title: Prodromus florae Batavae
creator: Bosch, R. B. van den (Roelof Benjamin), 1810-1862 | Dozy, F. (Frans), 1807-1856 | Molkenboer, J. H. (Julian Hendrik), 1816-1854 | Westendorp, G. D. (Gerard Daniel), 1813-1868 | Oudemans, C. A. J. A. (Cornelis Antoon Jan Abraham), 1825-1906 | Vereeniging voor de Nederlandsche Flora
text: In Herb. : Leyden, Wassenaar, Zuid-Beveland, 's-Bosch, Nijmegen, Elburg, Zutphen, Twello, Diepenveen, Zalk, Kampen, Meppel. Bovendien : eiland Dordrecht, Deventer, (Noordwijk, Leiden), Friesland, Fris. Variat: V. nana; pollicaris {V. nana Lam.) In Herb. : Zuid-Beveland, v.d.B.; Diepenveen, Cop. Bovendien : Waelden, v.d.B. in Herb. pr.; (Utrecht, fl. b. s.) Ludolf: corolla alba. In Herb. : Twello, Cop. peregrina L. Op onbebouwde plaatsen. O Apr. Maj. In Herb. : Leyden, D. v.d.B. Bovendien : (Friesland, Meese, Gort.; Groningen, Gort.; Franeker, Fris.) Observatie: Frope pagum Leyden speciem legit a. 1832, 33 v.d.B. (in Herb. pr. et Dav. adsunt spec.) ; ibi postea observata non est. (Cf. Leid. p. 199, ann.) V. verna L. Op bebouwde en onbebouwde zandgronden. O Apr. Maj. Loosduinen bij 's Hage, VZ. in Herb. v.d.B. Bovendien : (Harderwijk, v. Geuns, Spicil.; Holwerd, Franeker, Fris.) V. triptilloides L. In bouwlanden. O Apr, May. Variat fere ut V. arvensis. In Herb. : Haarlem, Leyden, Zuid Beveland, Helmond, Rosmalen (N.-Brab.), Nijmegen, Driebergen, Elburg, Deventer, Kampen. Bovendien : Sittard (Limb.), Tilburg, de Bildt, (Dieze (Overijssel), Gort.; Amsterdam, 's Hage, Harderwijk, fl. b. s.; Wassenaar, Leid.) V. praecox All. In bouwlanden. O Apr. May. In Herb. : Terwolde (Geld.), Cop. Bovendien : (Gronsfelt; Leid. Rev.) V. agrestis L. Op bouw- en moeslanden. O Mar. — Sept. Capsula malura subglabra et venosa; stylo capsulac maturae lobos subacquante. In Herb. : Amslerdam , Leyden , Zuid-Beveland , Vught , 's Hertogenbosch , Nijmegen, Zutphen, Kampen, Meppel. Bovendien : Doesbarg. Variatie : LIMOSIELLA. 177 ANTIRRHINEAE. radicans. Planta , hyems mite passa , ate prorepens (jam Fehr. florens). In Herb. : Zuid-Beveland , v. d. B. 42. V. polita Fries. Op plaatsen als de voorgaande. O Mart. — Sept., Oct. Calycis laciniis late ovatis; stylo in capsula matura exserto. In Herb. : Leyden , Stekh.; Deltgen, Ulrecht , de B r. ; Duiveland , Zuid-Beveland , v. d. B.; Meppel , Heyn. Bovendien: Walcheren, Herb. v. d. B.j ('s Gravesande, de Br.) 43. V. opaca Fries. Op plaatsen als de voorgaande. O Apr. — Aug. In Herb. : Leyden , Oudemans; Delft , de Br. ; Zuid-Beveland , v. d. B. ; Deventer , Cop. 44. V. Buxbaumii Ten. Op braakland , in hoven. O Mart. — Maj. In Herb. : Zuid-Beveland , v. d. B. ; Groningen (in horto Groning. spont.) v. H. 45. V. Hederaefolia L. In bouw- en moeslanden , aan wegen tusschen gras, enz. O Mart. — Maj. In umbrosis laxa , late diffusa. In Herb. : Leyden , Zuid-Beveland , 's Hertogenbosch , Nijmegen , Zutphen, Deventer , Kampen, Meppel. Bovendien : (Friesland, Fris.) LIMOSIELLA L. 46. Ij. aquatica L. Aan de kanten van poelen , slooten , op vochtige plaatsen langs rivieroevers, enz. ij. Jul. — Sept. In Herb. : Zandvoort , Mb. ; 's Hertogenbosch , Vijlmen , Hov. ; Weurt bij Nijm. , Abel.; Kampen , Bond. Bovendien: Werkendam, Herb. Lac. ; Vianen, Mb. , Maasricht , Franq. in Herb. v. d. B. ; (Harderwijk , Vielend, Gort; 's Heerenberg , Rheede , fl. b. s.) Ord. Orobancheae Jass. OROBANCHE L. 94:7. O. Rapum Thuill. In onbebouwde gronden op wortels van Sarothamnus scoparius. 4- Maj. — Jul. Aug. (?) {0, major fl. b. s. p. 468.) In Herb.: Beek, Marienboom (hij Nijm.), Heumen, Abel.; de Grebbe, Kraep.; Zutphen (bij het Jagthuis) Cop, Top; Gelderland, Hoffm.; Heumen (op Quercus, Robur), Abel. Bovendien: Ubbergen, Hoffm. in Herb. Dav.; Lochem? Kampen? Herb. Heyn. (Hardenwijk, Lochera, fl. b. s.) O. pallidiflora Wimm. et Grab. Op den wortel van Cirsium arvense. 29 Jun. Zalk? Herb. Heyn. 348, O. Cynanchum Duby. Op onbebouwde gronden, in duinen, aan boschkanten, enz., op wortels van Galium Mollugo en G. verum. 4- Jun. Jul. (0. caryophyllacea fl. e. s. p. 470.) Var. fimbriata dense et parcius pilosis- (Cf. Rchb. ex. p. 353 eq. ad O. caryophyll. Sm.) In Herb.: duinen bij Overveen, Mb., Asscher; Breeschap bij Velzen, Mb.; bij Katwijk, D.; bij Leyden, Oudemans; op Walcheren, v. d. B.; Nijmegen en Weurt, Abe I.; Deventer, Top, Cop; Katerveer bij Zwolle, Zalk, Bond. Bovendien: Scheveningen, Kerb. Lac.; Naaldwijk, v. d. Tr., Maastricht, Franq., de Grebbe, v. d. B. in Herb. v. d. B.; (Noordwijkerhout, fl. b. s.) Obs. In raad. Gnaphalii dioici indicaruiit Abel. et G. e. v. Deyn.: bij Nijmegen. An eadem species? O. Fufaead Wallr. Op onbebouwde plaatsen en akkers, op wortels van Medicago falcata en M. sativa. 22 Maj. Jan. (O. minor, pl. b. s., JV. Bijdr., p. 38, fide specim.) In Herb.: Spoel bij Kuilenburg, v. d. Tr. Bovendien: terzelfde plaatse, Lac. in Herb. pr.; Wenck. in Herb. T. d. B. PROBACHT. — 1792 OROBANCHEAE. 179 O. Platanthera Schultz. In duinen, op hoge gronden, op wortels van Picris Hieracioides (en andere Compositae?) Jun. Jul. In Herb. Duinen bij Velzen, Wils; bij Zandpoort? M.; Noordwijk, D.; duinvoet bij Leiden? Oudemans. Bovendien: Overveen?, Breesaap ? M., Spoel bij Kuilenburg? Lac., in Herb. Lac. O. minor Sutt. In klaverlanden, op wortels van Trifolium pratense en T. sativum. Jun. — Sept. (non fl. b. s.) In Herb.: Zuid-Beveland, v. d. B. bij Weurt en Beuningenveld bij Nijmegen, Abel.; Zeist, Kraep.; t. Bunnik en Zeist, V. d. Tr. Bovendien: De Bildt, Gev. in Herb. Lac.; Maastricht, Franq. in Herb. v. d. B.; (Katwijk, Leid.) O. amethystea Thuill. Op de worteltakken van Erythmium campestre. Jul. In Herb.: Zalk? Bond. Bovendien: Beutveld bij Haarlem, Hoffm. in Herb. Dav.; Gelderland, Hoffm. in Herb. V. d. B.; Deventer? Cop in Herb. Dav.; Maaldrink in Herb. pr.; Ysseldijk bij Welsum? Herb. Gevyn.; (Bloemendaal, Velzen, Katwijk, ’s-Hage, fl. b, s.) O. coerulescens Vill. In duinen, in bouw- en weilanden, enz. op verschillende gronden, op wortels van Yam yichillea Millefolium. Jun. — Aug. In Herb. : Breesdap bij Velzen, Mb., B ii se; Scheveningen, de Br.; Zalk, Bond. Bovendien : Noordwijk, D., Mb. in Herb. v. d, B. et Dav.; Dordrecht, Lac. in Herb. pr. Zwolle, Dassen in Herb. v. d. B.; (Egmond), Zandvoort, fl. b. s.; Katwijk, Leiden. Orobanchaceae. O. Ramosa L. In duinen, in hoogere streken, op verschillende planten. Jun. — Aug. Sept. (fl. b. s. p. 470 cum var.) In Herb. : Velzen, Mb.; Leyden (spontaan in horto academ.) Stekh. (in rad. Coreopsidis tinctoriae sec. specim. in Herb.) LATHRIEA. Orobanchaceae. Lac. Bovendien: Maastricht, Franq. in Herb. v. d. B.; (bij Heemstede, Gort.; Zandvoort bij ter Heide, fl. b. s.) Obs. In hoc genere apud nos multa corrigenda restant, mulla illi addenda enorm. Herbariorum specimina plurima manca et incompleta dubia relinquunt. Orobanchae nostrae, ideo vix et quidem certo pro parte tantum cognitae, denuo observandae sunt, ut de speciebus et locis natalibus certiores fiamus. Ad vivum accurate describantur et, quod jam monuit Cl. v. Hall, in plantas, quibus innascuntur, et studio inquiratur! LATITHERAEA L. Op beschaduwde plaatsen in bosschen. Mart. Apr. Vaals (Limb.), Hov. in Herb. pr. Bovendien : (in Delfstland langs den dijk t. Monster en de Hey, Schwencke ap. Gort.) Ord. Rhinanthaceae Koch. MELAMPYRUM L. 56. M. arvense L. Op bouwlanden, in klei- en gemengde gronden. Geen soort. — Augustus. In Herb.: Oosterland (Zeeland), Nijmegen, Arnhem, Maarschen, Utrecht, Twello, Deventer, Olst. Bovendien: Maastricht, Tiel, Harderwijk, (Leiden, Kalwijk, Leiden.) M. pratense L. In bosschen en op schaduwachtige plaatsen, in bouwlanden, op veenachtige heidegronden enz. Maart, Juni. — Augustus. [M. pulgatum L., p. 458]. In Herb.: Rosmalen (N.-Brabant), 's-Hertogenbosch; Beek en Ubbergen, Abel. Zeist, Zeisterbosch, Mb. Zeisterheide, Naarden, Oudemans; 's-Gravenhage en Apeldoorn, 1849; Harderwijk, Bond. Voorst, Zutphen, Cop. Deventer, Halbertsma; Meppel. Bovendien: Maastricht, 's-Hertogenbosch, Eindhoven, D. Rheenen, de Grebbe, Wageningen, enz. v. d. B., Amersfoort, Gev. Deyn. in Herb. v. d. B.; de Bildt, Mb., Bathmen (Overijssel), Cop. in Herb. Dav.; Diepenveen, Herb. Tyghaar; (Haagsche bosch), Gort.; Soestdijk en Baarn, fl. b. s.; Oranje-Woud, Bakkeveen, Oldeberkoop, Wolvega, Fris. Pedicularis L. S. sylvatica L. Op vochtige plaatsen, in duinen, op heiden, in weiden en broeklanden. 2) Maj. — Sept. In Herb. : Bentveld bij Haarlem, Mb. ; Zuiddorp (Zeeland), Wils, V. d. B.; Eindhoven, D. ; Vught, Nov. ; Nijmegen, Abel. ; Uddelermeer, Un. 1849; t. Goor en Hengeveld, Cop; Meppel, Heyn. Bovendien : Driebergen, v. d. B. in Herb. pr. ; Hilvarenbeek, Hoffm., Weesp (bij Deventer), Schutte in Herb. Dav.; Wilp, Herb. Tyhaar, (Amstelveen), Gort.; Leyden, Katwijk, Wassenaar, Leid.; Waveren, Breda, Zeist, Groningen, fl. b. s. ; Friesland, (Fris.). Ludwig : corolla alba et luticis sec. F1. Fris. p. 96. (Onland bij St. Jansga), n. v. P. palustris L. In veen, moerassige heiden, vochtige duinpannen, weiland en hooilanden, aan waterkanten. Jun. — Aug. In Herb. : Abcoude, Baarn, Brug, Waveren, Vinkeveen, Vreeland, Kortehoef, M. Doorn., Asscher; Katwijk, Stekh.; Wassenaar, Mb.- Eindhoven, D.; ’s Bosch, Hov.; Nijmegen, Abel.; Kampen, Bond.; Meppel, Heyn. Bovendien : Werkendam, Lac. in Herb. pr. ; Maastricht, Hov., Driebergen, v. d. B., Veen te Achttienhoven, v. d. Tr. in Herb. V. d. B.; (Harderwijk), Gort.; Haarlem, Maassluis, Dordrecht, Vianen, Heikop, Montfoort, Westbroek, Utrecht, Rheede, Lochem, fl. b. s. ; Friesland, Fris.; Groningen, Bat.). Ludwig : corolla alba. Beekbergerbroek, Maaldrink in Herb. pr. Rhinanthaceae. 182 RHINANTHACEAE. In weiland en hooilanden, aan wegen, euz. O 31 jul. — Jul. (fl. b. s.), p. Sij., Baarn, 433, forma Galeae dentilii coriollarum; cl. Leid. p. 206, ann. In leil. : Lryden, D., BI, b. ; Deventer, Copi Kampen, Kamereind, Bond. Meppel, Heyn. Bovendien: Meerderovoort (bij Dordr), Lac. in Herb. prj Zwolle, Herb. Heyn.; (Kalwijk, Wasenaar, Leid. ; 's Hage, Vianen, Groningen, FL. B. s.; Friesland, Fris. Variat: fallax, In Herb. : Leyden, D. ; Zuid-Beveland, Kanaal van Sas van Gend, v. d. B. j Nijmegen, Abel. Deventer, Cop. Gl. R. major Ehrli. Op plaatsen als de vorige. Maj. — Aug. Crista galli fl. b. s. , p. 458. In Herb. : Leyden, Kanaal van Sas van Gend, Kampen, Meppel. Bovendien : Meerdervoort (bij Dordr.), Walcheren, Zeyst, Gorssel, Deventer, Wyhe, Zwolle, (Katwijk, Leid.), Friesland, Fris. Variat: agnustifolius. In Herb. : 's Hertogenbosch, Hov.; Gorssel, Cop. R. Alectoriofolius Pollich. Op bouwen- en weilanden. Maj., Jun., Jul. (R. Crista galli P' picbens fl. B. s., p. 816.) In Herb. : Klopwaarden bij Werkendam, Lac.; Oosterhoutsche bosch bij Nijmegen, Abel. Bovendien : (Texel, buitenwaarden bij Nijmegen, over Sprokkelenburg, Utrecht, FL. B. S.). EUPHROSA L. E. officinalis L. Op heide-, duin- en grasgronden, op akkers. Jun. — Sep. Variat: EUPHROSA. RINANTHACEAE. pratensis Koch. In Herb. : Meppel, Heyn. (forma parviflora, speciem unicam inter var. y.) Bovendien : Maastricht, Hov. in Herb. VZ. et (parviflora) in Herb. V. d. B. neglecata (Koch?). Calycibus foliisque subfus patenti-hirsutis, pilis rigidioribus intermixtis glandulosis. A pratensi recedit, ad nemorosam nigricans accedit. [E. off. a. pratensis Leid., pro maj. p., ? In Herb. : duinen bij Haarlem, de Vriese; Wassenaar, D.; 't Loo, M. Doorn.; Almelo, v. Lennep. Bovendien : Katwijk, Lac. in Herb. pr.; Walcheren, Zuid-Beveland, v. d. B. in Herb. pr., (Leyden?) (Liden?). Ut in sequens varis formis occurrunt, e quibus memorandae sunt: a. curta. Humilis, valde ramosa, diffusa; dunensis. In Herb. : Walchersche duinen, v. d. B. b. tenella. Gracillima, 2-4 pollicaris, caule simplici et filiformi, foliorum densius obtusiusculus. Walchersche duinen, Zuid-Beveland, v. d. B. in Herb. pr. Y' nemorosa Koch. Caule, ut in praecedente, reflexo-pubescente aut canescente; foliis et calycibus glabriusculis; corolla, macula citrina ad basin laciniae mediae, versicolore, viridis alba nervis violaceis, demum lilacina aut roseo-purpurea. Variat corolla paulo majore aut minus; caeterum occurrunt: simplex, laxa, stricta, imbricata, ramosa. [E. officin. Y' alpina tl. b. s. p. 456, excl. syn.). In Herb. : Haarlemmer duinen, Leyden, Katwijk, Wassenaar, Zuid-Beveland, 's Bosch, Nijmegen, Zeyst, Amersfoort, Harderwijk, Uddelermeer, Voorst, Twello, Deventer, Diepenveen, t. Raalte, Wyhe, Zalk, Meppel. Bovendien : Groesbeek, 's Gravesande, Waasdorp, (Friesland, F r i s.), In herbario variae formas insigniores notandae sunt: a. umbraculum. Laxe ramosa, elongata ad 1-2 ped. In Herb. : Zuid-Beveland, v. d. B. Bovendien : bij 'sHage, Herb. VZ. EUPHRASIA. 184 BHINNACEAE E. tenella, Gracillima, 2-4 policaris, subsimplex, foliorum dentibus catus. [alpestris, 4, Koch?] E. micrantha Reich. ? E. officinale P.- minima FL. B. s., p. 456, ejul. syn.; Leid. p. 206. In Herb.: Leyden, Mh.; Wassenaar, D. j t. Geldrop en Nuenen (N.-Brah.), Hov.; Diepenveen, Cop.; Mepel, Heyn. Bovendien: de Bildt, Herh. Lac.; t. Hilversum en N. Loosdrecht, Kraamw., Groenheek, v. d. B. in Herh. v. d. B.; (Breda), Zeist, Fl. B. s. Obs. E. officinale variae formae industriae observandae sunt. Var. pratensis et neglecta distinguendae videntur. Praeter multicapitulum var. pratensis in Herb. VZ. Orania, quae vidi, specimina ad stipem parvifloram pertinent; quod miror, cum in pratis et pascuis, corolla majore, per orane Florae Germanicae et Scandinavicae editionem in pratis et pascuis vulgaris dicatur. In var. nemorosa speciei nostra typum esse diceres, per mediam neglectam in pratemensem Avena. Neglecta autem indumento distincta, ceterum in omnibus formis nemorosae similior. Ne neglectur E. parviflora Fries, quippe quae formas bic obvius maximam partem corapplecti videtur. E. Oclontites L. Op houwlanden, aan wegen, dijken aan waterkanten tusschen riet, enz. O Maj., Jun. — Sept. Duas in E. officinalis formis latere species, cum Rhinantho majori et minori analogas, suspicatur Freires (Summ. Veg. p. 195), sic definendas: E. officinalis L. Foliis ovatis utriquee 5-dentatis, bracteis cordato-triangularibus dentibus subulato-mucronatis, corollae fauce pilosa, labio tubum superante, galea demum revoluta, capsula sursum dilatata emarginata. — A Majo in serum autumni. Statura, variatio ceteris maxime varia; at corolla semper duplo major. E. parviflora. Foliis ovatis utrinque 3-5-seriatis, bracteis cordato-ovatis, dentibus cuspidatis, corollae fauce sulcata, labio tubum aequante, galea demum revoluta, capsula sursum rotundato-angustata vix emarginata. Jestivalis et autumnalis. Variat fere ut praeccdens; sed flores magnis serotini et semper conspicue minoris. Euphrasia. In Herb. : Leyden, Mb. , Oudemans; Duiveland , D. ; 'sBosch, llov. ; Wijmegen, Abel; Utrecht , Mb.; Elkom , M. Doorn.; Deventer, Halbertsma; Kampen , Eond. ; Meppel , Heyn. Bovendien : eiland Dordrecht , Lac. iu Herb. pr.; Zuid-Beveland , v. d. B. in Herb. pr.; Eindhoven, Tiel , Arnhem , Hoffm. , Bathmen , Cop in Herb. Dav. ; Dipponveen, Tyhaar in Herb. pr. ; (dc Bildt, VeJp, Rhee- de, TL. B. s.) Variat: a. forma paliidosa ; specimina 2 3 pedalia. In arundi- netis paludosis. In Herb. : Zuid-Beveland, v. d. B. b. breve-bracteata. Bracteis omnibus fiores subaequanti- bus vel iis brevioribus. (E. Odontites fl. b. s. , p. 456 , excL citt.). Ex observatis forma vuljjari magis serotina non esset. In Herb. : Wassenaar , Duiveland, D.; Zuid- Beveland , v. d. B. ; 's Bosch, Hov. ; Devcnter , Hal- bertsma, V. Gron. ; KampereiIand,Bond. Bovendien: Maastricht , H o v. in Herb. v. d. B. ; (Friesland? Fris.) Ludit ntraque forma : coroUa alba. [n Herb. : Zandpoort, M b. ; h. ZuiJ- Beveland , v. d. B. ®Fd. l^absatae Juss. Trlb. Meuthoideae Bentli. xMEji-Te.i L. 7&&. M. rotimdlfolia L- Aan slootkanfen , op vochtijje plaat- sen. 4 Jul, — Sept. U SIC.XinA. 186 L4BIATAE. Pedicellis reflexo-pilosis aut glabris ; stamiaibus saepius exsertis. In Herb. : Dordrecht, Lac. Maasdijk t. Heusden en Aalburg, Hov.; in den Ooijsen waard en op verschillende andere plaatsen om Nijmegen, Abel. Bovendien : 's-Gravenhage, langs de kaai en in duin, VZ. in Herb. pr. et v. d. B.; Siegeeijksche dijk, Lac. in Herb. pr.; Amby (Limb.), Hov.; Maastricht, Franq.; Weurt, Gev. Deyn.; t. Nijmegen en Arnhem, Wtt. in Herb. v. d. B.; Deventer, Tyhaar in Herb. pr.; Wassenaar (et ibid. fol. macul.), Leid.; Zevenaar, IJsseldijk bij Hattem, fl. b. s.; Friesland, Fris. Forma umbrosa. Elatior, foliis majoribus subsessilibus et brevissime petiolalis. In umbrosis graminosis. In Herb.: Zuid-Beveland, v. d. B. M. sylvestris L. Aan rivieroever, in grienden, aan slootkanten, enz. Jul. — Sept. Variat: villosa Koch. A. Foliis subrugosis. In Herb.: Bentveld bij Haarlem, Mb.; Boxtel, Hov.; Zalk, Bond. Bovendien: Brederode bij Haarlem, Buse in Herb. v. d. B.; Hilvarenbeek, Hoffm. in Herb. Dav.; Ooijse waard bij Nijmegen, A b e L in Herb. pr.; Deventer, Tyhaar in Herb. pr.; (Leyden, Noordwijk, Leid.; Heerenveen, Fris.). M. velutina Lej. (Flos dulcissima Dum.), In Herb.: Noordwijk, D.; Kwadendamme (Zuid-Beveland), V. d. B. (umbrosa maxima). Bovendien: Harksen onder Wyhe, Tyhaar in Herb. pr. B. Foliis ovato-oblongis aut lanceolatis. (M, sylv. neveunorosa fl. b. s. p. 434). Ill Herb.: Bentveld, M b.; Noordwijk, D.; Dordrecht, Cop; Lent en Beuningen bij Nijm., Abel.; Zwolle, Thorbecke. Bovendien: Werkendam, Lac. in Herb. pr.; Odijk en Werkhoven, Wenck. in Herb. v. d. B.; (Waaldijk t. Tiel en Doordewaard, fl. b. s.). C. Aan de kade bij Werkendam, Lac. in Herb. pr. KEMHA. 187 P. glabra. (Koch. 31. perennis L.). In Rei b.: Werkendam, Lac. Bovendien: Dordrecht, 1835—39, {\;ext. hirsuta Lej. fide specim. auct.) Lac. in Herb. pr. — Plantaefiera? (eff. N. Bijdr. p. 37 in ann.; Fri s. p. 91 in ann.). M. Papaverella L. ? Forma hirsuta. Leyden, Sept. 1835, Lac. in Herb. pr. Aufufja? L. aquatica L. Aan waterlelie, in slooten, op vochtige plaatsen in duinen, enz. 21 Juni. — Sept. aquat. et var. elliptica v. H., fl. b. s. p. 434, 36). Foliis brevius longiusque petiolatis, ovatis, subcordatis aut ellipticis, basi attenuato-protractis. Valde variat praeferta forma, indumento et inflorescentiae dispositione, ut capitata, pedunculata, verticillata dicatur. In Herb.: Dordrecht, Boxtel, Nijmegen, Voorst, Deventer, Kampen, Meppel. Bovendien: Leyden, Wilp, (Amsterdam, pl. b. s.; Friesland, Fris.). Variat: 'Hirsuta. Caule, foliis et calycibus maois hirsulis, saepe villosa. (Huc var. capitata Bat. 609; var. Batt. 165, Favrod, var. fil., pedunculata, fl. b. s. 1. 1. In Herb.: Haarlemmermeer, Haarlem, Bentveld, Zandvoort, Leyden, Soeterwoude, Katwijk, Wassenaar, Zuid-Beveland, Nijmegen, Voorst. Bovendien: Walcheren, Brummen. Observaties: Forma longius pedunculata, aut sub inflorescentia terminali in axiltes pluribus floriferae, ramis minusve hirsutae occurrunt. M. sativa L. Aan waterkanten, op vochtfijne plaatsen. Jul. Aug. Sept. Variatie: vulgaris. Leyden, Lac. in Herb. pr.; Haastrecht, Hov., Velp, Amerongen, van der Beek in Herb. v.d.B.; Deventer, Tyhaar in Herb. Dav.; (aan de Haarlemmermeer bij Sloten, fl. b. s.). hirsuta. In Herb.: Haarlem, M b.; Schouwen, Zuid-Beveland, D., Boxtel, H. o. v.; Neerlangebroek. Jul. Aug. Sept. Labiate. Duinsloopen bij Waalsdorp, VZ. in Herb. pr. (ibid. magis hirsuta, adpresse pilosa); Abcoude? (forma 31. gent. Ehretianaa Courl.), Lac. in Herb. v.d.B.; ('s Gravenhage, FL. B. S.). arvensis L. Aan waterkanten, op dennen, enz. Jul. Aug. Polymorfe; occurrit: erecta, subsimplex, ramosa, diffusa, procumbens, maior aut minor; foliis in eodem specimine plerumque dissimilibus, inferioribus latioribus, magis obtusis, saepe folia Lysimachiae nummulario simulantibus. Variat: vulgaris. Minois minusve hirsuta. Fl. arvensis et var. fi. FL. E. s. p. *43G. In Herb. : Baambrugje, Haarlem, Leyden, Katwijk, Zuid-Beveland, 's-Hertogenbosch, Oud-Heusden, Nijmegen, Uddelermeer, Deventer, Diepenveen, Kampen, Meppel. Bovendien : Werkendam, Walcenlien, Maastricht, Warnsveld, Wilp, (de Bildt, FL. B. s. ; Friesland, Fris.). Nomen huius loci 31. deflexa ? Verticilliflora, pilis caulinis rameisque deflexis, foliis ovatis utrinque albinuatis, pedunculis glabrinsculis, calycibus patentim hirsutis. Dum. Prodr. p. 49, (moerassige heiden in Gelderland). n. v. ^ glabriuscula. In Herb. : Vughtsche heide, Hov.; Deventer, Tyhaar. Bovendien : Katwijk ? Mb. in Herb. v. d. B.; Overijssel, de Liefde in Herb. VZ. y. Foliis ovatis obtusiusculis subalbinis, staminibus inclusis. (Var, Y- fl. b. s. , 1. 1. ; Heikop bij Vianen, v. H.) n. v. ^ Foliis ovatis subcordatis acutis rugosis, staminibus inclusis. (Var. ^- fl. b. s. p. 438 ; Vianen, Heikop en Hagesleyn, v. H.) n. v. Obs. Singulae variates satis diversas formas complectuntur, pro tempore tamen eas separare congruum duxi; melius ex observatione cognitae formae specierum hujus generis fortasse alio modo possea disponeundae erunt. De variatibus FL. B. s., speciminibus authenticis non visis, certo judicare non poteum. PLEGIUM Wil'. F. vailgare SilJ. Aan waterkaart, op vrolijke plaatsen. 2]_ Jul. ^ug. Sept. Caule repente, florifero ascendente, luteum aut glabriusculum. In Herb.: Groot-Deveren en Mijnen, II ov.; Calenburg, N. Abel.; Heumen, Abel. Nijmegen, Hoffm.; Varik in de den Tielerwaard, v. d. Tr. Bovendien: Werken-dam, L a c. in Herk pr. 's Hage, YZ. aan de Maas in Limburg, II ov. in Herb. v. d. B.; Vuglitsche heide, Hov. in Herb. pr.; aan de Waal bij Wamel over Tiel, Uilenpas, Gorsel enz. in het Graafschap Zutphen, Zalk, Gortz Grave, Bat. j. in de Betuwe, fl. b. s.). Ludic: corolla alba. In Herb.: Heumen, A b e l. Lycopodium L. Op vochtige plaatsen, aan overstroomde gronden. Jul. Aug. In Herb.: Leyden, Dordrecht, Zuid Beveland, 's Bosch, Nijmegen, Beventer, Kampen, Bleppel. Bovendien: Walcheren, Kuilenburg, Voorst, (Friesland, Fris.). Obs. Varietas /?, foliis in profundas lacinias dissectis Tourn., a Gorter indigena notata, ex synonymo esset L. exalidatus L.fil. — Num forma speciei nostra intelligenda est foliis basi prorundius pinnatifissis ? Trib. Monardeae Benth. S. Scopularis L. Jun. Op een oude muur bij Amsterdam (1834), VZ. in Herb. v. d. B.; bij Wyhe (1846), Tyghaar in Herb. pr. Planta aulugo ? S. pratensis L. Op grasgronden, aan dijken, wegen, enz. Maj. — Jul. In Herb. : 's Gravenhage, YY. Spoel bij Kuilenburg, Kraepel Kijnegcn, Abel; Arnhem, D.; Deventer, Halbertsma; Olst, Cop; Kampen, Zalk, Bond. Bovendien: Werkendam, Lac. In Herb. pr.3 Alken (N.-Brabant), Hov. In Herb. v. d. B.; rijnede, Zutphen, Hoffm. In Herb. Dav. j (Amsterdam, Hattem, FL. B. s.; Friesland, Fris.; Maastricht, Lej., Fl. d. Spa). Ludi: corolla intense aut dilute, coerulaea, violacea; coerulaea lalii inferioris lacinia inedia alba. Bij Deventer, Ank ersmi t in Herb. pr. S. sylvestris L. (Rheede bij Brederoord, v. H., fl. b. s. p. 23) vestingwerken van Nijmegen buiten de Hertogspoort, Abel Sr., Fh Noviom. p. 84. Planta advena? n. v. S. S., "Werbenaca L. Op grasgronden en begroeide plaatsen. A- Maj. — ,M Aug. Caule simplici aut subramoso, internodiis ut in S. practensi. Foliis oblongis aut ovato-oblongis, crenato-dentatis, magis minusve sinuato-incisis, rugosis, glabris, inferioribus longe piliolatis, basi angustatis, truncatis vel subcordatis; subsequents brevius petiolatis et sessilibus, interdum latioribus, basi rotundatis aut subcordatis; floribus ovalo-rotundatis, acuminalis, villosis, calycibus subaequantibus, herbaceis aut coloratis, tandem detlexis; racemis elongatis simplicibus; calycibus ovatis hirsutis, labio superiore apice coloreo, orbiculato, recurvo-patente, dentibus minimis; corollis calycem bis fervire longis; tubo sub fauce ventricoso, galea falcata. Caect. Mi in S. clandestina, Variat altitudine. (Cf. B ent. in DC. Prodr. XII, p. 294). Langs het kanaal van Pannerden, menigvuldig, in Herb. pr. 3 in weiland over den Uilenpas bij Doesburg (1846, 1. a Gort. ind.), Weijers in Herb. Tyhaar. (Bij Eughuizen en elders in Gelderland, Gort.). Obs. Ex descr. Bentham media esset inter S. Veleriacam et S. clandestinam, L., species a nonnullis juncfas et forte non imraerilo, ut suspicatur. Bentham a ni. Quidquid hac de re sit, quum S. Veleriaca a Linnaeo in pascuis Europae habitare et a Benthamo Europae septentrionalis et mediae indigena dicatur, S. clandestina contra Europae meridionalis planta sit, ad illam speciem potius Salviam nostram referendam censeo. — Satis conveniunt specimina cum S. Veleriaca Lej., Ch. d. pl. n. 633, excepta corolla, quae in hac minor est et (siccata) rosea. S. verticillata L. Op grasgronden. A- Jul. Aujj. In de weide over den Uilenpas bij Doesburg (1846, met de vorige), Weijers in Herb. Tybaar. — Civis florarum Rhenanae; num apud nos advena habenda? Trib. Satureiaceae Benth., Ongaarn I. O. vulgare L. Op onbebouwde zonnige plaatsen, aan dijken, stadsvesten, enz. 1 Jul. Aug. In Herb.: Leyden, Sickh., D., Mb.; Tholen, D.; Zuid-Beveland, v. d. B.; Nijmegen, Abel. j Oosterbeck, Biuse. Bovendien: Sleekwijk, Herb. L. a c.; bij Rammekens (Walcher.), Herb. V. d. B.; Blaastrecht, Hov. in Herb. pr.; Kuilenburg, Herb. Heyn.; Voorst, Hoffm. in Herb. Dav.; t. Zutphen en Baak, Tyhaar in Herb. pr.; (duinen bij Zorgvliet, Wijk bij Duurstede, aan den Rhijn-dijk in de Betuwe, t. Doesburg en Zutphen, in de Herkeloer- en Zalker-Waarden, enz. Gort.; 's Hage, aan de Lek onder 't Waal, t. Nijmegen en Tiel, Doorenwaard, Brummen, fl. b. s.). Ludit: corolla alba. In Herb.: Zuid-Beveland, v. d. B. THYMUS L. T. Chamaedrys. Caule ramisque conformibus, descendents, erectisque; bi-fariam pilosum; foliis ovatis, aut ovalibus angustioribus, sensim in petiolum attenuatis. Fries, Summa Vegetabilium, p. 197. In herb.: Duinen bij Haarlem, Kalwijk, Wassenaar, 's-Gravenzandde bij Hulst, Vughtsche heide, Nijmegen, Spoel bij Kollenburg, Amersfoort, Dieren, Voorst, Twello, Deventer, Kampen, Heppel. Bovendien: Maastricht, Wolfhezen (habitat magis prostrato radicante abludens), Darthuizen (Ur.), Diepenveen, (duinen te Appelscha, Fr.). — Occurrit forma robustior accedente ad T. Pulicoides. (Rehb., exc., p. 313). In Herb.: Kampen, B. O. n. Bovendien: Ubbergen, v. d. B. in Herb. pr. Variat: a. Caule ramisque undique, hifariam magis, pilosum (foliis glabris). In herb.: Amersfoort, v. d. H. O. e. m. e. r.; Deventer, T. o. p. b. Corollas albas, caucaulis viridibus. In Herb.: duinen bij Katwijk, M. b.; bij Wassenaar, d. B. r. c. angustifolia. Ramis difformibus, strobilis clonjjatis procurrens (indusium), fruticosis condensatis seriatis abbreviatis erectis. F. r. i. e. s. (T. Scrophularia L. L.) Bat. 595, (habitat difterm). In Herb.: Vughtsche heide, Hov.; Nijmegen, Abel.; de Bildt, de Br.; Amersfoort, V. d. Roemer; Deventer, H. albert sma; Mepel, H. e. y. n. Bovendien: Diepenveen, C. o. p. in Herb. Dav. (Groningen, Bat.). Ludic: corolla alba. In Herb.: duinen bij Katwijk, M. b.; bij Havelte in het Kamperzand, H. e. y. n. Ohs. Occurrit forma folium variegatis (Lochem, fl. b. s.) n. v. CALAMINTHA M n c h. Occurrit: pilis mollibus patentes villosa (Acinos villosa, Lej., Ch. d. pl. n°. 034) in arenosis; forma apud nos raajjis vulgaris — pilis brevioribus adpressis, indumento. CALAMINTHA. LAEIATAE. Thym. Chamaedrys [Acinos vulgaris Lej., Ch. d. pl. n°. 118); in dunis saepe tenerior et procumbens. In Herb.: Overveen, Oudemans; Zonicrzor.qf, M. Doorn.; V. assenaar, D. M b.; 's Gravenzeland, Boxmeer, de Kerk; Grave, Weurt, Oosterveen bosch, enz. bij Nijm., Rheden, A. b. e. 1.; Tuijloben, Top.; Deventer, H. a I. b. e. r. t. s. m. a.; Oost en Zwolle, Wtt.; Kampen, Bond.; Zalk, Bond. Top. Bovendien: Noordwijk, Mb.; Spoel bij Kuijlbreg, V. d. Tr.; Blaasmert, H. o v.; Beek, v. d. B., in Herb. v. d. B.; Oosterbeek, Bronsbergen bij Zutphen, Horrm.; Biepenveen, Cop in Herb. Dav.; (zandige) plaatsen bij den oude IJssel in het Graafschap Zutphen, Herkeloersteeg (0. IJss.), Gort.; woudstroken van Friesland, Bleese). 'S'HS, C. officinalis Monch. Op begroeide plaatsen, in heggen op hooge gronden. 2]. Jul. Aug. (Thymiis Calamintha FL. B. s. p. 816, Fl. d. Spa, H. p. 33). (Vestingwerken van Nijmegen), de Beijer, jl. b. s. ; Maastricht, Lej., 1. I.) n. v. 1. cit. ; sed in Lej., Ch.d.p/., n°. 467 (Melissa Calamintha). Obs. Aeg. de Koker in Cat. hort. Harl. indicavit prope Noordwijk. Ibi culta, an aufuga? Cf. Leid. p. 311 ann. C. Keppeta Clairv. [Melissa Nepeta L.). (Veel in braakliggende korenvelden bij Uilenpas, Utrecht, de Bildt, Zeist, in de duinen bij 's Hage, aan den weg in 't groote Bentveld bij Haarlem, en elders, Gorf.) n. v. Num ad ancipitement referenda? C. V. Magni L. In duinen en heuvelachtige streken, op opene plaatsen in bosch, aan heggen, enz. - Jul. Aug. In duinen occurrit minor (var. f- minus fl. b s. p. 450). In Herb.: Een veld bij Haarlem, Mb.; duinvallei het Hazeveld achter halfweg Haarlem en Leiden, Stekh.; Wageningsche Berg, Lac, Buse; Hunnerberg bij Ubbergen, Abel. Bovendien; Langs den weg t. Nijmegen en Ubbergen, Gev. Beyn., Maastricht, Hov. in Heib. v. d. B.; (duinvalleiën van den Aardenhout en Overveen, ) is Heeren- berj, FL. B. s.). Trilj. Melissa sene Benth. HYSSOPUS L. n. 22. officinalis L. Op oude muren, verwilderd. ^ Jul. — Sept. In Herb.: muren van Utrecht, (1838) Lac, Mb., (1841) de Br. Trilj. Verbascum Benth. KEPETA L. Op ruwe plaatsen, op puin, aan dijken, enz. ^ Jul. Aug. In Herb. : Achter Overveen, M b. ; Zuid Beveland, v. d. B.; Lent en bij den plasmaclen actie Mook, Abel. Bovendien : Dordrecht, Lac. in Herb. pr. ; Maasbracht, Hov. in Herb. pr. ; Bevelingen, Tyhaar in Herb. Dav.; Zalk, Herb. Heyn. j (Katwijk, Utrecht, Rhenen, fl. b. s.). Variat: fl. citriodora Dum. Foliis obtuse-serratis, floribus minoribus odore citri. (Maastricht, Lej., Comp.) n. v. M. j^epetelia L. Calycis dentibus multibus ; fructibus tuberculis glabris. Bij Weurt, Hoffm. in Herb. Dav., bij Brummen, Berns in Herb. v. d. B. Planta aumga (an efferata ?). GLEICOMA L. In Herb. : Op grasgronden, aan wegen, heggen, op muren, enz. op vochtige plaatsen, in hakhout. 2 Apr. — Jun. GLEICOMA. LABIATAE. Foliis reniformis, superioribus saepe cordatis. Major aut minor (var. ?) In Herb. : Amsberg, Leyden, Zuid-Beveland, 's-Hertogenbosch, Kampen, Meppel. Bovendien : Dordrecht, Maasbracht, Deventer, Wyhe, (Friesland, Fris.). Variat: hirstita, (caecum a forma vulgaris non diversa). In Herb. : Leyden, D., M b. j Kampen, B. o. b. j Meppel, H. c. y n. Praeterae variat: fl. major. Forma umbrosa. In Herb. : Leyden, D., Oudemans, Zuid-Beveland, v. d. B. Bovendien : Olst, Cop in Herb. Dav. Occurrit hirsuta. Leyden, Lac. in Herb. pr. Obs. Formam a pilulis in tujo floris sessilibus, meraot v. G. e. u. n. s Spicil. p. 72. (Gemeen in het voorjaar bij Harderwijk). Cf. K. o. c. h in D. Fl. ly. p. 258. Trilb. Satchydes Benth. LIPSAUM L. Li. Orvala L. [Orvala Lamioides fl. b. s., p. 438]. Indigena notata a G o r t. (Zalkerwaard in O. IJss.). Nuqui forte cum alia specie confusa? S. Xi. amplexicaule L. In bouwlanden, moesdijken, enz. O. Mart., Apr. — Oct. In Herb. : Leyden, Zuid-Beveland, Vlijmen (N.-Erb.), t. Utrecht en Houfen, Warnsveld, Deventer. Bovendien : Rijnsburg, Katwijk, eiland Dordrecht, Meppel, Groningen, (Arnhem, G o r t.; Amsterdam, Nijmegen, Harderwijk, fl. b. s.; Warffum (Gron.), Bat.; Friesland, Fris.). Forma clandestina, corolla immersa non explicata, est plana, vere, albumnum aut sub pluvis enatae propria. In Herb. : Leyden, 's Gravesande, het Westland, Zuid-Beveland, Warnsveld, Deventer, Kampen. Bovendien : Wassenar. L. incisum Willd. Op bebouwde gronden, aan wegen, enz. O. Mart., Jun. — Oct. LAMIUM. LAURELACEAE. 196 LAURIUS. In Herb. : Kleigrond aan den Westerdoksdijk bij Amsterdam, Romb., Lac.; Leyden, Bus; Valkenburg, Mb.; Doenburg enz. Cp. Walcheren, v. d. L. Bovendien; Zwolle? Herb. Heyen.; t. Utrecht en de Bildt, NV. Bijdr.; Dronrijp, Sdialsam, Jelsum, Marssum, Volwerd, Sexbierum, Fris.; Hellpen bij Gron., fl. b. s.). L. purpurea L. In bouwlanden, moesdijken, aan wegen, tussen kreupelhout, enz. O. Mart. — Oct. In Herb. : Leyden, Delft (Z./m^en«ea'mm, Verlag 1849, p. 94), Zuid-Beveland, 's Bosch, Deventer, Kampen, Meppel. Bovendien : Diepenveen, Wyhe, (Friesland, Fris.). Forma timbroscia. Foliis superioribus basi cuneatis fere rhomboideis; corollae tubo piloso annulatum; raais ad 1 ped. circiter elongalis. In Herb. Leyden, D. Ludibrium: corolla alba. Bij de Klopp Luiten Utrecht, L. ac. in Herb. pr. ; Beefland bij Tjepina, tussen Sladsdam en de Muersen, v. d. Tr. in Herb. V. d. B.; foliis variegatis. (L. Franeker en Uitsum, Fris.). S. §. Ij. Macrolepis L. In heggen, aan bosranden, in groene duinen, enz. 1- Apr., Jun. — Aug., Sept. (L. lacwigatim et L. maculatum, fl. b. s., p. 440, 812). In Herb.: Werkendam, Lac.; Spoel bij Kuilenburg, de Br., Kraep.; Nijmegen, Weurt, Abel, Hoffm.; Bek Ubbegren, Abel., Un. 1847; Zalk, Bond. Bovendien: Maastricht, Franq. in Herb. v, d. B.; (Arnhem, Utrecht, FL. B, S.). Lum hujus loci Lamin albi var., Urticae folio, flore purpureo succinctum, Comm. Holl. 637 (Op het Kraaijeneste lanos den weg naar Heusden, en om Utrecht, Gort.). Obs.: Verno solum tempore foliis maculae albae, quas follil aestas de Gerechtigheid, (Syn. alt., p. 3-1). L. albugineus L. Aan wegen, tussen kreupelhout, op ruwe plaatsen. 4 Apr., Maj. — Jul. In Herb.: Leyden, Zuid-Beveland, ’s-Hertogenbosch, Deventer, Kampen, Meppel. Bovendien: Dordrecht, Zwolle, (Friesland, Fris.). GALEOPSIS, 197 LAMIAE. GALEOPSIS L. §§. Q. Lutea L. In bosschen, op vochtige plaatsen, tussen halfhout. — Maj. — Jul. In Herb.: bij Oostkerse, de Br.; omstonden van Sneek, v.d.B., Abel.; Middachten, Buse; Coeveld, Berkhout, E. Bovendien: Eindhoven, Heerenbeekse heide, de Br. in Herb. pr. GALEOPSIS L. Sib G, Lijst van soorten Op bouwlanden, in bosch, enz, G Jul. Juli. (Meese, FL. Fris. n°. 257?) Variatie: hifolia. [G. Ladiratiiwi ? fl. b. s. p. 814). (In de vrijden van Friesland ? blad; Vorschoten, Kalkwijk, Wassenaar, aan de Lek bij Vianen, Baarn, FL. B. 8.) u. V. agustifolia [Koch.]; G. canescens fl. b. s. p. 814.). Rhaaslicht, II ov. in herb. pr.; Lijstren, de Beijer in Herb. v. d. B.; Kloppenwaard bij Werenklei, Edam, Lac. in Herb. pr. agustifolia parviflora (Koch.). In Herb.: bij Velzen in het Velzenbosch, Mb.; Werenkamp, Lac. Bovendien: de Hage, VZ. in Herb. pr.; zandplaat in den Waal over Rossum, v. d. Tr. in Herb. Lac. et V. d. B.; in den Oostersch waad in en bij Uberlingen, N. en T. Abels in herb. pr. Obs.: Plaats Gorteria "calycibus inermibus" aan deze referentie poten? 1890. Q. ochroleuca Lam. Op bebouwde en onbebouwde zandgronden, in duinen, aan water. O Jun. — Sept. In Herb.: Velzen, M b.; Noordwijkverhout, W i s, O u d e- m a n s; Zuid-Beveland, v. d. B. Lijst, St. Jan Steen, v. d. B., Wils; Eindhoven, D. Geldrop (N.-Brab.), Boy.; Nijmegen, Abel.; Amsterdam, D.; Wolfsdonk, Un. 1847; Driehuis, Zeyl, Kraep.; Hulshorst bij Harderwijk, Bond.; t. Beekbergen en Apeldoorn, Tyliaar; Deventer, Halbertsma; Meppel, Heyn. Bovendien: Werkendam, Lac. In Herb. pr. ; Maastricht, Hov., de Bildt, Kraamw. in Herb. V. d. B.; ('s-Gravenhage, Naarden, Muiderberg, Laren, Soestdijk, Renkum, Rheede, Velp, Rheenen, de Grebbe, enz. in Gelderland, Breda, fl. b. s.; in Friesland op zandgronden algemeen, vooral in Gaasterland (Fris.). Variat: Labio corollae inferiore purpurcum, v. H. o. I. p. 444. (Bij Breda). n. v. Tetrahiza L. Op bouwlanden, op boschgrond, aan heggen, wegen, op ruwe plaatsen. O 3id. — Sept. In Herb.: Leyden, Wassenaar, Zuid-Beveland, 's Bosch, Amersfoort, Deventer, Diepenveen, Mejipel. Bovendien: Dordrecht, Wyhe, Kampen, (Friesland, Fris.). Variat: corolla alba (var. y. Gort.). In Herb.: Haarlemmerhout, Dordrecht, Deventer, Diepenveen. Bovendien: (Haagsche bosch, Utrecht, Harderwijk, Zwartewaal, Groningen, enz. Gort.; op den Weesperweg, bij Lisse, Heilo, aan den Gaasperdijk, bij den Hinderdam, fl. b. s.; St. Jansga, Fris.). Cr. fellada B onnin gh.? Op bouwlanden, aan dijken, wegen. O Jul Aug- In Herb.: Aan den IJdijk te Amsterdam, Oudemans; Zeist, Kraep.; Kampen, Bond. Bovendien: Beek, v. d. B. in Herb. pr. 1998. Curth. Op bouwlanden, aan wegen, langs hakhout, op ruwe plaatsen. O Jul — Sept. {G. Tetrahit var., Gort.}. In Herb.: Beverwijk, Buse; Velzen, Leyden, Mb.; Renesse (Zeel.), v. d. B.; Oud-Heusden, H ov.; Groesbeek, N. Abel; Maarsen, Mb.; Amersfoort, v. d. Roemers; Twello, Cop; Almelo, v. Lennep; Dieze bij Zwolle, Schutte; Kampen, Kamperveen, Bond.; Meppel, Heyn. Bovendien: Werkendam, Lac. in Herb. pr., Weslbroek, TiCYs. 199, Kraamw., Reuswoude, Schierpenzeele, v.d.B., Zeyst, Gev. Bevn. in Herb. v.d.B.; Arnheim, 's Heerenberg, Hof in Herb. Dav. 5 HerLscn onder Wybe, Tyhaar in Herb. pr.; (op gelijke plaatsen met de vorige) Gort., Breda, Maarsbergen, de Bildt, Wijk bij Duurstede, fl. b. s.; Veendam, Hardegarijp, bij het Boschmuis, Fris.). STACILYS U S^flS. §. Germaia L. Op onbebouwde plaatsen, aan wegen, (op kalkgrond). J Jai. Aujj. Bij Sille (Limb.), H o v. in Herb. pr. L. ffJ:. ^ . SjlYatiea L. Op beschaduwde en vochtige plaatsen, aan slootkantjes. J Juil. — yflug. In Herb.: Leyden, Noordgouwe (Zeil.), Vyght, Devenfer, Kampen, Bleppel. Bovendien: Katwijk, Wassenaar, Dordrecht, Werkendam, Maasbracht, Kuilenburg, Voorst, Twello, Wyhe, (Haagsche bos, op de Veluwe, Zwolle, om Groningen, Gort.; Friesland, Fris.). 795. §. amlJigwa Sm. Op plaatsen als de vorige. 2. Jun., Jul., Aug. (S. pastoris - amlJigwa fl. b. s. p. 814 pr. p.). Variatie: a, Foliis ovato-lanceolatis basi profunde cordato-incisis. Langs het kanaal bij 's Gravenhage, VZ. in Herb. pr. b, Foliis lanceolatis et basi subcordata. In Herb.: In een afgehouwen vochtig beschaduwd bos bij 's Gravenhage, de Br. (Cf. Fersl 1849, p. 97). 799. S. paludis L. Op vochtige plaatsen, in bouwlanden, in bos, aan waterkant. Jun, Jul. — Sdpt. Foliis lineari-lanceolatis subsessilibus, inferioribus et ramorum breve petiolatis. Variatie indumento foliorumque forma; inferiora peduncula breviora sunt et obtusa. In pastribus planta major est, robusta; in arenosis, in dunis occurrit tenera minor. In Herb. : Leyden, Dordrecht, Gravenhage, Zuid-Beveland, 's Bosch; Nijmegen, Utrecht, Zeist, IJmersfoort. STACHYS. 200 LABIATAE. Voorst, Kanepen. Covendien : Vreeland, Walekringen, Apeldoorn, Deventer, Meppel. (Friesland, Fris.). Forma tenera, sic. plex, ambulifolia. Eun bij 'sHage, VZ. in Herb. pr. ; Bleppel, Herb. Heyn. Variat: P. segregatum. Foliis densi periceo-pubescenti, velutinis. [S. segregatum Lagen.] S. palustris var. ambigua Lej. Ch. d. pl., n". 297. In Herb. : Slootwynten bij Utrecht, de Br. Covendien : bouwland te Everdsdijk; (Zeeland.), v. d. B. in Herb. pr. ; bij Deventer, Tyh aar in Herb. Dav. P. petiolata. Foliis distincte petiolatis, plerumque lanceolatis, latioribus quam in forma vulgaris. [S. palustris var. ambigua L. b. s., I. L. pr. p. ? Lej., fid. spec. auct.] Bat. 106. In Herb. : Leyden, Oudemans; Zuid-Beveland, v. d. B.; 's Herlogenbosch, Hov.; Utrecht, Herb.; Oostwijk, Cop; Meppel, Heyn. Bovendien : t. Utrecht en Houten ? de E. in Herb. VZ. ; (Gecmstede ? fl. b. s.). Forma angustifolia tenerior. In Herb. : Leyden, D. P. multiflora de Br. (Versl. 1849, p. 98. Verticillastr multifloris sphaeroides distantibus, terminali capituliflora. Aan een' greppel tusschen bowland bij Utrecht, de Br. Ludit : corolla alba. (Bij de Joure in Friesland, Fr. B. s.) n. v. Ojs. Unus alius locus sub i. recensitus, forfasse S. ambigua adscriptendus esset; huic vero nimia cura S. palustris similitudo obscurare videtur, (de corolla in siccis salis judicare non licuit); ceterum forma petiolata species vulyo foliis sessilibus occurrentis, nihil habet quod raremur. 2"©^. ^. Anversis L. Op bouwlanden , in moeshoven. Q Jun. — Sept. In Herb.: Hulst, Wijlens v. d. B. ; Eindhoven, D. ; Boxtel, Heov. ; Nijmegen, Mook, Wtt., Abel. ; Warnsveld , Cop; Devender, Halbertsma; Harderwijk , Kampen, Zalk , Bond. Bovendien : Endegeest bij Leyden , Lac. in Herb. pr. ; Leyden , Mb. , Benswoude, v. d. B. in Herb. v. d. B.; Gorssel , BETONY. 201 LAERTAE. Tyhaar in Herb. Dav.; (bij Marquette , den Kranenburg en Zwolle, Gort. ; Benelux bij Haarlem , Laren, Eemnes , de Bildt , Houten , Maarheensdijk , Beek , Groningen , fl. b. s. , Bat.; Vijthuizen bij Franker , Zwaagwesteinde , Wommels , Fris.). ^98. ©. annuum L. In bouwlanden. O Jul. — autumn. Maastricht, Franq. in Herb. v. d. B. L. BETONY L. (?99. B. officinale L. Op heiden , in bosschen , op ruwe plaatsen. 2|. Jan. — Aug. Variat : «. hirta Koch. Bractea hirsutis ciliatis. In Herb. : bij Nijmegen, ex Herb. D. Bovendien: t. Beek en Groesbeek , v. d. B. in Herb. pr. ; Malden, sheide , K r a a m w. in Herb. Lac. , (Baarn, fl. b. s). fi' intermedia. Caule infra patentim , superne adpresse foliisque hirsutis ; bracteis hirsutis ciliatis , calycibus barbatis glabriusculis et glabris , aut bracteis subciliatis, calycibusque barbatis glaberrimis (B. officinale Lej. Ck d. pl. n°. 506 , foliis subglabris) , dentibus interdum basi ciliatis. In Herb. : t. Beek en Groesbeek aan den Uilenput, Un. 1847; Malden, Ubbergen , Abel. Bovendien: t. Boesburg en Zutphen, Tyhaar in Herb. pr. 