title: Thesaurus anatomicus
creator: Ruysch, Frederik
text: Hinc fit, quod offa eo mo¬ do imperfecte fanata , mini¬ mam ob caufam denuo fran¬ guntur ; & Iioc in homine quoque locum habere nullus dubito , cum repedantur ho¬ mines , qui poft offium fracto¬ rum ferruminationem , facil¬ limo negotio , imo incedendo, in recidivam incidunt , Sc fic Chirurgi , etfi infontes- , qui prsfuere curationi , male au¬ diunt. N°. L. Pedamentum , cui innituntur duo objecta , fc: portiones Inteftini Ilei , Coli, cum groeyt door een beenighe vere- ninghej het andere mede uyt twee beenderen uyt de vleugel, waar vanheteene, voorheenge- brooken zynde y van de natuur weder aan een gegroeyt is , en dat alleen door een fponcieus-bee- nighe fubftantie , gelyk men tuf- fchen de t wee tafels van ’t becke- neel ziet y ontbreekende hier alleen de buytenfte en harde fchorfle van ’t becn , en komt zulkx voort wegens gebrek van die floffe , dewelke in een ge¬ lo nde llaat daar toe gevoert werd. Hier van daan komt het ook dat de beenderen op die wyze on- volmaaktgenezen zynde, om do geringhfte oorzaken wederom komen te breken : dat ditookin de menfchen plaats heeft , daar aan is niet te twyfelen , na- dien datter menfchen gevonden werden , die na de genefingh der been-breuken , zeer light , ja zelfs in ’t gaan haar beenderen wederom komen te breken : en zoo komt het dat de Chirurgyns die over zoodanighe breuken ge- gaan hebben, hoewel onfchul- dig , ja fchoon fy alles hebben ge- daan/t welk nodig was , tonregt gekftert v/erden. : N°. L. Een Pedeftal , waar op twee voorwerpen geplaaft zyu , namentlyk de gedeeltens vati: i THESAURUS ANATOMICUS VIII. cum annexo Caeco , funtque defumpta ex foetu recens nato. In illis objicitur oculis dif¬ ferentia , quae exiflit inter Cae¬ cum hominis adulti , & jam jam nati } fc: in foetu Colon circa ejus principium diame¬ ter magis magisque diminui¬ tur, & ita in Proceflum ver- fiii-formem degenerat, ut di¬ ci nequeathic aut illic eftln- teftinum Caecum • in adulto Vero Caecum nilnifi protube¬ rantia Coli , e cujus latere e- mergit Procefius Vermifor¬ mis. N°. LI. Phiala ficca , in qua continetur Hydatis in¬ gens, quae fuit reperta, a plu¬ rimis annis, dependere ab He¬ pate, N°. Lll. Pedamentum exi¬ guum, cui in fidet Cordis au¬ ricula dextra bovis, abhinc circiter triginta annis a me balfamo indurata, Sc quod notandum , naturalem' mag¬ nitudinem & formam reti¬ nuit , id quod difficillimum fadu. vandeBoghtighe , Colyk, met deflelfs Blinde-darm , en datuyt een pas geboore kindje» In defe kanmen zien het onder- fcheid dat daar is tuflen die van een bedaagt menfcb , en van die dewelke pas geboore zyn : na- mentlyk in een jong geboore kindje word den Colyk-darm on- trent deflelfs begin nauwer en nauwer , en alzoo verandert de- felve in ’t W orm-wyfe uytfteek- zel , zonder datmen zeggen kan , hier of daar is des Blindedarms be¬ gin : maar in een bedaagt menfch doet zigh de Blinde-Darm op in de gedaante van een vertrek- plaats, met een verheventheyn, uyt wiens zyde dan het Worm- wy fe uytfieekzel zigh opdoet. N°. LI. Een droogh glas waar in een confiderable groote Water-blaas in onthouden werd, dewelke ik over zeer veele jaaren heb gevonden hangende onder aan de Lever van een menfch. N3. Lll. Een Pedeftalletje waar op gefet is het regter Oor van^tHart vaneen os,ontrent voor 30 jaaren van ray doorhet balfe- men hard gemaakt , waar ontrent te confidereeren ftaat , dat het in ’t toebereyden zyn natuurlyke groote en forme heeft behouden , ?t welk zeer moeyelyk is tedoen. N. LIII of vm. ANATOMISCH CABI NET. 3§ *N°. LIII. Phiaia in liquore confervans Pudenda Pfeudo- hermaphroditi ovini , dico Pfeudo-hermaphroditi , quando¬ quidem mihi veros hermaphroditos nunquam videre conti¬ git, neque exiftimo unquam tales ab aliis vifos futile , prop- tereaquod illud longiffime recederet ab inftituro naturs, & plurimos, itadidlos, hermaphroditos, mihi quidem demon- lirarunt homines , quos pro hermaphroditis habebant ; re au¬ tem penitius perfpe&a , reperi utrumque membrum nunquam itafuiffeperfe&um, ut fimul alias impraegnare , & ab aliis im« prsgnari potuerint ; & quod magis eft , membrum illud quod pro Pene habuerunt, nil erat aliud, quam Clytoridis corpus contra naturae leges incraffatum & longius extra Vulvam dependens , quemadmodum hic in ovis pudendo cernere licet» Memini quoque me vifkafle hominem , viginti quatuor cir¬ citer annorum , qui prima fronte vifus , videbatur virilis fexus , cum tamen poli accuratiorem infpeftionem , fequioris efTet. Membrum , quod dicebatur virile, fatis longum, propen¬ debat quidem, fed vero meatus Urinarius deficiebatjquum vul¬ tum formofarum muliercularum adfpiciebat, dicebat quidem hocce membrum fefe erigere , contra> li in fexus virilis oculos incideret,an hoc verum fuerit, necne, ambigo, faltem non vidi, j Duo quoque Tubercula, ceu Telles, reperiebantur in u- troque inguine, an veri Telles, haereo, nam cum mihi hoc fubjedlum ovinum traderetur pro hermaphrodito , dicebat mihi lanionis famulus , hic tibi offero hermaphroditum ovi¬ num Telticulis praeditum, verum cum ita di<5los Telliculos examinarem , nil erant, quam tumores adipoft Teflicuk>s mentientes ; itaque dico nunquam me verum offendiffe herma¬ phroditum, quamvis plures , itadi<5los, mihi videre licuerit. In hoc fujbjeclo ovino Vulva & meatus urinarius funt aperta, non autem ita di<fta Glans penis , qus revera Clytoridis Glans eft, ea propter quoque imperforata , ilja autem pars, quae di¬ citur Penis muliebris , vel corpus Clytoridis , ut & Praeputium Clytoridis fatis quoque erant grandia , quemadmodum Fig. V, Thefaur. VIII. indigitat. Thef. VIII. E n°. 34 THESAURUS ANATOMICUS Vili. N°. LIV. Phiala ficca & in ea Linguae Corpus Reticulare Malpichii , nitidiffime prae¬ paratum & cribri inftar perfo¬ ratum. N°. LV. Phiala ficca con¬ tinens Membranae portionem , cujus Arteriolae tam artificio- fe funt repletas ceracea mate- ti& rubra , ut nil curiofius un¬ quam viderim / ultimas enim extremitates iunt adeo te¬ nues , ut nil tenuius excogitari poffit , attamen repletae. No. LVL Phiala ftcca, in qua refervatur fundus Vefi- cae urinariae foetus vaccini , re¬ cens nati , cum Uracho fuo. Not. 1 n foetu humano qui¬ dem ad digiti transverfi longi¬ tudinem, non autem ulterius apertus eft , in vitalis vero ca¬ vitas (ficuti hic apparet) pro¬ cerior quidem , an autem in totum tali modo fit apertus Urachus , ut urinam admit¬ tat, in ita didam Alantoidem , alterius inquirendum : faltem hoc veriffimum eft, in homine, tale quid non reperiri. N°. LVII. Pone didas phialas repentur fepulchrum artificiofe confedtum ex oiii- bus albiffimis maxima ex par¬ te foetuum humanorum, faxu- iis» N°. LIV. Een drooge vies waar in het Net-wyfe lighaam van Malpichius , \ welk zeer curieus is geprepareertjen ais een zeef doorboort. N«. LV. Een droogh glas ’t welk voorzien is met een vlies, wiens Slag*aderen zoo byzonder curieus zyn opgevult met een rood* waffighe ftoffe , dat ik no.yt yets curieufer heb gefien , want derfelver uy terfte uyteynden zyn zoo fyn , dafmen niets fynders zoude konnen bedenken , en egh- ter opgevult. N°. LVI. De grond ofopper- fte van dc Blaas van een pas ge- boore kalfje , met deffelfs Pisvat (Vracho.) Aanm: dat dit Pisvat , in de kinderkens die pas geboore zyn, wel ontrenteen vingerbreed o- penis, maar niet vefder , edogh in kalveren heeft het een verdere openingh , gelyk het hier is bly- kende, maar of het ook in haar geheel en al doorgangh neemt , tot in het alzo genoemde Pisvlies {Alontois) inag men nogh wel ver- ders onderzoeken : altoos/tisze- ker zulks geen plaats te hebben in de on-of pas geboore kinderkens. N». LVII. Aghter defe ge- feyde glazen komtons voor een graffteede , ’t welk konftig is t’zamen gefteld van zeer witte beenderkens, en voor ’t groofte gedeelte 3 van die van kleene of VIII. ANATOMISCH CABINET. %j lis , membranis , vafis fangui- neis, inftar mseandri, reple¬ tis. Not. i°. Sepuichrum con¬ tinet Cadaver fcetus humani fex fere mendum, ab annis vi- ginti circiter , balfamo in Mu¬ niam converfum & lapidis inftar induratum ; hujus ca¬ put Corona , ex floribus & frudibus naturalibus confe- da, ornatur, fc: ex Millefo¬ lio Africano fl. -luteo » Stachade citrina Bifpanica , Conyza, A- fricana graveolente fl. luteo , Mefembrianthemo Afric: Brey- nii, Limonio e leganti jfteuxw oli. Tanaceto Afric ffl. decuplo mino¬ ribus. Prof. & CollegseCom- mcliniCentinodiaflMuJcofis.jkc x°. Funiculus umbilicalis quidem abfciftus , dux tamen Arteriae , unaque vena um¬ bilicalis ceu inflatae luculen^ ter apparent. 3°. Siniftra continet fafci- culum florum naturalium , qui flores colorem naturalem quoque retinuerunt, inter il¬ los reperiuntur flores Leonuri Cap. bona fiei , Breynii, Va¬ ris Gnaphaly fpecies : didus fafciculus, naribus appofitus , quafi odoremattrahere vellet. 4°.Fo- kinderkens, fteentjens en vlie- fen , zeer aardig met opgevulde Slag-aderkens ais een borduur- werkdoorweven. Aanmrten iftejdatindefegraf- ftede is gelegen een fleen hart ge- baifemt kindje van ontrent fes- maanden dragts , ’t welk van my inMumiam verandert zynde , nu ontrent 20 jaaren lang, bewaart is : deflelfs hoofdje is gekroont meteencroontje van natuurlyke bloemen en vrugten , ais daar zyn de Africaanfi duyz.end bladmetgeele bloemen , Arabifche Suchas , fterk? riekende Afric : Conyza metgeele bloe¬ men , Afric. Mefembrianthemum van Breynius , Limonium van Rau- wolfius , Afric. Rynvaar met tien - maalkleender bloemkens van de Hr„ ProfefT: en Collega* C. Comme- lin befchreven , Verkemgm met Mofachtighe bloemen. &c. Ten tweede, defeskinds Na- velftrengh is wel afgefneden, e- dog beyde de Navel-flag-aderen , en de eene Navel-ader kan men nogh zien , ais wat opgeblafen, Tenderde, in deflelfs Linker handje heeft het ook een bou- quettje van zulke en diergelyke natuurlyke bloemen , waar on- der de bloemen van de Afric. Leo- nurus van Breynius en verfcheyde foorten van Gnaphalium uytfte- ken , met haar natuurlyke coleur. Dit ruykertje , onder zyn neusje houdende-, verbeelt het daaraan te willen rieken. E x Ten |6 THESAURUS ANATOMICUS VIII. 4°. Forum, aut operculum ejus, quod notandum, con¬ flatum efl: 1°. Ex fuperiore parte Cra¬ nii humani foetus , cujus Du¬ ra mater, ut & Falx, Cranio naturaliter connata & reli&a , fcatet Arteriolis repletis ce- racei materi^ rubra, 6? hoc vifum allicit. 2,0. Ex lapillis marmoreis & ofliculis infantum , nec non membranis vafis fanguineis repletis. 3°. Inter hxc officula non¬ nulla adhuc funt compofita , inter qus oflea manus , cujus digiti continent ramum Arte- riofum eraflum ceu fcipio- nem , vel ramum arboris , fo¬ liis privatum: omnia ofla V er- tebrarum Colli fibi invicem adhuc connexa &c. Pone hoc monumentum pofita funt duo fceleta fce- tuum abortivorum gemello¬ rum feptem circiter menfmm, diftum cadaver ceu deflentia & exululantia , hunc in finem genibus advolutis ftrophiola ex membranulis, vafis fan- gui- Tenvierde, dedeurofingang van \ graft , is toegefielt Ten eerfte, uyt het opperile van ’t Bekkeneel van een jongh geboore kindje , wiens harde Harflen-vlies , en Seyfie , na- tuurlyker wyze aan ’t Beckeueel nogh vaft fituende , zyn zeerwel vervult met roode opgevulde flag-aderkens, ’t welk hetgefigh* te veel vbidoening geeft. Ten tweede, uyt marmere fteentjens , en beenderkens van jongh geboore kinderkens , ais mede vliefen met opgevulde bloed-vatjens doorweven. Ten derde , zommighe defer beenderkens zyn nogh natuurlyk te zamen gevoeght , onder de- welke ook gevonden werden de beenderkens van de hand , die in haar onthouden een Slag-aderi- ghe dikke tak van een opgevul¬ de Slag-ader , verbeeldende een Stokxke, of weleen bladerloo- £e tak van een boom alsmede de Wervelbeenderen van de hals , die onderlingh nogh veree- night zyn. &c. Agter defegraffieede zyn ge- fteld twee geraamtens van onvol- draage kinderkens, van ontrenty maanden,zynde tweelingen,wel- ke het gebalfemde kindje ais be- fchreyende met gebooge kniet- jens , de neusdoekjens in haarc handjes aan haar oogh-raden hou- donj welkegemaaktzynuytzeer dunne of VIII. ANATOMISCH CABINET 37 guineis repletis , fuperbientia , duntie vlieskens , waar door heen orbitis occulorum appofita zeer veel curieufe opgevulde funti flag-aderkens pafTeeren. Cum Reverend. Vir Dr. Wanneer den zeer waardige Herm: Schyn bocce fepul- Hr. Dr. en Leeraar der Menno- chrum ita ornatum viaeret,do- nhen Herm: Schyn dit graft en navit illud fequenti epitaphio, deflelfs toeftel fag , vereerde hy ’t zelve met dit graffchrilt. OP T SIERLYK ROTSJE, CV erbeeldende ecn Grafftede,) En het konftig balfemen der Lyken , door den V ermaarden en Zeer-geleerden Heere FREDERIK RUYSCH; Hoogleeraar der Ontleed- en Kruytkunde sAltior es Fato. IS ’t fpook ? of is het ernfl ? zie ik de dooden fchreyen r En onder eenen vloed van tranen3t lyk geleyen Huns makkers nae het graf ? zie ik hun harten leet , En beide wang en oog afdroogen met een kleet ? O neen ! Hoogleeraar Ruy fch , door ed’le konft gedreven , Schenkt aan de dooden zelfs de fchaduw van het leven } En ftreeft natuur voorby door wakkerheid van geeft , Die wel de Leeden fchikt op een gepafte leefl: , En in haar nette form en fchoonheit kan bootfeeren ; Maar haaren ondergang niet veiligen nog weeren , Wanneer de felle dood den draad des levens fnyt. Zie hier ontzielde leen waar aan geen grafworm ryt. Zie deze dooden eens de wreede dood braveren. Ai! ziedeTbmbe: zie de Lyken: zytrotferen V erderf en ondergang. Hoe fierlyk leit dat Lyk ! Een ander Maufolee ! niet opgebouwt uit flyk , Tiras of Metfelwerk ; maarRibben, beenen, fchonken ? Door Aderen gehegt , en tot een Rots geklonken , W aar van het Bekkeneel den mond der grafplaats fluy t. Maarzagt. Ai! luyftertoe ; daar komt eenfoetgeluyC Van onder deze Rots : my klinkt een Rem in de ooren 5 My dunkt , zy roeptonstoe, enlaatzigaldushooren. E 3 3 8 THESAURUS ANATOMICUS VIII. Befchouw Aanfchouwers ’t Konftig graf. Befchouw ’t gebalfemt Lyk ter deegen. Befchouw de Rots vry allerwegen , En pryft hem die ’t dit weezen gaf. Maar leer uit myne Lykbus fterven. Geen balfem hout den ed’len geeft. Die leeft gelukkig of bedeeft , In God te zien , of dien te derven. Wilt gy onfterflyk zyn nae ’t Leven? Gy moet den geeft eerft Gode geven. Hermannus Schyn, Op het zelve. D Eez’ Rots verbeelt het graf- van een gebalfemt kind , Niet opgebouwt uit fteen, maar Ribben, beenen, fchonken, Door Aderen gehegt , en tot een Rots geklonken , Waar van het Bekkeneel den mond der Grafplaats bint. Swygt oud Egypte van uw balfemen der Lyken , Heer Ruyfch verdient de Kroon, en gaat met Lauren ftryken. Hermannus Schyn. N°. LVIIL Pedamentum cui innititur portio Venae Portae variis locis in fubftan- tiam ofieam redadfa. N°. LIX. Phiala in liquo¬ re continens portionem Cere¬ belli humani, cujus fubftan- tia corticalis in myriades par¬ ticulas eft fubdivifa , V id. hu¬ jus Figur: in Epift. Anatom. problemXII.. N°. LX. Phiala liquore re¬ ple- N°. LVIII. Een pedeftalletje waar op geplaaft is een ftuk van de Poort-ader des Le vers, ’t v/elk op verfcheide plaatze in een bee- nighe felfftandigheyd verandert is. N°. LIX. Een vleffie met voght , waar in te zien is een ftuk van ’t Agter-breyn van een menfch , wiens fchorflighe fub- ftantieinduyzendedeeltjens ver- deelt is , ziet hier op na de Fig: van de XII voorgefteldebrief. N°. LX. Een vies met voght waar oF VIII. AN ATOMISCH CABINET. plera, & in ea portio In te ili - ni Ilei infantis , cujus Tunica Carnea ayulfa , in confpechim veniunt ejusdem Tunics Fi- brs carnofs circulares. Praeterea cernere licet , quam paucae fint Arteriolae per diftam Tunicam diftribu- tx, & contra, quamcopiofis Arteriolis gaudeat fequens T unica , fc: Nervofa. Cum autem h xc portio In- teilini in fui extremo ligata fit, prominet extra ligaturam portio, cujus Tunica Villofa, (mihi Papillofa) confpicitur rubicundifiima , prae copia va- fculorurn Arterioforum nc- itra methodo repletorum & ita diftas Glandulaslnteflino- rum conflituentium. N°. LXI. Phiala in qua con¬ tinetur venenatifiimum ani¬ mal, Incolis Indiorient: Gec- ko di<5Ium,quod in ore fuo de¬ tinet & quafi devorare vellet, foetum humanum trimeftrem. N°. LXII Foetus huma¬ nus quinque circiter men- fium, fexus mafculini , cujus caput ex parte Tunica Am- nios , ceu cafljde aut pileo na¬ turali , eft coopertum , prop¬ ter defectum liquoris , cui in- na- waar in te zien is een ftuk van de boghtighe Darm van een jonge- linh , wiens vlefigh vlies wegge- nomen zynde, zoo^doen haar hier op de circulaire of rondlo- pende draaden {Fibra circulares.) Daarenboven zoo kan men - zien hoe weynigh Slag-aderkens door het gefeyde vlies pafferen, in tegendeel hoefeerhetZenuw- agtigh vlies met Slag-aderkens verryktis. Nadien ook dit ftukdarms aan keyndeisgebonden, zoofteek- ter een gedeeke van ’t fluweele vlies, (van my hetTepel-wyze vlies geheten,)buyten uyt,’t welk zeer rood is door de veelheyd der ' op myne manier opgevulde Slag- aderkens, welke de alzoo genaam- de klierkens voortbrengen. N°. LXI. Een vies met voghr, ’t welk in zigh onthoud een zeer vergiftigh dier, byde Indianen Gecko geheten, ’t welk in fyn bek houd(als wilde het vernielenj een menfche fchepzelfce van on- trent 3 maanden draghts. N°. LXII. Een kneghtje van ontrent 5 maanden draghts/wiens hoofdje ten deele ais van een helmtjeisbedekt door’t Water- v\ies,(dmmos)en dat van Wegen het gebrek van voght, waar inde kin~ deren in 's moeders lighaam ko- men te leg gen,en wortzo een kind 4,o THESAURUS ANATOMICUS VIII. natat foetus , in Utero mater¬ no haerens , & hoc minus cau¬ te vulgo dicitur , het kind is met een helm geboore. Hocce fubje&um in liquore confer- vatur. N°. LXIII. Phiala ficca& in illa portio Inteftini leporis, cujus Tunica Trochlearis oppido bene hic cerni po- teft. N°. LXIV. Duae extrems portiones Balenae Penis , in li¬ quore confervatae , quarum una a capillo dependens, vifui exhibet corporis nerved- ipongiofi majoris fibras , quae ar&ius fibi invicem appofi- tx funt, quam in corpore ner» veo -fpongiofo minore , & hoc contrarium in homine. Inferior & fecunda portio in phialae fundo , extremitas feu mucro Penis eft, abfque ulla glande.. N°. LXV. Portio Ovarii tefludinis , a qua dependent plurima Ova. N°. LXVI. Foetus huma¬ ni Facies, quae ita a me reli» £ta, ficuti mihi tradita eflfc: fine redu&ione in flatum h- deiviventisihaec autem infidet por- gezegt met een helm geboore te zyn , ’t welk gants redeloos te houden is : dit voorwerp word in een voght bewaart. Nc. LXIII. Een droogh glas , waar ineenftuk van’t gedarrate van een haas te zien is , wicns wentel-traps- wyze vlies feer wcl hier kangefien werden. N°. LXIV. Twee ftucken van de eynde van de Roede eenes walvis , dewelke in een voght gehouden werden , waar van Jt eene aan een hayrtje hangende , ons doet zien dat de draaden van ’t groote fponcieus zenuwaghtigh lighaam , veel dighter by een zit- ten , ais dat van \ kleene Spon- cieus-zenuwaghtigh lighaam, en zulkx zietmen geheel contrarie in de menfchen. Het onderile en tweede ge- deelte op de grond leggende is het uytterfle van deflelfs roede , waar aan geen hoofdje wert ge- vonden. N°. LXV. Een gedeeltevan de Eyer flok van een fchil-pad» de, waar aan veel Eyeren nogh hangen. N°. LXVI. Het Aangefight van een jongh geboore kindje, ’t welk ik zonder prseparatie zoo heb gelaten , gelyk het my ter hand gefteld wierd , datis, zon¬ der het flellen inflaat vanlevenj \ of VIII. ANATOMISCH CABINET. portioni Placentas Uterins , nitidiflime praeparata : omnia enim vafa ad extremum ufque funt repleta. N% LXVII. Phiala maxi¬ ma hcca, in qua continetur Cor humanum magnum * cu¬ jus vafa fanguinea, ad unum ufque repleta, unde colore rubicundiUimo perfufum. Quomodo autem Arteria magna e Corde exeat , & quot rami ex illa emergant, & fur- fum afcendant , hic luculentif- fime videri poteft. Praterea omnes trunci Va- forum Cordis , fc: Vena Cava afcendentis & defcendentis, Vena & Arteria Pulmonalis , V afa Coronaria nec non Auri¬ cula hic in confpe&um ve¬ niunt. Cum autem in Cordis ex¬ tremo ,feu cono , ut plurimum multum pinguedinis reperia- tur, unde Conus aqualis ap¬ paret} in hoc Corde pingue¬ dine arae ablata , culpis feu conus Cordis in duas partes apparet divifus, Hic mihi in mentem venit hiftoria cujufdam hominis,qui cultro nuper fuit interemptus ab homine maligno, cujus vul- imsextremum circa Papillam Thef. VIII. fini- ®t zelve is gelegcn op ecn ftukvan een Moer-koek , ’t welk zeer cu- rieus is toebercyd , aile de uyt- eynden der vaten opgeyult zynde. N°. LXVII. Een zeer groot droogGlas, waar inte-zieniseen froot Hart van een menfch5wiens loed-vaten toteen toe opgcv.uk z yn , waar van het zeer rood van couleur is ge worden. Hoe de groote Slag-ader nyt het Hert voortkomt , ais mede hoe veel takken dezelve voort- brengt , die na boven loopen , kanmen hier zeer klaar zien. Daarenboven zoo komen alie de Stronfcen der vaten van ’t Hart ons in ’t gefight , namentlyk 5 die van de Hol-ader, zoo op alsne- derwaarts gaande , des Longhs- aderen en flag-aderen , de Kroon- vaten, ais mede des Harts-ooren. En nadien meerendeels aan de punt van ’t Hart , veel vets gevo.nden werd , waar door het effeh en zonder fcheyding zig vertoont, zo is ’t, dat ik van de punt defes Harte alie het vet heb gefcheyden , waar door het uy * terfte, of punt des Harte figh in tween komt tefcheyden. Hicrkomt my in de zin , datik onlangs bygewoont heb een man , die van fijn leven met een mes beroofd wierd van eenboos- wight , de uyterlyke wonde dee- deEgh op ontrent de linker Te- F pel, 4* THESAURUS ANATOMICUS VIII. finiftram infli&um , longitu¬ dinem unius unciae non exce¬ debat, Cor autem a Cono ad bafin fere ufque in duas partes erat divifum , id quod nun¬ quam me vidifie fateor , quan¬ tumvis violenta morte extin- 6torum vifitationi quadragin¬ ta & quod excedit annis prae¬ fuerim : poft pun&ionem (du¬ bio procul) Cor in retrafrione cultri quoque intercidit. N°.LXVIII. Supra, didam phialam eft repofita phialafic- ca , continens fubftantiam of- feam , porofam producam in otfibus Tarfi, quae mutata funt poft fpinam ventofam & ca¬ riem in fubftantiam oftearn confufam , coalitam & nil mi¬ nus quam offa Tarfi reprsfen- tans. A S S E R V. N°.LXIX. Phiala in liquo¬ re continens portionem Piae Matris, cui portio Corticalis Cerebri adhaeret , quam ex meris Arteriolis conflare , hic apparet. N°. LXX. Phiala in liquo¬ re continens magnam Stoma¬ chi muliebris portionem,in cu¬ jus pel, en defelve wasnietbreeaer ais een duym : eghter vonden wy het Hart van de puntaftotbyna aan deszelfs grond ( bojis ) ais in tween geklooft, en zulks moet ik bekennen noyt meergefien te hebben , hoe wel ik nu meer ais 40 jaaren het fchouwen der ne* dergeflageneheb moetenbywoo- nen : buyten twyfel heefthyna de fteek , ook een fneedegegeven in het Hart. N°. LXVIII. Boven op 't voorgaande glas is mede geplaaft , een droog glas , in figh onthou- dende een beenighe fubftantie , ’t welkvoortgekomen is in debeen- deren van de vpor-voet , de welke na een bederving in die kooten , (j (pina ventofa) poreus geconfun- deert, en ais in een gefmolten fyn- de , verandert zyn in een felfftan- digheytdienietminderals koten van de voor-voet haar opdoen. De V. PL AN K. N°. LXIX. Een Vies met voght, en daarin een ftukvanft dunne Harflethvlies, waar aan nogh een gedeelte van de fchorf- fighe fubftantie der Herflene vaft fittende, uyt loutere Slag-ader- kens beftaat. N°. LXX. Een groot ftuk van de Maagh van een Vrouws perfoon J: wiens fluweele of lier ver of VIII. ANATOMISCH CABINET jus tunica Villofa, vel potius Papillofa , variis locis ulceri¬ bus aftefra, Arfenicum album hssret , quod cum vits taede¬ ret, fumpferat. Hic patet illorum error, qui in tali cafu folummodo fan- guinem coagulari autumant; aliquoties enim ejufmodi ex¬ empla vidi , nunquam vero reperi fanguinem efle coagula¬ tum , fed ftomachum efle ex¬ ulceratum ; fi autem brevius , poft aflumptionem Arfenici e medio tolluntur,antequam Ar¬ fenicum vires per fe&e exferue- rit , variis locis pun&a fangui- nea , per ftomachum difperfa , inveni. N°. LXXI. Phiala liquore repleta, in qua continetur ra¬ mus Arteris Pulmonalis, ce- racea materia rubra artificio- fiflime repletus, & mirum vi- fu , quot fint ramufculi ad ulti¬ mum ulque repleti , & quam male depinxerint nonnulli Auctores Arteriam Pulmona¬ lem : impoflibile quoque fo¬ ret illud tam perfecte , fine tali repletione , peragere: quicun¬ que hoc fubje&um viderit at¬ tento animo Opificis miranda opera, inftuporem illum ad¬ ducent. Hujus ver Tepel-aghtigh vliesopveele plaatzen verfwooren is, zynde be- fet met poeder van Rottekruyt , \ welk fy had ingenomen, om een eynde te maken van haar leven , wegens aangedane verdriet. Hier blykt klaar,dat fy ongelyk hebben , die daar voorgeven , dat die geene , dewelke door ingeno- me Rotte-kruyt komen te fter- ven, alleenhaarbloed zoude ko¬ men te ftollen : ik heb verfchyde zodanige voorvallen bygewoont, maar noyt heb ik bevonden dat het bloed geftremt of geftolt , maar wel dat de maag verfwooren was •* edogh indien zommige menfchen haaftig zyn komen te fterven , eer dat’t venyn fijn kraghten ten volle heeft konnen uytwerken , zo heb ik altoos gevonden,datter door de Maagh veel f ood-bloedighe ftip- pen verfpreyd waren. N°. LXXI. Een Vies met voght waar in gezien word een tak van de Longhs-flag-ader, met een rood waffighe ftofte zeer kon- ftigh opgevult- : het is te verwon- deren , hoe dat ’er zo feer veel kleene takskens zyn , die tot het uyterfte opgevult zyn ; ais mede hoe verkeerdelyk en gebrekkig eenige Auteuren dezelve hebben latenafbeelden alwiedit voor- werp komt te zien , en dat met aandagt, zoo zal zulks over de wonderwerken Gods eenyderals verftelt doen ftaan. F % Aan THESAURUS AN ATO MICUS VIII. Hujus obje&i parti inferiori quoque adhsret portiuncula Afpers Arteris , cujus extre¬ mitates non minus numerofs , nec tenues, tamen replets , vifui occurrunt. N°. LXXII. Phiala in li¬ quore continens maximam Pis Matris portionem , ex ho¬ mine defumptam : hujus Ar¬ teris in totum artificiofe funt replets materia ceracei rubra, unde difta membrana fum- mam induit rubedinem : ha¬ rum Arteriarum extremitates ultims tomenti aut goflypii in modum funt tenuiffims. N°.LXXIII. Ren Infantis in duas partes divifus , cujus vafa fanguinea funt repleta t cum autem fecundum longitu¬ dinem per dorfum difle&us fit, Papiils renales variis locis nonfolum in confpedum ve¬ niunt, verum etiam illarum Ofcula , per qus urina in Tu¬ bulos Pulvis ftillat. N°. LXXI V. Infantis bra¬ chium, in quo vafa fanguinea denudata in confpe&um ve¬ niunt; in ejus manu contine¬ tur Chamsleon Africanum* N°. LXX V. Phiala , in qua* cernere licet Renem foetus hu¬ mani * cum fuo Rene fuccen- Aan het onderfte van dit voor- werp hangt nogh een takje van de Lught-pyp, wiens uy terfte uyt- eyndens niet minder iyn in getaf en fynte. N°. LXXII. Een Vies met voghtdaarin een zeer grootge- deelte van 'tdunne Harffen-vlies van een Menfch. Deflel fs flag- aderen zyn geheel en al konftig opgevult, en dat ais boven met een roodwadighe ftof, waar door figh dit vlies zeer rood opdoet; deffelfs uyterfte uyteynden zyn zoo fyn ais dans, of catoen. N°. LXXIII. De Nier van een Kind in tween opgefpouwen, wiens vaten ook opgevult Zyn, en nadien defelvelangs de rug ofron- defye is open gefneden, zo komen onsde Nier tepeltjes niet alleen op verfcheyde plaatzen in ’t ge- figt , maar ook zelfs de mon- dekens of openinghcjens , waar door de pis tot in de buyskens van \ becken komen tefypelen. N°. LXXIV. De Arm van een ldeen Kindje, wiens bloed» vatjens ontbloot zynde in ’t ge- fight komen ; in deffelfs handje houd het een Africaanfe Chame- leon. N°. LXXV. Een Nier van een Kind ,.op wiens opper gedeel- tedeBy-nier nogh vaflzit,en niet of VIII. AN ATOMISCH CABINET. 4* turiato fibi impofito , & non a aan de zyde van de Nier gevonden latere polito, uti variae figurae werd, gelyk fommige Auteuren reprasfentant in tabulis Audio* hebbendoen verbeelden in haarc tum. PhKn' N°. LXXVI. Te Ili cui s N°. LXX VI.Een Tefticul vati humanus ex parte difiolutus , een raenfch ten deele uytgerafelt, ut ejus conftitutio vafculofa ora haare vaatighe of canaalighe appareat, geftaltete zien. N°. LXXVII. Lumbricus n°. LXXVH. Een breedeof latus, aliquot ulnas longus, Lintworm eenige ellen lang, en & in 1 iquore confervatus. in een voghthewaart. *N°. LXXVIII. Penis virilis inflatus, balfamo praepara¬ tus , & in lamellas difledlus , ut ejus conflitutio nerveo- fpongiofa videri poflit* N°. LXXIX. Phiala in li- N°- LXXIX. Een Vies met quore continens Lienis huma¬ ni portionem* Not. Quod truncus Arte- riofus ut & Venofus repleti funt ceracea materia albi , ra¬ muli autem non funt repleti , ut videri poflit, quomodo ho¬ rum vaforum extremitates fint conftitutae fine repletione , fc: fineglanduiofa, cellulofaaut fibrofafubftantia, Vide ulte¬ rius Epift Anat.Problem.IV. voght, endaarineenfiuk van de Miltvaneen Menfch W aar ontrent aan te merken flaat , dat de Ader- en flag-ader- lyke ftronk , maar niet de uiterfte takjens vervult zyn , met een wit waflighe ftoffe , om alzoo te kon- nen zien , hoe het zigh opdoet fonder vervullingh , namentlyk, zonder klierighe > celluleufe of draadighe fubftantie , ziet hier over na den IV voorgefteldeAnat* Brief. N°. LXXX. Pedamentum cui innititur Cor vitulinum a viginti quinque annos praepa¬ ratum & lapidis infiar indura¬ tum ; hujus Arteria mercurio vivo funt repletas. N°.. N .LXXX. Een Hart van een Kalf, flaande op een pedeftal* ’t welk over de 2 5 Jaaren geleden van my is toebereyd en fteen hart gebalfemt ; dcffelfs Slag-aderen zyn met Quikzilver vervult. p $ m 4 6 THESAURUS ANATOMICUS VIII. N°. LXXXI. Phiala ficca & in ea, membrana, cujus Ar¬ teriolae minutiffims nec non copiofiffimae mirum in modum funt repletae. N°. LXXXII. Phiala fic¬ ca , in qua continetur fceleton foetus humani , quatuor circi¬ ter menfium , a cujus finiftra dependent Inteftinula ranae inflatae , & tam bene conferva- tae , ut ne minima quidem fo¬ vea in illis reperiatur. N°. LXXXIII. Phiala li¬ quore repleta , & in illa, Auri¬ cula foetus recens nati , & vitae fpeciem referens. ~ N°. LXXXI V. Muris fce¬ leton nitidiflimum, in cujus dextra detinetur oflea cauda Anguillae , in qua ne minima quidem particula deficit ; fo¬ raminibus exitui nervorum & vaforUm fanguineorum defti- natis , ne quidem negle&is, & hoc difficile fa&u, N°. LXXXV, Phiala ficca continens duos digitos ofleos humanos niveos & curiofe praeparatos. N°- LXXXVI. Pedamen¬ tum , cui innititur Ren huma¬ nus, N°. LXXXI. EenVlies in een droogh Glas , waar door heen feer fyne en menigvuldighe opgevul- de flag-aderkens loopen. N°. LXXXII. Een droog Glas waar in bewaart word een zeer wit geraamte van een onvol- drage menfche fchepfeltje van omtrent vier maanden draghts, aan deftelfs linkerhandje heefthet af hangen het gedarrate van een Kikvors, 't welk opgeblazenen zo wel bewaart is geworden , dat men in ’t zelve niet het minfte deukje vind. N°. LXXXIII. Een Vlesje metvoght, en daar inhetOort- jevaneenjonghKindje, ’t welk heel levendigh van couleur enge- daanteis. N°. XXXIV. Een zeer wit geraamte van een Muys , in wiens reghter pootje vaft gehouden werd het geraamte van de ftaart van een Aal , t welk zoo curieus is toebereyd, datter niets aan komt te manqueeren, zelfs niet het minfte gaatje tot doorgang vandeZenuwen en bloed-vaten: en is zulks moejelyk te doen. N°. LXXXV. Een droogh Glaasje , waar in de beenderkens van twee menfche vingeren wer- den bewaart , dewelke zeer wit zyngeprepareert. N0. LXXXV. Een pedeftal waar op gefet is een N ier van een Menfch of VIII. AN ATOMISCH CABINET. 47 nus , fuberis ope ita prsepara- tus ut naturalem magnitudi¬ nem & formam recuperaverit. N°. LXXXVII. Inteftinu- la foetus vaccini immaturi, qus inflata, balfamo indurata &exficcata, naturalem reti¬ nuerunt conflitutionem : ho¬ rum Arteriae eleganter quoque funt repletae. N°. LXXXVIII. Portio Spins dorfi foetus humani, tranfverfim fedta. Not. Corticem Spinalis me¬ dullae , qui (itum internum oc¬ cupat , ex meris Arteriolis efle conflatum, hic optime cerni poteft, propter didarum Ar¬ teriolarum repletionem. ASSER VI. N°. LXXXIX. Phiala fic* ca continens Hepar foetus re¬ cens nati , balfamo indura¬ tum. Not. Hoc Hepar naturalem conftitutionem & magnitudi¬ nem fervafle, propter vaforum repletionem,. No. Menfch, door toedoen van kork zoodanig toebereyd, dat fy de uatuurlyke geftalte*, groote en figuur, hier door wederheeftge- kregen. N°. LXXXVII. Hetgedarm- te van een onvoldrage Vrugtje van een Koe , ’t welk opgebla- fen, door het balfemen verhard en gedroogd zynde , zyn natuur- lyke geftalte heeft behouden, des- zelfsflag-aderen zyn ook curieus opgevult. N°. LXXXVIII. Een fluk van de Rugge-graat van een kleen kind , dwers doorgefneden , waar ontrent te confidereren flaat , dat de fchorffighe felfftan- digheyt van ’tRugge-mergh , die fijn zitplaats heeft in ’tmidden, of van binnen in ’t Mergh , uyt loutere bloed-vaatjens , en wel infonderheyt uyt Slag-aderkens isbeftaande : zulks kanmenhier klaar zien , wegens ’t opvullen der Slag-aderen. De VI. PLANK. N°. LXXXIX. Een droogh Glas , en daar in de Lever van een jongh geboore kindje , ’t welk door ’t balfemen hard gemaaktis. Aanmerkt dat defe Lever de natuurlyke geftalte, en groote behouden heeft, wegens het op* vullen derbloed-vaten. 48 THESAURUS ANATOMICUS VIII. N°. XC. Portio Cutis hu¬ manae rubicundiflima propter artificialem vaforum repletio¬ nem , funtque vafcula tam nu- merofa , ut Cutis ex meris vaf- culis videatur conftituta. N°. XCI. Phiala in liquore continens Venae Cavae ramu¬ lum ,per Hepar difleminatum, & ceracea materia repletum. N°. XCII. Portio Inteftini Jejuni humani , cujus Tunica Villofa(mihi Papiliofa) ut& Juga, feu Valvulae conniven- tes, egregie vilui fefe offe¬ runt. m XCill. Ovis Cor , in mumiam (veteri methodo a quadraginta annis) converfum & pedamento infiftens. N°. XCI V . Pedamentum , cui in fidet portio Arteriae ma- gnx fastus vitulini.cum portio¬ ne Arteriae Pulmonalis , quas inter videre licet Duftum Ar- teriofum , 8c hoc magis difiin- fte, quam in foetu humano, propter ejus molem. N°. XC V. Vermes in bron¬ chiis Pulmonum reperti, qui admodum tenues. N°. XCVI. Ren pueri ru¬ bicundus propter Arteriae Re¬ nalis repletionem. Not. N°. XC. Een ftuk-Vels van een Menfch , ’t welk zeer rood is, wegens het konftigh opvullen der bloed-vaten : en zyn deflelfs vaat- jens zo veel, dat hetVelalleen uyt bloed-vaatjens fchynd te be* ftaan. N°. XCI. Een Vies met vogt, dewelke in zigh onthoud een tak- je vau de Hoi-ader des Levers, met een wafhghe ftoife opge- vult. N°. XCII. Een ftuk van de Nuchteren-darm uyteenMenfch, waar in het Fluweele (van my Te- pelig) Vlics, ais mededeverhe- ventheden of oogluykende Klap- vliefen zeer fraay gezicu wer- den. N°. XCill. Het Hartvaneen Schaap over veertigjaaren tot een Mumiegemaakt opdeoude wy- ze , ’t zelvefiaat op een pedefral- letje-. No. XCI V.Een gedeeltevande groote Slag-ader met een ftuk van des LongsSlag-ader,tufTen dewel¬ ke deflag-aderlykecanaal (duttus arteriojus) uyt een pas gebore Kalf- je,te fiett is, en dat op een pedeftal, en kan men defe gcfeyde canaal hier in dit voorwerp beter en duy- delyker zien , ais in een Menfch. N°. XCV. Wormen uyt de Lugt-pyp van de Longh gehaalt , dewelke zeer dun zyn. N°. XCVI. De Niervan een Kindje, welke zeer rood is, we- gens’t opvullen van de Niersflag- ader. Aan- of VIII. ANATOMISCH CABI NET. No t. in iila repletione non Polum Arteris, Du&usurino- fi, Tubuli Pelvis, Pelvis to¬ ta , verum etiam Ureter, ad unum ufquefimul fuerunt re¬ pleta, & hoc propter omnium illorum vaforum continuatio¬ nem. N°. XCVII. Phiala in li¬ quore continens duo objecla , quorum primum & fupremum Epidermis humana. Infimum autem bellis ma¬ rinas, Roris marini, didis. Not. i. Cum Epidermis humana ab infequente Cor¬ pore reticulari & Cute excor¬ ticetur, tunc apparent ac pro- pullulant protuberantis innu- mers & tenuifiims , parte fc: interiore , duabus lineis circi¬ ter longs , qus mihi nil nifi theculs inverfs pilorum, & Papillarum cutanearum , qui¬ bus radices illorum intra Cu¬ tem teguntur. Cuticula & Papillis cuta¬ neis jam excoriatis , infequun. tur quoque didis theculs, & fic inverfs nobis occurrunt ceu monticuli minimi , &hoc luculentius apparet in Epider- me Roris marini. Thef.VIII. %\ Aanmerkt dat in ’t opvullen niet alleen de flag-aderen , de Pis-canaaltjens , deBuyfkens of fcheuten van h:Becken,en het ge- heele Becken , maar ook zelfs de Pisleider tot onderen toe vervult zyri geworden , en dat wegens de onderlinghevereeniging en con- tinuatie van alie defe gefeyde ca- naalen. N°. XCVII. Een vies met twee voorwerpen in een voght 5 waar van het eerfte en bovenfte is het Oppervelleken ( Epidermis ) van een menfch * Het onderfte is een ftuk opper- vels van de muyl van een W alrus. Aanm. ten eerfle. Wanneer het oppervelleke of bekleetfel van ’t vel van een Menfch , en dat van ’t onderleggende Netwyfelighaam gefcheiden is , dan zo verfchynen en vertonen haar ontelbare en feer fyne verhevene deeltjens , of lig- haamtjens , namentlyk uit de bin- nenfte oppervlakte van’tgefeide oppervelleke, ontrent twee linien lang, dewelke ik houde voor om- gekeerdekokertjens vande hayrt- jens ais mede van Zenuw-tepelt- jens , waar mede fy in’t vel zitten- de, bedekt werden. Het Oppervelleke en Zenuw- tepeltjens nu ontvelt of afge- fcheyde zynde van ’t Vel , zoo volgenook dekokertjens, en zo is ’t, datfeons dan omgekeert te voorenkomen, ais kleenedunne verheventheden , zulks kcmt ons klaarder voor in dit van een Wal- rusmuyl. G i°. <0 THESAURUS ANATOMICUS VHT. x°: Diftaetheculaefunt pro¬ ductiones Epidermidis, Epi¬ dermis produdtio & continua¬ tio extremitatum Papillarum cutanearum, quemadmodum quoque Pili & Capilli, qui mihi nil quoque funt , quam produdiones & efflorefcentise didarum Papillarum ficuti etiam Ungues: & cum radices Pilorum profundius radicen¬ tur in extremis nervis , ubi ex- quifitiflimo fenfu prasditas funt, ideo tantus dolor ,. in illorum evulficne,. excitatur» N°. XCVIII. Officulum anatis poft fraduram obii- quam, a natura firmiter fer¬ ruminaram. ' NV XCIX. Hepatis hu¬ mani portio , in liquore con- feryata, in cujus fuperficie vi- funtur vafcula fanguinea mi¬ rifice conftituta.. N°», C. Phiala continens portionem Plexus Choroidei', in qua nil glandulofi apparet , in totum vero vafculofus , fi- cuti in Epift. Anat. Probl.xu. ulterius defcripfi & depingi curavi... N°. GT. Portio Cerebri hu¬ mani, a quadraginta annis balfamo lapidis inflar indura¬ ta., glaciei inftar micans» in illa. Ten tweede. Defe kokerkens. zyn niet anders ais eontinuatien en vervolgen vanhOppervelleke, en het Oppervelleke van de Ze« nuw-tepeltiens , gelyk ook me¬ de de hay ren en nagels ,. dewelke ik houde voor uytfpruytzels van de uyteynden van de Zenuwen;en nadien de hayren dieper voortko* menuyt.de uyteynden der Zenu- wen, alwaar zy zeer gevoeligh zyn, daarom gevoelt men zoo root een pyn in ’t uyttrecken der ayren. N3. XCVIII. Een beentje, uyt de vleugel van een endvogel , over dwars gebrooke , en van de natuur zeer vafi wederaan een ge~ heelt. No. XCIX. een fhikdesEe- vers van een menfch op toiensop- pervlakte , men de bloetvaat- jens wonderlyk geileltzynde5kan zien. N°. G. Eenilukvan de Net- wyfe vleghting , ( plexus choroideus ) waarin niets klierigs te zien is, maar de zelve befraat alleen uyt vaten, gelyk ik in ’t antwoord op de xii voorgeftelde brief heb ge? fchrevenenin Fig. afgebeeld. N°. CI, Een ftuk van deHerf- fene van een menfch , ontrent 40 Jaaren geleden van my foo hard ais fieen gebalfemt, ’twclkys-ag“ tigh o F vm. ANATOMISCH CABINET. illa Tefles , Nates & Glandu¬ la Pinealis in confpe&um ve¬ niunt. Porro ab interiore facie ja¬ nuae hujus Thelauri de¬ pendent lequentia. N°. CII. Tumor prodigio- fae magnitudinis figurae cucur¬ bitinae , lapidis inftar indura¬ tus poft balfamationem , circa os Uteri internum enatus. Not. Mulier haec erat vege¬ ta & profperae valetudinis , ha¬ bitans in foro butyraceo Am- ftelodami.ea in quartum men- fem circiter gravida , incidit influxum Uterinum, & poft aliquot dies in abortum; fluxu poftea tamen ad tempus inor¬ dinate perfe verante , tandem conqueri caepit de incommodo circa os uteri internum , ita¬ que Chirurgum vocari juffit , quire explorata, exiftimabar, in hoc partu immaturo. Ute¬ rum effe inverfum : remediis interim in caflum adhibitis , me vocari juflit, dicens, fluxum fupradidtum non folum inor- dinate& per vices perfeverare, verum etiam incommodum magis magisque augeri, itaque tigh glinftert, in de zelve kanmen de ballekens , en de alzoo ge- noemdebillekens, ookhet Pyn- kliertie bequamelyk zien. Verders vintmen aan’t bin- nenfte van de deurdefes Cabinets hangen. N°. CII. Een monftreus groot Gezwel , door het balfemen fteen hardgemaakt, ’t zelve is bezyde de mont van de Baar-moeder uyt- komentegroeyen. Aanmerkt. DefeVrouw fris,ge- fond en omtrent 4 maanden fwan- ger zynde, verviel in eenfware vloet, ennaeenige dagen in een mis-kraam , waar na de vloed ee- nigem tyd duurde , en dat zonder ordre , eindelyk begon fy te klagcn van een ongemack on- trent de inwendighe mona van de Baar- moeder : weshalven zy een Chirurgyn ontbood , de- welke de zaak onderfoekende, verbeelde zigh dit ongemak te zyn een overftelpingh van de Baar-moeder, naa de gefeyde mis- kraam : naderhand , deaangewen- deremedienniethelpende, benik ook by haar geroepen , my zeg- gende , dat benevens haar ge¬ feyde quaal ,’t geen dagelyks quam te vermeerderen , de vloet noch al onordentelyk quam te conti- THESAURUS AN ATOMICUS VIII. a me petiit ut expifcari vellem, quid eflet de hac re, id quod feci , & reperi tumorem car- nofum& molliculum circa u- teri os internum emergentem , cum autem nulla daretur oc- cafio accretionem domandi, multo minus extirpandi * in tam profundo loco , fuali ut ad tempus relinqueret , donec ulterius excrefceret* Interim intra anni fpatium major atque major factus , nec fluxu cella n te, ex uteri vagi¬ na propullulare coepit, & me denuo vocari jullit > reperi ve¬ ro tumorem ex pudendis pro¬ pullulare , itaque fuafi , ut infequente die quoque Corne¬ lium Boekelmannum , Chirur¬ gum Expertiffimum arcefle- rent ; cum autem Boekelman- nusante meum adventum ve¬ nerat , reperiebat tegram hu¬ mi decumbentem , cum tam enormi haemorrhagia ex dido tumore proveniente , ut jam- jam videretur moritura, &cum tumorem exploraret& adflan- tes dicerent, tumorem fcetus maturi, magnitudine haud ce¬ dente mdntra paucas horas ex- crevifle, Chirurgus, asgram in tam deplorabili ftatu videns , nueren , weshalven wierdik ver- fogt de zaak te willen onderfoe- ken , ’t welk doen.de, bev.ond ik een vleefigh en weekachtig ge- fwel ontrent de mond van de in- wendige Baar-moeder 5 en nadien my dogt , datmen het vergroo- ten of toenemen niet konde belet- ten, veel minder het gefwel 200 diep zittende extirpeeren, heb ik haar geraaden , ’t zelve zoo te laren betyen , tot dat het wat meer na buy ten was. gekomen uyt tegroeyen. OndertulTcheii binnen een jaar groter engrooter geworden zyn- de , en die onordentelyke vloed nogh al niet ceiferende , zo is ’t gefwel- buy ten de fcheede komen . uyt te puylen , ais wan* neer men my weder verfogt by de LyderlTe t.e willen komen , dit al- dus faevindende, raade ik haar aan» datfe tegens de volgende dagh,ne- vens my ook zoude doen roepen den welgeoefFende Heelmr. Cor- nelis Boekelman , dewelke voor den gefette tyd daar komende, vond de vloed dic uyt het gefwel voortquam, foo onmatig, datfe Ibheen aanftonds te zullen iler- ven , hetgezwel foo de byftaan- de Vrouwen zeydcn., in wynig uuren zoodanich toegenomen zynde , dat het de groote van eenpas geboore kindje, nietbe- hoefde te wyken , en den gefeyde Heel Mr. haar in die ellendighfr ilaat vindende, nam. een koorde ea of VIII. ANATOMISCH CABINET. 53 ftatim tumorem in V ulvx ori¬ ficio ligavit , & hoc faftoin le- dtum deferri juflit , poft ligatu¬ ram vero, quod notandum, ili- co ceflavit fluxus uterinus. Cum ego paulo poft aegram convenirem relatum mihi fuit, quida&umeftet, percuifus& attonitus fui illa relatione, verebar enim, neVeftca, in - jedta ligatura, quoque ligata eflet , nam qualis eflet tumor , an moles carnea praeternatu- ralis , anipfe Uterus iriverfus poft partum , an Uterus fine iflverfione& fimul cum Vefi- ca, nemo pro certo antea di¬ cere potuerat. Inde utraque manu arripie¬ bam tumorem ita ligatum & cum nullum os uteri inveni¬ rem , fedavi animum, praefer - tim cum audirem aegram uri¬ nam poftligaturam reddidifle. Interim poft ligaturam de die in diem tumor diminueba¬ tur, per poros enim multum laticis aquofirejiciebat$paucis poft diebus Chirurgus extir- pavit tumorem , qui adhuc tam magnus erat, ut urnam pe¬ tierim cum pauca aqua , ut iaftatu, quo erat, conferva- enbinthetzelve zoo diep af, ais ’t hem mogelyk was , en doet haar op ’t bed leggen , de vloed aan- ftonds ophoudende- Wanneer ik nu wat later by haar quam, zoo wierd my verhaald watter gepafleert was , ik ontftel- de my over het relaas, want ick vreefde , dat in dit binden de Blaas ook mogt in’t fpel gekomen zyn , want men kon niet weten , wat het voor een gezwel was , eerft doghthetonste konnen zyn een onnatuurlyk vleeflgh zagt ge¬ zwel, ook was ’t niet buyten' fufpicie , dat het de Baar-moeder zelfs was,. ’t fy omgekeert ofzon- der omkering te gelyk met de Blaas-, enz. Ik nam het gezwel zoo geBon- den zynde in myne handen , en geen inwendighe mond des Baar- moeders vindende , zoo bedaarde ik weder , voornamentlyk , als- menmy zeyde dat de LyderfFe na het binden haar water nogh had konnen maken. Ondertuflchen verminderrde dit gezwel van dagh totdagh, want het gaf veel waters van zigh door de fweet gatiensj na wynig dagen wierd het afgefneden , en was het doe nog fo groot,dat ik een emmer eifte met wat waters daar in , om ’t in zyn wefen te laaten, want ik was van zins,om ’t in die flaat te bewa? G 3 ren,. «4 THESAURUS ANATOMICUS VIII. retur ad tempus ; animus enim mihi erat ulterius expifcari , cujus eflet indolis. Hocfa&o, mihi vifusfuit, prima fronte uterus , poft par¬ tum inverfus , qui in tantam molem excreverat, fubftantia enim mentiebatur uterum; ita¬ que mihi propofui poli: ali¬ quod temporis fpatium, aegri fanitati priftinae reftituta , rem ulterius indagare , & hoc fa&o reperi os uteri & circumjacen¬ tes partes naturaliter effe con- ftituta ; ita utdi&us tumor nil fit quam tumor carnofus , feu iarcoma , variis locis cellu¬ lis aquofis repletus, & ex con¬ finio oris Uteri emerfus ; hunc tumorem balfamo praeparavi Sc peculiari methodo indura¬ vi , fine ullis foveis , propria quoque magnitudine , quan¬ tum fieri potuit , refervata. Dixi fuperius,me fuifle atto¬ nitum , cum viderem prodi- giofum illum tumorem efie ligatum , quia verebar ne Ve- fica quoque efiet ligatura in- clufa, cum nobis antea non conflaret, an efiet ipfe ute¬ rus, nec ne : fi enim fuiflet uterus , qui non raro poft par¬ tum inverfus, in maximam molem excrefcit , &e corpo- ren, waarinikhetvond, tot na» der onderfoekinge. In ’x onderfoeken quam my de fubftantie voor ais waare het die van de Baar-moeder , weshalven ik voornam ’t zelvenaheennau- wer te onderfoeken , ais de lyderf- fegeheel herftelt -foude zyn, ais wanneerikbevond de mond van de Baar-moeder, ais mede de om- leggende deelen natuuriyk en wel geftelt te zyn ; zoo dat hetgezwel niet anders is geweeft: , ais een vleefigh gezwel op verfcheyde plaatzen met water blaasjens ver- vult , 5t welk uit de zyde van de Baar-moeder was komen te groejen : dit gezwel is van my gebalfemtenverhard, en dat op een byzondere wyze , want ner- gens werden daar eenige kuylen ofputten ingevonden ; ook heeft het fyn natuurlyke groote , zoo veel doenelyk is geweeft , behou* den. 