title: Natuurkundige lessen, door proefneemingen bevestigd, tot opheldering van allerley dagelyks voorkomende zaaken ... Uit het Fransch vertaald
creator: Nollet, abbé (Jean Antoine), 1700-1770
text: De gedachten van den Heer DE LA CONDAMINE over de Onregelmatigheid der Middagcirkels, schenen niet lang daar te beginnen te worden door de Meetingen van den Heer DE LA CAILLE. In het jaar 1750 naar Kaap de Goede Hoop gereisd om er Sterrekundige waarnemingen te doen, mat hy' er op de gewone wijze, door middel van Driehoeken en een Grondlijn van 6467 Toises, een Boog van 1 Grad. 13 Min. 17 Sec., Volgens zijn berekening bedroeg een Graad van de Middagcirkels, op die Zuiderbreedte van 33 Graaden 18 Minuten, 57037 Toises. Deze lengte, merkelijk groter dan die van een Graad onder den Evenaar, en kleiner dan dezelve was bij de As punt kringen, bekrachtigde nogmaals het reeds overal erkende gevoelen van een Kollonvormige aarde; dog tevens merkelijk groter zynde dan de Heer DE LA CAILLE dezelfde uit vergelijking der Meetingen in Frankrijk verwachtte, scheen zy het vermoeden te beginnen te hebben, dat alle Middagcirkels der Aarde mogelijk in kromte niet gelijkvormig aan elkander waren, en derzelver Graaden niet regelmatig af of tegen namen. Van gelyken uitlag waren ook eindelijk de Meetingen, sedert de opvatting van Pisces XIV in de onvervulde dromen. De Vaders MAIRE en Boscovich een Boog van de Middagcirkels van 2 Grad. y Min. 45 Sec. Tuffchen Sint Petruskerk te Romes en Rimiwi begreepen, door middel van Drie-hoeken op zoveel Bergen, en twee Grondlijnen van 61391 en 60371 Theses aan beide uiteinden van die Boog, gemeten hebbende, bevonden, dat een Graad des Middagcirkels, Op die breedte van ongeveer 43 Graaden, in Italië, 6979 Toises bedroeg. In Frankrijk was, gelijk voorheen gezegd is, op diezelfde Breedte de Graad des Middagcirkels 7048, dat is 69 Toises langer, bevonden. Ik zal dit Bijvoegsel eindigen, met onze Landgenoten het lezen van des Heeren Luthors Natuur- en Wiskundige Bespreking van de 4de afslag, tot nader Opheldering van sommige zaaken en breeder Bericht van anderen, aan te deleven. Xiste van bet T'weedo. Decl; Eerste Stuk je. 