title: Thesaurus anatomicus primus [-decimus] .... Het eerste [-tiende] anatomisch cabinet
creator: Ruysch, Frederik, 1638-1731
text: B. B» De onder-tongighe jldg-aders9 welkcrs veelvoudigbe takskens , een bladerloos bosfchajitjen komen te ver - 'beelden. ■ I • • • .• : . i . : , : 1 \ \ ; In de Vyfde Figuur werden ee- nighe Vliegen , en fchellen 'van Paapjens verbeelt. A. Een kjeen Tlieghje met Hfotelfs dopje 3 daar het vUeghje uytgeko - men is. , ■ B. Het felve dporeen vergroot glos ge- fienen afgebeelt. C. Twee aan den andere gevoegde D opiehs* ivaar uyt de Viiegen %,ijn \ 'voortgekpmert. D. Eeti firtgulier dopje < TAB. 4. EXPLANATIO. Uytleggingh vande 4dePL A AT. FIG. I. Papilla uberis Balae¬ nae exhibetur. A. Fort io cutis uberis. B. Fap illa uberis. C. Fapilla cutanea Fapilla uberis extra cutem prominentes & oculis inermibus luculenter vifi~ biles , De Eerfte Figuur wijft ons aan de Tepel van deBorft van eenWalvis, A. Eefiflukjvan ’t vel van deBorft, B. DeTepelvan de Borfi. C» Des vels Tepeltjenr van de Tepet van de Borfi buyterft vel uytpuy lende, defelve konnen heel k^aargefien wer* den of A N ATOMI SCH OABI NE T. bilis in hoc objeffio aliquanto majores exprefjx. D. Cavitas in PapilU extremi¬ tate. p i G. Ductum laftiferum communem uberis Balxns deft- gnar, in quem exteri omnes concurrentes* lac fuum depo¬ nunt; eftque ille duftus pluri¬ mis fulcis fulcatus. F I G. 3, Cernitur portio Pix matris f cetus jamjam nati, quae adeo tenuis ac tenera in illa Sta¬ te , ut Teis aranearum tenuita¬ tem ac teneritatem fere fupe- ret. Notandum interim , vafa fan- guinea, tam numerofa dledif- perfa per dictam membranam , ut ad Piae- matris eileVafafan- guinea plus conferre videantur , quam refiduum membranofum > utyote prxeipue deftinatum , ut difta vafa luo in loco deti¬ neant, ne confundantur. & den zonder vergroot. glafen te gebruy • ken-y en zjjn de/e in dit objett wat grooter afgebeelt. D. E) e holte aah V uyterfie van de T*e« pel. ' De Twede Figuur reprefenteert de algemeene Melk canaal van de Borft van een Walvifch , waar in alie de andere melk-vaatjens haar komen te ontlaften : en is defe ca¬ naal van feer veele fleuven verlien. In de Derde Figuur werd ver- toond een gedeelte van *t dunne herften-vlies van eenjongh geboore Kintje, ’t welkdantertyd, fodun jenteer is, dat het indunteen teer- heyt een lpinnewebbe naulijks be- hoefttewyken. Ondertuflchen ftaat te confide- reren , dat de bloetvaten haar foo veelvoudighdoor ditgefeyde Vlies komen te verfpreyden, dat defelve tothec wefen van 't dunne herften- vlies meer fchynen te contribueren, ais de overige vliefighey t , dewelke voprnamentlijk fchijnt gedeftineert tezijn, orri de bloetvaten ’t famence hbuden , ren eynde Fy niet onder een foude verwerren. F I G. 4. Proponitur Papilla uberis mulieris , cum annexa areola. A. Portio y^ireoU* Epiderme ca* rens , unde albicat Areola. B. Porth dmld> cujus Epider - ; ’ mis De Vierde Figuur verbeelt ons deTepel van de Borft van een Vrou, met desfelfs omme-fchreef , ot kringh. A. Een gedeelte des kringh s van het op- perhuydeken ontbloot , waar door het vel des kyinghs ons witaghtigh voorkomt. B, Een gedeelte des kringhs van t op~ Hf a p*r« io THESAURUS mU htiud abi. it, i , unde fubni - gra apparet. Foramina fcu ofcula duFluum Umiferorum in Papilla uberis vifibilia. I). PapilU cutanea, in uberis pa¬ pilla , ut & in Areola nonnihil prominentes 9 & microfcopii ope hic loci magis , quam alibi in cute vifibiles ; unde Papilla u- beris , Fpiderme privata , atro- ciores excitant dolores , quam quidem in c at er is corporis par¬ tibus caufantur , ubi PapilU cutanea minus extra cutem pro - pullulant .Bine etiam fij[ura,ex - coriationes &c. in uberis Papil¬ lis difficilioris funt curationis. Contra , Papillis uberis bene con¬ flit utis , nec Fpiderme privatis* major excitatur delectabilis prn* ritus voluptas nutricibus ab infantibus lati antibus y oh con¬ tinuum motum dr preffionem ; Papilla tempore factionis ; non autem , fi extra Papillam mam¬ mam noltu arripiant infantes. F I G. 5'. Delineatur portio Papillae uberis Balaenas, cujus laftiferus Duftus fulcatus & fimbriatus. * . 4, F I G. 6. Proponitur figura Lingua; cum Epiglottide , per cujus aream difperfae innumerae - ' Pa- ANATOMICUS ' perhuydeken niet ontbloot , weshal- ven het vel figh aldaar bruyn vertoont. C. De gaatjens of mondekens van i de melk * canaaltjens , die hier in de Tepel van de Borjl [ightbaar zjjn. D. De Tepe It) ens van V vel van de Te¬ pel des Borfls 5 ais mede die van de kringh , puylen eenighfints uyt , en worden defelve meer hier in *t vel ge- (lendoor vergrootgl a feneis op andere plaatfen^ Hier door komt het tegebett - ren dat de tepel van de Borft van haar oppervelleken ontbloot , veel fwaar - der pijne komt te verwecken , ais we.l op andere plaatfen van ons lighaam vernomenwerd y alwaar de Tepel - tjens van 'tvelnietfoo ver buyten het vel uyt/leken. Dit is ook de reden , dat de kloven9 ontvellingen 9 Ccc. hier ter plaatz^e ook quatijker te genefen zjjn : in te - f gendeel de Tepels van de Bor/lwel geftelt , en van haar oppervelleken niet ontbloot z.ijndey verwecken de fuygende kinderen aan de Boedfiers een aangenaam gevoelen 9 door het geduurig trecken aan de Tepel 9 maar niet alfoo wanneer Jy de Borjl by nagt elders kpmen te vatten. De Vyfde Figuur toont ons een gedeelte van de Tepel des Borfts van een Walvifch , wiens melk- canaalgeveurt, en ais met fronzels gekerft is. De Sefde Figuur wijft ons aande Tongh van een Kind met het ftrots- ldapje 5 in defes Tonghs opper- vlakus fitten ontelbaare Tepeltjensy dis of ANATOMISCH CABI MET. 6t Papilla , quae guflus proximum organum funt. A. Lingua. B. Papilla Eungorum exiguorum forma , inter quas innumera vifuntur , difperja Papilla ar¬ cuata ; has , microfcopio vifas , naturali magnitudine majores delineari curavi a latere hujus Lingua , fub iis , qua in acumen exeunt , quarum Iconifmum hic quoque adjeci , quandoquidem japiffme eas acuminatas ojfendi. C. Papillarum majorum feries , qua plana , rotunda , variis foraminibus aut ofcutis minutif fimis , circuloquepradita. D. Epiglottis variis Glandulis ob - fit a. E. Papilla majores ad Lingua ra¬ dicem fub Epiglottide confta. FIG. 7. Oftenditur portio uberis Balaenae , cujus Epider¬ mis , ut & Corpus reticulare Malpighii , nondum funt abla¬ ta , quamobrem extra cutem non propullulant Papillae cuta¬ neae. FIG. 8. Offertur portiun¬ cula Papillae uberis Balaenae, cum filis Papillis cutaneis diflb- lutis, a qua portio corporis re¬ ticularis , innumeris foramini¬ bus pertufa, dependet. die het naafle werktuygh van de fmaakzijn. A. DeTongh. B. De Tepe It j ens , van gedaante kjee- ne padde-fl oelkens getijkende , onder defe z.ynder ontelbaare , dewelke ons booghs-wijfe voorkomen : Defe heb ik door een vergroot* glas gefien zjjn- de 9 grooter laten tekenen ais V leven9 en datbez,i/de defeTongh 5 onder die geeney dewelke hier puntigh gejien werden : Defe puntighe heb il^ hier ook laten verbeelden 5 nadien my de- Jelvefeer dikwils puntigh voorgekp - men zijnin andere Tonghen. C. Eenrijevangroote Tepe Itj ens, de - welke piat en rond zjj n , in V midden ver fi 'en van kleenegaatjens ofm onde - kens 9 rondom defelve loopt ook^ecn kringh. D. Het ffrotte-hooft met verfcheyde kliertjens befet. E. GrooteEepeltjens aan de gronddes Tonghs j onder het flrotten-hooft. In de Sevende Figuur werd een gedeelte van de TepelvandeBorll: van een Walvifch vertoont, wiens opperhuydeken > en netwijfe lig- haam van Malpighius nogh niet zijn weg gedaan , weshalven de Vel- tepeltjens buyten het vel niet uyt- puylen. De Achtfte Figuur ftclt ons voor oogen een fiukje van ’t gedeelte van de Tepel des Borfts van een Wal- vifch met desfelfs ondaane vel-te- peltjens, en hanght hier van afecn jftukje van desfelfs net~\vijfe lig- haam. H J A. A. THESAURUS ANATOMICUS A. Corpus reticulare. B. VapilU cutanea di/foluU. F I G. 9. Reprxfentat portio¬ nem Fapilte uberis Balaenae , cu¬ jus Papillae cutaneae a me diflo- lutae funt in aqua fimplici , id eft, fingulae Papillae ex multis fibris nervofis conftitutae qui¬ dem funt, fed penicilli hume- ftati in modum hic a fe invicem recefferunt fibras, pilos pras fe ferentes. Notandum interim, in difta diflolutione nullam vim a me efle adhibitam , folummodo u- trumque integumentum , qui¬ bus cutis obdufta eft , abftule- ram. Hoc experimentum con¬ firmare videtur, Papillas cuta¬ neas conftare ex Nervorum ex¬ tremitatibus , quandoquidem Nervi quoque ex innumeris fi¬ bris funt compofiti, qui in ex¬ tremo Papillas cutaneas confti- tuunt. In homine autem hanc difiblutionem Papillarum cu¬ tanearum nunquam peragere potui , utpote fibris fibi invicem firmius cohaerentibus. A latere finiftro hujus dictae figurae reperiuntur aliquot Pa¬ pillae cutaneas non diflblutae , quae in mucronem exeunt. A. Hct Net-wijfe lighaam. B . De ontdaane V' ?/ -tepeltjens. De NegendeFiguur verbeelt om een ftukje van de Tepeldes Borfts van een Walvifch, wiens Vel-te- peltjcns van mijn ontdaan zijn in fchoonwater, datis, yder Tepel- tje is uyt veele zenuwaghtige draat- jens te famen geftelt , maar zijn defe draatjens op de wijfe van nat ge- maaktepenceeltjens van een gewe- kcn , en verbeelden defe draatjens hayrtjenste zijn. Ondertuflchen moet men aan- merken, dat van my in dit ontdoen gantfch geen geweltaangewent is, alleen had ik t wee dekfels waar me¬ de het vel is omvangen* wegh ge- nomen. Dit experiment fchijnt te confir- meren, dat de Vel- tepeltjens haar beftaanhebben, uyt de uyteynden der zenuwen , nadien de zenuwen ook zelfs uyt een ontelbaar getal van zenuw- draatjens te famen zijn ge- flelt, dewelke aan haar uyt-eynde de Vel-tepeltjens uytmaken. Inde menlche heb ik noit defe ondoening der Vel- Tepeltjens konnentewe- ge brengen, nadien defe haare draat¬ jens al te vaft aan een verbonden zijn. Aan de linker zyde van defe Figuur ftaan eenighe V eh tepeltjens die niet ontdaan zijn, en fcherptoe loopen. ERRATA. In Prafatione ad Leftorem* fag. r.lin. 17. lege : quod nonfolum P. 2. lin. 1 1. Referta,!. Referta» lbid.lin. 2$>.fceleat, l.fceleta. Pag. 3. lin. I9.feceret, 1. fecere. In Thefanro Anatomico. Pag. 1 i.lin. 24. ragi, lege vagi P* 1 2. 1. 12. vivenda, lege videnda P. 1 4 .1. 2 3 . globolorum , lege globulorum. P. 1 5 . lin. 2 5. vifui, lege vifui P. 17. 1. ia.confarvata, lege confervata P4 19. 1. 8. effe, legeefle P. 20. 1. 2.7. bife&us , lege biffe&us P. 2 1 . 1. 1 arreriae , lege arteria P. 38.1. 32. fint, legefint P.40.I. 1 x . cutida, lege cuticula. P,44* 1. 1 9 difeprfasjege difperfse P. 48. 1. 3 . confervantur. l.confervo# p.jj.i . 24. innermibus , lege inermibus P, 6 1, 1. 2. funt, lege funt. j ■ ♦ -i » J - ■' ' I. - A C J. i. ■r V ' fJ5 rlr * . ,-.c> ** 4;.:y l i \\ \ Si' * , nLltc V ? • * f i » • ■*! • .V hi. « v h. i . , . . ■ t r i f «. % i-T . i « i . .. i j ’ » . » - 1 * :■* ;.<v\ 91 r*if ’c‘ ♦»»**■'* 1 *-• “ ' 1' *' ' * • ‘i ll A I . j . v v ; * > • •• ^ ** -sh- • . >• • * A . • i ,v.r' '--4 i '.r. . . ; • - i . . " i.A i-r J •' 1 • ■■ * . l : ii • i, ■ - "i , i i , ■ ) T • ♦' ' ; ; i ) ! > f '•■. ■ v;; "■ ' v- * r r' | - ; 1 e* > i i . , ' . c ■' .c’< <• ;1. vOr.hlnoD.LiiJii : ;4ji ' ' *.L : ■ i . * „ : : . : , U;; . ... . di m g Ii ■ - : ' " . • I 0 ■ t * FREDERICI RUYSCHII K^imtomia & Botamces Profejjoris thesaurus anatomicus SECUNDUS. Cum Figuris meis. ' ' ■ HET TffEDE ANATOMISCH C A B I N E T V A N frederic ruysch, Vrofejfor vnn de Anfflomie en Botan. Met Kopere Platen. AMSTELIDAMI, Apud JOANNEM W OLTERS, 1702,. ! v V • U - • ' ' ; ■ " :i o * 7 t ^ ■ r > I * v^y -d' *- V 1 - •* 14 •« * -•« X ^ j ,-r * . • ^ • V .V •* /» ^ -i U D M \ i . (! t o > •■ \ : A . 1 URO r. i i , A \ V | i r T £1 TT r~r i . ' s X — -• ' w I» r ~ r i. rx * - « cl » . W T rx O - o : u a ji • - * • . . f' ' - : tV . * - V - ■ ' .':. . . 4 - \ * '$L-’i j’ ( '. /. O V , y \ BENEVOLO LECTORI. Ariis locis occurrunt , in hac fecunda , ut & ceteris Thefauroruminfequentium defcriptionibus , afterifci, qui indicant, me prohibuifle, ne ea, quae *co funt nota¬ ta, inlinguam Belgicam verterentur, ut ab utroque fexu , nulla habita ratione aetatis , abfque ofFenfa , legi pollent defcriptiones omnium Thefaurorum. Praeterea B. L. nonnullorum quoque obje&orum defcriptio¬ nes reperiet in hoc fecundo , & caeteris Thefauris , de quibus in primo etiam mentio fafta eft. Scias iriterim velim, fine ratio¬ ne hoc non efle faftum ; poftquam enim primi Thefauri defcrip- tionem in lucem dedi, varia adhuc didici in praeparationibus, quae me, primum Thefaurum conficientem , latuerunt. Varia etiam atque etiam nitidiora faftafunt, indefinenter enim pergo indiflecandis & perfcrutandis cadaveribus. Videbis quoque inter fe difcrepare praeparata, ratione illorum , quae huic vel illi objefto connecluntur. Cum defcriptionem primi Thefauri publici juris facerem , me adhuc latuit encheirefis jecinora abs¬ que ablatione praetenfarum glandularum , quae revera haud ex- ftarit, ita praeparandi , ut omnia vafa , hepar in totum fere confti- tuentia, in confpeftum veniant, ne ramufculis quidem minu- tiffimis exceptis. Quamvis haec, & plurima alia jam expertus, a me tamen impetrare nequeo , ut antecedentia objeftarejiciam, & nova fubftitUam. Confpiciantur haec , luftrentur quoque illa, quae intra 37. annos a me funt praeparata, & fic patebit me non fine ratione hac omnia, immenfo labore confedla confer- vare in] 16. & pluribus Thefauris ac Thecis , in quibus promi- fcue partes corporis furit politae , ut vifui gratiam majorem con¬ ciliarem; alia^diffitile mihi non fuiflet , urium Thefaurum fo- lis cordibus humanis , Variis modis praeparatis , alium embrijo- nibus foetibufque , alium folis capitibus puerorum replere, fed id vifui adeo gratum non fuiflet. & x A A N AAN DEN GOED-AARDIGEN LESER. P verfcheyde plaatfen komen ons , in de befchryvinghe van dit twede en volgende Cabinetten eenige fterrekens te voren , dewelke te kennengeven , dat ick den overfetter verfoglat heb- be , dies wat met een *getekent flaat , niet te wilten in *t. nederdwytfch ver t den, teneynde de befchry vinghe van alie defe myrte Cabinetten vanbejdefexe , fonder onderfcheyt vanjaren , of aanjloot kondenge - lefen w er den. Daar benevens fd dengoed-aardigen Lefer ook eenige faaken in dit twede en under e volgende Cabinetten befchreven vinden , van dewelke ook algewaghgemaakt is in ’t eerjle. Weet dat zulks niet fonder reden gedaan is ; rvant na dat de befchryvinghe van V eerfle Cabinetin V ligt gegeven is, foo heb ick nogh verfcheyde faken naaukeurigher uytgevon- den , dewelke my , doenmaals nogh onbekent waren. Verfcheyde faken zyn ook van tyd tot tyd netter en curieufer van my toebereyd , nadien ik geduurig nogh befigh ben in V openenen onderfoeken van hetmenfchen lighaam. Ook zultge zien % dat de onderwerpen van den anderen yer- fchillen , ten opfighte van V geene aan deene en d’ andere vaflgehegt is. Wanneer ick de befchryvinghe van ’t eerfle Cabinet in V ligt gaffo was my nog niet bekent die behande linge, waar door de lever s, fonder haare pretenfe klieren te weren, die daar waar lijk niet te vinden z>ynfo toebe¬ reyd worden, dat alie de vaten , ( de allerkleynfte niet uytgefondert ) die degantfche lever by na uytmaken , gefien ktmnen werden. Hoewel ick nn dit en andere dingen meer , ondervonden heb , foo en kan ick eghter van my niet verkrygen , de voorgaande faken te verwerpen , en andere in pldatfe te zetten. Laat defe , en ook te gelijk gene befchonwt werden,; dewelke in een tyd van 3 j. far en van my toebereyt zyn , en foo fal het blyken , dat niet fonder reden, alie de faken, met een feer grooten arbeyd toebereyt zijnde , van my in 1 6. en meer foo Cabinetten ais kajfen be - waart worden 3 en jl aan alie defe toebereytfelen van t lighaam door malk anderen 5 op dat het te aangenamer yoor V 00 gh ons fottde voor ko¬ men randersen fonde het my ook welniet moejelijk geweefl zyn, het eene Cabinet te vervidlen , alleen met herten van menfihen , op verfcheyde wyfe toebereyd , het andere met kleyne Kinder kens , een ander alleen met kinderen hooftjens , &c„ Bfogh fttlks zottde voor V coge foo aange- naam niet zyn geweef THE» Fol.t THESAURUS S E C U N D U S. InhocThefauro fecundo fex Affe¬ res yfeu repofitoria referiuntur, in quorum primo & inferiore Jequentu lujlrare licet,. N°/L T)Hiala continens Ba- I Ixn x oculum , trarif- verfim , & orbiculariter bife- &um, & ita praeparatum, ut Tunica Sclcroticae craflities , nec non choroideae vafa fangui- nea confpici poffint , idque in liquore limpido. Nor. i. Oculus Balaenae , fi ad corporis molem conferatur , admodum exiguus eft imo .pomum aurantium mediocre haud fuperat:ficuti Tab. i .fig i. 2.3. & d. hujus zThef indigi tant. z. Vafa fanguinea per cho¬ roideam difperfa clare videri poflunt, licet non fint repleta. Horum ramus major iolitarius in confinio choroideae circu- lariter uveam ambit , & ramos maximos furfum fpargit ; in homine vero , fiepiflime , fi non femper, fenis in locis, fex rami majores choroideam, perambu¬ lant, & quidem non in confinio ThcCII. di- Hettweede ANATOMISCH CABI N E T. In dit twede 'Cabinet werden /es Planken gevonden , op welkers eerfle en onderfe defe navol- gende zakengcpLafl zijn. -No. I. *p%En vlesje onthoudende in figh !t ooge van een twee gelneden , en foo toebereyd , dat de dikte van 't harde vlies Scie - rotica , ais mede de bloetvaten van 8t aderaghtige vlies kunnen wer¬ den gefien, en dat in een helderc voght. Aanmerkt ten eerften , dat het Oogh van een W alvis feer kley n is, ais men hetkomt te vergelijken by de groote van de Vis, want het en is niet grooter ais een middelmati- ge Oranje Appel, gelijk de 1,2,3, en <5. Figure van de eerfte Plaat, Thef,2.aanwyfen. Ten twede, foo kan men de bloedvaten van ’t adcrachtige vlies klaaren diftin&zien, alhoewelde* felve niet opgevultzijn. Hiervan loopt een eenfame en groote tak rontom even boven het druyve vlies, en dat aan desfelfs rand, fijnegrootfte takkenopwaartsver- Ipreyende; maar in den menfch lopender leer dikwils , (foo niet altoos) fes groote takken, en dat op fes verfcheyde plaatfen , in ?t A mid: THESAURUS ANATOMICUS IT difto , fed in ejus medio;, ubi ra¬ mulos innumeros furfum,verfus nervum opticum , Sc deorfum, verius uveam demittunt. Vid. Tab. 6. Fig. 8. in Refponf.E- pift.Problerm 13. N°. If. Phiala in liquore con¬ tinens tria objefta, quorum pri¬ mum, oculus eft pueri , tranf- verfim fecftus , cujus facies ex¬ terior Scleroticam , interior ve¬ ro Retinam medullofam de- monftrat. Hujus figuram cer¬ nere licet in Refponf. Epiftolari Problemu 13. Fig. 15*. Secundum objectum oculus eft humanus, cujus Sclerotica ex parte adempta, T unica cho¬ roidea ? cum fuis arteriolis niti- diflime in confpeftum veniunt ; Arteriola enim funt oppletse ceracea materia rubra. Prae¬ terea confpici quoque poteft reptatus Arteriarum & Nervo¬ rum per fuperficiem Nervi op¬ tici. midden van hct aderaghtighe vlies*, en niet rontom de gefeyde rand, en dat foo op r ais nederwaarts haar verfpreydendc. Zi-et de 8 Fig. van de 16 Plaat Refponf. Epift. Probi» En dat van een Walvis , Fig. 6. Tab. 1. vandit twedeCabinet. N0. II. Een Vies met voghtr waar in onthouden werden drie voorwerpen y het eerfte is eenes Jonghens Oogeft welk over d wers opgefneden is y desfelfs buytenfte is het harde vlies des ooghs , het binnenfte is het merghaghtighe nettevlies* De Figure hier vam ftaat afgebeelt in Refp . Probi. 13. Fig. * 5. Het twede voorwerp is een men* fehe ooghe,wiens harde vlies(«SV/tf-~ rotica) ten deele afgenomen zijn- de, het aderagtige vlies (Choroidea^) met des felfs fiaghaderkens fcer be- quaatn in 't gelightekomti want de fiaghaderkens fijn vervult met een rootwaffige ftoffe. Daar be- nevens kanmen ook de loop der flaghaderen en zenuwen over de gefight-zenuw befchouwen. Tertium objeftum humor cryftallinus eft , cujus perfpi- cuitas adempta a liquore , cui innatat , unde jam totus albi¬ cat, forma tamen. & naturalis magnitudo fuperftites funt, N JU. Oculus humanus tranfverfim difleftus , ut inte¬ ri ora pateant , in hujus parte E o* Het derde voorwerp is de cry* ftallme voghtigheit , wiens helder- heit benomen is door de voght, waarindadegelegenis* foo datfe haar nu wel geheel wit vertoont, eghter is desfelfs groote , nogh ook de natuurelijke geltaltc met. verandert. N°.II[. Eendoorgefnedemen- fchenOoge, om alfoo hetinwen* dighe te kunnenzien; in des felfs agh- of II. anatomisch cabinet. pofteriore primo Scleroticam, ab infequente choroidea ex {>arte feparavi , unde non fo- um choroidea luculenter in confpeftum venit, verum etiam Ruyfchiana , qux choroidea arfte adhuc conne&itur. Not. i Ex hujus oculi cen¬ tro, feu medio, TunicamRe- tinamcumluisarteriolis emer¬ gere, quas ad votum hic cer~ nere licet. 2. In altera , & anteriore parte, & quidem facie pofte- riore , aut interiore , luftrari poflunt ligamentum ciliare cum fuis arteriolis repletis ; ut &proceflus ligamenti ciliaris, nec non humoris cry ftallini , & humoris aquei fedes. Hifce,& innumeris aliis, abf- que praejudicio vifis , quis ulte¬ rius dubitet , quin noftra prae¬ parandi demonftrandique me¬ thodus , a vulgari maxime dif¬ ferens , eligenda fit ; impoffi- bile enim ene reor , ut haec , & alia tam exafte demonftrentur* nifi eo modo oculis objiciantur, & hinc innumera figmenta no¬ bis obtrufere Antiftides in re Anatomica. N<\ aghterfte gedeelte heb ikhctbuy-» tenfte of harde vlies ( Sclerotica ) ten deele afgefcheyde van het naaft- aan volgende aderaghtighe ^Choroi¬ dea) waar door niet alleen het ader- aghtighe , maar ook felfs het Ruy- fchen vli es (Ruyfchiana) klaarvoor komen > zynde nogh onderlingh vercenighr Aanmerkt ten eerften, datmen het net te vlies (Retina) met des felfs flaghaderkens na wenfchhier zien kan , en komen defelve uyt het midden defesooghs voort. Ten twede , in het twede en voorftedeeldefes ooghs, kanmen ook van aghtercn of van binnen zien, den hayrwyfe band ^(ligamen¬ tum Ciliare) met des felfs opgevul- de flaghaderkens; ais mede het aanhangfel van den gefeyden band , en ook de phatfe, alwaar gelegen hebben de cryftalline en water-* aghtige voghten. Wie kan dan verders in twyfel trekken , defe en ontallijke andere zaken, fonder vooroordeel inge- fienzijnde, dat defe onfe manier van bereyden en vertoonen, feer veel van de gemeene maniere en wyfe verfchillende , te verkiefen is 5 want ik vertrouwe , dat- het onmogelijk is , defe en gene din- gen foo accuraat te vertoonen, ten zy men de voorwerpen aldus voor oogen houd , en hierdoor foo heb¬ ben ons onfe voorgangeren in de Ontleedkonfte , veele zakenop de mou gefpelt, die men nu bevind anders teziin, A* i N“. THESAURUS ANATOMICUS IE. N°. IV# Een Vlesjei endaaricr N?. IV. Phiala, in liquore cont nens duo objecta. Ho¬ rum alterum a- capillo > depen¬ dens, pofterior pars oculi hu¬ mani eft.; in eo confpiciuntur Sclerotica & Choroidea, nec non duo nervi (Ciliares a me difti ) a fubjefto ipfo depen¬ dentes, admodum molles & fra-: gile$0. \ Alterum objeftum pars an¬ terior ejufdem oculi eft, in quo perfpicue videri poflunt Tuni¬ ca Ruyfchiana & Choroidea,, quamvis fibi invicem adhuc connatas ; intima enim lamella Ruyfchiana eft , gaudens arte¬ riolis,, quarum reptatus differt longe a curfu arteriolarum per lamellam exteriorem , Choroi¬ deam dictam , diffeminatarum* utriufque enim reptatus decuf- fatur. Prxterea ligamentum ciliare inftruftum efle innume¬ ris arteriolis , hic quoque vide¬ ri pote-ft.': NJ. V. Phiala , liquore re¬ ferta , cui innatant duo fubje- &a , quorum primum a capillo dependens , pars eft pofterior oculi humani , tranfverfim dif- feCti; in hoc objecto fequentia vifuntur, & - i . Quidem , Tunica Sciero- - ttca.ut & Choroidea Ruyfchia- nx: twee voorwerpen. Het eerfte aan • een hayrtjen hangende^ is het agh- terfte deel van een. Menfchen Oog*, in 't felve befchout men het harde (Sclerotica) en aderaghtighe vlies (Choroidea) en daar nevens ook tweezenuwkens , (hayrwyfebants zenu wkens ( Ciliares) van my gehb* ten zijnde van ’t voorwerp felfs af- - hangende , zijnde feer fagt en » breekfaanr. Het twede voorwerp is het voorfte deel van *t felvighc Oogh, waar in feer fraay geficn kunnen werden de Ruyfchen en aderighe vliefen (Tunica Ruyfchiatia O' Choroi¬ dea J niet tegenftkandedatfe hogh onderlingh vereenigt zijn ; het binnenfte is het Ruyfchen vlies, ddorweven zijnde met flaghader- kens, welkerscours veel verfchilt van die van het buy tenfte of aderi-» ghc (Choroidea) want defe en gene lopen kruyswys door malkanderen. Daarenboven foo kan men hieir zien, dat den hayrwyfe band van j vecle flaghaderkens verficn is.> N&. V. Indit Gfas met voghtig- • heyt vervult , fijn twee voorwer¬ pen, waar van het eerfte ook aan eenhayrtjehanghende, ’t aghter- fte gedeelte is. van een Menfchen * Oogh , overdwers opengefncden zijnde \ in dit voorwerp zijn defe volgende zaken te fien. Ten eerften , het harde vlies1, , (Sclerotica) ais mede het aderighe Ch§. • •V of II. ANAT OMI itae connata , per quas , eodem, quo dixi modo, repunt vafcu- fafanguinea repleta, fc: decuf- fatim , ut fupra monui. z. Reliquiae arteriolarum Tunicae Retin» , five reticula¬ ris , prodeuntium a latere in- plantationiS nervi optici in Scleroticam , hic quoque cerni 1 poliunt. Alterum objectum infundo' Phialae , anterior oculi pars eft, cujus facies pofterior in con- fpectum hic venit , fcilicet li- gamentumCiliare cum fuo pro- ceflu , funtque obdufta fub- flantia coloris nigri , ,id quod naturale; N°. VI. Oculus humanus ita inverfus , ut fuperficies in¬ terior fefe confpiciendam hic exhibeat. Not. r. Sclerotica ablata, fola Choroidea & Ruyfchiana cernuntur, cum connato liga¬ mento Ciliari, ut & ejuspro- ceflu. • z. Portio exigua Choroideae a Ruyfchiana a vulfa & reflexa. Hujus icortifmus reperiturTab. XVI. Epift.- Probi. 13. Fig. 10. « < , 3 . Arteriolas per ligamen¬ tum Ciliare , quin etiam per eius proceflum dilleminatae , non scn ca.BiNe.t: {Choroidea) vereenigt methet(.£#|>- fchiana 5) en loopen der felver flagfr- aderkens niede kruyswys , gelijk hier voorenis vermelt. Ten tweden , foo kan menhier ookzieneenigh overblyffel van de flaghadeikens , van ’t nette vlies , ( Reticularis ) fpruytende uy t' de zy- denvandeinplantinghevan de ge- fight- zenuw in ?t harde vliess Het andere voorwcrp , gelegen in de gront van 't Glas , is hec voor- lle deel van ’t Oogh, wiensagh- terftezydeonshiervoorkomt, na- mentlijk den hayrvvyfe band met desfelfsaanhanghfel, en zijn defc befet met een fwarte natuurliike ftoffe, N°. VI. Het Oogh vati een Menfch foodanigh omgekeert 5 * datmcn de binnenfte oppervlakte zienkan. Aanmerkt ten eerften , dat het vYic${Sclerotica)weghge{ncden zijn- de , alleen het aderighe en Ruy- fchen vlies, ( Choroidea & Ruyfchia - nd) geflen werden yfwaar aan veree- night zijn den hayrwyfe band met des lelfsaanhang(el. Ten tweden * foo is hier een kleen gedeelt e van Jt aderighe vlies van het Ruyfchen afgefcheyden, Het afbeeltfel hier van wert ge- vondcn in *t antwoord van de i 1 Brief Fig^io.- Tenderden, de flaghaderkens» die door de hayrwyieband , ais mede , dewelke door des hay rigen A 1 2 „ bands 6 THESAURUS ANATOMICUS II. non obfcure , coelo fereno , ap¬ parent. Nv VII. Phiala liquore re¬ pleta, iri quo Oculus humanus reconditur , cujus Sclerotica magna ex parte ablati > videri queunt fequentia i Choroidea , Arteriolis fcatens , quibus ceracea mate¬ ria rubra repletis , difta Cho¬ roidea rubicundiffima appa¬ ret. a. Per fuperficiem Choroi¬ dea decurrunt fex feptemve nervuli Ciliares , & refto qui¬ dem tramite , funtque albican¬ tes, &propterea facilis eorum difcretio a vafis fanguiferis, quae hic rubicundiffimse , quo¬ niam artificiose funt repletae difta ceracei mat. rubri. Ratio jam quare di£ti nervuli aliorum oculos effugerint in cadaveri¬ bus, vulgari modo diileftis, eft, quod non folum nervi , verum etiam vafculafanguinea eodem colore nobis apparent, nifi ar¬ teriarum repletio artificiofa praeceflerit. 3 . Difti nervi per fuperfi¬ ciem Choroideas reptantes , nuium vi fi bilem ramufculum videntur elargiri Choroidei; cum autem ad ligamentum Ci¬ liare bands aanhanghfel loopen,kan men hier ook by helder weer Maarliit zien. N°. VII. Een Vlesje met voght , waar in een Menfchen Oogh be- waart word , wiens harde vlies ( Sclerotica ) tcn deele weggefneden zijnde, deze volgende zaken ge- fien kunnen werden. Ten eerften , foo vertoont figh hier het aderige Vlies (Choroidea) feer root , nadien desfelfs flagh- adcrkens, feer veel ingetalezijn- de, met een root-waffighe ftoffe opgevult zijn. T en twcden > verneemtmen hier fes of feven wittc zenuwkens reght uy t tc loopen , langhs des aderige vliefes oppervlakte, en fijn defe zenuwkens hairwyfe bants zenuw¬ kens, van my geheten,dewelke, na dien datfe wit van couleurzijn,ligt onderfcheyden worden van de bloetvaten , dewelke feer konftigh opgevult zijn met een root-waffige iloffe. Deredennu, waarom defe gefeyde zenuwkens in degemene Anatomifche behandelinghe niet gefien werden 5 is allecn defe, na- mentlijk, dat de bloetvaatjens en zenuwkens een cndefelvecouleur hebben, ten fy men de bloetvaten ecrftkomt optevullen. Ten derden , defe gefeyde ze¬ nuwkens langhs het aderighe vlies (c/7or£>^^)lopende,enfchynen geen een fightbare takje mede te dee- len aan het aderighe vlies j maar ais fy aan den hay r wyfen band , en aan des felfs aanhangfel gekomen zijn. of IX. ANATOMISCH CABXNET. liare ,. ut & ejus procefium per* veniunt, ibi ramulos difpefcere videmus ; hinc nervi Ciliares a me funt denominati. 4. Diftos nervulos , eo , quo dixi , modo reptantes, concomitantur utplurimum arteriolas, idque ferpentino cur- fu. In hoc objedto unica tan¬ tum arteriola , in aliis plures reperiuntur. y. Aperta efl Choroidea , iti medio , ut confpici poffit Reti¬ na , quas tot fcatet arteriolis re¬ pletis, ut ex iis fere conftare videatur. Vide ulterius fuper hac re , Refponf. Epift. Prob. I3 .fupra citatam cum annexis fig. ubi fufius de hac re agitur. 6. Nervus opticus non fo* lum, verum etiam nervi conco¬ mitantes nervum opticum lu¬ culenter hic videri poliunt. Nk V III, Oculushumanus , : rotunditate viventis fimilis. Not. 1. Ex Pupilla Staphy- loma propullulat , utpote cor¬ nea exiguo foramine pertufa , 7qu6 affectu hominibus correp¬ tis, exigua aut nulla fpes afful¬ get 5 vifus enim utplurimum, fi non femper , extinguitur. zijn, daardoor zieriwe datfe haar komcn te verfp reyden; hier om ook foo i ft , dat ikfe de name heb gege*~ ven van Nervi Ciliares , of hayr«* Wyfe bants zentiwen. Tenvierden, defe gefeyde ze- nuwkens aldus lopende 5 werden den meeften tyd verge' elfchapt van ilaghaderkens , dewelke een flanghswyfe cours nemen. In dic voorwerp ziet mender maar eenflaghaderken, maar in andere meer. Tenvyfden. Het aderige vlies is in midden opengemaakt, op dat men liet nette vlies( £*//>/*) zou- de zien , ’t welk foo feer van ilagh¬ aderkens is verrykt 5 dat hetfchier fchynt uy t defelve te beftaan. Ziet ver der hier op na het fchriftelijk* antwoort op de voorgeitelde 13 Brief, met desfelfs figuren , al- waarj breder over defe zaken ge¬ li an dei t word. Ten 6. Nietalleen dat men hier degefight zenuwe klaar zien kan, maar ook felis die gene, dewelke hem verge fel fc h a p p e n. No. VIII. EenMenfchenOog,^ inronte een levCndigh ooghgelij- kende. Aanmerkt ten eerften , dat uyt den Oogh-appel een gefwelleken komt uy tpnylen , \ welk men Sta- phyloma heet , nadien dat het hoornvlies ( Cornea) met een kleeii gaatjen doorboort is > met welk ongemak iemand aangedaan zijn-' de , io is *er weynighope van her- ftellinghe , want het gefigt worden fy gemeenlijk quyt. THESAURUS ANATOMICUS II. a. Sclerotica Arteriolis re¬ pletis fuperbit. 3. A latere oculi dependet ortio palpebras fuperioris ru- icundae , a yaforum ^repleto- rum copia. 4. Utrumque puncdum la- chrymale conlpicuum. N°. IX. Portio oculi Balae¬ nas , fecundum longitudinem bifefti, ut interiora pateant. Not. In hoc objetdo Tuni¬ cam Choroideam magna parte receffiile a Ruyfchiana, ita ut (Ruyfchiana & Choroidea, fi- bi invicem adhuc ex parte connatae ) clare videri poffint , & quidem duobus modis , fci- licet a fronte fi confpician- tur, fiiperficie interiore Ruy¬ fchiana apparet , exteriore ve¬ ro Choroidea. Vel etiam u- traque Tunica in confpeftum veniet , fi a latere lsefionis di¬ ctarum tunicarum infpiciantur; interior enim feti Ruyfchiana albicat, exterior five Choroidea fubnigricat in hoc obje&o. No. X. Oculus humanus cum annexis mufculis, quorum color Ten tweden,door het harde vlies ( Sclerotica ) lppen veele opgevulde 'ilaghaderkens. Ten derdcn , aan de zyde van \ Oogh hanght een gedeelte van de opperfte ooghfchel , dewelke *root voorkomt , wegens haar op¬ gevulde flaghaderkens. Ten vierden, foo kanmenhier . ook beyde de traanftippen zien. N°. IX. Een ftuk van ’t oogh van een Walvis, na de lenghte in twee verdeejt zijnde, ten eynde men het inwendighe geftelzoude kunnen zien* Hier omtrent ftaat teletten , dat het aderighe vlies [Choroidea) voor een groot gedeelte gefcheyden is van ’tRuyfchen vlies (Ruyfchiana,) foo dat defe twee vliefen voor een gedeelte gefcheyden, en voor een gedeelte nogh aan den anderen vaft zittende, klaar gefien en onder- .fcheyden kunnen worden , en kan menlulksop twederley wyfe aan- merken , eerftelijk ais men defelve van vooren befchouwt, foo komt het Ruyfchenvlies van binnenin ’t ;gefighte, en van buyten het ade¬ righe. Ten twede, ais men defe opgefnede vliefen van ter zyde op de fne befchouwt, daarfegequeft zijn , foo bevint men defelve in couleur te verfchillen in dit voor- werp , want het binnenfte en Ruy- fchen vlies is witaghtigh , en het buy tende of aderaghtige is fwart- aghtigh. No. X. Het Oogh van een Menfchj met des ielfs fpieren, natuur- \ oi II. ANATOMISCH CABINET. color , naturali fimilis , & ru¬ bicundus. Not. i. Bulbus oculi rigidus fa&us , rotunditatem haud a- mifit. x. Perfuperficiem Scleroti- cx plurima vifuntur difperfa verofimilia vafcula nova, Lym¬ phaticorum aemula; verofimi¬ lia dico , quia de eorum exi- ftentia nil certi affirmare au- fim , antequam frequentiore examine certiffimus fadlus fim : Suntque, ut dixi, Lymphati¬ corum fimilia , nitentia , & pellucida : quia autem nullas in iis obfervare potui valvulas , anceps haereo. 3. Hac de re olim mentio fafta in Epiftolari Refponfione mea ad Expert. V irum D.Chri- ftianum Wedelium, de Oculo¬ rum Tunicis fol.' 13. 4. Mufculorum tendines non¬ nihil a Sclerotica feparati, lu¬ culenter Scleroticam eo loco , ubi inferuntur a tendinibus di- ftis , incraflari, hic conflat ; ita ut , fi quis eorum expanfionem nolit admittere pro peculiari membrana, faltem negare non poffit , quod ad incraflationem, & robur Scleroticae multum adferat. 5- Fibrae motrices , mufcu- Thef. II. los natuurlijker wyfe root vancouleur. Aanm.i. Dat de boldes Ooghs flijfgemaakt fijnde, het Oogh fijne rondigheyt behouden heeft. Tentweede, langhs de opper- vlakte van *t harde vlies worden leer veel waarfchynlijke vaatjens of canaaltjens gefien , defelve heb- ben eenighe gelijkeniffe met de watervat j ens (vafalj mphatica) : Ick fegge waarfchynlijke vaatjens, otn dat ick harer wefen niet vaft derf voorftellen 5 voor dat ick *t felve nader/al onderfogt hebben. Defel¬ ve komen my voor , gelijk geieght is, alswarent watervaatjens,blin- kend , en doorfightigh ; edogh, dewyl ick in defelve geen klapvlie- fen hebbe gevonden , foo kan ik my hier in niet voldoen. Tenderden, over defe zaak heb ick voorheen ook gewagh ge- maakt,in myne briefs wyfe Ant w. aandenwelgeoefendenHr. Wede- lius,over de vliefenderOogen,f.i 3. Ten vierden , de peefen der Ooghfpiereneen weynigh van het harde vlies afgeichey de zijnde, ge- venklaar te kennen, dat het harde vlies dicker word ter plaatie, daer de geleyde peefen haar met. het harde vlies vereenigen : foo dat indien iemand defer peefen uyt- fpanfel voor geen befonder vlies wilerkennen, foomoethy eghter toeftaan , dat dit haar uy tfpaniel of verfpreydinghe tot verdikkinge5en verfterkinghe van^t harde vlies veel komt te contribuerem Ten vyfden, de beweegingh- B makende THESAURUS A NATOMICUS Ir. los oculorum conftituentes > accuratius hic vifuntur, quam in fubje&o jamjam denato. 6. Arterias nervum opticum concomitantes reptatu fer- pentino decurrere hic palam eft, ut&, quo modo nervi ci¬ liares a me ita didi, verfus o- culi globum tendant. N°.XI. Phiala, inquacon" fervatur oculus humanus tranf- verfim bifedus , fine ulla prae- mifla vaforum repletione. Not. r. Facie interiore, Li¬ gamentum ciliare, ut & ejus proceflus in fitu & flatu natu¬ rali hic fele videnda exhibent. 2,. Quo modo proceflus ci¬ liaris recedat ab ea corneae par¬ te, quae pupillam conftituit, ut humori aqueo locum cedat , hic quoque videre licet. 3. Nervum opticum ami¬ ctum efle gemina Tunica, eumque porofum efle , hic con¬ flat. 4. Iu fundo hujus Phialae oculorum humores vitreus 8c oryflallinus reperiuntur, qui, quam- makende draatjens , dewelke de Goghfpieren maken > kan men hier klaarder zien, ais wel in een vers geilorvemenfchi T en fefden. De ftaghaderen de¬ welke langhs de gefight-zenuw loopen, kan men hier zien ilangs- wys haar cours te neemen ; ais me* de hoe dat de zenuwen na de bol van ’t Oogh loopen, dewelke van my hayrwyfe bands zenuwen (C*- liares Nervi) zijn geheten. N°. XI. Een Glaasje, waar in een MenfchenOogh geconierveert .word, ’t felveisdwers doorgefne- den, en dat fbnder eenighe voor- gaande opvullinghe der vaten. Ten eerften foo laat figh hier van aghteren , of van binnen zien , in lijne natuerlijke pkatfe , ftant en wefen den hayrwyfe band (li¬ gamentum Ciliare ) ais mede j des felfs aanhangfel (proceffus Ciliaris.) Tentwedenj foo komt ons hier te vooren, hoe, en op wat wyfe den aanhang van den hayrwyfe band af komt te wyken , van dat deel van het hoornaghtige vlies, (Cornea) *t welk den Ooghappel ( Pupilla ) komt te maken , om alfoo plaats te verlenen aan de waterighe voghtigheyt. Ten derden , ibo blij kt het hier, dat de gefight - zenuwe voos zijnde, met twee vliefen bekleet; is. Ten vierden, ibo vint men op de grond van dic Glas de cry ft alli¬ ne, en glasaghtigehameuren, de¬ welke, hoewelfc van de voght, daar of II. ANAT OMISCH CABI NET. uamvis per liquorem pelluci- itatem amiferint, & opaci fafti fint,eos tamen confervare volui, ut demonftrarem , quo modo humor vitreus , cry ftallinum in finum fuum recipiat. 5\ In ambitu humoris cry- ftallini & vitrei , pigmenti nigri refiduum, a Ruyfchiarra avul- fum,ceu fibrae nigrae adhaeret ai- nicis tenuiffimis humoris vitrei & cryftallini. > N°. XII. Pueri Oculus, Sclc- roticft magna ex parte adem¬ pti , ut Ruyfchiana & Choroi¬ dea in confpe&um venirent , & Iiifce , in medio apertis , cer¬ nitur Retina. Not. i . Ne vifum effugerent fubtiliffimae arteriolae Tunicae Retinae , replevi illas ceracea materia rubra. z. Retinae membranofum adeo eft fubtile , utprimafron- tevilum, vix in oculos incur¬ rat , etiam armatos. 3. Medullofum Retinae in hoc objecto non apparet ; u- trum non adfuerit’ , an vero a liquore fit deletum , non li¬ quet, N°. daarfe in leggen , haare helderhey t verloren hebben, noghtans hier van my geconferveert zijn gewor- den, om alfoo te toonen, hoe de glasaghtighe voght de cryftalline, ais in haar fchoot , komt te bevat- ten. Ten vyfden, het overblyffel van de fvvarte verwe of ftoffe 5 *t welke van het Ruyfchen vlies af- gehaalt is , fit hier nogh vaft aen de tedere vlieskens van deglaasaghti- ghe, en cryftalline voghten , en dat in de gedaante van fwarte draden. N°. XII. Het Oogh van een Jonghe, waar van het harde vlies vooreen groot gedeelte weghge- nomen is, op dat menhet Ruyfchen enaderaghtige vlies foude kunnen zien. En defe beyde in ’t midden doorgefneden zijnde, kan menook het netwyfe vlies befchouwen. Aanmerkt ten eerften. Op dat men de flagaderkens van ’t netwyfe vlies ( Retina ) de welke feer fubtyl zijn, foude kunnen zienj fooheb ickdes fe*fsfiaghaderkens met een roodwafiighe ftoffe opgevult. Ten twede. Het vliefighe van 't netwyfe vlies (Retinnis fofijn,dat hetin’teerfte opflagh van ’t oogh naulijksgefienkan werden, alfijn fchoon onfe oogen door vergroot- glafen verfterkt. Ten derden. Soo en verichynt ons hier niet het merghige wefen van 't netwyfe vlies; ofnu hetfelve door defe voght geconfumeert is, danofhet van den beginne afniet geweelt is , en kan ick niet feggen. B 2 N0. %x THESAURUS AN ATOMICUS IL- No. XIII. Oculus humanus N°; XHI- Een Menfchen Oog tranfverfim bifeftus. Not. Arteriolas per Ruy- fchianam & Choroideam dif- perfas implevi ceracea mate¬ ria , & fic accuratius tunicarum prasdiftarum terminus ad quem demonftratur , qui ad finem li¬ gamenti Ciliaris eft. No. X I V . Anterior oculi infantis portio , ita inverfa , ut facies interior jam exterior fit fafta, unde ligamenti Ciliaris eonflitutio nudafefe offert vir fui. Not. i. Arteriolae per liga¬ mentum Ciliare difleminatae , & ceracei materia oppletae, vifui hic quidem objiciuntur, fed manifeftius apparent , fi o- culo microfcopium admoveri¬ mus. 2. Proceffus Ciliaris pig¬ mento naturali nigro haud de- ftitutus, limbo pupillae proxi¬ mo, hic excepto. j. I11 fundo hujufce Phialae humores vitreus & cry flallinus comparent , quibus cohaeret pigmenti nigri portio , aRuy- fchiana avulfa. N°. XV. Oculus vitulinus tranfverfim bifeftus, ut inte¬ riora confpici pofiint : in eo ‘ . novi over dwers op gefneden. * Aanmerktdatickhier de flagh- aderkens, die door ’t Ruyfchenen Netwyfe vlies lbpen,opgevult heb- be, met een rode ftoffe, en alfoo kan men te bequamer zien , waer de gefeyde vliefen komcn te ter* mineren , 't welk is aati ’t eynde van den hayrwy fe band'. N°.XIV. Het voorfte deel van 't Pogh van een kleen Kind , ’t fcl- ve is foodanigh omgekeert , dat het binnenftehet buytenfte is ge- worden, waar door het geftel van den hayrwyfe band ons naakt en klaarvoorkomt. Aanmerkt ten eerften. Hoewel de flaghaderkens , door den hayr¬ wyfe band verfpreyd , en opgevuld met een roode waffghe ftoffe, hier wel kunnen gefien werdenj foo ift noghrans klaardcr te zien , ais men een vergroot glas voor 't ooge houd. T en twede. Den hayrwyfe Band is metfijn natuerlijke fwartverwi* ghe ftoffe befet, uytgcnomen hier dight aan des ooghappels rand.f Ten derden. De glaasaghtighe en cryftalline voghtigheden ver- toonen haar op de grond van 't Glas, aan defe siet men nogh een portie van de natuurlijke fwarte ftoffe vaftzitten van het Ruy- fchen. vlies afgefcheurt zijnde* No. XV. Het Oogh van een Kalf , over dwers door gefneden , ten eyndcmen het inwendighe ge¬ ftel foude kunnen zien : inhetfcl- ve of II. anatomisch cabi net. novi quid mihi detexifle vifus fum, fc: multis feculis pro certo fuit habitum , ligamentum ci¬ liare ceu mufculum efle* cui placito etiam ipfe , praejudicio captus , calculum olim adjeci , ut liquet in Refp. Epift. Probi, decima tertiajeniinvero in dido hoc oculo vitulino primo com- peri , ligamentum Ciliare neu- tiquam efle confiderandum tanquam mufculum, ad pupil¬ la & humoris cryffallinr mo¬ tum deftinatum , totumque hoc negotium perfici a proceflu Ciliari, ut&a circulo mufcu- lari , pofterius in confinio pu¬ pillae fito. Ligamenti Ciliaris procefius confiat ex fibris muf- culofis longitudinalibus, qua¬ rum tendines aut fibrae tendi- nofae luculenter vifuntur dif- perfae & finiri in fecundo Sc minori, a me dido, circulo, pofterius ad marginem pupillae fito, praeterea Ligamenti Ci¬ liaris extremum non confti- tuit , neque a fe dimittit ten¬ dines , uti AutoreS autumant , fed ve dunkt my dat ick wat nieuws ontdekt hebbe , namentlijk, van over veele Eeirwen af heeft men hetvoor vaft en zekcr gehouden, dat den hayrwyfe band, (ligamen¬ tum Ciliare) ais een fpiertjc zoude zijn, ’t welk ick van gelijke oofc felfsheb gemeent, meceen voor- oordeel ingenomen zijnde, gelijk liet blijkt uyt myne dertiende Rriefswyfe Antwoord : Edog in dit Kalfsoogh heb ick voor de eer- fte reyfe bevonden dat den hayr- Wyfeband geenfints te confidere- ren of te houden is voor een fpiertje, ’twelk gedeftineert zoude zijn tot her bewegen van den Ooghappel, en cryftalline voght 5 maar dat in tegendeel dat geheele werk af- hanght en volbraght word van het aanhangfel des gefeyden bants, ais mede van die fpierighe circul, diemen dight aan den Ooghappel vindvan aghterengeplaatft te zijn. Het aanhangfel van den hayrwyfe band)(proceJJus ciliaris) heeft lijn be- itaan uyt fpierwyfe draatjes, die na de lenghte lopen,welkers peeswyfc draat jens klaar kunnen gefien wor- denhaarte verfpreyden en te eyn- digen in de twede en kleenfte , van my alfoo genoemde , circul, de- welke gelijk gefeghtis, van agh- teren geplaaft wort , aan de kant of rand van den Ooghappel. Daar benevens foo iit , dat het uyterfie van den hayrwyfe band (%, ciliaris ) geenfints de gefeyde peeskens komttemaken, noghookvanhaar te geven, gelijk de Autheuren B 3 feg- H T H E S A JU R U S A N At OMI C U # tt> fed margine crifpo recedit a procefiii difto. ( Vidi Tab. i. Fig. 7. Lit.c.) & fic ligamentum Ciliare non videtur tale com¬ mercium habere cum procefiii Ciliari , uti voluere Antiftides. Hifce in oculo bovino vilis, me denuo contuli ad objefta humana , in quibus olim quh dem tale quid mihi videre vi¬ debar ; praejudicio vero captus, accuratiorem ejus indagatio¬ nem neglexi. Jam autem in oculis humanis & vitulinis» circa praefata reperio nihil di- fcriminis intercedere, nili quod in oculo vitulino omnia majo¬ ra exiftanr. 