Tabulae anatomico-chirurgicae doctrinam herniarum illustrantes. Ontleed- en heelkundige platen, ter opheldering van het leerstuk der breuken
WM9S3> \2rJ3t. t** ±1 ■ & / feaw&i e< ** i'./.Atff' \ v— ^ -v:;; v *‘jJH-!if': ' ?v«v'' -■• s\ * >* /■££** ft > * rnsm^M IwST ' guys i&4 V*V- ' /' -.SB ,KS!#ii» me "liat . "ars ~\ --**1 / I ■ Digitized by the Internet Archive in 2018 with funding from Wellcome Library https://archive.org/details/b30452491 \ V \ TABULAE \ ANATOMICO-CHIRURGICAE. I I I A N D R E A E BONN TABULAE AN ATOMICO-CHIRURGICAE DOCTRINAM HERNIARUM ILLUSTR ANTES, E D I T A E GERARDO SANDIFORT. ONTLEED- en HEELKUNDIGE PLATEN, TER OPHELDERING VAN HET LEERSTUK DER BREUKEN, VAN ANDREAS BONN, UITGEGE VEN DOOR GERARDUS SANDIFORT. LUGDUNI BATAVORUM, apud S. et j. luchtmans, academiae typographos, et H. W. HAZENBERG juniorem, M D C c C X X Y 1 1 I. < i iL ■ , r . 'S 4 r j ! :,L. \ J ' ■ ' -. rCu HISTOaiOAI. MEDICAL keRkd r * T~\ T / - - ^ ft k • A - * T ft f i. t ? ■'vr o .*•. s k • i > I L * u V ;-i % A i» .i a - T , f ■ r, j J. > -i i- * 1/ \ - i ' , ■. r "i ■■ir C K /x ■ >. i -.z. ' { T \ 7 ! ( ; 7 • ■ ; - • ' • < ► : '• V i. jiona •'i e . i. .1 j i jL V..J.H tib u ; / . -ft VOORIIEDE. PRAEFATIO. t J ure gloriantur Bclgae viros , qui omnem operam navarunt , ut Ghirurgiam in Patria sua exornarcnt ct amplificarent , et inter lios non infxmum locum oc- cupasse Cl. A. Bonn, in illustri Athenaeo Amste- laedamensi quondam Anatomiae et Chirurgiae Pro- fessorem, pluribus argumentis me demonstrasse con-. fido in Memoria Cl. Yiri , descriptioni praeparato- rum Anatomico-pathologicorum , a Y. Cl. relicto- rum, quae Museum Anatomicum Academiae Lug- duno-Batavae liodie ornant , praefixa ( Museum Anatomicum Acad. Lugd. Bat. Vol, 3. p. 3n.). t Praeter multas observationes aliaque scripla a Y. Cl. in primis linguti Belgica edita, jam a longo tempore in animum liabuit etiam Fasciculum tabu* larum , doctrinam herniarum illustrantium in lu- cem edere , quem in finem inde ab anno 1771 non tantum , quoties occasio se offerebat , casus rariores , hue spectantes , observandi , curaverat , ut oi'nnes partes in recenti statu a dexterrimo ar¬ tifice delinearentur , sed etiam aeri inciderentur : quamvis vero boc opus fere penitus absolvisset , ipsam tamen editionem tamdiu distulit , usque dum ob proyectam yalde aetatem, et corporis et mentis vis ipsi defuerit. Quum post obitum Y. Cl. occasionem nactus fui , lias tabulas cum addita explicatione , nec non cum annotationibus a Yiro Cl., in usum eorum , qui se Chirurgiae studio tradunt , adscriptis , conspiciendi , dolendum esse Ci’edidi eas non esse divulgatas : voto itaque generosissimae Viduae , ut eas in lucem ernit- terem , satisfacere non dubilayi. Met regt rriogen dc Nederlanders zicli op Manner! beroemen, welke zicli beijverd hebben in bet vol* maken en uitbreiden dcr Heelkunde binnen ons Ya- derland, en dat onder deze de beroemde A. Bonn, weleer Iloogleeraar in de Ontleed- en Heelkunde aan bet vermaarde Athenaeum te Amsterdam , niet de minste plaats bekleed heeft, vertrouwe ik breed- yoerig aangetoond te hebben in ’s mans Levensbe- / sclirijving , geplaatst voor de beschrijving der door liem nagelatene ontleed- en ziektekundige voorwer- pen , welke tbans bet ontleedkundig Kabinet der Lejdsclie Hoogescbool versieren ( Museum Anatomi¬ cum Acad. Lugd. Bal. vol. 3. p. 3 1 1 . ). Behalve vele waamemingen en andere sebrif- ten , door dien Hoogleeraar meestal in de Neder- duitsebe taal in bet licht gegeven , was 00k sedert vele jaren zijn voornemen geweest, een bundel platen , ter opbeldering van bet leerstuk der breu- ken door den druk algemeen te maken , en biertoe bad Hij sedert den jare 1771 , zoo dikwijls de ge- legenheid zicb aanboodt , zeldzame gevallen , bier* toe betrekkelijk , waar te neinen , niet alleen ge- zorgd , dat al die deelen in haren verseben staat , door eeii’ bekwamen teekenaar werden afgebeeld , maar 00k dat dezelve in bet koper werden gebragt; hoewel Idij dit wex'k bijna ten einde gebragt bad , heeft Hij echter de uitgave van belzelve zoo lang uitgesteld , tot dat door eenen ver gevoi'derden leef- tijd zijne ligehaams- en zielskracblen liem ontbraken. Na bet overiijden van den Hoogleeraar in de ge- legenbeid zijnde, deze platen, met de bijgevoegde uitlegging en aanteekeningen , welke zijn Hoog- geleerde voor ben , die zicb op de Heelkunde toe- leggen , dienstig geoordeeld had , te zien , begreep ik , dat bet te bejammeren was, dat dezelve niet waren bekend gemaakt ; ik heb derbalve niet gc- aai’seld aan bet verlangen van de achlenswaardige Wcduwe , oin dezelve in bet licht te geyen 5 te yoldoen. A Quamyis enim liodie exstent exactissimae delinea- tiones parlium in statu naturali , quarum cognitio ad doctrinam lierniarura omnino requiritur , quae unit cum observationibus , atque delineationilms diversa- rum lierniarum speeierum , a bene mullis , et sum- mi nominis Viris editae sunt , lias tamen observa- tiones liodie non minoris esse utilitatis credidi. Omnes enim Iiae tabulae, qua pollent simplicita* te , atque exacta partiuin delineatiolie , omni nu- mero sc commendare mibi videntur , neque partiuni rera cognitio umquam melius acquiritur , quarn si eaedem partes diversa ratione oculis exbibeantur. Probat praelcrea tabula prima, jam anno i78i ab Auctore parata , nec non tabula undecima et duo- decima , Cl. Bonn non tantum illam lierniarum spe- ciem, quam dein inguinalem internam vocarunt arte periti , observavisse , quemadmodum jam ante cum nonnulli auctores de ea mentionem fecerant , sed eliam earum ortum , decursum t atque relatio- nem cum vicinis partibus bene intellexisse , ut hoc etiam indicavit anno 1782 in commercio literario cum Cl. M. van Geuns habito , de singulari hernia , inguinali incarcerata supra annulum inguinalem , et complicate cum hydrocele. Ex mente itaque Auctoris has tabulas cum ex-r plicatione lingua latina et Belgica conscripta L. B. nunc offero , ut in primis illis , qui se chirurgiae studio tradunt , denuo occasio offerretur ex novis observationibus intelligendi , in nullo fere morbo tot occurrere diversitates , quam in herniis. Si itaque hac editione aliquid in generis humani commodum contulerim , erit quod mihi gratuler. G. SANDIFORT. Hoewel thans zeer naauwkeurige afbeeldimren def O t j deelen in den gezonden staat , welker kennis in bet leerstuk der breuken van bet hoosjste belansr is, voorhanden zijn, en te gelijk met waarnemin- gen en afbeeldingen van onderscheidene soorten van breuken, door zeer beroemde Mannen zijn in bet liclit gegeven , heb ik ecbter geoordeeld , dat dcze waarnemiiigen hcden ten dage geen minder nut zou- den hebben. Alle de platen scbijucn m’j toe, zoo door bare eenvoudigheid als naauwkeurige afbeelding der deelen, zich in alle opzigten aan te bevelen; en de Ware kennis der deelen wordt nooit beter verkre- gen , dan wanneer dezelfde deelen op onderscheide¬ ne w'ijzen worden voorgesleld. Ook bewijst de eer- ste plaat , reeds in den jare 1781 door den Schrijver yervaardigd , zoo als ook de elfde en twaalfde plaat, dat de Hoogleeraar Bonn niet alleen dat soort van breuken , liet welk daarna door deskundigen eene inwendige liesbreuk genoemd is , heeft waargeno- men , even als voorheen reeds sommige Scbrijvers Van dezelve melding gemaakt badden , maar dat Hi j ook derzelver oorsprong , beloop en verhouding met de omliggende deelen goed begrepen heeft, zoo als Ilij dit ook in den jare 1782 heeft aangetoond in zijne briefwisseling met den Hoogleeraar M, van Geuns , over eene binnen den buik verstropte breuk , met waterbreuk vergezeld. In den geest derhalve van den Schrijver biede ik thans deze platen , met eene latijnsche en neder- duitsche uitlegging, den bescheiden Lezer aan , op- dat voornamelijk aan hen , welke zich aan de Ileel- kunde toewijden, op nieuw de gelegenlieid zou aan- geboden worden , van door nieuwe waarnemingen op te maken, dat bijna in geene ziekte zoo groote verscheidenheid gevonden wordt , als bij de breuken. Ik zal mij derhalve gelukkig rekenen , zoo ik door deeze uitgave iets tot heil van bet menschdom zal hebben toegebragt. G. SANDIFORT.; TABULAE ONTLEED- en HEELKUNDIGE ANATOMICO-CHIRURGIC.AE. PLATEN. TABULA I. Delincat hacc talula partem inferiorem trurici , vi- ri adulti , ab interiore conspectam , remota toti parte superiore corporis cum omnibus intestinis , post dissectionem unionis infimae vertebrae Jumbo- rum cum osse sacro , atque dissectionem transver¬ sal cm partium mollium abdominis supra cristas os- siuin iliorum, et infra umbilicum. Ablatum prae- terea est os innominatum dextrum cum toto crure, dissecta unione ossis ilii dextri cum osse sacro , at- quo ossis pubis cum eodem illo osse alterius lateris. Gonspicitur itaque interior paries infimae partis ab¬ dominis , peritonaeo tectus , et quum alterum os innominatum totum est sublatum , vesica urinaria , lotio licet distenta , solilo magis in pelvis cavitatem subsidet , ita ut vasa diversa in latere sinistro me¬ lius in oculos incurrant ; dum intestinum rectum , in flexura sigmoideu. ligatum, et abscissum, a latere sinistro ossis sacri , musculo Psoae majori incumbit.’ A.B.C.B. Os sacrum.1 A. Superficies corporis, quae cum corpore infimae vertebrae lumborum fuit juncta. B. Tpsius arcus cum processu spi- noso. G. Ala dextra. D. Superficies articula- ris, quae nexa fuit cum osse innominato dextro. E. E. Musculi abdominaies transversim dissecti. F. Musculus rectus sinister dissectus , et partim a peritonaeo orbatus. a. b. Intestinum rectum a latere sinistro ossis sa¬ cri adscendens , prope b ligatura constrictum , et dissectum. c. Musculus Psoas magnus, juxta cristam ossis ilii dissectus. d. Vesica urinaria. t. Urachus. f. g. Arteriae umbilicales ad umbilicum adscenden* tes , quarum dextra est dissecta , atque bine e si¬ tu naturali remota. h. Vasa spermatica. i. Vas deferens. k. Apertura sacci hernlosi, juxta vasa spermatica descendentisi P L A A T I. Dcze plaat slclt voor bet ondefsle gcdcelte van den trunk van een volwassen man , van do binnen- zijde gezien , bet gebeele bovenste gedeelte van bet ligehaam , met alle de ingewanden weggenomen zijnde , nadat de vereeniging van den ondersten lende-wervel met bet lieiligbeen was vernietigd , en de zaclite deelen des buiks , boven dc randen der heup-beenderen en onder den navel , dwars waren doorgesneden. Dgarenboven is bet ongenoem- de been van de regterzijde met de gebeele dij weg¬ genomen , na eene doorsnijding der vereeniging van dit been met bet lieiligbeen en met bet scliaam- been van de tegenovergestelde zijde. Men ziet der- balve de inwendige oppervlakte van bet onderste gedeelte des buiks, door bet buikvlies bedekt, en dewijl bet eene ongenoemde been gebeel is wegge¬ nomen , is de pisblaas , ofschoon door pis Uitgezet , meer dan gewoonlijk in de bolligbeid van bet bek- ken nedergezonken , zoodat onderscheidene vaten in de linkerzijde nicer zigtbaar zijn ; terwijl de regte darm in zijne S formige bogt gebonden , en afge- sneden zijnde , ter linkerzijde van bet lieiligbeen op de groote lende-spier rust. A.B.C.D. Ilet lieiligbeen. A. Deszelfs opper- vlukte , welke met bet ligehaam van den onder¬ sten lende-wervel vereenigd is geweest. B. Des¬ zelfs boog met bet cloornwijs uitsteeksel. C. De regter vleugel. D. De geledings-oppervlakte , welke vereenigd is geweest met bet regter on* genoemde been. E. E * De dwars doorgesneden buikspieren. F. De linker regte buiks-spier , dwars doorgesne¬ den , en gedeeltelijk van bet buikvlies ontbloot. a.b. De regte darm ter linkerzijde van bet hei- ligbeen opklinnnende , nahij b afgebonden, en doorgesneden. c. De groote lende-spier, langs de kam van bet lieupbeen doorgesneden. d. De pisblaas. e. De blaasband. f. g. De beide naVel-slagaders , naar den navel op- klimmende , van welken de regter is doorgesne¬ den , en hierdoor uit zijuen liatuurlijken loop verplaatst. h. De zaadvaten. /. Ilet afvoerendvat. k. De opening des breukzaks, welke langs de zaad- vaten nederdaalt. A a 1. m. Arteria et vena epigastrica, infra funem sper- maticum ad latus internum sacci herniosi decur- rentes. m. Ubi juxta superficiem posteriorem musculi decurrunt , disseclo liac in parte , atcpie remolo peritonaeo una cum parietc posteriore vaginae aponeuroticac liujus musculi. ii. Ligamenti Poupartii pars anterior , ad tubercu- lum ossis pubis tendens. o. Locus respondens annulo musculi obliqui externi abdominis , in quo aliquando herniae oriuntur , a latere interiore vasorum epigastricorum descen- dentes. p. Spatium triangulate infra ligamentum Poupartii, in quo herniae crurales oriuntur. q. Vasa iliaca ad ligamentum Poupartii decurren- tia, alque infra illud ad femur exeuntia. Decursus ergo vasorum spermaticorurn atque va- sis deferentis , usque ad locum ubi e cavitate peri- tonaei egrediuntur hie, licet omnia peritonaeo sint Jeeta , quana optime apparet ; nee minus manifestus est decursus arteriae epigastricae infra memorata Vasa , ac supra ligamentum Poupartii , eorumque adscensus pone musculum rectum, Quum in hoc corpore cliam aderat hernia inguinalis in latere sinistro , transitus ipsius perilonaei ad annulum musculi obliqui externi abdominis juxta vasa sper- niatica cernitur, simulque conspicitur apertura sac¬ ci herniosi a parte abdominis, prout haec se offert in hernia inguinali congenita vel acquisita. Intestinis ad ductum vasorum spermaticorurn ^ ut hoc in casu locum habuit, herniam conslituentibus , nccesse cst ea , propter ortum et decursum vasorum epigastricorum ab exteriore latere horum vasorum propelli , alque sic herniam inguinalem , hodie ex- lernam dictam, formare. Sed a latere interiore vasorum epigastricorum , sive inter haec atque os pubis etiam peritonaeum minus , quam in aliis Itf- cis , musculis fulcitur , et quum hicce locus quo- dammodo oblique respondet annulo sive fissurae musculi obliqui externi abdominis , aliquando intes¬ tinis cedil , in primis si potentia urgens magis e regione umbilicali in pubem intestina propellit. Ta¬ li in casu juxta direclionem priori plane oppo- silam hernia producitur, unde sponte sequitur vasa epigastrica extrorsum e sede propelli, ab exteriore latere sacci herniosi decurrcre , et dein supra , vel ante herniam ad locum destinatum adscendere. In hoc ergo casu hernia inguinalis interna adcrit. l,m. De bovenbuiks slagadcr en ader, onder de zaadstreng, en aan de binncnzijdc dcs breukzaks opklimmende. m. Dezelfde vaten , langs de ach- tcrzijde van de regte spier oploopende , nu zigt- baar , nadat bet buikvlies en de achterste wand der peesaebtige sebeede van deze spier , bier ter plaatse is weggesneden, n. Het voorste gedeelte van den band van Poupart , naar den knobbel van het schaambeen loopende. 0. De plaats waar tegen de ring der buitenste scliuin- sche buikspier gelegen is, en alwaar somtijds breuken geboren worden , welke langs de binneii- zijde der bovenbuiks-vaten uitgedreven worden. p. Driehoekige tusschenruimte onder den band van Poupart , alwaar de dijbreuken liaren oorsprong nemen. q. De dij- vaten, naar den band van Poupart, en daarna onder denzelven tot de dij loopende. De loop derhalve van de zaadvaten , en van het afvoerend vat tot aan de plaats , alwaar dezelve de liolte van het buikvlies verlaten , is bier , ofschoon alle deelen door het buikvlies bedekt zijn , zeer duidelijk; en niet minder duidelijk vertoont zich bier de loop der bovenbuiks-slagader en ader , onder de genoemde zaadvaten, en boven den band van Pou¬ part , en derzelver opklimming acliter de regte buikspier. Daar in dit ligehaam ook eene liesbreuk in de linkerzijde aanwezig was, ontwaart men den doorgang van het buikvlies naar den ring van de buitenste schuinsche buikspier , langs de zaadva¬ ten , terwijl men tevens de opening des breuk¬ zaks van den kant der buiksholte ziet , zoo als deze zich voordoet bij eene aangeboren , of daarna ver* kregene , liesbreuk, De ingewanden , volgeiis den loop der zaadvaten , zoo als in dit geval plaats heeft , eene breuk daar- stellende , is het natuurlijk gevolg , dat , wegenS den oorsprong en loop der bovenbuiks-vaten , de ingewanden langs de buitenzijde dezer bloedvaten worden uitgedreven, en derhalve eene liesbreuk daarstellen , welke men thans eene uitwendige lies¬ breuk gewoon is te noemen. Maar aan de binnen- zijde der bovenbuiks-vaten, of tusschen deze vaten en het schaambeen , wordt het buikvlies ook minder dan op andere plaatsen door spieren gesteund, en daar dit gedeelte eenigzins schuins ligt tegen over den ring of spleet van de buitenste schuinsche buik¬ spier , wijkt dezelve somtijds voor de ingewanden, voornamelijk wanneer de persende kracht , meer bepaaldelijk uit den omtrek des navels uitgaande , de ingewanden tegen de schaambeenderen aandrukt. In zoodanig geval wordt er eene breuk geboren, juist iu de tegenovergestelde rigting dan in het eerste geval , waardoor van zelf volgt , dat de bovenbuiks-vaten buitenwaarts uit hunne ligging verdreven worden , aan de buitenzijde des breukzaks loopen , en over, of voor dezclv'e opklimmen. In dit geval zal er this eene inwendige liesbreuk aanwezig zijn. In- Si Si febmparemus hanc partem peritonaei, respon- dentem annulo musculi obliqui externi abdominis , cum eu parte peritonaei, juxta quam vasa sperma- tica ex abdominis cavitate ad annulum inguinalem oblique descendunt, ut ad testes in scroto perve- riircnt , minime mirandum formam utriusque illius berniae adeo esse diver'sam. In hernia enim inguinali interna forma magis erit globosa, et apertura sacci herniosi major , quin vix ita dictum collum sacci herniosi adesse pos- sit ; dum contra in hernia externa , propter decur- sum obliquum sacci herniosi a loco ubi vasa sper- matica , juxta quae hernia desfeendit , spatiiim in¬ ter musculos abdominaies et peritonaeum intrant, usque ad annulum abdominalem externum , tumor herniosus formam oblongam acquirit. Ex situ harum partium etiam sequitur, directionem juxta quam chirurgus taxin instituere debet in utro- que hoc casu plane esse oppositam. In hermit enim inguinali externa reducendae sunt partes elapsae juxta decursum vasorum spermaticorum , sive obli¬ que ab interiore ad cristam ossis ilii ; dum in itl- tero casu , sive in hernia inguinali interna intror- sum , sive ad umbilicum elapsae partes debont promoveri. Si porro consideramus saccum berniae inguilla- lis externae canalem formare inter partem ubi va¬ sa spermatica cavitatem abdominis relinquunt, et ubi per fissuram musculi obliqui externi exeunt t dum in hernia externa ipsa cavitas abdominis im¬ mediate in saccum herniosum continuatur, expli- catur etiam facile aerem contention in intestinis clapsis in hernia interna sub repositione nullum sonum producere posse , dum contra peculiaris so- nus , ab aere intestinis contento , et per anguslio- rcm canalem in cavum abdominale penetranlibus produci solet. Ex liac figura etiam eluceScit in hernia ingui¬ nali incarcerate , ubi vasa epigastrica ab interiore latere decurrunt , ipsum annulum inguinalem , vel in media parte sectione perpendiculari , vel in angulo extei’no tutissime posse incidi, sed talem incisionem periculosissimam esse si haec vasa a latere exlerio- xe sacci herniosi decurrunt, ut tristis experienlia saepius docuit. Vesica urinaria licet lotio distenta, in hac prae- pavatione propter remotum os innominatum dex- Indieit wij dit gedeelte van het buikvlies , waar» tegen de spleet of ring der builenste buikspier aan- ligt , vcrgelijken met dat gedeelte van bet buikvlies , Iangs welk de zaadvaten uit de holligheid des buiks naar de spleet der buitenste schuinsche biiikspifer liederdalen , opdat zij tot de zaadballeh in den bal- zak zouden komen , is het geenszins te verwonde- ren , dat de gedaante dezcr beide breuken zoo on- derscheiden is* In de inwendige licsbreuk zal de gedaante meer rond , eh de opening des breukzaks dade- lijk grobter zijn , zonder dat de breukzak eenen zoo- genaamden hals zal hebben ; terwijl integendeel in de uitwendige licsbreuk ^ wegens den schuin- sclien loop des breukzaks , van de plaats , alwaar de zaadvaten , langs welken de breuk nederdaalt , de ruimte tusschen de buikspieren en het buikvlies tot aan de spleet der buitenste schuinsche buikspier doorloopen , de breuk eene langwerpige gedaante verkrijgt. Uit de ligging clezer deelen volgt insgelijks, dat de rigting, volgens welke de heelmeester de her- stelling der breuk moet bewerken , in beide geval- len ook geheel tegenstrijdig moet zijn; want, in de uitwendige liesbreuk moeten de uitgewekene dee¬ len volgens den loop der zaadvaten , dat is , scliuins van de binnenzijde opwaarts naar den kam van het lieupbeen biilnen gebragt worden ; terwijl in het andere geval, of bij de ihwendige liesbreuk, de deelen binnenwaarts , dat is , in de rigting naar den navel , moeten hersteld worden. Indifen wij al verder in aanmerking nemen , dat de zak der uitwendige liesbreuk eenen koker vomit tusschen dat gedeelte , alwaar de zaadvaten de buik- liolte verlatfen , eli daarna door de spleet der buitenste schuinsche buikspier doorgaan , terwijl in de imvendi- ge liesbreuk, de buiksholligheid onmiddellijk in den breukzak overgaat, zoo kan men ook gemakkelijk uitleggen , dat de lucht, bij eene inwendige lies¬ breuk in de uitgezakte darmen bevat , onder de lierstelling geen geluid kan voortbrengen ; daar, in tegendeel, een hijzonder geluid, door de lucht in de darmen bevat , en door eene enge buis in de buiks- holte doorgaande , voortgebragt wordt. Uit deze afbeelding blijkt het ook, dat in eehfe beklemde liesbreuk , wanneer de bovenhuiks-vateri langs derzelver binnenzijde loopen , cle lieSring , of in deszelfs middelste gedeelte , door eene loodlij- nige insnede , of in deszelfs buitensten hofek , vei- lig kan ingesneden worden , maar dat dusdanige insnijding allergevaarlijkst zoude zijn , zoo deze hloedvaten aan de builenzijde gevonden wierden * zoo als de droevige ondervinding meermalen ge- leerd lieelt. Hoewel de pisblaas door pis was uitgezet , is dezelve eclitcr nu , nadat het regter ongenoemde B 6 — truth magis in pelvis capacitalem descendit , quam taeteroquin locum habere solet ; hac ergo ex causa facillime in oculos incurrit spatium triangulare, nunc circumscriptum ligamento Poupartii , vase deferente , atque arteria umbilicali per quod her- niae crurales descendere solent , juxta decursum Vasorum iliacorum , et quidem ab eorundem latere interiore. In tali ergo lierniu vasa epigastrica ante ipsurn saccum herniosum adscendunt, unde facil- lime laederetur ilia arteria , si incauta hianu , ad sublevandam causam incarcerationis tabs herniae, ligamentum Poupartii hoc in loco ab inferiore sur- sum discinderetur ; nec minus ex hac figura intel- ligitur tali sectione illius ligamenti , in corpore vi- rili , etiam funem spermaticum laedi posse , dum contra seclio liujus ligamenti omni periculo vacat ; si magis introrsum , ubi tuberculo ossis pubis in- seritur, instituitur. Si tandem consideramus adscensum peritonaei juxta posteriorem , et superiorem partem vesicae urinariae ad parietem anteriorem abdominis sponte in oculos incurrit omnem reliquam superficiem ve¬ sicae peritonaeo esse destitutam , atque banc ob causam absque ullo metu laesionis liujus membra- nae, vel quod instrumentum ad Cavitatem abdo¬ minis penetraret, institui posse puncturam vesicae urinariae supra ossa pubis , juxta metliodum a Mery propositam , vel per intestinum rectum ex mente Fleurantii, vel tandem per perinaeum , nisi chirurgus aeum triquetram canulatam nimis longam adhiberet. TABULA IT, . . j • : [ ; , . .. • (. Ilac tabula exhibetur hernia cruralis , insignis voluminis , in dextro latere corporis virilis ^ post- quam integuments communia cum tela cellulari a parte inferiore abdominis , atque superiore femo- ris separata , sursum , sinistrorsumque fuerunt re-4 flexa. a. b. Integumenta communia cum tela cellulosS , pinguedine infarcla, a musculo obliquo externo abdominis et a parte superiore femoris separa- ta , partim sursum , partim sinislrorsum reflexa. c. Musculus obliquus externus. d. Musculi femoris fascia lata teeth Ctf Ligamentum Poupartii. been is weggenomen , nicer in de liolligheid Van bet bekken nedergedaald , dan zulks wel anders plaats heeft. Uit deze reden ziet men eene driehoekige ruimte , nu door den band van Potjpart, bet af- voerend vat , en de navel-slagader omsclireven , door welke ruimte de dijbreuken gewoonlijk aan de binnenzijde der dijvaten doorzakken. In dusda- nige breuk loopen derhalve de bovenbuiks-vaten voor den breukzak , waal’door de slagader gemakke- lijk zoude kunnen beleedigd worden , indien door eene onvoorzigtige hand , om de oorzaak der be- klemming van zoodanige breuk op te lielfen , de band van Poupart op deze plaats van onderen opwaarts wierd doorgesneden ; ook blijkt liet uit deze afbeelding duidelijk , dat door dusdanige door- snede van den band bij manspersonen de zaad- streng gemakkelijk zou kunnen beleedigd worden, terwijl integendeel de doorsnijding van dezen band veilig kan geschieden ? zoo dezelve meer binnen- waarts nabij deszelfs inplanting aan den knobbel van liet schaambeen wordt in bet werk gesteld. Zoo wij eindelijk de opklimming van bet buik- vlies langs bet achterste en bovenste gedeelte der pisblaas naar den voorsten wand der buiksliolte be- schouwen , ziet men duidelijk , dat de gelieele ove- rige oppervlakte der blaas tan liet buikvlies ont- bloot is , en dat men om deze reden , zonder eeni- ge vrees van bet buikvlies te ziillen kwetsen , of tot in de liolligheid des buiks te zullen doordrin- gen , de doorboring der pisblaas boven de schaam- beenderen , volgens de wijze van Mery , of door den endeldarm , volgens bet gevoelen van Fleu- rant , of eindelijk door de bilnaad kan verrigten i indien de lieelmeester liiertoe geene te lange trocar gebruikt. P L A A T II. Op deze plaat vindt men de afbeelding eenef regter dij breuk , van eene aanmerkelijke grootte , bij een volwassen man , nadat de algemeene be- kleedselen met den vet-rok van bet onderste gedeel¬ te des buiks , en van bet bovenste gedeelte der dij zijn afgesebeiden , en gedeeltelijk naar boven, ge- deeltelijk naar de linkerzijde zijn omgeslagen. a. b. De algemeene bekleedselen met den vet-rok , van de bovenste schuinsclie buikspier en bet bo¬ venste gedeelte der dij afgesebeiden , gedeeltelijk naarboven, gedeeltelijk naar de linkerzijde om¬ geslagen. c. De buitenste schuinsclie buikspier. d. De dijspieren door bet peesaebtig uitspansel bedekt. c>/ De band van Poupart. g. h. Tumor lierniosus anguslum collum monstrans ubi infra ligamentum Poupartii extrorsuin pro- dit , in parte vero inferiore insigniter ampliatus, juxta longitudinem dissectus. i. i. Crassities parietis sacci herniosi , manifeste du- piicem tunicam monstrans. k, Omentum sacco hernioso contentum. Nascuntuf autem hae herniae, (quod etiam ex tabula prima jam patuit) loco magis declivi , ma- gisque extrorsum , quam herniae inguinales, quae decursum vasorum spermaticorum sequuntur , et quidem infra ligamentum Poupartii: licet vero hae herniae plerumque sint longe minores quam her¬ niae inguinales , tamen ex hoc casu constat eas ali- quando in viris etiam insigne volumen acquirere, imo facile intelligitur aliquando has hernias etiam ad scrotum descendere posse , ut sequenti casu il- lustrabitur. Hac delineatione etiam confirmatuf aponeuroti- Cam membranam , tegentem musculum obliquum exteriorem abdominis, juxta longitudinem ligament! Poupartii cum fascia latA femoris continuari , sic- que infra ligamentum memoratum exeuntia vasa iliaca , vicinasque partes legere , unde , praesente hernia crurali , saccus lierniosus praeter involucrum e tela cellulari productum , alteram quasi tunicary aponeuroticam accipit, quod cognoscere surami est riiomenli , quum in herniotomia , hac tunica dissec- ta, perverse cliirurgus crederet, ut experientia sae- pius probavit , ipsum saccum herniosum jam esse apertum , adeoque intestina nuda conspici : huic enim tunicae aponeuroticae subjacet verus saccus lierniosus , a peritonaeo formatus , qui ergo alteiA incisione est aperiendus , dum tandem efiluxus hu« moris sanguinolenti indicat ipsum saccum hernio¬ sum esse dissectum. Aponeurotica liaec expansio etiam in causa est, cur herniae femorales in pluri- mis casibus non valde magnae sint. juu'ol i 1 ini'! , ;i ;)L l ino oL,,r ii'jitl xi') f I) / ■' lit . :r. ' dj.l fjiiji g .v » i r ' ' > ) 1 • • t ' u i / . , j , * , , rt • I » y >■ \ * , J • i y i Externa hujus turnons herniosi facies apparet in- aequalis , plus minus tuberculosa , quasi partes nonnullae contend Omenli caeteris partibus ma- gis proluberarent * sed sectio longitudinalis tumo- ris exponit tunicarum crassitiem esse majorem , quam quae a solo peritonaeo posset produci, et re Ver& duplicem hie adesse tunicam cum materie adi- posa intermedia. g.h. Het breukgezwel bij deszelfs doorgang onder den band van Poupart eelien le zamen gelrokken hals vertoonende , maar in deszelfs bodem zeer verwijderd , in de lengte geopend. i. i. De dikte der wanden Van den hreukzak , duide- lijk een dubbel bekleedsel vertoonende. k. Het net , lietwelk de breukzak bevat. Deze breuken (hetgeen ook reeds uit de eerste plaat is gebleken) komen veel lager en meer buitenwaarts voor , dan de liesbreuken , welke den loop der zaadvaten volgen , en wel bepaaldelijk onder den band van Poupart : ofschoon deze breu¬ ken gewoonlijk veel kleiner zijn dan de liesbreu¬ ken, zoo blljkt het echter uit dit geval^ dat de- zelve somtijds ook bij mannen eene groote uitge- breidheid verkrijgCnt men kan zelfs gemakkelijk be- grijpen , dat zij somtijds tot in den balzak kun- nen nederdalen , zoo als uit het volgende geval zal blijken. Door deze afbeelding vvordt ook bevestigd, dat het peesachtig vlies , lietwelk de buitenste schuin- sche buikspier bekleedt, volgens de lengte van den band van Poupart , met het peesachtig uitspansel , lietwelk de dijspieren omvat , vereenigd wordt, en derhalve de, onder den band van Poupart uit- gaande , dijvaten en omringende deelen moet be- dekken , waardoor in eene voorbanden zijnde dij-i breuk j de breukzak , belialve het omkleedsel , het welk door het celswijs weefsel gevormd wordt, een , als ware het , tweede , en wel peesachtig bekleed¬ sel ontvangt , hetgeen men noodzakelijk weteri moet , daar de lieelmeester bij het doen eener breuksnijding , na de doorklieving van dit peesachtig bekleedsel , ligtelijk zoii kunnen gelooven , zoo als de ondervinding meermalen geleerd lieeft , dat hi j den breukzak zelven reeds geopend had , en de ingewanden zich ontbloot vertoonden: onder dit peesachtig bekleedsel vindt men eerst den wareii breukzak , door bet buikvlies gevormd , welken men derhalve door eenC nieuwe insnijding moet ope- nen, terwijl het uitvloeijen van een bloedachtig vocht tot een zeker bewijs strekt, dat men binnen den zak zelven gekomen is. Dit peesachtig uit¬ spansel is ook oorzaak dat de dijbreuken in de meeste gevallen met zeer groot zijn. De uitwendige oppervlakte van dit breukgezwel is ongelijk , meer of min knobbelig, even als of sommige deelen van het daarin bevalte netvlies bo- ven de overige deelen uitpuilden; maar de door- snede , volgens de lengte des zaks * toont duide- lijkj dat de dikte van deszelfs bekleedselen veel meerder is , dan zulks van het enkele buikvlies kon zijn , en dat inderdaad hier een dubbel be¬ kleedsel , met tusschen beide geplaatste vetstof i aanwezig is. B a 8 Ex figura tumoris , in collo valde contract! , at- que circa fundum insigniter dilatati intelligitur tali in casu regressum vel repositionem partium elapsa- 1'um eo esse difficiliorern , quo magis partes elapsae sensim sensimque Volumine fuerint auctae, atque bine iiicarcerationem posse produci, quin neces- se sit causam incarcerationis quaerere in con- traciione fibrarum ligamenti Poupartii ; quum bae fibrae non sunt musculosae , sed tendinosae natu* rae , post distentionem quidem ad pristinam longi- tudinem se coiitrahere pOssunt, nunquam vero in- cafcerationem ve'ra contractiohe producere. Inproprie igilur chorda, quae a crista ossis ilii in os pubis tendit ligamentum vocatur , quum accuratiori anatom i a constat earn formari a mar- gine reflexo musculorum abdominalium , cujits structura est tendinosa. Vasa spermatica juxta ipsius partem interiorem decurrunt , et baec post- quam per annulum abdominalem transierunt etiam tunicam acquirunt ab aponeurosi musculi obliquii externi abdominis, quae in membranam Dartos dein continuatur. .1 ; I • 1 . f . . • • * . i , ; ' ' t ■ Totius hujus tumoris situs, ejusque relatio cum vicinis parlibus demonstrat ad reducendas partes elapsas , eas primo esse reprimendas , ut rursus infra ligamentum Poupartii redeant , et dein sur- sum , id est in directionem ad umbilicum promo¬ ter! debere ; nee non in tali hernia incarcerate va- sa spermatica facillime laedi posse instrumenlo scin- dente , ad solvendam slricluram ligamenti Pou. fARTii , abdominis cavitati nimis profunde iinmis- so , quod evitari omnino poterit , si , aperto toto Sacco hernioso usque ad ligamentum Poupartii , atque unco a cel. Arnaud proposito ad ligamentum distrahendum , aut attollendum incassum adliibi- to , specillum sulcatum cunl ei imposito cultro pro- trtiditur infra ligamentum Poupartii versus ejus insertionem ad fuberculum oSsis pubis, et sub exploratione ope digiti externe partibus impositi ipsum ligamentum leviter inciditur , nee magis quam requiritur ad solvendam stricturam; in hoc. enim loco vasa spermaiica ab ipso ligamenlo pa- rum sunt remota , ut per annulum abdominalem decurrere possinb TAPUtA Uit de gedaante van bet gezwel , in den hals zeer te zamengedrongcn , en bij deszelfs bodem veel verbreed , begrijpt men , dat in zoodanig geval de terugkeering of terugbrenging van de uitgezakte deelen des te moeijelijker moet zijn , hoe meerder de uitgezakte deelen langzamerhand in uilgebreid* beid liebben toegenomen , en dat bicrdoor eene beknelling kan voortgebragt worden, zonder dat bet noodzakelijk zij de oorzaak der beknelling in eene zamentrekking der vezelen van den band van Pou- part te zoeken ; daar deze vezelen van geen spier- acblig, maar van een peesacbtig maaksel zijn, kun- nen zij , ha uitgerekt te zijn , tot haren vorigen staat terugkeereh , maar nimmer door eene ware zamentrekking eene beklemming voortbrengen. De rand, welke van den kam van bet darmbeen tot bet schaambeen zich uitstrekt , wordt derhal- ve ten onregte een band genaamd , daar bet door een naauw keuriger ontleedkundig onderzoek blijkt, dat dezelve gemaakt wordt van den omgeslagen rand der buikspieren , welker maaksel peesacbtig is. Langs deszelfs binnenzijde loopen de zaadvaten en deze , nadal zij door den spleet der buitenste buikspier zijn doorgegaan , ontvangen insgelijks eeri bekleedsel van bet peesacbtig uitspansel der buiten¬ ste scliuinscbe buikspier, lietwelk in bet bijzonder celswijs vlies van den balzak overgaat. De ligging van dit breub gezwel en bet verband tusscben betzelve en de omliggende deelen, toont genoegzaam aan , dat om deze uitgezakte deelen in de buikholte terug te brengen , men dezelven eerst moet terug stuwen, opdat zij onder den band van Pouprrt zouden kunnen te rugkeeren , en vcr- volgens dezelven naar boven, dat is , in de rigting naar den navel, moet binnen brengen. Tevens blijkt ook dat in zoodanige beknelde breuk , de zaadvaten zecr gcmakkelijk zohden kunnen beleedigd worden door bet snijdende werktuig , lietwelk om de knel¬ ling des bands van Poupaat weg te nemen , te diep in de buikholte zoude opgevoerd worden , dit gevaar kan echter gebeel vermeden worden , indien meri , na vooraf den gelieelen breukzak tot aan den band van Pou part geopend te liebben , en den liaak door Arnaud voorgesteld om deze band op te ligten , vrueh- teloos bad gebruikt, eene gegroefde sonde met bet mes onder den band van Poupart voortsluwt nabij deszelfs inplanting aan bet schaambeen , en men onder bet gedurig voelen met den vinger , uitwen- dig op die plaats aangebragt , den band slechts zoo* veel inznijdt , alsnoodig is, om de spanning te doen verminderen ; op deze plaats imniers , zijn de zaad¬ vaten van den band eenigzins verwijderd, opdat zij door den buikring zouden kunnen been gaan. I . J • ; j ' . fl » * l ' . ' L i ' ELAAT 9 — TABULA III. Figura 1. « Exhibct abdominis cavitatcm ejusdem viri , cujus inferior dexlra pars aperta est, dissectis et deorsum reclinatis musculis abdominalibus cum peritonaeo. Remota atque e corpore separata sunt intestina te- nuia , ita ut nonnisi inferior pars intestini coeci cum portione processus vermicularis in situ natura- li conspiciatur , dum pars omenti , quae herniam cruralem format, et cum collo sacci berniosi erat concreta , abscissa a reliquo omento , ante ligamen- tum PourARTii deorsum flexa est ; bine ad infe- riorem partem musculi Psoae majoris , atque va- sorum iliacorum cernitur transitus ex perito- naei capacitate ad saccum berniosum , sive via , juxta quam omentum cum parvft ansa intestini te¬ nuis ad saccum berniosum descenderat, sicque her¬ niam cruralem constituerat : manifestum porro est va- sa epigastrica a parte exteriore herniae decurrerc , atque ergo supra tumorem berniosum ad mediam abdominis partem adscendere. a b.c. Margo integumentorum communium ac * musculorum abdominalium dissectorum, d. Musculi abdominales peritonaeo tecti a margine a . b. c. dissecti et extrorsum ad femur reflexi. e Intestinum coecum cum appendicula vermiform i , musculis lumborum incumbens , remotis omni¬ bus intestinis tenuibus. f. Musculus Psoas major cum vasis iliacis. £•. Musculus iliacus internus. h. Vasa spermalica. i. Vas deferens- k.l. Vasa epigastrica; Hae paries omnes perilo- naeo teguntur. m. Omenti 4 gastro-colici portio circa ligamentum Poupartii , infra quod saccum berniosum in- ti’at, extrorsum flexa. Figura 2. v Exponit ejusdem viri saccum berniosum e cor-- pore separatum, cujus lotus anterior paries sectio- ne perpendiculari ablatus est , omenti portione , . P L A AT III. Aj be elding 1** Vertoont de buiksbolle van denzelfden man, van welke bet onderste iegter gedeelte geopend is , de spieren met bet buikvlies zijnde doorgesneden , en benedenwaarts omgeslagen. De dunne darmen zijn uit bet ligehaam weggenomen , zoodat men alleen bet onderste gedeelte van den bliuden dorm , met cleszelfs wurmwijzig aanbangsel in zijne natuurlijke ligging ziet, terwijl bet gedeelte van bet net, bet welk de dijbreuk daarstelt , en met den bals van den breukzak was te zanien gegroeid , van bet ove- rige gedeelte van bet net afgesneden , over den band van Poupart nederwaarts is omgebogen ; liierdoor ziet men bij bet onderste gedeelte van de groote lende-spier en der dijvaten de overgang uit de buiksholte in den breukzak , of den Aveg langs welken bet net met eene kleine lus der dun¬ ne darmen in den breukzak is nedergedaald , en de dijbreuk lieeft daargesleld: bet is tevens duidelijk, dat de bovenbuiks-vaten aan de buitenzijde der breuk loopen, en derbalve over de breuk tot bet middelste gedeelte des breukzaks zijn opgeklom- men. a. b. c. De rand der doorgesnedene algemeene bekleedselen en buikspieren. d. De buikspieren , door bet buikvlies bedekt , aan den rand a. b.c. afgesneden , en buitenwaarts naar de dij omgeslagen. e. De blinde darm , met cleszelfs wurmwijzig aan¬ bangsel , tegen de lende-spieren aanliggende, ler- wijl alle de dunne darmen zijn weggenomen. f. De groote lende-spier met de dijvaten. g. De binnenste darmbeen-spier. h. De zaadvaten. i. Het afvoerencl vat. k l. De bovenbuiks-vaten. Alle deze deelen war¬ den door bet buikvlies bedekt. in. Een gedeelte van bet net , over den band van Poupart, onder welken helzelve den breukzak intreedt , voorwaarts overgeslagen. Afbeelding 2. Stelt voor den breukzak van hetzelfde voorwerp, geheel van bet ligebaam afgesebeiden , terwijl des- zelfs voorste gedeelte is weggenomen , en bet ge¬ deelte van bet net , bet welk met eene lus van den G quae cum ansa intestini elapsa fuerat , et cum collo sacci erat concreta , sursum reflexa. a. b. c. d. Saccus herniosus a peritonaeo produclus. a.c. Ipsius collum. d. Ipsa capacilas , sive paries posterior. e.f.g. Tunica externa tumoris lierniosi a fascia lata, ejusque conjunctione cum aponeurosi mus- culi obliqui cxterni abdominis producta. h. h. Tela cellularis , pinguedine infarcta , inter verum saccum herniosum et ejus involucrum ex¬ ternum obvia. i. Omentum cum collo sacci concretum , sursum- que reflexum. Manifestum est saccum herniosum a peritonaeo productum , minime crassitie esse auctum, sed ab exteriore invesliri membrana aponeurolica , producta a conjunctione aponeurosis abdominalis cum fascia lata , atque spatium intermedium tela cellulari , pinguedine maximc infarcta , impleri. Si talem partium conformationem consideremus quid mirum , nonnullos chirurgos post sectionem extimae lunicae sacci lierniosi cleceptos fuisse , cre- dentcs nudas conspicere partes elapsas , insamque repositionem aliquando instiluisse , non nisi cum magno aegrotantis periculo ; ipsam cnim constriclio- nem a collo sacci productam minime sustulerant , et licet summo cum successu crediderint instituis- se herniotomiam , tamen sjmptomatibus incarcera- tionis permanentibus , peribant aegroti , clum cada- yeris sectio errorem indicabat ; sed simul manifes • turn est , efTluxum. humoris sanguinolenti , certissi- mum indicium esse re vera ipsum saccum peritonaei esse apertum , quum tabs humor ex dissecta sola tunic;! externa certe nunquam prodibit. TABULA I V et V. His tabulis delineatur hernia cruralis dextri la- teris , pone vasa spermatica intra scrotum delapsa , et complicata cum hydrocele tunicae vaginalis tes¬ tis , ejusdem lateris , procul dubio post herniam enata. dunnen darm was uitgeschoten , en met den hals van den zak te zamen gegrocid , naar boven is op- geslagen. a. b. c. d. De breukzak , door bet buikvlics ge- vormcl. a. c. Deszelfs hals. d. De holligheid , of achterste wand. e.f.g. De buitenste rok van bet brcukgczwel , door de peesachtige dijschede en deszelfs veree- niging met bet peesvlies cler buitenste schuin- sche buikspier voortgebragt. h. h. Cclwijs weefsel met vet gevuld , tusschen den waren breukzak , en deszelfs uitwendig bekleed- sel aanwezig. i. Het net , met den hals des breukzaks te zamen- gegroeid , en naar boven overgeslagen. Het blijkt derhalve , dat de breukzak , door het buikvlies voortgebragt , geenzins is verdikt , maar aan de buitenzijde door een peesvlies bedekt wordt , het welk zijn oorsprong heeft van de vereeniging van het peesachtig buikbekleedsel met de peesach¬ tige schede der dij ; en dat de tusschenruimte tus¬ schen de beide vliezen door een celswijs weefsel , waarin zeer veel vet is opgehoopt , is aangevuld. Indien wij dusdanige zamenstelling dezer deelen gadeslaan , is het dan te verwonderen , dat sommi- ge heelmeesters , na de doorklieving van den buiten- sten rok des breukzaks, bedrogen zijn geworden, meenende dat de uitgezakte deelen reeds ontbloot waren , en dat zij , niet zonder groot gevaar van den lijder, dezelven wederom binnen de buiksholte lieb- ben gebragt, claar zij de beklemming , door den hals des zaks veroorzaakt , niet liadden weggeno-* men , en ofschoon zij meenden de breuksnijding met het beste gevolg gedaan te hebbcn, de lijders echter, onder het aanhouden van alle verschijnse- len van beklemming, stierven , terwijl de opening van het lijk liunne dwaling aan den dag bragt ; maar tevens blijkt bier ten duidelijkste , dat het uitvloeijen van een bloedachtig vocht, het zekerste kenmerk is , dat de zak , door het buikvlies gemaakt , geopend is , daar zoodanig vocht uit den doorge- snedenen huitensten rok zekerlijk nimmer zal te voorscbijn komen. P L A A T IV en V. Op deze platen vindt men de afbeeldingen van eene dijbreuk aan de regterzijdc , achter de zaad- vaten tot in den balzak doorgezakt , en vergezeld van eene waterbreuk des schederoks van den bal , aan de zelfde zij de , wclke waarschijnlijk 11a de dij¬ breuk ontstaan is. — 11 TABULA IV. Figura 1. / «■ a. Inguen dextrum tumore rotnndato expansum. b. c. d. Scrotum ralde distentum. b. c. Int'egu- menta communia juxta longitudinem scroti sunt dissecta , extrorsumque remota , ut tunica vagi¬ nalis testis d , ex hydrocele valde distenta, ap- pareat. Figura 2. a. Inguen dextrum tumorem rotundatum offer cns» b. c.d. Scrotum valde distentum cujus integumen- ta juxta longitudinem dissecta inprimis extror- sum sunt remota. e.f.g. Tunica vaginalis testis, ex hydrocele valde distenta. e. Ubi per annulum abdominalem trans¬ it. Tunic& hac inter f et g longitudinaliter dissect;! , constat ejus parietem posteriorem h a subjacente hernia in tumorem esse elevation. i. Testis in fundo tunicae vaginalis. k. 1. Saccus herniae cruralis. k. Ubi infra ligamen- turn Poupartii exit , atque collum , sive locum angustatum , valde constrictum , monstrat. /. Sac¬ cus herniosus valde distentus , oblique in scro¬ tum descendens. TABULA V. Figura 1. a. b. c. d. Ut in praecedenti figura. e.f. Tunica vaginalis testis , juxta longitudinem dissecta , post eftluxum humoris serosi collapsa , et dein introrsum remota. g. Testis in fundo sacci tunicae vaginalis recon- ditus. h. Collum sacci herniosi infra ligamentum Pou¬ partii transiens, juxta longitudinem dissectum. i. Paries posterior sacci herniosi dissecti. k. Omentum cum ansa intestini l inlra saccutn herniosum prolapsum , et nunc e sede remo- turn. P L A A T IV. Af bedding 1. «. De ronde zwelling in de regter lies. b.c.d. De zeer uitgespannen balzak. b.c. De al- gemeene bekleedselen deszelven zijn in de leng- te doorgesneden , en verwijderd , opdat de sche. derok des bals d , door de waterbreuk uitgezet , zoude gezien worden. Afbeelding 2. a. De ronde zwelling in de regter lies. b. c.d. De sterk uitgespannen balzak , welks al- gemeene bekleedselen in de lengte doorgesneden , voornamelijk buitenwaarts zijn weggeschoven. &-fg. De schederok des bals, door eene water¬ breuk zeer uitgespannen. e. Deszelfs doorgang door den buikring. Deze schederok tusschen f en g in de lengte doorgesneden zijnde, ziet men hoe deszelfs achterste wand h door de on- derliggende breuk in een gezwel is opgeheven. 