen de schipsgereedschap uit. 20 Alzoo er in vele dagen noch zon noch sterren schenen, en dat er ons geen klein onweder over het hoofd hing, zoo was ons nu alle hoop van onze behoudenisse beno- men. 21 Gelyk men ook lang zonder eten ge- weest was, zoo stond Paulus in het midden van hen op, en zeide : Mannen, gy hadl wel nacr my behooren te luisteren, en van Creta niet af te vaVen, om alzoo dit ongemak en deze schade niet te hebben. 22 Niettemin ik rade u nog welgemoed te zyn : want daer zal niemand van u vergaen, maer alleen het schip. 23 Want dezen nacht is er een engel van den God, dien ik toebehoore en dien ik diene, by my geweest, 24 Zeggende : Vreest niet, Paulus ! gy moet voor den keizer verschynen ; en ziet, God heeft ze u geschonken allen, die met u va- ren. 25 Daerom weest wel gemoed, mannen! want ik geloof God, dat het zoo zyn zal, ge- lyk my gezeid is. 26 Maer wy moeten op zeker eiland ko- men. 27 Na dal nu de veertiende nacht aen- gekomen was, zoo als wy in de Adriatische zee dreven, meenden de schippers, om- trent den middernacht, dat zy eenig land zagen. 28 En het dieplood uitwerpende, vonden zy twintig vademen diepte; en een weinig voortvarende, vonden zy vyftien vademen. 29 Doch vreezende , dat wy ergens op eene klipachtige plaelse zouden stooten, wierpen zy vier ankers van het achterste van het schip af, en verlangden, dat het dag mogt worden. 30 Maer gelyk de bootsgezellen uil het schip zochten te vlugten, en nu den boot in zee nedergelaten hadden, onder schyn van de ankers uit het voorste van hel schip te werpen, 31 Zoo zeide Paulus tot den kapitein en de soldaten : Ten zy dat dezen in het schip blyven, zoo kunt gy niet behouden wor- den. 32 De soldaten kapten dan de touwen van den boot af, en lieten hem henen va- ren. 33 Als het begon dag te worden, verzocht Paulus hen allen, dat zy voedsel zouden ne- men, zeggende : Het is heden de veertiende dag, dat gy blyfl wachten zonder eten, en dat gy niels genomen hebt. 34 'Daerom bid ik u, dat gy voedsel neemt tot uwe behoudenisse : want niemand van ulieden zal eenhairvan zyn hoofd verliezen. 35 Ais hy dit gezeid had, nam hy brood, en God gedankt hebbende, in het aenzien van hen allen, brak hy helzelve en begon te eten. 36 Zy wierden dan allen beter gemoed, en namen ook voedsel. 37 Doch wy waren op het schip in het geheel twee honderd zes-en-zeventig zielen. 38 Als zy nu van spyze verzaed waren, ontlastten zy hel schip, werpende het graen in de zee. 39 Als het dan dag geworden was, kenden zy het land niet; maer zy bemerkten zeke- ren inham, die eenen oever had, waerin zy het schip, indien zy konden, dachten in te brengen. 40 Zy liglten dan de ankers, en makende te samen de roerbanden los, betrouwden zy zich aen de zee; en het razeil opgehaeld en naer den wind gezet hebbende, voeren zy naer den oever. 41 Maer op eene zeebank geraekt zynde, daer de zee wederzyds aenspoelde, stieten zy het schip daerop, en het voorste deel vastzittende, bleef wel onberoerlyk, maer het achterste deel brak af, door het geweld van de zee. 42 De raed van de soldaten was, dat zy de gevangenen zouden omhals brengen, opdal er niemand, na dat hy uitgezwommen was. het zoude onlvluglen. 43 Maer de kapitein, willende Paulus be- houden, verbood het hun te doen, en h\ beval, dat die zwemmen konden, eerst zou- den uitspringen, om het te ontkomen, en aen land te raken ; 44 En de anderen droegen zy, sommigen op planken, en sommigen op de stukken van het schip : en zoo is het geschied, dal /\ aUegader behouden aen land kwamen. DE WERKEN DER APOSTELEN, XXVIII. 953 KAPITTEL XXV1I1. ALS \vy het ontkomen waren, verstonden wy, dat het eiland Melila genoemd wierd. Doch de barbaren bewezen ons zeer groote beleefdheid. 2 Want zy verkwikten ons allegader met- een groot vuer, hetgene zy ontstaken om den slagregen, die er overkwam? en om de koude. 3 Maer gelyk Paulus een deel rys byeen- geraept, en op het vuer gelegd had, kroop er door de hitte ecne slangc uit, en vloog hem aen de hand. 4 Als de barbaren deze beest aen zyne hand zagen, zeiden zy tot malkanderen : Deze mensch is zeker een moordenaer, den- welken, na dat hy de zee ontkomen is, de wraek niet laet leven. 5 Maer hy, de beest in het vuer afschud- dende, leed er geenen hinder van. 6 Doch zy meenden, dat hy zoude opzwel- len, en terstond dood vallen; maer als zy lang gewacht hadden , en zagen dat hem geen ' leed geschiedde , veranderden zy van gevoelen, en zeiden, dat hy een God was. 7 Omtrent dezelfde plaetse, waren de land- goederen van den oversten van het eiland, met name Publius, die ons in zyn huis ont- ving, en dry dagen vriendelyk onthaelde. 8 Doch het geviel, dat de vader van Pu- blius met de koorts en met den rooden loop ziek lag; denwelken Paulus ging bezoeken, en gebeden hebbende, legde hy hem de handen op, en genas hem. 9 Dit geschied zynde, kwamen tot hem allen, die in het eiland eenige ziekten had- den, en zy wierden genezen. 10 Die ons ook groote eere bewezen, en als wy henen voeren, bezorgden zy ons van al dat wy van noode hadden. 11 Na verloop van dry maenden, voeren wy af met een schip van Alexandrien, het- welk in het eiland uitgewinterd had, voe- rende het teeken van Castor en Pollux. 12 En als wy te Syracusen aengekomen waren, bleven wy daer dry dagen. 13 Van daer langs de kusten varende, kwamen wy te Rhcgium aen ; en een dag daerna, de wind zuiden loopende, kwamen wy den tweeden dag te Puteolon ; 14 Alwaer wy, eenige broeders gevonden hebbende, verzocht wierden zeven dagen by hen te blyven ; en alzoo kwamen wy te Roomen. 15 Als het de broeders van daer gehoord hadden, kwamen zy ons te gemoet tot op de merkt van Appius, en de Dry Herbergen ; Paulus hen gezien hebbende, dankte God, en schiep moed. 16 Als wy te Roomen gekomen waren, wierd het Paulus toegelaten, op zich zeiven te woonen, met eenen soldaet, die hem be- waerde. 17 Na dry dagen riep hy de voornaemsten der Joden te'samen; en als zy vergaderd waren, zeide hy tol hen : Alhoewel ik, man- nen broeders ! niets tegen ons volk, of tegen het gebruik onzer vaderen gedaen heb, zoo ben ik nogtans geboeid van Jerusalem in de handen der Romeinen overgeleverd. 18 Dewelke, my onderzocht hebbende, los wilden laten, naerdien er geene schuld der dood in my was. 19 Maer gelyk er de Joden zich legenstel- den, ben ik gedwongen geweest naer den keizer le appeleren ; niet als of ik ergens in myn volk te beschuldigen had. 20 Om deze oorzake dan heb ik verzocht u te zien en te spreken : want om de hope van Israël ben ik met deze keten gebonden. 21 Maer zy zeiden hem : Wy hebben noch brieven u aengaende van Judeën ontvangen, noch daer is niemand van de broeders overgekomen, die iets kwaeds van u ge- boodschapt of gesproken heeft. 22 Doch wy Verzoeken van u te hooren, wat gy gevoelt : want ons is bekend van deze' sekte, dat zy overal wordt tegenge- sproken. 23 Als zy hem dan dag gesteld hadden, kwamen er zeer velen lot hem in zyne ver- blyfplaetse, aen dewelken hy het ryk Gods met bewyzingen uitlegde, trachtende hen van Jezus uit de wet van Moyses en uit de propheten te onderrigten, van den morgend tot den avond toe. 24 En sommigen geloofden hetgene er ge- zeid wierd, maer anderen geloofden niet. 25 En alzoo zy onder malkanderen niet overeen kwamen, scheidden zy van een; waerop Paulus met een woord zeide : Wel I heeft de Heilige Geest door den propheel Isaias tot onze voorvaders gesproken, I 26 Zeggende : Gaet henen tot dit volk, en | zegt hun : Met uwe ooren zult gy hooren, I en niet verstaen; en ziende zult gy zien, en t niet bemerken. 27 Want het herte van dit volk is bc- zwaerd geworden, en zy zyn hard van ge- ! hoor geworden, en hebben hunne oogen ! toegenepen ; opdat zy met de oogen niet zouden zien, noch met de ooien hooien, I noch met het herte verstaen, bekeerd wor- den, en ik hen geneze. (Isaias vi, 9.) I 28 U zyn dan kennelyk, dat deze zalig- makinge Gods aen de heidenen toegezonden is, en zy zullen er ook naer hooren. 29 Als hy <iii gezeid had, gingen de Joden van hem weg, hebbende groot geschil onder malkanderen. 984 AEN DIE VAN ROOMEN, 1. 