Biblia Sacra, dat is de geheele Heilige Schriftuer bedeeld in het Oude en Nieuwe Testament; deze uitgaef vervat alle de boeken van het Oude Testament die in den Hebreeuwschen tekst zyn
17 En hy zal voor hem gaen in den geest en de kracht van Elias, om de herten van de vaders te keeren tot de kinderen, en de ongeloovigen tot de wysheid der regtveer- digen, om voor den Heere een volmaekt volk bereid te maken. 18 Zacharias zei de tot den engel : Waeruit zal ik dat weten; want ik ben oud, en myne huisvrouw is verre op hare dagen gekomen? 19 Doch de engel gat' hem voor antwoord : Ik ben Gabriël, die sta voor God, en ik ben afgezonden om tot u te spreken, en u deze blyde boodschap te verkondigen. 20 En ziet, gy zult stom zyn, en niet kunnen spreken, tot den dag toe dat deze dingen geschieden zullen; omdat gy myne woorden niet geloofd hebt, die op hunnen tyd vol- bragt zullen worden. 21 Ondertusschen bleef het volk naer Za- charias wachten, en zy waren verwonderd, dat hy zoo lang in den tempel vertoefde. 22 Maer, uitgekomen zynde, kon hy tot hen niet spreken ; dan, zy merkten dat hy een visioen in den tempel gezien had, vol- gens dat hy hun met teekenen was aenwy- zende ; en hy bleef stom. 23 Als nu de dagen zyner bedieninge om- waren, ging hy naer zyn huis. 24 En na deze dagen wierd Elisabeth, zyne huisvrouw, bevrucht, en zy hield zich vyf maenden verborgen, zeggende : 25 Aldus heeft de Heer my gedaen, in dezen tyd, wanneer hy heeft neergezien, om myne versmaedheid onder de menschen weg te nemen. 26 En in de zesde maend, is de engel Ga- briël van God afgezonden in eene stad van Galileën, met name Nazareth, 27 Tot eene macgd, die ten houwelyk ge- geven was aen zekeren man, genoemd Jo- seph, uit het geslacht van David, en de naem van de maegd was Maria. 28 En de engel by haer binnengekomen zynde, zeide : Weest gegroet, gy vol van gratie! de Heer is met u! gebenedyd zyt gy boven alle vrouwen. 29 Zy, dit hoorende, wierd ontsteld over zyne woorden, en zy dacht wat dit voor eene groctenis mogt wezen. 30 Doch de engel zeide tot haer : Vreest niet, Maria ! want gy hebt genade by God gevonden. 31 Ziet, gy zult bevrucht worden, en eenen zoon baren, en gy zult zynen naem Jezus noemen. 32 Deze zal groot zyn, en de Zoon des Al- lerhoogsten genoemd worden; en God de Heer zal hem den troon van zynen vader David geven; 33 En hy zal over het huis van Jacob Koning zyn in der eeuwigheid ; en zyn ryk zal geen einde hebben. 34 Dan zeide Maria tot den engel : Hoe zal dit gebeuren, mits ik geenen man bekenne? 35 En de engel gaf haer voor antwoord : De Heilige Geest zal over u afdalen, en de kracht van den Allerhoogsten zal u over- lommeren; daerom zal ook het Heilig dat uit u zal geboren worden, genoemd worden de Zoon Gods. 36 En ziet, Elisabeth, uwe nicht, is ook zelve in haren ouderdom bevrucht gewor- den van eenen zoon ; en dit is de zesde maend van haer, die onvruchbaer genoemd wierd. 37 Want by God zal er niets onmogelyk zyn. 38 Toen zeide Maria : Ziet hier de dienst- maegd des Heeren; dat my geschiede naer uw woord. En de engel is van haer ver- trokken. 39 In diezelfde dagen, begaf zich Maria op de reize met haest naer het gebergte, in eene stad van Juda ; 40 En binnengekomen zynde in het huis van Zacharias, groette zy Elizabeth. 41 En het geschiedde, zoo haest als Elisa- beth de groelenis van Maria hoorde, dat het kind in haer ligchaem opsprong; en Elisabeth wierd vervuld met den Heiligen Geest. 42 En zy riep met luider stemme, zeg- gende : Gebenedyd zyt gy boven alle vrou- wen, en gebenedyd is de vrucht uws lig- chaems ! 43 Van waer komt my dit, dat de moeder myns Heeren tot my komt? 44 Want ziet, zoo haest als de stem uwer groetenisse in myne ooren klonk, sprong myn kind van blydschap op in myn ligchaem'. 45 Zalig zyt gy, die geloofd hebt : want hetgene u van den Heer gezeid is, zal vol- bragt worden. 46 Dan zeide Maria : Myne ziel verheft grootelyks den Heer; 47 En myn geest is verheugd in God, mynen Zaligmaker ; 48 Omdat hy de nederigheid zyner dienstmaegd heeft aengezieri: want ziet, van nu af zullen alle geslachten my gelukkig noemen. 49 Want hy heeft my groote dingen ge- daen, die almogende is; en heilig is zyn naem. 864 LUCAS, II. 50 Zyne bermhertigheid komt van ge- slacht tot geslacht over degenen, die hem vreezen. 51 Hy heeft de kracht van zynen arm uit- gewerkt; hy heeft ze verstrooid, die hoog- moedig waren in de gedachten huns herten. 52 Hy heeft de magtigen van den troon af- getrokken, en de nederigen heeft hy ver- heven. 53 De hongerigen heeft hy met goederen vervuld, en de ryken ydel weggezonden. 54 Hy heeft Israël, zynen dienaer, opge- nomen, indachtig wezende zyner bermher- tigheid. 55 Gelyk hy aen onze vaders had toege- zeid, aen Abraham en aen zyne nakome- lingen tot in der eeuwigheid. 56 Doch Maria bleef by haer omtrent dry maenden, en keerde weder naer haer huis. 57 Ondertusschen wierd de tyd vervuld, dat Elizabeth zoude baren, en zy baerde ! eenen zone. 58 Hare geburen en magen, gehoord heb- bende, dat de Heer zyne bermhertigheid | over haer verheerlykt hadde, waren met haer verblyd. 59 En op den achtsten dag kwamen zy het kind besnyden, en noemden het Zacharias, volgens den naem van zynen vader. 60 Doch de moeder nam het woord op, en zeide : Geenszins: maer hy zal Joannes ge- noemd worden. 61 Zy zeiden tot haer : Daer is niemand onder uw maegschap, die zoo genoemd wordt. 62 Zy wenkten dan toe aen zynen vader, hoe hy hem wilde genoemd hebben. 63 Dewelke , een tafelboeksken geèischl hebbende, daerop schreef : Joannes is zyn naem. En zy stonden allegader verwon- derd. 64 Terstond wierd zyn mond geopend en zyne tonge losgemaekt, en hy sprak, God lovende. 65 En daer kwam eene vrees over allen, die daer. omtrent woonden, en al deze din- gen wierden verbreid door geheel het ge- bergte van Judeën. 66 Allen, die het hoorden, bewaerden het in hun hert, en zeiden : Wie meent gy dat dit kind zal wezen? Want de hand des Heeren was met hem. 67 En Zacharias, zyn vader, wierd vervuld met den Heiligen Geest, en hy propheteerde, zeggende : 68 Gebenedyd zy de Heer, God van Is- raël, omdat hy zyn volk bezocht en verlost heeft, 69 En ons opgewekt heeft eenen magtigen Zaligmaker, in het huis van David, zynen dienaer; 70 Gelyk hy had toegezeid door den mond van zyne heilige propheten, die er van alle tyden geweest zyn. 71 Dat hy ons zoude verlossen van onze vyanden, en uit de handen van allen, die ons haten ; 72 Om bermhertigheid te doen aen onze voorouders, en zyn heilig verbond gedachtig te zyn ; 73 Volgens den eed, dien hy gezworen had aen onzen vader Abraham, van ons te ver- gunnen, 74 Dat wy, verlost zynde uit de handen onzer vyanden, hem zouden dienen zonder vreeze, 75 In heiligheid en regtveerdigheid voor zyn aenschyn, al de dagen van ons leven. 76 En gy, ö kind! zult een propheet van den Allerhoogsten genoemd worden : want gy zult voor het aenschyn des Heeren gaen, om zyne wegen te bereiden ; 77 Om aen zyn volk te geven de kennis der zaligheid, tot vergiffenis hunner zonden, 78 Door de innerlyke bermhertigheid van onzen God, waerdoor hy ons bezocht heeft, die opgaende zon van hierboven; 79 Om te verlichten degenen, die in de duisternis, en in de schaduwe der dood zit- ten, en om onze voeten te bestieren in den weg van vrede. 80 Doch het kind groeide op, en wierds versterkt in den geest; en hy was in de woestyne lot den dag van zyne vertooninge aen Israël. KAPITTEL II. EN het gebeurde op denzelfdcn tyd, dat er een gebod uitging van keizer Augustus, dat men geheel de wereld zoude opschiy- ven. 2 Deze eerste opschryving is geschied, als Quirinus stadhouder van Syrien was. 3 En ieder ging om zich aen te geven, elk in zyne eigene stad. 4 Dan trok Joseph ook op van Galileën; uit de stad Nazareth, naer Judeën, tot de stad van David , die Bethlehem genoemd wordt; omdat hy wras van het huis en ge- slacht van David, 5 Om zich aen te geven met Maria, zyne bruid, die bevrucht was. 6 En het geschiedde dat, lerwyl zy daer waren, de dagen vervuld wierden dat zy baren zoude. 7 En zy baerde haren eerstgeboren zoon. wond hem in doeken, en legde hem neder in eene kribbe; omdat er voor hen geene plaets was in de herberg. 8 In diezelfde landstreek waren herders wakende, en Je nachtwacht houdende over hunne kudde. LUCAS, II. 865 9 En ziet, daer stond een engel des Hee- ren by hen, en hen omringelde een godde- lyk licht ; waerdoor zy ten uiterste bevreesd waren. 10 Doch de engel zeide tot hen : Vreest niet; want ziet, ik brenge u eene blyde boodschap, die tot groote vreugd zal zyn voor al het volk : 11 Want heden is u in de stad van David geboren de Zaligmaker, die Christus de Heer is. 12 En dit zal u tot een teeken zyn : gy zult een kindeken vinden in doeken gewonden, liggende in eene kribbe. 13 En schielyk kwam er by den engel eene menigte van liet hemelsch heir, God lovende, en zeggende : 14 Glorie zy aen God in het allerhoogste, en op der aerde vrede aen de menschen van goeden wille ! 15 En als de engelen van ben vertrokken waren naer den hemel, zeiden de herders tot malkanderen : Laet ons henen gaen naer Bethlehem, en zien de zake die daer ge- schied is, dewelke de Heer ons heeft bekend gemaekt. 16 Zy zyn met er haeste gekomen, en zy vonden Maria, en Joseph, en het kindeken liggen in eene kribbe. 17 Dit ziende, wierden zy overtuigd' van hetgene, dat hun wegens dit kind gezeid was. 18 En allen, die het hoorden, waren ver- wonderd over hetgene hun van de herders verteld wierd. 19 Doch Maria bevvaerde al deze dingen, dezelve overleggende, in haer hert. 20 De herders keerden wederom, God lof en glorie gevende, over al de dingen, die zy gehoord en gezien hadden, volgens hetgene, dat hun was gezeid geweest. 21 De achtste dag gekomen zynde, wan- neer het kind moest besneden worden, zoo wierd zyn naem Jezus genoemd ; welke naem hem gegeven was van den engel, eer dat hy in het ligchaem was ontvangen. 22 En na dat vervuld waren de dagen van hare zuivering, volgens de wet van Moyses, bragten zy hem naer Jerusalem, om hem op te dragen aen den Heere. 23 Volgens dat er geschreven staet in de wet des Heeren : Dat alle eerstgeboreling van het mannelyk geslacht den Heere zal toegeheiligd worden ; 24 En om te geven de offerande, volgens hetgene in de \vet gezeid wordt, een paer tortelduiven, of twee jonge duiven. 25 Daer was een man te Jerusalem, met name Simeon, die een regtveerdig en god- vreezend man was, verwachtende <lo ver- troostinge van Israël; en de Heilige Geest was in hem. 26 Hy had eene openbaringe van den Hei- ligen Geest ontvangen, dat hy de dood niet smake zoude, voor dat hy eerst den Ge- zalfden des Heeren zoude gezien heb- ben. 27 Hy kwam dan door den Geest in den tempel, en als de ouders hun kind Jezus bin- nenbragten, om voor hem te doen naer de gewoonte van de wet, *28 Zoo nam hy hem in zyne armen, en loofde God, en zeide : 29 Nu zult gy, Heere ! uwen dienaer vol- gens uw woord laten gaen in vrede ; * 30 Want myne oogen hebben gezien uwen Zaligmaker, Sl^Denwelken gy bereid hebt ten aenzien van alle volkeren ; 32 Om te zyn een licht, tot verlichting der heidenen, en tot glorie van uw volk van Israël. 33 Zyn vader en zyne moeder waren ver- wonderd over hetgene van hem gezeid wierd; 34 En Simeon zegende hem, en zeide tot Maria, zyne moeder : Ziet, deze is gesteld. tot val en oprigting van velen in Israël, en tot een teeken hetwelk zal tegengesproken worden , 35 (Ja ook zal het zweerd door uwe ziele zelve gaen), opdat de gedachten van vele herten zouden ontdekt worden. 36 Daer was ook eene prophetesse, Anna, de dochter van Phanuëf, uit het geslacht van Aser ; deze was verre op hare dagen gekomen, en zy had zeven jaren na haren maegdom met haren man geleefd. 37 En was nu weduwe geweest tot haer vier-en tachtigste jaer toe; en zy ging van den tempel niet, God dienende nachten dag met vasten en bidden. 38 Deze dan ter zeiver ure bykomende, loofde ook den Heere, en sprak van hem aen allen, die de verlossinge van Israël ver- wachtten. 39 Als zy nu alles naer de wet des Heeren volbragt hadden, keerden zy weder naer Galileën, in hunne stad Nazareth. 40 En het kind wies op, en wierd ver- sterkt, vervuld zynde met wysheid ; en de gratie Gods was in hem. * 41 Zyne ouders gingen alle jaren naer Je- rusalem, op het hoogtyd van paschen. 42 Als hy dan twaèlf jaren oud geworden was, zyn zy, volgens de gewoonte van het hoogtyd, opgetrokken naer Jerusalem : 43 En als zy wederkeerden, na dat de dagen geëindigd waren, zoo bleef het kind Jezus te Jerusalem, zonder dat hel zyne ouders wisten. 44 Doch zy, meenende dal hy in het gezel- schap was, reisden eenen dag voort, en 37 866 LUCAS, III. zochten hem onder hunne maegschap en onder hunne kennissen. 45 Maer hem niet vindende, keerden zy weder naer Jerusalem, om hem te zoeken. 46 En het gebeurde, na dry dagen, dat zy hem vonden in den tempel, zittende in het midden der leeraren, hen hoorende en on- dervragende. 47 Doch allen, die hem hoorden, stonden versteld over zyne wysheid en zyne ant- woorden. 48 Als zy dit zagen, stonden zy verwon- derd, en zyne moeder zeide tot hem : Zone! waerom hebt gy ons aldus gedaen ? ziet, uw vader en ik zochten u met droefheid. 49 Hy zeide tot hen : Waerom zocht gy my ? wist gy niet, dat ik met de dingen, die mynen Vader aengaen, moet bezig zyn? 50 Maer zy verstonden niet hetgene, dat hy tot hen zeide. 51 Hy trok dan met hen af, en kwam te Nazareth, en was hun onderdanig. Doch zyne moeder bewaerde al deze dingen in haer hert. 52 En Jezus nam toe in wysheid, in jaren, en in behagelykheid by God en by de men- schen. KAPITTEL III. IN het vyftiende jaer der regering van keizer Tiberius, als Pontius Pilatus stad- houder was van Judeën, Herodes vorst van Galileën, Philippus, zyn broeder, vorst van Itureën, en van het landschap Trachonitus, en Lisanias vorst van Abilenen ; 2 Onder de hooge priesters Annas en Caïphas, kwam het woord des Heeren over Joannes, den zone van Zacharias, in de woestyne. 3 Hy kwam in al het land omtrent de Jordane, prekende den doop van penitentie tot ver- giffenis der zonden. 4 Gelyk er geschreven staet in het boek der woorden van den propheet Isaias : Eene stemme zal roepen in de woestyne : Be- reidt den weg des Heeren, maekt zyne voet- paden regt! 5 Alle valleije zal vervuld worden en alle berg en heuvel zal vernederd worden ; de kromme wegen zullen geregt worden, en de oneffene zullen geëffend worden. 6 En allemenschen zullen den Zaligmaker Gods zien. (Isaias xl, 3.) 7 Hy zeide dan tot de scharen, die uit- kwamen om van hem gedoopt te Worden : Gy slangen-broedsels ! wie heeft u gewaer- schouwd te vlugten van de toekomende gramschap? 8 Doet dan weerdige vruchten van peni- tentie, doch begint niet te zeggen : Wy hebben Abraham tot vader; want, ik zegge u, dat God magtig is om uit deze steenen aen Abraham kinderen te verwekken. 9 Want de byl is alreeds aen den wortel der boomen gesteld; alle boom dan, die geene goede vruchten voortbrengt, zal uit- gekapt, en in het vuer geworpen worden. 10 De scharen vraegden hem : Wat zullen wy dan doen? 11 Hy antwoordde hun : Die twee kleede- ren heeft, dat hy een geve aen dengenen, die er geen heeft, en die spyze heeft, dat hy van 's gelyken doe. 12 Daer kwamen ook publicanen om ge- doopt te worden, en zy zeiden tot hem : Meester ! wat zullen wy doen? 13 Hy zeide hun : Eischt niet meer als u gesteld is. 14 De soldaten vraegden hem ook, zeg- gende : En wy, wat zullen wy doen? Hy antwoordde hun : Doet niemand overlast, noch te kort, en weest te vrede met uwen krygsloon. 15 En alzoo het volk in gedachten was, en dat zy allen in hunne herten overpeisden, of Joannes wel de Christus zoude zyn ; 16 Zoo antwoordde Joannes, zeggende voor een iegelyk : Ik doope u wel met water, maer daer zal een komen, die magti- ger is als ik, wiens schoenriemen ik niet weerdig ben te ontbinden, die zal u doopen met den Heiligen Geest en met vuer. 17 Hy heeft zynen wan in de hand, en hy zaL zynen dorschvloer zuiveren, en de tarwe op zynen zolder vergaderen ; maer het kaf zal hy met een onuitblusschelyk vuer ver- branden. 18 Hy verkondigde het volk, al verma- nende, nog vele andere dingen. 19 Maer als de vorst Herodes van hem be- rispt wierd over Herodias, de huisvrouwe van zynen broeder, en over al de boos- heden, die hy bedreef; 20 Zoo heeft hy er dit nog boven alle an- dere bygevoegd, dat hy Joannes in den kerker gesmeten heeft. 21 Doch hel gebeurde, als al het volk ge- doopt wierd, dat als Jezus ook gedoopt was en zyn gebed deed, de hemel geopend wierd ; 22 En de Heilige Geest daelde op hem neder, in de ligchamelyke gedaente van eene duive, en daer kwam eene stemme uit den hemel, zeggende : Gy zyt myn welbe- minde Zoon, in u heb ik myn welbehagen genomen ! 23 En Jezus begon, zyndc omtrent den ou- derdom van dertig jaren ; hy die was, zoo men meende, de zoon van Joseph, die voortkwam van Heli , die voortkwam van Mathal, 24 Die voortkwam van Levi, die voortkwam LUCAS, IV. 867 van Melchi, die voortkwam van Janne, die voortkwam van Joseph, 25 Die voortkwam van Mathathias, die voortkwam van Amos , die voortkwam van Nahum, die voortkwam van Hesli, die voort- kwam van Nagge, 26 Die voortkwam van Mahath , die voort- kwam van Mathathias, die voortkwam van Semeï, die voortkwam van Joseph, die voortkwam van Juda, 27 Die voortkwam van Joanna, die voort- kwam van Resa , die voortkwam van Zoro- babel, die voortkwam van Salathiël, die voortkwam van Neri, 28 Die voortkwam van Melchi, die voort- kwam van Addi, die voortkwam van Cosan, die voortkwam van Elmadan, die voort- kwam van Her, 29 Die voortkwam van Jezus, die voort- kwam van Eliëzer, die voortkwam van Jorim , die voortkwam van Mathal , die voortkwam van Levi, 30 Die voortkwam van Simeon, die voort- kwam van Juda, die voortkwam van Joseph, die voortkwam van Jona, die voortkwam van Eliakim, 31 Die voortkwam van Melea, die voort- kwam van Menna, die voortkwam van Ma- thatha, die voortkwam van Nathan , die voortkwam van David, 32 Die voortkwam van Jesse, die voort- kwam van Obed, die voortkwam van Boöz, die voortkwam van Salmon, die voortkwam van Naasson, 33 Die voortkwam van Aminadab , die voortkwam van Aram , die voortkwam van Esron, die voortkwam van Phares, die voortkwam van Juda, 34 Die voortkwam van Jacob, die voort- kwam van lsaac, die voortkwam van Abraham, die voortkwam van Thare, die voortkwam van Nachor, 35 Die voortkwam van Sarug, die voort- kwam van Ragau, die voortkwam van Pha- leg, die voortkwam van Heber, die voort- kwam van Sale, 36 Die voortkwam van Caïnan, die voort- kwam van Arphaxad , die voortkwam van Sem, die voortkwam van Noë, die voort- kwam van Lamech, 37 Die vootrkwam van Mathusale, die voortkwam van Enoch, die voortkwam van Jared, die voortkwam van Malaleël, die voortkwam van Caïnan, 38 Die voortkwam van Enos, die voort- kwam van Seth, die voortkwam van Adam, die voortkwam van God. KAPITTEL IV. JEZUS dan, vol van den Heiligen Geest* keerde weder van de Jordane, en wierd | door den Geest in de woestyne gedreven ; 2 Alwaer hy veertig dagen bleef en van den duivel bekoord wierd. Hy at niet binnen die dagen; en als die voleindigd waren, kreeg hy honger. 3 Dan zeide de duivel tot hem : Is het dat gy de Zoon Gods zyt, zegt aen dezen steen dat hy brood worde. 4 Jezus antwoordde hem : Daer staet ge- schreven, dat de mensch niet leeft by brood alleen, maer by alle woord van God. (Deuteron, viii, 3.) 5 De duivel bragt hem op eenen hoogen berg, en toonde hem al de koningryken der wereld in eenen oogenblik tyds. 6 En zeide tot hem : Al deze magl, en al de glorie derzelve zal ik u geven : want zy zyn my overgeleverd, en ik geef ze aen dien ik wil. 7 Zoo gy my zult aenbeden hebben, zal dit alles het uwe zyn. 8 Jezus hem antwoordende, zeide : Daer staet geschreven : Den Heere, uwen God, zult gy aenbidden, en hem alleen dienen. 9 Hy bragt hem ook te Jerusalem, en hem stellende op de tinne des tempels, zeide hy tot hem : Is het dat gy de Zoon Gods zyt, zoo werpt u van boven neder : 10 Want daer staet geschreven, dat hy zyne engelen over u last gegeven heeft, opdat zy u zouden bewaren; 11 En dat zy u op de handen zullen dragen, opdat gy toch uwen voet niet zoudt stooten aen eenen steen. 12 Jezus, hem antwoordende, zeide : Daer is gezeid : Gy zult den Heere, uwen God, niet tergen. 13 En als de duivel alle bekoringe vol- trokken had, vertrok hy van hem voor eenen tyd. 14 Doch Jezus keerde weder naer Galileën door de kracht des Geests, en daer liep een gerucht van hem door geheel dat land. 15 Hy leerde in hunne synagogen , en wierd van al de wereld grootelyks gepre- zen. 16 En te Nazareth komende, daer hy opge- voed was, ging hy naer zyne gewoonte, op den sabbatdag, in de synagoge, en stond op om te lezen. 17 Men gaf hem het boek van den propheet Isaias, en het boek opengedaen hebbende, vond hy de plaets daer geschreven stond : 18 De Geest des Heercn is op my ; dacrom heeft hy my gezalfd, en gezonden, om aen de armen het evangelie te verkondigen, om te genezen degenen, die een vermorzeld hert hebben. 19 Om te preken de verlossing aen de ge- vangenen, en het wederkrygen des gezigts aen'de blinden; om de verdrukten in vry- 868 LUCAS, V. heid te stellen, en te verkondigen het aen- genaem jaer des Heeren en den dag der ver- geldinge. (Isaias lxi, 4.) 20 Als hy het boek toegevouwen had, gaf hy het aen den dienaer weder, en ging ne- derzitten, en allen, die in de synagoge wa- ren, hadden de oogcn op hem. 21 Hy begon hun dan te zeggen : Heden is deze Schrifluer vervuld in uwe ooren. 22 Zy gaven hem allen getuigenisse, en verwonderden zich over de aengename woor- den die uit zynen mond kwamen, en zeiden : Is deze niet de zoon van Joseph? 23 Dan zeide hy tot hen : Gy zult my bui- ten twyfel dit spreekwoord toepassen : Ge- neesmeester! geneest u zeiven; doet ook hier in uw vaderland zoo groote dingen ge- lyk wy gehoord hebben dat te Capharnaüm geschied zyn. 24 Maer, zeide hy, ik zegge u voorwaer : geen propheet is aengenaem in zyn vader- land. 25 Ik zegge u in der waerheid : daer waren ten tyde van Elias vele weduwen in Israël, als de hemel dry jaren en zes maenden ge- sloten was, zoo dat er een groote hongers- nood opstond door geheel het land. 26 Nogtans wierd Elias tot geene van die gezonden, maer alleen tot eene weduwe van Sarepta, gelegen onder het gebied van Sidon. 27 En daer waren vele melaetschen in Is- raël, len tyde van den propheet Eliseus; nogtans wierd er niemand van hen gezuiverd als alleen Naaman van Syrien. 28 Allen , die in de synagoge waren , dit hoorende, wierden met gramschap ver- vuld. 29 En opstaende, dreven zy hem uit de stad, en leidden hem tot op den top van den berg, op welken hunne stad gebouwd was, om hem van boven neder te werpen. 30 Maer hy ging door het midden van hen, en vertrok zich. 31 Hy kwam nederwaerts af naer Caphar- naüm, eene stad van Galileën, en leerde hun daer op de sabbatdagen. 32 En zy stonden verbaesd over zyne lee- ring, want zyn woord was krachtig. 33 Daer was in de synagoge een mensen, bezeten met eenen onzuiveren duivel, die met luider stemme riep, 34 Zeggende : Laet ons gerust; wat hebt gy gemeens met ons, Jezus van Nazareth? zyt gy gekomen om ons te verderven? Ik weet wel wie gy zyt, gy zyt de Heilige Gods. 35 Jezus berispte hem, zeggende : Zvvygt stil, en gaet uit hem. En als hem de duivel in het midden haddc nedergeworpen, ging by uit hem, zonder hem te hinderen. 36 En daer ontstond eene verbaesdheid onder hen allen, en zy spraken tot malkan- deren, zeggende : Wat is dit? hy gebiedt met gezag en kracht aen de onzuivere gees- ten, en zy gaen weg. 37 En zyn naem wTierd verbreid door ge- heel dat land. 38 Jezus, gaende uit de synagoge, kwam in het huis van Simon. Doch de schoonmoe- der van Simon was met eene zware koortse bevangen, en zy baden hem voorhaer. 39 Hy, by haer staende, gebood aen de koortse, dewelke haer verliet; en, terstond opstaende, diende zy hem. 40 Als nu de zon ondergegaen was, allen, die zieken hadden met verscheidene krank- heden bevangen , bragten die tot hem ; en hy op iedereen de handen leggende, genas ze. 41 De duivelen gingen ook uit velen , schreeuwende, en zeggende : Gy zyt de Zone Gods ! Hy bestrafte ze, en liet hen niet spre- ken, omdat zy wisten dat hy de Christus was. 42 Als het nu dag geworden was, ging hy uit en vertrok naer eene eenzame plaets ; de scharen zochten hem, kwamen by hem, en zy wederhielden hem, opdat hy van hen niet zoude weggaen. 43 Maer hy zeide tot hen : Ik moet ook aen de andere steden hel ryk Gods verkondigen : want daertoe ben ik gezonden. 44 En hy predikte in de synagogen van Ga- lileën. KAPITTEL V. DOCH het gebeurde eens, dat het volk hem overviel, om het woord Gods te hooren, als hy stond by het meir van Genesa- relh. 2 En hy zag twee schepen aen den oever van het meir liggen , daer de visschers waren uitgegaen, om de netten te was- schen. 3 Gaende dan in een van die schepen, het- welk aen Simon toebehoorde, verzocht hy hem, dat hy het een weinig van land zoude afsteken; en nedergezeten zyndc, leerde hy het volk van uit het schipken. 4 Doch als hy ophield van spreken, zeide hy tot Simon : Steekt in zee, en werpt uwe netten uit tot de vangst. 5 Simon antwoordde hem : Meester! wy hebben den ganschen nacht gearbeid zonder iets te vangen ; maer op uw woord zal ik hel net uitwerpen. 6 En, dit gedaen hebbende, vingen /\ eene zoo groote menigte vissehen, dat hun nel scheurde. 7 Zy wenkten dan hunne medegezellen, die in het ander sehipken waren, dal . \ OU den komen, om hen te helpen. Z\ kwamen, LUCAS, V. 869 en vulden beide de schipkens, lot zin- kens toe. 8 Simon Petrus, dit ziende, viel Jezus te voet, zeggende : Heere! gaet van my, want ik ben een zondig mensch. 9 Want hy, en allen, die met hem waren, wierden met verbaesdheid bevangen, over de vangst der visschen , die zy gevangen hadden. 10 Gelyk ook Jacobus en Joannes, de zonen van Zebedeus, die de medegezellen van Si- mon waren. En Jezus zeide tot Simon : Vreest niet; gy zult voortaen menschen van- gen. U En de schepen aen land gebragt heb- bende, volgden zy hem, alles verlatende. 12 Het gebeurde, als hy in eene zekere stad was, dat een man vol van melaetsch- heid, Jezus ziende, nederviel op zyn aen- zigt, en hem bad, zeggende : Heere! indien gv wilt, gy kunt my zuiveren. " 13 Jezus, de hand uitstekende, raekte hem aen, zeggende : Ik wille, wordt gezuiverd ! En terstond verdween de melaetschheid. 14 Hy beval hem, dat hy het niemand zeg- gen zoude; maer, gaet henen, zeide hy, ver- toont u aen den priester; en draegt voor uwe zuiveringe op, hetgene Moyses bevolen heeft, tot eene getuigenis voor hen. (Le- viticus xiv, 4.) 15 Doch de spraek van hem liep meer en meer voort; en het volk kwam met groote menigte om hem te hooren, en van hunne ziekten genezen te worden. 16 Maer hy vertrok zich naer de woestyne, en bad aldaer. 17 Het geschiedde op zekeren dag, dat hy was leerende, en dat er phariseën en wet- geleerden zaten, die van alle dorpen van Galileën, en Judeën, en Jerusalem gekomen waren ; doch de kracht des Heeren werkte om hem te genezen. 18 En ziet, eenigc mannen bragten ecnen lammen mensch ' op een bedde , en zy zochten hem in te brengen, en voor hem te stellen. 19 Maer niet vindende, waer langs zy hem zouden indragen, om de menigte des volks, zoo klommen" zy op het dak, en lieten hem met het bedde door de tichelen nederdalen in het midden voor Jezus. 20 Dewelke, ziende hun geloof, zeide : Mensch! uwe zonden worden u vergeven. 21 De schriftgeleerden en de phariseën begonnen by zich zeiven te denken, en te zeggen : Wat is dit voor ecnen, die blasphe- mien spreekt? wie kan de zonden vergeven, als God alleen? 22 Doch Jezus, hunne gedachten bemerkt hebbende, zeide lot hen : Wal peist gy in uwe herten? 23 Wat is er ligter te zeggen : De zonden worden u vergeven, of te zeggen : Staet op en wandelt? 24 Doch, opdat gy zoudt weten, dat de Zoon des menschen magt heeft op der aerde, om de zonden te vergeven : Ik zeg het u, staet op ! zeide hy tobden lammen, neemt uw bedde op, en gaet naer uw huis. 25 En terstond voor hen opstaende, nam hy het bedde op, daer hy opgelegen had, en ging naer zyn huis, God grootelyks lo- vende. 26 Zy wierden allegader bevangen met verbaesdheid, en loofden God ; en vol van vreeze, zeiden zy : Wy hebben heden won- derlyke dingen gezien. 27 Daerna ging hy uit, en zag eenen publi- caen, met name Levi, op den tol zitten, en hy zeide tot hem : Volgt my. 28 En alles verlatende, stond hy op en volgde hem. 29 Doch Levi rigtte hem eene groote mael- tyd op in zyn huis, en daer was een groote hoop van publicanen, en van anderen, die met hem aen tafel zaten. 30 Maer hunne schriftgeleerden en phari- seën murmureerden , zeggende tot zyne discipelen : Waerom eet en drinkt gy met de publicanen en zondaers? 31 Doch Jezus het woord nemende, zeide tot hen : De gezonden hebben geenen ge- neesmeester van noode, maer wel de zie- ken. 32 lk ben niet gekomen om de regtveer- digen, maer om de zondaers tot penitentie te "roepen. 33 Zy zeiden hem dan : Waerom is het dat de discipels van Joannes dikmaels vasten, en gebeden doen, gelyk ook die van de phariseën, en dat de" uwe eten en drinken? 34 Hy antwoordde hun : Kunt gy des brui- degoms speelgenooten doen vasten, terwyl debruidegom nog met hen is? 35 Maer de dagen zullen komen, wanneer de bruidegom van hen zal weggenomen zyn ; en dan, in die dagen, zullen zy vasten. 36 Hy zeide hun ook eene gelykenisse : Niemand zet een stuk van een nieuw kleed op een oud kleed ; anders breekt hy het nieuw kleed, en het stuk van het nieuw komt met het oud niet overeen. 37 En niemand doet nieuwen wyn in oude leêren flesschen; of anders doet de nieuwe wyn de tlesschen bersten, de wyn loopt uit, en de llesschen worden bedorven. 38 Maer men moet nieuwen wyn op nieuwe tlesschen doen, en zoo worden zy beide be- houden. 39 Niemand, die gewoon is ouden wyn te drinken, begeert straks nieuwen wyn ; want hy zegt, dat de oude beter is. 870 LUCAS, VI. KAPITTEL VI. HET gebeurde, op den tweeden voor- naemsten sabbatdag, als hy langs het bezaeide land ging, dat zyne discipelen airen afplukten, en dat zy ze aten, die uit- wryvende tusschen de handen. 2 En eenigen van de phariseè'n zeiden tot hen : Waerom doet gy, hetgene niet geoor- loofd is op de sabbatdagen? 3 Jezus, het woord opnemende, ant- woordde hun : En hebt gy dan niet gelezen, hetgene David deed als hy, en die met hem waren, honger hadden? 4 Hoe hy gegaen is in het huis Gods, en genomen heeft de voorgestelde brooden, dezelve heeft geëten en gegeven aen dege- nen, die by hem waren; daer het niet geoorloofd was die te eten, als alleen aen de priesters? (I Koningen xxi, 6.) 5 Hy voegde daerby : De Zoon des menschen is de Heer ook van den sabbatdag. 6 Het gebeurde nog op eenen anderen sabbatdag, dat hy in de synagoge kwam, en leerde ; en daer was een mensch, wiens regter hand verdroogd was. 7 Doch de schriftgeleerden en phariseën letteden op hem , of hy op den sabbatdag genezen zoude ; opdat zy iets zouden vinden om hem te beschuldigen. 8 Maer hy kende hunne gedachten, en zeide tot den mensch, die de verdroogde hand hadde : Rigt u op, en staet in het midden. Hy rigtte zich op, en stond daer. 9 Jezus zeide dan tot hen : Ik vrage u, of het geoorloofd is op den sabbatdag goed of kwaed te doen? iemand het leven te behou- den, of te benemen? 10 En hen allen rondom aenzien heb- bende, zeide hy tot den mensch : Steekt uwe hand uit. Hy stak ze uit, en zyne hand wierd ten eenemael hersteld. 11 Zy wierden geheel uitzinnig, en spraken te samen met malkanderen, wat zy met Jezus doen zouden. 12 Het gebeurde ook, in die dagen, dat hy op eenen berg ging, om te bidden, en hy was vernachtende in het gebed tot God. 13 En als het dag geworden was, riep hy zyne discipelen, en koos er twaelf uit hen, die hy apostelen noemde : 14 Simon, denwelken hy den naem van Petrus gaf, en Andreas, zynen broeder, Ja- cobus en Joannes, Philippus en Bartholo- meus, 15 Mattheus en Thomas, Jacobus, zone van Alpheus, en Simon, genoemd de ieveraer, 16 En Judas, zone van Jacobus, en Judas van Iscariotes, die de verrader geweest is. 17 En met hen afkomende, stond hy op eene vlakke plaetse, gelyk ook de schare van zyne discipelen, en eene groote menigte volk van geheel Judeën, en Jerusalem, en van den zeekant van Tyrus en Sidon ; 18 Die gekomen waren om hem te hooren, en van hunne krankheden genezen te wor- den, te samen met eenigen, die van onzui- vere geesten gekwollen waren ; en zy wier- den genezen. 19 En al het volk zocht hem aen te raken : want daer ging eene kracht van hem uit, die hen allen gezond maekte. 20 En de oogen op zyne discipelen slaende, zeide hy : Zalig zyt gy, die arm zyt ! want het ryk Gods komt u toe. 21 Zalig zyt gy, die nu honger lydt! want gy zult verzaed worden. Zalig zyt gy, die nu weent! want gy zult lagchen! 22 Zalig zult gy zyn als de menschen u zullen haten, en als zy u zullen afscheiden, en lasteren, en uwen naem als kwaed ver- werpen, om den Zone des menschen. 23 Verblydt u alsdan, en verheugt u; want ziet, uw loon is zeer groot in den hemel : want zoo handelden hunne voorouders met de propheten. 24 Maer wee u, ryken ! want gy hebt uwen troost al weg. 25 Wee u, die verzaed zyt! want gy zult honger lyden. Wee u, die nu lacht? 'want gy zult treuren en weenen. 26 Wee u, als de menschen u pryzen ! want zoo deden hunne voorvaders aen de valsche propheten. 27 Maer ik zeg u, die toehoort : bemint uwe vyanden ; doet wel aen degenen, die u haten. 28 Wenscht goed aen degenen, die u ver- vloeken, en bidt voor degenen, die u laste- ren. 29 En zoo u iemand op de eene wange slaet, biedt hem ook de andere; en zoo iemand uwen mantel neemt, weigert hem ook het onderkleed niet. 30 Geeft aen allen, die iets van u verzoe- ken ; en zoo wie u het uwe neemt, eischt het niet weder. 31 Gelyk gy wilt, dat de menschen u doen, doet hun ook zoo. 32 Doch indien gy maer bemint degenen, die u beminnen, wie zal u dat dankwyten? want de zondaers beminnen ook degenen, die hen beminnen. 33 En indien gy maer wel doet aen de- genen, die u wel doen, wie zal u dat dank- wyten? aengezien de zondaers ook hetzelfde doen. 34 En is het dat gy maer leent aen dege- nen, van wie gy hoopt geleend te krygèV wie zal u dat dankwyten? aengezien de zondaers aen malkanderen ook leenen, om gelyke vriendschap te ontvangen. LUCAS, VII. 871 35 Gylieden dan, bemint uwe vyanden, doet goed, en leent zonder iets daervan te hopen ; en uw loon zal groot wezen, en gy zult de kinderen zyn van den Allerhoogsten, omdat hy goedertieren is over de ondank- baren en over de boozen. 36 Weest dan bermhertig, gelyk uw Vader bermhertig is, 37 En oordeelt niet, en gy zult niet geoor- deeld worden ; en verwyst niet, en gy zult niet verwezen worden ; vergeeft, en u zal vergeven worden ; 38 Geeft, en u zal gegeven worden; men zal u in den schoot geven eene goede, op- gehoopte, welgeschudde en overloopende mate : want met dezelfde mate waermede gv meet, zal u weder gemeten worden. * 39 Hy zeide hun ook deze gelykenis : Kan de eene blinde den anderen wel leiden? vallen zy niet beide in de gracht? 40 De discipel is niet boven den meester; maer iedereen zal volmaekt zyn, als hy gelyk is aen zynen meester. 41 Wat ziet gy toch eenen splinter in de ooge van uwen broeder, daer gy den balk, die in uwe eigen ooge is, niet bemerkt? 42 Of hoe kunt gy tot uwen broeder zeg- gen : Broeder! laet my den splinter uit uwe 'ooge trekken ; gy, die eenen balk in uwe eigen ooge niet ziet? Gy, schynheilige ! doet eerst den balk uit uwe eigen ooge, en dan zult gy zien om den splinter uit de ooge van uwen broeder te trekken. 43 Het is geen goede boom, die kwade vruchten voortbrengt, noch een kwade boom, die goede vruchten voortbrengt. ' 44 Want "ieder boom wordt gekend aen zyne vruchten; men plukt geene vygen van de doornen, noch men snydt geene druiven van de braembosschen. 45 Een goed mensch brengt goede dingen voort uit den goeden schat zyns herten ; en een kwaed mensch brengt kwade dingen voort uit zynen kwaden schat : want uit de volheid des herten spreekt de mond. 46 Wat noemt gy my al, Heere, Heere! zonder te doen, hetgene ik u zegge? 47 Ik zal u gaen toonen, aen wien hy gelyk is, die tot iny komt, myne woorden hoort, en volgens dezelve doet. 48 Hy is gelyk aen eenen mensch, die een huis bouwde, en diep gegraven hebbende, het fondament daervan legde op eene steen- rotse : als nu de watervloed kwam, sloeg de stroom tegen dat huis ; maer hy kon liet niet verroeren, omdat hel op eene rotsc ge- grond was. 49 Maer die ze hoort, en niet doet, is gelyk aen eenen mensch, die zyn huis bouwde op de aerde, zonder fondament ; tegen hetwelk de stroom sloeg, en het viel terstond om- verre, en de verderving van dat huis was zeer groot. KAPITTEL VII. NA dat hy al zyne woorden voleindigd hadde,*ten aenhooren van het volk, kwam hy binnen Capharnaüm. 2 Alwaer de knecht van zekeren honderd- sten man, die van hem in weerde gehouden wierd, tot der dood toe ziek was. 3 En als hy van Jezus gehoord had, zond hy tot hem de ouderlingen van de Joden, hem biddende, dat hy zynen knecht wilde komen genezen. 4 Zy, tot Jezus gekomen zynde, baden hem ten uiterste, zeggende : Hy is weerdig, dat gy hem dit vergunt : 5 Want hy heeft ons volk lief, en heeft ons zelf eene synagoge gebouwd. 6 Jezus ging dan met hen, en als hy nu niet verre van het huis was, zond de hon- derste-man hem door zyne vrienden zeggen : Heere ! neemt de moeite niet; want ik ben niet weerdig, dat gy onder myn dak zoudt komen. 7 Daerom heb ik my zeiven ook niet weer- dig geacht, om tot u te komen ; maer spreekt alleen een woord en myn knecht zal gene- zen worden. 8 Want ik ben ook een mensch, die hoe- wel onder de magt van een ander staende, soldaten onder my hebbe ; en ik zeg tot den eenen : Gaet daer! en hy gaet er; en tot den anderen : Komt hier! en hy komt; en tot mynen knecht : Doet dit! en hy doet het. 9 Jezus , dit hoerende , was verwonderd, en zich omkeerende, zeide hy tot het volk, hetwelk hem volgde : Ik zegge u voorwaer, dat ik zoo groot een geloof in Israöl niet gevonden heb. 10 Die gezonden waren, weder te huis gekomen zynde, vonden den knecht, die ziek geweest was, genezen. 11 Daerna ging Jezus naer eene stad, ge- noemd Naïm , vergezelschap! van zyne dis- cipelen en van eene groote menigte volks. 12 Doch als hy aen de poorte van de stad kwam, zoo wierd er een doode uitgedragen, een eenige zoon van zyne moeder dewelke weduwe was ; en daer was veel volk van de stad met haer. 13 De Heer, haer ziende, wierd door mc- delyden tot haer bewogen, en zeide haer : Weent niet. 14 En by gekomen zynde, raekte hy de bare aen (doch de dragers stonden stille), en hy zeide: Jongeling, ik zegge u,staet op! I.r> De doode zat overcinde en begon te spreken, en Jezus leverde hem aen zyne moeder. 872 LUCAS, VII. 16 Doch zy wierden allen met schrik be- vangen, en gaven God glorie, zeggende : Daer is een groot propheet onder ons opge- staen, en God heeft zyn volk bezocht. 17 Dit gerucht van hem wierd verbreid door geheel Judeën,en door het omliggende land. 18 Doch de discipelen van Joannes gingen hem dit alles boodschappen. 19 En hy riep er twee van hen by zich, en zondtze tot Jezus, zeggende : Zytgy degene, die komen moet, of hebben wy nog eenen anderen te verwachten? 20 Deze mannen, tot hem gekomen zynde, zeiden : Joannes de Dooper heeft ons tot u gezonden, en hy vraegt, of gy degene zyt, die komen moet, dan of wy nog eenen ande- ren te verwachten hebben? 21 Op dezelfde ure genas hy er velen van ziekten, kwalen en booze geesten, en gaf het gezigt aen vele blinden. 22 En antwoordende, zeide hy hun : Gaet, boodschapt aen Joannes, hetgene gy ge- hoord en gezien hebt; de blinden zien, de kreupelen wandelen, de melaetschen wor- den gezuiverd, de dooven hooren, de dooden verryzen, aen de armen wordt het evangelie verkondigd. 23 En zalig is hy, die in my niet verergerd wordt. 24 Als nu de gezondenen van Joannes weggegaen waren, begon hy van Joannes tot het volk te zeggen : Wat zyt gy in de woes- tyne gaen zien? een riet met den wind over en weder gedreven? 25 Wat zyt gy toch gaen zien? eenen mensch met zachte kleederen gekleed? ziet, die kostelyke kleederen dragen, en in wel- lustigheid zyn, die zyn in de huizen der koningen. 26 Wat zyt gy dan gaen zien? eenen pro- pheet? ja, zeg ik u, en nog meer als eenen propheet. 27 Het is deze, van wien geschreven staet : Ziet, ik zende mynen engel voor uw aen- schyn, die uwen weg voor u bereiden zal. (Malac. iii, 1.) 28 Want ik zegge u, dat er onder de kin- deren der vrouwen geen grooter propheet is opgestaen als Joannes de Dooper; maer die de minste is in het ryk Gods, is grooter als hy. 29 Al het volk, dat hem hoorde, en de pu- blicanen, die met den doop van Joannes ge- doopt waren, gaven God regt. 30 Maer de phariseën en wetgeleerden van hem niet gedoopt zynde, versmaedden het voornemen, dat God over hen had. 31 De Heer zeide ook : Waerby zal ik dan de menschen van dit geslachte vergelyken? en waeraen zyn zy gelyk? 32 Zy zyn gelyk aen de kinders, die op de merkt zitten en malkanderen toeroepende, zeggen : Wy hebben voor u op de fluit ge- speeld, en gy hebt niet gedanst; wy hebben treurliedekens vooru gezongen, en gy hebt niet geweend. 33 Want Joannes de Dooper is gekomen, noch brood etende, noch wyn drinkende, en gy zegt : Hy heeft den duivel in. 34 De Zoon des menschen is gekomen, etende en drinkende, en gy zegt : Ziet, den gulzigacrd en wynzuiper, den vriend der publicanen en zondaers. 35 Doch de wysheid is reglveerdig geoor- deeld van al hare kinderen. 36 Een van de phariseën verzocht hem by zich ten eten ; hy kwam in het huis van den phariseër, en zat aen tafel. 37 En ziet, eene vrouw van de stad, die eene zondaresse was, verslaen hebbende, dat hy in het huis van den phariseër ter tafel zat, bragt eene albaster flessche met zalve ; 38 En staende van achter aen zyne voeten, begon zy die te besproeijen met hare tranen, droogde dezelve af met het hair van haer hoofd, kuste zyne voeten, en zalfde ze met de zalve. 39 De phariseër, die hem geroepen had, dit ziende, zeide in zyn gemoed : Indien deze een propheet was, hy zoude immers wel weten , wie en wat voor eene vrouw deze is, die hem aenraekt, en dat ze eene zondaresse is. 40 Doch Jezus antwoordende, zeide hem : Simon ! ik heb u wat te zeggen. Hy zeide : Meester ! zegt het. 41 Een bankhouder had twee schuldenaers; de eene was hem vyf honderd denarissen schuldig en de andere vyftig; 42 En alzoo zy niet hadden om te betalen, schold hy het hun beide kwyt. Wie van deze twee zal hem meest liefhebben? 43 Simon antwoordende, zeide : lk meen dengenen, aen wien hy meest heeft kwytge- scholden. Hy zeide hem : Gy hebt wel geoordeeld. 44 En zich naer de vrouw keerende, zeide hy tot Simon : Ziet gy deze vrouw wel? ik ben in uw huis gekomen, en gy hebt my geen water voor myne voeten gegeven ; maer zy heeft ze besproeid met hare tranen, en afgedroogd met haer hair. 45 Gy hebt my geenen kus gegeven, en zy, sedert dat ze binnengekomen is, heeft niet opgehouden myne voeten te kussen. 46 Gy hebt myn hoofd met gcene olie ge- zalfd, en zy heeft myne voeten met balsem gezalfd. ' 47 Daerom zegge ik u : Haer worden vele zonden vergeven, omdat zy veel bemind LUCAS, VIII. 873 heeft. Doch aen wien min vergeven wordt, die bemint ook min. 48 Dan zeide hy tot haer : Uwe zonden worden u vergeven. 49 En die mede aen tafel zaten, begonnen by zich zeiven te zeggen : Wat is dat voor eenen, die ook de zonden vergeeft? 50 Doch hy zeide tot de vrouw : Uw geloof heeft u behouden ; gaet in vrede.- KAPITTEL VIII. 