title: Locupletissimi rerum naturalium thesauri accurata descriptio, et iconibus artificiosissimis expressio, per universam physices historiam ?opus, cui, in hoc rerum genere, nullum par exstitit /ex toto terrarum orbe collegit, digessit, descripsit, et depingendum curavit Albertus Seba ...
creator: Jansson-Waesberg. | Laan, Adolf van der, | Seba, Albert, | Tanje, Pieter. | Wetstenius, J. | Willem Smith.
text: -—— $. Lit HH. Inediti funt mures, fecundinarum adhuc in membranis hzrentes, vonden wy deze twec kleine diertjes in een dun vliezig blaasje, mct klaar of helder vocht aangevult , het welk het kriftallyne vocht wordt genoemt van de beginfelen der vrucht, door wylen Dr. Ruyfib duidelyk en uitvoerig befchreven. De navelftrenigen van het moertje, of de nageboorte, zitten vaft aan de navel der kleine beeftjes, en zy ontfangen door de zelve hun voedfel. Dit moertje was zo groot als een ganzen-ei, en wy hebben het bin- nenfte daar van naar buiten gekecrt, om de veelvuldige klieren, die in haar foort zeer fponsachtig zyn, en met hare vliezen zyn. vaftgehecht, aan te wyzen. De vleefchhouwer, die ons deze jonge lammertjes heeft toegezonden , zcide, dat zy eene vrucht van maar zes weken oud waren, en dat hunne moeder in de fchaapskooi bevrucht was geworden. Wy bewaren de zelve in een glas met //guor, hangende beide aan de navelftrengetjes ,.en S alle de delen en natuurlyke ledematen duidelyk daar aan te erkennen, zelfs hunne ribbetjes, zenuwen, en bloedadertjes. Num. 4. Ongeboreu Wefl-Indifch. Varkeutje. Het zelve is zonder ftaart: verder heeft het alle de leden, ne- vens de volkome gedaante, als onze inlandfche varkentjes, zo dat het geen verder befchryving van noden heeft, zynde de varkens de ganfche wereldt door genoeg bckend. 5 : Num. fj. Wy vertonen hier een roodhaairige Muis, welke ons mede uit de W cft-Indién is gezonden, zynde gevangen en geo- pent voor dat zy hare jongen hecft geworpen, die nog in hunne vliezen befloten zyn, en, nevens het gedarmte , uit den buil hangen. Ieder Jongetje is in een byzonder vlie$ befloten, han- gende aan malkander als de eieren der Viperflangen: ook is voor 1eder jongetje een tepcl langs den buik (te weten gan elke zyde vier tepeltjes) gefchikt om na hunne geboorte het zog te vinden tot hun voedíel. Dit foort van muizen is kort en dik van hoofdt, Jom. 4. T'itoBl lj H H " met grote en breed yiri. ooren. Voor het overige komen Zy in alles mét onze inlandíche overeen. Num. 6. Weff-Indifche Muis , eynde een mametje. Het is licht bruin van haair. Na dat het zelve in een val was gelopen, en den draadt van het loot, dat den ingang van dc zel- ve fluit, hadt afgegeten, deedt het 't loot nedervallen, en wierdt dus gevangen. Het muisje zocht eene uitvlucht door het loot met zyne tanden door te Knagen, en ftak het hoofdt vetvolgens daar door; maar het gat onbedachtelyk te klein gemaakt hebben- de, kon de romp niet volgen; en alzo het dier zyn hoofdt ook niet weder uit het gat kón krygen, moeft het íterven , gelyk het , overgezonden zynde, hier in plaat vertoont wordt. Zo ziet men de onbedachtzaamheit, door te grote vreze , zo wcl aan de dieren, als aan zommige menfchen , die , verkeerde en verbodene wegen inflaande, zich zelf ten laatften verftrikken, en dus elendig om 't leven komen. Fig. 1, let. A is de afgefneden navelftreng van dezen ongebos* ren Olifant. — 2, let. BB zyn de navelítrengen van de twee ongcborene lammertjes, wier buik nog nict gefloten, maar in een vliezige huidt verbreid is. ——— let. CC vertonen de vliezen van de nageboorte binncn« waarts. ——— let. DD zyn de klieren , daar de vliezen aan Behecht n. zyn. —— 3, let. Es de navel van het Negers kindtje. let. F is de vulva. e —— 4, let. G is de navelftreng van het ongeboren varken, dia kort is afgefneden. 3 — $, let. HH zyn de ong De vliezen van de nageboorte. muisjes, hangende nog in Fig. 158 | RERUM NATURALIUM THESAURUS. Fig. $. Lit. I. Catulus Mus, iam iam exclufus, fuo cum funiculo umbilicali membranaceo. Lit. K K. Inteftina. s Lit. LL. Glabrum internz füperficiei tegumentum. &-- 6. Lit. M. Plumbum mufcipule perefüum, quo mus fupra memoratus periit. Creata omnia 3 Sapientiffimo & Omnipotente Deo eum in finem comparata funt, ut Honorem Ipfius & Gloriam ubique amplificarept, & ut Homini tanquam totidem objicerent fpecula, in quibus magnifi- centia & immenfifas Operum Dei reprafentatur. Quin & ferviunt Homini , cujus in bonum cuncta funt creata, excitando, ut fanctiffimum Dei Nomen profundiffimá cum veneratione propterea depradi- cet, & fupremo Conditori pro infinità bonitate, Amore ineffabili, & immenfis beneficiis, Humanum in genus collatis , humillimas agat gratias. Hic primz Partis Thefauri noftri efto fDSEUNCE S Fig. f, let. I is een jonggeboren muisje, dat reets verloft is, — lyken, en den menfche als een Ípicgel ter befchouwinge voorge- met cen vliezig navelítrengetjc. elt, waar in hy kan zien hoe groot en hoe vecl de werken zy- —— — let. K K zyn de darmen. * ner handen zyn, om hem, voor wien alles geíchapen is, te over- ——— let. LL is de kale binnenhuidt. tuigen ,en aan te fporen om Gods allerheiligften Name daar voor 7— 6, let. M is het doorgebeten loot van de muizeyal, waar — met grote cerbiedt re loven, en Hem voor zync oncindige goed- in de bovengemelde muis is gevang Bets Sncade en liefde voor het menfchelyke geflacht. nederig te danken. Alle kreaturen zyn door de Goddelyke wysheit en almacht ge-: — Hier mede zullen wy het eerfte Decl van onze Schatkamer fchapen tot zyner cere, om Hem in alle zyne werkente verheer- — befluiten. ESIONUDOEGVEUASNOOEIDESTASESESRESUTSESEIDSESESIE. 