title: Thesaurus anatomicus primus [-decimus] ... Het eerste [-tiende] anatomisch cabinet
creator: Ruysch, Frederik, 1638-1731
text: Hoewel datter onder de Ge- neesheeren gevonden werden, de welke ni et enkunncn geloven , dat men Steenen door de ftoelgangh kankomen te loflen * foo ift eghter, dat fulks waar ende waaraghtigh zijnde, van my ook is ondervon- den, dateenfeekere Jodinne, on¬ der andere ongemakken, ais on« matighevloet, colyk inde maagh &c. gequelt zijnde , van den wel- ervaren Heer Doftor Rocamora, een purgatie is voorgefchreven , waar door fy in den afgangh een feergroote fteenquyt isgeworden, die my van de man des patients, ais mede van hare vrienden isge- toont. Den Heer Profefibr Nicolaus Venette, heeft eenTra&aat , ge- fchreven over de gevallen van de fteen I ©f XI. ANATOMISCH-CABINET. dando, varia quoque propo¬ nit exempla calculorum , per alvum rejeftorum. Praeterea Variae exftant Hiftoriae apud Coiterum, Scaligerum & alios Autores> ftatuenres calculos per alvum efie rejectos. Hic autem B. L. Tibi often- do calculos equinos , per di- ftam viam exoneratos , quos mihi liberaliter inpertivit D. M. G. Blok , Med. Do<?t. ex- pertiff. & in perfcrutandis na¬ turae latebris maxime indu- ftrius , addita hiftoriola infe- quente. Hujufmodi Calculi N°* xxxvj, diverfez magnitudinis , inter fex feptimanarum jpatium , per fe¬ ce (fum ejecit equus in Jlabulo Im¬ peratoris , quod Viennx ejl , Anno 1698. Equus de extero , bene ha¬ buit , quantum ex funciionibm ejus que appetitu dijudicare potue¬ runt illi, qui ejus curamhabuerunt. Hofce duos Calculos Jlabuli prxfe - Bus dono dedit Nob. Do. Wilde- brand , tunc temporis R . CAi. ' Suecix a Secretis apud Curiam Cx- f aream , nunc eidem Majeflati a Secretis , apud P. P . Ordinis Foe¬ derati Belgii , Hagx Comitis. Prx - diBus Dom. Hildebr and referta quodam Medico Viennenji exper¬ tam fui (Je virtutem ejus Bez>oar- dicam , in majori tamen dofe. fteen , 't welk noy t genoegh kan werden geprefen. Hy verhaalt verfcheyde exempelen van ’t loflc van fteenen door de ftoelgangh. Ook foo vint men by Coiterus, Scaliger., en andere Autheurea meer foodanige voorvallen. Hier ift waardighe Lefer , dat ick U E. kom te vertoonen , flee- nen, dewelke een Paert door de gefeyde wegen geloft heeit , en fijndelelve my mildelijk terhand gefleJd p door de Heer M. G. Blok , Med. Do6t. , en feer curieus onderfoeker van de geheymen der nature, waarby hy dit veihaalmy ook toegefondenEeeft. In*t jaar 1698. is een Paert , ftaande te tVeenen op de ftal des Kej- firsp quyt geworden door de Jloelgang xxxvj. fteenen, en dat binnen detyd van 6 weken. Het Paert , voor foo veel Jy bondengewaarworden , die het felve oppaften , uytdesfelfs werkingen en ap - petyt9was gefont en wel gejtelt. Defe tw e e fteenen heeft den opfiender van de flal gegeven aen den E d : Heer Hi Ide - brand , in die tyd Secretaris van ftjn Kon: Majefttyt van Sweden , aan 5 1 Hofvan jijn Keyf Maj. en nu Secre¬ taris van den felve , by haar Ho: Mo: de Heer en Staten van Holi and en Wefl‘frrie(landinden Hage. Den ge- fey den Ed. Heer Htldebrand uift my te feggen , dat hy ver ft aan heeft , dat een Dott.tot Weenen , bevonden heeft, defe fteenen in kraghten over een teko - men met die van de B e z„oar > wanneey menfe tn een grooter quantiteytkomt f6 gebruykpn. L 2 't i 84 THESAURUS Confideratione dignum ede cenfeo , quod frado a me cal¬ culo majore , in ejus medio in¬ venerim granum avenae , quenv admoduiu in lapide Bezoardi- co frudum ligneum , vel fi- mile quid invenire folemus* ANATOMICUS II. ’t Is corifiderabel mynsdunkefts, dat ick de grootfte fteen gebroken hebbende, in desfelfs binnenfteen midden, een haver grayntje heb vinden zitten, gelijk ais tnen ge- woon is te vinden in 't binnenfte van de Bezoar fteen eenftukjen* hout 1 ofiets diergelijken. 4 C / aa/e r as/. tum , Sru/a/rt ?. of II. ANATO MI S C H C A B I N ET. TABULAE PRIMAE Explicatio. Figura i. oculum Ba i%~ nx denotat, qui ita difle- <t\us , ut Tunicae Scleroticas haudfoium, verum etiam Ruy- fchianae & Choroideae confli tu- tionem, confpicerepoffimus. A. Scleroticae craffities prope nervum opticum. B. Ejuldem tenuitas a latere pupillae. C. Retinae portio. D.D. Portiones duae choroi¬ deae , facie exteriore vifas, reflexae, & a Ruyfchiana a- vulfae ; per hanc autem fa¬ ciem denfa feries vaforum fang: efl difTeminata* E. Choroidea portiones duae, a Ruyfchiana ita avulfae , ut parte inferiore cum illa ad¬ huc cohaereant , unde ea fa¬ cie videntur , quae connata fuerat Ruyfchianae. Notan¬ dum interim , per hanc di * dam faciem 3 vafa fupracita- ta minus effe vifibilia , quam per faciem exteriorem lit.D. D. indigi tatam. * Denotat Ruyfchianam tuni¬ cam , quae in Balaenae oculo pa- Uyriegging.van de EERSTE PL A AT. E I. FIGUUR, bete- kent het oogh van een Walvis, \ welk foodanigh istoe- bereyt engefneden, datmen nret alleen 5tgeflel van het harde vlies , maar ook dat van ’t Ruyfchen en aderighe tegelyk-zienkan. A. Wyflaande dikte van ’t harde vlies , dight by de gefight ze- nuwe. B. desfelfs dunte , aan de zijde van den oogh-appel. C. Eenfluk van’tNetwyfe vlies. D. D. Twee frukken van het ade- righe vlies, foo ais het figh van buyten vertoo#?^ delelve fyn omgewend , en van *t Ruyfchen vlies afgefcheurt;;; en luopen door de buytenfte Oppervlakte feer veel by. een gevoeghdc . bloetvaten. . v;V 4 :E. Twee gedeeltetos van aderi¬ ghe vlies, foodanigvan 5t Ruy¬ fchen afgefcheurt , datfe van on- deren daar nogh aan vaflzitten? ^ waar door fy nu hier van die zij¬ de gefien wevden , dewelke met het Ruyfchen vlies vereenight was , voor desfelfs aficheurin- ghe. Ondertuhchen foo fla at hier aantemerken, datmen de bovengemelde bloetvaten van defe zijde niet foo wel zien kan, ais van de andere of buytenfle, getekent met let. D. D. Het vvyfl ons aan het Ruy- fehen vlies , ’t welk in ’t ooghe L 3 van 86 THESAURUS ANATOMICUS II. papyri craflioris obtinet craflitiem. F1G.II. Balaenae oculum rc- prxfen tat fecundum longitudi¬ nem bifeftum. A. Retina. B. Choroidea, cui facie inte¬ riore Ruylchiana connata. C. Sclerotica. FIG.III. Geminae palpebrae potiores portiones exhibet ex homine. A. Cilia. J3.B. Ofcula duftuum , per quos humor quidam excer¬ nitur. C. Punftalachrymalia. D. Glandulam lachrymalem, in qua varia foramina , feu ofcula hiantia cernuntur. FIG. IV. Corneam huma¬ nam, facie pofteriore vifam , repraefentat , in qua videnda fe- fe exhibent corneae margo, li¬ gamentum ciliare , proceflus ciliaris, circulus iridis minor, & pupilla. A. Ligamentum ciliare. B. Proceflus ciliaris mufculo- fus. C. Circulus minor proceflus ligamenti ciliaris, in quem definunt tendines proceflus ciliaris. Di&us circulus mi¬ nor proceflus ciliaris, facie ante- %van een W alvis de dikte heeft •vaneendikpapier. De 1 1. FIGUUR* wyft ons aan het ooghvan een W alvis, en dat na de lenghte doorgefneden. A . Het N e t wy fe v li es. B. Het aderighe vlies, aanwiens binnenfte zijde het .Ruyfchen noghvaftzit. C. .Hetharde vlies. De III. FIGUUR, wyft ons aan’t meefte gedeelte van de twee opperfle ooghfchellen van cenmenfch. A. Dehayrtjensderooghfchellea, B. B. Die mondekens der canaal- tjens , waar door een fekene voght komt te pafferen. C. Detraanflippen. D. Het traan kliertjen , waar in verfcheyde gapende monde- 4tens , of gaatjens gefien wor- den. De IV. FIGUUR, verbeelt ons de aghterfte zijde van het hoorn- vlies , uyt een menfche, waar in ons te voren komt de rand van hoorn- vlies , den hayr wyfe band, ais mede desfelfs aanhaqgh- ,fel , den ldeenecircul van den re- genboogh , enoogh appel. A. De hayr- wyfe band. B. Het fpierigheaarihanghfel van den hayr- wyfe band. G. De klenencircul van den aan- hangh des hayr-wyfe bands, waar in dat de peeskens van ’t geleyde uytfteekfel komen te eyndigen. Defe geleyde kle.nen circul van het uytfteefcfel -van of IT. ANATOMISCH CABINET. anteriore vifus , nuncupa¬ tur a me Ctr culus minor Iri¬ dis y Iris enim eft facies ex¬ terior , proceffus iig. ciliaris^ facies interior.. D. Pupilla. ' E. Corneae margo. FIG. V. Exhibetur procef- fus ciliaris mufculofus cume- jufdem tendinofis fibris &c. Notandum interim , hanc figu¬ ram efle faftam, ope microfco- pii , unde naturali magnitudine multis numeris auftior fa- <fta. A. Tendinofa fubftantia pro- ceffiis ciliaris. B. Mufculofa ejufdem fub~ Itantia.^ G. Circuli minoris fibrae cir¬ culares . pupillae conftri- ftionideftinatae, quas fcul- ptor hic jufto diftinftius re- praefentavit , nam in objefto ipfo non ita luculenter vi- funtur. FIG. VI. Oftendit oculum Balaenae tranfverfim bifeftum. A. Sclerotica, cujus craffities admiranda* B. Sclerotica', cujus craffities hic quidem videtur diminu¬ ta, fed Choroidea ita pro- pullulat extra Scleroticam , ut den hayr-wyfe band van voren gefien zynde, word van myge- heten , den ldenen circul van den regenboogh , want *t geen van buyten regenboogh word geheten, is.van binnen de aan- hangh van den hayr-wyfe band genoemt.- B. Den ooghappel. E. Denrand van’t hoorn-vlies. In de V. FIGUUR, word vertoont het fpierigh aanhangfel van den hayr-wyfe band, met des- felfs pefige fiberkens , &c. aan- merlct ondertuffchen dat defe fi- guurgemaakt isdoor toedoen van een vergrootglas,, waar door dat defelve hier veel grooter vertoont werd,als welnatuurlijker wyfe is, A. De pefighe fubftantievanderx hayr-wyfenband, Bt Het fpierig wefen van den hayr- wyfen band. C. De circulaire fibren , of ron- tom loopende draden, van den klenen circul r dienende om* d^ogh-appel te vernauwen5 de- welke den plaatfnyder hier wat te perfeft heeft verbeelt, want in ’tvoorwerp felfs en fynfe foo wel niet te zien. De VI . F I G U U R , vertoont een dwers doorgefnede oogh van een W alvis. A. Het harde vliefc , 9t welk won- derlijkdikis. Het harde vlieS , wiens dikte hier ter plaatfe wel fchynt ver- mindert te zyn , maar het ade- righe vliespuylt hier foodanigh buy- 88 T H E S A JdR U S A N ATOMI CU S I L ut ejus vera craflities videri haud pollir. C. Choroidea. D. Vafafang: per choroideam difpcrfa. E. Arteria, Choroideam inte¬ gram ambiens , e qua rami emergunt innumeri, furfum repentes. F. Iridis circulus minor, major autem * notatur. G. Pupilla. FIG. VII. Cornea vitulina adumbratur, facie pofteriore vifa. In ea omnia majora appa¬ rent, quam quidem in ho¬ mine. A. Cornea margo. B. Ligamentum ciliare.' C. Proceftus ciliaris. D. Circulus minor proceftus ciliaris, per quem denfafe- rie , & rec4o quidem tramite, decurrunt* tendines procef- fus ciliaris.’ E. Pupilla. FIG, VIII. Demonftratur humor cryftallinus vitulinus, cum ejufdem membranula am¬ biente, aranea difta, per quam plurimas fiint difleminatse re¬ pletae arteriolae. FIG, IX. Humor cryftal¬ linus buyten hethardeyli.es uyt,dat- men desfelfs ware dik^e niet wel zienkan. •• C. Het aderighe vlies, D. De bloetvaten, door het ade- righe vlies verfprey t. L. Een ilaghader loopende ron- tom het aderighe vlies, uytde- felve loopen ontelbare takjens opwaarts. E ♦ De kleene circul van|denfre^ genboogh, enwerddengroo- tegetekentmeteeu G,. Den oogh-appel. De VII. FIGUUft,, vertoont het hoorn- vlies van eenkalfs oogh, loo ais het van agliteren ons voor- komt. In het felve komt ons alles grooter te vooren ais v/el in een menfch, A. De rand van "t harde vlies* B. De hayr- wyfen band. C. Het aanhangfel van den hayr- wyfen band. D. Den klenen cixctil van het aan- hanghfel van den hayr-wyfe band , door dewelke (eer dik en dight komen te loopen alie de peeskens van geieyde aan- hangfel, endatreghtuyt. E. Den oogh-appel. In de VI II. F I G U lT R, werd vcibeckde cryflailine voghtighey t uyt het oogh. van een kalf , met des felfs omvangend vliesken , ’c welk het fpinnewebbevlies gehetenis, waar door ieer veele opgevulde flaghaderkens loopen. Dc IX. F i G U U R > vertoont de / ) V • 1 ' of IT. AN ATOMISCH CABINET. linus e Balena fefe videndum exhibet. Hujus , ut & oculi exilitas admiranda , fi ad cor¬ poris molem conferantur. TABULAE SECUNDiE Explanatio. FIG.I. Veficae humanas in- verfae portionem maxi¬ mam exhibet 5 hujus fuper- ficies interior jam exterior fafta , innumeris excrefcen- tiis membranofis , & ramo- fis praedita eft , ob calculi , quo laboraverat patiens , at- rritionem. A. Veficx craflities prodigio- fa , id quod calculofis fatis familiare. B.B. Excrefcentix ramofx & membranofx. C. Veficx fundus, nullis ex- crefcentiis ditatus , utpote a calculo non lxfus. D. Superficies Veficx exte- terior , qux ab inverfionc interior fafta. .< F I G. II. Demonftratur mulieris, utero gerentis , por¬ tio Veficx, cujus fibrx undi- Thcf. II. que 89 de cryftalline voght uyt een Wal- vis; ’tIsteverwonderen, datde- fe cryftalline voght, ais mede het geheeleoogh, foo byfonderldeen zijn, na proportie van de groote van ’t lighaam van defe vis. Uytlegginghe van de TWEDE PLAAT. E I. FIGUUR ver- toont het grootfte gedeelte van een omgekeerde blaas van cen menfche , defe hare inwendighe oppervlakte , vertoont figh hier nu uytwendigh, en isdefelve be- fet met een ontelbaar getal van vliefighe en takkighe uytwafien, en dat van wegen het vry ven des fteens , waar mede den lyder bela- den was geweeft. A. De ongemene dikte van de blaas , ’c geene gemeen is aan die geene , dewelke met de fteen gequelt zyn. B. B. Vliefighe en takkighe uyt- groeyfels. C. De grond van de blaas, met geen uytgroeyfels befet , nadien defe plaatze van de fteen niet en is beledight. D. De buytenfte oppervlakte van de blaas , die hier nu door het omkeren , de binnenfte is ge- worden. Inde II. FIGUUR werd getoont eenftuk van de blaas van eenfwangergaandeVrouw, waar M van flo THESAURUS ANATOMICUS IT. que obfitx funr arenulis minu- yan de fiberen ofdraden alfints met . feer klecnefleentjensbefetzyn. FIG* III. Portionem Hepa¬ tis Hydropid indigitat. A. Superficies, obcellulofam conflitutionem admodum inaequalis fafta, B* Ceilulae , aut yeficulae , li- mofam fubftantiam conti¬ nentes • funtqueadeonume- rofae, ut hepar, totum quan¬ tum , ex hifce conflet. FIG. IV. Exhibetur calcu¬ lus equinus minor per alvum rejeftus. FIG. V. Demonflrat por¬ tionem calculi majoris per al¬ vum ejufdem equi rejeftam , quaeferrae opepartim , partim quoque vi in duas partes fra- fta : in ejus medio foveola reperitur , quam granum ave¬ nae, in inteftino haerens , for¬ mavit , dum calculofa fubflan- tia obduceretur avena. A. Lamellae calculofae variae» ex quibus conflituitur por¬ tio calculi exterior. B. Subflantia calculi interior , in qua laminae minus vifibi- ies. De I I I. FIGUUR wyft onsaaneen flukdes levers van een waterfughtigh menfche. A. Deoppervlakte, dewelke by- fler ongelijkis , wegensdecel- luleuie gefleltheyt. B. Cellekens , of blaaskens, een ta- ye fubflantie in haar onthouden- de j enfijndefe foo menighvul- digfo, dat de gantfche lever? daar uy t is beflaande. Inde IV. FIGUUR werdver- toont een fleen , dewelke een paert gelofl heeft door ’t fondament. De V. FIGUUR wyft ons aan een ftuk van een groote fleen , die ’t felve paert door het fonda¬ ment quyt is geworden : en is defe ten deele door een faagh , ten dee- le door brekinghe in twee deelege- fcheyden. In*tmidden vandefelve wierd eenklcynkuyltjegevonden, 't welkeen graantje haver, in 't gedarmte vaft gefeten zynde , ge- formeert heeft , terwyl’t felve al¬ fints omvangen wierd van de fiee- nighe fubflantie. A. Verfcheydefleenighefchellen, waar uytditfluk fleens uytwen-- digh is beflaande, B. De binnenfle fubflantie des fleens , in dewelke dele fleen min fchelaghtigh Word bevon- den. c. e. of IL ANAT OMISCH CABINET. C. Foveola ab avena produfta. FIG^ VI. Alteram partem difti calculi exhibet, in qua gra¬ num avenas, pofl difruptionem, remanfit. A. Portio a ferra Iasfa. B. Portio vi fradta. C. Granum avenas in calculi medio hasrens. Not. Interim Nob. Domin. Blok hanc partem fecum fum- pfifle , ita ut una tantam pars in hoc meo Thefouroreperia- tur. TABULA III Ydrocephalum exhibet» fex aut feptem menfium cujus caput prodigiofas magni¬ tudinis eft. Inter manus & caput Pla¬ centae portionem pofui , ut ca¬ put liquori innatans^ in Phialas medio detineretur ; eftque di¬ cta portio placentas ruditerde- lineata, quia mihi animus non erat placentae veram conflitu- tionem hoc loco exhibere;hanc autem reperiet B. L. Tab. VI. Fig.x, hujus Thef. fecundi. C. Hetkuyltje, van het graantje haver voortgebracht. De VI. FIGUUR wyft ons aan het andere deel des fteens , waarin het haver graantje na het breken des fteens is biyven zitten. A. Het gedeelte des iteens, 't welk door de faagh isgelcheyden. B. Dat gedeelte, ’t welkdoorge- weltgebrokenis. C. Het haver graentje , zittende in^t midden van defteen. Aanmerkt ondertufTchen , dat denEd: HeerBlok, dit gedeelte na hgh heeftgenomen* foodatter maar een liuk in myn Cabinet ge- vondenword. De DERDE PLAAT Erbeelt een waterhoof- digh Rint, van fes offe- venmaanden, wiens hooft byfter grootis. Ickheb een ftuk des moerkoeks gelegt tuhchen *t hooft en handen, teneynde’t hooftje, indevogtig- heyt leggende , in ’t midden van *t glas gedwongen wierd te biy¬ ven leggen, en is dic ftuk moer¬ koeks rou afgebeelt , om dat myn voornemen niet en was , desfelfs ware geileltheyt hier te vertonen, maar fal den bemindenleefer ’t fel- vevinden inde VI. Plaat, Fig.2. van dit twede Cabinet. 9* THESAURUS ANATOMICUS II. TABULA IV Quinque Figuras ? demon- ftrat cujuldam lubftan- tiae heterogeneae , membris co¬ piolis multorum foetuunr, trium praeterpropter menfium, onulbe , & in lucem editae , pau¬ lo pofl foetum Hydrocepha¬ liam fupradiftum , idque ex-ea- dem muliere. FIG. 1. ^Portio fubftantiae heterogeneae membris diftis o- nufta, exhibetur. A. Os femoris durum , carne & perioftio denudatum. B. Digitus fingiilaris vel pe¬ dis , vel manus , id quod non bene difcerni potefh. €♦ Patella cartilaginea, circa genu alterius offis femoris nta. D: Genu cartilagineum* E. Pes.. F. Manus , cujus digiti imper* fefti, & male conformati.. G. Pes alter; H. Manus perfe&a; L Duo digiti minus perfe&L. FIG II, Majorem molem fupradirtas fubftantie, mem¬ bris variis ditatam , oftendit ; nec De VIERDE PLAAT VErtoont vyf figuuren van een byfondere en vreemde fubftantie , vervult met veele le- dematen van veele Kinderkens, ontrent g maanden gedragen zyn- de 5 en zyn defe zaken ten voor- fchyn gekomen , even na de ge- boorte van het voorgemelde wa- terhoofdig kint je van defelve vrou. De L FIGUUR wyft aan eengedeeltevaneen byfondere en vreemde fubftantie, met de ge- fcyde Ledematen vervult. A. Het dybeen , 't welk hard- en ontbloot is, van vlees en bene- vhes. B» Een eenighe vinger oftoon, *twclk niet wel te onderfchey- den is. 3 C. Een kraakbeenighe kniefchyf geplaaft ontrent deknievaneen twede dybeen. D. Nogh een kraakbeeniehe kme. ° E. Eenvoet. F. Eenhand, wiens vingeren on- volmaakt of wanfchapen zyn. G. Een twede voetje. H. Eenwelgemaaktehand. I. Twee vingeren, die niet foo wel gefchapenzyn. Dell. FIGUUR vertoont een grooter gedeelte van de bo- vengemelde fubftantie, met ver- / fchcydc J of II. ANATOMISCH CABI NET. nec non foetum ejufdem aetatis. Thorace & capite fubftantiae fupradiftae ita intricatis , & connatis , ut neque caput , ne¬ que Thorax confpici poffint. A. Duo crura , male confor¬ mata & tortuofa , quibusaf- fociatur B. Brachium incurvatum, cum annexa manu. C. Pes e fuperiore parte hujus fubftantiae emergens , neque ullum commercium cum praediatis habens* D. Corpora fubrotunda, mem5- branacea , cartilaginea, cel- lulofa. E. Fibrae,, aut' vafculafangui- nea i id quod difcernere ne¬ queo , utpote non repleta materia ceracea- F. Membrana magna , limofa materia referta. G. Abdominianalogum quid, e cujus medio , parte infe¬ riore , propendet peni fimile quid. FIG. III. Minorem portio¬ nem fubftantiae praedidae exhi¬ bet, e qua emergit, A. Femurunius foetus trium feremenfium. B. Offa Tibiae & f urae alterius foetus , quae carne & perio- ftio fcheyde Ledematen ookvoorfien zynde $ ais mede een Schepfeltje van die felve ouderdom * wiens hoof je enborfl foodanigh verwart, en begroeytzyn, in die floffe , dat flrenfe niet zien en fcan: A. Twee beenen krom eawan- fchapen, waarnevensnogheen B. krom armtjegevonden word. C. Een voetje voortkomende uyt het bovenfte gedeelte van defe felfftandigheyt, en heeft ’t fel¬ ve geen gemeenfchap met het voorgaande. D. Vliefighe, en ook kraakbeni- ghe rondaghtige deeltjens. E. Fiberkens , of wel bloetva^ tjens, Jt welkniet wel teonder- fcheyden is j nadienfe niet op- gevult en zym F. Een groot vlies met een taye -flymerigheftoffe vervult. G. Ietsrj yt geen een buykje ver- beelt , uyt wiens midden een verheve' deeltje uy tpuylt ais wa- re het een roedeken. De III. FIGUUR verbeelt een- kleynder portie van defelve fubflantic, waar uyt dat defe vol- gende zaaken komen uyt te ky- ken, Ai De dye van een Rint je van on~ trent 3 maandendraghts. B. Het fcheen-en dybeen 9 van eenanderKintje, dewelke van M j 3 .) vlees* 94 THESAURUS A {lio denudata , Titum tranf- vcrfum occupant. C. Pes extremus ejufdem foe¬ tus, ut videtur , paululum tamen a diftis offibus furas & tibias feparatus eft. Sub difto - pede extremo apparet adhuc digitus fingularis , quem no¬ tavi eadem litera C.peculia- NATOM1CUS II. vlees en beenvlies ontbloot fijn- de, over dwersgeplaaft zyn. C. Hetvoetjevan ’t felve Kintje» foohetfchynt, wanthet is een weynigh van de gefeyde been- deren afffcaande. Hier doet figh nogh een eenfame vinger op,den welke ick aangewefen hebbe metdefelve letter C. edoghmet een byionderlinie. ri tamen linea. D. Duo pedes fine tibiis aut femoribus , emergentes e regione diftorum artuum. E. Tibia. F. Pes extremus. FIG. IV. ExplicatiOjquaex- hibetur portio ejufdem fub- ftantias,fine ullo membro vi- fibili. A ♦ Particulas partim cellulo- fx , partim cartilagineas. B. Partes membranofas. C. Vafculofas particulas. F I G. V. Luftratur quoque portio fupradi&as fubftantias, e cujus infima parte prodit integrum crus. A. Os tibias carne privatum. B. Particulas vafculofas. C. Cellulofas particulas mem¬ branaceas. D. Pes extremus, E. Os femoris. D. Tweevoeten fonder fcheenen ofdyen, voortkomendeuyteen geheel andere, en tegens over ftaandeplaat fe. E. Eenfcheentje. F* Eenvoetje. De uytlegginghe van de IV FIGUUR y waarin onsvertoont werd een gedeelte van de boven- gemelde ielfftandigheyt, fonder dat men daar eenighe ledemateh in zienkan. A. Celluleufe en ten deele kraak- beenighepartyen. B. Vliefighe deeltjens. C. Vatighe deeltjens. Inde V. FIGUUR , werd ook gefien een portie van de bo- vengemelde fubllantie , uy t wiens onderfte gedeelte voortkomt een geheel been. A. Eenvleesloosfcheenbeentje. B. Vauge deeltjens. C. VlieSghe en celluleufe deel¬ tjens. D. Hetvoetje. E. Het dybeentje. TAB. Dc * - I *v 1 f i ' \ i r J ' \ / ✓ I JjCSS/ JloesMvH3 ♦ y\' ' W>> yY^a ..-/" * V ' V» aiK ^3fc9$S c *&?•&** @1 ®f II. ANATOMISCH CABINET. c A B U L A V. De VYFDE PLAAT. FIG. I. Infantis ftomachus, cum annexisGula & omen¬ to , demonftratur. A. Gula, cum ejus fibris muf- culofis longitudinalibus. B. Arteriae per fuperiorem fto¬ machi partem decurrentes. €. Arterias per inferiorem par¬ tem diftributae , quarum ra¬ mi majores ceu fubito de¬ truncari videntur, cum con¬ tra aliae interiora petant, aliae vero per omentum di- {tribuantur. D. Stomachi exitus , feu Py¬ lorus. E. Omentum myriadibus va- fculorumfang: nullis autem foraminibus, praeditum. F. Os fuperius , feu introitus ltomachi. FIG. I 1. Hominis prove¬ ctioris aetatis portio ftomachi inverfi exhibetur, A. Plicae interiores nonnihil prominentes extra fuperfi- ce interiorem ftomachi. B. Pori innumeri. FIG. III. Repraefentat por¬ tionem ftomachi humani in- verfi> IN dei. FIGUUR wertf vertoont de maagh van een Kint, met desfelfs flokdarm , en het Net. A. De flok-darm, met desfelfs lpierighe draden , dewelke na de langhte loopcn. B. Slaghaderen , loopende door het bovenlte van de maagh. C. Slaghaderen, door het onder- fte gedeelte veripreyt , wel- kers groote takken fehielijk fchynen afgefnedente worden3 daar ter contrarie fommighe derfelve ,-ten delebinnewaarts loopen , andere werden ook ver- fpreyt door het Net* D. Des maaghs uytgangh. E. Het Net, met duyfende van ; bloervat jens , en gantlch geen gaatjens befet. F. De krop , of ingangh des maaghs'. In de II. FIGUUR werd ons verbeelteen ftuk van een om- gekeerde maagh , van een be« daaght menfche. Av De inwendighe rimpelen, en vouwen van de maagh, die een weynigh nytfteken, buy tende inwendighe fuperficie. B. On.elbaare ope ninght jens of gaatjens , dic men por$ npemt.. ^ De III. F I G U U R-.Iverbeelt^; eenftuk van een omgekeerdemcpii % iche § 6 THESAURUS verfi , fupra pylorum abfcif- fam. A. Locus , ubi plicae non ap- parent, fed exiguorum mon* ticulorum rotund: inftar, in- timafuperficies propullulat. B. Interftitia cellulofa , feu nova apparentia , de qua mentionem feci Fol. 3 0. C. Pylorus. F1G. IV. Portionem fto- machi denotat > in qua dicfta interftitia cellulofa exhiben¬ tur naturali magnitudine longe majores , utpote microfcopii ope itafculptae. Not. Dicfta interftitia , inea parte ftomachi ruminantium reperiri > quas belgice dicitur de Straagf) / eafque quadran¬ gulares & admodum capaces efte , vel lippis & tonforibus notum. In homine vero , mi- nutiftimae funt , & forma di- verfa. TABULA VI Explicatio. FIG. I, Portio venae portae hepatis vitulini. FIG. II. Portio venae & ar¬ teriae placentae urerinae mulie¬ bris. FIG. .N ATOMI C US IX. fchemaagh, bovendenuytgangh afgefnedcn. A. Die plaats, alwaar geen rim-* pelen of vouwen , maar wel eenighe ronde verheventheden, bergswys, haar opdoen. B. Celluleufe tuflchen fcheytfc- Jen , of nieu we verfehynfelen , waar vanmentiegemaakt word Fol. 30. C. Des maaghs uytgangh. De IV F I G U U R vertoont ons een ftukjevan demaagh , waar in de gefeyde celluleufe tuflchen fqhytfelen werden aangewefen , en dat door een vergroot glas3 waar door alles hier grooter voorkomt, ais wel natuurlijker wyfe. Hier moet men aanmerken, dat defe gefeyde tuflchenfchytfelen ook gevonden worden in dat; ge- deelte van de maagh der herkau- wendedieren, ’t welk in onfe ta¬ le geheeten is de Kraagh , en dat defelvealdaarfeer groot, en vier- kantigh zyn , 't welk een yder meer ais wel bekent is. In een menfch fynfe daar en tegen feer ldeen , en van verfcheyde forme cn gedaante. Uy tlegginghe van de SESDE PL A AT. E I. FIGUUR wyft aan een ftuk van de poort ader van een Kalf. De II. FI G UUR een ftuk van de ader en flaghader van een tnoerkoek uyteen Vrouw. De JZi.S . VI df II. ANATOMXSCH CABINET. 97 iFfG.III. Venae c avae, per he¬ par difperfae , Ramulus. FKi. X V. Ramus Venseport& humanae. FIG. V. Ramus Arterise Iple- Uicse 'vitulinae. FIG. VI. Portio tunicae inti¬ mae uteri ovini gravidi ) per quam myriades vaforum no¬ vorum lumbricalium vifun- tur diftributa , funtque tram Iparentia , fuccumque prae¬ parantia , pro foetus , in ute¬ ro hofpitantis , alimento. FIG. VII. Vaforum fangui- neorum maxima parte renis fubftantiam conftituentium curfus vermicularis , exhi¬ betur. Not.Interim hic nil nifi difto- xum vaforum curfum reprae- fentari ; in poftertfm fingulo- rum ramufculorum extremum diftin&ius exhibere animus eft, Ungulas enim extremitates, ceu glomum repraefentant ; in hepate vero , ut & liene , pe¬ nicillum. De III. FIG. Een takjevan de hol adcr des levers uyt een menfch. De IV. FIG. Een tale van de Poort aderuyt een menfch. De V. FIG. Een tak van de flaghader des Milt , uyt een Kalf. De V I. F I G. Een gedcelte van het binnenfte vlies van een bevmght Schaap , vvaar door duy- fende van op nieuws uyt gevon- den wormwyfe vaatjens verfpreyt zyn •> en zvn defe doorfchynend 9 en die fappighe ftoffe toeberey- dende , dewelke dienIHgh is ora de vrught te voeden , foo langh defelve inde lyfmoeder haarver- blyftheeft. Inde VII. FIG. Werd ons voorgeftelt de worm-wyfecours, van de bloetvaten , dewelke, voor*t grootfte gedeelte, de fub- ftantieder nieren uytfnaken. Aanmerkt ondertuflchen » dat hier niets voorgehouden wordf ais alleen die geieyde cours der bloetvaten j en is myn voornemen in toekomende de uyteynden van yder takjen te verbeelden, want yders uyteyndedoetfigh op ais een kleyn kluwentje $ die van delever en milt daar en tegen ais kleyne penceeltjens. FIGVIII. Portio tunicae cho¬ rii vitulini monftratur, cu¬ jus vafcula fang: funt reple¬ ta , ad ultimas extremitates ufque. Thef.IL Not. Inde VIII. FIG. werdver* beelt een Ituk van het vlies Cho- rion uyt een Kalf > wiens bloet- vaatjens tot het eynde toe vervult zyn. N Den 98 THESAURUS ANATOMICUS II. Not. B. L. hic quidem ad- fpicit ramulos minutiffimos, fed vero in objefto ipfo , averfa luce vifo , di<£tae extremitates variis locis mentiuntur macu¬ las. • . ' Praeterea confideratione di¬ gnum efle cenfeo horum va- fculorum extremum neuti- quam habere reptatum conve¬ nientem cum vafculis hepati¬ cis i lienalibus, renalibus, aut placentae uterina, ••V - ' Den B. Leefer aanfchouwt hier wel feer kleyne en fijne tak- jens , edogh in Jt voorvverp fijn defelve feer veel fijnder , ja *t voor- werp felfs van ’t light af gefien fcijnde, foo vertoonen haar defis uyteynden , op verfcheyde plaat- fenalsvlakken. Hierenboven foo is ’t confide- rabel dat het uyterfte defer vaten in opfighte van cours , gantfch geenovereenkomfi: en heeft met die van de nieren, lever^ milt, of moerkoek. 'K / .. c/ > ' n * » \ \ 1 \ s FREDERICI RUYSCHII AnatomU & Botanices Frofejjoris T H E S A O R U S ANATOMICUS TERTIUS. Cum Figuris ane is. H E T DERDE ANATOMISCH C A B I N E T V A N FREDERIC RUYSCH, l Frofejfor van de Anatomie en Botan. Met Kopere Platen. AMSTELiEDAMI, _ Apud j OANNEM WOLT iRS, 1703. I ^ ■ - / » i - * ■ \ /H ruH - \ , • > V. r> ■* ■' :i J A J ' . ' '■ 'I ■■ .7 .w - *.. ' - - * -• ' * VIRO NOBILISSIMO ET CLARISSIMO,- JOS: PITTON TOURNEFORTIO , botanicorum hujus seculi FACILE PRINCIPI, E REGIA SCIENTIARUM ACADEMIA, DOCTORI FACULTATIS MEDICAE P ARISIENSIS, ET ■ BOTANICES IN HORTO REGIO . PROFESSORI, AMICO VETERI, TERTIUM HUNC THESAURUM » L. M. Q. D. Fredericus Ruyschius ' • u ' , n. '»* v • . • / , . ■ \ v , *. / T •£ < ’ ■ - ’■ -3i, ! ■ •. - ■ ; . i \ *. , CH • . ■ . 1 s I ej: 15 8Y-^ =v - ** < ■* i ... mmmm. ■HI <*v/. vwum£tu7psrt\ ♦- * V . t i THESAURUS ANATOMICUS Het De ANATOMI TERTIUS. CABINET. Ex Ligno Indico variegato con¬ fectus , /eluentia in fefe con- tinet. PRimo , in fundi medio oc¬ currit Pedamentum ex Ligno juglandis confeftum, cuiimpofita rupes artificialis, ex calculis hmnanis compofi- ta , cujus fundamentum rupes naturalis , cui innituntur omnis generis calculi humani, & tanto quidem numero , ut tota rupes naruralis vifum aufu- giat. Difta Rupes magnitudine fuperat rupem in T hefauro pri¬ mo figura prima defcriptam & exprefiam. Vide liancce fe¬ cundam Rupem Tab.I. Thef. 3 quam hac infcriptione exor¬ navit magni nominis Poeta Clariffimus Petrus Francius. • % QUID SUMUS , AUT QUIDNAM NOSTRI rOST FUNERA RESTAT? ADSP1CE : N1L ALIUD, NUDA NISI OSSA, VIDES. CALCULUS , ET VASTUS LAPIdVM,QUEM CERNIS, ACERVUS, QUAM SIT VITA HOMINUM PLENA DOLORE , DOCET, - Thef. III. Gemaakt vangevUmt Indiaanfch Hout , waar in defe navolgen - de zaken onthouden werden. VOor eerft komt ons in*tmid- den van de grond een Noote- boome Pedeftal ce vooren , waar op een na de konft gemaakte Rotsfteen gefet is, dewelke toe- gefteltisuyt allerhande Steenen , die in ?s Menfchen lighaam ge- groeyt zyn, en is het fonda.ment hier van een natuurlijke Steenrots, waar op alie defe Steenen van Menfchenzijn vaftgemaakt* de- welke zoo veel in getale zijn , dat mende natuurlijkeSteenrotsgeen- fintsmeerfien enkan. Defe gefeyde Steenrots , vandic derde Cabinet, overtreft in groo- te die geene, dewelke in de be- fchryvinge van het eerfte Cabinet afgebeek fiaat. Ziet de Figure van defe tweede Steenrots Cab. 3 .Fig. 1. dewelke den groote Poeet en Profeffor Petrus Francius met ee- nige Vaerfen in ’t Latyn verciert heeft, enhiervertaalt zynde, al- dus luiden : WAT ZYN WE TOCH t WAT BLYFT ’ER OVER NA ONZ DOODT | ACII ! ZIET HET, ’T IS MAAR BEEN r GY ZIET HET DOR EN BLOOT- BL A A S STEENEN, ZIET GY HIER, BY ROTSEN EN BY HOOPEN : MEN LEERTHOE ’TLEVEN WORTDOOR STORM VAN SMERT BELOOPEN: A DIT THESAURUS ANATOMICUS III. EXHIBET HOC TABULIS» HOC VERBIS EXPLICAT, URBIS RUISCHIUS AMSTELliE LAUS , MEDI¬ CUMQUE DECUS. In hujus faftigio fceleton foetus immaturi quatuor cir¬ citer menfium cum dimidio reperitur , cujus genua inflexa funt, capiteque furfum con- verfo , quafi coelum adfpicere vellet , manu continet oflicu- lum carie exefum , & ex ofle femoris expulfum , & fic ho¬ minum miferias exprimere vi¬ detur 5 ea infcriptione : \ - AH FATA, AH ASPERA FATAl Sub genibus hujus fceleti vi¬ dere licet ingens calculi huma¬ ni fruftum, cavitate notabili prxditum , in qua continuit al¬ terum calculum , ceu nucleum crafliim : Eftque diftum fru¬ ftum calami fcriptorii crafli- tie. Vid. Lit. A. Interim Not. alios calculos humanos ex lamellis tenuibus , alios contra ex lamellis craf- floribus efle compofitos , ficu- ti ex aliis , hanc rupem confti- tuentibus , patet. Hinc conflat Lithotomos nonnunquam male accufari , cum in operatione , quamvis rite perafta, calculi frangun¬ tur » id quod in eorum manu: nan D1T TOONT ONS RUISCH, IN ZYN VER' STAND1G TAFEREEL, *T JUWEEL DER ARTSEN , DAT DEN AMSTEL VIEL TEN D5EL. In het opperiie vandefeSteen- rots vindmen 't geraamte van een onvoldrage Kint je van ontrent vier en een halve Maand dragts , wiens knietjens geboogen fijnde, het hoofdje opwaarts gewent is , ais wilde het den Hemei befchouwen, hebbende in Ajn handje een ftuksken van ’t dybeen , ’t welk doorfcherpe humeuren bedorven en uy tgegeten zijnde, van de natu¬ re uy tgedreven is , waar door het den ellendige ftaat van de men- fchen fchynt uyt te willen druk- ken , met dit opfchrift AGH NOODLOT, AGHB1TTER NOODLOTl Onder de Knietjens van dit ge¬ raamte vindmen een groot fluk vaneenfteen, 't welk in fighheeft een merkelijke holte , waar in ont- houdcn is geweeft een andere fteen,als een dicke pit,en is dit ftuk indikteover eenkomende met die van een Schryf pen, Ziet Letter A. Aanmerkt ondertuflchen , dat zommighe Steencn der Menfchen te famen worden geflelt uytdun- ne, andere uyt dicke ichiilen, of fchelfers, gelijk zulks blykt uyt de Steenen , die tot defe Steen- rots gebruyktzyn. Hier uyt blykt het Idaar, dat de Steen-fnyders zomtyts te onregt befchuldigtwerden, wanneer zy in haar werkingh (al is 't dat fy het behoorlijk behandelt hebben) be- fchuldigt werden % wanneer de Stee- of III. ANATOMISCH CABINET. noneft* fi enim calculi ex te¬ nuibus lamellis funt coagmen¬ tati , facillime rumpuntur in extra&ione. A latere di<fti Sceleti adftat Sceleton trium praeter propter * menfium , una manu ge¬ rens tenuiflimum Ramulum Arteriofum, ceracea materia rubri ad extremum ufque re¬ pletum ; altera autem tenet ficlitiam feftucam tenerrimam, confedlamex fibris Veficaeu- rinarise cujufdam mulieris, quae fibrae tot undique a natura funt oblitae calculofis arenulis, ut nil fere 5 nifi Arenulae calcu- lofae confpici poffint. Not. interim, quod Vefica urinaria, e qua defumptae funt dicte fibrae , feftucam tenerri¬ mam conftituentes, tota quan¬ ta, conflata fuerit, ex ejufmodi fibris calculofis , ita ut integra Vefica, a nobis prima fronte vifa , quafi lapidea , aut po¬ tius ex arenulis calculofis con- ftituta, mihi videretur. Hujus Veficae fruftum fatis magnum in liquore Balfamico confervo , ut naturalem con¬ fer varet conftitutionem. Dicftum Sceleton exiguum fe- Steenen in ’t uythalen komen te breken, 'tgeen nogtans haarniet altoos is te wyten , want zoo de Steenen uyt dunne fchelfers be- ftaan, zoo breken fy ligtelijk in liet uythalen. Aan de zyde van het bovenge- melde geraamte , ftaat nogh een ander geraamte van een onvoldra- geKintjevan omtrent drieMaan- den dragts> ’c felve heeft in hjn een handje een feer dun taclqe van een flag ader, met een rood wafchighe ftoffe , tot de eynde toe opgevult j indeffelfs ander hand¬ je, heek het een ftokje , gemaakc uytdraden van de water-blaas van eenVrouw, welke draden vande natuur met zoo veel fandighe fteentjesbefetzijn , dat mennau- lijks y ets anders dan iandige fteen- tjes zien kan. Aanmerkt ondertuflchen , dat de Blaas , waar uyt defe gefeyde draadengenomen, en tot een feer dun ftokske zijn gemaakt , geheel en al te famen geftelt was uyt zoda- nigedraaden, die alfints met fan¬ dighe fteentjens befet warenj zoo dat ons defe geheele Blaas in de eerfte opflagh van’t oogh , ais ftee- nigh of liever, ais uyt landighe fteentjens icheen te famen geftelt te zijn. Van defe Blaas bewaare ick een groot ftuk in my ne Balfamike vog- tigheyd , op dat fy haarc natuure- lijkegefteltenis zoude behouden. Dit gefeyde kleen geraamte fchyntmethetlioksken te willen A 2 aan- 4 THESAURUS ANATOMICUS Itt. feftucafua capitis conflitutio- nem demonftrare videtur, ea enimfinciput tangens, eorum Anatomicorum errorem dete¬ gere videtur, qui exiftimant linciput, ut & caetera capitis olla, ea aetate, efle cartilagi¬ nea > cum contra membrana¬ cea fint. Praeterea , in hoc parvo S ce- leto luculenter videri potefl , quibus in locis, odea fub flan¬ tia primo vilui fefe offerat in capite; de his plura in fequen- tibus. Ante diftum Sceleton pofiti funt tres calculi humani, fi¬ gura , colore & fubflantia inter fe differentes. Yid. Lit.B*C.D. Sub dictis in confpeftum ve¬ nit calculus humanus ingens, Lit. E. notatus , fuperficie ae¬ quali & fplendens , colore & forma tam accurate Lapidem Bezoardicum Orientalem imi¬ tans , ut difficile foret vifu ea difcernere. Sub eo cernere licet duos calculos fummopere inter fe difcrepantes , ut Lit* F. & G. notant ; horum alter a Litho- tomo extractus , fuperfi cie eft granulofa ; alter vero aequali 8t quaft polita , in qua inflrur menti ,,, aanwyfen de geftalte van fijn hoofd. je , want hier mede de oppei hoofds beenderkens aanrakende , fchynt het tewillen aanwyfen de dwalin- gheder Ontleeders, dewelke fu- ltineeren, datdeopperhoofds, en andere beenderkens van ’t hoofd , in die tyd kraakbeenigh zijn , daar fe in tegendeel vliefigh zijn. Daar en boven kan men in dic kleene geraamte ook ldaar zien , waar dat de beenagtigheyd figli eerfl aan ’t hoofdje komc op te doen ; hier van breeder in het toe* komendc. Voor dit geraamte zijn drie Menfchen Steenen geplaaft, in opfigte van figure, couleur en fubftantie van denanderenonder- fcheyden. Ziet Letter B C. D. Onder defe komtons in’tgefigt eengrooteSteenuyteen Menfch, met de Let.iE.getekent : zijnde defelve glad en blinckend , ook van couleur en gedaante zoo nau over een komende met een Be- zoar-fteen , dat jmen fe daar van qualijk zoude konnen onderfchey- den. Hier onder vind men nogh twee Steenen, dewelke feer veel van den anderen verfchillen, gelyk fulks de Letter F. en G. aanwy fen. Hier van is dc eenegranuleusof graynigh , en van een Steen-fnyder afgehaald, maar detweedeisefFen en glad, ais ware defelve gepolyft; hier fietmen nogh de kneepewan. ’ t in»* of III. ANATOMISH cabinet. xnenti, quo extraftus efl: , ve- ftigium comparet. Pedamentum fupradiftum hujus rupis ornatur quoque, pone Sceleton fupremum, Splene vitulino nitide praepa¬ rato , cujus Arteria ceracea materia rubr& eft repleta, & loco Venae, Sulci luculenter confpici poffiint. Quanta au¬ tem fit differentia i ner Sple¬ nem humanum & vitulinum , exprefli in Refponf. Epift. A- natom. Problem. 4. ad Dodtiff! Campdomercum. Circa Rupis bafin cernere licet calculum humanum in¬ gentem & pullum , loco Lit.H. punfto notatum • funtque ta? les calculi peffimi; obfervavi e- nim, quod inter illos pullos cal¬ culos , plurimi , (fi non omnes) cortices exteriores habeant fragiles; rmo fucceffive quo¬ que fruftulatim cum Urina eji¬ ciuntur frequenter ejufmodi calculorum fquamm^ exterio¬ res, nucleo remanente : cum autem a Lithotomo extrahun¬ tur , raro xgv i vitant Libiti¬ nam. Memini me olim obfervaffe in quodam Juvene , qui fiepe per vias urinarias cortices ni¬ gros ejiciebat , imitantes corti- ’t infirument , waar mede defelve isuytgehaalt. Dele bovengemelde Pedeftal, waar op de Steen-rots ftaat, isook verciert met de Milt van een Kalf, dewelke ieer cierlijk en net is toe- bereyt, en deffelfs ilag-ader met een roodwafchachtighe ftoffeop- gevult, en kan men in defe feer kiaar zien de groeven , die in plaats van tacken des Aders, in defelve gevonden werden. Hoe groot eenonderfcheyt datter is tuflchen de Milt van een Menfch , en die van een Kalf , heb ik aangewefen in myne vierde Briefswyfe Ant- woord, aan den geleerde Heer Gampdomerc. Omtrent de grond van de ge- feydePedeftal zietmen eengroote en fwarte Steen, dewelke in plaats van met de Letter H , met een ftip aangewefen werd $ en zijn defe Steenen de flimfte , want ik heb ondervonden , dat onder defe fwarte Steenen, feer veelc, (zoo niet alie) met breekfame fchorffen van buyteabefet zijn, die in wateren ftukswyfe te vooren ko* men, het binnenfie of de pitna- blyveade, en defe Steenen vanv een Steen-lnyder afgehaalt zijnde’, 200 komender de Patienten felden van op. My gedenkt nogh, datik eer- tyds geobferveert heb , dat een Jonghman dikwils fwarte fchorife in ^wateren quyt raakte, dewelke de fchorfle van fwarte A 3? 6 THESAURUS ANATOMICUS III. ces fabarum nigrarum , erant- que jamjam per urinam ejefti , molles , & proinde fine magno incommodo aut dolore fimul cum urina reddebat , brevi au¬ tem lapideam & fragilem fub- flantiam adipifcebantur. I. Calculus ingens ex la¬ mellis tenuibus compofitus. Ad Rupis bafin calculus re- peritur Lit. K. notatus , prodi- giofas magnitudinis & formas admirandas , poli mortem a fi¬ lio meo vefica exfeftus, com- poniturque ex fenis calculis ro¬ tundis , , cortice nigricante pras- ditis , quorum unusquifque magnitudine Nucem Mofcha- tam fuperat $ fupra hanc com- pofitionem , feptimum quoque reperit calculum , qui cum cas- teris haud coalitus , aft fuper- impofitus erat , eadem cum casteris magnitudine. L. Calculus magnus Mori- formis. » E Regione hujus Sceleti re7 peritur & tertium Sceleton foetus humani quatuor praster propter menfium, manu ge¬ rens inteftinula foetus Ovini minimi , funtque repleta cera- cea materia fubnigri , meco- nium reprasfentante , mefcn- terio cohasrentia a arteriolifque re- boonen geleken : en waren defe uytgewatert zijnde, fagts en by gevolgloftehyfezonder grooton- gemak of pyne , maar een tyds daar na , zoo namen fieenige hardigheyd aan. wymg fy een I. Een groote Sreenuytdunne fchelfers te fatnen geftelt. Voor op de grond van ’tPede- fial , vindmen een feer groote , en wonderbaare Steen , getekent met de Letter K dewelke myn Zoon na de dood uyt de Blaas gefneden heeft * en is defelve te famen ge- fielt uyt fes ronde Steenen, yder omvangenvan een ronde en fwar- te fchorfie, waar van yder de groote van een N. Mufchaat komt te o ver treffen > en boven defe fes te famen gefteldeSteenen, heeft hydoen- maals ooknogeen fevendegevon- den van defelve grootte , leggende los boven op de fes te famen vaft fittende Stecnen. L. Een groote Steen , een Moer-befie van gedaante gely- kende. Tegen over het laafie aange- roerde kleene geraamte , vind men nogh een dei de geraamte van een onvoldrage Kintje , van on- trent vier Maanden dragts, 'tfel- ve heeft. in fijn handje, een par- ty darmtjens van een onvoldra¬ ge Vrugtje uyt een Schaap, de¬ welke met een fwart-wafchagtige ftoffeopgevult zijn, repreientee- rende of III. ANATOMISCH CABINET. repletis inftrufta : altero au¬ tem brachio continet VafaTe- lliculorum humanorum Pam¬ piniformia , ceracea materia rubra repleta , hujus Infcriptio talis eft HUMA , QUA VITAM DEDIT, HORA CARPSIT. Confiderandum circa omnia Sceleta , hanc & exteras Ru¬ pes ornantia , quod nulla eo¬ rum fulcro ferreo, ligneo , aut aeneo innituntur , uti facere fo- lent Anatomici, aft propriis pedibus innituntur. M.M. Calculrduo combi¬ nati , fupra quos reperitur calculu6 mediocris magnitudi¬ nis Lit. N. notatus. O. Calculus magnus, maxi* mi Mori fruftum imitans. P. — Afperafuperficie. Ante rupis pedem quartum decumbit Sceleton, trium cir¬ citer menfium cum dimidio , cujus manu continet Bemtro - bium Hofefnagelii , qux Ephe¬ meris vocatur Dortmanno », diciturque mane efle infans, & 7 rende de fwarte darms vuylig- heyd, die men in de KinderkenS vind , zoo lang fy in ’s MoederS lighaam gehuy sveft worden : defe darmtjens zijn nogh vaft aanhaar Darmfcheel, en de Slagaderkens met een wasaghtige ftoffe opge- vult 3 hetomhelftookmetfijn an- der handje de praepareerende zaad- vatenvaneen Mansperfoon, de- welkc met een roodwaflighe ftoffe vervult zijn : Het devys van dit geraam te is. ’T EERSTE UUR.DAT MY’T LEVEN GAF, ’T SELVE HEEFT MY HET WEDER BE- NOMEN. Confidereert ondertuftchen B. Leezer, dat alie defe kleeneGe- raamtens, die op defe en andere Steen rotfen ftaan, geenfteunfel hebben van dit,of dat yfert je,how> je,ofkoperdraatje ,gelijkde Ont- leeders gewoon zijn te doen*. maar defelve ftaan op haar eygen beenen. M. M. Twee tefamengevoeg-* den Steenen , en boven defelve nogheenvan middelmatige groo- te, getekentmetdeLetterN. O. Eengroote Steen gelykende een feergroote Moer-befie. P. Een andere rouw van opper- vlakte. Voor op het Pedeftal leyt een kleen geraamte, zijnde het vierde inordre, enishetfelvevan ontrenc drie en een halve maand dragts*. in wiens handje onthoudei^ werd een bloedloos Diertje, het welk men Ephemeris en in onfe tale' Haft noemt ? waar van getu ygt 'Word 8 THESAURUS ANATOMICUS III. juvenis meridie, vefperi fenio confici & mori. Itaque utvi- tx noftrae brevitas exprimere¬ tur j ejufmodi infeftum ma- jiu continet diftum Sceleton, cum hacinfcriptione. .QUASI HERBA SOLSTITIALIS PAULISPER EUI, REPENTE EXORTUS SUM, RE¬ PENTE OCCIDI. Not. officula hujus Sceleti jiitidiflimaefle, naturali gefti- culatione haud negle<ita. 0:0: DUO ex iftis calculis angularibus, de quibus facta mentio in Thef. i. Tab. i. Lit; D. D. R. R. Duo calculi fuperficie afperata, quorum unus addi¬ cti Sceleti pedes , collocatus , alter vero capitis vertici prs- politus. Caeteri omnes aut per vias urinarias excreti , aut pofi: mortem V efica aut renibus ex- fe&ifunt. Praeterea hic confpicere licet Tefticuli humani Tuni¬ cam V aginalem , peculiari pe¬ damento innitentem , fupra pedamentum Rupem diftam fuftinens, eftque dicta Tunica quafi flatu diftenta, nec non mufculo Cremaftere , vafifque fanguineis repletis praedita. Ulti- word , dat het ’s morgens gecon* fidereert moet worden ais een JonggebooreKindje, ’s middags alseen Jongeling, en ’s avondsals een uitgekeft en ftervendMenfch: weshalve om de kortheyd des le- vens af te beelden , zoo heeft het gefeydekleen geraamte dit bloe- deloofe Diertje in de hand, met dit opfchnft : GELYCK EEN BLOEME DES VELDS BEN 1CK SCH1ELYK OPGEGAAN , EN W£- DEROM WEGH-GERUCRT. Aanmerkt dat de Reenderkens van dit geraamte feer witzyn, en dat het geraamte natuurlyke gefte heeft in ’t leggen en aangrypen. Q-Q^ Tweevan die Hoekige Steenen , waar van gewagh ge- maakt is in de befchryving van ’t I. Cabinet T ab. I Lett. D. D. R.R. Tvyee rouwe Steenen, waar van de eene aan de voetjens van ’tlaaftgefeyde geraamte is ge- plaafi, de tweede tegens het hoofd yan het fel vighe. Dereft van de Steenen zijn alie door de Waterwegen geloii , of nadedooduyt de Blaas ofNieren gehaalt. Daarenbovenkomt onshierop defe Pcdefial te vooren,het Schee- vlies van een der Tefticulen van een Mans perfoon , ’t welk geftelt is op een kleen rond particulier pe- deftalletje, ftaande mede op dc groote Pedeftal, cn is dit Schee- vlies ais met wind vervult , .cn ook met de fle lis optrekkend Spiertje, en°pgcvuldc Blocdyaatjens voor- fien. V oojt i of III. ANATOMISCH CABINET, Ultimo a latere dittae tuni- c$ Vaginalis occurrit quintum Sceleton fcetus humani trium circiter menfium cum dimidioj gerens calculum parvum , e pulmone humano tuffi ejectum & a capillo dependentem, cum infcriptione , O , QUAM DUUA PREMIT M1SEP.OS CONDITIO VITA! Hifce omnibus calculis in¬ terpolia funt Rami arteriofi , fbliis nudatas arboris ramos re- prsefentantes ; qui loco fangui- nis , ceracea materia rubicun- dilfimaartificiofefunt repleti, & calculos inter fe continent , rupemque firmiorem reddunt. Quam fubtiles fint diftorum ramorum extremitates, ex figu¬ ra annexa liquer. A latere dextro difts rupis fequentia vifuntur. N°. I. Phiala in liquore limpidiffimo continens bra¬ chium & manum fcetus huma¬ ni jamjam nati. Not. i . Hoc objectum quan¬ tumvis a multis annis confer- vatum , adhuc vivere videtur , utpote naturali colore rubi¬ cundo praeditum. 