title: Thesaurus anatomicus primus [-decimus] .... Het eerste [-tiende] anatomisch cabinet
creator: Ruysch, Frederik, 1638-1731
text: Phiala quarta N°. X. portio¬ nem infignem fupradicftas fub- ftantias retinet, e cujus fundo clunis oritur cum integro cru¬ re , fc. Femore, Tibia, & pede extremo , per horum fuperfi- ciem repunt tendines mulculo- rum vinbiles , fubftantia car- nofa aboliti. Diftus pes videtur exarticu¬ latus, inferiores enim epiphyfes offis Tibias & femoris pro¬ prium non occupant locum. An a mala conformatione in utero prognata , an fecus , af¬ firmare nequeo. Supra di&um clunem , fitu tranfverfo , jreperitur alterum os tibias, cum annexo oflefuras , quas mufculofa fubftantia or¬ bata, nuda cernuntur. Su- lijkgemaakte beent jens, ais mede eenarmtje te voorfchyn , hier on- der fy de fcheentjens byfter krom. Defe gefeyde lcdematen komen voortuyteen rondgedeelte vandc gefeyde ftoffe,dewelkeeenbuyk- je verbeeldende, in'tmidden ver- ficn is van een uythanghfelken , ’t welk een roedeken reprefenteert. Defe gefeyde Vies wat omge- draytzynde, vertoont figh aldaar een voctje fonder merkelyke fcheentje. Zietde 3 plaat, fig. 2. De vierde Vies geteekent N°. X. onthoud in figh een groot ge- deelte van de gefeyde ftoffe , uy t wie,ns onderfte een bil voortkomt met een geheelbeen, datis, dye, fcheen, cnvoet, langsdefelvelo- pen de peeskcns van de fpiertjens fightbaarlyk, alfoo het vleefigh wefen te niete gedaan is. Dit gefeyde voetje fchynt uyt lect te zijn , nadien de onderfte aanwaflen van 't fcheen en dy been uyt haare natuurlyke plaatfen ge« weken zyn. Of nu defe quade ge- ftelteniffe in de baarmoeder voort- gekomen is , of niet , zulkx en kan ick niec voor feker zeggen. Boven defe gemelde bil vint men een twedeoverdwersieggend fcheenbeentjen, ais mede hetkuyt- beentje , dewelke van haar vlees ontbloot zynde , ons bloot voorko- men. E 1 Bo- 3§ THESAURUS ANATOMICUS II. Supra dida offa emergit , Boven de geni eide beenderkens quoque ex profata mole pes extremos, qui nullum commer¬ cium habere videtur cum mox citaris ofiibus. Phiala difta non nihil' inver- fa videnda fefe exhibent rudi¬ menta duarum manuum , qua¬ rum lingulae ditantur tribus di¬ gitis minus perfefti unguicti- lis, quamvis inftru<5tis.vid.Tab. 3. Fig.-f., In Phiala quinta , N°. XI. notata , continetur portio ejuf- dem fubftantiae > in qua nulli artus vifibilesreperiunturper- f edi. Not. Quoque funt fequen- tia. 1. Quod omnia fupra cita¬ ta membra videantur efle trium fere feptimanarum. a. Nufquam videri poteft ca¬ put perfeftum , quamvis cor- pufcula intermixta reperiantur rotunda, capitula mentientia. 3 .OlTa fupra memorata, jam- jam in lucem edita , erant carne molli inveftita, rudiores autem komt ook ce voorfchyn, uyt de meer verhaalde vreemde ftoffe, een voetje , ’t welke geen gemeenfchap fchync te hebben, met de aanftonts vermelde beenderkens. Defe Vies een weynigh omge- drayt zynde , vertoonen haar de beginfelen van twee hantjens, vvaar vanyder voorlienis van 3 niet wel volmaakte vingerkens, hoewelfe met nageltjens befet zyn. Ziet de j.plaat, fig, y. Cabinet 2. Indevyfde Vlcsgeteekent N0. XI. is mede een gedeelte van de- felve ftoffe , in dcfelve en vint men geen volmaakte fightbaare lede- maten. Hier ftaan ook defe volgende za- kenaan te merken. Ten eerften , dat alie de bovengemelde ledema- ten fchynen te zyn van foodanighe fchepfelkens, dieontrent 3maan- denfyngedragen. Tentweden. Datmen nergens een volmaakt hooftjekanzien,hoe- wel datter ook ronde onvolmaakte lighaamtjens onder vermenght zyn, dewelke na hooftjens gelij- ken. Ten derden de bovengemelde beenderkens waren alie met vlees omvangen, foodraalfe ter werelt manus fricando annihilarunt quaipen , edogh door het onfaght carnem variis locis» antequam andelen ifler op veele plaatfen \ mihi traderentur. 4. Quod hic latus campus nobis occurrat diflerendi , ve¬ rum vlees af gegaan , eer my defe zaken ter hand geftelt wierden. Ten vierden. Dat ons hier een ruy m vclt open ftaat , om over de¬ fe of8 II, ANATOM is c h c a b i net. tum illud extra fcopum meum hoc eflet, qui, ut fupradidlum brevitati ftudeo. Hoc tantum in medium profero , me in ea efle opinione, quod ea tempo¬ ris punfto , quo fuit facta gra¬ vida honefta illa matrona, plura ovula fuerunt fimul tacta, aut fcecundata : unde confufio eorum fubfecuta eft , cum per duftum ovarium fimui uterum intrarunt. 5. Not. Quoque, ftante pri¬ mo matrimonio fefe nunquam utero geffifle , & quod primus fuerit partus , de quo feci fer- monem , ftante hoc fecundo matrimonio , in quo plures po* ftea peperit liberos fanos* Nfi. XII. Phiala , in qua Arteria fplenica Vitulina*, ce- racea materia rub. repleta , cu¬ jus ramuli in fafciculos exeunt, fuccofos & folubiles. Not. Fafciculos craffiores effe in liene vitulino , quam in humano *n& per! confequens confpe/liores ; praeterea , quia Lien vitulinus, defti tuitur ra? mificatiohibus venofis , eapro¬ pter fafci cul i di<fti lu culen tius in confpeftum veniunt. In homine vero ramuli venofi vix omnes repleri poliunt , unde fi- brofi quid prae fe ferunt, vi- fumque faepe decipiunt. fezaken te raifonrieren , maarzulks zoude buytenmyn ooghwit gaan, nadien ick voorgenomen hebbe, kort te zyn. Dit alleen zal ick feg- gen, namelijk 4atick van gevoe- len ben , dat op die punt des ty ts , ah defe Juffrouw fwangerwierd , verfcheyde eyerkenstegelijk aan- geraakt , of vrughtbaar geworden fynde , onder een fyn verwart ge¬ worden, ais ’t famen aghter den anderen in de holte van de Baar- moeder fyn gekomen. Ten vyfden. Soo ftaat ook aen te merken , dat fy ftaande haar eer- fte Huwelijk , noyt gekindert heefc , ais mede dat dit de eerfle reyfe was, datferquam te bevallen van haar twede Huwelyk , waar na datfe ook nogh verfcheyde kin- deren gebaart heeft , diegefont en welgeftelt waren. No. XII. Een Vlesje met de flaghader van een Kalfs milt, de- felve is met een rootwaffighe ilof- fe opgevult , wiens takjens in fap- pighe en fmeltbare bundeltjens termineren. Aanmerkt dat defe bundelkens < • - dikkerzyn ‘in een Kalfs milt, ais welindie van eenmenfch, enby- gevolgh fynfe ook in defelve fight- baarder j. daaren baven komen fy ons ook klaarder voor in een milt van een Kalf, om dat de ader ta- kloosis: maaf in een menfch kah menalle desaders takjens niet foo wel opvullen , waar door ons de miltdradigh voorkomt, en ge~ 38 THESAURUS ANATOMICUS II. N°. XIII. De milt van No. XIII. Lien humanus li¬ quori limpido quoque immer- fus, ut omnia diftinftius vide¬ ri pofiint. Not. i. Simulae arteriam fplenicam ceracea materia ru¬ bra infarciebam , plurimas quoque venulas replebantur , id quod fajpiifime , fi non femper, contingit • unde faftum , quod plurimas venulas rubicundas, alias autem grifeo colore funt prasditas ; hoc fi quis non refte animadvertat, facile perverfe judicaret, venofum genus , fi- brofum efle , cum contra Lien humanus fibris fit deftitutus , quantumvis vitulinus iis ftipa- tus. Vid. Relp. in Epift. Pro- blem. 4. Lienem humanum inter¬ ne prorfus efle deftitutum glandulis , & cellulis a nonnul- is authoribus deferiptis , & de- 5. Inter didas arterias extre¬ mitates, varias hic funt , quibus extremum fuccofum adhuc co- liasret. N°.XIV. Phiala, in qua pueri ftomachus , cum annexa gula , . ... . ; ? een menfch , leggende in een heldcr voght , ten eynde men alles te klaarder foudenkunnen zien. Aanmerkt ten eerften. Dat foo dra alsick defe milt met een rood- waflighe ftoffe vervulde , fco wier- den ook te gelijk feer veele ader- kens vervult , *t welk indien het niet altoos en gefchiet, foo gebeurt het eghter feer dikwils , waar door ons dan hier feer veel aderkens root voorkomen , de ander in tegendeel zyn grauw van couleur gebleven : indien iemand fulks niet wel enob- ferveert , foo foude hy light een verkeert oordeel komen te vellen, en fuftineren, dat het aderighe we- fen , fibreufe deeltjens waren , hoe- wel men in tegendeel befpeurt , dat de milt van een menfch geen fibren of draykens en heef t , hoe- wel die der Kalveren daer van ver¬ vult is. Ziet het antwoord na op de 4 voorgeftelde brief. Ten tweden. Soo ftaat aen te merken, dat de milt van een men- fchc van binnen gants geen klier- t jens en heeft , nogh ook eenighen cellekens , hoewel eenige Auteu- ren defelve befchreven , en ook af- gebeelt hebben. 3 . Onder defer flaghaderen uyt- eynden zijnder verfeheyde , aan dewelke de fapry ke uyte] nogh vaft zitten. No.XI V.Een Vlesje met voght, waerin onthoudenword een Jon- gem of II. ANAT OMISCH CABINET. 30 gula & omenti pariete anterio¬ re , a fundo ftomachi depen¬ dente. Not. 1. Huricce ftomachum naturali , & vivido colore, non folum efle prsditum , verum etiam naturalem refervafle for¬ mam» & magnitudinem. x.Omnes arteris, per ftomachi fuperficiem exterioremdiflemi- nats,vifuioccurrunt,qus autem fundum perambulant , max. parte fubito quafi finire , & de¬ truncari videntur , cum contra interiora petentes , potiores ramificationes fuas diftribuunt per Tunicam nerveam » unde longe pluribus fuperbit ramu¬ lis fanguifluis , nervea Tunica , quam carnea , aut communis , vel etiam villofa j id quod no * tatu dignum efle cenfeo : imo judicandum videtur , arteria¬ rum extremitates in hac tu¬ nica aliquid peragere , quod in csteris tunicis ftomachi non fit : Tanta enim fanguinis copi& , quanta hic loci reperi- tur, non indiget difta nervea tunica , ad fui nutritionem, aut calefa&ionem. Egoexifti- mo in iftis extremitatibus arte- riofis ex contento elaborari, & fegregari humorem ferofum, quo inteftina hume&antur ; & fic gens maagh , met des felfs flok~ darm > ais mede het voorfte gedeel- tevan#tNet, ’twelkvanden bo« dem des maaghs afhangt. Aanmerktteneerften. Datdefe maag niet alleen fyn natuurlijke en levendige couleur , maar ook fyn forme en groote behouden heeft. Tentweden. Sookomen onsin defelve voordeflaghaders,dewel- ke langhs de buytenfte oppervlak- teloopen, maar die gene, dewel- ke haar ontrent de grond vertoo- nen , fchynen haaftigh te eyndi- gen , en ais afgefneden te worden, daarfe in tegendeel na binnen lo- pende, haar voornaamfte takken doorhetzenuwaghtighe vlies ver- fprcyden, waardoorhetfelveveei rykervan bloetvatjens is , ais wel het vlefige,of gemeene, of ook wel het fluwele Vlies , 't geen aan- merkens weerdigh is s ja daar uyt foude men mogen 001 deelen , dat de uyt eynden der flaghaderen in dit vlies lets uytwerken , 't geen indeandere vliefen van de maagh niet enwetdvolbraght: want foo groot een quantiteyt bloets , ais wel hier ter plaatle werd gevon- den, en heeft dit zenuwaghtighe vlies niet van noden tot delfelfs verwarminge, nogh tot hare voe- dinghe. Myn vertrouwen is, dat uyt de voghten , die in de (lagh- aders vanditgefeyde vlies onthou- denworden, eenfereufevoghtig- heyt gemaakt en gefcheyden Word, waar door het gedarmre, bevoghtight word , en alioo fchry f THESAURUS ANATOMICUS II. fic attribuo diftis extremitati¬ bus arteriolis , quod alii pecu¬ liaribus corpufculis rotundis, quse glandulae audiunt , attri¬ buerunt : quae ita difte glan¬ dulae , mihi nil aliud funt, quam di&x Yafculorum fang : extre¬ mitates feccofae , quafi in glo¬ bulos oblongo-rotundos , imo rotundos & in fafciculos con- geftae. Ratio , quare hoc fuftinere cepi , fequens eft. Cum cera- ce a materia rubra replerem ar¬ terias mefentericas , difta ma¬ teria propellebatur ulterius per ita diftas glandulas in intefti- norum cavitatem/ & hoc fae- piffime mihi contingit. Praete¬ rea inteftinurii duodenum in- verfurn, cujus arteriolx erant repletae, indidi liquori , poft macerationem in Aq. fimplici , teperi ita didas glandulas mi-. liares inteftini duodeni penicil- ' lorum modo ede difpofitas . De hoc objedo fu fi us in fu bfe- quentibus Thefaurorum des¬ criptionibus. ' . • ■ . - < i ' ‘ v, ■ • **■ '• '•* ■- 3. Not:* iEfophagijrii «hujus ftomachi ita die praeparatum, ut fibrae mufculofae & longitu¬ dinales , quarum ope aefopha- gus, ubi necefie eft , abbrevia¬ tur , hic luculenter confpici pofllnt. 4. ik dit toe aen de uyteyndender ge- feyde flaghaders , 't geen andcre toegeeygent hebben aen fekere byfondere ruwe lighaamtjens,die fy kliertjens noemen, by my niet anders zynde ais die gefeyde fappi- ge uyteynden der bloetvatjens» dewelke ais ronde , en ook rond en langhe bundelwyfe bollekens haarvertonen. Dereden , waarotn ick fulksheb begonnen te fuftineren is defe, wanneerick de flaghadeten vank darm-fcheyl quam og te vullen met rood-waflighe ftoffe, foo wierd defelve verders voortgedreven tot in de holte van \ gedarmte , en dat door defe alfoo genoemde klier¬ tjens, en,zujks wedervaart my feer dikwils. Daarenboven foo heb ick den iz-vingerendarm wiens bloet¬ vatjens opgevuIt~ waren , omge- keert en in een voght gehangen, na dat ikfe in fchoon water te weke geflelt had ,: ien alfoo' bevond ick , dat <fe#l-foo genoemde geerftwyfe : kliertjens van den 12 vingerigen , darm penceels wyfe gcftelt waren, i Edogh hier van breder in de be- fchryvinghe der volgende Cabi- netteri. Ten derden. $00 ftaat hier tel confidereren , dat de iTokdarm van J dele maagli alfoo toebereyc is , dat I de mufculaire draden , die na de J lenghte loopen , enwaardoor de j flok darm wertverkort, wanneer f fulks nodig is, hier feerklaar te j zien fyru Tena 1 of II. ANAT OMISCH CABINET. 4. Quomodo nervi, per flo- machum diftributi, ad latera x- fophagi defcendunt, hic ab uno latere videri poteft. 5. Omentum myriadibus arteriolarum fcatere hic con¬ flat 5 ad extremum enim ufque repletae funt ceracea materii rubri. Quia autem hoc a ne¬ mine haftenus ita vidi aere ex- preflum , operae pretium efle duxi, hifce Tabulis inferere. Vid.Tab.j. Fig. 1. Tbef.2. 6 . Omentum in ftatu fano nullis foraminibus efle pertu- fum, (quamvis contrarium ve¬ lint , & in figuris fuis exprefle- rint nonnulli) liquido hic con¬ flat , in difto , & cae teris a me confervatis omentis. Monen¬ dum tamen , fi fufpenfa manu haud tradetur omentum , fa¬ cillime foraminofum fieri. N°. XY. Puerorum renes, in liquore limpido confervati , uorum fupremus a capillo ependens, naturali colore ru¬ bicundo perfufus , ex parte fe- paratus eft , a prima & extima tunica , adipofa dida , ut fu- perficies inaequalis in confpe- dum veniret. Haec inaequalitas fuperficiei Thef.II. in 4* Ten4.0p watwyfe^datdezcnu- wen , die door de maagh pafleren , langsdezyden van den flok-darm lopenjkanmen hieraan eene zy fien. Tenvyfdcn, fooblykt het hier, dat het Net verfienis met duyfen- de van flaghaderkens, door dien defelve tot haar uyterfte vcrvult zijn, met eenroodwafligheftoffe En nadien ick tot nogh toe nie- mand gevonden hebbe, die het felve dufdanigh in figuren heeft doen verbeelden * foo doght hec my de moeyten waardigh tezijn, *t felve in dele myne Plaaten in tcvoegen. Ziet de vyfde Plaat, Fig. i.Thef.z. Ten fesden. Soo blijkt het hier klaaf, dat het Net in eenwelge- flcltrnenfchemetgeengaten door boort is , niet tegenftaande dat fommighe Autheuren *t felve ter contrarie met gaten beichreven , en in figuren verbeelt hebben. Eghter foo dientmen aghtinghe tc geven, dat, ten fy men ’t felve feer omfightigh komt te behande- len , ’t feer light gaten in ligh kryght. No. XV. Nieren van kinderen ineenhelder voght geconferveert zynde j waar van de bovenite aan cenhayrtje hangende, natuuriijker wyle?rood van couleuris* deieive is ten deele gelcheyden, van *r buy- tenfle en fmeer vlies , ten eynde men die ongelijke oppervlaktc zoude komen te zien. Defeooge- lijkheyt ofoneffenheyt is foo confio derabel in die ouderdom , dat de F Nie- 4X THESAURUS ANATOMICUS II. in ea mte confiderabilis eft, Nieren van jonghe Kinderen, ut puerorum 9c foetuum renes videantur glandula conglome¬ rata , id quod tamen locum ha¬ bere non conflat. Difta membrana adipofa in¬ numeras particulas adipofas fi- bi habet connexas , forma pia- rotundas oblongo-rotun- nas das, imo & angulares ; & hoc diftinftius videri potefl infoe* tu, quam in astate prove&iori. Prasdiftas particulas adipofas, funt proprie cellulas adipofas , Malpichio diftas , circa quas notandum, quamvis dicantur a- dipofas cellula, & revera adipo¬ fas fint in vaccis , & ovibus, de homine tamen minus proprie dici, quandoquidem^nullus a- deps in toto corpore humano reperitur,& per confequens in¬ epta divifio , quam authores faciunt, fcilicet in pinguedi¬ nem, proprie di£tam,& adipem. Nam quod dicitur adeps circa renes , omentum , cor & me- fenterium diftorum anima¬ lium, illud vera pinguedo eft in corpore humano , propterea quod in homine non folum vi¬ vo, verum etiam in cadavere recenti, admodum mollis exi- flit , idque haud folum fub cu¬ te, verum etiam circa cor & casteras diftas partes , a calore digi- haar verbeelden t’ famengeftelde klieren te zijn, 't welk noghtans foo niet en is. Dit gefeyde Smeervlies, isbe- fet met ontallijke platte , ronde, rond- enlanghe, ja ook hoekighc fmeer-deeltjensi en dit kan men klaarder zien in pas gebore Kin- dcrkens, ais in bejaarde Perfoo- nen. Defe gefeyde deeltjens fijn ey- gentlijk de fmeer-cellekens van Malpighius , ontrent dewelke men teconfiderenheeft, datalhoewel- fe fmeer-eellekens geheten wor- den , en in de Koeycn en Schapem waarlijk zulks zyn $ eghter foo kan: menmet waarheytniet zeggen,dat een Menfch foodanighe fmeer- cellekcns heeft , nadiengants geen fmeer of talk in ’s Menfchen lig- haam gevonden word } want ?t geen men ontrent het hert, net, darmfcheyl en nieren , fmeer heet, in-dc gefeyde Beeflen, ‘tfelve.is waarlijk Vet in de Menfchen, en' by gevolgh foo is die verdeelinge, dewelke de Autheuren maken van Veten Smeer, ( anders Talk geheeten ) rakende ’t lighaam van een Menfch, gants onnut, aangefien niet alleen in een leven- digh, maar ook felfs in een vers geftorvemenfche, het vet niet al¬ leen onder ’t vel , maar ook felfs on¬ trent het harte , en d’andere gefey- dedeelen , feer faght is , fmeltende — ligh- of II. ANATOMISCH CABINET. 43 digitorum facile liquefcens, imo nifi coerceretur in cellulis , difflueret faepe in corpore vivo, a motu nimio , asftate excitato. In equis quoque nullus adeps , fed mollis pinguedo , unde eo¬ rum vifcera obefiora fafta , a nimio calore & corporis agita¬ tione fepiffime pinguedinem effundunt in cavitatem abdo¬ minis, prasfertini ubi cellulas juflo tenuiores funt. Dixi fuperius pinguedinem humanam admodum efle mol¬ lem, non foluiii in corpore vivo, verum etiam RECENTER de¬ nato , quia experientia edoftus fum, pinguedinem humanam in adipem non raro degenerare , in cadaveribus obefioribus; viginti &plures annos pofthu- mationem.In ea degeneratione, in tumulis fafta , non folum indurefcit pinguedo * verum e- tiam color ejus fit niveus. Con- fiderandum etiam quod in om¬ nibus cadaveribus ejufmodi mutationes haud fint obvias; fed in iis, quas fepulta funt loco humidiori , & prOfundiffimo. In fundo hujus Phialas vi- funtur renes puerorum, fatu- rati ore rubedine perfufi, quia vafa fang. in totum funt re¬ pleta. lightelijk door ’t handelen onfer warme vingeren. Ja ’t felvefoude menighmaal indeSomer van al te grootebeweginghe in een levend Menfehe komen te fmelten, ten warehetindecellekcnsby eenge- houden wierd. In de Paerden en vint men mede geenfmeer, maar alleenfaght vet > *t welk meerma- lendooral te groote beweginghe en verhittinghe in deholte vanha- renbuykuytgeftort Word, infon- derheyt ais hare ingewanden met veel vets befet. en de cellekens al te teer zijn. Hier vooren heb ick gefeght, dat ’s Menfchen vet feer week is, en dat niet alleen in een levendigh , maar ook felfs in V E R S afgeftor- ve menfchen, om dat ick door on- dervindinge bevonden hebbe , het vet vah een Menfehe in Smeerof Talkontaartte worden, en dat in vette Lyken, dewelke twintigh en meer Jaaren begraven waren. Indefeontaardinghein !de graven voortgebraght , en word het vet niet alleen hart , maar ’t word ook Wit van couleur. Staat ook aan te merken , dat foodanighe veranderinghe in alie Lyken niet tevindenis; maar al¬ leen in die gene, dewelke feer diep, en in voghtigheplaatfen begraven zijn. In de grondvan defe Vleswer- den nogh daar en boven Nieren gefien van Kinderen , dewelke rood van couleur zijn. F 2 N°. 44 THESAURUS ANATOMICUS IL *jq0# XVI. Phiala in liquore continens Pueri Veficam urina¬ riam, cum poftica parte penis, ut & proflatis. Not. n Diftam penis portionem, a feta dependentem , na¬ turalem fitum , figuram , incurvationem fub offibus pubis, ut & craffitiem, refervafle. 2. Utrumque corpus nerveo fpongiofum majus , ut & minus y ceracea materia efle repletum. 34 Septum nerveum, corporibus duobus majoribus interfi- tum , accurate videri poteft in hoc fubjedto , ficuti & proflat# * fub offibus pubis protuberantes. 4. Ureter unius lateris gaudet arteriolis variis , nec non ner¬ vis , fecundum longitudinem proferpentibus. N°.XViI. Phiala , in cujus N0. XVII. EenVles, inwiens liquore innatat Vena portae vi- voght ge.fie? _word de Pqort-ader tulina, artificiofiffime repleta ceracea materia flava. Inter omnes praeparationes , .quas unquam feci , haud minimum locum occupat > ramuli enim minutiffimi funt confervati & repleti , qui tanto funt numero , ut tale quid nunquam viderim. van een Kalfs lever , feer konfligh met eengeel-waflighe ftoffe opge- vult, kOnder alie de preparatien, die ick oyt gemaakt hebbe 5 en is defegeenfints van de minfte, aan- gefien des felis alderfijnfte takjens y<ervult en geconferveert zijn, en fijn defe foo groot in getale , ais ick noyt fulksgefien hebbe. *N°. XVIII. Puellae pudendum , naturali colore praeditum* & ita confervatum , ut jamjam a corpore videatur feparatum aut excifum. Noti. Inter nymphas , fub meatu urinario , Membrana hy* men luculentiffime videri potefl. , J z. Supra meatum urinarium , caput clitoridis cum ejufdem praeputio confpiciuntur. i 3, Sub difto pudendo exaftiffime videri potefl , ubinam cutis perinaei finem facit, & quafi, in membranam degenerat rubi-. eundam, & aequalem, cum contra cutis nonnihil afperiorap r ASSER / of II. ANATOklSCH CABINET. 4? ASSER Quartus. jq0. Culus infantis cum ^/portione exigua offis frontis. Not. 1. Orbita ablata, ut mufculi oculares in naturali fi- tu confpici poffint. j . Quomodo nervus , fupra diftos mufculos, & ulterius per foramen offi frontis infculptum proferpens , per pinguedinem, mufculum & cutem frontis di- fttibuatur , hic oppido quam bene videre licet. 3. Mufculi naturali colore funtimbuti.. 4. Phiala nonnihil inverfa, confpiciendas fefe exhibent o- culorum Tunicae Sclerotica, Choroidea , Ruyfchiana & Re¬ tina. N°. II, Placentae uterinae hu¬ manae portio , materia ceracea repleta. Not. 1. Placentam nullis glandulis efle ditatam , deuti authores autumant, hic lucu¬ lenter apparet, luculenter in¬ quam , quandoquidem obje¬ ctum tali modo praeparatum eft, ut nemo hoc viio, poft- hac de veritate ftrufturx dubi- tarepoffit; nihil enim placen¬ tae DeVierde PLANK. No. I. YJenKints Oogh meteen JLrfkleen ftuk van *t voor- hooftsbeen* Aanmerktteneerften, dat hier het oograd weggenomen is, op dac alfoodeSpierendesOoghs in hare * natuurlijke plaatfen fouden kon- nen werden gefien. Ten twedcn. Hoe, en op wat wyfe een zenuw over de gefeyde fpieren komt te loopen , en foo ver- ders door een gat van 't v oorhoofts been lopende, figh komt te ver- fprcyden door *t vet , voorhoofts fpier en vel, zulks kan men hier feerbequamelijk zien. Tenderden. Defe Spierenheb^ benhare natuurlijke couleur. T en vierden. De Vies een wey- nigh omgedraay t zijnde, foo ver- toonen haar het harde , aderagtige, net wyfe, enRuyfchen vlies. * N°. 1 1. Een gedeelte van de Moerkoek , met een waflighe ftoP- fe vervult. Aanmerktteneerften. Dat in de Moerkoek gantlch geen kliertjens zijn tevinden , hoewelde Autheu- ren ’t felve fuftineren , zulks blykt hier klaarlijk. Ick fegge klaarlijk, nadiendit voorwerp op foodanigh een wy fe tocbereyt is, dat niemand, dit gefien hebbende, aan de waar- heytjnaheen langer fal twyfelen; want ick en hebbe niets van 't fel- F 3 ve 4 6 THESAURUS ANATOMICUS IT. tx ademi , nec digitis frica vi , folummodo ceracei materia flav& replevi vafa tanta cum dexteritate , ut ne minimus quidem ramulus fit reliftus vacuus & inta&us. i a. Nufquam offendi vaforum fanguineorum extrema , qus tantam analogiam habent cum iis, quae conftituunt corticalem cerebri fubftantiam , quam placenta: uterinae vafa, 3’ Nullum reperi vifcus, (licet quoque conftituatur ex vafis , prout Lien &c.) cujus ramificationes minores adeo fint copiofae , quam in placenta uterina. Vid.Tab. VI.Thef.z. Ramorum linealium , hepa¬ ticorum , Renalium , Placen¬ tae uterinae, &c. figuras reprx- fentantem. Hifce rite perfpeftis facile erit judicare , vaforum fangui¬ neorum extrema fummopere inter fe differre & hoc non fru- ftra ! 4. Y afa fanguinea,placentam tfteriftam conftituentia, neuti- quam uniri cum vafis fangui- neis uterinis in fequenti The- fauro tertio offendere decrevi , ad- ve voorwerp weghgenoroen , ook en heb ick 't felve met geen 'vinge- ren geknuffelt of gevre ven j alleen maar heb ick tnet een waffighe ftoffedevatenvervult, 'en dat met foodanigheen behendigheyt, dat niet het minfte takje ongcvult of ledighisgebleven. Ten tweden. Nergens heb ick eenighc uyteynden van bloetvaten gevonden, die foogrooteenover- eenkomfte hebbe met die , dewel- ke de fchorflighe fubftantie der herflene maken j ais wel die van de Moerkoek. Xen derden. Hocwelder meer inwendighe partyen zijn , dewel- ke uyt loutere vaten haar beftfcm hebben, gelijk de Milt enandere deelen meer , foo eh heb ick 'er noghtans geen gevortden » wiens kleene takjens foo menighvuldigh zijn, ais wel die van de Moerkoek, Ziet de 6 Plaat van dit t wede Cabi- net, reprefenterende de figuren van takken van Milt , Lever , Nie- ren, Moerkoekenanderemeer. Defe dingen wel doorfienzijn- de, foofal men light kunnnn oor- deelen,dat de uyteynden der bloet¬ vaten van denanderen veelkomen te verfchillen , en dat niet te ver- geefsl Tenvierden. Dat de bloetvaten, die de Moerkoek maken , geen- fintsvereenight worden, met die van de Lyfmoeder , heb ick vopr- genomen te vertonen in de be- lchryvinghe van 't derde Cabi- net 1 daar by voegende eenighe za- ken of II. ANATOMISCH CABI NET. additis nonnullis , quae ab aliis funtneglefta. N°.III. Placentae uterinx portio , cujus vafa fanguinea , placentam conficientia , re¬ pleta funt ceracei materia, di¬ lutiore rubedine perfufa. Didum objedum,ut & ante¬ cedens , liquori limpido inna¬ tant, quo fine non tam accu¬ rate oculos incurreret, quod dixi. N°. IV. Portio Arteriae fple- nicae vitulinae, ceracea materia rubra impleta. Hujus extremi¬ tates penicilla detrita reprae- fentant,id quod nec in placenta uterina , nec in corticali cere¬ bri fubftantia locum habere, comperi. N°. V . Ejufdem hepatis hy¬ dropici, (de quo mentio fada Thefaur. i.fol.34;& 35-) P°r“ tio lateralis , in qua quoque demonftratur , omnia V afa fang. nullo ramulo eccepto , degenerafle in hydatides. V id. Tab.z. Fig. 3. Notandum quoque mem¬ branam hancce hepar inve- flientem, valde efle incrafla- tam, &iubftantiam hepatis a latere laefo vifam, fpongiam fucco quodam repletam , re- prefentare. ^ ‘ N°. ken die van andere nietenfijtige- obferveert. N°. 1 1 1* Een ftuk van de Moer- koek , wiens bloetvaten, de moer- koeks felfs zijn , heb ick opge- vult met een light roode waflighe ftoffe. Dit , en even voorgaande voor- werp , leggen in een heldere vogt, fonder't welkewy het foocurieus niet en foudekunn^n zien. . - 1 . * .. \. \ N°. IV, Een ftuk van des Milts flaghader uyt een Kalf, vervult; met een rootwaffighe ftoffe , wieiis uytcynden verfleeten pcncelen verbcelden , geen ick bevonden hebbe , nogh in de Moerkoek5 nogh in de fchorflighe fubftantie van de herflene 5 eenighe plaatfe tehebben. N°.V. Een ftuli van dczyde.des Levers van die waterfughtighe, waar van gewagh gemaakt is, in debefchryvinghe van’t eerfte Ca- binetfol.34.en gf. Hier in word medevertoont dat alie de bloetva¬ ten , niet het minfteuytgefondert* ontaart zijn in waterblaasjens. Ziet de twede Plaat van dit twede Cabinet.fig. 3. Staat ook aantemerkendathet vlies , *t welk defe Lever bekleet ? feer dik is geworden 5 ais mede dat de gefnede zyde , van ter zyde ge- fien zijnde, een fapryke fponcr komt te verbeelden. Na. \ t 48 THESAURUS i N°. V I. Phiala continens portionem epidermidis infan¬ tis , in cujus fuperficie interio¬ re fuperftites confpiciuntnr, papillarum cutanearum extre¬ mitates rninutiffimae , cuticu¬ lam, ut opinor, conftituentcs : ego enim ftatuo , cuticulam nil aliud efle , quam efflore- lcentiam extremitatum papil¬ larum cutanearnm • qu x extre¬ mitates fenfu exquifito^quo ali- uanto profundius funt prodi¬ it# , deflituuntnr , & fic quo¬ que dicitur epidermis non fen- ti re, quamvis fuo modo fen- tiat, & nos nullo dolore affi¬ ciamur, fi laedatur. A multis feculis quidem in- concuflum fuit, epidermidem efle conftitutam ab humoribus excrementitiis , & inutilibus, frigoris ambientis ope con- denfatam , ficuti in pulte frige¬ facta videmus fieri : enimvero embryones & foetus in utero materno frigus externum non patiuntur, & tamen epidermi¬ de haud deftituuntur ; & fic corruit eorum hypothefis. No. VII. Phiala portionem arteriarum , per medullarem cerebri fubftantiam diiTemina- tarum, continet, idque ex in¬ fante : inter halce arterias, variis in locis reperiuntur quae ex- .NATOMICUS IL N°.VI. Een Vlesje in figh ont ■*' houdende een ftuk van oppervel- lckevaneen Kint, in wiens bin- nenfte oppervlakte gefien kunnen werden de byfterekleeneuyteyn- denvandevel tepcltjens, die, na my n opime , ’t oppervejleken ma- ken : want myns dunkens foo en en is het oppervelleken niet anders ais een uyrgroeifel van des vels te- peltjens, dewelke daar terplaatfc foo exquifit een gevoelen niet en hebben, ais weleen weynigh die - per > enalfoofeytmenook weldat het oppervelleken nietengevoelt, om dat het ons geen pyne komt aan te deen , ais het gequefl: is gewor- den,- noghians ioo heeft het een gevoelen van fijnen aart. Van over veele Eeuwen heeft men wel vaft geftelt, dat het op¬ pervelleken een geftel was,*t welk uyt onnutte en uytgedreve vogh- ten , door de uyterlijke koude , quam te verdikken, en alfoo^fijn beftaankreegh, gelijkmenziet in bry, dewelke kout geworden is. Edogh, dcwyl de Kinderkens, fo dra iy geformeert zijn in ’s moe- ders lighaam , daar de uyterlijke koude niet bykomenkan, van dit velleken niet ontbloot zijn , foo vervalt defe hare ftellinghe. N°. VII. Een Glaasje in figh onthoudende een gedeelte der flaghaderen, dewelke door hei; merghaghtigh deel vandeherfle- ne loopen , en dat uyt een jongh geboore Kintje : Ondcr defe flag- aderen , werden der vcrfcheyde gc- of II. AN ATOMIS cextrema parte fua proprie funt vera corticalis cerebri fubftan- tixvafcula. N°. VIII. Hominis procef- fus vermiformis inteftini coe- ci , fecundum longitudinem apertus» & liquori immerfus, ut glandularum fpuriarum nu¬ merus clare videri poflet ; & fic apparet, diftum procefTum magnam habere analogiam cum proceflli vermiformi lepo¬ ris, quamvis tantam non ha¬ beat capacitatem ; utriufque enim proceflus tot habet glan- cdulas , ut fibi invicem accum¬ bant, nullo fere relifto fpatio inani. Di&x glandulx adeo molles funt , ut fufpenfa manu proceflus traftandus fit , alio- quin glandulae evanefcunt , aut faltem numerus earum dimi¬ nuitur. N°. IX. Phiala cryftallina ficca, in qua a capillo depen¬ det fceleton Aviculae Indiae oc¬ cidentalis , tam exiguae , ut du¬ bitem, an minor unquam fit reperta; aviculae autem nomen apud lufitanos eft Pegafrol. E- jus officula admodum funt fub- tilia, filumque variis in locis te¬ nuitate fuperantia. Thef.II. No. OH GABINE T. ^ gevonden , welkers uy teynden het ware bloctvatighe wefen van de fchorflighe fubltantie van de herf- fene maakt. N°. VIII. Het wormwyfe uyt- fteekfel van den blindendarm van eenMenfch, defelveisnadeleng- te opgefneden, en in een voght geleght , ten ey nde alie die baftaart klierkens feer klaar in ’t gefighte zouden komen,en ais dan foo blijkt het, dat dic gefeyde wormwyfe uydleekfel een groote overeen- komfteheeft met dat van de hafen 5 alhoewel het foo ruym niet en is* Beyde defe uydteken foo van een Menfch, ais van een Haas , zijn van binnen foo talrijk van gefeyde klierkens, datfe foo dightnevens den anderen fijn geplaaft , datter nauwlijks eenighe ledighe fpa- tie tufichen beyde werd gela- ten. Defe gefeyde klierkens fijn fo faght , datmen dic uytfteekfel feer omfightigh moet handelen , anders foo verdwynen de klierkens, of ten minften foo vermindert haar ge tal. N°.IX. Eendroogh criflalline glaasken, vvaarin, aaneenhayrt- tjehanghc het geraamte van een Weft- Indifeh Vogeltje, 't welk foo ldeen is , dat het te bedughcen is , of ’er wel oyt ergens een kleen- der gevonden is. *t Selveis van een Vogeltje, ’twelkby de Portuge- fengeheten is, Pegafrol, in onfe tale Bloem-fpeghr. Desfelfs been- dejrkens fijn leer teder , en op fom- O mighe T H ESA UR U S A N AT OMICUS II? mighe plaatfen een zyde draat im dunte overtrefFende. X; Phiala, in qua por¬ tio membranae Chorii , cui ali¬ quot cotyledones adhaerent., funtque ex ove.. Not. i. Diftse cotyledones nil aliud funt quam placentulae uterinae , quibus chorium ovi¬ num fcatet. 2/ Nullas hic quoque repe- riri glandulas, certum eft. Na. XI. Membrana cornea humana , qua facie poftica vi- fa , demonftratur , quomodo in corpore vivo Ligamentum ei-liare , ut & ejus proceflus re¬ cedere valeant a pupilla 5 ut & quomodo denuo ad eam queant accedererquem in finem liquori limpido innatant , quemadmo¬ dum in corpore vivo. Not. Praeterea , hic pofle eonfpici circulum minoremy pupillae proximum , in quem definunt tendinofae fibrae pro- ceflus ligamenti ciliaris 5 eftque idem circulus , quem praeditum efle exiftimo fibris orbiculari¬ bus, ad pupillam conftringen- dam& anguftu.ndam.Hsec om¬ nia innumeris praedita efle vaf- eulis fahg. hic videre licet. N°. XII. Phiala in liquore confer vans palati partem mol¬ lem No. X. Een glaasje, waar in bewaarr word , een ftukje van *t vlies Chorion,, van een Schaap, aan ’t felve fijn nogheenighe coty¬ ledones, vaft, Aantnerkt teneerften.' Dkdefe cotyledones niet anders en zijn, ais kleene moerkoekskens , waar vanhet vliesChorionvervult is. T en tweden. ’t Is feker dat hier in geen klicreu geyonden wer- den. NVXL Het hoornaghtighe vlies van een Menfchen oogh , het > welk van aghteren gefien zijnde, aan komt te wyfen , hoe dat in een levendigh Menfche, de hayrigen band , ais mede desfelfs aanhang- fel van den ooghappel kunnen af enaanwyken : Hieromisditob- je& ineenheldere voght geleght, gqlijk het ook in ’t leven alfoo is gelegen. Aanmerkt hier nevens ook denkleenen circul , loopende rontom den ooghappel , waar in de pefighe draatjens van het aan- hanghfel des hayrigen bands eyn«‘ digenj en ditis defelve circul,’ die ick vertrouw begaeft te zijn met rontom loopende draaykens1, toti toenypinghe , en vernauwinge yan den oogappel. Alie defe faken kan men hierzier met ontelbarebloetvaetjens voor- fiente zijn. - N°. XII. Het faghte gedeeltc van \ verhemelte , zijnde het be i kleetfe ai II. ANATOMISCH CABXNET. 1 lefn feu mtegumenturrr infan¬ tis, per cujus fuperficiem lin¬ guam refpicientem diftin&e vifuntur , non folum glandula¬ rum palatinarum ofcula , mu¬ cum quoque eruftantia, verum etiam Papillas palatinas protu¬ berantes , & guftui deftinatas , funtque arena multis numeris minores. Praeterea confpiciun- tur rugae afperae tranfverfales , feu juga palati. N°.XIlI.Tefl:udinis Lingua, cujus area ftipatur papillis in¬ numerabilibus , linguae bovinae fimilibus , utpote longis , & mucronatis, pellicula epider¬ mide vicaria , obduftis. 9 m N3.XIV. Pueri oculus a fe¬ ta dependens , cujus S clero tica nonnihil inverfa, ut Choroidea, arteriolis ftipata , videri poffit. Not. i. Tunica retina , ar¬ teriolis repleta , oculos incur¬ rit, fi Phiala paululum incli¬ netur. a. Quo ritu arteriola per Iri- dem diffeminentur , , cerni hic poteft. N°.XV. Foetus Balaenae, he- par excarne, uti vulgo loquun¬ tur. Not. ldeetfel van’t verhemelte van een Kind , door wiens oppervlakte men niet alleenverfpreyd vind-de mondekens van de klierkens van 't verhemelte , dewelke ook eenig fnot van, haar geven , maar ook felfsdetepeltjens van ’t verhemel¬ te , dewelke hier wat komen uy t te puylen, en fijn defe veel ldeender ais fantjes , dienftigh zijnde om de fmaak te onderfcheyden. Ook foo zietnaen hier die ronde , en latwy fe overd werfle ongelijkheden van, ’t verhemelte. N°. XIII. De Tongh van een Schiltpad, wiens bovenfte zyde voorfien is van ontelbaare tepeltjes, gelijkende van figure die van de Tongh van een Os, zijnde mede langhtJ fcherp-toeloopende, en meteenbekleetfel, ais van een op- perhuydeken omvangen. N°.XIV. Het Oogh van een Jonghe, hangende aan een hayr- tje , des felfs harde vlies is wat om - gekeert , op dat men de Choroidea ofaderaghtighe vlies , van flagha- derkens feer verrijkt zijnde , konde zien. Aanmerkt teneerften. Ais men ’t bovenfte van dit Glas wat neder- waarts doet hellen, foo kan men het netwyfe vlies, van flaghader- kens vervult zijnde , bequaamlijk zien, ais mede Ten tweden. Hoe, en op wat wyfe de ilaghaderkens door den regenboogh verfpreyd worden. N°.XV. DeLever van een on- sebore Walvisie, dewelke ont- G 2 vleeft T H £ S A U R U S A N A TOM I C U S I I Not. i. Didus foetus erat Jdngitudine unius fere ulnae. 2. In Hepate nullae glandu¬ lae funt repertae.. 3. Vala lang. maxima ex parte hepar conftituentia, ac¬ curate hic luftrari poliunt, prae¬ feram eorum extrema^ N°.XVI. Oculus pueri in fundo Phialae pofitus, & ita praeparatus, ut ScJerotica a-* dempta , in confpedum veniat Choroidea , eaque lacerata , videri quoque poliunt Retina * ut & Iris , cum earum arteriolis repletis. Notandum per fuper- ficiem tunicae extimae s nervum opticum inveftientis, arterio¬ las numerofas , ut & nervos ferpentino reptatu decurrere. Didi nervi ramos emittuntad ligamentum ciliare. N° . X V II . P hi ala 1 i q uo re referta, in qua a fetis depen¬ dent duo objefta, quorum pri¬ mum ~ vleeft is, gelijk men gemeenlijfc fpreekt. Aanm. ten eerften. Dat dit Wal- visje ontrent een elle langh was. Ten tweden. Dattergeenklier- tjens in de Lever gevondenzijn. > Tenderdem De bloetvaten, die voor \ grootfte gedeelte des levers geftel * uytmaken , kunnen hier klaar gefien werden , voornament- lijkder felver uyteynden.. N°. XVI. Het oogh van een kint , ’t welk op de gront van 't ■ glas is geplaafl, en foo toeberey t , dat het harde vlies weghgcnomen fynde, het ad er ighe vlies inJtge- figte komt , en dic gequetll fyn¬ de, kanmen ook zien het netwyfe vlies, ais mede den regenboogh .1 met hare opgevuide flaghader- kens. Hier ontrent ltaat ook aen- - temerken , datter door het buy- tenlle vlies , 't welke de gefigt ze- nuweomvanght , ,vele ilaghader- kens , en zeriuwen ilanghswys ko- - men te lopen. Defe zenu wen geven > takjens vanhaar aen den hayrigen ; band. N°. XVII. Een Vlesje met voght , in 't welke aan paerts- hayrtjens twee voorwerpen han» pernis , ospetrofum gen , waar van het eerfte en op- eft, ita praeparatum, utcapfe Perhe het fleenighe been van't cavitate aperta , cerni poffint in fuo ftu naturali malleolus& incus, perioftio obdiifta. gehoor fynde, fo toebereyt is,dat de holre van \ doosje ( capfa ) geopent fynde , het hamertje , en aanbeel? tje, met haarevliesjens omvangen fynde , in haar natuerlyke piaat- Not. 1 . Perioftium didorum offi- fen gefien kunnen werden. Aanm, ten eerften. Het beene /vlies- of n; ANATOMISCH CABINET. 53 officulorum copiofis gaudet vliesken van defe gefeyde been* vafculis fanguiferis refertis, %: Incus cum fuo mufculo tenuiffim© hic confpici quoque 3. Per membranam Tympa¬ ni laceram difleminantur hic vafcula fang. innumera repleta. Vid. horum fig. in Refp. Epift. Probl.8. ad Exp.Virum Gtxtz. Alterum objeftum auricula eft, naturali colore fuo praedi¬ ta j fine ullo fuco aut pigmen¬ to. N°. XVIII, Placentas uteri¬ nae muliebris portio. Not; 1. V afafang., placen¬ tam conftituentia, tota replevi ceracea materia rubra, ut fi quid praeter vafa fang, in pla¬ centa reperifetur , in confpe- ftumfefe daret; verum nilnifi vafa fang.-reperi. A multis fecu¬ lis inconcunum fuit , Placen¬ tam uniri utero per utriufque vaforum extremitates ; repe- riuntur quoque ad hocufque tempus, haud infimi fubfellif Anatomici, qui mordicus hoc defendere volunt : aft vero , quid fit hujus rei, facile expif- cari poterit, fi quis hanc vianr nobifcum infiftere velit. Re- derkens is voorfien van veeie opge- vulde bloetvatjens. Tetmyeden. Soo kan menhier ook zien het aanbeeltjen met des felfs feer dunne fpiert jen. Ten derden. Door het opge- feheurde tromrnelvliesken , wer- den hier ontelbaare bloetvatjens verfpreyt. Siet defe hare figurem antwoort op de 8 voorgeiielde hrief y aen den wel geoeffenden Heer Grartz. Het t wede voorwefp is het oor , ’t welk natuerlijker wyfe gecou- leurtis, fondereenigh blanketfel* of< opgefmeerde verwe. No. XVIII. Een fiuk van de moerkoek van een vrouw. Aanm. ten eerften. De bloet- vaten » die de moerkoek maken, hebick geheel enal opgevult met een rootwaffige ftoflfe , op dat, fooder nogh iets andets in de moerkoek gevonden wierd, 't felve tevoorlchyn foude kornen, maar heb niets gevonden dan bloei vaten* * Van alie oude eeuwe is’t voor ieker t \ gehouden,dat de moerfebekveree- nighc wierd met de haarmoeder, door de uyteyndens van de weder- zytfe bloetvaten; fu Ikswerd he- de ten dage nogh geiuihneert en vaiigeftelt van eenighe Anatomi- fien 3 die geenfints , van de ge- ringhfte zynt Edogh wat vande» fe zaake zy , zulks fal men light kunnen uytvinden , indien men met ons defe felve wegh wil in- flaen. G 3 Ick THESAURUS AN ATOMI C US tl. Repleveram eum in finem miiltoties vafa fang. Placentam conftituentia , ceraeea mate¬ ris! rubri! , reperique placen¬ tam non folum amiftam mem¬ brani, ea facie , quae foetum fpectat , & Chorion appellatur, verum etiam facie uterum fpe- ftante membranae analoga efle obduftam , & firmiter extre¬ mitatibus yalbrum connatam. Difta fubftantia membrana¬ cea tenacitate carens , vix ac ne vix quidem , feparabilis efl: i placenta ; videturque aliqua¬ tenus convenire , ratione fub- flantije , cum Chorio membra¬ na , (cujus continuatio efle vi¬ detur) quae etiam in homine neutiquam tenax. %. Diiftom integumentum vifum haud fuifiet , fnifi prx- ceffiflet di&a repletio , unde placenta integra rubicunda ap¬ parebat, membranacea autem fubftantia albicans aut grifea fenfui occurrebat, idque per integram fuperficiem placentae, quae utero conneditiir, 3. Placenta molliter & fuf- penfa manu tradanda, alio- quin laceratur, ea fcilicct facie, quae Ick had tot dien eynde dik^fflb de bloetvaten, die.de moerkoek maaken, vervult met een rootwaf- fige ftoffe, en heb bevonden dat de moerkoek niet alleen omvangen is met een vlies aen die fyde, de- welke na het kint gewent , / en Ghorion geheten i s$ maar ook felfs aen die fyde , daar fe baar met dc lyfmoeder komt te vereenigen, bevinde ick de gefeyde. koek be- fettezyn, meuets,’tgeen na een vlies gelykt , *t welk vereenight is .met de uyteynden der bloetvaten. Defe gefeyde vliefighe ftoffe broos engeenfints taay zynde, kan men befwaerlyk van de koek af- fcheyden , en defelve fchynt ten opiightevandefTdfs wefen, eeni- ghe overeenkomft te hebben met het vlies Chorion , welk ook feer broos is , en foude men mogen feg~ gen, dat ditgefeyde vliefige we- fen een continueel lighaam is met het ware vlies Chorion. Tentweden. Soohaat hier aen te merken , dat my dit niet in ’t geiighte en zoudegekomen zyn, ten ware dat de gefeyde bloedva- ten deskoeksopgevult waren ge- weeft , want hier door foo vertoon- defighde gantfchekoek root, en ’t gefeyde vliefigh wefen witagh- tigh of graauw , en dat over die gantfche oppervlakte des kocks, dcwelke figh aen de lyfmoeder vereenigt. Ten derden. Soo ftaat aan te merken , datmen defe koek fagL. tjens moet handelen, anders Ibo komt of II. AN ATOMISCH C ABINET. $$ qus£ uterum refpicit. Unde ta- cerata, quafi in varios globulos dividitur , & per confequens difrumpitur difta membrana¬ cea fubftantia, unde minus ob • fervari poteft. 4. Aliquoties obfervavi df- flam fubftantiam membrana¬ ceam variis locis, lapideam na¬ turam induifle , fcetu benecoa- ftituto. Haec itaque expertus con¬ cludendum cenfeo , V afa fang. uterina non immediate uniri cum Vafis placentam confi¬ cientibus, fedutriufque cohse- fionem fieri mediante prxdifta fubftantia membranacea* Latus campus hic jam aperi¬ tur ad differendum, quomodo , hoc conceflo , nutrimentum foetui dicatum ex utero ad fes¬ tum perveniat , per quas vias, ubinam praeparetur & perficia¬ tur &c. Mihi autem conful tum vi¬ detur , id jam praeterire , ne ab inftituto nimium digrediar , neque limites nimis extendam ; fcopus enim tantum eft praepa¬ ratorum meorum catologum ex- “ komt defelaaft gefeyde opp.ervlak- tetefeheuren, en gefcheurt zyn- de , foo verdeelt de koek figh in veeleknobbelighedeelen 3 oflobr- ben , waer door de gefeyde vlics- aghtighe ftoffe gebroken zynde, nietwel teobferverenis. Ten vierden. Dat defe gefeyde vliesaghtighe ftoffe van my ver- fcheyde malen bevonden is 5 in een fteenighe felfftandigheyt veran- dert te wefen » en dat op verfchey- deplaatfen, niet tegenftaande de kinderen nogh al welgeftek tewe- reltquamen; J Defe zake aldus ondervonden zijnde, dunkt my hier uyt te kunnen beiloten werden , dat de bloetvaten des lyfmoers niet im- mediatelijk vereenight worden met die van de moerkoek , of lief- ver met die, dewelke de moerkoek makenj maar dat defe hareveree- ninghe gefchiet door het tuflchen komen van *t gefeyde vliesaghti- ghe wefen. 1 Hier rtaat nu wel een ruym- velt open , om daer in te treden , ende te onderfoeken , hoe dan, dit toe- geftaan zijnde , het voetfel voor ’t kint uyt de lyfmoeder tot het Kint gebraght werd,door wat we- gen fulks gefchiet, waar hettde- bereytwofd, &c. Edogh, om my ne palen niet te verre uyttefetten, en dunkt het my niet geraatfaam hier inne te treden > 1 nadien myn voornemen alleenigh daar toeftrekt , om een dy fte , of befchry vinghe te maken van S6 T H ES AUR US AN AT OMIC US II. exhibere , quid autem fit de fcetuslnutrimento , quo praepa¬ retur loco , $tc. ex fequentibus s palam fiet. No. XI X. Portio Tunicae tertiae feu interioris uteri ovini impraegnati, per quas myriades vaforum incognitorum , difle- minantur, in quibus nutrimen¬ tum, fcetui dicatum, praepara¬ tur. Suntque vermicularia a me difta, propterea quod vermium reptatu repunt per integram tunicam intimam uteri Yid. Tab. VI.Fig. 6. Tlief. x. Haec autem vafa in confpe- ftum meum venerunt , poft- quam Vafa fang. uterina cera- cea materia rubra impleveram, haec enim limpida occurrebant, illa vero rubra. In iliis vermi- cularibus vafis alimentum con¬ fici exiftimo r non autem in ita diftis glandulis , quashaftenus nemo luculenter demonftrare potuit in utero. *i P.ogabit forfan aliquis , an vafa apta fint ad humorem pe¬ culiarem conficiendum?R. cum vafa feminalia femen conficere valeant in tefticuiis, tibi nul¬ lae glandulas; cum in hepate nullae repedantur glandulae ; & tamen hepar otiolum non fit in prae- van alie myne toebereyde en conferveerde zaken : en wat aan- gaat desKints voetfel 5 waar het toebereyt word &c. Sulks fal uyt het gevolgh van my verhandelt werden. N°. XIX- Een fttile van ,t bin- nenfte of derde vlics van de lyf- moeruyteen fchaap, ’t welk be- vrught was , door *t felve loopen duyfende vatjens , die tot nogh toe lyn onbekent gebleven , waar in ’t voetfel van de vrught gemaakt en toebereyt word. En zyh defe wormwyfe vatjens van my geheten omdatfe wormwys gekromt door het gehele gefcydevlieslopen zict de VI; Plaat.Fig.tf.vank 2.Cab. Defe vatjens quamen my voor eenighe tyt in 'tgefighte, na dat ick de bloetvaten des lyfmoers met een rood-waffighe ftoffe opgevult had, waar namy defe wormwyfe helder voorquamen, en de bloec- vatengantfch root. In defe gefeyde wormwyfe va¬ tjens vertrouw ick , dat het voet¬ fel toebereyd word , en niet in ee¬ nighe preienfe kliertjens des lyf- moeders , dewelke niemand tot nogh toe heeft kunnen tonen. Hier fal mogelijk iemand ko* mentevragen* ofvatenbequaam- heyt hebben ora eenighe hyfonde- 1 re voghten tebereyden ? dient tot Antw: Nadien het vaten fyn die *t faat inde tefliculen bereyden, alwaar geen kliertjens gevonden worden , en ook geen klieren bin- nen in de lever en zyn , en nogh- tans otIL AN A T OMISCH CA BI NET^ praeparando humore biliofo, non video , quare id non in ute¬ ro fieri pofiit, ab iftis noviter deteftis vafis. Quo ex illis Vafis ulterius 'progrediatur dirtus humor , in¬ fra pluribus offendam, N°. XX. Oculi humani Tu¬ nica Choroidea , & Ruyfchia- na, ita pr^parata , ut utraque in conlpeftum veniat. Quanta fit differentia inter reptatum Va- forum fang, utriufque T unicae 5 hic videre licet. Notandum in- terim , faciem interiorem effe faftam exteriorem, objeftum- que confervatum effe in liquo¬ re , utluculenter videri poflet. ASSER! Quintum i ' ' ‘ •' • « ' , ■: * » i ) i "> O ! ' ' Q > N°. I. *¥TItulini oculi utra- Y que palpebra. Not,i. Omnia ofcula du¬ ctuum excretoriorum, in lim¬ bis exiftentia , in confpeftum venidnt , imb in illis haeret & protuberat humor vifcidus , a liquore noffro , cui innatat* coagulatus. 'STieUI. z. s 7 tans werkfaam is in ’t toebereyden van de gal, gei ij k hier voor ver- melt ffaat > foo en kan ick niet fieo3 waarom fulks in de Baarmoeder ook niet en zoude kunnen gefchie- den, indefe nieuw uytgevondene vaatjens. Waar h een het gefayde voetfdl verders pafleei%fullien wy in’t toe- komende verhandeleii. 