title: Thesaurus anatomicus primus [-decimus] ... Het eerste [-tiende] anatomisch cabinet
creator: Ruysch, Frederik, 1638-1731
text: Aanmerkt dat de Ooghfpieren hare natuerlijke plaats behouden hebben > infonderhcyt de reghte. In ’t felve Glas hangt ook aan een hayrtje de Regenboogh van een Mcnfchen Ooghe, dewelke ick voorheen in fig. hebdoenverbeel- dcn-y en ’c gecn ick daaroverheb gefchreven , in de uytlegginghe van de XVII. Fig. vandeboven- gemelde Brief , fal ick hier eens verhalen. Circulus iris , qua membrana, efl fer corneam tranfp arens , facie anteriore in ambitu cum Choroi¬ dea , pofteriore vero cum Ruy- fchiana conjungitur : , nec immeri¬ to in duos circulos dividi potefi , quorum major definit , ubi arte¬ riola reflectuntur , vel ubi facie pofterior e fibra , potius tendinofa fibra procejfus ligamenti Ciliaris terminantur , ficuti fig. XVII. & XVIII. Tab, XVI . Refp. Epift. Thef. II. Pro- Deu Regenboogh 5 V welk^een vlies isri fehy nende door *t hoornvlies heen.^ word van vooren in den omtrek ver - eenight met het ade^aghtighe , en van aghteren aan het Rnyfchenvlies 5 en kan het felve metreght intwee cir- kels verdeelt worden 9 waar van de grootfte eyndight daar de flagh ad er- kens aghterwaarts ombuygen en terugh lopen, ofdaar devefelen 5 lieverpee fighe vefelen van het aanhanghfeiva- den hayrwyfe band van aghteren komen te eyndigen , gelijk^gejien kan w er de n inde vj .en iS.jig. van de i 6 Plaatn C i8 THESAURUS ANATOMICUS II. Problem. videri pote/l. Alter cir¬ culus multis numeris minor , Ad pupillam definit : * Circulus Iris major gaudet arteriolis innume¬ rabilibus , cgu& mirando reptatu per Iri dem funt dijperjk : fient i fig . dilhz indigitant , ubi autem ad circulum minorem pervene¬ runt , refelluntur , e quibus refle¬ xionibus ramuli oriuntur novi & minores , qui eodem quoque modo refelluntur ad confinium pupilla i an hoc , ut fanguis d motu rapr diori inhibeatur , & minus extra “ vafaripojfit , ab externa vi, vel alia caufain iis , qui plethorici funt ? N°. 3 . Pueri oculus tranfver- fim feftus , ut Ruyfchiana, Choroidea &c. in confpeftum venirent. In hocobjecfto Retina in totum non eft confervata, vi- fibiiis tameA portio fuperftes remanfit in inferiore parte , ubi arteriolae repletas exiftentiam ejus demonftrant,. Portio diffi oculi < fundo Phialae proxima , uvea & cor¬ nea eft ; haru m pofterior facies hic in confpeftum venit, fc.liga- mcn-. in I Antwoord , op de Briefswyfe voorftelhnghe. De anderecircu f veel kleenderiujnde , eyndight aan deoog - appel. Den grootfte cirkel des Rcgen- booghs is ver fi en van ontallijke flagh - aderkens , dewelize met een ivonder- baarlfte cours verfpreyd zjjn do or den gefeyde Regenboogh , gelijk^de gefeyde figuren komen aan te wyfen : want ais defelve gebomen zijn tot den kleenen circiti, foo ifi , dat defelve weder te rugh loopen , en haar alfoo booghswys omkeren , tot welkers booghwyfe om - keringen weder nieuwe en kjeender takxkens tevoorfchyn komen , dewelke $okj>p defelve wyfe haar omkeren ente rugh loopen , w anne er de f e gekomen z.ijn aan den rand of eynde van den ooghappel , mogelijk om dat het bloet in al tegrooten drift wat verhindert zoude werden , en niet foo light buyten fijne vaten foude lopen, Door uyterlijk ge- welti ofandereoorfake, en dat in bloetryke Menfchen. No. III. Het Ooghe van een Jonghe , dwers door gefneden , op dat het Ruyfchenvlies , ais mede het aderighe vlies, enan- dere zaken te voorfchyn fouden komen. Inditvoorwerpishetnet- wyfe vlies jniet in ’tgeheelgccon- ferveert ; maar alleen een portie van ’t felve , en dat aan ’t onderfte gedeelte, alwaar deflaghaderkens vervult zijnde , des felfs wefen ver- toonen. Een gedeeltevan’t gefeyde Oo- gheft welk het naafte aan de grond van de vies geplaaft zijnde, is het Druyve en Hoorn-vlies , welkers agh- of II. ANATOMISCH CABINET. mentum Ciliare, & proceflus Ciliaris , cum fuis tendinofis I fibris. N°.IV. Cornea Tunica cum annexis adnata , Choroidea, Ruyfchiana, Ligamento Cilia¬ ri* ejufdemque proceffu, &c. Vide ulteriora in expl.Tab. i. Fig. 4. hujus Thef. z. N°. V. Infantis caput liquo¬ re conferva tum , & tam vivido colore praeditum , abfque fuco aut pigmento, ut viventis ca¬ put repraefentet $ illudque a multis annis ita confervatum eft. Not. 1. Cranii parte fuperio- re ablata , cerebroque exemp¬ to , videnda fefe exhibent 10 nervorum paria , infundibu¬ lum, rubicundo colore praedi¬ tum, ridque propter repletio¬ nem vafculorum cerace& mate- ri& rubra. z. Septum, quo cerebrum a cerebello a latere feparatur,ceu falx tmnfverfalis , ({i ita loqui liceat) diftinfte hic quoque cer¬ nitur. 3. Orbitae oculorum dura matre ex parte viduatae , dilu¬ tiore rubedine funt imbutae , a vaforum repletione. 4. Labium luperius unius li¬ ga* aghterfte wefen hier in ’t gefighte komt, zijnde denhayrwyfenband, met des felfs aanhanghfel, enpee- fighe draaden , of vefclen, N°. IV. Hct Hoornvlies, met des felfs vereenigde Bint, Aderigh , en Ruyfchenvlies , ais mede deo hayrwylenband , met des felfs aan- hanghfelj &c. Ziet verders in de uytlegginghe van de 4 Fig, van de ecrfteTafel van dit twede Cabinet. No. V. Het hooft eenes Kints, legghende in een voghtigheyt , ’t welk fonder eenigh blanketfel of verwe, foo curieus geconferveert word 5 dat herithooit van een fris en levendigh Kind verbeelt,- en is 5tfelve van over veelejaren van my alfoo bewaart geworden. Aanm.teneerften, Hetopperfte van ’t belckeneel , ais mede de herf- fene weghgenomen zijnde , foo komen ons hier te vooren de 10 paar zenuwcn , den T reghter rood van couleur, wegens de opvullin- ghe van des felfs kleene bloetvaat- jens met een rootwaflighe ftoffe. Ten tweden. Het tufiehen- fcheytfel , . waar door het voor- en aghterbreyn, terzyde van den an - deren gefcheyden word , verbeel- dende een overdwerfle feylTen,(in- dien het geoorloft is , alfoo te fpre- ken) , kan men hier ook klaar zien. Ten derden. De Oog-raden ten deele van ’t harde harflenvlies ontblooc zijnde, komen onslight root voor , wegens de opgevulde llaghaders. Ten vierden. De opperfte Lip G 2 'werd THESAURUS ANATOMICUS II? gamenti ope maxillae fuperiori c.Qnnafcitur quidem in homine , hic vero duplex ligamentum occurrit. f N°. V I. Phiala continens veficae muliebris Utero geren¬ tis , portionem , quae tempore geftatioais intolerabili crucia¬ tu, & continuo mingendi de- fiderio vexata , tandem ulti¬ mum diem obiit. Cadavere a me aperto , fcetuque quadri- meftri exempto , fnveni Vefl? cam purulentam atque corru^ ptam. Id autem * quod con- fideratione dignum efie cenfeo , eft : Omnes veficsc fibrae ftipa- tae erant calculofa^fubftantii, in formaarenularum. Vid.Tab. 2, Fig . z. hujus, Xecundi Thefaur ri & obje&um ipfum domi meae, N0. VI I. Phiala , liquore limpido referta , in qua tria ob- jefta , quorum primum a capit- lo dependetis , portio eft oculi humani , in qua diftinfte cer¬ nere licet differentiam inter Ruyfchianam, & Choroidoam: praeterea Choroideae fuperfi cies exterior obfita eft pigmento ni¬ gro., cum contra illud utpluri- mum cernatur in fuperficie in* teriore Ruyfchianae , praeterea per Choroideae fuperfieiemex teriorem vifuntur difper fi Ner¬ vi Ciliares.- 4 InA werd in een Mcnfch door een eenr- ghen band vaft geheght aan de op- perfte kaak, edogh foo vint men hier twee foodanighe banden. N°. VI. *Een Glas , onthouden* de in figh een gedeclte van de blaas vaneenfwangere Vrouwr dewel- ke, geduurende hare draght met onverdraaghlijke pyne, en gcdu- righe bcgeerte tot het maken van haar water , gequelt zijnde , ten laatften is komen te fterven. Het lighaam, van my geopent? en een viermaandigh Kintje .daar uytge- haalt zijnde , heb ick de blaasver- rotcn bedurven gevonden. Edog ’t geen ick meen aanmerkens waer- digh te zijn, is 5 dat aan alie de draden of fafelingen van defe blaas , hingen feer veel ldeene fteentjes ais fantjes. Zictdez.fig.vandetwede Plaat van dit twede Cabinet, en Yonderwerp felfs tmynen huyfe*. % r - No. VII.i Een Vlesje tuet helde- re voght , Waar in drie voor werpen leggen , waar van 't eerfie aan een hayrtje hangende , een gedeelte is van een Menfchen Coge , . waar in feer perfe<ft te zien is het onder- fcheyt tuflchen het Ruyfchen en Netwyfe-vlies. Daar en boven fo is het N etwyfevlies van buy ten befet meteen fwarte ftoffe, waar mede men in tegendeel mecft fiet de bin- nende oppervlakte van’t Ruyfchen vlies begaeftt.e zijn., Ook werden hier des hayrwy fen bands zcnuwen gefien, dewelke over de opper¬ vlakte van ’t Netwyfe vlies loopen. i In of II. ANATOMISCH C ABINET. Infundo hujus Phialae caete- ra duo confpiciuntur objeda, quorum primum oculus huma¬ nus eft , tali modo feftus , ut ea portione Sclcroticae quas ante¬ rior eft , & cornea dicitur , ab- fcifla , in confpeftum veniant humores cryftallinus & vi¬ treus, idque in fitu naturali: Notandum interim humores di- £tos contra naturas leges , lim- piditatem amififle , majorem- que duritiemacquifiviffe, idque a liquore noftro. Praeterea cernere quoque li¬ cet pigmenti nigri refiduum , a Ruyfchiana Tunica, ut & liga¬ mento Ciliari savulfum , diais humoribus circulariter,& ftria- tim cohaerere. Hujus ftrias la¬ tiores in homine , quam in qua¬ drupedibus , id quod non vi¬ dentur obfervafle Autores , qui oculos vitulorum , loco homi¬ num aeri curarunt incidi. Tertium objeftum in fundo hujus Phialae, Cornea eft , in cujus facie interiore confpi- ciuntur Ligamentum Ciliare , cum ejufdem proceftu , nec non cir¬ culus minor > in quem definunt tendines prQcefius ciliaris , pu- In de grond van defe Vies ziet men de verdere ivveegefeyde voor- werpen , waar van liet eene een MenlchenOogheis 5 op foodanig een wy fe toebeieyd , dat het voor- fte gedeelte , ’t welk het hoornvlies (Cornea) is gehetien , wegh gefne- denzijnde, de cryftalline englas- aghtighe voghteni gefienkunnen werden, en datinhare natuerlijke plaatfen : Ondertuflen moet men noteren , dat defe voghten, tegens denatuere, haaredooifightigheyt en helderheyt verloren hebben, ais mede datfe harder fijn gewor- den van defe onfe voghtigheyt. Daar en boven kah men hier ook zien> het overighe van de fwarte verweofftoffe, ’t geen van ’t Ruy- fchenvlies, en hayrwyfe band af- gehaalt zijnde , aan de gcfeyde vog- tenin deronte fbaalwys vait houd. Defe ftraalwyfe ftoffe , of ftralen fi jh breder in een Menfch , ais wel in de viervoetighe diei en , ’tgeen dieAutheurcn niet en fchynenge- obierv eert te hebben , dewelke de ogen vanKalveren,in plaats van die van de Menfehen in koper afee- beelt hebben. "J' Het derde voorwerp , leggende medeop de grond van defe Vies, is het hoornvlies ( Cornea) in wiens binnenfle zyde , of wefcn gefien wordent De hayrwyfen band, met des felfs aanhangfel , ais mede den kleenen cireul, waar in de peeskens van hec gefeyde aanhangfel komen te eyn- digen , dewelke ; den Ooghappel C 3 ver- %% THESAURUS pillam dilatantes, nec non fi¬ bras circulares , pupillam eon- ftringentes. Vid.Tab. i. Thc- faur. z. fig.4. y.& 7. No.YIII. Membrana Retina oculi e puero defumpta , & li¬ quori limpido innatans, v* Not. 1. Arteriolas ceracea materia funt repletas , unde Re¬ tina rubicunda apparet, eftque adeo tenuis , ut telam aranea¬ rum tenuitate variis in locis fu- peret, 2,. In didta Retina nihil me- dullofi apparet , afl totum vafculofum eft : an vero me- dullofum fit abflerfum in hoc objefto nec ne, affirmare non aufim; mirum autem vifu ho¬ rum vafculorum extrema tam efle fubtilia , nec cavitate de- llituta, ut tomentofa videan¬ tur , ceracea materia tamen re¬ ferta , qua fine , .oculorum , quamvis armatorum , aciem fa¬ cile aufugerent. Videfufius de hac re explicationem Refp. Pr. 13. Tab. i6.Fig.7, ut&i6. N°. IX. Phiala continens os Petrofum cum fuis canalibus femicircularibus , ut & cochlea, ANATOMICUS IL verwyden $ ais medederontom lo- pende vefelen of draden , dewelke den Ooghappel vernauwen. Ziet de eerfte Plaat van dic twede Cabi- netfig. 4. 5. en 7. N°. VIII. Het netwyfe vlies vrn een Kinds Oogh , dryvende in ecn helderevoghtigheyt. Aanmerkt eerflelijk. De flagh- aderkensfijnmeteen rootwaffighe fioffe vervult , waar door het net¬ wyfe vlies figrootvcrtoont , en is ’t fekefoodun, dat het een fpinne- webbe in dunte op veele plaatfen komt te overtreffen. Ten 2de.In *t gefey de netwyfe vlies en is nicts merghaghtighs te fien , maav is het felve geheel en al uytbloetvaatjcns beflaande; of nu het merghaghtighe in dit voor- werp afgegaan is, in de behande- linghe, of niet, fulks en kan jck niet voorfeker feggen. Ondertuf- fchen is het wonderli jk om te zien , dat defer bloetvaatjens uyteynden foo fubtyl zijn , datfe ons ais donsaghtigh voorkomen , nogh- tans is alles hol en met een rood- waftighe ftoffe vervult , fonder welke opvullinghe dele gefeyde uyteynden ons gefighte light foude komen te ontgaan , alwaar het fchoon , datwe vergrootglafen tot hulp namen. Ziet hier op verders na ons Antwoord op de 13 Briefs- wyfe voorftellinghe. Tab. 16. fig 7. en 16". ^ No. IX. Een Vlesje onthouden- de in fig't Steen-beenf metdesfelfs half circulwyfe canaien; ais mede het of II. ANATOMISCH CABINET. a latere aperta , ut tenue fep- tumofleum; feu lamina oflea non folum , verunr etiam tenel¬ la membranula, cochleae cavi¬ tatem, & feptum ofleun^fuc- cingens , vafculifque fangui- fluis ditata; confpici poffint; ftmtque difta vafcula artificio- tepleta ceracea mat. rubra. N°.X. Oculus humanus tranf- verfim difieftus , in quo liga¬ mentum Ciliare ob vafculorum repletionem rubicunda appa¬ ret , procefTus vero ejus cinerei coloris eft , utpote vafculis non repletis. In pofteriore parte hujufce Phialae in confpeftum venit pofterior Scleroticae portio , cum Ruyfchiana rubicundiffi- ma. N°. XI. Oculus humanus tranfverfim difleftus 3 ut Ruy¬ fchiana videri poffit 5 in eo quo¬ que Ligamentum Ciliare, na¬ turali pigmento nigro obfitum , apparet. Notandum quoque , quod vifu dignum , arteriolas , ce- racea materia refertas , lucu¬ lenter hic pofle confpici , per eam partem fuper fi ciei interio- riscornese, quse pupilla audit, quae arteriolae in pupilla homi¬ nis perfefte fani , nnnquam in coii- hctflakkenhuysje, ’t welk van ter zyde open is gemaakt, om alfoo hct d-unne beenighe tuflenfcheytfe niet alleen , maar ook het fecr dun- nevlieskente zien, 't welk dehol- te van 't flakke huysjen, ais mede desfelfs tufTchenfchcytfel komt te beldeden, en dat met desfelfs flag- aderkens, dewelke konilig opge- vultzijn. N°* X. E en overdwers door- gefnede menfchen ooghe , vvaar in den hayrwyfe band figh root vertoont, wegensde opvuilinghe der bloetvatjens, edogh des felfs aanhangfel (procejfus Ciliaris ) komt ons grauwaghtigh v»oor , nadien deffelfs bloetvatjens niet en zyn opgevult. In ’t aghterfle van dit glas komt ons in ’t gefigte het aghterfte van *t harde vlies > ais mede hct Ruy- fchen vlies , ’t welk feer rood is. No. XI. Een overdwers door- gefnede menfchen ooghe , om al¬ foo het Ruyfchen vlies te kunnen zien 5 in 't felve vertoont figh ook den hayr-wyfe band s met defielfs^ natuerlyke fwar te ftoffe befet. Hier flaatookteletten , stgeen woiiderbaarlyk te zien is, datmen hier felfs , in \ gefighte kryght die flaghaderkens , met een rood waf- fighefioffe vervult, dewelke daar loopenjlanghs dat inwendighege- deelte van de oppervlakte van ’t hoorn vlies , ’t welk ooghappel is geheten , welke flaghaderkens inde ooghappel vaneengefont en wel- 2,4 THESAURUS - confpe&um veniunt ; tamen adefle jam conflat, imo for¬ te nunquam fefe videndas exhi- buillent, nifi hoc noftro artifi¬ cio detexiflem. z. Arterias nervum opticum concomitantes ferpentino rep¬ tatu incedere , in hoc & aliis objeftis , hic quoque videre licet. 3. Molles nervi oculares» nervo optico cohaerentes ; ut& Retina e fundo oculi emergens, nullaque fubftantia medullofa ohfita , hic videri poflimt ; an a natura? N?. XII. Phiala in liquore contuens portionem reflexam Scleroticae e corpore humano , cum nervo oprico,ut Ruyfchia- na & Choroidea oculos noftros incurrerent. Not. E medio Scleroticae portio Retinae emergit fubtilif- fima N°. XIII. Oculus humanus tranfverfim feftus , ut interiora pateant. • ' N0. XIV. Pueri caput li¬ quori limpido innatans, cujus color viventis fimilis eft,ocuIif- que ANATOMICUS II. welgeftelt menfch noyt geficra wordcn , eghter blykt het nu hiet > datfe daar zyq en mogelyk fou- den fynoythaar veftoont hebben, ten ware ick defelve door defeon- fe koffcfte ontdckt hadde* •Tentweden kan men hier ook zien , de flaghaderen , dewelke de gefigt zenuwen vergefelfchappen, . en loopen defelve in dit en andere voorwerpen flanghwys , ais mede kan men hier % » •* 'Ten derde fien,diefaghte oogh- zenuwen , dewelke haer by zyden aen de gefight zenuwen voegen; ais mede het net wyfe vlies , ’t welk uycde grond yan 't ooghe voort- komende , met gcen merghagh- -tighe ftoffe befet is , of dit foo van natuuregefchapenis, ofniet» zulks is my onbekcnt. No. XII. Ecn Vlesje met voght, en daar in ecn omgekeert ftuk van *t harde vlies van een men- fchen oogh, met deflelfs gefight zenuwe , om alfoo het Ruyfchen en aderaghtighe vlies te kunnen befchouwen. Aanmerkt ondertuflchen , dat- tcr een fubtile portie van ’c net- wyfe vlies, uit het midden van 't harde vlies, komt uitpuylen. No. XIII. Ecn ovet dwers doorgefnede oogh van cen men- fche om het inwendigh gellel te kunnen zien. N0. XIVr. Een Kinder hoofc- je , leggende in een vies met helder vogtigheyt , wiens kouleur ons feerlevendigh voorkomtj foo dat de ¥ ofll. ANATOMIS CH CABINET. que claufis , dormientis caput repraefentat. Not. i. Superior cranii pars, nec non cerebrum ablata funt, remanentibus arteriis per cere¬ brum difpcrfis. z. Arteriolae , quibus inte¬ gumentum .membranaceum , nervum opticum inveftiens, fuperbit , in utroque latere confpici poliunt, nec non re¬ manendae nervorum olfacto¬ riorum. 3. Remanendae falcis , cri- flae Galli adhuc connatae, funt in hoc objefto vifibiles. 4. Ea durae matris portio, quae tenaciflime cohaeret fupe- riori parti orbitarum oculorum, innumeris arteriolis fcatet. y. Quo ritu arteriolae per¬ ambulent piam matrem , ad nervorum opticorum exortum, hic cerni poteft. N°. XV. Oculus humanus liquori limpido innatans , qui ita praeparatus eft, ut Iris in confpeCtum fefe daret. Not.i. Quantumvis arterio¬ lae, per Iridem difperfae reple¬ tae fint , minus tamen confpi- cuae hic funt, quam quidem in facie ejus pofteriore , quae liga- Thef.II. men- de Ooghen geflooten zijnde, hoofje van een flapend Kindje ge- reprefenteert word. Aanm.teneerften, hetbovcnfte gedeelte van de herflen* panne 5 ais mede de herflenen weghgenomen zijnde, zijn de flaghaderen , die door de herflenen verfpreyd waren, nagebleven. Ten tweden. Aan beyde zyden kan men zien de flaghaderkens van ’t bekleetfel van degefight-zenu- wen 5 ais mede de overblyflelen van dereuk zenuwen. Ten derden. De overblyffels van de feyflenzijn nogh aan de ha- nekam vaft blyven fiuen, in dit voorwcrp. Ten vierden. Dat gedeelte van ’t harde harflenvlies, ’t welk feer vaft vereenight is , aan het bovenfle van de Ooghraden , is vervult van flaghaderkens. Ten vyfden. Op wat wyfe de flaghaderkens het dunne harflen- vlies doorwandelen, ontrent het begin van' de gefight-zenuwen, zulks kan men hier ook zien. No. XV. Een MenfchenOoge, in een heldere voghtigheyt han- gende , *t welke foodanigh toebe- reydis, dat men de Regenboogh (Iris) bequaam zien kan. Aanm. ten eerften. Hoewel de flaghaderkens , door den Regen¬ boogh verfpreyd zijnde , vervult zijn geworden , ibo kan men egh- ter dele nict foowelzien, alswel D daer 1 fHESAUKuS i mentum Ciliare nuncupatur. z. Nervi & Arteriolas , ner¬ vum opticum concomitantes j luculenter hic vifuntur > nec non duo ex nervulis (Ciliaribus a me didis,) admodum con- fpiciti , idque propter arteria¬ rum repletioneni materi^ cera- cearubr&. N°.XVI. Oculi infantis pars poltica , in ea Ruyfchiana ru- bicundiffima appatet, praeter¬ ea ex oculi ;medio portio Reti¬ nae erumpit. N°.XVII. Portio afperse ar¬ teria humanae, liquori innatans» iit ita didse glandulae in confpe- dum venirent , quae funt nu- me rofiffimas, & dilperfas per interiorem fhpfcrficiem afperas arteriae , ad e)us lubrificatio- nem deftindtse. ASSER Tertius. N°.I. "Ir^oetus humani imhia- X' turi hepar excarrie , ut vulgo loquuntur, ideft, ut ego loquor , hepar omnibus fuis extremitatibus fuceofis* quas glandulae aliis perperarn audiunt , deftitutum , ut vafo- rum reptatus \ riumfcrUs, &e. adcUrate Videfi queant. Quan- NATOMICUS II. daer fe van aghteren , door des felfs wefen , 5t welk hayf wyfe band ge- hetenis, komente lopen. Ten tweden. Dte Zenuwen , en Oagftaderen* dewelke dege 6ght- zenuwen vergefelfchappen , kan men hier klaar zien j ais mede twee zenuwkens , dewelke Bayr-wy- fe bands zenuwkens van my ge* heten zijn> defe Ioopen langhs de oppervlakte van die vdbrwerp , en zijn ook des te klaarder te zien , otn dat de (laghaderkens met een rood- waffighe UofFe opgevult zijn. N.XV1. Het aghterfle gedeel- te van een Kinds Ooghe, waar in het Ruyfchen vlies figh feer rood komt te vertoonen > daaf en boven kofnt *£r uyt hfet middeh vafftOdg, eengedeelte van het nbiWyfb viids. N°.XV1I. Eengedeelte van de Lbnge-pyp van eentneftfch, leg- gendeineen voghtigheyt, op dat de alfoo genaamde kliertjens ohs zouden vobrkomen, zijnde defel- ve feer veel in getale , en verfpreyd door de inwendigfie Oppervlalue van de Longepyp , tot bevoghtiii- glie vaft defelve. De Derde PL AN K. No. L t^11 onvoldrage Kinds XLlevertje, *t Welk gefex- eatneert of ohtvledt is , foo men gemeenlijkfpreek-t, datis, na myn feggen , een Levertje ontbloot van afcedei felfs bloetvaatjens fapryke uyteynden , dewelke t^orireght kliertjens geheten worden , op dat men der vatencours, getal, &£. naukeurig konde zien. Hoc of II. AMATOMJSCH C ABINET. Quanta fit differentia inter veram diftorum vaforum exi- ftentiam , & figuras , ab auto- ribus depidlas,hic cernere licet. Injecinpribus, carne privan¬ dis , ajdblent unguibus , cultro ligneo, &c. ita diftam car¬ nem afferre , uflde vafa lon¬ giora evadebant , tandem ex- tremitates, non omnps , quod impofljbile eft, acicularum cuf- pide pungebant , afleri affige- oant, & ficexficcabant, unde formanda naturali plane diver- fam, acquirebant : liifce ita peradlis , pidtoribus tradebant, e quorum manibus figurae fcul- ptori exhibebantur , unde in¬ numera figmenta nobis obtru- fere autores nonnulli. . A plurimis anni?, in per fer u - tandis jecinoribiis , & esteris vifcerrbus animum fummopere defatigavi; fiepius ab aquae fri¬ gore lpnfum amifer^nt digiti manuum» nunqugm autem rem acu angere potuiypaucis autem abhinc annis methodum inveni, qua vafa fanguinea liberantur abeo, quod vifui impedimen¬ to eftf, ne redte videri .^queant vafa : idquefinc ulla adhibita vi, unde ramuli numero haud dimmuuutur , neque longiores fiunt jufto ; id quod^ de vulga- Hoe groQt een onderfcbeyd daet’ is tuflchen de ware gefchapenhey t der gefeyde vaten van de Lever, ende de Figuren, dewelke de Au- theuren afgebeelt hebbcn , kan men hier zien. _ In het excarnercn der Levers zijnfe gewqon met hare nagels, boate meskens, &c. hetalfoo ge- noemde vlees van de vaten af te doen , waar door de vaten langer en Ungerwierden, eyndeling ftaken iy deuyteynden, nietalle, ’t welk onpaogelijk i? te doen , met de pun- ten van fpeldpn;, qp .qen pj^nk , en droogdenle ^lfo , waar door defelve een onnatugrlijke geli alte kregen : Dit aldus verright zijnde , gayen iy 9t felve aan de tekenaars over , en defe wederom aan deplaatfnyders, waar door ons fommige Autheuren ontallijke verdigtfelen op de mou w hebben gefpelt. V an over veele jaren af , heb ick my met groote vlyt beneerftight om’t geitel van de Lever te onder- foekeii,waar doormy feer dikwils de vingeren door *t koude water verdoofc wierden j edogh noyt konde ick fulks na wenfch verrigh- ten, ais nu voor eenighe jaren, wanneer ick quam uyt te vinden een fekere manier van doen, waar door de bioet vaten bevryd worden vanal ’t geene, ’c welkonsgefigh- te eenighfints komt te verhmde- ren, in ’t befchouwen der yaren , en dat fonder eenigh geweit daar op te doen, waar door ’tgetal der takjensgeenfints komt te vermin- D 2 de- THESAURUS ANATOMICUS II. ri praeparatione dici non po- teft. Not.i. Vena portae pluribus gaudet ramulis minoribus , quam vena cava , imo ftipatur vena portae ramulis minoribus, id quod confideratione dignum efle cenfeo , imo exiflimo va- forum fanguineorum oecono¬ miam & funftiones nondum fa¬ tis nobis efle notas. Noli autem B.Le&or credere, me hic fig¬ menta proponere , fi me conve¬ nire digneris, videbis me vera dicere. Paradoxum quidem vi¬ detur , quod dicitur venam portae pluribus fuperbire ramu¬ lis, quam vena cava, veritati tamen confonum eft. Vide Thef. z.. Tab. 4. Fig, 1,3,4. Ex hac hypothefi plures qui¬ dem fpeculationes proferre poflem , quas hic tamen non movebo, brevitati enim ftudeo, ut arte obitum, fi DeoTeropt. max. placuerit, omnes Thefau- ros deferibere poflem. x. Cum impoflibile mihi fuerit , majores ramos vense c&vx & portae propriis fuis locis detinere , cum in liquore deti¬ neantur; hincfa&um, ut ve¬ nae, cavae trunci 8c rami a portae ra- deren , nogh ook in langhte komerr toe te nemen, ’t welk van dege- meene behandelinghe niet en kau gefeght worden. Aanmerkt ten eerften , dat de Poort-ader veelmeer kleene tak- jens heeft, ais wcl de hol-ader, wantdesPoorts-aders takjens leg- genftikdight op den anderen, en zulks meene ick. confiderabel te zijn, ja myn vertrouwen is , dat VliO LUL iiuyaijuuuingej- en*t ware gebruykderbloetvaten niet ten vollebekent is. Meent on- dertuifehen ,niet waarde Lefer, dat ick hier eenigh onwaarheyt ter nederftelle $ foo.’t u behaaght , en my te befoeken zult verwaardigen , ais dan zultge zien , dat fulks waar en waaraghtigh is* 't Schynt wel een wonderlijk feggen, dat de Poort-ader meer takjens heeft ais deHol ader5 eghterfooiftmetde waarheyt over een komende. Ziet de 2 Plaat van dit z Cab. Fig.r ,3 >4, Uy t dbfe flellingh konde ick wel veele fpeculatien voortbrengen , die ick hier niet en fal aanroeren, aangefien ick voorgenomen heb in dit werk kort te zijn, om dat ick voor myn Dood , foo ’t God be¬ haaght, alie myne Cabinetten voor¬ genomen heb te befchry ven. Ten t weden.bfadien het my niet mogelijk is geweeil, de ftronken van de Hol- en Poort-ader in haar natuurlijlce plaatlen te houden , na. dienfe in een voghthangen > hier door is het gekomen, dat de ftron- ken van de Hol-ader , ais mede des felfs of II. ANAT OMISCH CABINET. ramis receflerint , & fic vena cava hujus Phialae fundo proxi¬ ma fafta fit, N°.II. Phiala, liquore re¬ ferta , duo continet objedta , ' quorum primum & fuperius , a capillo dependens, oculus efl humanus, omnibus mufculis privatus , aur&que repletus , ut vera ejus forma rotunda appa¬ reat. Quod nervus opticus duobus involucris fit praeditus , hic conflat, Alterum objeftum funt duae palpebrae humanae cum notabi¬ li portione cutis faciei. In limbo utriufque palpebrae evidenter hic apparet non fo- lum utrumque punftum la- chrymale , verum etiam ofcula duftuum , humori tranfitum praebentia. N°. III. Oculus humanus li¬ quori innatans , cujus mufculj funt feparati , refer vatis nervis. N°. IV. Stomachus humanus itainverfus, ut fuperficies in¬ terior jam fit fafta exterior. In eo non folum innumeri occur¬ runt pori vifibiles y quemad- modum hic delineandos curavi Tab. 5. Fig, z. verum etiam an¬ tequam flomachus in os infe¬ rius exeat, alia Phaenomena mihi z9 felfs takken afgeweken zijn , van de takken van de Poort-ader > en alfoo is de Hol-ader ’t naaftaande grond van de Vies geraakt. N°. II. Een Vies met voght, endaar in twee voorwerpen, waar van’t eerfteen opperfte het Oogh van een Menfch is, hangendeaan een hayrtje, felve van alie fijne fpierenontblootzijnde, is vervult metwint, om alfoo desfelfs ronde forme te zien. Indit Voorwerpblykt het, dat degefight-zenuwen met twee be- ldeetlels is omvangen. Het twede Voorwerp fijn twee Ooghfcheelen van een Menfch, met eengoedeportievan ’tvel van Jt voorhooft. In de rand vanbeyde defe Oogh- fchellen kan men nier klaar zien, niet alleen de twee traanftippen , maar ook felfs de. mondekens der canaaltjens , die een doorgangh verleenen aan fekere voghtig- heyr. N°. III. Een Menfehen Oogh , hangende in een voght , wiens mqfculengefcheyden , ende de zc- nuwen bewaart zijn. N°. IV. Een omgekeerde Maag van een Menfch , waar door de binnenfte oppervlaktc vanbuytcn , werd gefien. In defelve en komen ons niet alleen ontallijke fweet- gaatjens te vooren , gelijck ick de- 1'elve hier heb laten af tekenen , in de vyfde Plaat, fig. 2. maar my zijn in defelve eenighe andere ver- fchynfelen boven den uytgangh D 3 van TMESAUfcUS ANAtQMICVS Ii. van de voQrge^omen 3° mihi patefaxfta futit, fc: innu¬ meras & ^minutiffimse cellulofas ititer- capedines quadrangula¬ res , diverfe magnitudinis, quas analogiam habent cum iftis, quas re periuntur in ftomacho vitulino,& quidem ea parte, qu£ Belgice audit bt > ^ tamen longe majores , quam in ftomacho humano. Vide Expl. Tab. V.fig.4. &*. Dixerit forian aliquis » cui ufui haefunt deftinatas ? Refp. quamdiu nobis vera partium confli tu tio latet , tam divi quor que perverfe judicabimus de earum ufu vero. Ego autem totus in eofum , & omnes ner¬ vos intendo » ut quant;um in me eft , veram conftitutionem perferuter , exlpecftans ut alii, circa ufum idem fint fadluri , difficile enim mihi jam utrique incumbere. Quomodo fefe etiam ha¬ beant ftomaqhi plicas interio¬ res» hic quoque videre eft. In eadem Phiala confpicitur quoque exigua portio ftomachi ovini fqetus , in qua dift as qua¬ drangulares intercapedines cel- lulofasvifuntur. N°. V. Phiala,, in qua con¬ tinetur brachium infantis» cu¬ jus . w, . . f na- mentlijk ontallijke en fee.r klecne vierkante celiuleufe tufichen- fcheytfelen, van verfcheydegroo- te, hebbende eenig over een ko- men met die, dewelke in dc Ma¬ ge n der Schapen gevonden wer- den, en welip datdeel, *twelkin onfe tale de kraag geheten i$. Edog zijn dele feer veel grooter in de Mage der Schapen , ais wel die der Menfchen.Zietde 5 Plaatfh4.cn*. Hier fal my mogelijkiemand wil- len vragen, watvoor een gebruyk defe geleyde celiuleufe tuflchen- fcheytfelen hebben? Waar op tot antwoord die-nt, foQ lapgh ais ons dev/are gelfeltheyt der deelen opr bekent is , fop en fullen wy over ’t waje gebruyk , niet reghc kunnen oordeelen. My aangaande , geheel en al geve ick my voor tegenwoor- digh ovor, ©tp, fo veel my moger lijk is, deware gefchapenheyt der deelen te onderfoeken , met ver- waghtinghe dat andere, ’t ielve fullen dpep ontrent bet gebruyk , aangelien i my nu moeylijk foudc zij ri,’t be.yde gader Kyaar te qemen. Gok kan men hier zien hoe de inwendighe vouwen van deMaag geftelt zijn. In \ felve GJas doet fighookop een kleen ftulcje van een onvoldra- ge Schape Maag , waar in de gefey- de vierkante celiuleufe tuflchen- fcheytfels werdengefien. ; . N°.V. Een Vies, waar in ont- houden wprd het Armtje van een ie, wiens-handie een omge keerd- of II. ANATOMISCH CABI NET. jus manus comprehendit Vefi- cam humanam inverfam. Not. i. Brachium 8c manus ViVido colote prodita funt , cU- tis abfque rugis.prsetcr naturali¬ bus : Vefica autem defumpta eft e corpore defundi , calcu¬ lo laborantis , unde Vefica ad¬ modum ihcr aliata. a. Vefica dida ita inverla ut fuperficies interior jam fit fada exterior , ut videri poflent ra- mofie excrefcenti» prasternatu- rales tunicas interioris Veficse , quae aliquando occurrunt , & in hoc objedo confiderabiles fu iit , uti Tab. Vi, Fig. i. i« hoc Thefauro z. denotat. In aliis objedis non raro lon¬ giores quoque reperiuntur. In¬ ter hafce rartiofas excrclcen- tias, & calculi r attritid/ie prd-' dudas , calculi aliquando lati¬ tant, quemadmodum Pili lu- forii , nuces , &c. inter plan¬ tas gramineas ; hinc non ra¬ ro contingit , in calculi fex- tradione , ut lithotomiis non Iblum calculum , verum etiam didas taittdfas exeteftentias forcipe atripiat, unde lethalia fymptomata f;epe fuboriuntur ; & hoc demum eft , quod cal¬ culus dicitur adhsfifle Veficse ; cum , . , 31 keerde blaas van een Mcnfch vaft houd. Aanmerkttenccrften. Den Arm en Hand hebben een natuurlijke coul eu r, in liet vel , en weiden geen rimpelen nogh oftnatuurliike voti- wen gevonden ; en is defe blaasuyt een dood Meniche gefneden, de- Welke met de fteen gequclt was, waar door defe blaas lecr verdikt wasgeworden. Ten tweden* Defe Blaas is foo- danigh omgekeerd , dat de binnen- fleoppervlakte, hier nuis gewor- den de buytenfte , ten eynde dat mend'etegen natuurlijke takkiee uytgroeilels foudekonien teiien , dewelke fomtyds gevonden wor- den by luyoen , die de fteen heb¬ ben; en iijn defe hier confiderabel groot. Gelijk de eerfte Fig. van de 6 Plaat , vandit twede Cabinet konittevertdnen. In andere Vo&ttVefpen werdefc defelve fomtyds ook wel grooter gevonden. Tuflchen defe takkighe uytgroeifels , door hetvryven van de fteen voortkomendc , verber- gdnhaar fomtyds de fteenen , even alledhs, gelijk menziet dat de kaats- ballen , notfcn , eft andere zakcn , haarkomcn te verbergen in grafli- gbe gewafleh ; hier door ibo ge- beurt het fomtyds , dat in ’t afhalen van de Steen, den Steenfnyderniet alleen de Steen , maar felfs detak- kige uy tgroeifels met de tanghe lcotnt tc vsttGn ^ wuar door dikwils doodelijke toevallen komeh vCr- oorfaakt te wbrden , en datiftey- gent- THESAURUS ANATOMICUS II. cum poft extraftionem calculi , aliquid carnofi repedatur in forcipis cavitate. Rarifiime e- nim , fi unquam , calculus con- nafcitur Veficae. Jnterim quo¬ que vix eft ut credam , calcu¬ lum poft fata olim fuifle inven¬ tum (uti nonnulli perhibent) inter Tunicas Veficae , nifi d prxgrefla ulceratione , aut Ix- fioneVeficae,aut ureterum pro¬ pe Veficam. 3. Craflities hujus Vefic£ excedit minimi digiti humani craffitiem. 4. Ornamentum fimbria- ceum,quo ornatur diftum bra¬ chium, infervit primo, ut bra¬ chii vulnus ab amputatione produftum, tegatur , a°. ut vifui gratiam conciliet. N0. VI. Foetus feptimeflris , aut inter fextum & feptimum menfeai natus , hydro cepha- lus , cujus caput mole fuperat truncum & artus * huic quoque adftant quinque Phialae inaudi¬ tum quid continentes : ita ut hjftoriam breviter recenfere mihi animus fit. Honefta quae¬ dam matrona , adhuc fuperftes, &Amftelodami pancratice vi¬ vens, gentlijk, 'tgeenmen feyt, van 't aangroeijen van de Steen aan de Blaas , wanneer na het athalen iet vlefighs of vliefighsin 'tholvande tangh blyft zitten.’ Want foo oyt een Steen is komcn vaft te groei- jen aan de Blaas, foo ifl feerraar. Ondertuflchenkan ick ook nauw- lijks geloven, dat oyt een Steen gevondenis geworden tu {Tchen de vliefen van de Blaas (gelijk fommi- ge voorgeven) ten zy datddelve, ofweldePislyders, daarfe haarin de Blaas inplanten, voor heenge- queft of verfworen fijn geweeft. Tenderdenfoo isdefe Blaas foo dik, datfede pink van een Men- fche in dikte komt te overtreffen. Ten vierden. De ornamenten van 't Catoen , en Franje , waar mededen Arm verciertis , fijndaar toe ftrekkende : Ten eerften foo werd hier do or. de wondegedekt, devvelke door 't affetten des arms veroorfaakt is 5 ten twede foo geeft fulks een cieraat aan ’t onder- werpfelfs. N°, VI. Een wat.erhoofdig Kindje van fes rnaanden^oftuflchen defesde enfevende maand geboo- ren, wiens hoofje in groote het geheele verdere gedeelte van *t lig- haamtje komt te overtreffen > en ftaan nevens ’t felve nogh vyf vlef- fen, onthoudendeinhaarfoodani- ghe zaken , die ongehoort zijn: Weshalvenick van meninghe ben hetverhaal, fokortals mogelijk is, hiertedoen. Een feekere eerbare Vrouw, die nogh in volkomege- font- of II. ANATOMISCH CABINET. vens , ante aliquot annos in partu verfabatur , mulieres ad¬ itantes me vocari juilerunt, quandoquidem ex voto partus haud fuccedcbat ; verum ante meum adventum pepererat di- ftura hydrocephalum : obfte- trix autem , placenta extrafta , percipiebat uterum adhuc onu- ftum, extraxitque , me prae- fente iteratis vicibus m a fiam quandam lixterogeneam , qui¬ nis in Phialis a me conferva- tam , fibrofam , cellulofam , mollem , duram , imo fpongio- fam, e qua fequentia emer¬ gunt. d Phiala i, N°, VII. notata continet portionem notabilem fupradiftae . fubftantise haetero- gene# , e qua emergir integrum crus cum extremo pede foetus duorum triumve menfium, fi¬ ne corpore yifibili , circa cruris exortum ex dicfta fubftantia al¬ ter pes eruptus cernitur , fine vifibili crure ; fi parumper in¬ vertatur Phiala , ibi denuo con- fpiciuntur in di£ta fubftantia foetus ejufdem fere aetatis cubi¬ tus & radius, a quibus caro, eo tempore admodum mollis & friabilis receffit , ab inordinata Thefi H. & 33 fontheyt tot Amfterdam woont, voor eenighe jaren fwanger zynde, raaktein den arbeyt, de byzynde Vrouwen deden my roepen, na- dien *t werk nict naer wenfch gingh 5 edogh eer dat ick daer quam, foowas 'tgefeyde water- hooftdige Kintje al gcboren > na dat de Vroetvrouw de nageboorte bad gekregen , foo vernamfe de baermoeder nogh befet te zyn , en haelde in myn bywefen uit defel- ve, op verfcheyde reyfen , een byfonderevreemde ftoffe, dewel- kein y verfcheyde vleften van my nogh bewaart word j en is defelve ftoffe fibreus of dradigh , faght, celluleus , holligh en bolligh , op fommighe plaatien hard, ook fpon*» cieus , waar uit defe volgende za- ken komen uyttefteeken. Het eerfte glas , getekent Nc. VII. onthoud infigh een groot ge- deelte van de boven gemelde vreemde ftoffe , waar uy t een been- tje en voetje voortkomt, van een fchepfeltje » van twee a di ie maan- dendraghts, fonder fightbaar lig- haamtje 5 ne vens dit gefeyde been- tje komt ons nogh een ander fcheenloos voetje te voorfchyn, en dat uyt defelve ftoffe. Indien men defe vies een weynigh omme- drayt , foo vernemen wy daar we* derom in defelve ftoffe , de groo- te en kleene ellebooghs pypenvan een fchepfelkenby na vander felve ouderdom , hier van is het vlees afgegaan,wegens de tederhey r,en’c E rou H THESAURUS i & rudiori tra&atione, ante¬ quam mihi tradere volebant confanguinei. Sub difto pede, unus emer¬ git digitus abfque vifibili ma¬ nu; huncce locum aculeo nota¬ vi , ut citius in confpe&tm ve¬ niret. E regione diftorumre- periuntur duo pedes extremi fine tibiis aut femoribus;aetera autem adeo funt confufa , ut nil certi determinari poffit. Vid'. Tab.3.Fig.3.Thef.2. Infecunda Phiala N°. VIIL notata , cernitur quoque magna portio di<fte fubftantfe h#tero> genese, in cujus faftigio os fe¬ moris carne & perioftio orba¬ tum , fitum tranfverfum occu¬ pat , genu autem cartilagineum fpina indigitavi ; fub di£to genu alterum quoque cernitur fgenu , fub quo unicus tantum digitus pedis exeritur 5 quinimo fub hifce omnibus varia membra fc. pedes, manuique, plusmi- nusve perfefta, vifui occurrunt. Vid> Tab . 3 . Fig. 1 . T hef. 2. In Phiala Tertia N°, IX.Ma- jor moles di&ae fubftantfe con¬ fer vatur, in eafequentia luftrare licet. Ex infima hujus fubflantfe parte exeruntur duo crura ma¬ le natomicus il rou behandelen , eer my de vrinden % felveter handjwilden ilellen. Onder de gefeyde voet komtcr een vinger of toon te voorfchyn , fonder merkelykc hand. Op defc plaats heb ick ecn doorntje gefto- ken , op dat het ons te veerdiger in ’t gefighte foude komen. Reghttegen over het gefeyden werden twee voetjens gevonden fonder datmen fchenen , of dyen rien kan 5 het verder is confus en verwart, datterniet fekers van te feggenis.Zictde 3 plaat fig. 2, van dit2.Cabinet. In de 2 Vles,getekent N°* VIII. werd ook gefien een grootgedeel- tevan de bovengemelde vreemde fioife, in wiens opperfte gefien Word een dy- beent je/t welk vlees- loos» ja ook been-vlies-loos is, ’t felve ley t overd wers ; de knie hier van, kraakbenigh fynde, hebick ooktnet ecn doorntje aangewefen. Onder dele gefeyde knie, rietmen nogheen tweede knie, en onder deie knie komt een eenighe toon te voorfchyn; ais mede foo vertoo- nen haar onder ’t gefeyde verfchey- de ledematcn, ais voetjens en hand- tjes, waar van d^ene meer, d*an- derminvolmaaktheytheefc. Ziet dc 3 plaat, fig. 1. van dit 2 Cab. In de derde Vies geteekent N°. IX. werd een groter deel van de gefeyde ftoffe geconferveert ; in defelve kanmendefe volgendeza- kcn belchouwen. Vyt het °uderfie gedeeltc van defe lubltantie komen twee qua* lijk of II. ANATOMISCH CABINET. Ic conformata , quibus aflbcia- tur quoque brachium, eodem loco emerfum. In hifce mem¬ bris Tibias maxime funt incur¬ vatas. Dicfta membra oriuntur ex particula rotunda diftas fub- ftantiaeyabdomini exiguo analo¬ ga , in fuo medio inftru&a par¬ ticula propendente , loco penis. Phiala nonnihil inverfa , in confpeftum venit pes fine vifi- bili tibia, V id. Tab. 3. Fig. z. Phiala quarta N°. X. portio¬ nem infignem fupradidx fub- ftantte retinet, e cujus fundo clunis oritur cum integro cru^ re ,fc. F emore, Tibia , & pede extremo , per horum fuperfi- ciem repunt tendines mufculo* rum vifibiles , fubftantia car- nofa aboliti. Didus pes vidBtur exarticu¬ latus, inferiores enim epiphyfes offis Tibias & femoris pro¬ prium non occupant locum. An a mala conformatione in utero prognata , anfecus, af¬ firmare nequeo. Supra didum clunem , fitu tranfverfo , repentur alterum os tibiae, cum annexo oflefuras , quas mufculofa fubftantia or¬ batas nuda cernuntur. Su- 1-ijk gemaaktebeentjens, ais mede een armtje te voorfchyn , hier on- der fy de fcheentjens byfter krora. Defe gefeyde ledematen komen voort uyt een rond gedeelte van dc gefeyde floffe 5 dewelke eenbuyk- jc verbeeldende , in 't midden ver- flen is van een uythanghfelken , Jt\vclk een roedcken reprefenteert. Defe gefeyde Vies wat omge- draytzynde, vertoonr figh aldaar een voetje fonder merkelyke feheentje. Zietde 3 plaat , fig. 2. De vierde Vies geteekenc N°. X. onthoud 'm iigh een groot ge¬ deelte van de gefeyde itoffe , uyt wiens onderile een bil voortkomt met een geheel been , dat is , dye5 fcheen , cnvoet, langs defelve lo- pen de peeskens van de fpiertjens iightbaarlyk, alfoo het vleefigh wefentenietegedaan is. Dit gefeyde voetje fchynt uyt leet te zijn , nadien de onderile aanwaffen van ' t fcheen en dy been uyt haare natuurlyke plaatfen ge- weken zyn. Of nu defe quade ge- ilelteniiTe inde baarmoeder voort- gekomenis, ofniet, zuikxcnkan ickniet voor feker zeggen. Boven defe gemelde bil vint men een twedeoverdwersleggend fcheenbeentjen, ais mede het kuyt- beentje , dewelke van haar vices ontbloot zynde , ons bloot voorko- men. E z Bo- 3 <J. THESAURUS ANATOMICUS II. Boven de gemelde beenderkens komt ook te voorfchyn , uyt de meer verhaalde vreemde (toffe, een voetje , ’t welke geen gemeenfchap fchynt te hebben, met de aanftonts vermelde beenderkens. Defe Vies een weynigh omge- drayt zynde , vertoonen haar de beginfelen van twee hantjens, vvaar vanyder voorfienisvan 3 niet wel volmaakte vingcrkens, hoewelfe met nageltjens befet zyn. Zietde 3-plaat, fig.5. Cabinet 2. Indevyfde Vies geteekent N°. XI. is mede een gedeelte van de- felveftoffe, indefelveenvint men geen volmaakte fightbaare lede- matcn. Hier ftaan ook defe volgende za- kenaan te merken. Ten ecrften 9 dat alie de bovengemelde ledema- ten fchynen te zyn van foodanighe fchepfelkens, dicontrent 3 maan- denfyn gedragen. Tentweden. Datmen nergens cen volmaakt hooftje kan zien,hoe- wel datter ook rondc onvolmaakte lighaamtjens onder vermenght zyn, de welke na hooftjens gelij- ken. Ten derden de bovengemelde beenderkens waren alie met vlees omvangen, foodraalfe ter wcrelt nianus fricando annihilarunt .e„doSh doo\het. 0lf&^ handelen iller op veele plaatfen t vlees af gegaan , eer my defe zaken ter handgeftelt wierden.li Ten vierden. Dat ons hier een ruym velt open ftaat 3 om over de¬ fe ^ Supra dicfta ofla emergit quoque ex praefata mole pes extremus, qui nullum commer¬ cium habere videtur cum mox citatis oflibus. Phiala difta non nihil inver- fa videnda fefe exhibent rudi¬ menta duarum manuum , qua¬ rum fingulae ditantur tribus di¬ gitis minus perfefti unguicu- lis.quamvis inftruftis.vid.Tab. 3. Fig. y. In Phiala quinta , N°. XI. notata , continetur portio ejuf- dem fubftantiae » in qua nulli artus vifibilesreperiunturper- fedi. Not. Quoque funt fequen- tia. 1 . Quod omnia fupra cita¬ ta membra videantur efle trium fere feptimanarum. z. Nufquam videri poteft ca¬ put perfe&um , quamvis cor- pufcula intermixta reperiantur rotunda, capitula mentienda. 3 .Ofla fupra memorata, jam- jam in lucem edita , erant carne molli inveftita, rudiores autem carnem variis locis > antequam mihi traderentur. 4. Quod hic latus campus nobis occurrat diflerendi , ve¬ rum of II. ANATOMIS rum illud extra fcopum meum hoc eflet, qui, ut fupradiftum , brevitati fludeo. Hoc tantum in medium profero , me in ea efle opinione , quod eo tempo- rispun&o , quo fuit facfta gra¬ vida honefta illa matrona, plura ovula fuerunt fimul tafta, aut fecundata : unde confufio eorum fubfecuta efl , cum per duftum ovarium fimul uterum intrarunt. 5 . Not. Qiioque, flante pri¬ mo matrimonio fefe nunquam utero geflifle , & quod primus fuerit partus , de quo feci fer- monem , flante hoc fecundo matrimonio , in quo plures po- flea peperit liberos fanos’ N°. XII. Phiala , in qua Arteria fplenica Vitulina, ce- racea materia rub. repleta, cu¬ jus ramuli in fafciculos exeunt, fuccofos & folubiles. Not. Fafciculos crafliores efle in liene vitulino, quam in humano r & per confequens confpedliores ; praeterea , quia Lien vitulinus deflituitur ra- mificationibus venofis , ea pro¬ pter fafciculi didti luculentius in confpeftum veniunt. In homine vero ramuli venofivix omnes repleri poffunt , unde fi- brofi quid prx fe ferunt, vi- fumque faepe decipiunt. CH CABINET. 37 fezaken te raifonneren* maarzulks zoude buytenmyn ooghwit gaan, nadien ick voorgenomen hebbe, korttezyn. Ditalleenzal ick feg- gen, namelijk dat ick van gevoe- lenben, dat op diepunt destyts, ais defe JufFrouw fwanger wierd , verfcheyde eyerkenstegelijk aan- geraakt , of vrughtbaar ge worden iynde, ondereen fyn verwart ge- worden, ais ’t famen aghter den anderen inde holte van de Baar- moeder fyn gekomen. Ten vyfden. Soo ftaat ook aen temerken, datlyftaande haareer- fle Huweiijk , noyt gekindert heeft , ais mede dat dit de eerfie reyfewas, datfequam te bevallen van haar twede Huwelyk , waar na datfe ook nogh verfcheyde kin~ derengebaart heeft, diegefont en welgeftelt waren. N°. XII. Een Vlesje met de flaghader van een Kalfs milt, de- felve is met een rootwaffighe ftof- fe opgevult i wienstakjensinfap- pighe en fmekbare bundeltjens tfermineren. Aanmerkt dat defe bundelkens dikker zyn in een Kalfs milt , ais wel in die van een menfch , en by- gevolgh fynfc ook in defelve fight- baarderj daaren boven komen ly ons ook klaarder voor in een milt van een Kalf , om dat de ader ta- kloosis: maar in een menfch kan menalle des aders takjens nict foo wel opvullen , waar door ons de miltdradigh voorkomt, en ’t ge- fight meermaalen bedriegt. No. 3 8 THESAURUS ANATOM I CUS I h No. XIII. Lien humanus li¬ quori limpido quoque imrner- fus, ut omnia diftinrtius vide¬ ri poffint. Not. i. Simulae arteriam fplenicam eeracea materia ru¬ bra infarciebam , plurimae quoque venulae replebantur , id quod fepiffime , fi non femper, contingit • unde fartum , quod plurimae venulae rubicundae * aliae autem grifeo colore fnnt praeditae ; hoc fi quis non rerte animadvertat , facile perverfe judicaret , venofum genus, fi- brofum eile , cum contra Lien humanus fibris fit deflitutus, quantumvis vitulinus iis ftipa- rus. Vid. Refp. in Epift. Pro- blem.4. a. Lienem humanum inter¬ ne prorfus efie defti tutum glandulis , & cellulis a nonnul¬ lis authoribus deferiptis , & de- pirtis:. 3. Inter dirtas arteriae extre* mitateSi variae hic fune, quibus extremum fuccofum adhuc co¬ haeret. 