title: Cædmonis monachi paraphrasis poetica Genesios ac praecipuarum Sacrae Paginae historiarum, abhinc annos M. LXX. Anglo-Saxonicè conscripta, et nunc primum edita à Francisco Junio, F. F.
creator: Cædmon, 7th c. | Du Jon, François, 1591-1677
text: Onder de bedienden van het ge(ticht was ook Caed- mon, de veehoeder, een man zoo ruw en onbe- fchaafd , dat, wanneer aan den maaltijd, naar voorou- derlijke wijze, de cyther rond ging, en het lied weer- galmde, hij midden van den disch huiswaarts keeren moest, zoodra hij bemerkte, dat de beurt aan hem kwam, en de harp zijne handen naderde. Eenmaal, als hij wederom hetzelfde gedaan had, en den nacht op het veld bij de osfen doorbragt, viel hij in flaap , en in den droom verfcheen hem een man, die hem bij zijn' naam aanfprak. 5» Caedmon," zeide hij, ,zing mij iets voor." ,44Ach Heer," was het antwoord, ,, ik kan niet zingen, en juist daarom moest ik het bierge- Jag verlaten." |. Gij kunt en moet zingen," was het antwoord. ,, Wat zou ik zingen ?" was wederom het befcheid. ,, Dezing ," zoo fprak de vreemdeling ,,de Schepping." En op hetzelfde oogenblik hief Caed. mon den lofzang aan ter eere van God den Schep- per, (*) De Caedmone poeta , bl. 8, 9. us Halbertsma, Praef. op Bosworch's Lexicon, . LVII. ; t pei ha (5) per, in bewoordingen, die hij nooit te voren gehoord had. Nu fcylun hérgan hef aen ricaes uard, metudae's maecti end his mod- gidane. uerc- uuldur fadur, fue he uundra gihuaes, eei dryctin, or astelidae. He aerist fcop ael da barnum heben tie hrofe, halig fcepen. Ja middungeard, moncynnae's uard, eei dryctin, aefter tiadae, firum fold frea allmectig. Vertaald luidt de hymne als volgt: . Nu moeten wij den hoeder des Hemels prijzen, Des Scheppers magt en zijn fcheppings plan. Den roemrijbken Vader der meníchen, gelijk hij van alle wonderen. | Hij, de Eeuwige Heer, het begin heeft gemaakt. Eerst fchiep hij voor de kinderen der aarde Den Hemel tot een dak , Hij de heilige Schepper; Voorts het midden der aarde, Hij de hoeder des meníchengef(lachts , De eeuwige Heer, fchiep Hij daarna, Den. menfchen tot woonplaats, Hij de almagtige Gebieder. Caedmon ontwaakte, en al wat hij flapend ge- zongen had, had hij vast in het geheugen, en bij deze woorden voegde hij nog vele anderen , die een maatge- zang uitmaakten , Gode waardig. Inzonderheid maakt Bouterwek den lezer opmerk- zaam op de a//iteratie , die aan het medegedeelde lied eene bijzondere zoetvloeijendheid geeft, niet ongelijk aan die, waarvan Catullus zich in het gedicht over Atys bediende. | In het laatítelijk uitgegeven gelegenheids(tuk hecft genoemde Schrijver het geheele verhaal van Beda, Caedmon betreffende , in den oorfpronkelijken tekst met eene Hoogduitíche vertolking medegedeeld, (*) gelijk hij in zijn vroeger werkje, den Z/ymnus zelven door taalkundige aanmerkingen toelichtte, (T) Eene breed- voe- e Jahresbericht u. f. w., bl. 5 vlg. 1) Disfert. , bl. 5 vlg. (6) voerige ontleding van den inhoud der beroemde om- Íchrijving (*) befluit het belangrik gefchrift: eene ont- leding, die allezins verdient vergeleken te worden met de oordeelkundige befchouwing deszelfden gedichts , unà den Nederlandfchen lezer door A rend gefchon- en. (1) Vele zijn de overblijffelen der Angelfakfifche letter- kunde, die in den jongfíten tijd zijn aan het licht ge- bragt, opgehelderd en verklaárd. Mogt men het toch ook ten onzent niet laten berusten bij eene aesthetifche befchouwing of taalkundige toelichting. Of zou er uit eene naauwkeurige lezing dier gewrochten van aloude kunst niets te putten zijn, ter verklaring van vroegere zeden, gewoonten, begrippen, inft^llingen, ook in ons vaderland? De Angelfakfen (wij zeggen het eenen Ne- derlandfchen Schrijver volmondig na) waren gewis door afkomst, zeden en taal, aan het Noorden onzes lands, tot aan de Waal, naauwer verwant, dan de Hoogduit- fche ftammen; want Noordwaarts van de Waal was al- les Fries of Sakfer, Zuidwaarts Frank of Delg, latere verplaatfingen ongerekend ; hunne letterkunde is voor ons hoogst belangribk en wordt dit nog te meer, door den inhoud , die ook meermalen over Nederland han- delt. ($) Waarlijk, het wordt tijd, dat zij, die den vroegeren tocftand dezer landen befchrijven, niet enkel blijven ftil ftaan bij Caefar en Tacitus, noch ook bij de levens der oudíte Evangeliepredikers, die on- fchatbare bron van kennisfe des voorgeflachts: de Beowulf zij hun een geopend boek: niet onvoldaan zullen zij het fluiten. U. 9 Sept. 1845. W.- *) Jahresbericht , bl. 10—31. 1) Arend, Gefchied. d. Dichtk,. en Fr. Lett., b. d. A. bl. 41—72. ($) De Gids, 18h55 , Doekbefch. bl. 242. "La —v$. 