title: Thesaurus anatomicus
creator: Ruysch, Frederik
text: Not. Interi 'm , circa dictum objectum , quod portio inferior non pertineat ad Placentuls rudimentum , fed illam nil eile , nili cruorem coaguiaturmquem vix fine objedti lasfiorte auferre potuifiem. N°. XLL Phiala in liquore confetvans Ovum muliebre fe¬ cundatum & apertum , in quo nullum etiam Embryonis rudi- mentuminveni, N XLlI. Phiala in liquo¬ re retinens Embryonis Placen- tulam , quas poft annihilatio- iiem Embryonis per aliquot dies in utero remanfit, unde non fotum aliam induit formam, verum etiam durior facta * nil minus quam Placentulam re- praefentat. Vide Tab.I .Fig.I V. Thefaur. V i. N°. XLIII. Phiala liquore conveniente 'referta , in qua vi¬ dere licet Embryonis, ut & Pla- centula; rudimentum , pediculi aut holte niet met alie gevonden, ge- lyk my zulks meermalen voorge- komen is , wanneer men my zoo- danighe voorwerpen niet aan- Itonds ter hand wierden geftelt, zoo dat ik geloof het beginzel van ’t Schepzelke gefmolten ofvernie- tigt was , voor dat het my ter hand geif elt is geworden , ziet hier van de V. Fig. in de I. Plaat van dit Vl.Cabinet. Aanmerkt, ondeitufTchen, dat • het onderite gededte van dit voonverp niet behoort tot het beginzel van ’t Moer-koekje, want het is nietanders alsgeron- ne bloed t ’t welk ik zonder het voofvverp te quetzen niet zotide hebben konnen removeren. N°. XLI. Een Vies metvoght in.zigh onthottdeiide een bevrugt Eytje van een Vrouw , ’t welk yan my opgefneden is , waar in ook van my niets gevonden is. N°. XUL Een Na-gebootte, dewdke na het vernietige van. ’t Schepzelke , eenige tyd in de Baar moeder van een Vrouw is blyven zitten , waar door het niet alleen een ander gedaante aangeno- men heeft , maar ook feifs harder geworde zynde , niets minder ais na een N a-geboorte gelykt. Ziet de IV.Fig. van de e.erfte Plaat van ’t VI. Cabi net. N°. XLIII. Een Vies met be- quaame Vogt, waar in te zien is het eerfte beginzel van de Menfch- werdinghof Schepzelke, met het te- of VI. ANATOM aut feminis ladiuca: magnitu¬ dine. Not. i °. Quod Funiculi um¬ bilicalis rudimento adhuc co¬ haereat; quod rudimentum fili tenuiffimi tenuitatem adaequat. 2°. Quod in illo tempore Embryones nobis occurrant in- Itar rudis indigeftaeque molis » etiam Microfcopiis Leeuwen- hoekianis , quibus quoque u- timur , hic cerni potefl: : Ca¬ pitis enim , multo minus ocu¬ lorum aut artuum , ne vefti- gium quidem videri potefl; di¬ cant, fcribant, delineant ita¬ que alii, Embryones paucorum, ut ajunty dierum , manibus, pedibus oculifque inftrudtos , nunquam autem ab illis fuifTe vifos, facile colligi potefl:, ex» hoc & fequentibus objectis. Ne dicam deiis, qui fibi perfuaaent fe pofle videre Embryones , car¬ pite & artubus inftructos , . id? que in ovis mulierum. Demonftrent ejufmodi Scri¬ ptores talia objecta . ad qua: il¬ lorum figura: funt fculptae , fi¬ cati ego hic & alibi facio , & tunc calculum adjiciam illo¬ rum diftis factisque. Firmius Severius ratiocinatus eft‘. Vir- pius JobuSt-Cap.X. ubi Deum' alios ISCH CABINET. 31 beginzel vande Na-geboorte, en is het Schepzelke niet groqterals een Luys, ofLatuv/zaadje. Aanmerkt ten eerfte , dat het Schepzelke nogh vafl hangt door toedoen van ’t Navel-ftrenghje aan het beginzel van de Nageboor- te , welk Navel-ftrenghje niet dikker is ais een fyn of dun draadje. Tentweden, dat ons indietyd de Schepzelkens voorkomen ais ; een rouw en ongefbrmeert wit Klompje Koewel menfe be- fchouwtmet vergroot Glaafen vari ; de Heer Leeuwenhoelc , dewelke wy ook in onsgebruyk hebben.. In - die tyd kan men nogh' geen Hoofd , veel min oogen ofledematen zien y. laat andere feggen , fchryven en : in Figuuren verbeeiden Schepzel¬ kens van wynig dagen met Hand- jens s Voetjens , Hoofdjens &c. men kan uyt defe rnyne voorwer- pen wel haaft zien, wat-van haar zeggen 3 fchryven cn afbeeltzels aan te nemen of te venverpen ftaat i : ik laat ftaan , ’t geen zom- - mighe voorgeven j van datfe in de Eyeren van de Vrouwen Schep- zelkens met Armen, Beenen, en Hoofdjens konnen zien. Laat ons zoodanighe S:hryversj. ’t geen zy zeggen te konnen too- nen , ons eens voorhouwden , ge- lyk ik hier en elders doe , dan zoo ■ zullen wy haar toeftemmen 5 - maar veel fekerder , en met meerder waarhfcyd fpreekt den vroome Job hier van Gap: 10. ahvsar hy tot den.: Almogende . zey 1 5 hei i / ghy m 3i THESAURUS ANATOMICUS VI. alloquitur, dicens : Nonne fi- cuti Lac mulfifii me , (fi ficuti ca- feum me coaguiafttf&QYCva. in illo tempore, cum embryones funt adeo exigui, comperio rudi¬ menta noftra maximam habere analogiam cum coagulo la&is , & illud congruere cum hoc no- ftro objedto , videri hic poteft. 3°. Mihi aliquoties tradita fuerunt ejufmodi Embryonum rudimenta , qu£ fub manibus meis liquefiebant, & fic in ni¬ hilum redigebantur; jam autem experior, quod fi mox affun¬ datur liquor meus, qui indurare ••obje&a valet , illa ita pofie con¬ servari. Vide Tab. Ii. Fig. 1. Thefaur. VI. N°. XLIV. Phiala liquore repleta, continens Embryonis rudimentum , quod fineplacen- tula, videndum hic exhibetur, (quia parentes placentuiam au¬ ferri non tolerabant) anifi femi¬ nis magnitudine. Didum E m- bryonisrudimentum, dependet a capillo , affixo rudimento fu¬ niculi umbilicalis , quod rudi¬ mentum funiculi admodum eft craffum , pro proportione ru¬ dimenti embryonis. Not my niet ais Afelk gegoten , en ais Kaas doen rmnen \ En voorwaar in die tyd zyn wy ais Kaas geronnen,. en ais een kleen ftukske zaghte witte Kaas komt het my voor, gelyk hier 'tot mynen Huife tc zien is. Ten derde , Meermaals zyn my zoodanighe voonverpen en ’t be- inzel van Schepzelkens voorge- omen, dewelke onder myn han- denquamen te fmelten , en alzoo yemietigt wierden , maar nu zoo heb ik een liqueur , waar in zodani- ghe zaaken aanfionds gelegt zyn- de, komente verharden, en zoo kan ikfe nu voor altoos bewaaren zonder eenighe veranderingh ja ook de bedervingh. Ziet de I. Fig: Piaat II. van ’t VLCabinet. N°. XLIV. Het beginzel van een Schepzelke van een Menfch, in groote met een Anys-zaad over een komende, ’t welk ons hier voorkomt zonder het beginzel van hetMoer-koekje, waar van ik het heb moeten affhyden om de Ou- ders wille. Dit beginzel van het Schepzelke hangt aan een hayrtje desHoofds, vaftgemaakt aan def- felfs Navel-ftrengtje, en is het bovenfte van dit voorwerp waar aan het hayrtje vafl gemaakt is, het begin van’tNavel-flrengtje’t welk na proportie van ’t beginzel van ’t Schepzelke zeer dik is, en het onderfte het begin van ’t Schepzelke. Men of VI. AN ATOMIS CH CABINET. 33 Not. Me hoc,& praecedens ob- jedhim.in lucem edita , propriis & fufpenfis manibus traftafie, & fecundinarum rudimenta aperuifle , ita ut nullum fu- perfit dubium, quin fuerint con- ftituta , quemadmodum hic nobis occurrunt ; & ficuti de praecedenti objefto , ita etiam circa hoc innuo , fc: , quod nullam formam humanam re- praefentent in illo tempore; imo nifi ipfemet membranulas aperuiflem , vix credere potuif- fem Embryones in illo tempore talem habere formam , qualem invenio , & hic per figuras ex¬ hibeo ; ut autem haec omnia in llatu naturali confervarem, li¬ quori requifito indidi , & fic re- manfere fine ulla mutatione, quemadmodum in aedibus de- monftro , & per* figuras hic exprimi curavi. Vid. Tab, II. Fig.I.Thef. VI. No. XLV. Phiala liquore repleta , in qua continetur Em¬ bryo humanus hordei mundati magnitudine. Not.i0. Funiculi umbilicalis rudimentum, in hoc obje&o tenuiffimum quidem , aft ineo occurrit hydatis , magnitu¬ dine capitis aciculae , id quod pluries videre mihi contigit. Thef.Vl, a°. Men moet hier aanmerken , dat ik dit voorwerp , ais mede het voorgaande zoo dra zy ter Wereld quamen met eygen handen fub- tiellyk heb gehandelt en geopend , zoo dat buyten alie bedenken , de- zel ve zoo waren geftelt , gelykde- zelve ons hier in de Figuuren , en t’mynen Huyfe in.wefen voorko- men, en zoo ik dezevoorwerpen zelfs niet had gehandelt , zoo zou- de ik nauiyks hebben konnen ge- looven , dat de Schepfelkens in die tyd zoodanigh van forme of gedaante waaren , gelyk dezelve zyn , en hier afgebeelt hebbe, geenzints de gedaante van een Menfch hebbende. Op datiknu dit alles in zyn natuurlyke geftalte zoude conferveeren , zoo heb ik defe voorwerpen aanftonds in een bequame voght geleght , waar in zy zyn gebleven zonder de minfte verandering.Ziet de Fig.I. Taf.IJ. van dit VI. Cabinet. N°. XLV. Een vlesje met voght , waar in te zien is een Schepzelke van een Menfch, in groote met een gepelt Garfte Koorn over een komende. Aanmerkt ten eerfte. Het be- gin van de Navel-ftrengh is in dit voorwerp wel zeer dun , maar heeft egter een Water-gefwellet- je in zigh zoo groot ais een fpelde hoofd , ’t welk ik voorheen meermaalsheb gezien. Ten 34 THESAURUS ANATOMICUS VI z°. Placentulse rudimentum, quamvis prodigiof# videatur magnitudinis , fi ad molem em¬ bryonis conferatur, tamen con- fiderandum totam illam mo¬ lem , maxima parte cruorem effe coagulatum , tam firmiter dido rudimento cohaerentem, ut objedum prima fronte vi- fum, facile nobis imponere poflet. go. In illo Embryone , non¬ dum Caput, Oculi neque Ar¬ tus vifibilia. Vid. Tab<iI.Fig* III. Thef VI. N0* XLVI. Phiala liquore referta , in qua cernere licet , Embryonis humani rudimen¬ tum paulo majus & craffius gra¬ no Hordei non mundati , cum annexa Placentula. VideTab. II.Eig.iV.Thef.VI. Not. i°.Inhocobjedo, grano Hordei non mundati magnitu¬ dine paulo majore & craffiore, rudimenta artuum ih confpe- dum venirevidentur , tanquam arenulae majores , aut capitis aciculae minimae rotundae. 2°. In illo tempore Capitis difcretio ab ulteriore corpore videri potefl. 3». Oculi quoque jam fefe vi- Ten tweden. Hoewel het be- ginzel van ’t Moer-koekje byder groot fchynt te zyn , ten opfighte van ’t Schepzelke, zoo ftaathier te conlidereren, dat alles tot het Moer-koekje niet behoort , ’t geen ons hier ais Moer-koekje voor* komt, want voor het grooftege- deelte is ’t niet anders ais geron- nebloet, ’t welk zigh zoo vaft vereenigt heeft met het Moer- koekje, dat men in de eerfte op- flagh van ’t oogh , hier in ligt zou- dekonnenbedrogenwerden. ! Ten derde. Jn dit voorwerp kan men nogh Hoofd , Oogen nogh Ledematen zien. Ziet de II. Tafel. Fig. III. van dit VI. Ca- binet. N°. XLVI. Een vlesje met voght waar in te zien is het be- ginzel van een Menfche Schep¬ zelke , een wynig groter en dikker ais een ongepelde Garfte Koom, waaraan het Na-geboortetje nog vaftzit.Zietde IV. Fig. Taf. II, van ’t VI. Cabinet. Aanm. ten ifte. Dat men in dit voorwerp, watgrooter en dikker zynde ais een ongepeld Garftje, de beginzelen der Ledematen nu al begint te zien in de gedaante van groote Santjens of kleene ronde Spelde-Hoofdjens. Ten tweden. Dat men in die tyd , gelyk hier blykt , het Hoofd- je van ’t Lighaamtje nu al kan onderfcheyden. Ten derde. Ook zoo kan men de of VI. ANATOMISCH CAB1NET. sf ridendos exhibent » tanquam pundla nigricantia. 40. Funiculi umbilicalis ru¬ dimentum, uncis fere magni¬ tudine. y0. Inter artuum inferiorum rudimenta genitalium , primor¬ dium propullulat ; cujus autem fit fexus , difcerni non poteft , id quod nemini admirationi fit, quandoquidem in partu trime- ftri , nemo , nifi fumma cum at¬ tentione fexum difcernere pofiit & hinc ille dolus, fc: quod rarif- fime, fi unquam , in maritorum, quamvis in rebus indagandis curioforum , monumentis , re- peries , Benevol. Ledlor. fc: quod uxores eorum enixae fue¬ rint fetum trimeftrem , imo & quadrimeftrem mafeulinum , tantam enim habent analogiam partes pudendae utriufque fexus in illo tempore , ut id difcerne¬ re fit difficile illis, qui de hac re non funt moniti ; itaque confultum duxi illud hic admo¬ nere. N°.XLVII. Phiala, in cujus liquore innatat Embryo, ma- nitudine dimidiae uncis, de¬ pendens a funiculo, tam craflo, ut Embryonis craffitiem fere de Ooghjens nu al beginnen te zien , ais kleene fwarte ftipjens. Ten vier de. Zoo bevint men het Navel-ftrenghtje ontrent een duym breed langh te zyn. Tenvyfde. TiifTehen debegin- zels van de onderfte Ledematen , beginnen haar de fchaamte te ont- dekken , en wat uy t te puylen , edogh zonder de onderfcheyt van Sexe te konnen zien , ’t welk geenfints te verwonderen is , na- demaal het in Schepzeltjens zelfs van drie Maanden befwaarelyk te onderfcheyden is , ten zy men met groote opmerkingh daar op let. Hier van daan komt ook ’t abuys , dat men noyt of zeer zelden in de aantekeningh der Ouders (hoewelfe in de onder- foekinghe opmerkende zyn ge- weeft ) vinden zal , dat haare Huys- vrouwen ontydigh van Schepzel- kens van drie of vier Maanden verioft zynde , ais Knegtjens te Boek ftaan , aangefien datter zoo groot een overeenkomft is in die tyd tufichen de Knegtjens en Meyskens , dat men het befwaar- lyk kan zien , ten zy men daar van gewaarfchout was. Hierom zoo hcb ik dat hierwillenverma- • nen. N°. XLVII. Een vlesje met voght, en daar in een Schepzelke van een hal ve duym groot, ’t welk aan een hayrtje hangt, vaft ge- maakt aan ’t Navel- ftrenghtj e 5 ’t welk zoo dikis, dat het ’t Schep- E z zel- S6 THESAURUS ANATOMICUS. VI. adaequet •, an a morbofa difpo- fitione? artuum fuperiorum& inferiorum rudimenta funt ca¬ pitis aciculae vulgaris magnitu¬ dine, &form& fere «quales, ca¬ pitulum , refpeftu corporis, maximum. Oculi diftin&e jam fenfus incurrunt. Placentulae rudimentum naturaliter confti- tutum. Vid. Tab. II. Fig. V. Thef.VI. N°.XLVIII. Embryo, un¬ ciae circiter magnitudine , in li¬ quore confervatus , & a funicu¬ lo umbilicali dependens ; circa artus ^ confiderandum, fc: quod fuperiores, inferioribus longe perferiores fint , digiti enim manus luculenter videri pof- funt in utroque latere , in pedi¬ bus autem nulli adhuc digiti videri poliunt. Praeterea in Crure finiftro necdum tibia neque pes extre¬ mus propullulane, fed tantum confpiciendum ibi fefe exhibet tuberculum , id quod pro fe¬ more habendum. In ranis admodum fa liare, fc: quod artus anteriores ortu fint priores, imo tanquam cau¬ dati ad tempus vivunt, donec pedes pofteriores emergant. Notandum quoque , quod di- ftus zelke in dikte niet behoefttewy* ken , of dit nu is door eenige ziek- te of natuurlyker wyfe, kan ik niet zeggen De beginzels der op- perlte en onderfte Ledematen zyn een gemeene fpelde hoofd in groote en gedaante byna gelyk. Het hoofdje is na proportie van ’tLighaamtje zeer groot, nukan men de Ooghjens diffinit zien, en is ook het begin van ’t Moer- koekje gaaf en wel geftelt. Ziet deV.Fig. Taf.II. van dit VI. Ca- binet. N°. XLVIII. Een Menfche Schepzelke , van ontrent een duymbreed groot, ’t welk aan een hayrtje in een vogtigheyd hangt, vah: gemaakt zynde aan ’t Navel- ftrengtje, ontrent wiens Ledema¬ ten te confidereeren ftaat, dat de opperlle veel volmaakter gewor- den zyn ais wel deonderfte, want men de Vingertjens nu al klaar kan zien, en dat aan beyde de Handen , maar aan de Voetjens, wordmen nogh geen Toontjensgewaar. Ook felfs zoo vertoont zigh nogh geen Scheentje noghVoet- je aan delinkerzyde, alwaarzigh maar alleen een heuveltje laat zien , ’t welk voor het dy tje is te houden. Het is in de Kikvorflchen zeer gemeen , dat de voorfte Pooten eer te voorfchyn komen, ais weh de agterfte , en in plaats van de agterfte Pooten, zoo komen zy ais met een ftaartje te voorfchyn. Ook moet men hier aanmer- ken. of VI. ANATOMISCH CARINET. 37 (Sus Embryo mihi occurrat, tanquam fexus feeminini, id quod plurimi non crederent, fi aetatis prove&ioris Embryo¬ nes haud viderint. Vid. Tab. HLFig.il. Thef.VI. N0. XLIX. Phiala in liquore confervans Embryonem ali¬ quanto prove&iorem & majo¬ rem, in quo omnes artus lucu¬ lenter videri poliunt , ne digitis & pupillis quidem in oculis ex¬ ceptis. Vide Tab. III. Fig. III. Thef.VI. Didum objectum exiftima- rem efle duorum circi ter. men - fium, dico circiter, quando¬ quidem impoflibile eft illud praecife determinare.ficutde hac re nonnihil fufius differam in fig, horum omnium explicatio¬ nibus Embryonum, ubi omnes, tanquam ad manus , erunt. Interim confiderandum , non folumhocce objedum , verum etiam praecedentia naturalem confervafie conftitutionem , ne calore naturali quidem exce¬ pto , unde vifui admodum funt accepta ; & quod in Embryo¬ nibus , unciae magnitudine , reperiatur Epidermis , hic vide¬ re quoque licet. X ken, dat dit Schepzelke ons ver- beeltvande Vroulyke fexe tezyn. Hoewel veele het contrarie zul- len fuftineeren , ten zy dat dezelve beter onderrigt zyn , door het zien van zoodanighe , die nogh wat ouder zyn geworden. Ziet III. Taf. II. Fig.van dit VI. Cabi- net. No. XLIX. Een Menfche Schepzelke , ’t welk van gelyke op. dezelve wyfe aan een hayrtje is hangende in een vogt , eenigzins ouder en grooter zynde ais het voorgaande , waar van alie de Le- dematen tot de Vingers en Too- nen inkluys , ja ook zelfs de Oogappeltjens haar vertonen. Ziet de III. Fig. Plaat III. Cab. VI. Ik zoude vertrouwen dit Schep¬ zelke ontrent van tweeMaanden te zyn,ik zegge ontrent , aangezien ’t niet wel mogelyk is fulks fo perfedfc te determineeren gelyk van defe zaak wat meer zal gezegt werden in de explicatie van deFiguuren, alwaarfeinFiguuren na den ande- renvolgende, byderhand zyn. Staat ook aan te merken, dat niet alleen dit voorwerp , maar ook alie de andere haar natuurlyke geftalte geconferveert hebben , ja ook zelfs.van couleur niet veran- dert zyn , ’t welk zeer aangenaam voor ’t gefight is , en dat ook zo - danighe kleene Schepzelkens van eenduymbreed groot al voorzien zyn van een Oppervelleke , kan men alhier aanfchouwen. E 3 No, 38 THESAURUS ANATOMICUS VI. N°. L. Foetus humanus dua¬ rum unciarum prster propter magnitudine , eodem modo confervatus. Not.cum mihi traderetur hoc objeftum , abdomen inveni a- pertum, per quam aperturam exitum fibi qusliverelnteltinu- la. Omentum & Hepar, quas nuda hic apparent. N°. LI. Foetus humanus di¬ giti maximi magnitudine mem¬ branas Amnio , tanquam linteo tenuiffimo involutus } fequioris elTefexus, nemo facile conce¬ deret, nili infequentes foetus, paulo majores, infpexiflet , id- que propter Clytoridis propen¬ dendam; qus ea in state con- fiderabilis eft. N°.LII. Foetus humanus, in liquore, uti praecedens , con¬ fervatus , ejufdem fere magni¬ tudinis» cujos repentina mors haud fuit deploranda , quia in lucem veniflet, non folum la¬ bio fuperiore , verum etiam pa¬ lato fifTo , & leporino. Notandum interim, me ne¬ que hoc , neque alia obje&a, qus prster naturam funt con- ftituta, N°.L. Een Menfche Schep¬ zelke van ontrent twee duym breed groot , op dezelve wyze ge- conferveert. Ais men my dit Schepzelke braght , zoo vond ik het Buykje geborften te zyn , zoo dat de Darmtjensft Levertje,en het Net- je bloot gezien konnen werden. N°.LI.EenMenfche Schepzelke ontrent zoo groot , ais een onfer groofte Vingeren, ’t welkvan ’t Vliesje Amnios ais van een zeer dun en doorfigtig Lywaatje is omvan- gen. N iemand zou dit Schepzel- ke houden voor Vroulyke Sexe, ten zy dat hy andere en grootere naukeurig bezien had , en dat we- gens de byzondere lenghte van de Clytoris , dewelke in die tyd zeer langh uythangt.. N°. LII. Een Menfche Schep¬ zelke, ’t welk gelyk ook’tvoor- gaande in een voght bewaart werd , en is het zelve ook ten naaften by van dezelve groote, over wiens fchielyk overlyden, •de Ouders niet behoefde eenige droefheyd te ftellen , aangezien het zelve ter Wereld zouaege- komen zyn , niet alleen met een gefpouwen boven Lip , maar ook met een van een geweeke verhe- melte en Haafe- mond. Staat ondertuflchen aan temer- ken , dat ik dit en diergelyke voor- werpen , dewelke onnatuurlyk van ge' of VI. ANATOMISCH CABINET. 39 ftituta , ullis demonftraturum, nifi hoc a me exigant , ne quis abhorreret a prseparatis meis , quae alias vifui funtgratiflima: hoc enim majorem gratiam non conciliaret Thefauris meis, quam quidem infpe&io Thea¬ trorum Anatomicorum vario¬ rum , in quibus horrenda vifui exponuntur , quae potius fepe- lienda , quam vifui exponenda. Cum autem in ea aetate foetus humani, tali affectu vifuntur correpti , confiderandum , an in foetu prove&ioris aetatis , cu¬ jus membra antea bene erant conftituta , mutilari poffint , dum in utero adhuc haerent, idque a terrore, aut afpe&u quodam horrendo ? ad me quod attinet, lubenter hoc a- liorum judicio relinquo , qui nil , nifi quod demonftrare va¬ leo in Thefauris meis, L. B. exhibere fufcepi , & hoc magis utile fore, exiftimo. N°. LIII. Foetus humanus ejufdem fere magnitudinis , qui non minus feliciter fatis ceffit in gedaante zyn, niemand kom te vertoonen , ten zy men my zulks komt te vergen , ten eynde nie¬ mand met eenighe fchrik ofafkeer myne zaaken zoude komen te be- fchouwen , dewelke buyten dat byzonder aangenaam zyn voor ’t Oogh , en geheel en al verfchil- len van die toebereydzelen, de¬ welke ten toon gefteld werden, in verfeheydeAnatomifthe Schou- • Plaatzen , welkers voorwerpen men liever ten graven moghte brengen, ais datfe ten toon wer¬ den geftelt. Nadien men hier 'nu ziet , dat zoo kleene en teedere Schep- zelkens bevonden werden , albe- reyts met zoo groote ongemakken bevangen te zyn , zoo ftaat hier aan te merken , en te overwegen of het apparent is, dat deKinde- ren die van meerder groote zyn- de , haare Ledematen , die eerft wel geftelt waaren, in s’Moeders lichaam konnen komen te vermin- ke, en vernietigt te werden door fchrik, of aanzien van dit of dat fpektakel? my aangaande, ikwil dit oordeel gaarn aan andere overgeven , nadien fik in dit myn doen niet anders voorgeno- men heb , ais dat te befchryven, ’t welk in myne Cabinetten gezien kan werden 5 en oordeele ik zulks profytelyker en meer dienftightc zullen zyn. N°.LIII. EenMenfcheSchep- zelke ontrent van de zelve groo¬ te, wiens overlyden niet minder ge- 4o THESAURUS ANATOMICUS VI. in illa state } praecedente enim longe infelicius vitam transe- giflet, quia Pedes, brachia, manufque incurvata , & con- tra&a funt. N°. LIV. Phiala» ut ante¬ cedens, in liquore continens foetum fequioris fexus , trium circiter menfium cum dimidio , membrans Amnio inclufum ; in quo obfervandum, Clitori¬ dem tantae efle longitudinis , ut Penem exilem inter pedes re- praefentet. N°.LV. Foetus humanus fe¬ xus „fceminini , ejufdem cum praecedente circiter aetatis » eo- demque modo in liquore niti- difiime confervatus. N°.LVL Phiala liquore re - leta , in qua continetur foetus u manus state nonnihil pro- ve&ior, eftque etiam fequioris fexus. N°. LVII. Foetus humanus mafculini fexus quatuor circi¬ ter menfium, in liquore con¬ fervatus, cujus caput tegitur membranula Amnio foetus vi¬ tulini , per quam innumera vafa fanguinea vifuntur difleminata, & hoc vifui admodum gratum. N°.LVIII. Foetus humanus fexus mafculini quinque circi¬ ter gelukkigh is geweeft , ais hit voorgaande , aangezien deflelfs Armen, Handen en Voeten zeer krom in een getrocken zyn, en by gevolgh een zeer elendigh le- ven zoude moeten hebben ley- den. N°. LIV. Een vlesje met voght, waar in onthouden werd een Meyske van ontrent drie en een halve Maand dragts, ’t welk ais omvangen is van ’t Vliesje Amni- os , in dit voorwerp kan men al weder zien dat de Schepzelkens in die tyd Knegtjens komen te verbeelden , om de voorverhaalde reden. N°. LV. Een Menfche Schep* zelke , mede van de Vroulyke Sexe, byna van dezelvegrooteen ouderdom, ’t welk van gelyke ge- ftalte zvnde, in een voght zeer cierlyk bewaard werd. N°. LVI. Een vlesje met hel- dere voght , waar in geconfer- veert werd een Meyske wat groo- ter ais het voorgaande. N°. LVII. Een Knegtje van ontrent vier Maanden dragts, wiens Hoordje gedekt is met het Vlieske Amnios uyt een Kalfje, waar door heen zeer veel opge- vulde bloetvaatjens loopen , ’t welk zeer aangenaam is om te zien. N°.LVIII. Een Knegtje van ontrent fes Maanden dragts , \ welk of VI. ANATOMIS CH CABINET. ter menfium , qui capite prono decumbit. No. LIX. Foetus humanus fex circiter menfium , in quo Clitoridis prominentia ita eft imminuta, ut fexus facile di- gnofci poflit. A latere Capitis in confpe- ctum venit Placenta Uterina , cui tanquam pulvinari inniti¬ tur capites finiflra continet in* teftinula foetus humani imma¬ turi, quas nitidiffime funt re¬ pleta ceracea materia rubra. Pmerea Arteriola per Inte- ftinula difleminata , diflindle luftrari poffunt , prafertim illa, qua per tunicam communem reptatu longitudinali decur¬ runt. N°.LX. Foetus humanus, fequioris fexus, feptem fere menfium , qui dormientis li¬ tum belle reprafentat, hujus caput coronatur corona ex her¬ bis confe&a. Hac omnia in limpididimo liquore confer- vantur. No.LXl.Foetus humanus, inter o£to& novem circiter menfes geflatus, cujus caput non folum ornatur corona ex herbis , fru- Thef, VI. &ibuf- welk met het Hoofdje om laagh5 en met de Voetjensomhooghge- legen is. N°. LIX. Een Meyske van ontrent fes Maanden dragts, wiens fchaam-deeltjens nu al zoodanigh zyn verwaffen en verandert, dat men deffelfsfexelightonderfchey- den kan. Aanmerkt dat aan de zyde van ’t Hoofdje , deffelfs Moer-koekje Werd gevonden , waar tegens aan het Hoofdje komt te leggen , ais tegen een Oor-kufFentje. In def¬ felfs linkerHandje hout ’et het ge- darmte van een onvoldraage vrugtje van een Menfch, ’twelk opgevult zynde ons zeer cierlyk voorkomt. Daarenboven zoo kan men de Slag-Aderkens, die door dit ge- darmte - loopen Idaar en dihinct zien , voornamentlyk die geene , dewelke dpor het buytenftevlies- je , na de lenghte komen te loopen. N°. LX. Een Meyske van on¬ trent fes Maanden dragts , ’t welk een flapend Kindje zeer aardig komt te verbeelden , het Hoofdje is met een Kroontje vanKruyden en Bloemen verciert, en ditalles in een heldere vogt. N\LXI. Een Kindje van on¬ trent tuflchen de agt en negen Maandeti dragts, wiens Hoofdje niet alleen voorfien is met een Kroontje van Kruyden en Bloe- F men. THESAURUS ANATOMICUS VI. ftibufque, verum etiam tan- quamBotanologus,undique ob- feffus eft herbis , floribus , fru- ftibufque, prssfertim Africanis, Afiaticis, Americanis» fc: ra¬ mulis arboris Theae , Nucis Mofchatas , Cardamomi mino¬ ris, Caryophyl lorum , Cinna¬ momi, foliis feminalibus Q- puntis Americanae, nec non ramulis Piperis nigri cum fru¬ dibus racematim difpofitis, quos ramulos piperis mihi libe- raliter dedit Nobii. VirD. D. Petrus de W it, Societatis Indiae Orientalis praefedus. Cum autem varia animalcu- la inter plantas fefe continere foleant, fic etiam hic in eadem phiala, inter didos ramulos, varia infe&a & animalcula con¬ tinentur , fc: Scorpiones , Ser¬ pentes, tam Aftatici quamAme- ricani , imo & Lacertae, quarum una didi fcetus collum corripe¬ re videtur, unde foetus, quafi perterritus , caput pofteriora verfus refledere videtur. N°, LXII. Phiala exigua in liquore continens fruftula varia calculi humani nigerrimi , & fubftantia admodum mollia, ut autem in mollitiefua confer- Varem, liquori indidi, d fic fem- per men, maar.als een ldeen licfheb- bertje der gewaflen , zoo is ’t zel- ve alzints , ais met Kruyden , Bloemen en Vrughten bezet, en inzonderheyd met Africaanfche, Americaanfche en ook Afiatifche gewafTen : Ais daar zyn takjens van de Thee-boom , ais mede Note-mufchaat boom , Kruytna- gels takjens, ook van de Kaneel- boom , de eerft op komende Bla- deren van de kleene Americaan¬ fche ftekende Vyghen, ook tak¬ jens van de fwarte en ronde Pe- per , dewelke de Edele Heer Pieter de Wit , Bewinthebber van de Ooft-Indifche Maatfchap- pye my mildelyk mede gedeelt heeft. Nadien veele diertjens haar gewoon zyn te onthouden onder de gewaflen 5 alzoo mede is ’t, dat onder alie defe ook ver- fcheide gevonden werden , die uyt die zelve Lantflreken tot oris over geftuurt zyn , ais Scorpioe- nen en Slangetjens, zoo uyt Afri¬ ca ais ook uyt America, Haag- diflen, waar van datter een den hals van ’t Kind fchynt aan te grypen, waar doorhetKind, ais hier door verfchrikt , het Hoofd agterwaarts fchynt te wenden of te flaan. N°. LXII. Een ldeen Vlesje met voght, waar in teziqnzyft verfcheyde ftukskens van een zeer fwarte fteen , en dat uyt een Menfch , dezelve zyn zeer broos , en omfe inhaar' fagtigheyd te be- waaren , zoo heb ik aefelye in een of VI. ANATOMISCH CABINET. # per demonftrare valeo , nobis aliquoties occurrere Calculos molles ; funtque ejufmodi Cal¬ culi peffimae naturse. N°.LXIII. Uterus , qui re¬ vera prolapfus eft ; & ut detur occabo videndi , quo ritu hxc pars prolapfa conflituta fit , li¬ quori indidi , & ftc confervavi. VideTab.lV.Fig.il. Not-i° Vitas fpeciemprse fe ferre dictum objedtum. 2°. Faciem exteriorem hujus objefti prolapfi, proprie efle tunicam interiorem Vaginse, quas fimul cum Utero, in hoc afFeftu exit. Uterus ve¬ ro, totus quantus ita abfcon- ditur a dicta membrana fimul prolapfa, ut immediate deU- tero nil videri poffit , quam fo- lum ipfius Os internum ; Ute¬ rus autem non invertitur , fed folummodo defcendit extra pudendum-.Contra inUteri pro¬ cidentia, qui mox a partu, to¬ tus quantus aliquando ita pro¬ cidit & in vertitur, ut' facies u- teri interior , tunc fiat exterior. In hoc cafu , fi non flatim re¬ ponatur uterus , mors ut pluri¬ mum inflat. Vide ulterius hac dereObferv.meas Anat. Chir. 3°* heldere voght geleyt , om al- toos te konnen toonen, dat ons zoodanighe fleenen zomtyts voor komen j en zyn defe foorte van een zeer quade natuur. N°.LXIII. Een Lyf-moeder, dewelke waarlyk uyt gefonken of uyt het Lighaam gehangcn» heeft, enomtetoonenhoe hetge- ffcelt is met zoodanigh een quaal , zoo heb ik defelve meenvogtbe- waart. ZietdelV. Pla-atFig.il. Aanmerkt ten eerfte, dat dit deel ons zeer levendig voorkomt. Tentweden, datdeoppervlak- te van dit uytgefonke voor- werp eygenlyk is het inwendige Vlies van de fchee des Lyf-moe- ders p ’t welk te gelyk met het we-* fen van de Lyf-moeder uyt komt te finken : Maar de geheele Lyf- moeder werd zoodanig van ’t ge- feyde Vlies verborgen, dat men niets inmiddels van de Baar-moe¬ der zien kan , ais alleen deffelfs inwendighe rnpnd , en in dit onge- val werd de Baar-Moeder niet omgekeert, maar de zelve komt alleen maarneder tefakkentenly- veuyt. Maar in ’t uy tfinken van de Baar-moeder na deverloflingh , zoo is ’t dat de Baar-moeder zom¬ tyts geheel en al om komt te kee- ren, en zoo ten lyve uyt komt te hangen , zoo dat defielfs inwendi¬ ghe oppervlakte ais dan uytweri- digh ons voor komt. Indien men inditongevalde Baar-moeder niet 'aanftonts inlcomtrebrengen, zoo flaat de dood voor dedeur. Ziet F i hier 44 THESAURUS ANATOMICUS VI. 3 o. Hujus Uteri os internum admodum eft inasquale a fulcis Cervicis internas , qui a ponde¬ re &preffione uteri nonnihil in confpedum veniunt. N°. LXIV. Phiala in liquore continens dentes foetus humani jamjam nati , cum contento molli, In eodem liquore videri poteft Vomer foetus humani albifiimus. N°. LXV. Portio Placentu- lae uterinas foetus humani , cera- cei materia ita repletae, ut ul¬ timae extremitates, tomenti i n- flar nobis occurrant , nullis in¬ tercedentibus corpufculis , quae Glandulae dicuntur. N0.LXVl. Phiala ficca, in qua confervatur portio Mem¬ branae , perquam Arteriolae re¬ pletae repunt , quarum ultimae extremitates prima fronte vifae, macularum inftar vifui occur¬ runt , propter earum fubtiiita- tem* No. LX VII. 'Phiala in liquo¬ re continens Embryonis Pla- centulam craflam duram & py- tiformem. Not. Ejufmodi objeda pyri formam rion adipifci , quatenus fint hier verders over na myn Anat: Chirurgicale obfervatien. T en derde. De inwendige mond des Lyf-moeders is zeer ongeiyk wegens eenige kleene groefjens van de inwendige hals , aewelke door de fwaarte en drukking van de Lyfmoeder eenigilnts te voor- fchyn komen. LXIV,- Een vlesje metvoght, waar in te zien zyn de tandjens van een jongh geboore Kindje met haar faghte inwendighe fubftantie, ook ziet men hier de Ploeg-yfer van een kleen Kindje , dewelke zeerwitis. N°. LXV. Een fhik van de Moer-koek van een jongh geboo¬ re Kindje , zoodanigh opgevult met een waffighe ftoffe , dat ons het uyterffe defer vaten , ais dons , zonder yets klierigs, voorkomt. N°. LX VI. Een droogb vlesje , waar in bewaart word een ftukje van een Vliesje, waar door opge- vulde Slag-Adertjens heen loopen, welkers uyteynden ons in dc eer- fte opflag van de oogen voor ko¬ men, ais kleene vlacken , wegens haar fubtielheyd. N°. LXVII. Een vlesje met voght , en daar in het Naa-geboor- tetje van een kleen Schepzelke, ’t welk dik , harden, Peers-wys zigh komt te vertoonen. Aanmerkt,dat zoodanighe voor- wcrpen haar peers-wyfe gedaante niet of VI. ANATOMISCH CABINET. 4? fint Placentuls , fed a fanguine aut cruore coagulato , qua un¬ dique obfeffa lunt ; & fic nil minus , quam Placentuls for¬ mam retinent , & minus caute pro molis obtruduntur nobis ab imperitis. niet krygen van ’t Moer-koekje felfs , maar van ’t geronne bloed , VvTaar van datze alfints befet wer- den , en aldus behouden fy niets minder ais de gedaante van een Moer-koekje , en werden defe zaa- ken t’onregt ons ais Zuygers voor- gehouden van die , die hier in on - • kundighzyn. ^N°.LXV1II. Phiala in liquore continens pudendum foetus humani quatuor circiter menfium feminini fexus i illud autem prima fronte vifum , fexus mafculini colem cum coleis fuis , tam exa&e mentitur , ut plurimis impofuerit , & hoc in ea state nun¬ quam aliter vidi. 1SK LXIX. Thefaurulus ex N°. LXIX. Een kleen Cabinet- ligno Indico confedlus , in quo continentur quinque fceleta fetuum humanorum , in hoc Thefauro Vi. delineatorum ; eftque minimum adeo exile, ut difficillimum foret hoc minus conficere. N°.LXX. Phiala in liquore confervans portionem Inteftini Coli & Ilei , e corpore puerili defumptam. Not. i°. Valvuls Inteftini Coli , in hac prsparatione no¬ bis occurrunt , ceu circulus ro - tundus ; fc: cum Inteflina non funt inflata aut ftercorofa ma¬ teria repleta , femper eo modo vifui fefe exhibent Valvuls Coli ; at cum a cibo aut flatu diftenditur Colon adipifcuntur formam duarum Valvularum fquem- je van Indiaanfch Hout, vvaar in . vyf geraamtjens , van zeer kleene Kinderkens , gevonden werden , dewelke in dit VI. Cabinetafge- beelt ftaan,.en is het kleenfte zoo kleen , dat men naulyks een kleen- der zoude konnen maken. N°. LXX. Een vlesje met voght, waar in bewaard werdeen ihik van de Golyk en boghtige Darm, uyt een kleen Kind. Aanmerkt ten eerfte. Dat in de¬ fe prasparatie de Klap-vliefen van den Kolijk-darm ons voor komen in de gedaante van een ronde Circul, en zoo komen fy ons altoos tevooren, wanneerde Colyk-darm niet is opgeblafen met wind , of opgevult met darms vuyligheyd ; maar opgevult zyn- de, zoo doet zigh defe Circul op in de gedaante van twee tegens de andere ftaandc Klap-vliefen (ge- F 3 tyk 4^> THESAURUS ANATOMICUS VI. (quemadmodum Nob. Kerkrin- gio demonftraveram , cum fi¬ guram illam publici juris face¬ ret) ut regrefTum foecum inhi¬ berent. 2°. Vermis prominet fupra Coli Valvulas. 3°. Phiala inverfl, Proceflus vermiformis videndum fefe ex¬ hibet , & hsc omnia videntur adeo recentia, & naturali co¬ lore prodita, ut jamjam vide¬ antur e corpote efie exeifa. N°. LXXI. Phiala eodem modo confervans dimidiam partem unius protuberantis uteri vaces gravias , cui una ex Placentalis variis locis , ad¬ huc cohsret , variis autem lo¬ cis particulas ejufdem Placen- tuls extraxi » ut cavitatespro- funds, qus tempore gravidi¬ tatis in uteri protuberandis in¬ veniuntur, m confped:um ve¬ nirent. Not. Quod rami vaforum Placentam eonftituentium , profunde fefe infinuent in di- dfas cavitates , ut venarum ra¬ muli fuccum nutritium abfor- beant, qui poft Placentularum feparationem copiofe effluit, fecus ac in gravidis muleribus, in lyk ik de Hr: Kerkringhtoonde, wanneer hy een Figuur daar van zoude laten maken, ) om de weder- keeringh van de vuyligheyd uyt het groote gedarmte te beletten, dat die niet weder quame tot het dunne gedarmte. T en tweden. Zoo ziet men hier een worm even boven de Klap- vliefen of Circuli uyt te fheken. T en derde. Het glas omgekeert zynde, zoo doet zigh hier ook op het Worm-wyfe uytfteekzel , en zyn defe zaaken zoo vers , fris en natuurlyk van couleur , dat men zoude zeggcn , dezel ve vers uyt het Lichaam gefneden te zyn. N°. LXXI. Een vlesje met voght5 waar in van gelyke bewaard werd de helft van een der uytptiy- lentheden des Lyf-moeders van een bevrugte Koe, waar aan op veele plaatzen nogh vaft zit een vandeMoer-koekxkensj opande- re plaatzen in tegendeel is ’t Moer- koekje daar van af getrokken , ten eynde men die byfondere diepe hdiletjens konde zien, die daar zitten in de gefeyde uytpuylent- heden van de Lyf-moeder, wan¬ neer het beeft beiwangert is. Staat hier aan te merken , dat detackjens der bloei-vaatjens , die de gantfche Moer-Icoekjens ma- kert haar komen te fetten, in die diepe holletjens , op dat de Ade- righe takjens ’t voedzel daar uyt zoude komen te haalen , welk voedzel men in groote menighte ziet uy t vloeyen , ais men de Moer- koek- of VI. AN ATOMISCH CABINET. 47 in quibus tale quidnonreperi- tur , & confequenter cum tali oeconomia haud convenit. Vi¬ de de hac Thefaur.V.fol. 16. &17. N°, LXXII .Phiala in liquore continens unam ex protuberan- tiis uterinis vaccas gravidae, a Placentuia liberatam , ut pro¬ fundae lacunae, ramulos Placen- tulae recipientes, vifui diftin- &ius occurrerent, N°.LXXIII. Phiala in liquo¬ re confervans portionem fub- ftantiae corticalis Cerebri» il- Iamque mere vafculofam efle luculenter hic & in praecedenti¬ bus Thefauris cerni poteft. Nemo ha&enus, qui me, coelo fereno, convenit, de rei veritate dubitavit , fed uno omnes profitentur , fe nunquam id fuifle credituros , nifi vidif- ferit i vifum quidem, non autem fidem illis dare poffiim, qui hanc rem in dubium vocare aut negare volunt, quia tale quid nunquam viderunt : accedant quicumque volunt , nullis de¬ negatur Infpeclio aut vifus, mo¬ do coelo fereno accedant » & o- culos armatos , imo etiam iner¬ mes admoveant , res enim fatis clara. Si koekjens daar vanaffcheyt, geheel ’ anders ais in de bevmgte Vrou- wen waar in men zulks nictziet, .maar hebben defe een geheel an- dere Huyshoudingh , ziet hier op na het VdCabinet Folio 16 en 17. N°. LXXII. Een Glaasje met voght, waar in te zien is een van de gefeyde uytpuylentheden van de Lyf-Moeder van een bevmgte Koe, waar in de gefeyde hollet- jens veel klaarder konnen werden gefien , tot welker eynde het Moer-koekje geheel en al daar van afgehaalt is. No. LXXIII. Een ftukjevande fchorffighe fubftantie van de Herf- fene van een Menfch , dewelke t’eenemaal uytbloet-vaatjens is be- ftaande,’t welk zo Wel in dit ftuk te zien is , ais in die van de voorgaan- de Cabinetten. Niemand lieeft my totjiogh toe befogt , die ik het zelve heb laten zien , wanneer het heldcr weer was , dewelke aan de waarheyd van myn zeggen en toonen getwy- feltheeft, maar alie hebben fy» niemand uytgefondert , ’t zelve voor waarheyd aan genoomen 3 en veele hebben gefeght , ik zoude ’ zulks noyt hebben gelooft , indien ik het niet hadde gezien. Wil eghter ymand nogh daar aan twy- felen , om dat hy het niet heeft ge¬ zien, wel ! hetgeloofkan ikhem niet geven , maar wel het gefigt daar van, laateenydertotmyko- men,als heteen helderen dag is, nie¬ mand word het befchouwen daar van geweygert. Men 48 THESAURUS ANATOMICUS. VI. Si quis aurem Thefauros in tranfitu percurrat , coelo nubilo & pluviofo (quemadmodum quotidie magno numero ad me accedunt, quos inter multi o- biter in hunc illum ve Thefau- rum oculos vertunt) impoffibi- le foret talia indagare. . Inter hos forte ille quoque fuit, qui incaute ClarilE ViroSchelha- mero retulit, fefe tale coag¬ mentationem vaforum nonpo- tuifle deprehendere, cum illi corticalem fubftantiam demon- ftrarem. Interim ClarifT Schelhameri, de re Anatomica longe meritif- fimi, Thefcs, ad meas vene¬ runt manus , in quibus fequen- tiareperio. Num vero corticalis fubflantia,ubi fit fp iri tuum ex fin- guine vel feparatio, vel ^repara¬ tio , ex meris arteriarum vena - rumque ofculis ( ramufculis ego dixi , quorum extremitates mol¬ les & tomenti inftar , tenues funt,) conflet , ut nuper fe con - fpexijfe Cl. Ruyfhius profejfm e[l , de eo judicium merito fufpendo. Neque enim capio , quomodo cine¬ rem color ex vaforum congerie exfur - Men. behoeft juyft geen ver- groot glafen te gebruyken , die een goet gefight beeft kan het wel zien 5 zonder behulp van de zelve , ais zynde een klaare zaak. Maar zoo ymand ter loop myne Cabi- netten komt te zien , en dat by duyfter en regenagtigh weer ( ge- lyk veele dagelyks doen, en hier en daar wat, zonder opmerking, befchouwen) zoo is ’t onmooglyk , zoodanige fubtile zaaken grondigh te zien 5 onder zoodanighe is hy ook mogelyk geweeft , dewelke een onvoorfigtigh en verkeertra- port gedaan heeft aande Hr.Pro- feflbr.G.Chr.Schelhamer.hemfeg- gende, dat hy myne zaaken zien- de , zoodanigh een t’zamenfl:eivan vatenniet heeft konnen zien, ais ik hem de fchorffige fubftantie der Herflene (foo hy feytj vertoonde, OndertufTchen zyn in myne handen gekomen de difpuyten van den met reght zeer beroemde Hr: ProfeflorG.Chr.Schelhamer, waar in dat ik defe volgende zaken zie ter neder geftelt. Maar of de JchorJJigbe fubfiantie der Herjfene , waar in dat de animale geeften werdenge- fcheyden of bereyt uyt loutere mondekem ( ik heb gefegt uyt de takjens , wel- kers uyteynden fagt week en don- zjeytgezjen te hebben^daar over looude ik myn oordeel Jujpens, want ik. kan met vatten , hoe dat een grauwe couleur uyt een tfamenflcl van bloet-vaten zjoude konnen voortkomen , dewyl in de Ade- righe vleghtingh , daar uyt befiaande , of VI. AN ATOMISCH CABINET. 49 exfurgere pojfit , cum in Choroide flexu , qui ex hifce conflat nil ejuf- modi deprahendatur , nec Micro - fcopiis mollibus & per madorem lubricis corporis partibus plenam habeo fidem. J? uin potius exifii- mo , rationi magis ejje conveniens , corpufcula fiatuere intermedia , quibus 9 drc. Antequam Clar. Viro re- fpondeam hoc unum praemit¬ tere mihi vifum fuit, fc:quod mihi animus fit, cum nemine ullam inire difputationem , ne diftrahar ab ulteriore corporis humani inveftigatione , exifti- mans me pius profe&urum inveftigando , quam difputan- do; omnes interi m ad vifum provoco , invito , & fi quis o- culis mentis majorem fidem habere velit , quam oculis cor¬ poreis, per me licebit. Hifce praemiflis paucis refpondebo. i°. Clar. Vir dicit , fe judi¬ cium fuum fufpendere de mea ailertione, nempe Corticalis Cerebri fubftantiam efie yafcu- ThefVI. lo- Tjilks nietgezjen word, ook. Z.00 heb geen 'volkome \ vertromven in de vergroot - glajen , om faghte en glibberighedeelen des lighaams daar mede te befchouvjen j weshalven il>_ van meeninghe ben , dat met meerderreden overeen kpmt tegelo- ven , datter eenighe lighaamtjens tup fcben beyde komen , waar door , Eer dat ik kome tot het anfr woord op de ftellingh van de Heer Profeflbr Schelhamer, zoo heeft het my goet gedagt voor af te zeg- en , dat ik van geen meeninge en om met ymand over defe of geene zaaken in difpuyt te treden , op dat ik van myn voorneemen in ’t verder onderfoeken van ’t waare geftel onfes lighaams niet zoude werdenafgetrokken, aangefien ik vertromv meer dienft aan ’t ge- meen te zullen toebrengen , met onderfoeken, ais met difputeren. Ondertuflchen werd een yder ver- fogt om te komen zien , ’t geen ik ter neder ftelle , cn zoo dan eghter nogh ymand zoude mogen gevon- denwerden, dewelkemeergeloof gevenwilaan zijn oogen des ver- ftands, alswelaanfijn lighamely- ke oogen . ik geef een yder fijn oor~ deel vry dit voor af gegaan zynde, zoo zal ik kortelyk toetreden tot het gefeyde. Aangaande het eerfte,namentlyk dat de gefeyde Hr.Pr. Schelhamer elieft te zeggen , dat hy fijn oor= eel fufpendeert ontrent myne ftellingh van dat de fchorffige fiib- G ftantie $o THESAURUS ANATOMICUS VI. lofam. Refp. hoc mihi neu- tiquam efte admirationi , cal¬ culum ipfemet non adjicerem , nifi detexiflem & luculenter vidiflem. Incredibile olim mi¬ hi quoque fuifiet , fi tale quid audiviffem. Sciat interim velim Clarift. Vir , quod nunquam incidiflem in hanc dilucidationem , nifi perfcrutando , aliam inftituif- fem methodum , & neutiquam ufitatam ; vulgari enim modo Impoflibile eft aidae partis con- ftitutionem explorare , in cor¬ pore jamjam denato , (fine prae- grefia p reparatione noftra) uti tacere folent Anatomici , idque folo cultro Anatomico , vel in¬ utili co&ione Cerebri in Oleo Olivarum, Terebinth. Lini &c. Culter ineptus eft , propter Cerebri mollitiem ; per deco¬ ctionem in oleis immutatur fubftantia cerebri i hinc fibi perfuaferunt nonnulli corticem gfle glandulofum , & hoc typis nonfolum mandarunt, verum etiam per figuras exprefterunt ejufmodichimeras, quibus re- jeftis , confugiendum ad aliam, magis fecuram , inveftigationis methodum , fc : per vaforum ftantie der herffene uyt vaatjens zoude zyn beftaande , daar op dient tot antwoord : dat ik my daar over mede heb verwondert, en ook zulks noyt zoude hebben gelooft, tenwaarikhet gefien had : want het zoude my ook ais een onmoge- lyke zaake voorgekomen zyn , ais menmy zulks haddegefeyt, zon- der ’t zelve te toonen. Ondertuftbhen moet de gefeyde Heer weeten , dat ik noyt zoude zyn gekomen tot defe uytvinding , ten waare ik in ’t onderioeken, een ander middel in ’t werk geftelt hadde , welke voor my niemandby der hand genomen heeft : want het is niet doenlyk , het waare geftel defes deels te onderfoeken (zonder myne voorgegaane prasparatien) in lighaamendievers gefcorven zyn, felyk de Ontledersgewoon zyn te oen, of onnutte kokingh der Herflene in Terpentyn, Olyfof ook welLyn-olie» &c. Hetmes is onbequaam, om de zagtigheyt : door het kooken in de gefeyde Olyen , zoo werd de Herffene ais in een ander wefen verandert, en hier door is ’t, dat zommighe haar verbeelt hebben te konnen zien , dat dele fchorfighe ftoffe klieragtigh was, en zulks hebben zy niet alleen met woor- den en fchriften ter neder geftelt , maarhebbender ook Figuren van laaten maken , dewelke tenemaai voor beufelingen te houden zyn, en verworpen zynde , moeten wy een ge* of VI. ANATOMISCH CABINET. fi fanguineorum artificiofam re¬ pletionem ceracei materii ru- br& : quo fa&o , particula corti¬ calis fubftantio auferenda, & a capillo fufpendenda in liquo¬ re conveniente, poftea, ca¬ pillus digitis arripiendus , & fiefurfum deorfumque moven¬ da particula Corticalis Cerebri fubllantia, quo a motu in li¬ quore fefe explicat, in infinitos ramufculos , tomenti inflar te¬ nues, attamen molles. Hanc methodum excogitavi non fo- lum circa di&um corticem , ve¬ rum etiam in plurimis particu¬ lis corporis , qua fine , ut puto, impoffibile eft expifeari , qualis fint naturo. 