title: Anatomia, ex Caspari Bartholini parentis Institutionibus, omniumque recentiorum et propriis observationibus tertiùm ad sanguinis circulationem reformata. Cum iconibus novis accuratissimi
creator: Bartholin, Thomas | Bartholin, Caspar
text: assus W O }20 6k. ^ /SJ5. Bc^ , ^<yfHd ' 7hJL: dxT^) ^ ^Lsjdh fvScou m. a&is>u couxp^ %Z*ruM$, , S°- THOMAS BARTHOLINI C a s p e. F. anatomia, 2 X CASPARI BARTHOLINI Parentis Institutionibus, Omniumque Recentiorum & proprietatis Observationibus Tertium ad sanguinis Circulationem reformata Cum Iconibus novis decuratis L V G D. B A T A V. Apud Franciscum Heckeum cId Io cli. THOMAS BARTHOLINUS , C^s:e. Tix . ZD.' MED. AKA.TOMVXN.ACAD EM. HAXNIEKSI PE.OTESS. UXGITIS. Mtaxis 2,5--^- i Carissimi, vOn Mani er - StaMoef vmxrtr. itinsttrijfimo ir ExcellentiJimo Dno. Dh. CHRISTIANO THOMAE, Toparcha in Stougaard 3 Equitis Aurato , Reg. Maj. Cancellario Magno, Regni Danorum Senatori Primario , Reg. Acad. Hafnienfis Conservatori Summo, Patrono Maximo, THOMAS BARTHOLINVS, S. P, D. I aliquod pro maximo in familiam nostram aeterno in litteratos omnes favore , gratae mentis & duraturi obsequium monumentum er suspendendum , quanto Heroicis tuis virtutibus seculo huic suspendendis & posteritati invisendis, par nullum aut dignum satis inveniamus, unus certe Homo tibi totus debetur , in quo Natura rerum vim & majestatem summi omnem velut in contrado compendium exseruit , sive partes ejus sive totum animo compledamur. fatigata * 3 jam Dedicatio. jam illa erat per univerfum coelum, terram, maria, quicquid ubique videbatur, dispersa, antequam mirandam singulorum virtutem in unum Hominem contraheret, Divinitatis sedem, & perfectum miraculorum omnium exemplar. Parvus digit, sed imemnus aestimatione, si utramque totius particulam expendamus. Animo clavum verfus univerfum, & sola cogitationis celeritate, Solis cursum antevertit. Mens, aemula illa Divinitatis, & altrix, scientiarum omnium capax & inventrix, orbis sui Domina & regina, sibi in omnia imperium laxisat, sed prudentia temperatum, foris universi, intus fatum domicilii sui moderatur pro diversa sensendi & movendi necessitate. Et in facie vultuque se prodit, quem tamen in tot centenis milibus, vix ullis duobus voluit indiffcretum. Sed nec alterius animus, ne eundorum dicam, unus animus sequitur, vix obvium oculis manibusque cadaver, cuius elegantem structuram, justam inter se partium proportionem, Oeconomiam viventis abstractam & consensum occultum, DEique denique ubique praesentiam, si ad partes vocemus, onere pariter succumbit calamus & admiratio. Ea tamen exiguo hoc volumine, maiori in dissectando dissectendoque labore, quam in condendo Divinus arifex, comprehendere sumus conati, non quae pro majestate & elegantia Naturae debuimus, sed quae comperta hadenus nobis fuere sive diligenti Autorum lezione, sive experientia propria in cadaveribus humanis & animalibus vivis juxta & mortuis. Tais, operose acquista, per otium expressimus, Il-lustri tuo nomini & aeternitati sacra. Ignosce, Herois inclyte, quod merita tua in me patriamque nobilius non invenerint argumentum, quam cui tota Naturae universae vires industris contribuit. Et tantas sunt tuae virtutes, ut hominem ames, atque quicquid in eo desideramus, quo te ultra humanam conditionis fragilitatem elevandum univerfam patriam suspicitur, Rex Serenissimus favet, Herois exsultantur, clientes adorant, totus denique, qua patet literarum ordo, pro salutari Numine colunt. Pauci sunt, qui homines se faciant, aut benigno effe animo patiantur. Tutamen inter maxima Regni negotiis, maxime agis, ut homo, prudentia plus quam humana & humanitate incredibilis, homines maximos, ne Deos aut aeques aut superes, dumque illi humana forte misere excidunt, qua se superiores crebebant, tu, aeternitatis haeres, immortalitatem, fine fato, gloriose es consecutus. Calamum reprimo, ne paucis dicentem, vel tuo festigio haud satisdigna, virtutis tuae descriptae magnitudo obtundat. Totum hominem tibi debuiffem, cujus perfecuam exprimis imaginem, si tam animus singulorum in mea sua fiat in manu, quam corpus artificiosis sectionibus dividendum. Meum tamen tibi offero illibatum, quem meritis tuorum seifti, Sc partium ex alienis corporibus dissectarum iteratum hunc typum justa diligentia a me adornatum, natumque in Augusto hoc Athenasio, ubi tua auctoritate publico docendi demonstrandi munere. Dedicatio manere per lustrium desumgor, ubi infra dignitatem nunquam putastis, quotiens publica sessionis Anatomicis fut una commoditas, quae tua in Reipublica nostra literariam sollicitudine sapissime & ex voto publico obtigit, oculos & aure fque mihi ac commodare, & gravissimis Regni curis per vices subtrahere. Privatas benigni in me affeuus non unas causas tacitus premo, nunquam apud me intermorituras, dum mortale hoc domicilium, quod aegre circumfero, laboribus quidem sestium consensuque in publica commoda a juvenis exsistantis, & vix invidentium morbis amplius superest, sed Te favente ad plures curas reservandum, indulserint superi. Interea patere, magnum Patrice sidus, & certum literarum solacium, has humani splendoris exuvias sub splendidis Nomini Tui auspiciis publicum iterum subire alpestum, Ut publice proferantur, quas tibi placebant summa experientia. Vale, Moecenas bonorum, ut per te & patria & Anatomica studia, quae tibi animam debent, porro valent. Scripsi Hasanking Cal.Maj. clu Id cli. THO* THOMAS BARTHOLINUS D.& Prof. Regius, LECTORI, Ad Tertiam hanc Anatomes Reformata editionem accejfuro, Salutem Precatur. Interpreti praecipua mortalitatis nostra solatium, quibus ad vitam necisque consant iam animos obsumamus, id unum, videtur, quod ignoti iam nobis nec vivamus, nec memoriae mur. Quamquam enim varias res humanas experiamur, vicissitudines in hoc divinioris anima ergastulo, morborum capace & sanismatis, quamvis morti adjudicemur indiffa, subinde causa & insperata: utrique tamen divina providentia, temporum nostrorum felicitate, voluit consulsum, ex quo, in mandatis corporum nostrorum visceribus per sermonis artificipale, occupari coepit erudita Disse Boram ind, usuria, jam & remedia morbis & mortis timori subministrata, juxta qua nemo periet. Ignorabat se ipsum homo, de facie sibi consessa, & externum tantum velut pictam umbram admirabatur, antequam referato pecudum claustro, & manibus cordatis crevisset audacia, ut mortuum odient, quo vivum nocebant. Id quod et similisque canibus, fuis, alisque animalibus olim viscera cerat, quum stratura impetraurent, ad hominem tandem diverterunt, in ipso homine rectius quarendum. Existeret in hoc praclarum artis genere omni avorum non pauci, qui nomen immortalitati consecrarunt. Sed nulla unquam at as, aut cura diligenter, aut felicitate inventionum hac nostra aetior fuit aut fecundior, ubi renovatus homo efflorescit, suarum aetionum vicinus Isebator, partibusque auctus or olim fecantium neglegentia ab his conditis, & interni motus perpetua agitatione concitatus, culmen perfectionis videtur assequutus. Longum foret omnium texere catalogum, qui nihil futuro profuturum later festis. Solus mihi Pater sufficit, qui pluribus ante me Doctissimis füsscit. Is inter alia ingenii eruditionis monumenta, In Aristotelibus Anatomicis corporis humani utriusque fexus historiam tam feliciter pertexuit, ut & Tyrones succincta Methodi breviate, & Eruditos varietate incredibili parique veritate in suum amorem & laudem pellexerit, unde hunc soetum, posthabeant aliorum Doctissimis, semel sua vel confustone laborantibus voluminibus, solus theatris manbusque cunctis adjudicarunt, quotquot, sepulto partium studio, rem aqua lance expenderunt. In Historia enim praedixit & accuratus, bis Cautus promptus, & ubi sententiarum diversitate premabatur, dubis, in partium usu ingeniosus, in plerisque quantum sibi observationes tum permittent, juxta verus. Magnam at at is partem inter experimenta. menta. Anatomica confumptor, maximis in peregrinatione per praecipua Europa Academiae usus Magistris, quos deinde non tam sequuntur esí. quam ex parte superavit. Qua plurima cadavera Tarentii manu sua dissectus apud Castrum, quum hujus nomine Sententiaessejon adorna ret, Aquapendentis quoque, Baulii, Plateri aliorumque in Proloquio laudatorum assiduus lecturer, quibus non eruditos tantum oculos sed culturam quoque commodavit. Animalium sectiones cum Democrito instituit, ut cum humanis visceribus subacto judicio compararet. Hincque tandem privatum Auditorum in commodum Institutiones condit, publico deinde variis facie vindicatas. Trimam Wittebergae lucem viderunt, mox Rostochii repetitam, tum hexaxodonta Quartam Goslariae, ab auctore superstiti Controversiis Anatomicis auctiores, demum Oxonii pralistigarat. Inter quas officinarum & legentium contentionis, factus diuturno morbo viribus, ad sacram Cathedram, sicut Regio, evector Tarentum, post paulo extinguitur, magno & Reip. & filiorum sex cum filia superstitium detrimento, quibus tristis sed atomum desiderium, & invidendum praclare meritorum exemplum reliquit. Videbantur ab excecus Auctoris qualere luctu Institutiones toties cusia & recusit, tristemque fortuna sua faciem, nativo fine cassis, pars quas lacrymis, deprecari sequeutur invidia, & seculi livor e, post fata reduce, moritura. Hi compilatum opus damnare, illi falsitatis notam strenue inurere, alii neglecti ordinis incuare, isti mancum mutilumque, velut e tripode, ducere. Hinc certatim de novis Syntagmatis, Encheiridion, Institutionibus, Anthropographiis cogitarunt, qui Bartholiniano ante aucta victorabant. Ne autem in tanta mortalium quaundam factantia & nocendi libidine, Tarentis defuncti fama obmutescere, apud bonos omnes & candidos adhuc illa sua, mediam duxipartium, suadente Cl. Viro, Jo. Walso, quem humanis ereptum serio doleo, ut bonorum utriusque & fortuna & animi communis haeres, quidem recens apud omnes Bartholini memoria, & Institutiones eisdem avidissime multis expeterentur, quicquid vel incuriosia typothetarum priorum manu, vel Tarentis certum consilium & saeculum illud reliqui sumat nova & accuratissima apud Belgas editioni supplerem. Quo negotio quamquam parum in tempore incipientes peregrinationum cura onerabantur, & alia divi so pectore me posidebant, nequaquam tamen pudori meo & in Tarentum venerationi decorum putavi evitare aliquid ex eo, cui alii in universum vellent excusari. Quapropter in his, quaque diligens curis nobilem labor, seu nova invenit, seu antiqua correxit, exsequutus sum partes, itaque Tarentum non tam omissis, quam aliis relictas. Historiam partium corporis recentiorum inventis subinde auxi, causas per occasionem vindicavi, usum diversis auctorum opinionibus deduxi, & ne quid Tyrones desiderarent, Icones antea neglectas addidi, partim ad ipsius naturam, partim ad imitationem accuratissimarum VeCaUU Bauhini, Caferii, Sylvii, Alelliique figuraram effigies. Trimam eam editionem locupletatam Leydae 1640. ibidem, absoluta quamplurima adjunxi, qua vel ipsi, vel passim Eruditi alterius observarant, reliquis tamen pro pietate in Patrem, antiquis, auctoris manu prius signatis. Utramque magnorum Doliorum meruisse applausum, & Tyronibus perceptum judiciorum campum decurrentibus profuiße, ultra mortale gaudium accipio. Enimvero non tantum publicis fuis scriptis hoc nomine immerentem laudarunt summi Viri aeternitatis albo dudum inscripti, Olaus Worm, Parentis loco statem colensis Johannes Riolanus Filius, (quamquam subinde iniquior, Patrem censere me tranversa linea signarit,) Fortunius Licetus, M. Aurelius Severinus, Simon Pauli, Albertus Kyperus, Io. Dan. Horsius, Caecilius Folius, Job. Jacques Wepferus, aliiqui qui vel lecteur operis mei meminerunt, Salmius, Cunae, Walaeus, Velfingius, Conringius, Lindanus, Fontanus, Drakius; vel amicum meum diffisent, sunt prosumi, Plempius, Hogelandius, Regius, Hinselius; sed aliorum Latina ignorantium ingratiam, varios in dialectos transfuderunt, inter quos Simon Pauli Clarissimus in Theatro Anatomico praedeformem, qui Germanice loquentem Hafniae fecit, Abrahamus Pratasus, Lugduniensis Eruditus Medicus, qui Gallica consuetudine Lutetiae donavit, et ignotus quidam, non tamen sine honori professione dimittendus, cujus indeciria Londini Anglico sermone prodiit, quibus omnibus, ne memoria tanti affectus pereat, amplissimas jam gratias ago. Tantis animatus calculis, coepi confidentius axum hoc revolvere, patruique pridem redditus, reformanda Anatomus sedulo incumbere, quumque vere monuissent Amici quidam, servatis, non sementibus tamen defensibus veterum Patrisque sententiis & opinionibus, barbari nonnumquam legentium sensus, & inspersis novis confundere quam & hac & illam novisse expediat, volui utilitatem juvandi praeservare gratia veteres tuendi, quidem nihil inceptum unquam & per perfectum, neque seculis omnibus cunodum patent, quando per intervalla & spiralenta temporum mortalibus sua dividit nunquam effœta Natura. Talia animo volventem interpellat Typographus, & pro tertio praello intervenit. Hinc serio in me negotium susepiti conficiendum. Utinam successus voluntati & voto singulorum magnifice respondeat! Res enim ardua, vestuis novitatem dare, novum autoriatem, obsoletis nitorem, obscuris lucem, fastiditis gratiam, dubiis fidem, omnibus vero naturam. PRAEFATIO. ram, & natura fuct omnia. Qua singula in praesenti certum fuit exsequi. Textum Furentis obsoletum interpolavi, meumque feci totum, ad naturam fidem examinatum, maiori veritatis fiducia, quam in verba Furentis pietate, qua obscura illustravi, posteriorum certis observationibus contraria emendavi, omnium Recentiorum inventis ubicunque obviis exausi, & quod caput rei est, ad sanguinis Circularem motum Harvejo & Walseo propugnatum, jamque apud plerosque receptum, summo studio, modo paucis lineis verbo, modo, ubi opus erat, ducta in plures periodos oratione, universum composui. Proprias adhuc non paucas observations opinionesque superaddidi, & partium diversarum dissidentiumque animorum concordiam pro ingenii modulo molitus sum, in omnibus, quantum in me, naturam sequutus & rationem, quibus satisdictis quibusdam, & ab Hoffmano, Riolano, Laurentbergio, aliorum Doctissimorum Virorum, mihi Patrique puter aquum exprobratis, gratiam conciliavi. Verbo eloquar: Novum plane opus in publicum protrudo, omnibus, quantum confido, rerum pondere & varietate placiturum. Qui enim quid tot peregrinationibus, tot lucubrationibus, tot denique sesションibus notavi, seuque, sive apud Principes Walseum, Falcoburgium, Sylvium, Vasingium, Severinum, Folium, Leonicienum aliosque viss, seu proprias manus induciria, cum alibi locorum, tum in hac Regia Academia publice administratis privatim, praesentibus magnis parvisque. Vis D. illustrissimis, Nobilibus, Regni Senatoribus, & Serenissimo Rege Frederico III. Domino Clementissimo, cui propter Regium favor em, plane que singularem clementiam, imperii exordium felicitatem secundum Sumum Numen, omnium, inquam, aliqualiter hic orbi exhibeo. Ne vero ad novi operis complementum curiosis oculis fugientique memoriae desisset quicquam, prioribus iconibus detritis: usus novas substituimus nunquam as expertas, sua pulchritudine & arte efficaciter naturam propius imitante se facile probaturas, in quibus partim sessionum mearum publicarumque demonstrationum subsumi glyptes et imitatus, partim exasuperavit manu Cl.V. Ioannis van Horne Anatomici Reydenfis, & optativissimi itinerum meorum studiorumque quondam comitis, cui, (ut & D. Dionysio a Cruyskercke Fisco ibidem felici) ob egregiam, me absente, iconibus aliisque ad operis nitorem & perfectionem necessariis navigatam operam, plurimum semper debbeo. Tu vero, Lesor candidus, hoc laboris nostri, at tuis commodis dictum monumentum, eo applausu excipe, quo alia pridem in Anatomicis divulgata ac flammaxima, & propediem his majora exeunda sis. In omnibus autem contra judiciorum varietates, supererii mihi ad veniam regressiveus, velut emendaturo quicquid fuerit desideratum. Vale, ut me amare valeas. Index Capitum libri primi. De Infimo Venter. Cap. I. De Cuticula. Cap. II. De Cute. Cap. III. De Pinguedine. Cap. IV. De Membranis in genere, de membrana carnufasci & membrana musculorum propria. Cap. V. De Musculis in genere. Cap. VI. De Musculis Abdominis. Cap. VII. De Peritoneo. Cap. VIII. De Omento. Cap. IX. De Ventriculo. Cap. X. De Intestinis in genere. Cap. XI. De Intestinis in Speicie. Cap. XII. De Mesenterium. Cap. XIII. De Pancreas; Ejusque novo ductu. Cap. XIV. De Epate. Cap. XV. De Bilis receptaculis, nempe, Folliculo felis & canali bilario. Cap. XVI. De Liene. Cap. XVII. De Renibus. Cap. XVIII. De Capillibus atrabilariis. Cap. XIX. De Ureteribus. Cap. XX. De Vescica Urinaria. Cap. XXI. De Vasculis spermaticis Virilibus praeparantibus. Cap. XXII. De Testibus. Cap. XXIII. De Vasculis deferentibus, seu ejaculatoriis, de Partu, Vesciculis feminariis, & Prostatu. Cap. XXIV. De Pene. Cap. XXV. De Partibus muliebribus Generationi intervenientibus, & primo de Vasculis spermaticis praeparantibus. Cap. XXVI. De Testibus foemineis. Cap. XXVII. De vasculis deferentibus. Cap. XXVIII. De Utero in genere. Cap. XXIX. De Uteri fundo & ore. Cap. XXX. De Uteri Collo majore. Cap. XXXI. De Hymen, seu nota virginitatis. Cap. XXXII. De Pudendo muliebri, externo in genere. Cap. XXXIII. De Carunculis myrtiformibus. Cap. XXXIV. De Clitoriae. Cap. XXXV. De Alis & Labiis. Cap. XXXVI. De Membranis foetum involventibus. Cap. XXXVII. De Vasculis Umbilicalibus. Libellus II. De Medio Venter seu Thorace. Cap. I. De Mammis. Cap. II. De Musculis intercostalibus. Cap. III. De Diaphragma. Cap. IV. De Pleura, Mediastino & Thymo. Cap. V. De Pericardio, & huomo in eo contento. Cap. VI. De corde in genere. Cap. VII. De Cordis partibus in specie, Auriculis, Cavitationibus cum septo, vastis & valvulis. Cap. VIII. De Vasorum cordis unione in seuto. Cap. IX. De Pulmonibus. Cap. X. De fistula pulmonum seu aspera arteria. Cap. XI. De Larynge. Cap. XII. De Oesophago. Cap. XIII. De Collo. Libellus III. DE SUPREMA CAVERNA seu CAPITE. Cap. I. De Pilis & Capillis. Cap. II. De Membranis extra & intra Cranium. Cap. III. De Cerebro, ejque Medulla in genere. Cap. IV. De Partibus cerebri in specie, & primo de Medulla oblongata & spinali ejque Ventriculo nobili. Cap. V. De Cerebello. Cap. VI. De reliquis, quae in cerebro observantur, partibus. Reti mirabili, glandula pituitaria, infundibulo, ventriculis cerebri, corpore callosum, fornices, plexus choroideus, glandula pineali, &c. Cap. VII. De Fronte. Cap. VIII. De Oculis. Cap. IX. De Auribus. Cap. X. De Nase. Cap. XI. De Ore, Buccis, & Labiis. Cap. XII. De Partibus in ore contentis; Gingiva, Palatum, Uvula, Faucibus, & osse Gutturis. Cap. XIII. De Lingua. Libellus IV. DE ARTHROBUS, US. Cap. I. De Manu in genere, & de Unguibus. Cap. II. De Musculis humeri, seu brachii specialiter delineatis. Cap. III. De Musculis scapularum seu homoplatatum. Cap. IV. De Musculis Thoracis seu respirationis. Cap. V. De Musculis capitis. Cap. VI. De Musculis cervicis seu colli. Cap. VII. De Musculis dorsali. Cap. VIII. De Musculis cubiti & radii. Cap. IX. De Musculis carpi & digitorum. Cap. X. De Pea in genere. Cap. XI. De Musculis femoris. Cap. XII. De Musculis tibias. Cap. XIII. De Musculis pedis. Cap. XIV. De Musculis digitorum pedis. Libelli I. DE VENIS, Resistentis Libro 1. De Infimo Ventre. Cap. I. De Vena in genere. Cap. II. De Venarum substantia & Valvulis. Cap. III. De Venarum corporis divisione, Sede vena portas, & Venis laceratis. Cap. IV. De Venis haemorrhoidalis. Cap. V. De Venas cavas truncus ascendente, ejque ramis, praesertim vena sinistra pari. Cap.VI.De Venus subclavia ejque ramis, ut jugularibus, &c. Cap. VII. De Venis Brachiorum & manuum. Cap. VIII. De Truncus Venas Cavas descendente, usque ad crura. Cap. IX. De Venis cruralibus. Libelli II. DE ARTERIIS, Resistentis Libro 11. De Media Cavitate seu Thorace Cap. I. De Arteriae in genere. Cap. II. De Arteriae magnas truncus descendente. Cap. III. De Arteriae Carotidibus. Cap. IV. De Arteriae totius manus. Cap. V. De Arteriae Magnas truncus descendente, usque ad crura. Cap. VI. De Arteriae Cruralibus. Index Capitum. Libelli III. DE NERVIS Resistentis Libro III. De Capite. Cap. I. De Nervis in genere. Cap. II, De Decem partibus nervorum intra cranium a Medulla oblongata ortis eorumque progressu. Cap. III. De Nervis spinali medulla prodeuntibus, & primo de nervis ex cervice, adeoque totius manus nervis. Cap. IV. De Nervis Thoracis vel dorsali, & lumborum. Cap. V. De Nervis ex ossis sacri medulla prodeuntibus, & de Nervis totius Pedis. Libelli IV. DE OSSIBUS, Vbi limus in De Cartilaginibus & Ligamentis, Cap. I. De Ossibus in genere. Cap. II. De Cartilaginibus in genere. Cap. III. De Ligamentis in genere. Cap. IV. De Cranio in genere. Cap. V. De Suturis Cranii. Cap. VI. De Ossa Cranii propriis in specie. Cap. VII. De Ossibus auditus. Cap. VIII. De Ossibus capiti & maxilla; superiori communibus, Cuneiformi & spongiofa. Cap. IX. De Ossibus maxilla; in genere. Cap. X. De Offibus maxilla; fuperioris propriis. Cap. XI. De Maxilla inferiori. Cap. XII. De Dentibus in genere. Cap. XIII. De Dentibus in fpecie. Cap, XIV. De Spina , ejufque vertebris in genere. Cap. XV. De Spinsvertebris in Ipecie, Cap. XVI. De Olle innominato. Cap. XVII. De Coftis. Cap.XVlII. De Qffe pedoris feu fterno, Cap. XIX. De Claviculis & Icapulis. Cap. XX. De Oilibu; totius manus. Cap. XXL De Oflibus totius pedis. Cap. XXII. De Offibus Sclamoideis. ACCEDUNT 2. Epistola IOH. WALiEI, qua Chyli & fangui- nis motus explicatur & adftruitur. II. Epistola ejufdem , qua motus Chyli & fanguinis ab adverfariorum objedionibus vindicatur. PRO-. PROOEMIUM. | Nthropolog ia feudodrinadeHo- 8 mine , vulgo & rede tamen in geminas dif- # pefcitur partes : Anatomiam , qua» de cor¬ ii pore , ejufque partibus agit : & ^v^Xcy.aM, | quse de anima. * Anatomia itaque , [reditis Anatome , ab ewafyftys, quadalioquin S. Ignatio inter martyria recenfe- tur. Caelio Aur. apertio. Tertulliano profedio, unde Pro- fedor] ut ad hanc nos accingamus, quatenus pars Phy- Annuntiat ficas eft , [Nam Medica Anatome de qua Galenus in Adm. fubjeBum* Anatom. quanquam utilis , medicis relinquenda] Subje- dum habet Corpus animalis cujufcunque, terreftris, aquati¬ lis , volatilis , &c. non tantum humanum. Verum humani corporis ftruduram potiflimum rimari folemus. i.Ob per-. Felonem maximam, quas regulaefi imperfectionis. Quia curpotis animalia varia innumera fere funt, ut his fecundis & rimandis sumum de dis humana attas his seculis non sufficiat. Ob usum incredebilem ad neminem nonredundantem, qui seipsum & prosum coppers, quemadmodum etiam anatomiam. Anatomia, qui nimirme & pro curem addititium pernificere cupit, tum ut lanitatem melius agam utuvi, & aegritudines profligare possit; neque quisquam Physicus eti, aut dici potest, niti in hac, ante omnes doctrinas Physicas partes, artem ad unguem calleat. Neque ideo Brutorum Animantium dissectio minus utilis, aut Anatomico necessaria, partim ob analogiam cum corpore humano, partim ut illustris anima propter viventium motus cognoscendos, partim denique ob totam & Exercitationem tam Anatomicam quam Chirurgicam. De mecretus sedem bilis & naturam in illis quas sevivit. Post illum Galenus simias aliaque aperuit, ut et Severinus, Aldrovandus, Cassellus, Bronzerus, Tanarum, & nos divertisse genvitement dissertimus. Ex vivorum Anatome Asellius venas laceratas, Harveius & Wagus sanguinis motum invenerunt. Porro quia ob varias actions corpus humanum non ex una in Anatomiam divisum, sed in continentia, contenta, & impetus facientia; hoc est, in partes solidas, humores & spiritus. Atque laxa hac ratione partes dicentur omnes, quae quantitatem habent, & totum complent, etiam ungues, pili, adeps, medulla. Stridere vero & proprie pars dicitur, quae forma totius participat & vita; estque Anatomiae Pars quid? Omnes tantum solida. Unde non male partem definit Fernelius: Corpus toti cohaerens, communicate vita conjunctum. Partu pro fa, ad functionem vel usum comparatum: Galeno vero, pars cunca - Corpus toti quantenus conjundum, & aliqua ex parte putta. propriam habens circumscriptioem. Summatim dicunt; partem proprie esse: 1. Qua: vivit, nutritur, nec aliam nutrit. Ita excludunt spiritus, humores, &c. item adipem, qua quandoque abit in partis nutrimentum, & medullam ossium tanquam illorum alimentum. 2. Quae solida est. 3. Qua: propriam habet circumscriptioem. Contrarium in adipem est, qua: terminatur figura partium circumjacentium. 4. Quae: toti continua, [Mathematice & Physice, ratione materiae & forma, simul.] 5. Comparata ad functionem vel usum. [Ubi excluduntur verruca, tumores & alia praeter naturam corpori viventi adnata.] Ut vero intelligatur, quid significant hic functio & usus breviter explicandum. Actio vel functionia potest esse vel privata vel publica. Privata adio est, qua partes sibi consument, Publica qua toti Animali. Publica Adio opposita usu, est adio partis praecipuae, in organo quod integram adionem absolvit. Habet enim quaelibet in animantis corpore adio, peculiarem particulam teste Galeno, per quam perficitur. Exempli gratia; Cutis habet adionem privatum per se, ut particam aequaminister attrahionem, retentionem, &c. habet vero etiam intelligigiem publicam, pro toto animali, videlicet distinctionem qualitatum sanguinis. Sic adio epatis est sanguificatio, testium secretio, miniselaboratio, mammarum solidificatio. Quando per Usu [vero est auxilium, quod partes minus praecipuae, ut usum? partes praecipuae functionem edant, conferunt, [isque omnibus inest, etiam nihil agentibus] Ex tribus potissimum fontibus haauritur, & funt: 1. Propria ejus temperies, hoc est, Symmetria qua tuor qualitatum. Exempli gratia, Cutis quoad qualitates primas est temperata, quaeritur in quem usum? Resp. Ut dignosteat omnes qualitates tangibiles. Qua temperiem consequuntur, & funt secunda: qualitates: durities, mollities, craelities, tenuitas, densitas, raritas, etc. Qua necessario accidunt, ut magnitudo, numerus, metus vel cavitas, figura, conformatio, connexio, status, superficies. Verum nos in his institutionibus in gratiam discendi cum aliis Anatomicis raro accuratum hoc differenem inter actionem & usum servabimus; praesertim ad evitandum taedium variarum rerum repetitionem. Antequam vero ad partes divisionis seu differentias accedamus, tenenda summa questionis istius, Quanam parte Quanta prius generetur. Sciendum secundum Hippocratem, partes in toto omnes simul formari & discriminari: quemadmodum in circulo nec principium nec finis est, sed omnia simul principium atque finis. At non omnes partes simul perficiuntur & exornantur; Verum i. vena umbilicalis. 2. Epar: postea cor (quod Aristoteles primo generari voluit, Epar vero Galenus) tandem cerebrum. Umbilicalis ergo vena primo perficitur & absolvitur ratione amplificationis sanguineae, non ratione primas constitutionis ex semine. Alii venas dicunt, ex semine et flendo partium quasi stadium, ex sanguine substantiam, putantes duo esse principia materialia partium corporis: semine & sanguinem. Quam sententiam refutavimus, & abunde explicavimus in Controversiis nostris Anatomicis quasi. u. De Part. earumque Fac. Funci. Atque ita vasca ante viscera ratione perfectionis gigni dicuntur. Et merito. Alias enim viscera nutri non possunt abque instrumento hoc proportionato; vena, per quam sanguis ad alendum deferretur. Quemadmodum enim ex nucleo in terram semina, primo defendit in terram radices antefendit obliga, postea aliae radices se diffundunt in latitudinem ad superficiem terrae: ex quibus postea truncus & rami; sic ex semine in uterum commissum primo oritur vena umbilicalis, sanguinem excipiens ex placenta uterina, ex qua umbilicali oritur vena porta: cum suis radicibus. Nunc ad divisiones seu differentias partium accessimus, Partes quae, quarum variarum effe polliunt. Duplices fungi. Ad Anatomiam Late sumendo partes nonnulli dividunt, ut quaedam siri necestiatis, quemadmodum cor, epithea, cerebrum, pulmo, ventriculus; quaedam commoditatis, et vel magna, ut oculi & testes, vel minoris, ut ungues: quaedam ornatuis, ut coma & barba. Sed nos dividimus partes praecipue ratione finis, vel ratione materiae. Ratione finis dignioris aliae sunt principes, aliae minus principes, & minifira. Partes Principes sunt epipar, cor, cerebrum, quae aliarum partium principia sunt. Ut, ex cerebro nervi oriuntur (communia sententia) ex corde arteriae, ex epate venae. Addunt alii testiculos, sed nulla necessitate, quia ad individui conservationem nihil conferunt, & fine illis generatio fit, ut exemplis docemus, lib. cap. Intelligendum autem principium non radicationis sed sum radi- originis; nam ita semen omnium partium est principium, catonis. Hoc est, quod a se emititur aliquod instrumentum, vim & communem materiam. Sic a corde tanquam principio distributionis oriuntur arteriae, et a corde virtutem suspiciunt, ibique initium habeant. Ita de venis & nervis intelligi cum suis principiis. Ita ab osteobulis oriuntur cartilagines, item ligamenta. Partes minifira vel sunt neccesaria, vel non. Necessaria sunt, fine quibus animal vel non vivit, vel male vivit. Sic inservit pulmo cordi; intestina ventriculo; ventriculus epate & lienio; epate vescicula felis, porus bilarius, & vescica urinaria; cerebro sentiup instrumenta omnia. Non neccifaria, ut caro simplex, etc. Respectu aliarum partium: Nam in tabidis absumitur, & in carnosis est oneri, eaque indesta privantur apud Aristotelem. Ratione materia proxima: partes alia sunt simplices, homogenea sive similares; alta compofitae, heterogenea; seu di, fi, mi, heterogenea. Pars similis est, quae in similes suas partes dividitur, quid ut omnes particulae ejusdem sum cum toto substantiae, ut ea quoque pars carnis est caro, &c. Tot partes similares ab aliis plures, ab aliis pauciores recensentur. Aristoteles in variis locis has numerat: Sanguinem, pituitam, bilem, lienam, semen, lac, fel, pinguedinem, medullam, carnem, venas, arterias, nervos, fibras, membranas, cutem, ossa, Cartilagines, pilos, ungues, cornua, pennas. Averroes ex his quasdam omittit, & addit melancholiam, spiritus, muscum, chordam, ligamentum, inguim. Galenus variis in locis has habet: os, cartilaginem, venam, arteriam, nervum, membranam seu panniculum, serum, tendinem, ligamentum, unguem, cutem, pinguedinem, medullam, humorem vitreum & crystallinum, carnem musculorum & viscera, cum propria substantia cerebri, ventriculi, intestinorum, uteri. Archangelus omnes haec enenas ab aliis distat retinet, & addit spiritus triplices, 4. humores alimentarios, item excrementicios, ut urinam in vesica, bilem flavam felinae vesicae, pituitam excrementitiam, & omnia omnium corporum excrementa, cuticulam, & internam cavitationem interiorum. Addit autem adhuc alias similares non vulgatas. propriam substantiam (remotis aliis partibus, similares, venis, arteriis etc.) cerebri, linguae, pulmonis, cordis, jecoris, vescicae, bilarii, lienis, ventriculi, intestinorum, renium, ureterum, vescicae urinariae, uteri, penis, testium, musculorum, glandularum. Sed fructus, quasi nova haec adducit: Sub carne enim continentur fieri omnia. Nam Hippocrates Caro cratici & Galenus alia est caro musculorum, alia viscerum, alia glandularum. Atque Galenus triplicem proponit carne. in musculo, quae Veteribus tantum caro vocatur. in jecore, corde, rene, etc. tandem in vena. triculis, vescica, venis. Unde quadruplex colligi potest Caro. Musculosa, quae sive Galeno Caro fibrosa dicitur, est que mollis & rubicunda, & proprie Caro dicitur. Atque Hippocrati saepe Caro, idem quod musculus. Viscerosa vel viscerum. Vrae luminis parenchyma seu sanguinis, Galepo similars & simplices Carne, quae viscerum vasca firmat, spacia inania replet, & actionem edit. Membranosa, vel cuique partis membranosa carne substantia, ut in oesophago, ventriculo, intestinis, utero, vescica. Glandulosa, vel glandularum, quae est pro vaporum divisionibus firmandis, pro humoribus superfluis, praesertim serofis, quia spongiofae & rarae sunt glandulae, imbibendis. Vnde vulgo dicuntur emundatoria. Capitis quidem, quae in collo funt: Cordis, quae sub axillis: Epatis, quae in inguina. Pro partibus humerands ad faciliorem motum, vel alias ad prohibendam rigiditatem. Ta-s funt ad linguam, largungem, in oculorum angulis, etc. Sed partes similares decem numerantur: Os, Cartilago, membrana, gamentum, fibra, nervus, arteria, vena, caro, cutis. Ex iis quasdam funt ad sensum tantum similares, ut venas, arteriae, nervi (addunt alii musculum) aliae simpliciter similares funt. Venas, arterias, nervos, musculos, non e solo vera simplices, rede docuit Aristoteles: Nam musculus constitutus ex carne, fibris, tendine: Nervi ex dura piaque materia & medulla: Arteriae ex duplo differente tunica: Venae ex tunica (fibris etiam secundum alios) & ostioli sive valvulis. Simpliciter & vere similares funt os, cartilago, ligamentum, membrana, fibra, caro, cutis. His alii addunt ureteres, auram aurium, &c. sed fructua. Nam 1. non funt partes toti corpori communes, sed partibus quibusdam propriae. 2. Auram aurium nihil est nisi spiritus in pannis, qui ex partium solidarum nomenclatura excluditur. Pars gener- Hic notandum, partes has omnes dici vulgo vel sanguineas, vel miftas, quid spermatica, quae ex semine faldalae, & funt odo priores enumeratae; quae si difluant, non regenerantur, nec vere uniri queunt; sed callo medio junguntur ob inopiam materiae & virtutis effoliaris, quae post conformationem partium sopitur. Sanguinea sanguinea vel carnofae partes contra regenerantur, quia quid ex sanguine fadas putantur, ut caro. Mista pars est cutis, de qua postea lib. 1. cap. i. Et enim femen & fanguis communiter status unitur duo principia generalia generationis noatrae: ita, ut in femine fit principium materiale paucissimum, effektivum plurimum. In fanguine vero materiale plurimum, efficiens vero imbecillius. Ex femine prima partium rudimenta & filamenta tanquam flamina constituntur dicuntur; ex fanguinis adfluxu fibrogene. Sed quidnam revera statusendum fit contra vulgatam hanc opinionem, docuimus in Controversiis Anatomicis. [Dicendum enim potius, ex solo femine partes primo conflatu tanquam materia ex qua: fanguinem vero maternum conferre ad partes nutriendas, augendas & amplificandas. Cuius in proportione ad reliquas partes mediocrem portionem feminis adepta est, nec adeo copiosam ut hypermaticas, nec adeo exiguam ut fanginullum.] Partes difsimilares Gint, quae in partes dif. Abit plures dividuntur potest in alias manus; sed in ostia, musculi, venae, &c. Difsimilares Philosopho dicuntur membra: alioquin partes organica vulgo dicuntur, seu instrumentales. In quovis autem organo quatuor ut plurimum funt genera. Exempli gratia, in oculo est pars, per quam fit actio nempe visio, ut humor crystallinus. Sine qua non fit, ut nervus opticus. Per quam melius fit, ut tunicae & musculi oculorum. Per quam conservatur actio, ut palpebrae, &c. Quia vero magis vel minus compostae funt difsimiles, dividuntur in 4. gradus seu ordines. 1. Sunt similares ad sensum, ut musculus, vena, arteria. Ex his conflatu & reliquis similares, ut digitus. Ex secundis componuntur, ut manus, pes, &c. Ex tertiis, ut brachium. Tandem in maxima fua membra dividitur corpus, aliis in caput, thoracem, ventrem & viscera; aliis, ut Aristoteli, Rufio & Oribasio in Caput, collum, thoracem (fus sub quo etiam imum ventrem complexi funt) [unde Hepar in Throace Hippocrates collocavit.] Manus & Crura. Sed rectius aliis in ventres & artus. Ventres funt insignes cavidades, in quibus nobile aliquod commissust viscus: et quemadmodum tria funt principalia membranada, sic tres ventres: Infimus, vulgo abdomen epicrate, & partes naturales. Medius seu thorax cor, & partes vitales. Supremus seu caput cerebrum, & partes animales. Artus qui melioris vita causa funt dati, funt manus & pes. Atque ita quatuor libros faciemus: 1. De ventre imo. Divisitoz. De cavitate media. 3. De suprema, sive de capite. 4. De artiis hujus tubus. His responsdebunt quatuor alii libelli: Primus, de operit in venis, quas ab Epate in cavitate ima oriuntur. Secundus, de arteriis, quae a corde prodeunt in cavitate media. Tertius, de nervis, qui a cerebro prodire communiter statuuntur. Quartus, de ossibus, quas maximam partem in artibus reperiuntur: et sicut ossa conjuncta compagem constituunt, qualis totum aliquod corpus: sic etiam venae, arteriae & nervi. Aliam divisionem corporis reperire licet apud Ternetium, cujus tamen usus non est nisi in Medicina. Dividit corpus in regiones publicas & privatas. Publicas seu communes facit tres in totum corpus extensis. Habet venam portam, & partes omnes, quibus ejus rami proficiscuntur. Incipit a radicibus cavas, & terminatur in tenues venas, antequam in capillares definant. In Anatomia Prooemium. Publicas seu communes facit tres in totum corpus extendis. Habet venam portam, & partes omnes, quibus ejus rami proficiscuntur. Incipit a radicibus cava, & terminatur in tenues venas, antequam in capillares definant. 3. Habet mufcnlos , offa & corporis molem delinentem in cutem. Primam regionem prscipue purgamus per inteftina; fe, eundam per vias urinarias ; tertiam per cutis Ipiracula. FIGUR/E EXPLICATIO. Hsec Tabula hominis viventis effigiem exhibet, in quo tum abdominis partes externa; , tum con- fpicua; fub cute vena; a Chirurgis incidi folitse, locufque inurendorum fonticulorum reprsefen- tantur. A. Hypochondrium. B. Epigajlrium. CC. Hypogafirium. D. Ilia. EE. Inguina. F. Pubis regio. G. Vmbilicus. H. Scrobiculus cordis. I. lugulum. K. Vena frontis. L. Vena temporum. M. Vena lugularts. M, Vena Cephalica. O. Venabafilica. P. . Vena mediana [eu com¬ munis. Vena Cephalica manus finiflra. R. Salvatella. SSSS. Vena faphnna defeen- dnns. T. Vena faphana in ipfo pe¬ de. V. Vena fchiatica. XX. Locus fonticulorum in brachio & in crure. Liber id Lis. I. Liber I. DE INFIMO VENTRE. Ratio ordi- Ethodo fedionis hic venter promittitur, nis-Cmfe-^y&wL K cujus anatome omnium primo inftituuar , uc Bjoms im- y /| K citius removeatur fentina excrementorum , & iium fiat (flrc K putredo a toto cadavere exulet. a^imo ten Eft autem totum id , quod intus diaphra- Irnus ven- gmate a thorace diftinguitur ; circumfcribitur a cartilagine ter quid ? eniiformi , oflibus pubis , coxendicis , & facro , lumborum vertebris, & utrimque coftis [nothis.] yide Tab. Pars e jus anterior dicitur epigafirium , [quod ftomacho i. Hb. i. cum proximis inteftinis circumvolvitur. Arabibus ]j.xs mirach , quod in' genere de abdomine ufurpatur ; in fpecie fumitur pro rugis ventris ab uteri geftatione relidis , & de cute fupra ventrem aggregata, tefte Giggejo.] jrni-ven- Et hujus quidem pars fuperior hypochondrium dicitur, trisfar- [Cartilaginibus inferioribus coftarum vicinum;] quod dex~ teS) & ea- rrum vel finiftrum , alias eppins & procordia. Foliis media regionis umbilicalis dicitur, cuius duas partes laterales vocat Arifoteles Ruæves a laxitate, Galenus movates inania. Inferior, quo est ab umbilico ad pubem, dicitur hypogastrium, [proeuntibus Hippocrate, Galeno, Rufo, Polluce]imus venter Latinis, & aqualiculus. Hujus partes laterales ilia dicuntur, infemoris vero flexu ad pubem inguina : pubes autem pars est supra pudenda proxima, quo lanugine seu pilis tegitur. Pars infimi ventris posterior, vel est superior, quo lumbos constituit ; vel inferior, quo nates. Cotericum constat hic venter ex partibus integrentibus & tedis, hoc est, exterioribus & interioribus. Vestientes seu continentales (quas abdomen proprie vocant) vel communes funt, ut cuticula, cutis, pinguedo cum sua membrana, panniculus carneful, & tunica cuiusque musculo propria ; vel proprio, funtque musculi abdominis & peritoneorum. Partes posteriori, vel ad nutritionem faciunt. Partes autem vel ad procreationem. Ad nutritionem, vel ad quovis modo faciunt, ut ventriculus, Omentum, pancreas, intestina cum membranis, venter : vel ad quovis modo, ut venas mesentericae, venas portas cum radicibus, cava cum radicibus, epiploon, vesica bilialis, porus bilarius, lien cum visa brevi & haemorrhoidibus, [arteria coeliaca.] renes, caput atrabile, ureres, vesica. Ad generationem quas faciunt vel sumunt viriles vel mulieres : Viriles, ut visa seminaria, corpora varicosa seu parastatas, testes, visa deferentia, prostatas, vesica seminalis, penis, &c. Mulieres, ut visa seminaria, corpus varicosa & testes, visa ejaculatoria, uterus cum suis partibus, &c. Cum vero in utero est homo, alia adhuc consideranda funt, ut visa umbilicalia, uteri foetum involventes, &c., de quibus suo loco. Cuticula, Grsec empta, aliis summa vel ultima cutis, item cutis efflorescencia, cutis operculum, etc. est pellicula, vis senescitque expers, tenuis, densa, exsanguis, et vaporibus oleosis, crustis et viscidis a frigiditate externa conquirat? Densa est ad tegendam cutem. Videtur ab. Materia ex qua cuticula non est semine, nam i. Non est z’ tbi‘ pars corporis, a. Non nutriatur. 3. Pars spermatika ablata non regeneratur; at cuticula facile deperditur affridu vel attritum, aut per vesiculas ab igne, aqua fervente, etc. semine i Neque ex sanguine materia est, nam i. Omnes vens in intra cutim terminantur, a. Non habet fibras spermatikas, ex quibus omnis pars sanguinea firmamentum habet, etc. 3. In morbis diuturnis et tabe spe craffelest. 4. Cuticula vel dilacerata non mittit sanguinem. 5. Non rubet, etc. Neque ex excrementis alicujus coationis materiam habet cuticula. Non ex primis coctionis excrementis, aut fecundis excrescens; quia ex fascibus, urina, vel bile, quomodo fieret necque mentum ex tertis. Tertia coctionis triplex habet excrementum, coctionitum i. Halituosum & tenue, quod exhauriet. a. Tenue quidem sed magis solido aequum, ut sunt ichores, humores serosi, qui acrimonia & acerbitate potius impedirent generationem cuticulae, aut natam eroderent. 3. Crassum, tenacius, stritamentorum infra adhaerens, quod exsiccare in cuticulam Archangelus verti putant Archangelus & Laurentius, monstrant ex foliis, & herbis, quae ex pedum plantis in balneo abraduntur. Atqui laniamentum in balneis cuticula decederet. Videamus ergo, materia aliud excrementum, nempe vapor oleorum, concretus, lentus, & humidus (nam ex fecalis halitibus fit pulus) ex cute & membris subjicitur. Sic videmus in putre cuticulam superius fieri ex vaporibus ascendentibus, & per frigus con densati. Genita vero est cuticula partim in utero cum cute, partim extra. Intra nam in situ etiam rudimenta & initia dentium, pilorum, unguium, in situ. Ab absque cuticula maderet cutis, & exfudaret humor cum dolore, ut in inter rigine, phoenigmis. Experientia ostendit cuticulam in abortu nonnulli conspicua, & vi cujusdam humiditatis abradentis separari potest. Sed adhuc in utero est tenellula, mollior, & inchoationem duntaxat accepit: quia ibi non tanta frigiditas est, sed minor, videlicet ex sera humiditate factum ambiente. Verum extra merum complementum accipit, & perfectionem a frigiditate aeris, qua magis condensat, exsiccatque, qua causa est quod cutis omnium in origine rubore videatur. Causa efficiens ergo remota & interna est calor internus, vapores rem protrudens ad superficiem corporis, quemadmodum calor solis fit exhalationes. Proxima & externa est frigiditas alicujus corporis, ut aeris, cogens atque denfans. Sic puls, fervidum lac, sericulaque alia calida cuticulam nanciscuntur, aliquando etiam ambientis siccitias, externi humoris absorptione, materia qua reliqua additio. Vapores autem isti quo terraestrior & viscofior est, eo liquius quod inde generatur. Cutis est tueri cutim. Propterea nonnulli durus est, tenuis etiam, fina tamen & perspicua, quemadmodum separum tunica; pellucidae, neque si crassiour est, cutis non restet sentire. Callositie tamen aliquando ob labores in pedibus & manibus. Benignus et suavi compaginibus. Unde pustula; aquae cis cutem transient, non cuticulam. Nolo tamen nimis denso, ne prohibeat corporis transpirationem. Et denso quidem est, non tantum ad tuendas partes subjectas, verum etiam ne nimium effluxus fiat vaporis, sanguinis, spirituum & caloris. Nam est operculum orifacialium & extremittatum vaginae. Quare non fine asperitudine vivunt qui fine cuticula hac nascuntur; quod in Ludovico Rohemia & Hungaria Rege veterum fuit, qui etiamnum puer canus evasit. Colore candido est, ideoque frigida & sicca temperie, & cuticula exsanguis. Dilacerata enim vel incisa nihil ex se cruore emittit. Neque sanguine nutritur, quod voluere Laurentius & Sperlingus, quia non atraditione propria alimenti intrinsecus nutritur, sed accedente parte, vapore in similem cuticulae naturam concresecite, ut restet disputata Cafferius. Ethiopibus nigra est, subjeccta vero cuti non item. Numerus etiam in accidentibus spectatur. Est autem numerus unus; semel tantum duplex inventa est, & quidem ab Aquiappendente. Uniporis cutis tenaciter immersa inseparabiliter affixa: altera separabilis fine cutis oriffixture. Quod in quibusdam tantum, non omnibus corporis locis contingit. Geminatam quoque applicatis vesicatoriis deprepit Laurenbergius; Sed rarum id, ad cutem enim penitentare vesicatoria, humor exstillas docet & dolor. In callis quidem multa funt quasi ceparum pellicula, verum illa praeter naturam funt, quarum curacionem & generationem tradit Fallopius. Connexio hac est; ut ita arte coharet cuti, homine vi-vi, ac si continua esset. Sape tamen praeter naturam instar exuviarum serpents deponitur, quod de se Felix Flaterus testatur, & in febribus ardentibus variolique contingit. In Podagricis observavit Salmuth, in tertiana intermittente, aliisque. In demortuis candela vel serventi aqua separatur: in vivis Phosnigmis. In glande non cuti, sed carne adhaeret. Cytis, Graca quasi Hvpsbi vinculum, est integra cutis quid? mentum corporis commune; vel membrana temporata Pleiade ex femine a propria facultate genita, ut sit tactus instructum, & ad subjektarum partium tutelam. Dicitur membrana, quod intelligendum non simpliciter, sed ut membrana sit sui juris & proprii temporis. Male ergo simpliciter Ficcolomineus voluit cutim esse simpliciter membranam; Cutis ergo crusta est, & habet substantiam proprietam, estque temporata. Alii putant cutem in serum et crusta dividenda, ut Rhasius Hippolito a Clavio sequens docuit; et eum in serum, crusta, et cicatricem dividere. Sed his videlicet operibus nec serum nec crusta nec cicatrice orien generantur, sed omnia ex cutie oriuntuur. Efficitur ergo cutis putrescere et in serum et crusta resolvingui. Quo modo hoc fieri incipit, qualis sit causa, qualis effe corrumptionis in cutem, qualis in ea sequens generationis locum, et in quo ordine ea res in cutem novam conlodgeatur, hac in re disputare vti res adhibendum. Diversi autem de his sententia habent, quidem ego optinebam sententias Ficcolominei, Rhasii, eorundemque sequacium opprimere; sed quia hoc in operibus meis iam saepius inolevit, ideo mihi videtur neccesse esse hos in lucens redigere. Scire autem volo, an cutis in serum et crusta dividenda, ut in opus meum de serpentes curandis, et an putrefacit, et in ea putrefactionis locum et in ordine generantur. Si enim sic, eo ipso sequitur cutem in serum et crusta dividenda, necesse est enim ut serum et crusta, antequam in se genera sint, in cutem convertantur. Si autem non, sed cutis putrefacit et in serum et crusta resolvitur, sequitur et in ea non dividenda. Sed quia paucis verborum resoluta et generata explanavi, ideo videtur mihi necessaria hoc opus faciendum, ut sic ad hanc quaestionem res adhibeantur. Aristotelis ex carne exsiccata et quasi senescit cutim conflare voluit. Atqui cutis deglubitur facile a subjejctis partibus, et inter carnem et cutim est pinguedo, membraona, etc. Ad quam opinionem Semelius accedit, quando cuti faciei subjeti carnis portionem quandam ficticcerem dixit, in quo et reprehendendus ipse, quia x. Separaria carne poslic. i. Cicatrices aliorum more admittat. Alii ex extremis vasorum dilatatis, eo quod ubique vivat et sentiat, et in eam vasorum extremas definant: Verum hoc de omnibus partibus dici potest. Alii ex nervis mollioribus in superficie corporis expansis, concurrente sanguinis additione: Verum haec opinio eisque cum priori valoris est. Ergo ex femine in quantitate moderata accepto constat cutis: et pro ampliatione moderatum sanguinem accepit; videtur tamen superare semina. Nam albicat cutis naturaliter: licet pro subiectis corporum et humorum copia variet. Nam qualis humor, talis color in cute efflorescit. Sic sanguinei rubent. Ieterici flavefaciunt vel nigricant. Quorum exempla videantur apud Marcellum ponatum, aliosque. Caro, si subjacens, citius rubet: si pinguedo, albicat. Ad semina respiciunt autores, quando assegnant cuti vulnerratum non coire. Ratione sanguinis similiter quid cuti fit, cicatrix: et quae ex carne exusta et quasi exsiccata. In pueris tamen propter cutis tum humiditatem, tum humoris glutionos copiam, observata est vulneris per veram cutem consolidation; Sigelius testis. Quamobrem cutis, cum sit quasi ex membranosa (frigida & sicca) et carnosa (calida & humida) substantia; temperamentum erit in omnibus qualitatibus primis et secundis, ut recte judicet de omnibus. Efficiens est propria vis cutis generatrix; nempe cutifica, quemadmodum in ossu ossea, in nervo nervifica, etc. 