title: Decisio Brabantia super famosissima quæstione [...]. Nuper in suprema Brabantiæ Curia [...] ventilata. By Joannes Andreas vander Muelen
creator: Muelen, Joannes Andreas vander
text: Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag. 301 D 26 Early European Books, Copyright© 201 1 ProQues» LLC. Images reproduced by coortesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Hoag. 301 D26 Early European Books, Copyrighl © 201 1 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of Koninkliike Bibliotheek, Den Haag. 301 D 26 Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuesl LLC. Imoges reproduced by courtesy of Kor.ir<kliike Bibliotheek, Den Haog. 301 D26 Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Hoag. 301 D 26 Early European Books, Copyright © 20 1 1 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag. 301 D 26 D E C I S I O BRABANTINA s u p E R FAMOSISSIMA QU.ESTIONE, QjJ A QJJ ^ R I T U R , Utriim matrimonio , abfque paftis dotalibiis contraao, & conjugali bonorum communione , ftatuto domi- cilii exclufa, illa etiam exclufa cenferi debeat, quoad bona contrahentium , in alio territo- rio fita, ubi ftatiitaria communio viget ? Nufer in Suprema Brabantta Curia, qu£ Haga-O- mitum ejl , 'ventilata ac decifa , rationibus muni- ta, ab obje6iionibus vindicata. A U C T O R E JOANNE ANDREA VANDER MUELEN , Domino dc Niecop, Portengen 6cc. ejusdem Curite Scnatore &c. Aggeris qui Dioecefin Vianenfem contraLeccam munit, Priefefto, &c. K'hil i»fer homines ftc eft m.Mitatum , ut von peljit ( Itcet aiiquid ftt v»l<U jujtiljimum) tamcnjujapere cjuandam fiHcitam dubitationem , inquit Imp. .luftinianus tn Nevell, 44. cap.i. ULTRAJECTI, Apud GUILIELMUM vande WATER, Bibliop, MDCXCVIIL Nohilisjlmis 9 Amplis/lmis ^ C^nfultisjlmis ^ V I R I S, D. SALOMONI DIERQUENS^ hujus Supremi Senatus , ^ Curia Brabantia , Trajidi ac locum tenenti. D. MAURITIO LE LEU de WILHEM, D. MARINO vAN VRYBERGEN. D. QUIRINO vAN STRYEN. D. CORNELIO GERARDO FAGEL, D. GASPARO VAN KINSCHOT. D. GUILIELMO van PERSYN. D. FELTRO DE VRIES. D. JOANNI TROYEN. Ejufdem Supremi Senatus Curia Senatoribus , Collegis conjunBiJJimis S. P. D. Joan. Andr. vander Muelen. Um rei judicatae virtus ac audori- tastantafk, Amplissimi Col- IEG><E, ut remjudicatam pro ve- ritate habendam eflc, Legiflator pronunciet , oportet omnes qui juri dicundo prxfunt, fllofque prsecipue, quiin * % fupre- D E D I C A T I O. fupremis pofiti fubfelliis , vice facra judicant, cujufque caufc momenta diligentcr pondera- re' , attributa ipfius exadle fcrutari , & cum omni " fubtilitate , non ^ fummatim in caufarum nodos litiumque argutias inquirere, irlodo ' fubtilitas nimia non in veritatis redun- det perniciem, ut jurtam legitimamque ferant fententiam. Laefioni enim ex horum Judicum iniqua fententia natce , nulla alia via fubveniri poteft , nifi forte pretiofilHmo fupplicationis remedio , cum maximo partis \xCx difpendio. Sititaque procul a Supremis Curiis, hcus vel tempus non pateretur plenius deliherandi con^ filium , uti Ulpianus in alia occafionc loqui- tur, minimus enim apex facile totam caufani mutat. Patientia fumma pr^ditos efle oportct , qui hominum litibus componendis , meliora vitie momenta impendere , ac in fori vaframentis difcutiendis , utidecet, confenefcere fatagunt; pnecipitantia utique erroris mater eft , & ex- plorati atque certiffimi , nedum vafri juris in- fcitiam quam maxime generat. Hinc (a) l.ii, §.%.€. dtjudic. (b) Uu C. utin pofef. Ieg4t. (c) l.j. fr. C, ad S. C. Treiell. (d) l. i. fr.f. de exertft. ttH. D E D I C A T I O. Hinc in judiciis (ipiflime perniciofe erratur, quod propter caufaruni ingrucntium multitu- dinem , judicibus plenum deliberandi fpatium denegetur. Extemporalia judicata , maxime periculola. LatilTimum ' enim eft jus dicentis officium. Nec omnium Judicum pcdora , juris fcrinia funt. Omnium quoque habere memoriam , & penitus in nullo^ peccare, Juftiniano tefte, divinitatis magis quam mortalitatis eft. Non mirumigitur, unius ejufdemque controverfix, diverfasfxpereperiridecifiones, quinimo unam eandemque controverfiam , in eadem Curia, coramiildem Judicibus agitatam, diverfb modo quandoque terminari : quod enim prius de pla- no & prscipitanter , illotis, ut ajunt, manibus, & caufa per umbram duntaxat cognita , defi- i>itum fuit, id poftea in pari cafu , maturiore deliberatione habita, aliter decernitur. Ubi hxc judicandi ratio obtinet , decifiones akam ipoiiusy quam veram acfolidam jurifpru- dentiam redolere videntur. Hic decidendi modus Vobis invifus eft, Collegce conjundiflimi , quibus pro Summo * 3 Bra»- Ce) /. i.jf. jHri/diH, ( f) w hijfor.jur, Mf. dt cofifirm» f S» 14- DEDICATIO. Brabantis Tribunali caufas cognofcere datum cft , quorumque decreta peremptoria funt : dum cnim mihi Vobifcum , Collegii neceffitudinc jundto, caufarum ienigmata folvendi honosob- tigit , fummo animi gaudio contemplatus fui , pR^ciPiTANTiAM in decidendo c Curia Noftra exulare, Nobifque in more pofitum efle , cau- fas non tantum intus Sc in cute fcrutaii, ea- rumque ftatus & merita, ut ita loquar, in fuc- cum & fanguinem vertere , fed & infuper par- tes litigantes , interlocutionis ope potius in con- cordiam redigere , & ita mediante tranfadione litem fopire , quam illam definiendo, partes erga fe invicem exacerbare , & inflammare in mu- tuam perniciem. Ut fileam , partes, cum ad Nofirum venerunt Judicium , anterioribus in- ftantiis & judicatis farpe erga fe mutuo exafpera- tas, earumque facultates longa litium ferie, ab- fumptas & exhauftas effe. Accedit caufarum fata , confufa lite, vel ob va- riantia legum oracula , & Prudentum refpon/a, f^epeadeo nodofa, tenebricofa, & ambiguaeffe, ut judex in iis definiendis , magis divinet quam judicet. Prjeftat utique hifce cafibus , partes DEDICATIO. litigantes inter {eamicabilitercomponere, quam litem motam fententia perimere. Quod li ad- verfse partes in viam concordise reduci non pof- fint, ied pacem omnino declinent, forte nimis juftitiacaufas nixse, vei litigandi pruriginedudar, Judicis officium eft, quseftionem, licet maxime perpiexam & intricatam , omni fcrupulofitatc remota, (ecundum fcientiam fuam decidere : Ju- dicem enim in caufis civilibus, partes litigantes ad concordiam compellere non pofle , modo nonfitlis, per quam in exitium reip. contendi- tur, omnes DD. uno ore affirmant.-? Talis anceps & perplexa cum fit pra^fens a Nobis decifa quaeftio , c|uippe qu^ multorum Jurifprudentum animos, in refpondcndo dubi- tatione xftuantes reddit , ac Judices in fufFragiis ferendis , maxime titubare facit , e re efle putavi , hanc famofiflim<e cjuarftionis decifionem , pu- blicijuris facere, num forte ratiocinatione , qua hxc noftra decifio nixa eft , perplexitas ac nse- (itantia , quam quorundam confummatiffimo- rum yurifconfultorum animos , etiam poft hanc decifionem, utpote perverfb & commentitio im- (g ) Gail. Je f4(. fubl. lib. 2. caf i8. II. p. Hartman. Hartmao. praa. fer. ttt, \.9hf,\. D E D I C A T I O. imbutos principio, occupare accepi, ut in con- trariam inclincnt fententiam , tolii pofTet. Fatcor, Ciariflimi Colleg^ , antequam hanc qu^eftionem terminaremus , me dudum indu- bio fuifle , in quam concurrercm fententiam , in tantum, ut aliquis Veftrum poft data fufFra- gia mihi infufurraret , fe ante latam fententiam putafTe , me contrariam amplexurum fuiflTe fen- tentiam : attamcn poftquam utriufque opinio- nis fundamina propius infpexi , ac ahiori in- dagine perfcrutatus fui primo , bonorum conju- galem communionem, non e matrimonii con- tradu, fed ex ftatuto fuam mutuari originem, Sic fecundoy decantatuni iftud DD. axioma, quo cafu noftro Jlatutum injluere in contraBum , ut primum quoddam & Euangelicum verum , ob- trudere nobis conantur, merum duntaxat com- mentumefFe, veritatem obfufcans, nonampiius hxCi , fed indubitanterin hanc fententiam tranfii, in qua etiam non parum confirmabar, Veftris vahdis & nervofis argumentis , adeout contra <]uemlibct hanc fententiam defcndere nil verear. In communem rem igitur fore arbitratus fiim, ^useftionis hujus decifionem , ufui pubhco com- muHi- D E D I C A T I O. municare, quod dudum Lambertus Goris de fideravic , in fuis juris adperfariis fuhcifipts traSf. I. cap. 6. animo dubio ita de hac quar- ftione ratiocinans : ex quihus facile apparet , w/- hil efe verius , {^uam quod hujus capitis if?itio dixt^, prafentis quajlioms non ufque adeo ohpiam ejfe decifionem , aliis aliud circa eandem fentientihus, §^re fatius vifum efl his tenus fuhfifere, expeBan- do , ferente ita occafione , fupremi Senatus nojfri, pel alterius eminentis Trihunalis 'folidam aliquam definitionem. Vos infuper Specflatiffimi Collcga?, hanc de- cifionem in lucem emittcndi mihi anfam pra:- buiftis, &quari Audores fuiftis: collatis enim fufFragiis, a me petiiflis, ut omnia iila, quae fuper hac qua:ftione , in proprium ufum , ad hanc fententiam confirmandam , annoraftem, dihgenter aflervarem , num forte , aha occafio- nc data, iterum ufui venirent, vel iimiles no- tatu dignae qua^ftiones accederent , ex quibus volumen quoddam a me confici poflet j cum- que equidem me tali honore dignari non au- derem , fed propria: tenuitatis conlcius , quippe qui noveram vires meas , & curtam domi niea: dEdicatio. ruppelledilcm , tantam molcm in me fufciperc recufaiem , urgere 6c inftancer perfuadere Vo- bis placuit. Putavi igicur , non oportcrc mc , Collega- rum placita & monita temere negligere , icd officium meum efle , me obfequentem pr^be- ic, ac pro virium portiuncula fatisfacere conari. En itaque, Amiciflmii Colleg;^, h^c quarfliiQ aNobis decifa, quam hominum judiciis expo- no, non nudam , fed omnibus pro &c contra addu6bis , veftiram : en omnia quce circa hanc qua^ftionem, in meum ufum fcriptis exararam, qux meUus fervari non pofle confido , quam ea pubhco donarem : en arqua &c ex juris fon- tibus haufta fententia noftra, quam oftero Vo- bis, uc a Vobis profedam, Vobifque animam debentem. Ubertas materia; ad hunc commentariolum confcribendum me impuUc , cum vix paterc- tur, ut quarftionem hanc decifam, in decido- nis formam redigerem, fuo tempore, cum aUis decifionibus, Deo dante , edendam. Nequicquam quis mihi objiceret, me adum agerc dc feiius exurgere , quod aUi hanc qujE- ftio- D E D I C A T I O. ftionem dudum ante me tradarint, lateque dif^ euflerint : in hoc enim pr^cipue elaboravi, ut oftenderem conjugalem bonorum communio- nem , non ex matrimonii contrad:u , fed ex ipfo ftatuto origincm fuam ducere , utque deinde docerem, prxfatum DD. axioma, dubitationem haud mediocrem , Jurirperitorum animis inji- ciens, in tantum, ut contraria; fcntentias Fau- tores , eo rem fuam , veluti Hercuiano nodo conftridam putent , ad juris 5C rationis truti- nam exploratum, repente evanefcere ac omnino in auras ire, nec Tenedia bipenni ad hunc no- dum diflecandum opus efle : quod cum ab aliis vel plane non , vel nimis parcc a6tum exifti- mcm , & tamen in hoc decifionis totius cardo vertatur, haud fruftra me laboraturum putavi^ fi hujus veritatis jubar , per vaporem & nube- culam depreflum , hac nofl:ra definitione, uc: ab omni f^cc purgatum , ex umbra in Solem cduceremjac ante omnium oculos ponerem. Accipite igitur , Collegas Spedatiflimi, hoc opufculum , ut decifionum prodromum , ex- curfurus , fi Deo vifum fuerit, per fuaviflimai decifionum prata , num forte mellifluas dapes , D E D I C A T I O. & amoeniores flores, ex caufis occurrentibus pul- lulantes, legere , & ad communem omnium utiiitacem decerpere valeam. Quod fi alicubi aut aberratum , aut expedationi Veftr^ a mc non fatisfadum fit, fingularis Vefter omnium erga me favor , faciie condonabit. Valetc. Ha- g«-Comitum ult. O^oh, iCcfj, Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuesl LLC. Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliofheek, Den Haag. 301 D 26 Refer. D. Gafp. van Kinfchot 19 Odiob. 1593. 'Pieter Foppens , Surintendent van de bergen van harmhertigheyt tot Brufel , ged'. in conventie , en aenlegger m reconventie voor fVouw , geappelleerde voor 't Leenhof van Bergen of denZoom, en alhier imp*. van reformatie ^ met de claufule van re- Itef. C O N T R A Franpys Hoeckgeeji , gereformeert Capitein , en Johan Heere , Lieutenant ten dienjie defer landen, en Johan van Boeckhoven, en N. Fandermaf , Sche- fen der Stadt Bergen op den Zoom , alle nomine uxoriira voor Wouw befetteren, en aenleggers in con- ventiey en verweerders in reconventie , appellanten voor het Leenhof van Bergen op den Zoom ycn alhier geinttmeerdens. C O N S I* CONSILIUM P R O IMPETRANTE. C J S V S T o s ir 1 E. endeB.gehuyfchen^ zijnde getrouwt binnen de ftadt Bruflel , ende aldaer gehouden hebbende hun domicilie, is B. hm\\t\\ defelve ftadt geftorven fon* der kinderen , naer-dat fy alleen buy- _ ten wete van A. hadde gemaekt haer Teftament binnen Bergen op Zoom , by het welck fy aen haere Sufters heeft gelaeten haere goederen , gele- gen onder den Reftbrte van de voorfz. ftadt Bergen op Zoom , mitsgaders feeckere fomme van penningen , Ju- weelen , ende Lijnwaet tot haeren perfone behoeven- de: 'tis nu foo, dat A.fich niet en heeft aengedraegea het voorfz. Teftament, nochte 't felve geapprobeert , maer hem gehouden aen het Land-recht , en de Coftuy- men van Bruftel, alwaer het fterf-huys is gevallen, vol* gens welcke Coftuymen, aen den langftlevcnde van tw-ee gehuyflchen, privativehjck toekomen, alle de meubelen, Juwelcn , gelt ^ achterftallen van pachten , renten , en A alle f *^ GONSILIUM. alle 't geene voor nieubel , ofte ftaende in perfonalitey t wordt gehouden , fonder dat aen een van de felve ge- huyfchen , buyten confent van den anderen , in prejudi- cie van dien, by Teftament mag worden gedifponeert, ende aJfoo defe Coftuyme aen de langft-levende oock tocvoegt , de helft van alle de conqueften , ftaende den houwelijcke verkregen , ende tot dien de tochtind'an. der helft , ende dat volgens de geene van Bergen op Zoom- emeynfchap is vallende , van alle de goederen der ge- uyfchen, naer het conlumcren van het houweJijck; Q.U iE R I T U R, In vvat voegen de goederen van B. gelegen onder het Reftbrt van Bergen op Zoom moeten worden gedeylt , 't zy alleen tuftchen de Sufters van dito B.of weltuf- fchen defelve Sufters voor d'eene helft , ende den voorfz. A. voor d'ander helft , mette openftaende verloopen pachren ten fterfdage van B. gevallen , mitsdien den voorfz. A. hem is houdende aen het voorfz. land-recht cn de Couftuymen van Bruftel, ende dathy fuftineert in gevolge van de geene van Bergen op Zoom,rechtte hebben verkregen , tot de voorfz. hdft van den inftant of van \ voorfz. houwelijck. Gefien by de onderfchrcven Advocaten in fijne Ma- jefteyts grooten Raedc, den bovenftaende cas, ende vrac ge daer uyt gedaen, Het Advijs is , dat de Erfgoederen by B. achtergela- ten, endegelegen in het Marquifaet van Bergenop Zoom, moeten gedeylt worden helft ende helft , te weten, d'ecne hclft voor A, den langftlevende , en de andere helft voor de proImpetrakte. * ^ dc SuflerS van B., terwijlen dat by dc Couftuymen aldaer tit. van verflerjfentj^e ^c. art, i. de gemeynfchap van goederen, foo Meubelen als Immeubelen, is ingevoert, en deylboer zijn gemacckt, half endehalf, al ofte gerede ende Meubelen goederen waeren , tenwaere datby Hou- w^ehjckfe voorwaerde anders wierde onderfproocken ^ 't welck hier gefeyd word niet te zijn gefchied. Sonder dat alhier in confideratie komt, datB.foudc mogen hebben gemaeckt haer Teftament , waerbydat fy haere Sufters foude hebben geinftitueert harc Erfge- naemen, alfoo by den ^ .art.tit^van Tejfamentenym- de voorn. Coftuymen van Bergen op Zoom , wel expref- fehjcken is gefeydt, dat Man ofte Wijf ,by hunnenTe- ftamente, geenfmts envermogen teverachteren,oftepre- judicieren in heure rechte , ende overfulcx , foo en heeft B.by het felve Teftament, niet vermogen tedifponeren van de helft , van hare ErffeHjcke goederen j de welckc aen A.uyt krachte van de voorn. Coftuymen was toe- lcomende. Soo oock niet obfteet t, dat A. ende B. fouden getronwt zijn tot Bruflel, ende aldaer fouden hebben gewoont, alwaer foodanige gemeynfchap van Erfgoederen niet en foude zijn ingevoert , alfoo in materie van fucceftie in Erftehjcke goederen , niet en moet werden ingefien de Co- ftuyme van de woonplaetfe • maer wel de geene waer dat de goederen gelegen zijn , foo dat gehouden moet wor- den , datter foo veele verfcheyden herediteyten zijn, alfler verfcheyden fituatien van goederen zijn , die elck onder- worpen zijn aen hunne Coftuymen^ welcke ftatuten dienaengaende reel zijn 3 ende niet extendeerhjck buy ten hun tcrritoir^ foodat de voorn. Coftuymen vanBrufTel A X de 4 CONSILIUM de gemeynfchap van Erfgoederen uytfluy tende , niet e» konncn vvercken , ten regarde van de goederen onder Ber- gen op Zoom , alwaer de gemeynfchap van Immeube- len geintroduceert is. Wel is waer datter fommige Autheuren leeren , qiwd fpe^iaiidus Jit Locus domiciLii y ^ e/us Loci jus trahere ad fe omnia bona mobiLia ^ immobiLia , ut Cujacius con- fuLt. 25. & Sahcetus ad L. i. Cod. defumma trinitat : maer defelve fonderen hunne opinie allecn dacr inne, quod nemo pojfit difcedere partim tejiatus ^ partim inteftatus , ^ quod Jit unica hereditasy het welcknoch- tans als nu by-nae in allen Landen geabrogeert is ^quia fectmdum diverfitatem ftatutorum diverfo modo fucce^ ditur, nonaLiter quamjiper fi6iionemunius hominis di^ verfa fint patrimonia , gchjck ontalhjcke Autheuren beveftigen, ende leeren, dat de Coftuymen van elckc plaetfcjin materie van fucce^Tie moet worden achtervolgt. Wat belangt de Hoogduy tfche Autheuren , van foda- nig gevoelen is Gail^ Lib. 2. obfervat. 114,, n.^.^ i^, quando dicit , ^od ftatutum fe non extendat ad bo- na extra territorium confuetudinis yVeLftatuentiumfi^ ta , ita quod fuperftes conjux Juccedere non fojfit e- ttam in bonis extra territorium fitis , Licet conjiietu- do domiciLii conjuges ad mutuam fuccejfionem vocety quia confuetudines funt LocaLes , ^ mobiLia quidem r£jpiciunt perfonam , immobiLia vero territorium. Waer aen oock conform is Mynfmger. cent. obferv. 19.». 3. Ende Mev. ad jus Lubecenfe clarius hoc explicat ad cafum propofitum y dum ait in quaft. 6.fraLiminar. n. 10. ImmobiLia quod fpe^at .vuLgus^Do^orum in hmc fen^ proImpetrante- y fententtam pene conffirat , ftatuta ^ jura localia ut- ut favorabilia , fve in rem , five in perfonam , conce^ta^ ad bona extra territorium fta , etf majorem partem fatrimonii confituant , non pertinere , fed quoad ifla obfervari confuetudinem iftius loci ubi exiftunt , ci- tans alios Audiores Germanos , fcil Modeflin. Piftor. confL 31. /^y.vol. I. Cothman. confL zi.n. 144. ^ feq. voL I . ubi hanc communem , a qua in confulendo ^ judicando non recedendum eftfe , multis authoritatibus frobat , id quod fu^er immotis Juris principiis fun- datum eft , ii> hinc multa confe^aria , veluti ^ bona immobilia fubjacere ^ judicari legibtis illius Loci.ubz fita funt , ^ bona diverfs in territoriis pofita , ^ro^ter diverfitatem Legum,p'o diverfis patrimoniis cenferi , aliquem poft[e habere diverfos heredes ^ ^ pro par- te decedere teftatum , ^ inteftatum , ^ confideratio* ne bonorum in diverfis locis fitorum , ut duplicem ho- minem. Aen welcke opinie oock conform zijn Ber- nard Greven, lib. 2. concluf 12^. n. 7. ende Rofenthal de feud.cap. j.confiy.n. 14. ende wel befonderhjckerr Pet. Gilken ad lib. i.Cod. de fumma trinit. alwaer hy alle de cofitrarie argumenten by ordre is folverende. Wat belangt de Franfche Autheuren , defelve zijn oock cenpaerhjck van foodanig fentiment, onder andereMa- fuer. tit. de fucceftf. in ultim. volunt. n. 14. dicens , quod fit attendenda confuetudo loci ubi bonafita funt , welckc opinie verflerckt wordt by Charond. en fes RefPonfes^ lib. y.rejp. 100. befonderhjcken in den cas, als den ad in quaeftie in 't geheel dependeert van de Coftuymen , ge- lijck als is eene fucceffie : foo oock getuygt Guy. Coc- quiile fdr les Couftumes de Niver?i£ , tit. des droits ap^ ^artenants ^c. art. 27. Daer 5 COMSILI U M Dacr aenis oock conform Chopin de morib. Tarijienf, llb. z. tit. I . ». 3 . dtfant , CVy? pourquoi chacune tro^ vince a fa Loy efcrite , ^ n^a point de force, ny de verttt en une autre Trovince , ^ pourtant il fautregarder , 9U eji fituee Pherttage, dont il s'agit, ^ les Loix , ^ Coiiftumes du Ueu oii font affis les beritages. Her welck oock alfoo gefeydt wordt by Nicolas Bulet , en fon trait^ fur les Loix des boutiques du Talais chap. lo. n.4f. ende by Coftalius ad l. 6.jf. de evi6i. Carolus Molinseus is oock al conform aen dc opinic, ende by fondeert hem dienaengaende confil. 5 3 . «. 1 2 . op de felve redenen , hier voren uyt Charond. ende Beiud. bygebrocht, endc hy expliceert aldaer oock naeder de opinie van den voorn. Mafuer. als hyfeydt, Et hoc ejt quod voluit dicere Mafuerius antiquus ^ doeius pra- 6ficus, in tit.de fuccejf. ab inteji. quod fi agatur de a- 6iu qui dependet a vi confitetudinis tantum , f§ fne fa6io aut minifterio hominis , ut quodin Angliaprimo- genitus fuccedat in Jolidum , fecus in Francia: tunc fi defun6ius habeat utrobique bona , fervandaeji quaqtte confuetudo in his qua ibi ftint , quia tunc confuetudo adharet rei , ^ nihil habet ferfonalitatis. Ende alhoewel dat de voom. Autheurenhet felvefeg- geninfeer klaere termijnen , foo is't evemvel,datternie- mant van de Franfche daer over klaerder heeft gefchre- ven als Argentreus ad Confuet. Britan. art. ii^.glojf. 6. alwacr hy in 't lange ende breede verhandelt, quanam ftatuta fint realia quanam ferjonalia , ende feydt^ ibid.n.z^. Tridem agitata quaftio de Jnglo quibona habebat inAnglia vel Britannta^ alia Florentia, in Car- mtibus licet fonas , ubi ex /eqtto Jiicceditur , cum P R O r M P E T R. A N T 7 m Britannia ex beffe & triente , de hac controverjia ne fueri qutdem dubitant , fua cujnsque territorii kge capi j eft enim mere reale fiatutum , ideoque legibus fi- tus judtcandum , veluti , fi ejfent duo fatrimonia ^ ei- dem bomini diverfd jtire fuccederetur , ex quo fit , ut alibi Avus , alibi Pater , alibi Agnati , uni fuccedant, 8c paulo infra : capet igitur hares Britannus , Britan- nica pradia, Britanntcorumjure & Statutis , Fran- cica, Francorum, Anglica, Anglorum jure , Fkren- tina , Florentino. ^£ fententia ubique obtinet , fpre- ta Bartholi dijiindiione , ^ aliis in infinittm varianti- bus. De Nederlandfche Autheuren zijn oock al van het fel- ve gcvoelen jonderdewelckeis Praefes Everard in locoa nomin. dignitat. 113 .n. 5-. ende om dieswille dat hy aldaer heeft by nacr den felfden cas^ foo fal men het felfde alhier verbo temis infereren. Sexto , ijiud facit ad hoc quod vigor confuetudinis Zelandia ^ difponentis quod per contraCium matrimonii omnia bona communicantur in- ter virum & uxorem, ita quod uno decedente , fuper- fies fuccedat in dimidio omnium bonorum,per eos com- muniter pj^eforum , uxor fu^erftes non foterit Jus f ratendere , in bonis mariti extra terrttorium Comi- tatus Zelandia, fituatis , nifi quatenus trtbuit confue- tudo loci fituationis bonorum. Waer mede pertinentehjcken over-een komt d'opinie van Pet. Pecquius deTeJtament.Conjug. lib. 4. cap. 2 8. n. ibi art. quod natura fiatutifit ,ut non extenda- tur ad bona in alio terrttorio fita , ubi contraria fiat juris difpofitto : alwaer hy infereert nae voorgaen- de andere redenen: Evidens igitur ejt , licet fiatuenti fubfit Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Hoag. 301 D 26 8 CONSILIUM fuhfit tnarttus , tamen ad bona ejus alibi Jita Jiatuen-' tium fertinere non pojfe , quippe in quibus defictt fta* tuentis Jurisdi6fio , caufa ejficiens ^ extenfiva i^fius ftatuti. Chrillin^us ad confuet. Mechlin. tit, 1 7. art. T^.n.i 9. maeckt oock foo veele hereditey ten ende fuccefifien , aljfler diverfitey ten van Coftuymen zijn , feggende; ^are cum diverfitas ftattitcrum generet diverfitatem fuccejfio^ num & hereditattm , aebet tmaquaque hereditas fiae dtibio , tam ex teftamento , quam abinteftato , domina- ri , loctmque habere intra terminos Jtirisdi6iionis e^ jtis , qtii eam fiiccejfionem ftatuit , ^voL i.decifzZz. n. 17. Burgund. W conf Flandria tra5f. i.n. ^6. als hyvan de contrarie opinie gefproocken hadde j befluyt aldus; Attamen quidquid fit in his regionibus , qua moribus reguntur ^ bonortm duafuntfpecies^ aliaenimmobilia funt , alia immobilia , illa aperfona, hac afitucujns^ que Trovinci/C legem accipiunt, videlicet titnuUaha^ bita ratione originis , atit mortis , aut domicilii , tam he^ redum quam ipfius defuncii , dividantur fecundum con- fuetudines locorum , ubi bona vel funt , vel fita effe in^ telligunttir. Et hujus fententia non viles Authores , ^/^//^Tyraquelium dejur.prtmog. quaft. ^(y.invenies^ quam ^ GaUortim omnitm calculus ^ ufiisque loci incon* cuffus comprobat. Et idem Author. ^r^r^, i.^.i^.ficul- terius progreditur : Itaque conflanter docemtts totidem ejfe hereditates , quot erunt bona diverfis territoriis obnoxia , ut fufra declaravimus , ^ confequettter pro tnodo facultanm , in qualibet regione , aditionem fieri ^offe , atque ita quidem , ut fi in uno loco rej^udiare liceat proImpetrante. • p liceatjn altero ttito adtre Uceat : nec ad as alienumid' terius teneatur adiens j qttam confuettidines ejus re- giovisyinquafe pro herede gerit , di6taverint : tmde fi defun^us qui in Flandria domicilitm contraxerat , in HamtGnia jundos habuerit , heredibus ejtis integrtim ertt, Hannonicorum ftindortim fticceffionem accipere, Ji~ mul & hereditati mobiliiim inFlattdria retittntiare , ^ hac via aris alieni ontis ftibterftigere , ctii in Hanno- nia nemo objirtngittir qui mobilia non attigerit. D. Pet. Stockmans decif. Brabant. ix^-.w.p.naer <3at hy gedifcuneert hadde , welcke ftatuten dat per- foneel oftereeel waeren, fegtjam pridem pragmatico- rum confenfu & ufu fori invaltiit , ut ubicunque agi- tur de rerum foli alienatione,fucceffione &c. injpician- tur leges loci ubires fjta funt ,five de atate, velalia qualitate yel inhabilitate perjona , five agatur de jta- tuto verbis in rem,jive in perfonam direffe concepto , cum efJeEitis ipfe potius qtiam verba attendendtis fit \ qtiiprorfus realis eji ,quoties de rebus foli trattsferen- dis ^ mancipandis quaritur , atqtie proinde ab hoc ef- fe5iti jiatuttm omne,quod huc rejpicit ,vel eo rem de- ducit ,pro reali habendum judicattdtmqtie (it. Ende het en zijn niet alleenehjck deVlaemfche ende Brabantfche Autheuren die fulcx leeren , maer oock VriefTche , ende Hollantfclie , mitfgaders Utrechtfchc die daer inne oock met volle voifen overeen komen. Want Joannes a Zande dec. Frify. lib. 4. tit. 8. opge- haelt hebbende de contrarie opinie van Fulgof SaHc. Cu- jac. en Jac. Burt. fpreeckt aldus : Cotttra t^amen vulgo a T>oBoribus receptum eji,ftatuta debonis ^ jitccejjione intejiati difponentia , ejje realia, nec egredi fines ter- B rito- 10 . CONSILIUM, ritoru.atque ita fieri titfecmtdim diverfitatem fiatu- torum .diverfimode fiuccedaturi non aliter quamfi per fi6iionem unius hominis diverfia fint patrimonia , per Author. ibid. citat. nec abfiurdum ej^e diverfiarum quafi perfionarum vice fiungi aliquem ^ ad hoc , ut diverfimo- de hereditatem tranfinittat. H^c ita procedunt in im* mobilibus qu£ a fiitu cujusque provincia lcgem acci^ fitunt , coh^rottque territorio , ^ ex eo ratione jurifdi- £fionis afiimantur. Bernardus Zutphen in fijne Nederlantfiche pradiijc- que gemeenfichap n.iz. vraegt , indiQn man ende vvijf huwehjck hebben gecontraheert ,volgens de ftatu- taire eemcenfchap van goederen van haere vvoonplaet- fe , otte die gemeenfchap oock v\^ort geextendeert , tot de goederen gelegen in eene andere Provincie, alwaer foo- danige gemeenfchap niet en is ^ cnde antvvoort ^ om redenen , dat de felve goederen moeten gaen naer de Coftuyme vande plaetfe , daer fy gelegen zijn. Ende Paulus Voet eenexpres traftaetgefchrevenheb- bende defiatutis , dic is fie^. 4. cap. 3.;/. 9. van hctfelf- de gevoelen , feggende : quia tamen illa communio fia- tutaria potijfimum rerum fi^eBat alienationem , adeo- que res ipfias afficit j^rimario^principaliter , negart nonpoterit^ quin reali fiatuto hoc nofirum fit connu- merandum y ut ad bona alibi fita, ubi contrariumob- tinet fiatutum , reales ejfieBus non exerat. vvelcke rea- iiteyt oock genoechfaem wort vaft geftelt by Abr, van Wcfel ad confiit. ^LtrajeB.art, i .pentot. Het felve is oock alfoo in fterckere termynen gefey t by Rodenburg. dejure Conjug. cap. x. tit. z. n. i. in ver- hi^ : mere realia appellamus ea , qua de modo dividen- dartm proImpetrante, II darum ab intejiato hareditatum tra6tant , territorium non egredientia , confpirant enim eo votafere omnium , hona ut dividantur fua lege lociinquofitafimt, velejfe inteUiguntur. Cui conformis eft Frederic. a Zande ad confuet.feudales Gelria §.4.. de ver. heredit. ac non ha- redit. Juccef different. n. 9. £9 multis feqq. Sc ait ;/. 1 5-. hinc ft ut unius hominis unum idemque patrimonium in diverfs fitum territoriis ^non aliter tranfmittatur quam fi plurium ejfent patrimonia , quoties enim unum atque idem diverfo jure regitur,p'0 pluribus habetur. Simon van Leeuweii in cenfura for. lib. i.cap. ii. n. 4. fpreeckt conformiter in defe termijnen inbonisve- ro immobilibus vel folo coharentibus , indiverfis locis fitis,jus fucceffionis dignofcitur,fecundum Jtatuta ejus lociubibonafita funt.,cujus rei fundamentum ef},quod ftatuta de bonis^ ficcejfione intejfatidijponentia ^ rea- lia fint , ^ rem haud diibie afficiant , omnes autem foli res five bojta immobilia ,tantum fub territorio acjuris-^ di6fioneejusfunt loci,in quo fitafunt ,etiamfi dominus eorum alibi habeat domicilium. ^tomodo aliquando fi quis forte in diverfisTrovinciisbona immobilia poffi- deat , pro diverfitatejiatutorum diverfimode etiamfuc- ceditur. Daer aen fijn oock conform Grot. in intro- ducf. lib. i.part. x6. n. 5-. Arnold. Vinnius fekB. quafi. lib. X' cap. 1 9. Eyndelinge foo fal meti liier by brengen de Autho- riteyt van Jacob Coren in de lo. obfervantie vandeoor- deelen vande Grooten Raet, alwaer hy feer plaufibile ar- gumenten bybrengt, om de contrarie opinie te verfterc- ken, dan eyndelinge feyt hy, dat op foodanigen cas in- terpretatie gevraegt zijnde vande Heeren Staeten ^ delelve B r daer • iz Cqnsilium^ daer op hebben gedcclareert , dat de HoUantfche goe- deren > alhoewel moederhjcke , fouden moeten worden gecommuniceertaen de vaderhjcke vrienden, uytkrachte van de folitlcque Ordonnantie vanden Jaere 15-80. niet- tegenftaende dat de vaderhjcke vrienden , dc vaderhjcke goederen in *t geheel hadden geprofiteert, uytkrachte vande Brabantfche Coftuymen, ^ hoc forte earatio^ ne j fubdit, qaod Jtatuta difponentta fujper fuccejfione alicujus ab inteftato, tantummodo verificentur in bonis , quontam fimt in territorio jiatuentium , atque etiam in favorem forenfium in bonis ejufdem territorii effe^ ifum fortiuntur, Men foude al noch verfcheyden andere Autheuren connen citeren , maer fulcx achtmen onnodig , gehjck als feyt den voornoemdenRodenb./f/>.2.f^^.x.^.i.aI- waer , naer dat hy alleenehjcken heeft geciteert utrum- que,a Zand. & Burgund. eunt in verbis: aliique , quos in unum congerere Labos foret inutilis. Overfulcx zijnde volgens alde voorgeciteerde Autheu- ren conftant,dat de fucceffie van de immeubile goederen moct worden gereguleert, in conformitey t van elcx Co- ftuyme^fonder regarde te nemen ,ofte ter plaetfe vande domicihe deCoftuymen eenige gemeenfchap admitteeren ofte nietjfoo is het mede confliantj dat de gemeynfchap van goederen tot Bergen opZoom , volgensde Coftuy- men van aldaer plaetfe hebbende , aldaer moet v^orden achtervolgt ^ als zijndc dc Coftuymen dienaengaendc reeel^naer het gevoelen van alle de geciteerde Autheu- ren 3 ende moet de fucceftie aldaer privativehjcken , in- gevolge vande felve Coftuymen worden gereguleert. Andersfmts als dequeftieufegemeynfchapaldaer van- de PR O I M P E T R A NT E. immeubile foude worden uytgeflootcn, om redenen dac tot BrufTel foodanige gemeynfcliap van immeubile niet en foude wcfen , ioo foude men , e converfo moe- ten feggen , dat als twce perfoonen trouwen tot Bergen op Zoom , alwaer gemeynfchap van immeubile goede- ren is, defelve gemeynfchap oock foude moetenplaet- fe hebben in goederen buyten hetfelvcMarquifaetgele- gen , des nochtans ongerymt foude weefen te willen fu- ftineren. Want aldaerwortdagelijcx gefien.dat felve gctrouw- de hebbende goederen onder de BaronnicvanBreda^al- waer foodanige gemeynfchap niet en is , hunnc fucccf» fien wordcn gcreguleert, tc wetcn de Bredacfche naer de Bredacfche rechtcn, en dic van Bcrgen naer de Bergfche, nict-tcgenftaende dat fy woonen ende gctrouwt zijn tot Bergen op Zoom , ende oock alfoo voorts van andcrc plaetfcn , alwaer defclve gemeynfchap van immcubilc goedercn niet en is geadmitteert. Endc fulcx is anderfints foo notoir , dat men het felve niet vecle cn hecft gcfien in controvcrfie trccken.endc namentlijcken niet in Brabant , waer onder hct voornocm- dc Bergen op Zoom gclegcn is , het welck niet en is fatriajurls fcnpti, Jed confuetudmaria. Niettemin alfoo der vcrfclicyden Authcurenzijn , de vvelcke van contraric gcvoclcn fchynen te wefcn , foo falmen alhier onderfocckcn ^ waer op dat fy defelve hunne opinie maintineren , ende ecnfamentlijckcn be- tonen, dat het fclve fondamcnt nict cn fubfiftecrt in dei» cas voor handen , endc defelvc contrarie opinien wor- den gecitecrt by Abraham van Wefel de conmb. bonor-. focietat, i.n.iicf, B 3 Macr j.j^ C O N S I L I U M Maer mcn fal eerft beginnen , van hct geeiie , waer op den voornoemde vanWefel fundeertfijneopinie , van dat ten aencomen van het huwehjck alle de goederen gemeyn gemaeckt worden, ende dat daeromme uyt het tracT:act van huwehjck , der contrahenten goederen de gemeynfchap onderworpen zijmfelfs oock waer dat die gelegen fouden mogen wcfen , even eens geJijck als de lichaemen vande felve gehuyflchen, onder hungemeyn worden , in wat landen dat defelve fouden mogen reij- fen ^ endc dat over fulcx de gemeynfchap van goede- ren niet voort en comt uyt het ftatuyt^maerweluythet contraft van huwehjck , foo hy fey t ii^id. n.ii^, Maer alhoewel hy geene fuffifantefolutieengeeftop de fohde argumenten van Anthonius Matthaeus ad jus Ultraj.par(£m,^.per tot, welckers opinie hy aldaer noch- tans wil voor ongefondeert houden , foo ift oock dat dc voornoemde reden niet concludent en is , int aenfien dat ceflerende allen difpofiticn van eenige particuliere Co- ftuymen,gevolgt moet worden het jus commune patrium in Brabant mede brengende , felfs op plaetfen alwaer gee- ne Coftuymen^ immers geene gedecreteerde zijn, dat de erffelijcke goederen moeten ftruyck houd^n ^ endc dat den regcl Paterna "Paternis , Materna Maternis , in defelve moet wercken , gelijck onder andere tot 'sHer- togenbofch, Breda, ende inden Hove van Befferen, al- waer de Coftuymen niet en fijn gedecreteert , ende nochtans door cene gedurige obfervantie dc erfgoede- ren den ftruyck volgen. Waer uyt befloten wort,dat felfs geene gemeynfchap van crfgoedcren in Brabant en wort geintroduceert ^ ten ly voor foo veele als de Coftuymen fulcx mede bren- P R O I m P E T R A N T E. rf gen , gelijck onder anderen tot Bergen op Zoom. Soo dat de generale gemeynfchap waer op den voor- noemde A. van Wefel liem fondeert, in Brabant in allcn gevalle niet en foiide conncn wercken , als wefende an- dersfints patria confuetiidinaria , alvvaer fodanigc gene- rale maximen niet en worden aengenomen. Boven dien als deCofluymen vanBergen op Zoom, in 't regarde vande voornoemde gemeynfchap , macr re- fpedivelijcken en fpreecken , ten reguarde vande erf!e- lijcke goedcren aldaer gelegen , ende vande geconque- fteerde, op wat plaetfe dat die bevonden fouden mogen worden , foo refulteert daer uyt , dat fy hunne ingefete- nen in't regarde vandefelve gemeynfchap , niet voorder en hebben willen obligeren , als voor foo veele daer by is gedifponeert, ende eenfamentlijck datdefelve gemeyn- fchap vande patrimoniele erf?clijcke, haerniet voorder en extendeerde , nam inclujio unius ejt exclujio alte- rius. De Coftuymen van Bruflel art. 291. wil wel ge- volght hebben den regel Taterna Taternis , dan het felve en beftreckt hem maer tot de goederen aldaerge- legen, gelijck fulcx naerder gecoUigeert wort, uytden 290. art. alwaer den tocht aenden lanxt levende gere- ftringeert wort tot de goederen van aldaer , dan daer mede en wort niet verboden , hem te dienen vande ge- meynfchap die de Coftuymen van Bergen op Zoom ge- ven , dewelcke daeromme oock van geenen tochc en difponceren. Anderfints als particulierlijcken foude moeten wer- den gevolgt.de Coftuymen vande plaetfe, alvvaer dege- houwdewoonen,endetotechtenftaet gekomen zijn ,en- de. Early European Books, Copyright © 20) 1 ProQuesl LLC. Imoges reproduced by courtesy of Koninkiijke Bibliotheek, Den Haog. 301 D 26 l6 CONSILIUM de dat defelve alomme fouden moeten wercken , foo fouder oock tocht vallen inde Berghfche goederen , die nochtans de Coftuymen van aldaer niet en geven, foo dat de voornoemde generale theorie^van dat degemeyn- fchap komt uyt het contracPt van houv/ehjck, ende niet uyt krachte vandeCoftuymen, niet wel en kanwerden aengenomen , 7ie omnia turbarentur , ende naementhjc- ken in patria confuetudinaria, Maer het is als andere Autheuren fpreecken , dat de gemeynfchap van goederen ingevoert by ecnige Coftuy- men;, alwaer de gehouwde woonen ende ten houwehjck gekomen zijn, haer is extenderendetotallenanderegoc- deren op wat plaetfe die gelegen zijn, fulcx niet anders te verftaen en is , als vande generale gemeynfchap jure communi patrio geintroduceert ^ gchjck als is de gene vande meubilen ende conqueften geduerende het hou- V. elijck gedaen , het welck men fal bevinden het fon- dament te wefen vande opinien vande Autheuren by den voornoemde A.van Wefel geciteert d,n, 119. Want wat belangt Mohnasus ^^///7/. ^'^.menheefthicr Yooren betoont , dat hy van gevoelen is , dat de erfgoe- deren moeten gedeelt worden, naerde Coftuymai van hunne fituatie , quando agitur de a6iu , qui dependet a vi confuetudinis tantum , ^ fine fa^o aut mintflerio ho- minis , Too dat defe gemeynfchap dies qucftie voort komende alleenehjck uyt de Coftuymen vanBergenop Zoom , defelve moet vverden achtervolgt , waer dat de gehouw de wooncn ^ oftc niet 3 alfoo defelve Coftuymen dacr van geene diftinftie en maecken. Ende dat oock het voornoemde heel conJiLium 53. van Mohnseus macr en komt te flaen op conqueften • blyckt PRO Im PETR ANTE. 17 blijckt uyt den thema daer vooren geftelt , ende over- fulcx en is het geen vvondcr , dat hy aidaer is van foo- danige opinie , dat de conqueften half en haif moeten werden gedeylt.by de conjunften, die fy te famen heb- ben verkregen, waer dat defelve fouden mogen zijn gelegen , alfoo ter plaetfe van hun houwehjck de ge- meynfchap van meubilen ende conqueften geintrodu- ceert is , in praejudicie van welcke gemeynfchap , den man nict en heeft vermogen conqueften te kopen , ter plaetfe alwaer defelve in geen gemeynfchap en komen. Het felve wordt naeder geexphceert by Burgundus ad confuet. Flatid. tra5l. i^.n. i. by dcn voornoemdcn Van Wefei oock gereclameert , als hy aidaer ^ n. feqq. fegt, dat de conqueften by den man gedaen , in regione qua jure fcripto regitur , aiwaer de gemeynfcliap uytge- floten wordt , gemeyn zijn , ende by-aldien dat daer van fpeciale traditie ofte erftenifle gedaen wordt, ten profij- te van de vrouwen^het felveconqueft wei niet gemeyn en wordt objiante confuetudine , maer evenwei fy fchul- dig is den koopfchat in te brengen , die gegaen is uyt de gemeynemafta vandehaefielijcke effeften , het welc- ke feer rcdeiijck is , alfoo de gemeynfchap van de hae- ve ingevoert is.foo haeft als het liouweiijck voikomen is , fecundum jus commune patrium , volgens het vvelck geene gemeynfchap en is , in't regarde van de erftelijcke goederen , ten 2,y by particuliere Coftuymen anders daer inne is voorfien , nam communio fiatutaria non ex con- ventione fed ipfo ftatuto defcenditi Matthaeus adjus VU traje6iin.faroem. x.«. 64. Op welcke diftincftie van \\ttjus commune patriuMj raeckende de gemeynfcliap van haeffeiijckeendenietge- C mevn- m Y% C O N S I L I U M. meynrcliap van de immeubile patrimoniele , oock fcer vvel quadreert, hct geene leert Rodenburgh fit. i. cap. 5. ». 15. in yetbis : tandem ut finiam , quod diximus in coutrahendo matrimonio id voluijfe contrahentes , quod volunt loci leges ubi contracfus ejl cclebratus , cum aliter fuijjent paCii,mfi pro/e credidijfent pacifci legem raaer de wetten van de plaetfen gereftringeert wordende tot de locale Coftuymen aldaer , ende voor het furplus elkanderc Coftiiymen laetende wercken, immers voor foo veele die aen defelve andere niet con- traric enzijn, foo en is hct wederom gecn wonde?,dac de verfcheydenheyt van de Coftuymen moet wercken ; want volgens het geene de voorn. Rodenburg is feggen- de , de contra(?lanten hebben hun daer naer gereguleert, ofte verftaen te reguleren, te weten naer \\tx.Jus com- mune patrium , het welck elcke Coftuyme fijn uytwer- kinge laet hebben. Het geene gefeyt wordt by Stockmans decif Bra- hant. ^o.wijft klacrhjckenaen , datter maer quaeftie en was.van dc Jaerhjcxe innekomen , het welcke voor ha- ve gerekent wordende, mofte volgen naer dc Coftuy- men , alwaer het houwehjck was aengegaen , ende al- waer de conthoralen waercn woonende , het welck o- verfulcx ten dcfen nict en kan eenig effeft operercn, en- de is anderfms het contrarie in den Rade van Brabant verftaen, volgens de voornoemde dccifie, cndcopdien voet van conqucftis oock tc verftaen het gene feyt Jo- annes a Someren de jure novercar. cap. i.n.%. rerwij- lcn dat hy hem aldacr fondeert in/. l^.ff. profocio. de- wclcke maer en fprecckt van gekocht gocdt ende con- qucft. / pRo Impetrantb. ip Sulcx wordt naeder gcdeclareert by Bacqiiet dtt droHs de jujiice, chap. 21.«. 66. oock by den voorn. A.vaii Wefel beroepen, alvvaer gefeydt wordt, ^'en ce ca-s ileji certain fiiivant le xio.article de la Coujiume de 'Paris , que lafemme efi commune avecq jon marj en toiis biens , meubles ^ conquejies immeubks ,fait durant ^ conjiant leur mariage , jbit qu'ily ait contra6i de ma- riage j>ar efcript ou non : fpreeckende alfoo alleenelijc- ken van meubilen ende conqueften die immeubil fou- den wefen. Ende voor foo vcele als den voorn. van Wefel oock citeert Cald. de jure Emphiteut. lib. z. quajf. 14. ». \x. foo ift,dat den felven Caldas feer luttel daer van fprceckr, dan hy citeert Talat.tn rubric. de donat. inter vir.^ uxor. §. 6z. col. pen. circ.fin. den welcken naergefien Zijndc , foo bevint men , dat hy aldaer expreflehjcken fpreeckt n, zi.de bonis acquifitis conftante matrimonio nbicunque fitis. Sonder effed wordt oock beroepen op Mornacius ad l. exigere dotem. jf. de judic. alfoo defelve oock maer van conqueften fpreeckt in defe woorden, waerinnehy dequxftie voorftelt, quod fi de jure conqueftuum y qui ftante matrimonio faiii junt , oriatur quaftio het welck overfulcx alhier op het cas voor handen niet en quadreert. Soo oock niet het geene Chopin de morib. Tarifienf. lib. 2. tit. i.n.^. voorftelt, alfoo denfelven infgelijcx maer en handelt van conqueften ^ als hy aldaer begint» Enfin, la Cour ejmeuefar fes raifons , ^adjugedla vejue donatnce tous les immeubles acquis en Norman- die durant fon mariage : ter contrariefooishy vaneen C 1 ander XO CONSILIUM ander gevoelen in^tregarde van de immeubile , die voor pacrimonieeltehouden,doen als hy aldus vervolgt : ceux qui avotent ejile acquis avant lemariage ^defqtieh on ne fouvoit dijpofer contre les Couflumes furent adju- gez> aux heritiers du mart , foo dat den voorn. A. van Wefelfeerqualijckfeyt,dat den voorn.ChopinT^mW/;^ foude carperen de voorgeciteerde Everard. ende Pecq. y alfoo defelve maerenfpreecken van patrimoniele , ende dat dienaengaende den voorn. Chopin van hetfelvege- voelen is. De Coftuymen van Antuxrpen tit. 41. artAi.ende 65-. van Kortrijck part. 4. rub. i ^.art. 1 5-. ende van Ipe- ren rub. 10 Jit. van verfierffeniffe art , i6,oockbyden voorn. van Wefel bygebracht , en konnen in't minften niet geven om fijne opinie te maintineren ; want behal- vens dat de legiflatores aldaer fodanige Coftuymcn heb- ben konnen maecken als't hun heeft goet gedacht ^ waer mede hunne Ingefetenen vvorden geobhgeert , faltem a5fione perfonali , om de goederen ^ elders gelegen , in gemeynfchap te brengen , alfoo defelve trouwende, hunmoetenreguleren naer deCoftuymen van aldaer fy hunne woonplaetfe nemen, fooiftevenweldatde voorn. Coftuymen van Antwerpen maer en fpreeckenvan half deelige ende geconquefteerde erfgoedcren elders gele- gen. Niet-te-min als de Coftuymen foodanig difponeren in expreife termynen , als de voorn. van Iperen , het en is geen wonder , dat dc geenc aldaer komende te woo- nen , hun moeten reguleren inconformiteyt van de feJ- ve difpofitie 5 raeckende de perfoonen , ende zijn dien- aengaende als dan perfoneel, welckc gemeynfchap als- PROImpETRANTE. 21 dan voortkomt , foo uyt krachte van het houwelijck als van het ftatuyt pcrfoneel , devvelcke cl'ingefetenen obhgeert , hun goedercn overal gemeyn te maecken , ende is eygenthjcken een contraft tuflchen degehuyfchen aengegaen , hoc ipfo , als fy ten houwelijck komen in foo- danige plaetfe , ende aldaer woonen ; maer als de Co- ftuymen in foodanige terniijnen niet en fpreecken , ge- lijck nochte die van Bruflel , nochte die van Bergen op- Zoom , foo en kan fulcke gemeynfchap daer uyt niet worden getrocken contra jus commune patrmm. Overfulcx als men alle de Autheuren naerfiet , ge- lijck onder andere alnoch Charond. du droi^ franfois liv. 1. chap. 164.^ liv.i. chap.ioo. ^ inobfer.jur. Gall. verb. communaute & inTandeci.jur. Gall. liv. 2. chap. 5-. ende Papon lib. 15-. tit. z. art. 13. 14. ^15-. ende alnoch Chopin fur les Coufumes d'Anjou liv. 3. tit. 1. n. 4. foo falmen bevinden ^ dat defelve anders niet en fpreecken , als van geconquefteerde erfgoederen ge- duurcnde hct houweIijck,van dat defelve moetenge- meyn gemaeckt worden , foo wanneer als de contho- ralen wonen, alwaer de conjugale gemeynfchap , te we- ten van mcubilcn j plaetfe heeft. 