title: Thesaurus anatomicus primus [-decimus] .... Het eerste [-tiende] anatomisch cabinet
creator: Ruysch, Frederik, 1638-1731
text: In difto minori circulo , po- fterius in pupillae confinio lito , non folum inferuntur tendines ligamenti ciliaris , ad pupillam dilatandam, ubi necefle eft 5 ve¬ rum etiam circuli minoris ex* tremum , conflare mihi vide¬ tur ex fibris motricibus circu? laribus» pupillam anguflanth tibus, praefertim cum res magis illuminatas intuemur attentius, F ateor quidem hafce fibras cir¬ culares non tam luculenter confpiei poffo, quin oculi men¬ tis in fufafidium fint vocandi , enimvero cum neque ligamen¬ tum ciliare , neque ejus procef- fus pupillae contraftioni fint de» feggen, maar dit haare gefeyde uyt- eynde kruk figteoai*! enwijktvan het gefeyde aanh angjfel af. (Ziet de eerfle Plaat van dit 2 Cab^ fig. 7. lett.c.) en alfoofchynt het dat den hayrwyie band gecn foodanighe gemeenfchap heeft met het aan- hangfel , gciijk de Oude Schry- vers gewaant hebben. Defe zaken in een Kalfs-oogh gefien zijdde, hcb ick my weder hegevcn tot de voorwerpen of oo¬ gen van Menfchen * in de welkeiek v oormaals ook wel meende foo iets te zien,maar dooreen vooroordeel ingenomen zijnde 9 verfuymde ick het nauwer te onderfoeken, Maar nu foo bc vinde ick , datter in defe zake geen andCr onderfchey t en tufichen de Oogen van. Menfchen en Kalveren, ais allecn dat alles grooter is i n die van de Kalveren. In de gefeyde kleene circul , van aghteren dight aan de Ooghgppel geplaatfl zijnde, en werden niet alleen ingeplantde peeskens van de hayrwyfe band , om den Oogh- appel te ver wyden -ab het hodigK is , maar het uy terfie vanden klee¬ ne circul fchynt my teheftaan uy t circulaire en beweegtnghmakendc draatjcns , die den Ooghappel , vernauwen , wanneerwy fterk ver- lighte zaken naukeurigh willen be- fchouwen. Ick bekenne wel waar te zijn , dat men defe gefeyde ront- omlopendedraatjensniet foo klaar zienkan, ofmen isgenootfaaktde oogen des verftants te hulp te roe- pen ; edogh nadien den hayrigcn band , nogh ook des felfs aanhangh tot of II. deftinata , conlbltius duxi flfa- tuete , circulum miMfttn po- ftefius adeonfinium pu^illasfi- tum , huic operi efle defti na¬ tum. , > Nonnulli pro proceflu ciliari agnofeunt pullas pigmenti nigri reliquias , membranulae tenuif- fimae humoris cryftalltni & vi¬ trei adherentes , & quafi fibras mentientes , oculo fc : aperto , liu mori bufque exemptis ;hae au¬ tem nil funt , nifi avulfae par¬ ticulae pigmenti nigri , quo non folum obfititm eft ligamentum ciliare in flatu fano , verum e- tiam ejus proceflus , nec non Tunica Ruyfchiatra : Proceflus vero ciliaris fedCfn habet orbi¬ culatam fub ligamento ciliari, a quo fibras tendinofae, ut dixi, prodeunt , qui in minorem cir¬ culum definunt. v oo v £ i oh q Is h. Notandum praeterea , partem alteram hujus foefili Vitulini , in fundo Phialae fitam ; in fuo cavo membrana Ruyfchian& efle fiiccinftam , qtiaeprope in* ferrionem nervi optici , colore cajfifleo ; Choroidea contra ni¬ gro colore eft tinfta. x. Nervus opticus , non li¬ nea reda, fed incurvo tramite incedit ad oculum vitulinum. 3 CH CABINET. ij tot het toe nypen en vbrnauwen van den Ooghappel gedeilineert xijn , foo vind icfk geraatiainerhier toe te verkiefen defe kleene cir- cdl , digh t aan den Ooghappel ge- plaaftzijnde. Sotnmighe houden voor den aanhang van den hayrwyfe band eeilighe fwarte draatjenswyfe o- verblyffels , die men fiet aan te kle- ven aan het feer diinne vliesje, dat de cryftalline en glaasaghtige vogt komt te omvangen, namenthjk ais men het onge opgdfneden en de voght daar uytgehaalt heeft : edog en zijn defe nict anders ais afge- fcheurde deelt jens van die fwarte ftoffej waar mede den hayrwyfe band > en ook des felfs aanhangiel , en het Ruyfchcnvlies, in eeii na- tuuriijke ftatlt, mede befet zijn 5 maar het aanhangfel van den hayr¬ wyfe band is geplaatft onder den hayrwyfen band zelfs , en komen uy t defelve voort peeswy ie draat- jfcns , welkers eynde is in den ltlee - aSn-^drkdl , gfelijk voorheen van my gefeghtis. Aanm. daar en boven , dat het/ twede decl defes Kalfsoogs/t welk op degrondvan hetvlesje geplaaft fijnde, in fijn holte omvangen is met het Ruyfchenvlies , hetwel- kedightby degefigtzenuw blauw van cduleur is , en het aderighe in tegendeel is fwart van verwe. Tentweden. Degefightzenuw loopt krom en niet reght uyt na het oogh, rineenKalf. Ten \ THESAURUS ANATOMICUS II 3 . Tunica Retina arteriolis repletis ditata * hic quoque cerni poteft. N°. XV I .PortioTunioae Scie- roticashum : , a qua dependent aliquot nervi ciliares , qui iunt in aliis numerofiores , in aliis pauciores • hoc objeftum aeri in- cifum reperirurTab.XVI.Refpo Bpift. Probi. XIII. fig. No. XVII. Balaenae oculus fecundum longitudinem difle- £iu s. N°. i. Tunica Ruyfchiana partim eft avulfa a Choroidea, ne quis de ejus exiftentia dubi¬ tet, eftque Ruyfchiana craffitic papyri vid. Tab.i. Fig. i.Thef.z. In homine olim aeri incidi curavi, vid. Tab. XVI.Refp. in Epift. Probi. 13. ASSER Secundus. Im°.I. TJOfterior portio Sclc- JL rotic^ pueri , cum portione nervi optici , cujus involucrum in duas feparavi la mellas ; Not. Hafce lamellas inter fe convenire » nec proprium quid habere, nifiquod exterior inte- T en derden. Hier kan ook wer« den gefiea het netwyfe-vlies , ’t welk met feer veel flaghaderkens verrijkt is. No, XVI. Een gedeelte van ’t harae vlies van een menfchen Oo- ghe , waar van eenighe hayrwyfe- bants zcnuwkens afhangen , hier van werdender in d*eene meer, in d’andere minder gevonden. Dit voorwerp is afgebeelt in de XVI. Plaat, vanmyneXIII. Briefswyfc Antwoord, fig. 12. N°. XVII. Het Gogh van een Walvis , na de lenghte opgefne- den. Aanmerkt teneerllen. Een ge- deelte van ft Ruyfchenvlies is van ’t aderighe vlies afgetrok- ken , -op dat niemand van des felfs wefeotlijkhey t en zoude twyfekn , en is het Ruy fchenvlies hier foo dik alseenpapier. Zietde cerfte Plaat fig. i.Cab. 2. Maar in een Menfch heb ikfe voorheen af doen.beeldeninmyne Antwoord op de 1 3 voorgeftclde Brief. T ? ~ r* •• - y c%ni ' ■* * ^ r'f' rs ; i>(.’ . i J < t De Twede P D AN K. u*' ILa * r - - 0 ■■ u *••••* di 4 ‘ . f * ' * i # !. TTEt aghterftc deel van JUL *t harde vlies van een Kinds Ooghe , met een gedeelte van de gefight zenuvvr wiens be*} kleetfel in twee vliefen gefchey- denis. .. , , ' * Aanmerkt dat defe twee vliefen met den andere, over een komen en dkene niets by fonders en heeft van d’an- nore of II. ANATOMISCH CABINET. 17 fiott craffior fit. Vid. hoc dandere, ais alleen dat buytcnfte objertum aeri incifum loco jam- jam citato. N°.II. Oculi pueri, tranf- verfim ferti pars pofterior , in cujus cavitate videre licet tuni¬ cam reticularem, qux hic un¬ dulata apparet , contra naturae leges, memini me olim idem ob- fervaffe. Hujus iconifmum re- prefentat tabula fupra citata fig.19.Refp.EpiH:. Not. mufculos oculares va¬ rios fitum naturalem retinuifle , praefertim tertos. In eadem Phiala & capillo dependet iris humana , quam olim aeri incidi curavi ; & quid eo tempore de hoc objerto fcri- pferim , in explicatione fig. XVII , Epift. fupra citatae, fic recenfere non gravabor. Circulus iris , qua membrana ejl per corneam tranfparens , facie anteriore in ambitu cum Choroi¬ dea , pofleriore vero cum Ruy- Jchiana conjungitur , nec immeri¬ to in Anos circulos dividi potefi , quorum major definit , ubi arte¬ riola refelluntur , vel ubi facie poferiore fibra , potius tendinofa dikker is. Ziet het afbeekfel hier van op de aanftonts aangeroerde plaatfe. No. II. Het aghterfte van een dwers doorgefnede Oogh van een Jonghe, in wiens holte men zien kan hetNetwyfe-vlies^t welk hier golfs~wyfefighvertoont,tegensde loop van de natuur aan , 't welk ic k voormaals ook gefien hebbe. Het afbeekfel hier van wert uytge- drukt in de bovengefey de Plaat fig. 19. van de Briefs-wyle Antwoord. Aanmerkt dac de Ooghfpieren hare natuerlijke plaats behouden hebben , infonderheyt de reghte. In ’t felve Glas hangt ook aan een hayrtje de Regenboogh van een Mcnfchen Ooghe» dewelke ick voorheen in fig, hebdoenverbeel-' den* en ’c geen ick daar over heb gefchreven , in de uytlegginghe van de XVII. Fig. vandeboven- gemelde Brief , ial ick hier eens verhalen. Den R egenboogb , V welk L een vlies is , fchynende door *t hoomvlies heen , word van vooren in den omtrek ver - ecnight met het aderaghtighe , en van aghteren aan het Ruyfchenvlies ; en kan het felve met reght in twee vir - kels verdeelt worden , waar van de grootfie eyndight daar de flaghader- kens aghterwaarts ombuygen en terugh lopen 5 ofdaar devefelen 5 lieverpee va- fibra frocejfius ligamenti Ciliaris h/ ««nha»gbfil terminantur ficati fig. XVII. u di /n\ ,dijkgefie% kan werJen & Tab. XVI. Rtfp. Epifi. iti de ij .enV&.fig. cande 16 Plaain Thef II. pro - C in i8 THESAURUS - Vroblem. videri potefl. Alter cir¬ culus multis numeris minor , ad pupillam definit'. Circulus Iris major gaudet arteriolis innume¬ rabilibus •, qua mirando reptatu per Iri dem fiunt dijperfk : ficuti fig. diffiji indigitant , ubi autem ad circulum minorem pervene¬ runt , refieltuntur , e quibus refle¬ xionibus ramuli oriuntur novi •& minores , qui eodem quoque modo refleffuntur ad confinium pupilU > an hoc, ut fanguis d motu rapi" diori inhibeatur , & minus extra " vafaripoffit , ab externa vi, vel alia caufa iniis , qui plethorici funt ? No. 3 . Pueri oculus tmnfver- fim feftus , ut Ruyfchiana, Choroidea &c. in confpeftum venirent. In hoc objecfto Retina in totum non eft confervata, vi- fibilis tamen, portio fuperftes remanfit in inferiore parte , ubi arteriola repleta exiftentiam ejus demonftrant. Portio difti oculi fundo Phialas proxima , uvea & cor¬ nea eft ; harum pofterior facies hic.in confpecftum venit, fc.ligar mcn- , L N ATOMI C US II. in V Antwoord , op de Briefswyfe voorftellinghe . De andere circul 5 veel kjeenderztjnde, eyndight a an deoog. appel. Den grootfte cirkel des Regen - booghs is verfien van ontallijke (lagh*> aderkens , dswelke met e en wonder- baarlijke cours verfpreyd zjjn door den gefeyde Regenboogh , gelijl^de gefeyde figurenkomen aantewyfen : want ais defelve ge^omen zijn tot den kleenen circul , foo-ifi9 dat defelve weder te rughloopen , en haar alfoo booghswys omkeren » tot ufelkjers booghwyfe om - keringen weder nieuwe en kleender takxkens te voorfchyn k omen , dewelke ookj)p defelve wyfe haar omkeren ente rugh loopeny wanneer defe gekomen zjjn aan den rand of eyndevanden ooghappel , mogelijk om dat het bloet in al tegrootendrtftwat verhindert z.oude w er den , en niet foo light buyten fijne vaten foude lopen% Pooruyterlijk ge- welt » of andere ootfiike , | en dat in ; bioetryke Menfchen. No. III. Het Ooghc van een Jonghe , dwers door gefncden , op dat het Ruyfchenvlies , ais mede het aderighe vlies, en an¬ dere zaken te voorfchyn fouden komen. Inditvoorwerpishetnet- wyfe vliesjniet in ’tgeheelgecon- ferveert ; maar alleen een portie van ’t felve , en dat aan ’t onderfte gedeelte , alwaar de flaghaderkens ver vult zijnde , des felfs wefen ver- toonen. Een gedeelte van ’t gefeyde Oo- ghe,’t welk het naafte aan de grond van de vies geplaaft zijnde, is het Druyve cn Hoorn-vlies, welkers agh* of II. ANATOMISCH CABINET. mentum Ciliare, & proceflus Ciliaris , cum luis tendinofis fibris. N°.IV. Cornea Tunica cum annexis adnata , Choroidea, Ruyfchiana , Ligamento Cilia¬ ri, ejufdemque proceflu, &c. Vide ulteriora in expl.Tab. i. Fig.4. hujus Thel.x. N°. V. Infantis caput liquo¬ re confervatum , & tam vivido colore praeditum, abfquefuco aut pigmento , ut viventis ca¬ put repraefentet ; illudque a multis annis ita confervatum «ft. Not. 1. Cranii parte fuperio- re ablata , cerebroque exemp¬ to , videnda fefe exhibent 10 nervorum paria , infundibu¬ lum, rubicundo colore praedi¬ tum, idque propter repletio¬ nem vafculorum ceracea mate¬ ria rubrL x. Septum, quo cerebrum a cerebello a latere feparatur, ceu falx tranfverfalis , (fi ita loqui liceat) diftin&e hic quoque cer¬ nitur. 3. Orbitae oculorum dura matre ex parte viduatae , dilu¬ tiore rubedine funt imbutae , a vaforum repletione. 4, Labium fuperius unius li- ga- aghterfte wefen hier in ’t gefighte komt , zijnde denhayrwyfenband, met des felfs aanhanghfel, cnpee- fighe draaden , of vefclen, N°. IV. Het Hoornvlies , met des felfs vereenigde Bint, Aderigh , en Ruyfchenvlies, ais mede den hayrwylenband , met des felfs aan- hanghfelj &c. Ziet verders in de uytlcgginghe van de qF^vande ecrfte T afel van dit twede Cabinet. No. V. Het hooft eenes Kints, legghende in een voghtigheyt , ’t welk fonder eenigh blanketfel of verwe, foo curieus geconferveert Word 3 dat het ^t hooft van eenfris en levendighKind verbeeltj en is ’tfelve van over veelejaren van my alfoo bcwaartgeworden. Aanm.teneerften. Hetopperfte van ’t bekkeneel , ais mede de herf- fene weghgenomen zijnde , foo komen ons hier te vooren de 10 paar zenuwcn , den Treghter rood vancouleur, wegens deopvullin- ghe van des felfs lcleene bloetvaat- jens met een rootwaflighe ftoffe. Ten tweden. Het tuflchen- fcheytfel5 waar door het voor- en aghter breyn, terzyde van den an - dereil gefcheyden word , verbeel- dende een overd werfle feyffen,(in- dienhetgeoorloft is , alfoo te fpre- ken) 3 kan men hier ook ldaar zien. Ten derden. De Oog-raden ten deele van ’t harde harflenvlies ontbloot zijnde 3 komen onslight root voor , wegens de opgevulde flaghaders, Ten vierden. De opperfte Lip C z werd THESAURUS ANATOMICUS II. 20 gamenti ope maxillaefuperiori connafcitur quidem in homine , hic vero duplex ligamentum occurrit. N°. V I. Phiala continens veficae muliebris Utero geren¬ tis , portionem , quae tempore geftationis intolerabili crucia¬ tu , & continuo mingendi de- fiderio vexata , tandem ulti¬ mum diem obiit. Cadavere a me aperto , foetuque quadri- meftri exempto , inveni Vefi- cam purulentam atque corru¬ ptam. Id autem , quod con- fidcratione dignum efie cenfeo , eft: Omnes veficae fibrae ftipa- tx erant calculola|fubftantii, in forma arenularum. Vid.Tab. 2. Fig. z. hujus fecundi Thefau- ri & obje&um ipfum domi meae. No. VII. Phiala , liquore limpido referta , in qua tria ob- je£ta , quorum primum a capil¬ lo dependens , portio eft oculi humani , in qua diftinde cer¬ nere licet differentiam inter Ruyfchianam, & Choroideam: praeterea Choroideae fuperficies exterior obfita eft pigmento ni¬ gro , cum contra illud utpluri- mum cernatur in fuperficie in¬ teriore Ruyfchianas , pmerea per Choroidea fuperficiem ex teriorem vifuntur difperfi Ner¬ vi Ciliares. Ia werd in een Menfch door een eeni- ghenbandvafl geheght aan deop- perfte kaak , edogh foo vint men hier twee foodanighe banden. N°. VI. Een Glas , onthouden- de in figh een gedeelre van de blaas van een fwangere Vrouw, dewel- ke , geduurende hare draght met onverdraaghlijke pyne , en gedu- righe begeerte tot het maken van haar water, gequelt zijnde, ten laatften is komen te fterven. Het lighaanij van my geopent, en een viermaandigh Kintje daar uytge- haalt zijnde, hebickde blaas ver¬ ror cn bedurven gevonden. Edog *t geen iek meen aanmerkens vvaer- digh te zijn, is 5 dat aan alie de draden of fafelingen van defe blaas , hingenfeerveelkleenefteentjes ais 'fantjes. Ziet de 2 . fig. van de twede Plaat van dit twede Cabinet, en ’t onderwerp felfs tmynen huyfet No. VII. Een Vlesjeuiethelde- revoght, waarin drievoorwerpen leggen , waar van 't eerfle aan een hayrtje hangende, een gedeelteis van eenMenfchen Ooge, waarin feer perfeft te zien is het onder- fcheyt tufichen het Ruyfchen en Netwyfe-vlies. Daar en boven fo is het N et wy fevlies van buy ten befet met een fwarte ftoffe, waar mede men in tegendeel meeft fiet de bin,- nenfte oppervlakte vanft Ruyfchen * vliesbegaelt te zijn, Ook werden hier des hayrwy fen bands zenuwen gcfien, dewelke over de opper¬ vlakte van ’t Netwyfe vlies loopen. of II. ANATOMISCH CABI NET. si In fundo hujus Phialx exte¬ ra duo confpiciuntur objefta, quorum primum oculus huma¬ nus eft , tali modo feftus, ut ea portione Scleroticx quas ante¬ rior eft, & cornea dicitur , ab- fcifla , in confpeftum veniant humores cryftallinus & vi¬ treus , idque in fitu naturali / Notandum interim humores di- ftos contra naturae, leges, lim- piditatem amififle, majorem- que duritiemacquifivifle, idque a liquore noftro. Prxterea cernere quoque li¬ cet pigmenti nigri refiduum , a Ruyfchiana Tunica , ut & liga¬ mento Ciliari «favulfum , diftis humoribus circulariter,& ftria- tim cohxrere. Hujus ftrix la¬ tiores in homine, quam in qua¬ drupedibus , id quod non vi¬ dentur obfervafle Autores , qui oculos vitulorum , loco homi¬ num aeri curarunt incidi.. Tertium objeftum infundo hujus Phialae, Cornea eft , in cujus facie interiore confpi¬ ciuntur Ligamentum Ciliare , cum ejufdem proceflu , nec non cir¬ culus minor , in quem definunt tendines proceflus ciliaris , pu¬ pillam In de grond van defe Vies ziet men de verderc tweegefeyde voor- werpen , waar van het eene een MenfchenQogheis , op foodanig een wyfe toebeieyd, dathetvoor- fte gedeeke , ’t welk hei hoornvlies (Comta) is geheten wegh gefne- denzijnde, de cryftalline englas- aghtighe voghten , gefien kunnen werden , en dat in hare natuerlijke plaatfen : Ondertufien moet men noteren, dat defe voghten, tegens denatuere, haaredooifightigheyt en helderheyt verloren hebben, ais mede datfc harder fijn gewor- den van defe onfe voghtighey t. Daar en boven kan men hier ook zien, het overighe van de fwar.te verweofftoffe, ’tgeen van’t Ruy- fchenvlies, en hayrwyfe band af- gehaalt zijnde, aan degefeyde vog- tenin de ronte ftraalwys vaithoud. Defe ftraalwyfe ftoffe , of ftralen fi jn breder in een Menfch , ais wel in de viervoetighe diei en , ’t geen die Autheurenniet en fchynenge- obferveert te hebben, dewelkede ogen vanKalveren,in plaats van die van de Menfchen in koper afge- beelt hebben. Hetderde voorwerp, leggende medeop de grond van defe Vies , is het hoornvlies (Cornea) m wiens binnenfle zyde , of wefen gefien wordenl De hayrwy fen band, met des felfs aanhangtel, ais mede den kieenen cireul , waar in de peeskens van het gefeydeaanhangfeikomen te eyn- digen , dewelke den OoghappeI C 3 ver- N THESAURUS ANATOMICUS II pillam dilatantes , nec non fi¬ brae circulares , pupillam eon- ftringentes. Vid.Tab. i. The- faur. i. fig.4. 5'.&7. N?.VIiI. Membrana Retina oculi e puero defumpta , & li¬ quori limpido innatans. Not. 1. Arteriolae ceracea materia funt repletae , unde Re¬ tina rubicunda apparet, eflque adeo tenuis, ut telam aranea¬ rum tenuitate variis in locis fu- peret, 2. In didta Retina nihil me- dullofi apparet , aft totum vafculofum eft : an vero me- dullofum fit abfterfum in hoc objefto nec ne , affirmare non aufim; mirum autem vifu ho¬ rum vafculorum extrema tam efie fubtilia , nec cavitate de- ftituta, ut tomentofa videan¬ tur , ceracea materia tamen re¬ ferta , qua fine , Oculorum , quamvis armatorum , aciem fa¬ cile aufugerent. V ide fufius de hac re explicationem Refp.Pr. 13. Tab.i6.Fig.7, ut&i6. N°. IX. Phiala continens os Petrofum cum fuis canalibus femicircuiaribus , ut & cochlea, \ a verwy den j ais mede de rontom lo- pende vefelenofdraden, dewelke den Ooghappel vernauwen. Ziet de eerfte Plaat van dit twede Cabi- net fig. 4. 5. en 7. N°. VIII. Het netwyfe vlies vbo een Kinds Oogh , dryvendc in een helderevoghtigheyt. Aanmerkt eerftelijk. De flagh- aderkens fijn met een rootwafiighe fioffe vemilt , waar door hetnet- wy fevlies fig root vertoont , en is *t felvefoodun, dat het een fpinne- webbe in dunte op veele plaatfen komt te ovcrtreffen. Ten 2de.-In *t gefey de netwyfe vlies en is nicts merghaghtighs te fien , maav is het felve geheel en al uytbloetvaatjens beftaande; of nu het merghaghtighe in dit voor- werpafgegaan is , in de behande- linghe, of niet, fulks en kan ick niet voorfeker feggen. Ondertuf- fchen is het wonderlijk om te zien , dat defer bloetvaatjens uyteynden foo fubtyl zijn , datfe ons ais donsaghtigh voorkomen , nogh- tans is alles hol en met een rood- waffighe (loffe vervult , fonder welke opvullinghe defe gefeyde uy tey nden ons gefighte light foude komen te ontgaan , alwaar het fchoon , datwe vergrootglafen tot hulp namen. Ziet hier op verders na ons iVntwoord op de 1 3 Briefs- wyfe voorftellinghe. Tab. 16. fig 7. en 16. N°. IX. Een Vlesje onthouden- de in fig *t Steen- been, met desfelfs half circulwyfe canalen j ais mede het ot II. ANATOMISCH CABINET. a latere aperta , ut tenue fep- tum ofleum , feu lamina oflea non folum , verum etiam tenel¬ la membranula', cochleae cavi¬ tatem , & feptum ofleum fuc- eingens , vafculifque fangui- fluis ditata, confpici poflint; funtque difta vafcula artificio- fe tepleta ceracea mat, rubra. N°.X. Oculus humanus tranf- yerfim difieftus , in quo liga¬ mentum Ciliare ob vafculorum repletionem rubicunda appa¬ ret, proceflus ver 6 ejus cinerei coloris eft , utpote vafculis non repletis; I11 pofteriore parte hujufce Phialae in confpe&um venit1 pofterior Scleroticae portio, cum Ruyfchiana rubicundiffi- ma. N°. XI. Oculus humanus tranfverfim difleftusj ut Ruy* fchiana videri poflit 5 in eo quo¬ que Ligamentum Ciliare, na¬ turali pigmento nigro oblitum * apparet. Notandum quoque , quod vifu dignum , arteriolas , ce¬ racea materia refertas, lucu¬ lenter hic pofle confpici , per eam partem fuper fi ciei interio¬ ris corneae , quae pupilla audit ,. quae arteriolae in pupilla homi¬ nis perfede fani , - nnnquam in " con- hetflakkenhuysje, ’t welk van ter fcyde open is gemaakt, om alfoo het dunne beenighe tuflenfcheytfel niet alleen , maarook het feerduri’" nevlieskente zien, welkdehol- te van 't flakke huysjen, ais mede desfelfs tuflchenfcheytfel komt te bekleden , en dat met des felfs flag- aderkens, dewelke konftig opge- vultzijn. No. X. Een overdwers door- gefnede menfchen ooghe , waar in den hayrwyfe band figh root vertoont, wegensde opvullinghe der bloetvatjens, edogh des felfs aanhangfel (procejfus Ciliaris) komt ons grauwaghtigh voor , nadien deflelfs bloetvatjens niet en zyn opgevult. In ’t aghterfte van dit glas komt ons in ’t gefigte het aghterfte van *t harde vlies, ais mede het Ruy- fchen vlies 5 ’t welk feer rood is. No. XI. Een overdwcrs door- gefnede menfchen ooghe, om al¬ foo het Ruyfchen vlies te kunnen zien$ in*t felve vertoont lighook denhayr-wyfe band, met deflelfs natuerlyke fwarte ftoffe befet. Hier ftaat ook te letten s st geen wonderbaarlyk te zien is , datmen hier felfs , in 't geflghte kryght die flaghaderkens , met een rood waf- fighe flofFe vervult 5 dewelke daar loopenjlanghs datinwendighege- deelce van de oppervlakte van ’t hoornvlies , ’t wellc ooghappel is geheten , welke flaghaderkens inde ooghappel vaneengefont en wel- THESAURUS ANATOMICUS H. confpe&um veniunt ; tamen adeffe jam conflat, imo for¬ te nunquam fefe videndas exhi- buiflent , nifi hoc noflro artifi¬ cio detexifTem. i. Arterias nervum opticum concomitantes ferpentino rep¬ tatu incedere, in hoc & aliis objeftis , hic quoque videre licet. 3. Molles nervi oculares» nervo optico cohaerentes ; ut & Retina e fundo oculi emergens, nullaque fubftantia medullofa obfita , hic videri poflimt ; an a natura? N?. XII. Phiala in liquore cont!nens portionem reflexam Scleroticae e corpore humano , cum nervo optico,ut Ruyfchia- na & Choroidea oculos noflros incurrerent. Not. E medio Scleroticae portio Retinae emergit fubtilif- fima N°. XIII. Oculushu manus tranfverfim feftus , ut interiora pateant. ^ y* Pueri caput Ii* * quori limpido innatans, cujus color viventis fimilis eft,oculif- que welgeflelt menfch noyt geficn wordcn , eghter blykt het nu hier , datfe daar zyn , en mogelyk fou- den fynoythaar vertoont hebben, ten ware ick defelve door defe on- fe konfle ontdckt hadde. Tcntweden kan men hier ook zien, de flaghaderen,dewelkede gefigt zenuwen vergefelfchappen, enloopendelelve in dit en anderc voorwerpen flanghwys, ais mede kan men hier Ten derde fien^diefaglite oogh- zenuwen , dewelke haer by zydcn acn de gefight zenuwen voegcn j ais mede het net wy fe vlies , ’t welk uytde grond van 't ooghe voort- komende , met geen merghagh- tighe floffe hefet is , of dit foo van natuuregefchapenis, ofniet, zulks is my onbekent. No. XII. Een VIesjc met voght, en daar in een omgekeerc ftuk van *t harde vlies van een men- fchen oogh , met deflel fs gefight zenuwc, om alfoo het Ruyfchen en aderaghtighe vlies te kunnera befchouwen» Aanmerkt ondertuffchen , dat- tcr een fubtile portie van ’t net- wyfe vlies, uit het midden van 't harde vlies , komt uitpuylen. No. XII I. Een ovet dwcrs doorgefnede oogh van een men- fche om het inwendigh geitel te kunnen zien. N0. XIV, Een Kinder hoofc- je , leggende in een vies met helder vogtigheyt , wiens kouleur ons feerlevendigh voorkomt} foo dat de of II. ANATOMISCH CABINET, <2 que claufis, dormientis caput reprasfentat. Not. 1. Superior cranii pars, nec non cerebrum ablata funt , remanentibus arteriis per cere¬ brum difpcrfis. z. Arteriolas , quibus inte¬ gumentum membranaceum , nervum opticum inveftiens > fuperbit , in utroque latere conlpici poflunt, nec non re¬ manendas nervorum olfacto¬ riorum. 3. Remanendas falcis , cri- ftas Galli adhuc connatas , funt in hoc objeCto vifibiles. 4. Ea duras matris portio, quas tenaciffime cohasret fupe- riori parti orbitarum oculorum, innumeris arteriolis fcatet. 5- Quo ritu arteriolas per¬ ambulent piam matrem, ad nervorum opticorum exortum, hic cerni poteft. N°. XV. Oculus humanus liquori limpido innatans , qui ita praeparatus eft , ut Iris in eonfpeftum fefe daret. Not. 1 . Quantumvis arterio¬ las , per Iridem difperfas reple¬ tas fint , minus tamen confpi- cuas hic funt, quam quidem in facie ejus pofteriore , quaeliga- Thef.II. men- de Ooghen geflooten zijnde, hoofje van een flapend Kindje ge~ reprefenteert word. Aanm.teneerften, hetbovenfte gedeelte van de herflen-panne, ais mede de herflenen weghgenomen zijnde, zijn de flaghaderen , die door de herflenen verfpreyd waren, nagebleven. Teti tweden. Aan beyde zydeii kan men zien de flaghaderkens van ’t bekieetfel van degellghc-zenu- wen ; ais mede de overblyflelen van dereuk zenuwen. Ten derden. De overblyffels van de feyflen zijn nogh aan de ha- nekam vafl blyven fltten, in dic voorwcrp. Ten vierden. Dat gedeelte van ’t harde harflenvlies, ’t welk feer vafl vereenight is , aan het bovenfte van deOoghraden, is vervult van flaghaderkens. Ten vytden. Op wat wyfe de flaghaderkens het dunne harflen¬ vlies doorwandelen , ontrent het begin van de gefight-zenuwen, zulks kan men hier ook zien. No. XV. Een Menfchen Ooge, in een heldere voghtigheyt han- gende , *t welke foodanigh toebe- reydis, dat men de Regenboogh (fns) bequaam zien kan. Aanm. ten eerften. Hoevvel de flaghaderkens , door den Regen¬ boogh verfpreyd zijnde , vervult zijn geworden , foo kan men egh- ter defenict foo welzien, alswel D daer i6 THESAURUS ANATOMICUS II. mentum Ciliare nuncupatur. i. Nervi & Arteriolas , ner¬ vum opticum concomitantes 3 luculenter hic vifuntur ; nec non duo ex nervulis (Ciliaribus a me dictis,) admodum con- fpicui , idque propter arteria¬ rum repletionem materia cera- eea rubri. N°.XVI. Oculi infantis pars poftica , in ea Ruyfchiana ru- bicundiflima apparet, praster- ea ex oculi medio portio Reti¬ nae erumpit. N°. XVII. Portio afperas ar¬ teriae humanas, liquori innatans, ut ita didas glandulas in confpe- dum venirent , quas funt nu- merofiffimas , & difperfas per interiorem fuperficiem afperas arteriae , ad ejus lubrificatio- nem deftinatae. ASSER Tertius. N°. I. T7*oetus humani imma- JL turi hepar excarne , ut vulgo loquuntur > ideft, ut ego loquor , hepar omnibus Tuis extremitatibus fuccofis, quas glandulae aliis perperam audiunt, deftitutum , ut vafo- rum reptatus', numerus, &c. accurate videri queant. Quan- daer (e van aghteren , door desfelfs wefen , *t welk hay twy fe band ge- hecenis, komen te lopen* T en t weden. Die Zenu wen , en llaghaderen , dewelke de geiight- zenuwen vergefelfchappen , kan menhier klaarzien; ais mede twee zenuwkens , dewelke hayr-wy- fe bands zenuwkens van my ge^ heten zijn, defe loopen langhs de oppervlakte van dit voorwerp 5 en zijn ook des te klaarder te zien > om dat de flagliaderkens meteenrood- waflighe ftoffe opgevult zijn. N.XVI. Hetaghterftegedeel- tevaneen KindsOoghe, waar in het Ruyfchen vlies figh feer rood komt te vertoonen y daaren boven komt 'er uyt hetmidden van^tOog eengedeelte van hetnetwyfe vlies. No.XVII. Eengedeelte van de Longe-pyp van eenmenfch, leg- gendeineen voghtigheyt , op dat de aifoo genaamde ldiertjens ons zouden voorkomen, zijnde defel- ve feer veelin getale , en verfpreyd door de inwendighe oppervlakte vande Longepyp , tot bevoghtin- ghe van defelve. De Derde PLANK. N°.f. T}En onvoldrage Kinds X-devertje, 't welk geex- earneert of ontvleeft is, foo men gemeenlijk fpreekx , datis, n$myn ieggen , een Levertje ontbloot van alie des felfs bloetvaatjens fapryke uyteynden , dewelke t'onreght ldiertjens gehetenworden, opdat men der vatencours, getal , &c. naukeurig konde zien. Hoe of II. AN ATOMI SCH CARINET. Quanta fit differentia inter veram di&orum vaforum exi- flentiam, & figuras, ab auto- ribus depiftas,hic cernere licet. Injecmorrbus, carne privan- dis, affolent unguibus , cultro ligneo, &c. ita diftam car¬ nem auferre , unde vafa lon¬ giora evadebant tandem ex¬ tremitates-, non omnes , quod impoffibileeft, aci cularam cuf- pide pungebant , afferi affige¬ bant, &ficexficcabant, unde formam, a naturali plane diver- farii , acquirebant : hifce ita peraftis , piftoribus tradebant, e quorum manibus figurae fcul- ptori exhibebantur, unde in¬ numera figmenta nobis obtru- fere autores nonnulli. A plurimis annis, in perferu- tandis jecinoribus, & ceteris vifceribus animum fummopere defatigavi ; faepius ab aquae fri¬ gore lenfum amiferant digiti manuum, nunquam autem rem acu tangere potui/paucis autem abhinc annis methodum inveni, qua vafa fanguinea liberantur ab eo , quod vifui impedimen¬ to eft?, ne redle videri queant vafa : idquefine ulla adhibita vi, unde ramuli numero haud diminuuntur , neque longiores fiunt jufto ; id quodri de vulga¬ ri 27 Hoe grooc een onderfcheyd daer is tuflchen de ware gefchapenhey t dei gefeyde vaten van de Lever, ende de Figuren , dewelke de Au- theuren afgebeek hebben, kan menhier zien. In het excarneren der Levers zijnfe gewoon met hare nagels, houtemeskens, &c. hetalfoo ge- noemde vlees van de vaten af te doen , waar door de vaten langer en langer wierden, eyndeling ftaken fy de uyteynden , niet alie , ’t welk onmogelijk is te doen, met de pun- ten van fpeiden’,: op een plank , en droogdenle alfo , waar door defelve een onnatuurlijke geftake kregen : Dit aldus verright zijnde , gaven fy *tfelve aan deftekenaars over , en defewederom aan deplaatfnyders, waar door ons fommige Aurheuren ontallijfce verdigtfelen op de mouw hebben gefpelt, Van over veele jaren af , heb ick my met groote vlyt beneerftight om ’t geiiel van de Lever te onder- foeken, waar door my feer dikwils de vingeren door 't koude water verdoofe wierden $ edogh noyt ltonde ick fulks na wenfch verrigh- ten, ais nu voor eenighe jaren, wanneer ick quam uyt te vinden een fckere manier van doen, waar door de bloetvaten bevryd worden vanal’t geene, ’t welkonsgehgh- te eenighfints komt te verhinde- ren, in *t befchouwen der varen , en dat fonder eenigh gewelt daar cp te doen, waar door kgetalder takjensgeenfints komt te vermin- D z de» x8 THESAURUS ri praeparatione dici non po- teft. Not. i . V ena portae pluribus gaudet ramulis minoribus , quam vena cava , imo flipatur vena portae ramulis minoribus, id quod confideratione dignum efle cenfeo , imo exiftimo va- forum fanguiheorum oecono¬ miam & funftiones nondum fa¬ tis nobis efle notas. Noli autem B.Leftor credere , me hic fig¬ menta proponere , fi me conve¬ nire digneris , videbis me vera dicere. Paradoxum quidem vi¬ detur , quod dicitur venam portae pluribus fuperbire ramu¬ lis, quam vena cava, veritati tamen confonum eft. Vide Thef. x. Tab.4. Fig, 1,3,4. Ex hac hypothefi plures qui¬ dem fpeculationes proferre poflfem , quas hic tamen non movebo, brevitati enim ftudeo, ut arte obitum, fi Deo Ter opt. max. placuerit, omnes Thefau- ros defcriberc poflem. % 2. Cum impoffibile mihi fuerit , majores ramos venae cavae & portae propriis fuis locis detinere , cum in liquore deti¬ neantur; hincfa&um, ut ve¬ nae cavas trunci & rami a portae ra.- ANATOMICUS II. deren , nogh ook in langhte komen toe te nemen, ’c welk van degc- meene behandelinghe niet en kan gefeght worden. Aanmerkt ten eerfien , dat de Poort-ader veel meer kleene tak- jens heeft, ais wel de hol-ader, wantdesPoorts-aders takjens leg- genftikdightop den anderen, en zulks meene ick confiderabel te zijn, ja myn vertrouwen is , dat ons tot nogh toe de huyshoudinge* en't ware gebruykderbloetvaten niet ten volle bekent is. Meent on - dertuflchen ,niet waarde Lefer, dat ick hier eenighonwaarheyt ter nederftelle foo ’t u behaaght , en my te befoeken zult verwaardigen , ais dan zultge zien , dat fulks waar en waaraghtigh is; 't Schynt wel een wonderlijk feggen, dat de Poort-ader meer takjens heeft ais, de Hol ader 5 eghter foo ift met de waarheyt over een komende. Ziet de 2 Plaat van dic 1 Cab.Fig.i^j^. Uy t defe ftellingh konde ick wel veele fpeculatien voortbrengen, die ick hier niet en fal aanroeren, aangefien ick voorgenomen heb in dic werk kort te zijn , om dat ick voor myn Dood , foo ’t God be- haaght,alle myne Cabinetten voor¬ genomen heb te befchryven. Ten tweden.Nadien het my niet mogelijk is geweeft , de ftronken van de Hol- en Poort-ader in baar natuurlijke plaatfen te houden , na dienfe in een voghthangen* hier door is het gekomen , dat de ftron- ken van de Hol-ader, ais mede des felfe of II. ANATOMISCH CABINET. ramis receflerint, & fic vena cava hujus Phialae fundo proxi¬ ma fa&a fit. N°. II. Phiala,, liquore re¬ ferta , duo continet obje&a , quorum primum &fuperius ,, a capillo dependens, oculus efl humanus , omnibus mufculis privatus , aurftque repletus , ut vera ejus forma rotunda appa¬ reat. Quod nervus opticus duobus involucris fit praeditus , hic conflat, / - Alterum obje&um funt duaer palpebrae humanae cum notabi¬ li portione cutis faciei. In limbo utriufque palpebrae evidenter hic apparet non for lum utrumque punftum la- chrymale , verum etiam ofcula duftuum , humori tranfitum praebentia. N°. III. Oculus humanus li¬ quori innatans , cujus mufculi funt feparati , refervatis nervis. N°. IV. Stomachus humanus itainverfus, ut fuperficies in¬ terior jam fit fafta exterior. In eo non folum innumeri occur¬ runt pori vifibiles , quemad¬ modum hic delineandos curavi Tab. Fig, z. verum etiam an¬ tequam flomachus in os infe¬ rius exeat, alia Phaenomena mihi felfs takken afgeweken z,ijn , van de takken van de Poort-adcr $ en alfoo is de Hol-ader *t naafl aan de grond van de Vies geraakt. N°. II. Een Vies met voghtv en daar in twee voorwerpen , waar van’t eerfteen opperfte het Oogh van een Menfch is , hangende aan een hayrtje, 't felve van alie fijne fpieren ontbloot zijnde , is vcrvult metwint, om alfoo desfelfs ronde forme te zien. Indit Voorwerpblykt het , dat de gefight-zenuwen met twee be- kleetfels is omvangen. Het twede Voorwerp fijn twee Ooghfcheelert van een Menfch * met een goede portie van ’t vel van *t voorhooft. In de rand van beyde defe Oogh- fchellen kan men hier klaar zien , niet alleen de twee traanftippen , maar ook felfs de mondekens der canaaltjens > die een doorgangh verleenen aan fekere voghtig- heyt. N°. III. Een Menfehen Oogh , hangende in een voght , wiens mufculengefcheydeh , endede ze- nuwen bewaart zijn. N6. IV. Een omgekeerde Maag van een Menfch , waar door de binnenfte oppervlaktc van buy ten , werdgefien. In defelve enkomen ons niet alleen ontallijke fweet- gaatjens te vooren , gelijck ick de¬ felve hier heb laten af tekenen , in de vyfde Plaat, fig. 2. maar my zijn in defelve eenighe andere ver- fchynfelen boven den uytgangh D 3. van T H £ S A *XR' U S A NA i1 0 1*1 1 CiU S 1L van de maag yoorgekomen ■* « i* • ii •'t f ^ 30- mihi patefafta futit, fe: innu¬ meras & jninutiffimx cellulofe ititer- capedines quadrangula¬ res, diverfe magnitudinis, qux analogiam habent cum iftis, quas reperiuntur in ftomacho vitulino,& quidem ea parte, quas Belgice audit t)t lltaafl, funt tamen longe majores , quam in ftomacho humano. Vide Expl. Tab. V, fig. 4-&*. Dixerit forfan aliquis > cui ufui has funt deftinata: ? Refp. quamdiu nobis vera partium conftitutio latet , tam diu quo¬ que perverfe judicabimus de earum ufu vero. Ego autem totus in eo fum , & omnes ner¬ vos intendo , ut quantum in me eft , veram cohftitutipnem perferuter , exlpeftans ut alii , circa ufum idem fint fafturi , difficile enim mihi jam utrique pi cumbere. X . - > * B Quomodo fefe etiam ha¬ beant ftomachi plicae interio¬ res, hic quoque videre eft. I11 eadem Phiala confpicitur quoque exigua portio ftomachi ovini foetus, in qua diftas qua¬ drangulares intercapedines cel- lulofe vifuntur. N°. V. Phiala, in qua con¬ tinetur brachium infantis , cu¬ jus ^ na- mentlijk ontallijke en feer klecne vierkante celluleufe tuflchen- fcheytfelen, van verfcheyde groo- te, hebbetide eentg over een ko- men met die, deivelke in dcMa- gen der Schapen .gevonden vver- den, en welin dat deel, 'twelkin onfe tale de kraag geheten is. Edog zijn dele feer veel grooter in de Mage der Schapen , ais weldie der Menfcfieri.Ziet de 5 Plaat £,4.011 Hier fal my mogelijkiemand wif- len vragerr, wat voqr een gebruyk defe ge! eyde celluleufe ttiffchen- fcheydelen hebben ? W aar oip tot antwoord dient , fda langh ais ons de \varegeilelthey t dei* deelen oiv? bekent is , foo en fullen wy over ’t ware gebruyk niet reghc kunnen oordeelen. My aangaande ;geheel en afgeve icfcmy voor tegdnwoor* djgh over ^ om, fo veel my moge* lijfcis, de war£ gefchapenhey t der deelen re onderfoeken , met ver- waghtinghe dat andere, ’t felve fullen doen ontrent hec gebruyk, aangeilen 't my nu moeylijk foude zij n,’t beyde gader iwaar te nemen. Ook kan men hier zienhoe de inwendighe vouwen van de Maag geileltzijn. In 't felve Glasdoet Eghookop een kleen ftukje van eenonvoldra - ge Schapq Maag , waarin de gefey- de vierkante celluleufe tuflchen- fcheytfels werden gefien. J N°.V. Een Vies, waarinont- houden word het Armtje van een Kintje, wienshandje eenomge keerd- of II. ANA TOM IS C H CA B I N ET. jus manus comprehendit vefi- cam humanam inverfam. Not. i. Brachium & manus vivido colore praedita funt , cu¬ tis abfque rugis prxcer naturali¬ bus : Vefica aute;m defumpta eft e corpore defuncti, calcu¬ lo laborantis , unde V e fica ad¬ modum incrafiata. z. Vefica di&a ita inverfa ut fuperficies interior jam fit fafta exterior, ut videri pollent ra- mofae excr.efcentise praeternatu»- rales tunicae interioris Vefica: , quae aliquando occurrunt , Sc in hoc objecto confiderabiles funt, uti Tab. VI. Fig. x. in hocThefauro z. denotat. . ' . ./V • f.t. r ■> ■ .•> ' t In aliis objeftis non raro lon¬ giores quoque reperiuntur. liir ter hafce ramofas excrefcen- tias* a calculi f attritione pro- duftas , calculi aliquando lati¬ tant, quemadmodum Pili liu forii, nuces , &c. inter plan¬ tas gramineas ; hinc non ra¬ ro contingit , in calculi ex- tra&ione, ut lithotomus non folum calculum , verum etiam didas ramofas excrefcentias forcipe arripiat , unde lethalia fymptomata fepe fuboriuntur ; & hoc demum efl: , quod cal¬ culus dicitur adhaefille Vefica ; cum fceerde blaas van een Menfch vaft houd. Aanmerkt teneerften. Den Arm en hand hebben een natuurlijke couleur,in het vel > en werden geen rimpelennogh onnatuurliike vou- wen gevonden ; en is defe blaas uy t een dood Menfche gefneden , de - welke tnet de fleen gequelt was, waar door defe blaas feer verdikt wasgcworden. Ten tweden. Defe Blaas is foo- danigh omgekeerd , dat de binncn- fle oppervlakte , hier nu is ge wor- den de buytenfte, ten eynde dat men die tegen natuurlijke takkige uytgroeifels foude komen tezien , dewelke fomtyds gevonden wor- den by luyden, die de fleen heb¬ ben 3 en fijn defe hier confiderabei groot. Gelijkdeeerfle Fig.vande 6 Plaat, van dic twede Cabinet komt teverranen. andere Vaorwerpen werden defelve fomtyds ook wel grooter gevonden. Tuflchen defe takkighe uytgroeifels 1 door hetvryvenvan de fleen voortkomende , verber- gen haar fomtyds de fteenen, even alleenSjgelijkmen ziet dat de kaats • .ballen , noten , en andere zaken , haar komen te verbergen in graffi- he gewaden ; hier door foo ge- eurt het fomtyds , dat in ’t afhalen vande Steen, denSteenfnyderniet alleen de Steen, maar felfs de tak¬ kige uytgroeifels met de tanghe komt te vatten , waar door dikvviJs doodelijke toevallen komen ver- oorfaakt te worden, en datiftey- gent- THESAURUS ANATOMICUS II. cum poft extractionem calculi , aliquid carnofi reperiatur in forcipis cavitate. Rariffimc e- nim , fi unquam , calculus con- nafeitur Veficae. Interim quo¬ que vix eft ut credam , calcu¬ lum poft fata olim fuifle inven¬ tum (uti nonnulli perhibent) inter Tunicas Veficae , nifi a praegrefla ulceratione , aut las- fione Veficae, aut ureterum pro¬ pe Veficam. 3. Craffitics hujus Veficae excedit minimi digiti humani craffitiem. 4. Ornamentum fimbria- ceum, quo ornatur diftum bra¬ chium, infervit primo, ut bra¬ chii vulnus ab amputatione productum, tegatur , z°. ut vifui gratiam conciliet; % ; C ' .i . • * -* No. VI. Foetus feptimeftris , aut inter fextum & feptimum menfeai natus , hydrocepha- lus , cujus caput mole jfuperat truncum & artus 5 huic quoque adftant quinque Phialae inaudi¬ tum quid continentes : ita ut hiftoriam breviter recenfere mihi animus fit. Honefta qux- dam matrona , adhuc fuperftes, &Amftelodami pancratice vi¬ vens, gentlijk, 'tgeenmen feyt, van't aangroeijen van de Steen aan de Blaas, wanneer na het afhalen iet vlefighs of vliefighs in ’t hol van de tangh blyft zitten. Want foo oyt een Steen is komen vaft te groei- jen aan de Blaas # foo ift feerraar. OndertufFchenkan ick ook nauw- lijks geloven, dat oyt een Steen gevondenis geworden tufTchende vliefen van deBlaas (gelijlt fommi- gevoorgeven^) ten zy datdefclve, ofweldePislyders j daarfe haarin de Blaas inplanten, voor heenge- queft of verfworen fijngeweeft. Ten derden foo is defe Blaas foo dik, datfede pink van een Men- fche in dikte konu teovertreffen. Ten vierden. De ornamenten van 't Catoen , en Franje , waar mededen Arm verciertis, fijndaar toe .ftrekkende ; Ten eerften foo werd hier.doorde wondegedekt, dewelke door 't affetten des arms veroorfaakt is 5 ten twede foo geeft fulks een cieraat aan ’t onder- werp felfs. N°« VI. Een waterhoofdig Kindje van fes rmanden,or tuffehen defesde enfevende maand geboo- ren, wiens hoofje in groote het geheele verdere gedeelte van *t lig- haamtje komt teovertreffen} en ftaan nevens ’t felve nogh vyf vlef- fen , onthoudende in haar foodani- ghe zaken , die ongehoort zijn: Weshalvenick van meninghe ben het verhaal, fo kortals mogelijk is, hiertedoen. Een feekere eerbare Vrouw die nogh in volkome ge~ font- » f of II. ANATOMISCH CABI NET. vens , ante aliquot annos in partu verfabatur , mulieres ad- ftantes me vocari juflerunt, quandoquidem ex voto partus haud fuccedebat ; verum ante meum adventum pepererat di- £tum hydrocephalum : obfte- trix autem , placenta extracta , percipiebat uterum adhuc onu- ftum , extraxitque , me prx- fente iteratis vicibus maflam quandam hxterogeneam , qui¬ nis in Phialis a me conferva- tam , fibrofam , cellulofam , mollem , duram , imo fpongio- fam, e qua fequentia emer- gunt. Phiala i. N°. VII. notata continet portionem notabilem fupradictx fubftantias hxtero- genex , e qua emergir integrum crus cum extremo pede foetus duorum triumve menfium, li¬ ne corpore vifibili , circa cruris exortum ex difta fubftantia al¬ ter pes eruptus cernitur, fine vifibili crure ; fi parumper in¬ vertatur Phiala , ibi denuo con- fpiciuncur in dicta fubftantia fetus ejufdem fere statis cubi¬ tus & radius , a quibus caro , eo tempore admodum mollis & friabilis receffit , ab inordinata Thef. II. & * fontheyt tot Amfterdam woont > voor eenighe jaren fwanger zynde, raaktein den arbeyt , de byzynde Vrouwen deden my roepen, na- dien werk niet naer wenfch gingh j edogh eer dat ick daer quam, foowas \ gefeyde water- hooftdige Kintje al geboren *, na dat de Vroetvrouw de nageboorte had gekregen , foo vernamfe de baermoeder noghbefet tezyn, en haelde in myn bywefen uit defeE ve, op verfcheyde reyfen , een byfonderevreemde ftoffe, dewel- kein y verfcheyde vleflen van my nogh bewaart wprd j en is defeive ftoffe fibreus of dradigh , faght* celluleus, hollighen bolligh, op fommighe plaatfen hard, ook fpon- cieus, waar uit defe volgende za- ken komen uyttefteeken. Het eerfle glas , getekent Nc« VII. onthoud in figh een groot ge- deelte van de boven gemelde vreemde ftoffe , waar uyt een been- tje en voetje voortkomt, van een fchepfeltje» van tweea-driemaan- den draghts, fonder llghtbaar lig- haamtje i ncvens dit geTeyde been- tje komt ons nogh een ander fcheenloos voetje te voorfchyn, em dat uyt defeive ftoffe* Indien men defe vies een weynigh omme- drayt, foo vernemen wydaar we- derom in defeive ftoffe, de groo- te en kleene ellebooghs pypen van een fchepfelkenby na vander fclve ouderdom , hier van is het vlees afgegaan,wegens de tederhey r,en’t E rou 34 THESAURUS / & rudiori traftatione, ante¬ quam mihi tradere volebant confanguinei. Sub dido pede, unus emer¬ git digitus abfque vifibili ma¬ nu; huncce locum aculeo nota¬ vi , ut citius in confpedum ve¬ niret. E regione didorum re- periuntur duo pedes extremi fine tibiis aut femoribtts;c£tera autem adeo funt confufa , ut nil certi determinari poffit. Vid. Tab.3. Fig. j.Tlief.i. Infecunda Phiala N°. VIII. notata , cernitur quoque magna portio didae fubftantiae haetero- geneae, in cujus faftigio osfe- moris carne & perioflio orba¬ tum > fitum tranfverfum occu¬ pat , genu autem cartilagineum fpina indigitavi ; fub dido genu alterum quoque cernitur fgenu , fub quo unicus tantum digitus edis exeriturj quinimd fub ifce omnibus varia membra fc. pedes , manufque , plus mi- nusve perfeda, vifui occurrunt. Vid. Tab. 3 . Fig. i . Thef. 2. In Phiala Tertia N°, IX.Ma- jor moles didas fubftantias con- fervaturdn eafequentia luftrare licet. Ex infima hujus fubftantis parte exeruntur duo crura ma¬ le NATOMICUS II. rou behandelen , eer my de vrindcn ’t felve ter hand wilden ftellen. Onder de gefeyde voet komter een vinger of toon te voorfchyn , fonder mer kelyke hand. |Op defe plaats heb ick een doornt je gefto- ken, opdat hetons teveerdigerin ’t gefighte foude komen. Reght tegen over het gefeyden werden twee voetjens gevonden fonder datmen fchenen , of dyen zien kanj het verderis confus en verwart, datter niet fekers vante feggenis.Zietde 2 plaat fig. 5. van dit z.Cabinet. In de 2 Vles,getekent N°. VIII. werd ook gefien een groot gcdeel- tevan de bovengemelde vreemde ftofFe, in wiens opperfte gefien word een dy- beent je/t welk vlees- loos» ja ookbeen-vlies-loos is, ’t felve leytoverdwers; deknie hier van, kraakbenigh fynde, heb ick ook met een doornt je aangewefen. Onder defe gefeyde knie,zietmen nogheen tweede knie, en onder dele knie komt een eenighe toon te voorfchyn i ais mede foo vertoo*» nen haar onder \ gefeyde verfchey- de ledematen, ais voetjens en hand- tjes, waar van dfeene meer, d*an- der min volmaaktheyt heeft. Ziet de 3 plaat, fig. i. van dit 2 Cab. In dederde Vies geteekent N°. IX. werd een groter deel van de gefeyde ftofFe geconferveert j ia defelve kanmendefe volgendeza- ken befchouwen. Uyt het onderfte gedeelte van defe fubftantie komen twee qua^ lijk of II. ANATOMISCH CABINET. Ie conformata , quibus aflocia- tur quoque brachium, eodem loco emerfum. In hifce mem¬ bris Tibias maxime funt incur¬ vatas. Difta membra oriuntur ex particula rotunda diftas fub- ftantias, abdomini exiguo analo¬ ga , in fuo medio inftrtnfta par¬ ticula propendente , loco penis. Phiala nonnihil inverfa, in confpeftum venit pes fine vifi- bili tibia, Vid.Tab. j.Fig.z. 