title: Thesaurus anatomicus primus [-decimus] .... Het eerste [-tiende] anatomisch cabinet
creator: Ruysch, Frederik, 1638-1731
text: Cum tamen humanus trahat immortalia corda V ocis honor , trepido verbaque fufa fono ; Verba , deum auguflos cafte venerantia vultus , Quos licet infra omnis vis cadat eloquii : Quid prohibet , refer at a mihi Taeonia templa %yftquc decus magni conceleb rajfe viri 5 | hi clara infifiens , amplo fulgore fac er dos, v^Atria , Phoebigenae Jacra vicefque fubit ? S anile fenex ! cui vafta patet natura minoris Mundi , © ‘ Daedaleis flexibus apta ftrnes : lydhdita qui longe rerum primordia luftranSj Vifa prius nulli , detegis arte fagax. Tu quae fit caecis monfiras natura cavernis ; Te duce , Phoebaeus qua chorus omnis eat. Qui veneranda fimul fermonibus ora recludis , Et venit ad partes prae/ul Apollo tuas; Protinus en gemini penetras fpeclacula mundi 9 Et Proteus rerum quae nova cunque canis. Unde Prometheae dutius tot mille figurae > Quae fka vis cunilis , officiique modus ; Quae ve laboranti deceat fuc currere parti * Et medica tuto damna levare manu. Quo me , Mufa , rapis ? cerno penetralia Ruyschi Mjflica , principibus jam celebrata viris. rQnde aliquis , turba in media fere, numine plenus Ad fi it it , tales protulit ore fonos : Chironomos j ali et vicina Britannia dextros * Herophilofque citet Gallia terfa fuos. Neve repertores file at , quos laurea Phoebi Aequavit flellis , Itala terra duces. Invidit terris aliis , clementius aftrum B at t aviae » tantum nomen habere viri. Ruys chius , in meaica bonus & mirabilis arte , Unus multorum gloria & indar erit. m r* cum dolio fpirat amice T)fu> nec fallax femita trita placet. Quem , incano redimitum tempora ferto , Po fi er it as laetis fr otidibus ufque colet. Talibus ille modis . Applaufit Mufa precando ISio (Ira, pium meritis os refoluta viri : Solamen miferis praefens , quem par decus arti Integritas Clarium comprobat effe genus ; / nomenque tuum celebretur in orbe , Quo viAi; Batavi didita fama foli. J. C. SCHRODERUS. Aan den W ytvermaarden en Geleerden HEERE FREDERICUS RUYSCH. \ Hoogleeraar der Ontleed en Kruydkunde MITSGADERS Medelid van de Keyferlyke Academie DER Natuur ondekkeren JVanncer zyn E. het tiende of Koninglyke Gabine t in 7 Ucht gaf. zien wy ’t tiende ftuk van uwe Cabinetten , Het tiende wel in tal , maar ’t Eerfte in waardigheit , Vol wond’ren der natuur, daar konft met vinding pleit. Om uw vermaarde Hooft den eerkrans op te zetten. d’Aloudheidt heeft haar roem : de later eeuw haar lof. Galeen, Hippocrates, Veflingius, Veialen Harve , Malpich en meer doorluehte zielen pralen , d’Onfterflykheidt gewydt, verheven uit het ftof. Maar magh de Naneef in een later Eeuw genieten Alleen een lyft te zien van uwe wonderheen , Gy wort met recht van hem geeert, en aangebeen. Ais Hooft en Vorft: van hun die ooit ontleders hieten. Uw Zaal omvat een’ fchat wiens weergae niemant zag Uw Huys een vollen oegft van dooden die ais levenj Uw konft, die’s Menfchen leen hun nette form kan geven, # # Brengt Brcngt geen verdigtfelen , maar waarheen aan den dagh. Vermaarde Heer, wy zien na veele jubelftonden r Zo flegtshet groot Gebouw des Werreldts zo lang ftaat, Uw groote naam , de bitfe en bleeke nydt ten fmaadt Onftcrvelyk geroemt door duizenden van monden. Hy , wien geen blinde drift , nog flings vooroordeel quelt Die mec een leerzaam oogh uw Cabinet doorwandelt , En flegts onzydig ziet, hoe gy de ontleedkonft handelt, Roemt uwe vinding , die een reeks van wondren telt. Hoe ftaat myn geeft verbaaft, verwondert, opgetogen* Hoe wort hy weggerukt, ais hy aandachtig let Op dat kleyn Schepzeltje, den menfch, dat g’ons zo net,. Zo cierlyk in zyn vocht en vliefen hangt voor de oogen. Dit heerlyk Pronkjuweel in ’t Konings Cabinet, Waar van de aloudheid, nog de later eeuwen wagen : Dat hart en oogh verrukt van allen die }t ooit zagen .* Straalt ais een Diamant in ’t fynfte goudt gezet, Wat is het wonderlyk te zien5 dat teere vliefen, Zo fyn , zo dun ais rach , of 5t W ebb der Spinnekop ,, Zo zuiver zyn bewaard in uwen Balfem fop , Dats’ hun natuurlyk vocht niet ftorten, niet verliefen. Uw vinding waarde Heer, die flingfe ftreeken haat,, Geeft ons de juiile form der menfchelyke leeden , 'Niet naa het ingewandt van Kalf of Schaap gefneden ,. Waar mee de Printkonft van ontleders fwanger gaaL Uw groote doelwit is de waarheit te beminnen, En in ’t befpiegelen van ’t Schepzel , Scheppers ecr Te zoeken , die zich in het kleinfte lidt hoe teer, Doorluchtig openbaart aan ’t oog van onze zinnen. Zien wy een (lagaer na, hoe keurlyk is zyn endt, Hoe fyn ais dons. Ay zie ! waar blyven al die klieren Die ’k meende daar te zien ? zy zyn met al hun fwierea Gelyk een kluwe ontrolt , zo datze niernant Icent. o Wonderlyk geilcl , en groot verfehot van vatenl Gefchikt naar ieders deel, uw dons verfchaft een douw, Die de ingewanden ftooft, op dat geen hitte of kouw Hun zamenftel verbreek , of drooge buiten mate. Hoe groot, alwyze Godt3 is uwer handen werk! Hoe ftraalt uw wysheit, hoe uw almacht daar door henen! Zyn niet ais Melk , ais Kaas geronnen vleefch en beenen , Doen g’ in die ruwe klomp graveerdde uw eerfte merk Beroemde Heer, magh maar myn wenlch en bee gelukken , Gy deelt de Werreld mee uit uwe ryke fchat Van wondren der natuur, die gy allecn bevat Geen tiental Cabinets, maar meer dan tienpaar ftukken, Dan zal het twintigfte met Keyfers groote haam 5 Gelyk het tiende met den Koninglyken pronken : En ’t later nageflacht 5 met uwe konft doordronken , U equwig dragen op de vleugels van de faam. HermannusSchyn, \ # # 2, OP Op het Voortreffelyk Anatomifch Konlt Kabinet Van den Hooggeleerden en Beroemden H E E R E FREDERICUS RUYSCH i. Hoogleeraar der Ontleed- en Kruidkunde En Vernvaard Doclor in de Medicynen Te A M S T E L D A M. Lid van de Keizerlyke Academie der Natuurontdekkeren. D E Menfch reift meenigmaal met vlyt Om vreemde dingen te befchouwen , Of Landen » Steeden en Gebouwen , Ais wondren van den ouden tyd , En zeldzaamheeden onbedvrongen , Of door een inzicht aangedrongen; Een drang die alie vrees verbant Van dreigend onheil en gevaaren Der reis , langs bergen , boflchen , baaren * Naa ’t afgeleege vreemde Land : Om al de W aereld door te trekken , En haare vreemdigheen te ontdekken. Zo hy door de onvermydbVe dood Niet onverwacht wordt afgefneeden , In’t midden van die zeldfaamheeden. En keert hy, buiten ramp en nood, Weerom, hy houdt flechts nagedachten, Van ’t geen hy ais een droom moet achten. t Maar hier, hier vindt men veilig flof Om ’s Heeren wysheid en vermoogen, Uit zyne fchepflen , voor onze oogen , Te aanfchouwen tot zyn eer en lof : Hier zal Heer Ruysch , zo zeer ervaaren, Godts wondren in den menfch verklaaren ; • Daar hy ons toont, door zyne konft , De kleene waereld met haar deelen , Een wonder ’t geen ’t vernuft moet ftreelen En noopen ons Godt voor zyn gonft Te danken en onsheelte dragen Naar zyne wet en welbehaagen. Hier zie ik hoe dit krank geftel Gevormt, gevoedt wordt tothet leeven, Hoe ’t aan de waereld wordt gegeeven En weer vergaat , gelyk een bel , Een waterbel , die fchoon zal fchynen , En in een oogenblik verdwynen ; Zie daarhet hart, zo net gewrogt,. Met al zyn grove en teedere adren , Die ’t bloed ontfangen en vergad’ren : Zie daar die takjes daar de tocht Des bloeds door heen en weer moet vloeijen, Waar door het fterfflyk deel moet groeijen. I De Long, waar door men adem haalt. Met al haar kronkelende pypen , Die lucht en togten t’zaam begrypen/ Met de oorzaak hoe die luchtpyp faalt , Waar door de menfch haalt raakt aan’t kwynen, En ’t leven eindlyk aan ’t verdwynen. De Maag , die ’t voedfel kookt en teert , Met al haar wonderlyke wegen , Zo boven ais beneen geleegen , En ’t kwaade ’t geen haar dikwils deert, Door oorzaak van de gulzigheeden : Vyanden van des menfchen leeden. De Leever en de blaauwe Milt, Die door de hette haalt ontlteeken Des menfchen ruit daar door verbreeken, Veeltyds door overdaad verfpilt/ De Darmen door een Net omvangen , Voor koude die haar fcherp kan prangen. De Nieren die geltadig ’t nat Ontfangen en by droppels loozen , Door kleene pypjes , ais by poozen , Naar ’s menfchen Blaas , zyn W aatervat , F n hoe die gooten zich verdikken, En ltoppende het leeven Itikken. Een Roer van ’t Schip verllrekt het Hoofd , Met HerlTnenals een bry geronnen, En heldere Oogen ais twee Zonnen Nochtans zo fchielyk uitgedooft , En de Ooren met haar binnenvliefen Gereed geen klanken te verlielen. De De Neus die ludit en adem trekt. De Mond bekvvaam den fpys te ontfangen, Daar al de leden naar verlangen , Ais die tot maatig voedfel ftrekt; De Keel , fchoon naauw , gereed te zwelgen , En zich dien laft het minft te belgen. De Schouders , Hals , Borft , Armen , Buik , DeBeenen, V oeten, net doorweeven, Met Spieren : Zenuwen gegeeven Tot bindfels voor elks nut gebruik, Om ’t ganfch geftel te doen beweegen , Ais raders in dit werk geleegen. 6 Tong, die ik hier ’t laafte noem, 6 Spraaklid van zo veel vermoogen ! Myn ziel wordt hier geraakt , bewoogen , Om uvves Scheppers eer en roem , Met eerbied , luidkeels op te zingen , En door de wolken heen te dringen. Wat is de Menfch , 6 groote Godt ! Door u , op vreeffelyke wyze Gantfch wonderlyk gewrogt, ten pryze Vanuwe Wysheid , die hem tot Een kleene Waereld ftelt, vol waarde, Dit nietig ftof , uit kley en aarde. / Gy hebt hem, door uw groote gonft,. Ais kaas uit melk te zaam gewrongen , Met vel omtoogen, digt gedrongen, Eenftuk uws Almachts, enkel konft. Ais een borduurfel net geflrengelt , Met konft en. leeven t’zaam doormengelt. Wie Wie ftaat hier niet met my verzet , Verbaaft, ja ais voor ’t hoofd geflagen. Die al die wondren onzer dagen Befchouwt in ’t kunftryk Kabinet ! - Waar in den Menfch in al zyn deelen Ontleedt, kan ’t oog der zinnen ftreelen. Doorluchtige Arts, geleerde Heer, Die zo veel wysheid hebt verkreegen , Om alles wat ’er is geleegen In ’s Heeren Schepflen , tot zyn eer En lof daar toe geheel bewoogen. In ’t ligt te ftellen voor onze oogen: Het allerdierbaarfl: ’t geen Godt fchiep , En by geen menfchen is te ontleeden , Veel min te zien of na te treeden» Toen ’s Heeren Almacht alles riep , Ais of ’t daar was, is ziel en leeven, Zo dierbaar , aan den Menfch gegeeven. Een gift zo hoog by u geacht , Gewydt aan die ze u heeft gefchonken , Komt door uw konlt myn hart ontfonken , Om nevens u des Hemels magt , In al zyn Schepflen regt te erkennen , En naar zyn wetten my te wennen, Terwyl ik u zeer hartlyk dank. Die in dees wonderen te ontvouvven, Godt in zyn Schepflen leert befchouwen ; Wenfch ik dat gy op aarde lank, Moogt met uw werken triomfeeren , En Godt hier booven eeuwig eeren. Dl. Willink. PAG: i THESAURUS ANATOMICUS DECIMUS. ASSER MAJOR I». N°. i. "pedamentum ex li- I gno Indico , cui VI. exigua pedamenta rotunda funt fuperftru&a, quorum Im. Lit. A. notatum , faf- ciculo gaudet Pilorum , longi¬ tudine fesquidigiti. Hic fafciculus ;\ me reper¬ tus eft in Atheromate cujus- dam mulieris Hydropicae de- natae, & quidem in ejus O- mento, hi Pili microscopio vi fi, plani funt. IIm. Lit. B. inftruftum eft Capillis , qui fponte , nec non momento, \ capite deciderunt, tanquam forcipe eflentabfcifli. Vide Hiftoriam in Thefaur. IX. defcriptam. III*". Lit. C. continet Pi¬ los ex labio fuperiore Rofma- ri, belgice IValrus, horum Pilorum radices cavas efle vi¬ deri hic poteft, quemadmo¬ dum avium plumae funt. * IVm. Lit. D. Fafciculum pi¬ lorum e corpore quadrupedis Ichneumonis , feu Muris Phara- onis, in defertis Aegyptiacis de- gen- Het T I E N D E ANA TOMISCH C A B I N E T. De Ie. groote P L A N K, N°. I. TJ^En Pedeftal van Ooft- i* .Indifch hout gemaakt, waar op zes kleenderc Pedeflalletjens ilaan, waar van het ie. Met.de Lctter A.getekent, voorzien is, met een bondelke hayr, anderhalve vingher langh. - Dit bondelke is van my gevon- den in een Pap-gefwel ( Atheroma ) van een overledene Waterzugtighe Vrouw , en dat in ’t Net : deze hayrtjens door een vergrootglas ge- zien zynde , werden bevonden piat te zyn. Het IIe. Let. B. is voorzien met hayrtjens , die van zeifs , en in een ogenblik,van ’t hoofd zyn afgeval- len , ais of zy met een fchaar afge* fneden waren. Ziet deze Hiftorie in ’t p*. Cabinet befchreven. IIP. Let. C. Hayren uytdebo- venfte lip van een Walms: datdefe Wortels hol zyn? kan men hier zien, even ecns al$ in de vederen der Vogels. IVe. Let. D. Een bondelke hair van een viervoetig dier , met naame Ichneumon , of Pharaoos Muys ,die zig in de wildernifie van AEgypte onthoud 5 waar van zcer veele zeld- A zaam- THESAURUS ANATOMICUS DECIMUS. gentis, de quo mira narran¬ tur ab auftoribus. Vid. plura apudD. Jac. Wernerum. Vm, Lit. E. Exiguam por¬ tionem Plicae Poloni ese , cujus deferiptio exftat in Sennerto & aliis aucloribus. VIm. Lit. F. Supra quod, pofitus eft Fafciculus fetarum e dorfo Porci Americani de- fumptus, funtque colore va¬ riegato. Not: Difti animalis Umbi¬ licum, fitum habere perhibent Incolae Americ. in dorfo • cum autem foetum recenter natum nondum viderim , nil certi de hac re affirmare poffiim : at¬ tamen femel cultro Anatomi¬ co fubjeci didum animal pro- veftioris aetatis, in cujus ab¬ domine nullum omnino vefti- gium Umbilici offendi , in dorfo verd comparebat Tuber¬ culum, an autem Umbilicus verus, an vero quid fimile fue¬ rit, non aufim affirmare? Hoc tamen obferva vi, cum cutem aperui flem oculos in¬ currebant plurimae fibrae ab illo tuberculo prodeuntes, per dif- pinguedinem & dorfi mufculos perfae , an autem in foetu ejus¬ modi Fibrae, vafa fuerint5ad foe^ tum alendum , comparata , quae pofl partum arefeunt, haereo, nec tamen nego , propterea quod in Thef. Animalium, zaamheden de Autheuren verhaalen* Ziet hierverders over na Jac. Wer- nerus. Vc. Let. E. Een kleen gedeelte van een Poolfclie Meervlecht {Plica Polonica ) waar van Sennertus en an» dere gefchreven hebben. VIe. Let. F. Een bondelke b^n- te Borflels uyt de rug van een W eft- Indifch Varken. Aanm: de Inwoonders van Ame¬ rica verhaalen dat de Navelvandit beefl op de mg geplaaft is : maar naaien ik’er nog geenjong geworpen vangezien heb, kanik daarom niet met zekerheyd daar van zeggen , e- dog eens heb ik een oude onder myn handen gehad, in wiens buyk geen de minfte teken van een Navel ge- vonden wierd > maar in de rug quam een verheventheyd voor , of dit nu de waare Navel , of iets diergelyks was*? durf ik niet zeggen? Dit heb ik egter ondervonden, wanneer ikhetvelhadgeopend , zo deden Haar zeer veel fibren of dra- den op 5 dewelke van dat heuvelt- je voordeomende haar door ’t vet, en fpieren van den rug verfpreyden of nu defe vaten zyngeweeil, om de Vrugt te voeden , en nader- hand verdroogen , twyfele ik , nog- tans zulkx niet ontkennende , om dat ik in ’t ic. Cabinet der dieren be- Het X. ANATOMISCH CABINET. animal quadrupes delineari cu¬ raverim & defcripferim, nomi¬ ne Animal quadrupes , Bufo¬ ni fimile , e cujus dorfo foetus emergunt, idque & rotundis exiguis cellulis , cum funicu¬ lis umbilicalibus, nullam com¬ municationem cum abdominis cavo habentibus. Vid. The- faurum fupradi&um. Praeterea in Gafophylaceo meo reperitur quoque Cutis Porci Americani integri, in cu¬ jus dorfo ejufmodi tuberculum quoque reperitur , absque 'ullo tuberculo in abdomine , & hoc caufam cogitandi magis magis¬ que auget, ejusmodi animalia funiculum umbilicalem in dor¬ fo gerere. N°. II. Pedamentum , ut fu- pra, VII. exiguis pedamentis rotundis inflru&um. Supra im. Lit. A. notatum, phiala pofita eft, in liquore continens portionem Cutis humanae, qua dependet E- pidermis , ut & Corpus reti¬ culare Malpighii. Not: Facies exterior a cute dependens albiflima,eftCuticu- la, facies autem interior fubfla- va , Corpus reticulare dicitur : cum autem Corpus reticulare coloris fit fubflavi , cutis vero rubicundiflima , propter vafo- rum fanguineorum repletio¬ nem befchreve en afgetekent hebbe een viervoetig dier, met de naam , van vicrvoetig dier, een Padde gelykende,, uyt wiens rugh de jongetjens voort- komen, en dat uyt kleene celle- tjens , met haar Navelftrengetjens, geen gemeenfchap met de holtevan de buyk hebbende. Ziet het bo vengefeyde Cabinet. Daarenboven word ’er in myn Ca¬ binet bewaard ’t geheelevelvaneen Amerieaans Varken, op wiens rug ook een heuvel gevonden word , fon- der de rninfte verheventheyt onder aan den buyk , en zulkx geeft my aan- leyding om te geloven , dat die die- ren haren Nave! op den rug dragen. No. II. Een Pedeftal , ais ’t voorgaande, met feven kleender ronde pedeltalletjens voorzien. Op het ie. Lett. A. getekent, is geftelt een vlesje met vogt, in zig onthoudende een gedeelte van de huyd van een menfch , waar van het oppervelleke en net wyzc lighaam vanMalpighius befchreven,afhangen , Aanm: Het buytenfte van ’t vel af- hangende, en witfte gedeelte , is het Oppervelleke, maar het inwendige, dat ligt geel is, werd hetMetwyze lighaam genaamt : maar nadien het Netwyze lighaam geelagtig is, en daar en tegen de huyd zeer rood, wegens de opvullinge der bloedva- ten, zoo blykt het zekerlyk, dat door het Net-wyze lighaam geen A z bioed- 4 THESAURUS ANATOMICUS DECIMUS. nem,certiffimeconftat,perCor- pus reticulare nulla difperfa cfle Vafa fanguinea, quamvis illajde- pingi curaveritProfelT quidam. IIm. Lit. B Phiala , eodem modo inftruda, continens por¬ tionem Epidermis, feu Epi¬ dermidis, foetus humani, ex cujus fuperficie interiore reli¬ quiae Papillarum cutanearum propuli ulant. lllra. Lit. C. Phiala, ut fupra , & in ea , portio Epidermis cujusdam viri, laborantis furfu- ratione cuticulae horrenda , quae Lepra vulgo audit, in hujus fuperficie interiore com¬ parent longe quidem luculen¬ tius reliquiae Papillarum cuta¬ nearum. IVm. Lit. D. Portio Cutis Capitis humani , quae tam den- fe liipatur Vafis fanguineis, ut ne aciculae quidem pundura poffitfierijfine Vafculorum lae- fione, funtque difta V afcula re¬ pleta : horum Vafculorum Sanguineorum reptatus plane eft diverfus ab eo, qui nobis in Vifceribus occurrit. V*. Lit. E. Portio cutis Plantae pedis humani, cujus vafculorum Sanguineorum ex¬ tremitates ultimae tam affabre funt repletae, ut nemo illas fine fumma admiratione ope¬ rum Supremi. Numinis . adfpi- cere polfit: VL bloedvaten loopen , alhoewel zeker Profeilor dezelve heeft laten afmaa- len. II*. Let. B. Een vlesje, ais het voorgaande toebereyd , in zich ont- houdende een gedeelte van het Op- pervelleke van een jongh gebooie kindje, uyt wiens binnenfte oppcr- vlakte de overblyfzels van de huyd- tepeltjens puylen. * 111«. Let. Ct Een vlesje, ais 't voorgaande , en daar in een gedeeL te van de opperhuyd van een zeker Mansperzoon , die behebt was met een horribele Leproosheyd , in wiens oppervlakte veel beter konnen ge- zien werden de overblyfzels van de tepeltjens van do huyd. I V«. Let. D. Een gedeelte van de huyd van een Menfche Hoofd , ’t welk zoo vol van opgevulde bloed- vaatjens voorzien is, dat men geen j3unt van een ipeld kan zetten zon- der quetzing derzelven, en haar cours is zeer vcrfchillende van die der ingewanden. Ve. Let. E. Een gedeelte de^ huyds van de Bal van een Menfchc Voet, wiens uyterile uyteynde der. bloedvaten zoo net vervult zyn , dat niemand. het zelve kan zien , ais met , de grootfte verwondering der Wer- • ken des Allerhoogfte. VJ. Het X. ANATOMISCH CABINET. Vlm. Lit. F. Epidermis Plantae pedis, in qua lineae pa¬ rallelae non folum, verum e- tiam oculis armatis in confpe- £tum veniunt Papillarum cuta* nearum abruptarum reliquiae. VI' . Let. F. Het oppervelleke van de Bal van de Voet, waar in niet alleenlyk de parallele linien,maar ook deszelfs afgebrookene nablyv- zels van de Vel-tepeltjens gezien werden , en dat met vergroot gla- zen. VIIm. Lit. G. Epidermis & corpus reticulare incraflata, & in varias lamellas divifa ,£-Planta pedis. N°. III. Phiala in liquore continens Atheroma , inter Mufculos Colli bovi ni reper tum. Conliderandum i0. Didium Atheroma conflare ex fubftan- tia peculiari , & lime nunquam vifa in Atheromate : fc. elt ea flava , molliufcula , nitens , inflar pinguedinis carnis bovi- nte recenter co61$, & adhuc calidae, fub qua vera pinguedo - fefe quoque videndam exhibet, Cum in omnibus Athe¬ romatibus pilofis, iemper in¬ venerim, pilos fafciculatim , & confufe efle fitos : hi contra radicitus emergunt ex dibla fubftantia flava & nitente,. & quidem denfiftime ftipati. An illa fubftantia flava con- fideranda fit , tanquam mor- bofte & confluentes Papilla; nerveae, ambigo? Pilos autem corporis noflri , efflorescentias VII«. Lct. G. Een verdikt op* pervelleke en Netwys-lighaam vande Bal van de Voet dat in verfcheyde mooten verdeelt is. N°. III. Een vies met vogt, en daar in een Pap-gefwel {Atheroma) het welk gevonden is tuflchen de Spieren van de hals van een Os. Aanm. ten ic. Dat dit gezeyde gefwel beftaande is uyt een byzon- dere, en van my noy t voorgekomene zelfftandigheyd , namentl. ’t zelve is geel, week, blinkend, gelyk als’t vet van vers gekookt OlTen- Vleefch, dat ncg warm is, waar onder zigh' ook waaragtig vet laat zien. Ven i/. Nadien ik in alie hayri- ghe Pap-gefwellen altoos heb gevon¬ den , dat de hayren bondels wys , ende confuys door den anderen za- ten : deze daar en tegen komen met haar wortels voort , uyt die gezeyde blinkende , en geele zelffiandigheyd, en zvn dezelve zeer digt by elkan- der fiaande. Off nu deze geele zelftlandighyd te confidereeren is, ais niet welge- flelde en t’zamenvloeyende zenuw- tepeltjens, ftaa ik in beraad? maar dat de hayren onzes lighaams van de Zenuw- tepeltjens voortkomen, A i dsar 6 THESAURUS ANATOMICUS DECIMUS. efle Papillarum nervofarum, nullus dubito, & hinc etiam illorum evulfio tam dolorifica. N°. I V. Phiala , ut fupra , & in ea portio Epidermidis, ex cujus fuperficie interiore propullulant reliquiae Papilla¬ rum cutanearum. Utobje&umhoc,quam pro¬ xime ad latera phialae accede¬ ret , pone illud pofui Ce¬ reum Americ: fpinofummult- angularem. Diftse phialae ad- ftatalia, & minor phiala, a- flerifco notata, in qua Epi¬ dermis, ut & corpus reti¬ culare , ex iEthiopis planta Pedis.j In hifce diftinftius, o- culis occurrunt nudis, papilla fupradiftse. Vid. Tab. 3. Fig. I. N°. V. Pedamentum ,& fu¬ pra illud phiala , continens in liquore particulam exiguam Piae matris, cum cortice Ce¬ rebri , egregie diffoluto : obje- ftum exiguum quidem, fed admodum affabre praeparatum. In fundo phialae repentur ex¬ igua portio difti objeci, quae tam tenera, ut fere captum ho¬ minis fuperet , & in ea quoque Divini Numinis potentia elu- cefcit. N°. VI. Pars fuperior Cra¬ nii foetus humani , ceu fcutel- la', men, daar twyffel ik niet aan, en daar van is ook het uyttrecken der zelve zoo pynelyk. N°. IV. Een glas ais vooren , en daar in een gedeelte van ’t Opper* velleke, uyt wiens binnenfte opper- vlackte de overblyvzels van de vel tepeltjens voortkomen en nog uyt- puylen. Op dat dit voorwerp dichter aan \ glas zoude komen , heb ik daar nevens gezet tacken van de Americ doomagtighe veelhoekige Cereus. Nevens dit glas, doetzig eenande- ren kleender glas op, ’t welk met een ffarretje is getekent, waar in haar veel kleender het oppervelletje en netwyfe ligchaam van de bal des voets uyt een Neger latenzien zon- der vergroot glafen . Zier de 5 . Taf. Fig. I. N°. V. Een pedeftal, waar op geftelt is een vies in zigh onthou- dende een kleen gedeelte van’tdun- ne Herllen-Vlies , met de ontwon- dene fchorfle van de HeriTene , ’t welk heel kleen is 5 maar egter zeer fraay gcpraepareert. Op deszelfs grond werd ook nog gevonden een kleen gedeelte van ’t gezeydej ’t welk zoo teder is, dat het by na een menfche begrip te boven gaat,en daar in mede deAlmag- tigheyd des Heeren uytblinkt. N°. VI. Het opperfte van ?t Beckeneeltje van ’t Doods-hoofdje - r van Het X. ANATOMISCH CABINET. Ia , in qua comparent. i°. Falx, ceu in ftatu vivo expanfa, & fecundum longi¬ tudinem decurrens. z°. Fontanella quoque ex¬ panfa. 3°. Superficies interior hu¬ jus Scutellae Dura matre adhuc obdu&a, per quam Arteriae repletae ab utraque parte pro¬ deuntes, fibi invicem occur¬ runt. 4P. Sinus longitudinalis, ut in ftatu vivo , apertus. N°. VII. Cerebellum huma¬ num, in liquore confer vatum, ne autem e fuo excederet lo¬ co in oppofita parte appofui ramum Opuntis Amer. Spi- nofae majoris. Didium Cerebellum ab ali¬ quot annis tam nitide a me eft confervatum, ut jam jam vi¬ deatur e capite erutum. Supra operculum alia phiala pofita N'\ VIII Liquore repleta, qus continet portionem Cere¬ bri hominis adulti ; hujus cor¬ tex fanguinei coloris , propter vafculorurn5corticern conftitu- entiunurepletionem ; medulla vero alba remanfit. Supra hanc phialam reperi- tur quoque pyxis exigua N°. IX, In qua officula Au¬ ditus nitidiffima* - Not. van een jong gebore Kindje, waar in ons voorkomen Ten ie. De zeyfe uytgefpannen ais in ’t leven , lopende na de lengte 2,e. De Fontanei is ook uytge- fpanne. 3«. De binnenfte oppervlakte is nogh voorzien met het harde Hers» fen-vlies, waar door de opgevulde flag- aderen aan wederzyde voort- komende , elkander ontmoeten. 4e. De langagtighe groef , ais in een levend lighaam, openflaande. N°. VII. Het Agter- breynvan een Menfch in de vogt , en op dat het van zyne plaats niet zoude wy- ken , heb ik daar bygedaan een tack van de groote Amenc. doornaghti- ghe Opuntia. Dit gefeyde Agterbreyn is van my voor eenighe Jaaren zoo net toebereyd en bewaard 5 ais of ’t nu eerft uyt het hoofd genomen was. Boven op ’t deckzel is nog een andere vies met vogt geflelt N°. VIII, W aar in een gedeelte van de Herilene van een oud Menfch is te zien, wiens fchorfle rood is, wegens het opvullen der bloedvaat- jens , die de fchorsfige fubftantie uyt- maken , daar en tegen is de Merg- agtige zelfsilandigheid wit gebleven. En boven op dezelve vies is noch geftelt een kleen doosje, waar in N°. IX, DeBeenderkensvanhet gehoor zeetnet gevonden worden. Aanm 8 thesaurus anatomicus decimus. Not. praeterea , primam phialam politam effe velut in¬ ter rupem, Valis fanguineis, ceracea. materii rubi A reple¬ tis , loco Coralliorum rubro¬ rum , circumfeptam , inter qum rubicundiftima vafa , ramuli exftant tomenti inftar tenues. N". X. Phiala in liquore continens Piam matrem hu¬ manam, cum annexis particu¬ lis Corticis Cerebri diffoluti. Haec autem Pia mater ab u- na parte , contra naturae leges, incraflata occurrit , & vafa fan- guinea funt repleta ceracea materia, aft dilutiore rubedine. N°. XI, Portio Cutis Rof- mari , in qua luculenter appa¬ rent Papillae cutaneae, ut & earum abruptiones. Corpori reticulari adhaerentes , id quod in homine , ac in aliis objectis oculos quoque incur¬ rit, & quod notandum, incu¬ te humana. Cuticula & Cute revulfa , comparent papillis minores & minus acuminatae. N°. XII. Pedamentum fupra quod locavi ramulos Arteria¬ rum, per Cerebrum difperfos, quos inter ramufculi minutilli- mi tomenti fere inftar tenues, & tamen repleti, & non ni¬ hil expanfi , idque in forma ticca. . Didi Aannv Daarenboven, dat decerfi: gezeyde vies ais tuflchen een Rots gelleld is, omvangen zyndevan ro¬ de opgevulde bloedvaten , in plaats van roode Coral tacken , waar onder gevonden werden , die zoo dun zyn ais dons. N°. X. Een vies met vogt,waac in onthouden word, het Dunne Herflenvlies , daar nogh eenige on-t bondene deeltjens van de Schorlle der Herflene aan vaft zyn. Dezelve is tegens de loop van de natuur aan de eene zyde verdikt, en de bloedvaten zyn vervult met een ligt roode waffighe lloffe. N». XI. Een gedeelte van de huyd van een Walrus, waarinzeer fraay te zien zyn de Tepeltjens van de huyd, en derzelver afbrekingen, die aan ’t Net-wyze lighaam vaft zitten , t geen ook in de .Menlch en andere voorwerptn gezien kan woiden, en t geen te confidereren ilaat, is, dat zy kleender en min Ipozig haai opdoen , in een menfche wanneer het Oppervelleke van ’t on- dergelegene Vel afgehaalt is. N°. XII. Een Pedeftal waar op ik gezet heb de tacken van de flas- aderen, dewelke haar Itomen door de Heiflene te verlpreyden, waar onder eenige zeer dun, enbynadon- igh haar veitoonende 3 noghtans veivuld zyn 3 en eenigzints verfpryd en dat xn een drooge gedaante. v % Deze Het X. ANATOMISCH CABINET. Difti ramuli adeo funt te¬ nerae & tenues fubftantia , ac fi edent Vafa Lymphatica , & .per confequens facillime atta- 61u franguntur. Vldedehifce plura in Thef. Anat. IX. N°. XIII. Phiala liquore re¬ pleta , in qua continetur Piae matris portio incraflata , cui variisin locis cohaerent Arte¬ riolae in corticem mutatae. N°. XIV. Lingua humana, in liquore confervata , in qua videre licet tria genera Papil¬ larum lingualium , ut & Epi- glottidem cum vafculisfuisfan- guineis repletis. N°. XV. Cerebellum hu¬ manum in liquore conferva- tum , & ita praeparatum , ut principium Spinalis medullae videri poffit , fimul cum Arte¬ ria cervicali & ramis Vertebra¬ libus. In medio Cerebelli cerni quoque poliunt Pons Varolii , ut & Corpus globofum •• fupra haec omnia Arteriae innumerae rubicundiflimae funt dilperfae , id quod vifui gratiam conci¬ liat. Supra operculum hujus phia¬ lae , alia phiala, (N°. XVI.) Polita, in liquo¬ re continens utramque homi¬ nis Palpebram , quarum fuper- ficies Deze gezeyde takxkcns zyn zoo tcder en dun van wezen , ais of het Lymphatike vaten waaren , en by gevolgh werden fy door het han- delcn ligt gebrooken. Ziet hier over verders na, het pe Anat. Ca- binet. No. XIII. Een vies met voght vervuld , en daar in een gedeeltc van het dunne Herflen-vlies , ’t welk verdikt is geworden , en hangen aan ’t zelve op verfcheyde plaatzen nog Slag-aderkens die in de fchors- fighe fubllantie verandert zyn. N°. XIV. De Tongfy van een menfch in een vies met voght be- waart , indezelve zyn te zien drie- derhande T ongh-tepeltjens , ais me¬ de Klep van het Strotte-hoofd met deflelfs opgevulde bloed vaten. N°. XV. Het Aghterbreyn van een menfch ’t welk in een voght bewaart , en zoo toebcreyd is , dat- men het beginzel van ’t Rugghe- mergh zien kan , en te gelyk met des Nekx , en Wervel-beenderen Slagaderen. In /t midden van dit Aghter¬ breyn , kanmen ook zien de Brugh T van Varolius, en ’t bol rond-wyze lighaam : over alie deeze zaaken paffeeren by fler veel zeer roode Slag¬ aderen , ’t welk aangenaam is om te zien. Op het dekzel van dit glas, is nogh een ander glas N°. XVI. geftelt, ’t welk in een voght onthoud beydedeOogh- fchellen van een menfch, welkers B bin- 10 THESAURUS ANATOMICUS DECIMUS. ficies intima rubicunda eft fa- fta , tanquam inflammata , pro¬ pter vaforum fanguineorum re¬ pletionem : praterea luculen- tiflime videnda lefe exhibent ofcula in utriufque Palpebra iimbo fita, quibus excernitur liquor , de quo poftea plura dicam , propria inventione ob- Icrviitti N°. XVII. Phiala in liquore confervans totam fere homi¬ nis Piam matrem, quae telas ara¬ nearum fere inftar tenuis eft : cum autem Arterias fint reple¬ tae , veram tenuitatem videre licet, non autem in cadavere humano, tanta teneritas com¬ paret, nifipoft Arteriarum re¬ pletionem , qua fine , omnia Vafa fanguinea, ut plurimum maxima parte deftituuntur fan- guine, & fic ipfa vafa, quae funt innumera, ad ejuscrafli- tiem conferre videntur, cum interim telae aranearum fere tenuis fit didfa membrana in ftatu fano itaque Pia mater, propter tenuitatem mihi prae¬ fert i m videtur infervire , ut omnia illa vafa , ejus ope , con¬ tineantur, ne excedant fuo lo¬ co ; variis quoque locis occur¬ runt extremitates harum Arte¬ riarum in corticem Cerebri mutatae N°. XVIII. Phiala in liquo¬ re binnenfte oppervlakte rood van cou- leur isgeworden, door het opvullen der Bloed-vaten, waar door fy ais ojitftoken voorkomen : daarenboven vertonen haar zeer klaar de monde- kens dewelke in de rand van beyde dc Ooghfchellen zitten , waar door zigh een zeker voght ontlaft, en waar van hier nabreederzal gefpro- ken werde, volgens eygen onder- vindingh , ontdekt. N°. XVII. Een glas met voght , cn daar in byna het geheele Dunne Hcrflenvlics van een menfch 9 ’t welk byna zoo dun isalseenfpin- ne webbc * cn nadien de Slag-ade- ren vervuld zyn, zoo kan menhaar dunheyd des te bequamer zien , maar in een afgeftorve menfch fchynt dit vlies zoo dun niet te zyn, tenfy na het gezeyde opvullen , want zonder dat , zyn fy meeft na de dood ydel of leedig en zonder bloed , waar door fy dan ontelbaar zynde in me- nighte , eenighe meerdere dikte fchynen toe te brengen tot het gezey¬ de vlies , hoewel het in een natuer- lyke ftaat by na zoo dun is ais een fpinnewebbe , weshalven my dit dunne Herflcnvlies toefchynt voor- namentlyk te dienenom alie desfelfs bloedvaten door haar toedoen by een te houden , op dat fy niet zouden ko- mente verplaatzen : ookkomenons hier op verfcheyde plaatzen de uyt- eynden dezer Slag-aderen voor in fchorfle verandert zynde. No. XVIII, Een vies met voght en Het X. ANATOMISCH CABINET. re retinens Linguam huma¬ nam, repr&fentantem viventis fpeciem. In hoc objefto vi fui occur¬ runt Papillae Linguales, Uvu¬ la, Epiglottis, /Efophagusab- fciflfus , ut & Afpera Arteria abfcifla. Circa Linguae cufpidem Epithelia quidem ablata eft : Corpus autem reticulare ibi detegere haud potui : in Lin¬ gua autem bovina facile, fepa- rando, vifui occurrit. Supra operculum alia phiala N*. XIX. ficca poftta , in qua occurrit portio Linguae foetus humani 3 per quam my- riades Arteriarum currunt. N°. XX. Lingua humana praecedente nitidius praepara¬ ta, & in liquore confervata, cum Epiglottide &. illius Glan¬ dulis mucofis. Supra operculum N°. XXL Phiala ficca , in qua vifui exhibetur portio Linguae pueri, cujus Vafcula fanguinea tam nitide praepa¬ rata funt , ut totum objeftum fumma rubedine fit perfufum. N°. XXII. Phiala magna in liquore continens Caput infan¬ tis, viventis, & Oculis clau- fis dormientis , caput repree- fentans , cujus Prolabia rubra , Genae- en daar in de Tongh van een menfch , verbeelende de Tongh van een le- vendig menfch. In dit voorwerp komen ons in ’t gezight des Tonghs tepeltjens, de Lel, de Klep van ’t Strotten- hoofd , de afgefnede Slot-darm , ais mede dc afgefnede Longhe-pyp. Ontrent het uyterfte van de Tong is defzelfs bekleetzel wel weg- genomen,edog het Netwyfe lighaam heb ik daar niet konnen ontdecken , maar in de T ong van eenoskanmen het door ’t fepareren light in het gezighte krygen. Op het dekzel flaat een ander droogh glas (N°. XIX.) voozienmct eenge- deelte van de Tongh van een jongh geboore kindje , waar door heen duyzende van Slag-aderkens loopcn. N°. XX. Een menfche Tongh netter ais de voorgaande toebereyd , en in een voght gelegen en bewaart , met deflelfs Strotten-hoofds klep- pje , en fyn fnotterige kliertjens. Op ’t dekzel fiaat (N°. XXL) cen droogh glas , waar in ons voorkomt eengedeelte van de Tongh van een jonghe, wiens Bloedvatjens zoo cierlyk zyn toebereyd, dat het geheele voor¬ werp zeer rood te voorfchyn komt. N°. XXII Een groot glas met voght , en daar in het Hooid van een kind, wiens ooghen toegdlo- ten zynde, een levendig en flapend kinds hoofdje verbeeld , defzelfs wangetjens zyn rond uitgefet zonder B 2. rim- tt THESAURUS ANATOMICUS DECIMUS. Genaeque rotundae funt fine ru¬ gis , ita ut nitidiflime fit praepa¬ ratum & ab aliquot annis con- fervatum. Not: Superior pars Capitis ablata eft. Cerebrumque exem¬ ptum, ut fic , fub cute pinguedi ¬ nis nitor naturalis, Nervorum e Capite exortus , Infundibulum &c. in confpe&um veniant. - N°. XXIII. Oculus humanus cum Palpebris , in iis Palpe¬ bris confiderandum eft, quod facie interiore, innumerae Pa¬ pillae nerveae luculenter con- fpiciantur : & hinc tanta fen fi* bilitas, prsefertim in inflam¬ matione hujus partis. N°. XXlV. Plexus choroi¬ deus, qui continuatio eft Ar¬ teriae , neutiquam conftans ex Glandulis , uti voluere audores nonnulli , fed ex Ar¬ teriolis, quae aliam naturam induerunt. Vide quid fcrip- ferim & delineari curaverim de hac materia, inrefponfione ad Epift. Anat: Problem. XII. N°.XXV .Phiala in liquore re- iervans portionem Pia: matris , cum exigua portione corticis Cerebri annexa : Arteriolae autem funt repletae materia ceraceft» coloris carnei , un¬ de tantum levi rubedine per- fufus eft ditius cortex. In medio hujus objefti v- den- rimpels, de Voorlippen rood, en zeer net toebereyd en eenighe jaaren van my bewaart. Aanm: des bovenfte gedeelte is afgenomen, en deHerflene daaruit gcnomen zynde ; kan men onder het Vel de natuurlyke gefteltheyd van ’t Vet, de uytgang der Zenu- wen uyt het Hoofd, de Treghter &c. zien. N». XXIII: Het Gogh van een menfch met defzelis twee oogfchel- len 5 waar ontrcnt te confldereeren flaat, dat uyt de binncnfte opper- vlackte van de Oogh-fchellen on- telbaare Zenuw-tepeltjens voorko- men en gezien werden 5 waar van dat cenfibelc gevoelen , inzonder- heyd wanneer fy ontltoken zyn. No. XXIV. De Aderighe vleg- tingh zynde een vervolgh vande Slagaderen , dezelve beflaat niet uyt klieren . gelyk zommighe willen , maar uit Slag-aderen , dewelke ais in een ander wezen verandert zyn, Ziet wat ik over deze materie ge- fchreven heb en doen afbeelden in het antwoord op de XII. Epift» Anat. Problem,- N°. XXV. Een glas metvogt, waar in bewaart werd een gedeelte van ’t dunne HerfTenvlies , waar aan nog vaft zit een kleen gedeelte vande fchorfTe der HerfTene : defzelfs Slagt- aderkens zyn vervult met eenvlees- agtige roode waflighe ftoffe , waar door de fchorfle ook maar light rood gecouleurt is geworden. In ’t midden van dit voorwerp doet Het X ANATOMISCH CABINET. 15 dendum fefe quoque exhibet Plexus choroideus, qui non, ut dixi, ex Glandulis, verum ex Arteriolarum extremis con- ftitutus , mirumque in modum contortis , & in peculiarem fubftantiam mutatis , cum Ar¬ teriolis tamen continuis & ca¬ vis. N°. XXVI. Portio Cerebel¬ li humani cum portione Me¬ dullae oblongatae, ut & Glan- dulapinealis, adquam tendunt Arteriolae repletae. Ut autem Glandula pinealis prima fronte in confpeftum ve¬ niret , fpinulam Fchinomelo- cafti fub difta Glandula , in¬ fixi. Confiderandum praeterea , quod pone hoc iubjeftum re- periatur ramus Fruticis Afric: cum fruflibus, ne movendo . phialam fuo excederet loco. Quomodo Arteriae decur¬ rant fupra Cerebellum perbel¬ le hic quoque videre licet. N . XXVII. Pueri Facies dextra in liquore, vitae fpe- ciem repraefentans , in qua vi¬ dere licet ' i°. Portionem Linguacum fuis Papillis Lingualibus. i°. Quamvis Prolabia rubi¬ cunda ab Epithelia in totum non doet zighook deaderighevlegtingh op, dewelke geenzints, gelyk ge- zegt is, uitklieren, maar alleen uyt de uyteynden der Slag-aderkens be- flaande is , dewelke wonderlyk ge- draayt en in een byzonder wezen verandert zynde, nochtanshol zyn, en met de Slag-aderkens continueeh No. XXVI. Een gedeelte vati ’t Aghterbreyn van een menfch, met een gedeelte van ’t lang-agti- ge merg , ais mede het Pyn appels- wyzeKliertjc, werwaarts haar voe- gen de opgeyulde Slag-aderkens. Op dat nu het Pyn-appels wyze Kliertje gereder tevoorfchyn zoude komen, zoo heb onder ’t zelve een doorntje van een Meioen dillel ge- ftooken. Hier nevens fbiat te confideree- ren, dat ik aghter dit voorwerp geplaaft heb een tak van een Afti- caanfch gewas met defzelfs vrugh- ten, ten eynde het voorwerp hiet van fyne plaatze zoude wyken, ais men de vleskomt aan tebewegen. Men kan hier ook ldaar zien , hoedanig de Slag-aderen over het Achterbreyn loopen. N°. XXVII. De reghter zyde van ’t Aangefight van een jonghe in een voght, ’t welk alslevendigh voorkomt, Hier in is voor eerft te zien een gedeelte des' Tonghs, met defzelfs Zenuw-tepelt j ens. Ten ze. Hoewel deroode Voor- lippen niet geheel en al vanhnarbe- B 3 , kleet~- u thesaurus anatomicus decimus. non fint denudata , attamen Papillae nerveae in totum vi- fum haud effugiunt. 3 o.Per dentes molares, ferrae ope in duas partes divifos, vafa fanguinea efle difperfa , quemadmodum in aliis ofli- bus ferra di vi fis, hic luculen¬ ter apparet, id quod non de- monftrari poteft , nifi tam bene vafa fint repleta. 4°. f)ari quoque cavitatem in Dentium medio, quae gau¬ det Nervis & Vafisfanguiferis, praefertim in aetate juvenili, in confeffo eft; fed difta vafa quoque diffeminari per Den¬ tium fubftantiam duriffimam jam demum obfervavi in hoc fubjefto. N°. XXVIII. Portio Cere¬ bri humani , cujus Arteriae in totum non funt repletae, ita ut cortex nulla rubedine fit per- fufus. Cum autem Cerebrum illud 5 cafei non admodum duri, con- fiflentiam acquifiverit ,infruila illud divulfi, unde jam plurimae apparent flrise , quafi tradus fubflantiae medullaris effcnt , id quod facile imponeret aliis, exiftimantibus veros efle trac¬ tus medullares naturales. In hoc objedo apparet quo¬ que , quam profunde Pia ma¬ ter kleetzel zyn ontdaan 3, zoo en ver* Bergen eghter de Zenuw-tepeltjens haar niet in het geheel. Ten 3 e. Zoo komen ons ookldaar voor de Bloed-vaten , dewelkedoor de Kiefen loopen , nadien dezelve met een zaag doorgezaagt zyn., t welk ook in andere doorgezaagde beenderen plaatze heeft , maar dit kan niet werden getoont , ten zy de Bloed-vaten opgevult zyn. Ten 4e. Dat ’er ook in ?t mid- den? of binnenfte der Tanden een holte is voor de Zenuwen en Bloed- vaten, voornamentlyk in de jonk- heyd , zulks is meer ais wel bekend , maar dat door die zeer harde fub- ftantie de gezeyde Bloedvaten ook heen lopen , bemerke ik nu* eerfl in dit voorwerp. N°. XXVII. Een gedeelte van de Herllene van een menfch , wiens Slag-aderen in ’t geheel niet zyn vervult, zoo dat defchorfighe fub- ffantie geen rocdigheyd aangenomen heeft. En nadien defe Herilene de con- fiftentie heeft gekregen van kaas , die nogh niet zeer hard is gcworden , zoo heb ik dezelve in itucken ge- fcheurt, waardoor haar nu hier zeer yeel ilraalen opdoen dewclke mer- ghighe treckingen of draaden ver- beelden , zulkx zoude iemand kon- nen bedriegen , wanende dat het na- tuurlyke merghige treckingen of draden waren. In dit voorwerp blykt het ook , hoe zeer diep het dunne Herflen- vlies Het X. AN ATOMISCH CABINET. ter fefe variis locis infmuet in¬ ter fulcos Cerebri , & fic quo¬ que cortex per confequens , non folum in Cerebri fuperfi- cie fuperiore , verum etiam in¬ ter fulcos conficitur ab illis Arteriolis , per Piam matrem difleminatis. N°. XXIX. Phiala liquore repleta, in qua Embryo huma¬ nus magnitudine unciae , feu pollicis, confervatur , qui a ca¬ pillo dependens , umbilicali funiculo affixus elt Circa hoc objedum obfer- vandum elt i°. Quod fit coloris nivei , absque ulla fovea , aut rugis , fed undique aequali de naturali fuperficiei. x°. Quomodo membra , temporis fuccefiu , emergere debeant e corpore , hic videre licet , quae in hoc objedofunt trium circiter linearum magni¬ tudine Vid. Tab. 3. Fig. 3- 3°. Funiculus umbilicalis a capillo dependens , in ambitu pellucidus efbinterne vero(for- fan a rudimento vafculorum fanguineorum) opacus. 40. Cujus fit fexus nondum difcernere pofium. 5°. Extremis pedibus & ma¬ nibus nondum apparentibus , occur- vlies op verfcheyde plaatzen zigh komt te infinueeren tuflchen de groe- ven van de Herllene, en zooifldan ook , dat die fchorfle niet alleen ge- maakt werd in de bovenfte opper- vlakte van de HerfTene , maar ook zelfs in de fleuven , en dat van de uyteynden der Slag-aderen , dewel- ke daar door het dunne Herffen vlies ook verfpreyd werden. No. XXIX. Een vies met voght, en daar in een ouvoldrage, en nog onvolmaakt menfche vrugtje ontrent een duym groot * ’t welke door een hayrtje aan het Navelftrenghtje valE - gemaakt is. Ontrent dit voonverp is aan te 1 merken Ten ie. Datter geen deukjens of putjens aan gevondcn werden, maar glad en van een natuurlyke effenheyd , ais mede dat het fneeuw wit is. Ten 2e. Hoedanigh de ledemaa- ten door de tyd mede moeten voort- komen uyt het lighaam zelfs , kan- men hier zien, dewelke in dit voor-* werp ontrent drie linien groot zyn, Ziet de 3. Taf. 3. Fig. Ten 3e. Het Navelftrenghtje, waar aan het kindje geheght is door het toedoen van een hayrtje, is in fyn omtrek doorzightigh , maar van binnen duyfter , mogelyk wegens het begin van ’t voorkomen der bloed- vaten. Ten 4e. Van watfexe het is, en ■ kan ik nogh niet zien. Ten fe. De uyterfte voetjens ’ en handjens tot nu toe nog ontbre- kende, > 16 THESAURUS ANATOMICUS DECIMUS. occurrunt nobis rudimenta membrorum , quafi edent de¬ truncata membra : extremos pedes & manus poftea ex iis emergere comperio. 6°. Vere dicere polium, me nunquam habuifle , neque vi- difle hujus generis objeftum pulchrius aut nitidius. N°- XXX. Phiala in liquore continens principium fpinalis Medullae hominis , cum corpo¬ re globofo, ut & corpora Py¬ ramidalia, non folumfuperio- ra a D°. Vieuffens defcripta, & per figuras illuftrata , ve¬ rum etiam inferiora , a me defcripta , & delineata in Thefaur. Anatom. K In hoc objefto quoque com¬ paret Rima , quae hic princi¬ pium fpinalis medullae in dex¬ tram & finiftram partem diri¬ mit • ut & aditus ad quartum V entr iculurn. Supra operculum alia phia- Ja (N*. XXXI.) Pofita, in qua portio Corticis Cerebri, quae prima fronte & obiter vi ia , facile imponeret hominibus, exiftimantibus fefe videre Glandulas , cum contra ,re be¬ ne perfpe&a , luculentiflime appareat , illas nil eflfe nifi Corticis Cerebri particulas non diflo- kende, z oo is \ dat ’t geenuythet lighaamtje uytpuylt ais afgehouwen ledemaat jens haar vertoonen , en hier uyt heb ik bevondcn dat de voetjens en handjens na heen voortkomen. Ten <5C. Ik kan met waarheyd zeggen , dat ik noyt een fchoonder en cierlyker voorwerp van dat flagh gehad of gezien heb. No. XXX. Een vies met voght , en daar in het beginzel van ’tRug- ghe-mergh van een menfch, met het bol-ronde lighaam, ais mede niet alleen de bovenfte piramids wyze lighaamen , die vande Hr. Vieuflens befchreven en afgebeelt ^zyn , maar ook de onderite , waar van ikde afbeeldingh hebdoen maken, en die van my in ’t i^. Anat. Cabi- net befchreven zyn. In dit voorwerp komt ons ook voor die fpleet , die hier het begin¬ zel van ’t Rugghe-mergh in een reg- ter en lincker zyde verdeelt : ais mede de toegangh tot de vierde Breyns holligheyd. Op ’t dekzel is nogh een andere vies No. XXXI. Gefteld, en daar in een gedeelte van de Schoriighe felfsftandigheyt van de HeriTene, ’t welk met de eerfte opflagh en haaftelyk gezien zynde , ymandzou- de konnen bedriegen , oordelende dat fy Klieren zagen, daar in te- gendeel ’t zelve naukeuf elyk bezien zynde, het klaarlyk blykt , dat het niet anders is ais fchorffige deeltjens , die nogh niet ontdaan zyn $ en Het X. ANATOMISCH CABINET. difiolutas : hoc autem diftin- ftius apparet , fi ambitus ob- jefti infpiciatur , ubi ejufmodi corpufculain totumfunt di flo- luta, imo vifui occurrunt to¬ menti inftar tenuia , & tamen cerae e a materia repleta , quae materia dilutiore rubedine eft imbuta. N°. XXXII. Pedamentum, fupra quod pofita eft phiala, in qua confervatur portio Ce¬ rebri in liquore, quam deco¬ xi in oleo Olivarum per V. horas , ficuti facere aflolet Ds. Vieuflens. ea autem plane inu¬ tilis & perverfa eft praeparatio, nam ne hilum quidem vafeu- lofi vifui occurrit poft deco¬ ctionem in difto oleo , id quod unusquisque tentare poteft: ita ut inventor neutiquam ha¬ bendus fit Ds. Vieuflens , fc: quod Cerebri cortex nil fit,ni- fi extremitates vaforum {an¬ guineorum : in eo autem , ne¬ mo hadtenus (quod fciam) me imitari potuit, aut analogum quid fecit. Supra operculum alia phiala occurrit N°. XXXIII, Liquore re¬ pleta , & in ea videre licet particulam Piae Matris, telae aranearum inftar tenuem , per quam rubicundiflimae arterio¬ lae funt difperfae, quarum extre- 17 blykt zulkx te klaarder ais men het voorwerp in den omtrek befchouwt , alwaar diergelyke lighaamtjens zyn ontdaan , ja ons zco dun ais dons voorkomen, en eghtervervult zyn, met een ligt roode waflighe ftoffe. 