title: Annales Academici / Hagae-Comitis
creator: Rijksuniversiteit te Leiden
text: Ik zou, wilde ik van de gewone gemoedsstemming van VAN LENNEP, ook te midden der overstelpendste bezigheden, spreken: een gemoedsstemming, welker bedaardheid mij zoo vaak het schoone woord van SENECA: » Daar is geen ware grootheid dan met kalmte vereenigd” (Nihil est magnum nisi quod et placidum) te binnen bracht; wilde ik zijn bescheidenheid vermelden, die zoo treffend uitblonk in zijn vijftigjarige Jubelrede, waarin hij elken lof, iederen goeden uitslag, elken roem, door hem verworven, aan gunstige omstandigheden buiten hem toeschreef; wilde ik aan zijn hoffelijke wellevendheid, die bijna tot een spreekwoord was geworden, herinneren; wilde ik, in één woord, alle die kenmerken, in welke zijn ware humaniteit zich konden doen zien, beschrijven: ik zou de grenzen van tijd, die ik mij gesteld heb, verre overschrijden. Liever wil ik er ten slotte toe komen, om ook het beeld van Van Lenner als Christengeleerde te schetsen, omdat zich in zodanig karakter, al wat waarachtig, al wat eerlijk, al wat rechtvaardig, al wat rein, al wat liefelijk, al wat wel luidt, zóó daar eenige lof of zóó daar eenige deugd is, als vanzelf vereenigt. De vakken van zijn onderwijs gaven hem ruime gelegenheid om de geponeerde waarheid te bevestigen en voor te staan, gelijk zij hem niet zelden aanleiding hadden kunnen verschaffen, om die te ondermijnen of te verdonkeren. Gelijk het laatste nimmer bij hem opkwam, zo deed hij altijd gaarne het eerste. Treffend was reeds aanstonds bij den aanvang zijner voorlezingen over de Geschiedenis, de wijze waarop hij de majesteit van het bijbelsche Scheppingsverhaal tegenover de stelsels der oude wijsgeschiedenis deed uitkomen, die geen van allen een eigenlijke schepping uit niets hebben gekend. Ik heb mij bij de herinnering aan die indrukwekkende voorstelling naderhand meer dan eens de treffende woorden van Luther herinnerd, die gewoon was te zeggen, dat het reeds iets groots is, wanneer iemand het eerste artikel onzer Apostolische geloofsbelijdenis met innerlijke waarheid kan uitspreken. Ook zijn ijverige en nauwkeurige nasporingen der egyptische Oudheden, op het voetspoor van Champollion, hadden doorgaands de verlichting der Bijbelgeschiedenis ten doel. Dit zelfde was ook het geval met niet weinige zijner Verhandelingen over de oude Geschiedenis, in de Derde Klasse van het Instituut gehouden; bijvoorbeeld Over den vermeenden oorsprong der Joden uit Damascus, en Over de op onderscheidene tijden verschillende macht van den Areopagus; insgelijks zijne schoone reeds eenmaal door mij vermelde Redevoering Over de Wijsbegeerte der Grieken, als een voorbereiding voor het Christendom. En de laatste maal dat ik onzen vereeuwigden Vriend ontmoette, verklaarde hij mij, dat de uren, die hij met twee andere geachte leden van het Bijbelgenootschap aan de herziening der vertaling des Nieuwen Verbonds en hare toetsing aan de grondtaal had doorgebracht, de gewichtigste en aanlokkelendste zijns levens waren geweest. Ook de wetenschappelijke briefwisseling, die ik nu en dan met hem mocht voeren, leverde van deze richting zijns gemoeds duidelijke blijken op. Eenige jaren geleden, onder anderen, schreef hij mij, met het oog op de voortgaande ontwikkeling van het raadsbesluit des Allerhoogsten in de Wereldgeschiedenis: "Als ik mijn oog sla op de grote wereldkaart, en voorts met de Geschiedenis raadpleeg, vind ik, dat onderscheidene delen des aardrijks achtereenvolgens het toneel geweest zijn of nog zijn der menschelijke ontwikkeling; dat eerst zuid-westelijk Azië en Egypte, voorts Griekenland, Carthago, Italië een hoofdrol in de Geschiedenis hebben vervuld hebben; dat voorts het overige gedeelte van Europa, het ééne volk vroeger, het andere later, aan de beurt gekomen is. Elke landstreek heeft aanleiding gegeven tot bijzondere ontwikkeling; doch met deze bijzondere ontwikkeling der volken is ook die der geheele menschheid vooruitgegaan. Hieruit schijnt duidelijk te worden, hoe het vervullen der aarde als een voorgeschreven bevel in het plan der Godheid lag. Het Woord des Heeren zal eenmaal — ik ben hiervan overtuigd — tot de uiterste einden der aarde doordringen, en Jood en Heiden zich tot Jezus bekeeren. Zeker brengt hetgeen wij thans dagelijks zien gebeuren, veel toe, om in elk vroom gemoed de zucht naar de blijde ons beloofde toekomst van het Koninkrijk Gods meer en meer levendig te maken. Uw Koninkrijk komme! is ook mijne dagelijksche en hartelijke bede." En welken invloed hadden deze ondubbelzinnig uitgedrukte christelijke gevoelens op hoorders en leerlingen? Vergunt mij, om van de levenden te zwijgen, dat ik u dit kenbaar maak door de opmerkelijke woorden van een nu reeds zaligen Evangeliedienaar, die ook hier ter stede het Hoogleraarambt bekleed heeft, de Eerw. W.C. Koopmans. Deze schreef nu ongeveer dertig jaar geleden, aan zijn geliefde Leermeester: "Maar ik mag U ook niet verzwijgen, dat geen mij na aan het hart ligt. Door den omgang met U, door het hooren van vele uwer lessen, door het hooren en lezen van vele uwer Voorlezingen en Verhandelingen, ben ik niet weinig gesteunt in zucht tot godsvrucht en deugd. De christelijke toon, die terwijl velen zich het Evangelium schamen, door U openlijk wordt gesproken en volgehouden, heeft niet weinig op mij gewerkt. En niet alleen op mij, maar ook op velen. eenige bron van zielsrust en zielssterkte bevat; omdat er geen heil of hulp, geen hoop of troost is, dan in het kruis van Golgotha! Mijn Hoorders! ik heb op een al te vlakke wijze mijn onvergetelijk Leermeester herdacht. Komt mij, gij allen die hem gekend hebt, met uw getrouwer geheugen te hulp; vult gij aan, wat aan mijne voorstelling ontbrak; en laat ons deze plechtigheid besluiten met de woorden, waarmee ook van Lennep zijn vijftigjarige Jubelrede eindigde: Soli Deo gloria! God alleen zij de heerlijkheid! IK HEB GEZEGD. LIJST DER DICHT- EN PROZAWERKEN VAN DEN HOOGLEERAAR D. J. VAN LENNEP. A. Latijnsche Werken. Carmina juvenilia, Amst. 1790. 8° min. Met silhouette, Voorrede van R. van Ommeren, en gelukwenschingen van H. de Bosch, F. H. Arntzenius en anderen. Disputatio juris s. ethico-juridica de loco Ciceronis, qui est de finibus bonorum et malorum, quam praes. H. O. Cras ad publicam disceptationem proponit D. J. v. L. ad d. 6 Maji. Amst. 1798. 4°. Rusticatio Manpadica. Accedunt carmina varii argumenti. L. B. 1796. 8° min. Specimen juridicum inaugurale, sive Exercitationes juris, quas ex auct. S. J. Brugmans publico examini submittit D. J. v. L. ad d. 3 Dec. 1796. L. B. 1796. 4°. Oratio [inauguralis] de praeclaris vitae praesidiis contra adversam Meie; in veterum auctorum scripta redundant. Amst. 1800. 4°. P. Ovidii Nasonis Heroides et. A. Sabini Epistolae; e Burmanni maxime recensione editae cura D. J. v. L., qui et suas animadversiones subjecit. Amst. 1808. 8° min Ed. altera, priore auctior et emendatior. Amst. 1812. 8° min. Exercitationes Amstelaedamerises. Spec. I. Proponit P. Bosscha. Amst. 1810. 4. Uitgenomen Het laatste (1°) Hoofdstuk is dit geheel van D. J. van Loon. In den aanvang vindt men voor het eerst de voorgenomene Uitgave van Hesiodus aangekondigd. Disputatio pro Imperatore Gallieno (Comment. tert. Class. Inst. Reg. vol. I. Amst. SIA) w, Comment. super Horatii epistolae ad. Bullarum, libri primi Epistolarum undecimam. Lecta a. d. 8 Febr. 1813. 40, (Comm. tert. Cl. Instit. Reg: vol. I 1820.) Ad GUILIELMUM FREDERICUM Auriaco-Nassovium, Belgae Foederatorum Principem, cum, comitantibus duobus filiis, Institutum invisere dignaretur, pridie Kal. April. 1814. 4°. Comment. de Judaeorum origine Damascus, ad 1. Justini lib. XXXVI. c. 2: Lecta d. 6 Jan, 1817. 40., (Comm, tert. Classis Instit. Reg. vol. II. 1820.) LIJST DER WERKEN Memoria Hieronymi de Bosch, Institutii Regii quondam socii, rite celebrata in publico Classis tertiae consessu; et H. Bosscha, carmen de inventae typographiae laude, Kosteri Harlemensi potenter in honorem asseruit. Amst. 1817. 4. Comment. ad marmor literatum Atticum recens effossum. (Comp, tert., Class. Inst. vol. II. Amst. 1820.) 4°. Commentatio de Daphnide Theocriti et aliorum. (Comment. tert. Class. Inst. vol. II. Amst. 1820.) 4°. Parentalia in honorem ac memoriam Henrici Constantini Cras, Viri optime de illustr, Amstelodamensium Athenaeo meriti, d. XI Nov. 1820 in Athenaei majore auditorio pio carmine celebrata. Amst. 1820. 40, Anthologia Graeca cum versione Latina a Johanne Frederico Grotio, edita ab Andrea de Bosch. Ultraj. 1795—1822. 5 vol. 4%. Het grootste gedeelte van het 4° en het geheele 5° Deel is van de hand van D.-J. van Loon. Commentatio de Papilione seu Psyche, animae imagine apud veteres, et quibusdam eo pertinentibus veterum auctorum locis. Lecta a d. 10 Febr. 1823. (Comm. tert. Class. Inst. vol. III. Amst. 1824.) 49. Terentianus Maurus, de litteris, syllabis, pedibus et metris; et recensione et cum notis Laurentii Santenii. Opus Santenii morte interruptum absolvit D. J. van Lennep. Traj. 1825. 40. C. A. den Tex, Allocutio, et D. J. van Lennep, Carmen lyricum ad Juvenes et militiam reduces. Amst. 1831. 8°. Disputatio de rege Bostreno aliisque rebus in Epistula Ciceronis ad Q. fratrem, lib. II, 12. Lecta in Inst. Regii Belg. Classe II, d. 15 Aug. 1881 (Comm. tert. Classis Instit. Reg. vol. IV. 1833). 40. Oratio in altera Illustris Amstel. Athen. Saecularia habita ad d. 10 Jan. 1832. Amst. 1832. 49. Memorabilia Illustris Athenaei Amstelod., prodita deinceps Oratione J. P. Colville in 100th Athenaci natalem, et D. J. van Lennep in altera Athenaei saecularia. Accedente item Lennepii in utramque Orationem Annotatione. Amst. 1832. 4°. Comment. de regibus Commagenes et Ciliciae, Seleucidarum posteris. (Comment. tert. Class. Inst. IV. Amst. 1833). 40. Disput. de variis temporibus Areopagi potestate, ductoque ad illum Senatum Paulo Apostolo, non autem ab iis iudicibus. damnato Socrate: lecta 24 Febr. 1834 (Comm. tert. Classis Instit. Reg. vol. VII. 1836.) 40. Hesiodi Theogonia. Librorum MSS. et vet. edit. lectionibus commentarioque instruxit D. J. van L. Amst. 1843. 80. maj. Opera et dies. Librorum MSS. et vet. edit. lectionibus commentarioque instruxit D. J. van L. Amst. 1848. 80. maj. Het Vijftigjarig Hoogleeraarsambt gevierd, te Amsterdam, den 19den November 1849. 89; waarin: Oratio ad celebrandum exactum ab eo decimum gesti in Illustris Amst. Athen. numeros lustrum. Amst. 1850. 80% maj. Poëmatum Fasciculus, Amst. 1850. 80. min. ANKA VAN D. J. VAN LENNEP. 247 Veris quaedam epitheta apud veteres ilustrata, lecta d. 12 Maii 1851 (Comment. tert. Clas. Instit. Reg. vol. VII. Amst. 1858). 40. Hesiodi Scutum Herculis. — Het geheel voor de pers gereed gemaakt als 3e Deel der Opera Hesiodi; de druk was reeds aangevangen voor het overlijden des Uitgevers. B. Nederlandsche Werken. J. W. van Sonsbeek en D. J. van Lennep, ter nagedachtenis van P. Nieuwland. Leiden. 1734. 8°. Aan de Polen; Mey, 1794, en: Warschau ontzet, in de Dichterl. Handschriften bij Uylenbroek. 10e Schakelring. 1797. Wenschen; en: Naar Sappho en Catullus, Beide in Dichterl. Handschrift. 11e Schakelring. 1798. Verdediging van het karakter van Hannibal, (In Bibliothek van Oude Letterkunde, I. bl. 247:) Verhandeling over de echtscheiding bij de Romeinen, beschouwd als een hoofdbron van het verderf hunner zeden. In Bibliothek, enz. I. 319, enz. (Deze drie Stukken in de Bibliothek van Oude Letterkunde, zijn alle zonder naam van D. J. van L.) RA D. J. van Lennep en J. Scheltema, Verslag gedaan aan de 2de Klas van het Kon. Inst., omtrent een Verhandeling van den Heer Bilderdijk over de Dea Nehalennia, in betrekking tot de Verhandelingen van Pougens, enz. (1812) 4°. Beschrijving der onderscheidene tijdperken; door welke de letteren bij een Volk hun gewone en natuurlijke loop volbrengen, ter nasporing van de algemeene en hoofdoorzaken van derzelver opkomst, bloei en verval. In Kantelaar en Siegenbeek, Euterpe. 2e St. Amst. 1811. bl. 1—46.) 8°. Beschouwing en verdediging van het karakter van Cicero, voornamelijk naar aanleiding van zijn brieven. In: Siegenbeek, Museum, III, bl. 1. 1814.) Danaë, Dichtstuk; ald., bl. 239. 8°. Zie ook: Handelingen der Maatsch. van Nederl. Letterk. 1809. bl. 15. Nederland's Rijk hersteld en gehandhaafd. Amst. P. den Hengst en Zn., 1824. 8°. Ook achter: Scheltema, Napoleon’s laatste Veldtocht. Amst. 1816, , en gedrukt in de Gedichten. 1844. 4°. Verhandeling over de maatregelen der Ouden omtrent de armoede, en de opmerkingen die dezelve verdienen in onzen tijd. (Vaderlandse Letteroefeningen 1817. Mengelwerk, bl. +49—10). Lofrede op Jeronimus de Bosch; uit het Latijn vertaald door C.W. Westerbaen, met eenige aanteekeningen van Jeronimus de Vries. (In de Mnemosyne VIII. Amst. 1820). Met bijgevoegd Portret. 80.. Ook in afzonderlijke afdrucken. Verhandeling over de Wijsbegeerte der Grieken als een voorbereiding voor het Christendom. In Van Kampen’s Magazijn. 1823. 2e Dl. bl. 295. Hesiodus' Werken en Dagen; naar het Griekse in Nederlandsche verzen gevolgd. Amst. 1823. 80. 2e druk. Amst. 1834. kl. 80. Lofrede op Jean Henri van Swinden. Redevoering, uitgesproken in Felix Meritis en opgenomen in: Hulde aan de nagedachtenis van J.H. van Swinden. Amst. 1824. 8°. Uitlegkundig Woordenboek op de Werken van P.C. Hooft. Uitgegeven door de Ze Klasse van het Kon. Instit. Amst. 1825—3. gr. 80. Hiervan zijn de letters A., O., en R. door Prof. van Le bewerkt. Feestrede ter viering van het 50-jarig bestaan des AOAR Doctrina et Amicitia; gehouden te Amsterdam, den 12den Nov. 1838. Amsterdam 1830. Over de Slaven, Wilten en Warnen, vroegere bewoners van deze landen (Verh. Kon. Inst. IIe KI. VI, 2. Amsterdam 1839). 4°. Verslag omtrent twee Verzamelingen van Romeinse Penningen, behorende tot het Penningkabinet des Instituuts. In Het Instituut (Tijdschr.) 1841. N°. 4. 80. De oude gesteldheid en taal van deze landen, peet uit de Charters. In Het Instituut. (Tijdschr.) 1843. N°. 4. 80. Aanspraak bij de ontvangst van de Buste van Falck. (In Het Instituut. Tijdschr. 1845. N°. 2). 80. Gedichten. Amsterdam 1844. groot 80%. Niet in den handel gebracht. Feestrede ter viering van het Honderdjarig bestaan der Hollandsche Maatschappij van Wetenschappen te Haarlem, den 21 Mei 1852. 40%. Ook voorkomende in het 2de Deel der Historische en Letterkundige Werken van die Maatschappij. Over het voorheen bestaan hebbende Westfriese Woud (Verh. der 2de KI. Kon. Inst. Nieuwe Reeks. II. 101—112. 1852.) 8°. ATHENAEUM DAVENTRIENSE. NOMINA PROFESSORUM ET LECTORIS QUI A. D. 16 FEBR. 1852 A. D. 16 FEBR. 1853 DOCENDI MUNUS OBIERUNT IN ILLUSTRI ATHENAEO DAVENTRIENSI, J. VERBURG, Th. D. P. BOSSCHA, Ph. Th. M. L. H. et J. U. D. J. DUYMAER van TWIST, J. U. D. M. J. COP, M. M. Ph. N. D. h. t. R. M. G. J. A. JONCKBLOET, Ph. Th. M. L. H. D. V. S., M. van der WILLIGEN, M. M. Ph. N. D. S. SUSAN, Ling. hod. Lector. ORDO LECTIONUM HABENDARUM IN ILLUSTRI DAVENTRIAE ATHENAEO, A. D. XVI M. SEPT., A. MDCCCLII, USQUE AD FERIAS AESTIVAS A. MDCCCLIII. Prins Maurits. MARINO JOHANNE COP. M. J. Con Chemiam docebit, diebus Lunae, Martis, Mercurii et Jovis, hora IX. Botanices elementa tractabit, iisdem diebus hora X. Chemiam analyticam docebit diebus Martis et Mercurii, hora XII. Ordines plantarum naturales exponere perget. Exercitiiis chemiacs quotidianis praesit. Favente anni tempestate, cum auditoribus excursiones botanicas instituet. Publicas lectiones habebit postea indicandas. J. Versgure diebus Martis, Mercurii et Jovis, hora X, initia linguae Hebraeae tradet. Die Veneris hora X, et Martis hora XI. Arabicae quoque linguae initia. Porro provectioribus discipulis, si qui sint, ad penitiorem monumentorum Hebraeorum cognitionem aditum patefaciet, illustrandis variis styli speciminibus, diebus Mercurii et Veneris, hora XI. Si quis vero Antiquitati Hebraeae, vel doctrinae Christianae morali operam dare cupiet, illi libenter dux erit, tempore postea statuendo. P. Bosscha Historiam Vet. Univ. ad ductum: Compendii sui tractabit, diebus Martis, Mercurii et Veneris, hora meridian. Antiquitates Romanas explicabit, diebus, Lunae, et Jovis hora XI. De scriptore Graeco et Latino explicando diebus Lunae, Martis, Jovis et Veneris hora X, consilium cum auditoribus inibit. J. Duymar van Twist Institutiones Justinianeas explicabit, diebus Lunae, Martis, Mercurii, Jovis et Veneris, hora IX. Historiam Juris Romani tradet diebus Lunae, Martis, Jovis et Veneris hora XII. Encyclopaediam juris docebit, diebus Lunae, Martis et Jovis hora XI. Gai Institutionum Commentarios exponet, diebus Lunae et Mercurii hora X. His, qui aliarum juris doctrinae partium studio operam dare velint, dux erit, tempore postea cum auditoribus constituendo. G. J. A. Jonckxrorr Historiam patriae enarrabit diebus Martis, Mercurii, Jovis et Veneris, hora IX. Poeseos belgicae historiam tradet diebus Martis, Mercurii, Jovis et Veneris, hora XII. Litteras medio-belgicas docebit diebus Martis et Jovis, hora X. Elementa linguae Gothicae. tractabit ad ductum compendii C. v. D. GABELENTZ et Berger, diebus et horis cum auditoribus constituendis. Aestheticam docebit diebus Mercurii et Veneris, hora X. Eloquentia quae dicitur exterioris exercitiis et disputationibus academicis praeregit diebus dem indicandis. Publicas habebit lectiones de Carso poeta, die postea indicanda. V. S. M. van per Willeken Elementa Geometriae explicabit, diebus Martis, Mercurii et Jovis, hora matutina VIII. Arithmeticam universalem docebit, diebus Mercurii hora IX, Jovis hora IX et Veneris hora matutina VIII. Physicam theoreticam atque experimentalem, diebus Martis, Mercurii, Jovis et Veneris, hora post meridiem I. Logicam tradet diebus Martis et Veneris, hora IX. Mechanicam tradet die Martis, hora III post meridiem. Opticam mathematicam die Veneris, hora post meridiem III. SALLIUS Susan, Litterarum hodiernarum Lector, Athenaei civium, qui Litteras Germanicas, Anglicas, Italicas et Gallicas sibi tradi cupient, desiderio lubens satisfaciet. Idem cum auditoribus de comoedia Anglica, Shakespeare's Tempest inscripta, ad ductum auctoris editionis suae, nuper emendatae, disseret. 