title: Thesaurus anatomicus
creator: Ruysch, Frederik
text: Cabinet heb gedaen , ontrent de lever, nam: fonder eenige quetfin- e des levers,fonder voorgaande ko- inge, fonder en ook met verhar- dinge, fonder wekinge in water, zonder te laten verrc-tten, en ook verre van eenig gewelt daar op te doen. Ais dan zalmen my in’ttoeko- mende niet meer accufeeren (ten minfte ’t zoude heel abfurd zyn) van datRuyich de klieren door het pre- tenfe ontvlefen, (excarnando) vemie- tigt. N°. XXIX Een Pedcfial uit in- diaans hout gemaakt, waarop ge¬ let is een rots van witte coralen , veele bloetvaten, enz: In deflelfs holte vintmen een vies en daar in een kintje van ontrent 6 maanden dragts, ’t welk met een water hooft , of waterzugtsfiooft,geboren is. En dewyle het in een heldere vogt is gelegen, zookomt dit ge- brek feer netjes voor. Terwyl dit Kintje hier fchynt ais van een Welt-Indies raar -Slan- getje aangegrepen te worden : foo verbeelt het ais met eenige ontftel- tenifle, enopen monde’t felVe van zig te weren. Boven op het dekfcl van ’t glas is mede geplaail een kleen rotsje, meerendeel gemaakt uvt ellendige zaken, die ’t menfchen ligchaam ST- 24 THESAURUS ANATOMICUS !X. pus humanum debellantibus fc: calculis humanis, maxillae por¬ tionibus carie exefis , & cor¬ ruptis: Officulis vario modo corruptis , & a natura expul- fis. Inter calculos occurrit primo unus magnae molis , for¬ ma mori frudum aemulans, al¬ ter ejufdem fere mangnitudi- nis, variis Tuberculis, colo¬ ris fufci , oblitus , tertius prae¬ cedentibus major , undique quidem aequali s fuperficiei ,fed particula exterioris lamellae a- blata , occurrit lamella gibbe- rofa; quartus quantumvis prae¬ cedentibus minor,, agmen ta¬ men ducere videtur , utpote unus ex illis , quorum mentio fafta , & figura admiranda de- lineatus reperitur in obferv. Amat: . Chir. meis Tab. pri¬ ma. Circa maxillam fupradidam confideratione dignum id , quod fequitur, cenfeo , fc: ju¬ vencula meretricis morbo Ve¬ nereo laborantis , poft faliva- tiohem mercurialem a Chirur¬ go inflitutam , maxilla inferior carie obfefTa , a parte laterali vacillare incoepit, itaque me, filiumque meum, fimul cum expertiffimo Chirurgo Petro Verduyn , arceffijuflit : cum autem gewoon zyn te beflormen , ais fle' nen, ftukken van bedurven kakem beenderkens , die op verfcheyde wyze bedurven , en van de natuur uitgeworpen en gefcheyden zyn. Onder defe fteenen korat ons eerfl een voor van zonderlinge groote , van gedaante een moerbefie gely- kenae, en een ander, by na van defelvc grote met verfcheyde bul- ten bezet, van couleur bruyn,-de derde nog grooter, en wel effen van oppervlakte, maar een ftukje van de bovenfle fchelle afgekra.pt zynde , fbo komt ons een tweae fchelle voor , dewelke vol van bultjensis voorzien, de 4e., hoe- wel ldeender ais alie de anderen, is egter de voomaamfte , nam: een van die, waar vangewaggemaaktis in myne Anatomifche en Chirurgifche obfervatien. Ziet daar van de eer- fle plaat. van myn Obferv: Anat: Chir. Ontrent de bovengemeldekaak, is ’t volgende aanmerkens waardig. Een jonge en ligtveerdige Dochter met Venus ziekte befinet zynde, wierd door een Chirurgyn gebragt tot eenquylinge, door toedoen van mercuriale middelen , en na dat doen , haar onderfte kaak bedurven zynde , begon aan eene zyde te wiggelen : weshalven zymy, myn Zoon, en MeeflerPieter Verduyn by haarverfogt te komen: en ais we bevonden een groot ftukvande onder_ IX. AN ATOMIS CH CABINET. autem magnam portionem dic¬ tae maxilla? inferioris vacillare deprehenderemus , fupradic- tus Chirurgus portionem illam vacillantem extraxit , fed quid fit? aliquot pofl diebus, altera & major Portio undique etiam facile moveri poterat: hifce vifis, hanc quoque extraxit Chirurgus, quo fa&o, vidi¬ mus hanc fuperiorem portio¬ nem efle maxillae inferioris, fimul cum fuoproceflucondy- liformi : nihilominus pofl; cu¬ rationem , mafticationem rite peragere, & tam articulate loqui poterat, fine ullo obfia- cuio , quafi nihil perpefla fuif- fet in iftis partibus. N°. XXX, Infantis caput Ofleum , cujus cranium lapi¬ dea fubftantia variis locis obli¬ tum. Not. i°. Caput infantis in¬ dideram liquori, ad illud con- fervandum, qui liquor com- pofitus erat ex variis liquori¬ bus fc: exfpiritu Vini, Fru¬ menti, facchari, nec non A- rach ; aliquot pofl menfibus, obfervabam dichim caput of- feum variis locis fubftantia lapL dea efle obfitum , id quod mihi anfam dedit illud confervandi. -°. Operculum hujus Phia¬ lae, onder kaak , loszynde, te bewegem foo trok den voorzeyde Heel- meefter dat ftuk uyt. Maar wat gebeurt ’er ? eenige dagen daar na, konmen ook met lightigheyd nog een grooter ftukbewegen, ’t welk ondervonden zynde , foo trok den Heelmeefter ’t felve mede uyt, en na zulks volbracht was, bevont- men dat het ’t bovenfte gedeelte vaa de onderfte kaak was ? tegelykmet het kneukelwyfe uitfteek (froceffus cdndyJifdrmis) des niet tegenftaan- de , konde de lyderfle , na de gene- fingefeerwel kauwen , en duyde- lyk fpreken, ja ook foo wel, ais of fy ontrent die deelen noyt on- gemak hadde gehat. N°. XXX. Eendootshooftvan een kint, wiens bekkeneel op ver- fcheyde plaatfen met een ftenige floffe befet is. Aanmerkt ten eerfcen. Ik hadde het hooft gefloken in een vogt, om ’t felve te bewarenj welke vogt te zamen vermengt -was uit ver- fcheyde vochten , namentlyk van geeft van wyn,van koorn, fuyker, en ook Arachj Na enige maanden bevond ik ’t hooft op verfcheyde plaatfen met een ftenige ftorfe be- zet te zyn,- en zulks gaf my aan- leydinge om ’t felve te bewaren. Het dekfel van *t glas, waardin D dic 26 THESAURUS ANATOMICUS IX. lae, in qua illud objedum con- fervatur , variis rebus petre- fadis , & Lithophitis marinis obdudum efi. N°. XXXI. Phiala ficca, continens caput quadrupedis Americani , ab Indigenis Bel¬ gis, fjjhaft didi , illud autem facie, agilitate, &a{tutiafi- miae aliquam fimilitudinem habere obfervavi, dum viveret in aedibus meis. N-. XXXII. Foetus AEthio- piflae feptimeftris circiter , in liquore confervatus. N°. XXXIII. Phiala in li¬ quore confervans infantis bra¬ chium , in cujus manu conti¬ netur portio placentae uterinae nitide praeparata. N°. XXXIV. Ren pueri in liq: confervatus , cujus fuper- ficies , (uti vulgo apparet) inae¬ qualis, fecus ac in homine a- dulto : huic parti fuperiori infidet adhuc Ren fuccentu- riatus , tanquam glans in caly¬ ce , fecus ac in figuris vario¬ rum sudorum videre eit , qui fuccenturiatos a latere renum depingi curarunt. N°. XXXV. Cutis capitis infantis,pileolum repraefentans per quam difleminantur Arte¬ ria dit voorwerp bewaart Word, is bezet met verfcheyde zaken, die gepetreficeert zyn, ais mede met ileen bezette zeetakken. N°. XXXI. Een droog glas, met het hooft: van een Americaans viervoetig dier’t welk van deNeder- lantfche inwoonders, §)uaft gehe- ten is : en is het zelve vegens zyn wefens geftalte , veerdige bewegin- ge, en fnodigheit, 'meteenaapee- nigfmts overeen komende , gelyk ik heb bevonden , wanneer het t’my- nen huyfe leefde. N°. XXXII. Een jong gebore kintje van een Moorinne van on- trent 7 maanden dragts in een vocht bewaart. N°. XXXIII. Een glas met voght, en daar in een Kints arm, wiens handtje een ftuk van de na- geboorte aangryptf, en is dezelve cierlyk geprepareert. No. XXXIV. Een Kints nier in een vogt , deszelfs oppervlakte is oneffen, en gebult, gelykfe meeft altoos voorkomen , contrarie in een volwafle menfch. Op deffelfs opperfte is nog gezeten de by-nier opdewyfe van een Aker in detlelfs doppe, en niet gelyk verfcheyde auteuren hebben doen afbeelden, nam: aan dezyde van de nieren. N°. XXXV. ’T vel van ’t Hooft eenes Kints, ais een calot- mutsje toebereyd , waar doorheen on- IX. ANATOMISCH CABINET. riarum foboles innumerofse, cum autem repleta fint mate¬ ria faepius didla , cutis plane rubram fefe exhibet. N°. XXXVI. Pia mater hu¬ mana in liquore , quaenitidifli- me praeparata, & fumma ru¬ bedine praedita. Quam tenuis autem illa fit , hic videri po- teft , nam absque Vaforum re¬ pletione illius afpedlus impo- fuit olim nobis : fc: pofi: mor¬ tem piae matris vafa ut- plurimumfanguine destituun¬ tur, & fic illa vafa, colore cum ipfa membrana conve¬ nientia , conferre videntur ad illius craflitiem, cuminterim tenuiflimae fit fubftantiae. N°. XXXVII. | Phiala, & in ea Plantae pedis portio epi¬ dermidis hum:, per cujus fu- perficiem internam innumerae occurrunt abruptae papillarum cutanearum reliquis, exdidda fuperficiepropullulantes, quae per expanfionem(uti olim dixi) cuticulam conftituunt. N°. XXXVffl. Portio Pla- centae uterinae, tam nitide praeparata, ut luculenter vi¬ dere liceat, nil glandulofiin- efle Placentae in {latu natura¬ li, nec ultimas extremitates vaforum illorum circumvolu¬ tiones vaforum efle , fed con¬ tra ontelbaar veel flagaderen loopen, dewelke met de dikwils verhaalde ftoffe vervult zynde, komt onsdat vel heel root voor. N°. XXXVI. Hetdunneherf- fen-vlies van een menfch,in de voght bewaard , ’t welke curieus toebe- bereyd , en feer root is. En kan men hier nu zien hoe dun het is, want zonder dat de bloetvaten op- gevult waren , heeft het ons voor- heen bedrogen, namentlyk , na- dien de bloetvaten, na het affter- ven, meeft altoos ledig zyn, zoo ifi, datfe van coulenr met’tgefey- de vlies overeenkomende , tot des vlies dikte ’t hare fchenen toe te brengen; daar het integendeelvan wefen feer fyn en dun is. N°. XXXVII. Een fluk van het oppervelletje van de bal des voets van een menfch , in vogt bewaart , uyt wiens inwendige oppervlakte ontelbare nablyfiels van de vel-tepeltjensiritpuylen, dewel¬ ke het oppervelletje voortbrengen, door haar uitbreydinge, gelyk ik voorheen ook hebbe vermelt. N°. XXXVIII. Een fiuk van de moerkoek , ’t welk foo cu¬ rieus toebereyd is , datmen klaaiiyk zien kan , dat ’er niets klierigs in een welgellelde moerkoek en is te vinden, nog ook dat de uyterfce uiteynden defer vatenvooromwin- dingen der vaten te houden zyn, maar ter contrarie , voor fapige, D 2 CQ 2-8 THESAURUS ANATOMICUS IX. tra, pulpofas & fuccofas ex- tremitares , ficuti in liene , cortice cerebri & aliis parti¬ bus. N°. XXXIX. Phiala ficca, in qua fceleton Pfittaci mino¬ ris ex Africa allati. N°. XL. Pedamentum ex ligno indico, cui impolita .eft Rupes, in cujus cavo in con- fpeftum venit Ramus magnus Arteris Pulmonalis, in liquore confervatus ; cum autem cera- cea mat: repletus fit, oppido quam bene cerni poliunt illius extremitates. Praeterea dido ramo annec¬ titur portio pulmonis, in in¬ numeros lobulos divifa, ne adverfariis dubitandi anfam praebeam,an verus lit ramus ar¬ teris pulmonalis , nec ne. N°. XLI. Ovum Gallina¬ ceum in liquore confervatum; hujus figura ferpentem reptan¬ tem reprsfentat. - N°. XLII. Portio Pis Ma¬ tris in liquore , cujus fuperfi- cies exterior oblita variis par¬ ticulis prominentibus exiguis , quas pro glandulis habuerunt nonnulli , cum autem fint di- verfs forms, & colore pin¬ guedinem reprsfentent , pro pinguedine potius illas habeo, prsfertitn cum inter duplica¬ turam en weeke uiteynden , gelyk ais in de milt , fchorffe aer herfenen , en an- dere delen. N°. XXXIX. Een droogglas, met het geraamt van een kleen A- fricaaans Parkitje. No. . XL. Een Pedeftal,uyt In- diaanshout, waar op gefet is een Rots, in wiens holte gevonden word een grootetak van des longs- flag ader, werdende onthoudenin een glas met vogt: endewyldefel- ve opgevult is , kanmen derzelver uyteynden feer wel zien. Daar en boven is er nog aan vaft een gedeelte van de long, het welke in ontelbare lobbekens verdeelt is , ten eynde. ile de par- tydige menfchen benemen moghte het vermoeden, ofbet weleenwa- re tak van een longs ilagader is. N°. XLI. Het eyvaneenhoen, in de voght bewaart 5 wiens ge- daante offigure een kruypende flan- ge komt te verbeelden. N°. XLII. Een gedeelte van het dunne herffen-vlies in een vogt, wiens oppervlakte befet is met ver- fcheyde kleene deelt jens , de welke eenige gehouden hebben ' voor kliertjens, maar dewylfe van ver- fcheyde forme of gedaantezyn, en haar ais vet vertonen 5 zoo heb ik ze liever willeh houden voor verte uitpuylentheeden : te meer om dat ik in de verdubbeling van het dun- n e IX. ANATOMISCH CABINET. turam piae matris aliquoties pinguedinem invenerim. No. XLm. Teffi culus hu¬ manus , ftudio ex parte tantum diffolutus , ut in illa parte dif- foluta, vafculorum tenuitas , & in parte non diffoluta va- forum reptatus vermicularis, confpici poffint. ASSER III. N°. XLIV. Portio fuperior Ollis femoris vetulae claudi¬ cantis in liq. confervata. Not. Cum Patiens a multis annis fracdurampafTafuifTet, & tandem fupremum diemobiif- fet, cadaver ejus cultro Anato¬ mico fubjecimus, & obferva- vimus , cervicem hujus of¬ fis deficere, & caput rurfus ferruminatum parti offis femo¬ ris decliviori, quam ob rem af¬ fectum in liq. confervaremihi animus fuit, ne quis de veri¬ tate anceps haereret. Vide ul¬ terius, quid in Thef: VIII. fu- per hac re fcripfi , & delineari curavi. N°. XLV. Corculum foetus humani in forma ficca praepa¬ ratum, & fupra fruftum rupis po¬ ne herfien-vlies eenige reyfevetge- vondenhebbe. N°. XLIII. Een Telticul van ecn menfch , met ftudie van my ten dele ontwerd , om de rynheyd de-, (er vaten te zien , en in ’t geene niet ontwert is , kanmen nu ook zien de worm-wyfe voortkruypende 'cours derzelver. Op de derde P L A NK. No. XLIV. Het bovenfte deel van het dybeen van een hinkende Oude Vrouw, in de voght be- waard. Na dat deze lyderfe van over veelejarenhaar dy-been had gebro- ken, en eyndeling was komen te flerven , foo hebben wy haar doo- de ligchaam geopend , en bevon- den, dat den gehelen hals van ’t gefyde been ontbrak,endat het hooft van ’t been wedervaftgegroytwas op een legere plaatfe van ’t zelve, waarom ikdit gebrek voornemens was in de voght te bewaren, ten eyn- de niemand en zoude twyfelen aan de waarheyd van dit geval , verders , ziet wat ik overdiergelyke geval- len gefchreven, en ookheb laten arbeeldeninmyne voorgaandeVIU. Cabinet. No. XLV. Het herte van een jong gebore kintje, hart gemaakt, en gefet op een ftuk van eenrotfe, waar in de ware grc-ote, en foime D 3 van THESAURUS ANATOMICUS IX. politum, in quo utriufque au¬ riculae forma & naturalis mag¬ nitudo confpici poliunt. NVXLVI. Phiala in liquo¬ re continens magnam portio¬ nem Piae Matris Hum., cu¬ jus arteriolae, in totum funt repletae, unde fummam rube¬ dinem induit. N°. XLVII. Portio intelli- ni jejuni ex homine , fuper pe¬ damentum exiguum, in qua ju¬ ga, valvulae conni ventes, vulgo difta, nonfoluminconfpedhim veniunt, veram etiam arteriae per illa juga difperfae & reple- tae,ut & dicii inteftini & me- fenterii cellulofitas membra¬ nacea. N°. XLVffl. Quae hic fe- quitur hilloria , adeo rara, ut captum hominis fere fuperet , neque aliquis facile calculum addet , nili ipfemet propriis viderit oculis, & teftimonia fequentia legerit; imo cum cl: ProfelTore Bartholino, in tradhitu fuo , de infolitis par¬ tus viis, dico, me vereri, ne putent hifioriarum medica¬ rum ignari, me novas fabulas narrare, cum interim vera fint, quae profero, fc.* Anus quaedam, (in infula, de van beyde des harts ooren kuntien werden gezien. No. XLVI. Een glasmet vogt en daar in een groot gedeelte van het aunne herlTenviies van een menfch , wiens dagaderen geheel en al ver* vult zynde, ‘t felve ons feer root voorkomt. No. XLVII. Een ituk vanden nugteren darm op een Pedeftaltje gefet, waar in niet alleen alie dc latwyze verheventheden, of oog- luykende klapvliden , maar,ook zelfs haare flaghaderen vervult zynde, ons voor ogen komen : ais mede het celluleuiige geftel van den gezey- .den darm , en deflelfs fcheyl. N°. XLVIII. De HiUorie die hier volgt , is Ibo feer ongemeen,dat het ’t verftant van een menfch by na overtreft : ook en zal niet ligt y- mand zyn zegel daar aan willen hangen, ten ware hy het zeHsmet zyne oogen gezien , of de volgende getuygeniffe gelefen had : jaik zeg- ge, met den zeer beroemden Pro- ielfor Bartholinus, in lyn tra&aat wegens de ongewone wegen Van baringen, dat de onkundige der Medicynfche Hiftorien , zullen me- nen, dat ik nieuwe beufden hier kome te verhalen , daar het onder- tuflen waar is, ’t geen ik hier ter neder ftel. Namentlyk, een zekre Oude Vrouw IX. ANATOMISCH CABINET. ?i de Wefter-Schelling di dia) & adhuc (ni fallor fuperftes , ) an¬ num agens 78, Anno praeterito, vomitu per os rejecit Animal- culum,caniculo fimile , in quo luculenter vifui occurrunt, ca¬ put, os , lingua, oculi , Pedes , Cauda , & Funiculo Umbili¬ cali fimile quid. Didium animalculum gratis mihi oblatum, fimul cumbur- fula craffa. , ficum rotundam & planam referente, in qua, locofecundinae ,haefit. Pofl oblationem petii ab eo, qui mihi miferat hunc partum, ut me certiorem faceret de rei veritate , & ut expifcaretur ex iis, qui interfuerant, cum erudlaret illum, didfa vetula, itaque fequentes eiquaefliones transmifi, ac rogavi, ut indi¬ caret i°. Nomen patientis. 2,0.. iEtatem eius. 3°. Locum, ubi contigerit. 4°. Rationem victus ejus. 5°. Quis praefens fuerit cum per os erudkret? 6°. Qusenam incommoda, ante & poft rejectionem, paf- fe fuerit? 7°. Quo in liquore confer¬ serint poil rejectionem ? 8°. An Vrouw, wonende, op deWefter Schelling,en nu nog in ’t leven(fco ik meen) heeft in haar 78«. Jaar, voorlede jaar, een ldeen vier-voe- tig diertje ten monde uitgebraakt, ’t welk na een hontje fweemt, of gelykt, in ’t welke klaar te zien zyn, het hooft , de mont, tong, pooten, fteert, eniets , ’tgeenna een N avel-fcrengetj e gelykt. Dit diertje is my gefchonken5te gelyk met liet beursje, ’t welk dik is van fubftantie, rond, en piat, ais een vyge, waar in het in piaat- fe van een nageboorte heeft gele- gen. Na dit gelchenk , heb ik verfogt vandengever, dathy wildeonder- zoeken wat van de waarheyd van dit geval was, en dat uit de gene, die daarontrent waren geweeflfyalsde- feoude Vrouw ’t zelveten mon¬ de uitwierp. Hier op heb ik den zender defe ondervraginge overge- fonden. Ten eerften, De naam van de lydtfter. 2e. Haar Ouderdom, 3*. De plaats, daar het voorge- vallen was. 4- Haarmanier van leeVen. f. Wie daar prefent was ge- weeft, ais het uitgebraakt wicrd. <5. Wat ongemak fy voor, en na, dit uitbraken, geleden had. 7. In wat vogt fy het bewaart hadden. 8. Of THESAURUS ANATOMICUS IX. 80. An magnitudo ejus jam fuerit imminuta? 9°. Et ultimo, an integu¬ mentum , quod veram reprae- fentat Burfulam eradam , a- pertum fuerit in reje&ione, an vero (ludio cultelli vel for¬ cipe fa&um? Sequitur rejponfio. i®. Nomen ejus Grietje Willems y uxor i/fdriani de Leeuw , pifcium venditoris. 2.0. Annos agens feptuagefi- mum o&avum. 3°. Habitat in Pago, qui vocatur Wefter-Schelling. 4°. Ante rejecdonem appe¬ titus non nihil erat poftratus , & in rejedione adeo anxia, ut jam jtm videretur moritura, ita ut 5°. Jacomma ^Alberis filia eft filiae dito patientis , coafta fuerit materteram fuam ilico advocare , ut & alias vi¬ cinas mulieres. 6. jactaverant primo inteftam quandam , & ex ea denuo ex¬ emptum , indiderunt Phialae , (piri tu vini repletae, & tandem addiderant , in ejus conferva- tionem, (uti putabant) oleum olivarum , unde jam nonnihil imminutum eft. At- 8. Of het nu in grote vermin- dert was. Pe. En ten laaften , ofditbekleet- fel, Jt welk een waaragtig en dik beursken verbeelt, geopent is ge- worden, in ’t uitbraken, dan of men het met een mes of-fchaar o- pen gedaan heeft. Volght het Antwoord. i*. Haarnaam is Grietje Wil¬ lems, Huys-vrouw van Adriaande Leeuw, Visverkoper. 2r€» Out' agt-en-feyentig Jaaren. 3e. Woonaghtigh op de Wef¬ ter-Schelling. 4e. Eer fe hetquytraakte, was haar etensluft nietgroot, eninhet uitbraken foo benauwt,datfe aan- ftonts meende te fterven , foo dat fe. Jacomyntje Albertsjiaardog- ters dogter 5 haar moy enanderebu- ren vooit moft gaan roepen. 6. Zy hadden het in een Vuur- teft gefme^en $ en daar weder uitge- nomen zynde , in brandewyn geleyr en ten laaften hebben fy ’er olyf oly bygevoeght , om (foo fy meenden) ’t felve beter te bewaren , waar door het wat is komen te verkleenen. At- IX. ANATOMISCH CABINET, 3$ ATTESTATIO. Nos fkbfcripti te flamur hac omnia haufljfeex ore patientis , tec ‘non ex ore ejusdem mariti & aliarum mulierum , qua cum eruti aret animalculnm adfue¬ re. Adrianus Byman. Verbi divini Mini fler. Adrianus Kleyn.. Trator Subfiitutus. Si quis interim fidem huic rei deneget , adeat vetulam diriam , quae adhuc (ut puto) fuperftes eil : ego, de veritate hujus rei dubitare nequeo, propterea quod impoftores, qui hominibus imponere co¬ nantur, id lucri gratia ut plu¬ rimum faciunt /haec autem ve¬ tula ne hilum quidem inde lu¬ crata fuit , gratis enim mihi oblatum eft. In hoc partu, aut rejeriione per os , confideratione dignum cenfeo , fc:, quod dirium Ani- malculum membris perferiis inftrurium', non haeferit in membranis Chorio & Amnio, fed e contrario in burfa crafla & plana,cui annexum erat Fu¬ niculo umbilicali analogum quid. Vid. Tab.ILFig.il. & III. Quam' ATTESTATI E. Wy ondergefchreven getuigen , dit alles ‘verflaan te hebben uit de mond vande Lyderjfe , van haar man , en andere \ vreuwen , die daar by of entrent zyn geweejt. AdRIAAN B Y MAN Bedinaar des Goddelyke woords. Adriaan Klein. Subfiituyt Batijmv. Zoo nu ondeituiTchen ymand aan dele zaak geen geloofwilde ge- ven, die kanby haar gaan, dewyl- fc (foo ik meen) nogh in’tleven is 3 ik kan aan dele zaak niet twyfelen, nadien de bedriegers, die de men- fchen w^llen dupeeren, zulkxme- rendeel^doen om daar doortepro- fiteeren:maar defe oude vrouw heeft ’er niet met alie voor gehad , maar het is my vrywilligh geoffereerd. Ontretit dit baarcnofuytwerpen door de mond , aghte ik aanmer- kcns waardig te zyn , namentlrdat dit gefeide diertje met volmaakte leden voorzien zynde, niet gele- gen heeft; in de vliefen Chorion en Amnios,maar in tegendeel, in coi dick en piat beurffie, waar aan et vaft had gefeten met yets , ’t geen na een Navel-itrengetje geleek. Ziet de zde plaat. Fig. II. en III. E Hoe- 54 iTHESAURUS ANATOMICUS IX. Quamvis hic viclear latum campum differendi aperuille , L. B. mihi tamen animus non elt, diu in eo morari, affu- merem enim materiam viri¬ bus meis haud aequam, nec humeri effent ferendo , itaque potius illud Philofophis relin¬ quam , utpote in rebus tam ab- ftrufis perfcrutandis magis ver- fatis. Praeterea Thefauri limites excederem , cum mihi tantum propofuerim illa defcribere , quse in hoc nono Thefauro re- eriuntur,. ea ratione quoque revitati {ludere cogor, in ci¬ tandis au$oribus, quidepro- digiofo partu per os & anum fcripfemnt, vid. Eplffmerid. An°, i. obs. 108. nec non 109. & differt : inauguraLDn. Joh: Jacobi Stangii. &c. Itaque ad ulteriorem The¬ fauri defcriptionem me confe¬ ram ; unicum hoc tamen, tan- quam Problema proponens, fc: utrum impoflibile habendum, di diam burfulam cum fuo con¬ tento , Atheroma fuiile ? cum in confeffo fit 5 varias corpo¬ ris partes repertas effe in e- jusmodi tumoribus, immo in Thefauris meis reperiuntur, quae Hoewel ik hier , U.L.een ruym veld fchyn geopend te hebben,zoo is egter myn voornemen niet om my daar in lahg optehouden , want ik zoude een laffc op de fchoude- ren haalen,die ik onmagtigh waste dragenj derhalven wil ik ditliever overgeeven aan de Philofophen, dewelke meer ervaaren zyn in ’t doorzoeken van geheymcn. Daarenboven zoude ik ookbuy- ten myn beftek gaan, nadien ik maar voorgenoomen heb, die zaa- ken te befchryven, dewelke in dit negende Cabinet gevonden werden* daarom moet ik beknopt zynin’t aan haalen van de auteuren dewelke ge- fchreeven hebbenvande wonderly- ke baring, die door de mond en fondament zyn voorgevallen. Ziet de Ephimer: van ’t iflejaarObfer- tie 108 , en de diflert. van de Heer Jacobus Stangius enz. tk zal derhalven in de verdere befchryvinghe van dit Cabinet voortgaan* alleen maar dit voorftel yoorhoudende, namentlyk, of het voor onmoogelyk moet werden gehouden , dat dit gefeyde Beurs- j e met ’t geen het in zigh onthoud , een pap-gefwel ( Atheroma ) ge- weeft zoude mogen Zyn ? om dat het bekent is , dat ’er in verfcheyde ■deelen van ’s menichen lighaam diergelyke gefwellen gevonden werden : ja in mynCabinettenwer- IX. ANATOMISCH CABINET. quas hic pro Atheromate cer¬ tare videntur , fc. Racemus Dentium a me inOvario mulie¬ bri repertus. Capilli , Pili , &c. N°. XLIX.Pedamentum ex ligno indico, fupra quod poli¬ tum Hepatis frudulum e cor¬ pore humano, in quo luculen- tidime apparet apperentia no¬ va , de qua paulo inferius. N°. L; Pedamentum ex eodem ligno , in cujus medio comparet Brachium foetus hu¬ mani immaturi balfamo con¬ ditum & induratum , in cujus pugno continetur fasciculus Pilorum, variis locis fubdantia lapidea, Lithophyti indar , obfitorum. Dichim fafciculum per vias urinarias rejecit Matrona quae¬ dam , limul cum purulenta materia 5 an ex Atheromate Velicae in Absceflum conver- fo? Vid.Tab.II.Fig. t. Circa Cubiti flexuram re- peritur fafciculus Pilorum hu¬ manorum in Atheromate O- menti cujusdam mulieris, pod mortem a me inventus & de- fcriptus in Obfervat. meis Ana- tomico-Chirurgic. Alateribus hujus pedamenti com- den ook verfcheide zaaken gevor> den ? dic daar voor opkomen , ais een reye menfchen tandcn in ballskens of eyer ftocken der vrouwen , hooft- hayren,ook gemeene hayren , en an- dere zaaken meer van my gevonden. N°. XLIX. Een peceftal van in- diaans hoiit, waar op gelet is een kleen ftuckje van de Lever van een menfch, waar in een nieuwe ver- fchyningh te voore komt , waar van ik cen weinig verder gekomen zyndc , breeder zal verhandelen. N°. L. Een pedeftal van ’t zel- ve hout , waar op gefet is een Armtje van een onvoldrage vraghre geballemt en hard gemaakt,in wiens vuyft onthouden werd een bondel- ke menfche hayr , ’t wclke op ver¬ fcheide plaatfe met cen fteenfcoffe omvangen werd, op die wyzeals de verfteende. heefterkcns. Dit geleydc bundelke is van een bedaaghde jufFr.door dewater-we- ghen geloft, te gelyk met een ette- righe itoffej zoude ditniet wel ge- v/eeft zyn een pap-gefwel, in een ulceratie verandert zynde ? ziet Tab. 1 1 . Fig. i. Ontrent het buygen van de Elle- boogh werd mede gevonden cen bundel menfchen Hayr, ’t welkik gevonden heb, na het afixerven van een Vrouwin een pap-gefwel j ’t welk geleten was in ’t Net, en is van my befchreven inmyne Ana* tomifehe en Chirorgicale Obferya- tien. Aan de zyden van dit pedcfhi E 2. ver- 26 THESAURUS ANATOMICUS IX. comparet Capillorum copia cujusdam Virginis fponte a Capite in gremium ipfius pro- lapfa, idque digitum trans- verfum a Capite , & quod no¬ tatu dignum, prociderant a totius Capitis circumferentia, tanquam forcipe fimul abscidi & quidem momenti temporis fpatio, retulitque nobis illud fexta vice fuifTe , quod fibi hoc defluvium contigerit. De veritate hujus rei dubi¬ tandum non efl, quoniam, dum viveret admodum honefkm& fmceram traduxit vitam , cu¬ jus parens quoque homo frugi, honeftus , atque etiamnum fu- perftes,praxin medicam Har- lemi exercens, cui nomen But- Iero. In illa Virgine , quae jam ul¬ timum obiit diem notatu quo¬ que dignum exiflimo,fc: quod eodem tempore , quo fupra- didfi pili , fexta vice procide¬ rant in ejus gremium , labo¬ rabat alio quoque affecfu info- lito , fc: a latere Carpi dex¬ tri fuborta fuerat protuberan¬ tia parva , cum dolore intole¬ rabili ad quam debellandam, fefe Amftselodamum contur lit. vertoond zigh ook een hoope hayr van een jonghe Doghter* ’t welk van zigh zelf in haar fchoot quam at te vallen, een dwerfle vingher breedvanhethoofd, cn dat is aan- merkings waardigh vande gantfche omtrek des hoofds; evenalsofmen dezelve met een fchaar in een ogen- blick te gelyk hadde afgefheedetfj fy verhaalde ons , dat zulkx haar nu voordefeftereys wasovergekomea, Daar is aan de waarhdd niet tc twyfelen van dit geval nadiende lyderfle een vroom en eerlyk leven geleyd heeft, wiens Vader ook een eerlyk en deugtryk man is , en nu nogh in ’t leven zynde, tot Haer- lem pra&ifeert ais Med: Dodor, metnaameButlen I k aghte ook wonderlyktezyn, datindefe maagt,dewelkenuin den Here is ontflapen,zulks de fesderey- fe ’t hayr op de gefeyde wyze in haar fchoot vallende , ook nog was ver- vallen in een ander ongewoon onge- mak , namentlyk aan de reghter zy- de vrnde voorhand kreegfe een ligt gefwel met een onlydelykepyn, ’t. welkhaar noodzaakte rotj Amlbr- dam te komen, om geholpen te wer- den,men deede my, nevens deoWel- ervarene Meeflers Chirurgyns Pis¬ ter Adriaanfz. Verduyn en deliciis Schoon- IX AN ATOMIS CH CABI NET. 57 Et, &me vocari juffit, ftmul cum verfatiffimis Chirurgis Petro Adr. V erduyn, atque er jus genero Gomaro a Bortel. Confultum duximus (de¬ mulcentibus remediis nil pro¬ ficientibus) apertionem inffi- tuere, eaque perafta, inveni¬ mus tumorem repletum gra- nulofis , duris , rotundis al¬ bis corpufculis, capitis acicu- h minoris magnitudine , quae tam firmiter Tendinibus Mu- fculorum erant affixa , ut vix potuerimus avellere; dolore porro perfeverante, denuo fo¬ menta demulcentia adhibita funt , verum etiam ineaffum ; itaque ferro candente malum debellare conati fuimus, ail quoque fruftra & fme ullo Le¬ vamine. Poft. aliquot hebdomadas laeva manus eodem malo affi¬ ciebatur, tandemque fummis doloribus afflicta, animam Deo reddidit, N°. LT. Brachium infantis in liquore, vitae fpeciem reprae- fentans , in cujus manu conti¬ netur Lamella Tefficuli , in Cartilaginem mutati , prodi- gicfae magnitudinis.. Not*. prolapfus ab alto pa¬ tiens quidam,accepit contuiio- nem Schoonzoon Gomarus Van Bortel roepen. Wyvonden geraadzaam,dewyl de pyn niets en luifterde na verfagten- de en pynftillende Remedien , ’t zel- ve te openen, ’t weik gedaan zynde, vondenwy ’t zelve vervult met ron- de , korlige hardeen wittelighaamt- -jens,in grotevan Ideene fpeldeknop- pen , ; dcwelke foo vaft gehegt? waa- ren aan de Peezen der Spieren, dat- men dezelve daar befwaarlyk :van konde aftrecken : de pyne verders niet wykende,zoo fynde verfagtende flovingc wederom aangewent , doig almede te vergeefs, wesHalven \vy het quaal tegen gingen met een gloejend yfer , dogh al: mede te vergeefs en. zonder eenige verlig? tingi- . -'V;:;'-. Naa eenige weeken wierd delin- kerhandmetdat feive quaad aange- daan, en ten laaflen met tcer fwaare pynen beladen zynde , is zy in den Heere ontflapen.. No. LI. Een vies metvogt en daar in een arm van een jong kint , ’t welk ons levendigh voorkomt 5 in deflelfs handje heeft het een moot van een doorgefnede T eiticul , van een Menfch, dewelke byEer groot, en in craakbeen verandertis. Aanmerkt. Den lyder was van boven neaergevalien , en had daar E 3 docr (aS THESAURUS ANATOMICUS IX. nem gravem Tefticuli dextri, 'unde remediis adhibitis , nil- que proficientibus in tantam duram molem accrevit, ut -tandem non folum pueri caput adaquaret 5 verum etiam pa¬ tiens non fine magno incom¬ modo & dolore incedere po¬ tuerit ; itaque coadus fuit expertiifimum Chirurgum | Bortel confulere , qui me quoque in confilium una vo¬ cavit : curp autem ad mu¬ nia impos eiTet faftus patiens, propofuimus Tefticuli ;extir- pationem , ficuti a fupra dido Chirurgo animofe & dextre expeditum fuit , primis diebus -mediocrfier quidem fefe -ha¬ buit, pofiea vero febre in¬ gruente in pejorem fiatumre- dadus , incidebat enim in ipaf- mumOris imperfedumid quod pluries contingit pofi extirpa- tionem Tefiiculoram, qui in tantam molem excreverunt: attamen pofi varia adhibita vemedia, cpnyatet aeger ,;at- q[iie . etiamnum pancratice vi- . Vit.. : - Not.* Praeterea , pofi extir- pationem Tefticuli, pondus ■ erat trium librarum cum fe- mifTe ,‘& quod notatu dignum, omnia vafeula feminalia Te- fticu- doorgekregen een fwaare kneufing aan fyn reghter bal , waar door de aangewende remedien geen hulp toehrengende , het ais een kinder hoofdgroot en hard was geworden, •en den lyder hiet, zonder groot onge- makeripyne de wegh konde betre- den , derhalven hy geawongen wierd om met de zeer wel Ervarene Heelmeefter van Bortel daar over te confuleeren , dewelke my daarne- 'vens hceft doen roepen, en dew}7l de lyder onmagtig was geworden om zyn beroep waar te nemen , heb- _bcn wy hem geraden tot het wegne- ;men van de Tefticul, 5t welk ook Idoekmoedig en wel uitgevoertis geworden door de gezeyde Heel- meefter5 de lyder had het in ’t eerft redelyk wel, maar na heen in een Koorts vervallendc,kreeg hy het feer quaad , en vervielin een onvolmaak- te klem in de mond, ’t geen meer- malengebeurtna ’t wegnemen van de zodanige Tefticulen : noghtans naar het gebruik van verfcheide mid- d.elen, is den lyder ten laaftenher- fteld geworden, enleeftnog in een goede gefondheyd. : A anmerkt verders, dat ddeTeiH- cul, naar het wegnemendrie en een half pond woeg , en ’t geen aanmer- kens waardig is, alie de zaadvaatjens Waar uit den T eiticnl by nageheel en albefiaat-, waarenin een gevloeiten kraak- IX. A NA X O M IS C H CABINET. fp fHculutn confli tuentia, conflu¬ xerant , & cartilaginea erant facta. Totum hoc obje&um in la¬ mellas diffecui, quarum ali¬ quot refervo , eratque diame¬ ter , intimae lamellae vn.uncia- rum feu pollicum. V icLTabilL Fig. i. A latere hujus lamellae, quser hic continetur inphiala , ad¬ jacet quoque portio Uteri mu* lieris , cujus fuperficies interior corrupta, in aliud effe muta¬ ta & plurimis tuberculis fPipe- ris nigri magnitudine , obfita.: N°. LIL Portio Cerebelli' humani, in cujus facie exte¬ riore & inferiore videndam fefe exhibet , fubdivifio Cor¬ ticalis fubflantisein innumeras particulas , ficuti antehac de¬ pingi curavi in EpiibAnatom: problem. Praeterea oculos quoque in¬ currit, quo modo Cerebello in- cifo, ramuli arborum reprae- fentantur, N°. LIII. Phiala ficca,in qua confervantur Arteriae per Ce¬ rebrum & Piam matrem di- fperfse , ceracea materia rubra repletae, quae fubfiantia adeo funt teneri, ac fi vafa eflfent Lym- craakbeenig geworden. Dit geheel voarwerp heb.ik toti' inooten gefneden , waar van ik ’e£ eenighebewaar, enwas de binnen- ftemoot van Diameter feven duy- men . Ziet de 3 de Plaat . Fig. 1. Aan de zydevan deze moot, de- welke hier in deyles onthonden wert vindmen ook een ftuk van de Lyf- moeder van een Vrouw wiens inwendige oppervlakte bedorven,cn ineen anderwezen vcrandert zynde, bezet' ismet veele heuveltjens , die in groote met fwarte Pepef overeen- kornen. N°. 'LII. Een ftuk van ’t aghter Breyn van een menfch , aan wiens oppervlaekte van onderen haar ver- tooncri de mindere verdeelingen van de Schorfle in een ontclbaar getal van kleeiie deeltjens , gelyk ik voor- hcen heb doen afbeelden in myne antwoprd op debrieven,die my voor gefreid wierd. -. Daarenboveny zietmen ook op wat wyze , dat dit Agterbreyn d.oor- gefneden zynde zigh ais taekenvan- boomen komtte vertoonen. No. LIII: Eendroog glas , waar in bewaafd werden de ,flag*aderen , die door de Herflene,en dume herf- fen vliesverfpreyd,en met een rood waffige ftoffe vervultzyn,dewelke van wezen zoo fyn zyn ais ofze Wa- tervaten waaren , ’t welk mogelyk en THESAURUS ANATOMICUS IX. Lymphatica, id quod forfan , & quidem facile aliis impofuit, fiatuentibus per Cerebrum e- jusmodi Vafa efTedifperfa,quae tamen nunquam inveni, neque ab aliis vidi demon ftrata, ita¬ que illa 'inter exequias recen- feo , cum ita didis Glandulis Corticalis fubllantiae CerebrL - Interim ratio inquirenda ef- fet hujus teneritatis , & quare Arteriae per Cerebrum & Piam matrem decurrentes tam tene¬ rae fint fubllantiae , fi enim tan¬ tummodo efient dellinatae ad fanguinem arteriofum ducen¬ dum verfus Cerebrum, quor- fum illa teneritas-? Ego (falvo aliorum judicio) cenfeo , totum illud, quod, confici exillimarunt audores inpraetenfis Glandulis Corti¬ calis Cerebri fubllantiae, illud fieri in Vafculorum Arterio- forum extremis ; & cum fpi- ritus animales fint corpuscula fubtilifiima inllar fpiritus vini toties cohobati, ut, fi quis ab altiore loco guttatim illum vellet affundere,' ne. guttula quidem avolando , ad terram perveniret,* fic quoque fpir; animales, cum fint,uti puto,non minus fubtiles, quam memo¬ ratus fpiritus vini , toties coho- batus. en ligtelyk andere bedroogen heeft 5 vTa.anende dat zoodanige Vaten door ede Herflene verfpreyt waren, de- welkeiknogtans noyt heb gevon- den , nog gezien, datze van andere getoorit zyn geworden 3 wesbalven ikde zelve onder den uytvaart der gewaande Kliertjens der fchorflighe ; fybftantie van de Herflene-, ffcelle. Ondertuflen moeflmen de oor- zaakvan deze tederheyd onderzoe- ken , en waar om. de flag-aderen die door de Herflene, en doorhet dun- neHerflen-vliesloopen, zodunvan fubftantie zyn , want indien zy alleen ftrecken om het flag-aderlyke bloed naa de Herflene te voeren , waar toe _dan die dunne tederheyd ? Tk meyne-, (onder verbetering) dataPtgeenede Aucteuren gefufti- neert hebben, gemaakt te moeten werden in haar voorgewende Klie- rCn van de fchorflige flibftantie van de Herflene, ’t zelve volbragt te werden in de uyteynde der flagader- kens : en nadien de animaale geeften feer fubtieie lighaamtjes zyn 3 gelyk alsbrandewyn, diezoo dikraaals o- vergehaalt is , dat zpo ymand dezel- ve van een hooge plaats al druypen- de zoude willen uytgieten , zoo zou- der geen een druppelkedaarvanop de aarde komen , maar onder wegh wegvliegen : zoo ook deze dierivke geeften , aewylze niet rninder fuD- tielzyn, ais de gefeyde dikwils o- vergehaalde geelf vaa Brandewyn, hebben moogelyk ook zoodanig een werk IX. ANATOMIS batus , indiget forfan quoque in conficiendis fpiritibus ani¬ malibus machina, textura tam tenera , uti funt diftse Arterio¬ lae, quae repletae ne minimum quidem atta&um perferre pof- funt,fine ruptione, id quod non putarem ullis in partibus cor¬ poris noftri locum habere. Quicunque mecum domi meae viderit quanta fit diver- fitas inter extremitates vafo- rum fanguineorum Vifcerum, ratione ftru&urae , reptatus & fubftantiae , facile mecum fen- tiet illud non fruflra effe a na¬ tura (cujus Opifex Deus efl) ita conftitutum ! Olim depingi curavi & pu¬ blicavi figuram Renis humani, in qua repraefentavi curfum Arteriarum Renalium, enim- vero, ^Venarum difiributio- nem repraefentare non pote¬ ram, nam replendo Arterias, fimul quoque replebantur ve¬ nae , & fic confundebantur in¬ ter fe propter Anaflornofes. Jam vero aliam viam ingre¬ di coadius, 'replevi illorum Venas , & tanto artificio , ut non minus ultimi Venularum ramufculi tomenti , vel telae aranearum i nitar tenues, ocu¬ lis armatis luculenter confpici CH CABINET. 4* werktuyg vannooden, ’tv/elk 'loo fiibtiel is, ais wel zyn defe flagader- kens, dewelke opgevult naaulykx aangeraakt lconnen werden zonder tebreken,het welk inanderedeelen onfes lighaams-geen plaats heeft. AI wie met my gezien heeft , het groote verfchil, die ’er is , tuffehen de bloedvaten der ingewanden , ten opfichte van haar fubfiantie , cours en itractuur , die zal ligtelyk met my van gevoelen zyn , zulks niet ymghteloos van de natuur ( Aviens werkmecfter God is) alzco zonder oorzaak gefchikt te zyn! Eertyds heb ik de figuur van de Nier doen afbeelden , en uytgege- ven , waar in ik vertoont heb , de cours des N iers-flag-aderen 5 maar die der Nier-aderen , kondeik nict doen verbeelden , warit ais ik dc Slag-aderen opvulde , zoo liepen de Aderenookvol, en wierden alzoo door een verwert wegens haare mondelinge vereeningen. Maar nu ben ik gedwongeneen andere wegh in te flaan , en hebbe haar Aderen vervult , en dat zoo konltig, datmen nietmin de aller- uyterfte takjes der Aderen kan zien met vergrootglafen, die zoo fyn zyn ais dons , ja fijnder ais het gev/eef vaneenlpinne. F Edog THESAURUS ANATOMICUS IX. poflint.* fed quanta differen¬ tia inter reptatum Arteriola¬ rum & Venularum Renalium! cum prima vice illud adfpice- rem, eram attonitus, & qui¬ buscumque hoc demonftravi , obflupuerunt. Si Deus T. O. M. longio¬ rem mihi vitam concedere dignetur , per figuras publi¬ care decrevi veram Renis ftruct uram , toto coelo diver- fam , quam ab aliis hactenus factum vidi. N°. LIV. Phiala in liquore continens Cerebri humani por¬ tionem , in qua comparent Nervi Olfactorii , Trunci Ar¬ teriarum Carotidum* Pia Ma¬ ter Arteriolis repleta, nec non Arteris Cervicales ab- fciffsjcum illarum unione cum Carotidibus, Nervi Optici, u- ti & Cerebellum integrum;ne autem hoc objectum fuo rece¬ deret loco ramum Arboris Pomi Aurantis appofui. Supra operculum phials re- peritur rupes confecta ex Con- chilis, ramis Arteriolis (loco Corallorum rubr.). intertextis. N°. LV. Lien humanus grandinibus obfitus,quasolim pro Glandulis habuerunt auc¬ tores Edogh wat een groot onder- fcheyt wegens de cours der flagh- aderen en gemeene aderen in dc Nieren! ais ik zulks voor de eerte reyfe zagh, was ik ais verflelt, en al wie het van my ziet vertoonen, zyn daar over gecbnfteraeert ge- weeft. Indien God Almagtigh my ’tle- ven nogh wat zal believen te Ipaa- ren, zoo heb ik vqorgenomen de waare geftalte der Nieren wereld- kundigh te makeri, dewelkewaar- lyk geheel anders is, ais ik vanan- dere tot nogh toe heb zien verbeel- den. N°. LIV. Een vies met voght waar in onthouden werd eengedeel- te van de Herflene van eenmenfch, alwaar haarkomen te vertoonen de Reuk-zenuwen , de ftronken van de Slaap llag-aderen , het dunne Herlien-vlies vervult van flag-ader- kens, ais mede de afgefnedene Hals- flag-aderen en haar vereeninge met de Slaap-flag-aderen , en de Gezigt- zenuwen,en Achter-breyn. Opdat nu dit voorwerp van haare plaatfe niet zoude afwyken, zoo heb ik een tak van een Orangie-boom daar tegens aangefet. Boven op het dekzel van 't glas werd gevonden een kleen Rotsje uyt fchulpen , en vervulde Bloea- vaten gemaakt, inplaatsvanroode Coraal tacken. N°. LV. Een Menlche Milt, methagelwyzeverheventheden be- zet, dewelke de antheuren • voor- keen meenden, dat het Kliertjens wa- IX. AN ATOMXSCH CABINET. tores , cum interim nil fmt , nili tubercula, quae Glandulas mentiuntur, &ab obftruclio- ne extremitatum vaforum o- riunda. Supra operculum confpici- tur quoque rupes parva, in cujus medio excavato polita ell phiala, in liquore continens portionem Lienis humani, cum autem ejus membrana ablata fit, nil comparet, quamvafa fanguinea Lienem confutuen¬ tia. K°. LVI. Pedamentum ex ligno indico, fupra quod po- fita phiala liquore repleta, in qua videndum fefe exhibet caput infantis viventis fpeciem repraefentans, cujus Prolabia, ut& cufpis Linguae rubicunda: cum autem Oculi claufi fmt , dormientis caput repraefentat: nullas quoque rugas praeter- naturales aut foveas contraxit cutis, id quod gratiam con¬ ciliat afpicientis oculis. Scutella Granii adempta in confpe&um veniunt Nervi Ol- fa&orii, gaudentes adhuc Pia matre, qua obducuntur, cum fuis vafculis fanguineis repleta. Plexus choroideus inter re¬ lictas Cerebri Arterias vifui quoque occurrit. Du- waren, daar hetondertulfchenmet anders zyn alsheuveltjens,dewelke Kliertjens verbeelden , en voortko - men wegens verftopping vandeuit- eynden der vaten. Boven opi het dekzel , vind men ook een kleen Rotsje , in wiens midden hol zynde, gevondenwerd een glas met voght, en daar in een iluk vande Milt vaneen Menfch, en nadien cfefzelfs vlies afgenomen is , zoo doet zigh niet anders op, ais Bloed-vaten , dewelke de Milt maken. N°. LVI. Een pedeftal uyt In- diaanfch hout, waarop gefetiseen glas met vogKt , waar in gezien werd het Hoofd van een kind, ’t welk een levendigh hoofdje komt te verbeelden , deszelfs voorlippen, ais mede het uyterfte van de T ong , zyn rood van couleur , en het ver- beeld, deogentoegeilootenzynde, het hoofdje van een flapend kind : en het vel nergens gerimpelt of met kuyltjens bezet zynde, geeft voor de oogen een aangenaam gezigt. Het bovenfte van ’t Bekkeneei afgenoomen zynde , kanmen de Reuk-zenuwen zien , met defielfs bekleetzel van ’t dunne HerfTen- vlies, en de opgevulde bloedvaat- jens, die daar doorheen loopen. De Chorionfche ader-vlechtinghe komt hier ook in 3t geiight onder de overgeblevene Slag-aderen van de Herfiene. F z Het 44 THESAURUS ANATOMICUS IX. Dura mater, ferici albi co¬ lore fuperbit. Pinguedo fubcutanea natu¬ ralem quoque retinuit colo¬ rem. Supra operculum hujus phia¬ lae alia quoque phiala pofitaeft in exiguae rupis cavo , reple¬ tis Arteriis undique ornata, & in illa phiala videre licet portionemCerebri humani,cu- jus cortex fummam rubedi¬ nem, propter vafculorum re¬ pletionem ceraceae materiae rubrae, induit. N°. LVII. Portio magna Placentae Uterinae humanae ,ex meris vafis fanguineis compo- poiita, funtque illa vafa flava propter materiam flavam, qua ufusfum. Horum extremitates fucco- fae aut pulpofae hic oppido quam bene apparent. N°. LVIII. Phiala ficca & in ea fceleton foetus immaturi fex circiter menfium , cujus manus offea elevata continet veiiculam Felleam humanam apertam , in cujus cavo cer¬ nuntur variae cellulas membra - nofae, calculos fubnigricantes continentes, quos. capite ele¬ vato adfpicere videtur. N°. Het harde Herflen-vlies komt ons hiervoorvancouleur, alswitte zyde. Het ondervelligh vet heeft ook iljne natuurlyke coulear behouden. Op ’t dekfel van ’t glas, is nog een ander glas gezet , en dat in ’t midden van een kleen Rotske, ’t welk verciert is van alie kanten met opgevulde Slag-aderen : en in dit glas kan men zien een gedeeltevan de Herffene van een Menfch, wiens fchorile zeerroodis, wegens het opvullen der Bloed-vaatjens met een roodwaffighe Itoffe. N°. LVII. Een groot Ituk van de Naa-geboorte van een menfch , t’lamengelleld alleen uyt Bloedr vaten, dewelke haar geel vertoo- nen , wegens de Itoffe die ik daar toegebruykt heb. Defe haare lappighe uyteynden kan men hier zeer duydelyk zien. N°. LVIII. Een droogh glas, en daar in ’t Geraamte van een on« voldraage Kindje, van omtrent fes maanden draghts ,. in wiens opge- heve handje gehouden werd' een opgefnede Galblaas van een menfch, in wiens binnenlte gezien werden verfcheyde celluleufe vliefen’, daar fwartagtighe ffeentjens inleggen, dewelke hy, ’t hooft opwaarts ge- went zynde, fchynt te willen bs- fien. Na. XX. ANATOMISCH CABINET. 4y N°. LIX. Pueri Hepar ,tam artificiofe praeparatum & re¬ pletum , ut omnes ultimae ra¬ musculorum vaforum extremi¬ tates in confpe&um veniant. Cum mihi a longo tempore innotuerit Hepar ex folis vafis fanguifluis & nullis Glandulis conflare. Acuti defcripfl & delineari curavi ; id autem re- praefentavi in Jecore difloluto propria membrana ambiente adempto , & in liquore confer- vato. Cum autem in illa praepa¬ ratione extremitates vaforum recedant a naturali reptatu & loco, aliam quoque viam in¬ cedere confultum duxi ; ita¬ que replevi vafa , totumque .Hepar peculiari artificio bal- famo induravi , quo facio, inte¬ grum illud vifcus , ne mem¬ brana ambiente quidem abla¬ ta, vifui expono, & fic ulti¬ mae extremitates pulpofae vel fuccofae luculenter in confpe- cium veniunt forma rotunda &ceufiellata, nulla peculiari membrana fuccinciae y hae ex¬ tremitates a Malpichio vocan¬ tur Acini hexagoni , & totum hepar ab eodem appellatur Glandula conglomerata , cum interim nullis gaudeat parti¬ culis, per fe fubfiiientibus, & No. De Lever van een Jonghe^ dewelke. zoo konftig toebereyd en gevult is , dat alie de uyterfte uyt- eynden der Bloed-vaatjens ons in ’t gefight komen. Hoewel van over langhe tyd my bekend is geweeft , de Lever, al- leen uyt Bioed-vaten te beftaan, en niet uyt KLieren , gelyk be- fchreeven heb , en ookdoenarbeel- den j maar dit heb ik voorgehou- den in een ontdaane of ontbondene Lever, wiens omvangend vlies af- genomen zynde, in een vogh.t be- waard werd. En nadien in dat toebereyden, de Bloed-vaten van haarenatuurly- ke cours en plaats afweken , zoo ben ik te raade geworden , een an- dere weg in te flaaii , derhalven heb ik deflelfs vaten vervult , en de ge- heele Lever, op een byzondere en konflige balfamatie hard gemaakt, en na dat doen, dit geheelvoor- werp voorgehouden , ’t omvangend vlies zelfs niet afgenomen zynde , en zoo komen ons de uyterfte fappi- ghe uyteynden , zeer klaar in ’t ge¬ fight, inde gedaante van rondagtige fterwyfe lighaamtjes , en met geen byzonder vlies omvangen : defe uyteynden werden van Malpichius feskantige korreltjes , geheten, en de gantfche Lever houd hy voor een V famengejlelde Klier 3 . daar men in tegendeel bevind , dat het geen byzondere deeltjens zyn , die op haarzelve beftaan , en ook met geen F 3 by- 46 THESAURUS ANATOMICUS IX. proprii membrani praeditis, quo fine nullam partem Glan¬ dulae nomine infigniri volue¬ runt Anatomicorum Princi¬ pes. Quatenus totum Hepar pars mollis eft, quod per fe fubfi- flit , & propria membrana am¬ biente amicftum eft , non male dicitur Glandula ; fed dico , neutiquam conflare ex Glan¬ dulis, & fi. quis contrarium fuftineat , demonftret illud tam luculenter , uti ego exhibeo , quicquid dico. 