title: Prodromus florae Batavae
creator: Bosch, R. B. van den (Roelof Benjamin), 1810-1862 | Dozy, F. (Frans), 1807-1856 | Molkenboer, J. H. (Julian Hendrik), 1816-1854 | Westendorp, G. D. (Gerard Daniel), 1813-1868 | Oudemans, C. A. J. A. (Cornelis Antoon Jan Abraham), 1825-1906 | Vereeniging voor de Nederlandsche Flora
text: 653. P. minor L. In bosschen. ^ Jun. Jul. In Herb.: Beerschoten en Houtdaken bij de Bildt, v.d. Tr. Boschland bij Zutphen, Wtt.; Voorstonden bij Voorst, Cop; Brinkgreven bij Deventer, Top; Oosterhoutsch bosch bij Nijmegen, Abel. Bovendien: (Velp, Rhede, v. Hall, FL. B. s.). P.unilioral. Indigenam notavit Boerhaavius (L. l. I. p. 278. N. 2.). Ord. Monotropaceae Nutt. MOJAVROPA L. 651. M. Sypopitys L. In bosschen in de duinen. ^ Jul. Aug, Variatie: • glabra (M. hypoxya fl. b. s. p. 720) ; • hirsuta (M. hypopitys ibid.). In Herb.: Velsen; Mb., Oudem., Wils; Overveen, D. Bovendien: Wulverhorst, Wenck, Darthuizerberg, v.d. Tr. in Herb. pr.; In Herb.: Darthuizerberg, V. d. Tr. Bovendien: (de Bildt, v. H. fl. b. s.). Obs. Utraque varietas apud nos in Pinetis lecta est. LIGUSTRUM OLEACEAE. Obs. 3. Corolliflorae. Ord. Aquifoliaceae DC. ILEX L.* 655. I. Aquifolium L. In bosschen in de hooogere streken; in liggen, enz. in de nabijheid van woningen. ^ Mei. Jun. In Herb.: t. Goor en Hengeveld, Meppel, Beek, Ubbergen en Mook, Warmond, Sassenheim. Bovendien: t. Assen en Rolde; Harderwijk, Zwolle, Zutphen, Haren, Paterwolde, Eelde, enz. Gort. Heerenveen, Dragten, t. Donkerbroek en Haag, Meeswijk en Middachten, v. H. Fii B. s.). Variatie: • fol. inermibus. In Herb.: Ubbergen, Abele L. Bovendien: (Harderwijk, Gort t.; Meppel, Veenklooster, fl. b. s.). Ord. Oleaceae Lindl. LIGUSTRUM L. * 65@. F. vulgare L. In kreupelbosschen, heggen, enz. Jun. Jul. In Herb.: Wassenaar, Zandvoort, Kampen, Meppel, Deventer, Beek, Hees (Nijm.), Zuid-Beveland. FRAXINUS L. 65@. F. excelsior L. In bosschen, aangeplant aan weg, enz. Apr. Maj. In Herb.: Leyden, Zuid-Beveland. Ord. Asclepiadeae R. Br. CYANACHYNE R. Br. 658. V. Vincetoxicum. In droog, steenachtige gronden. 26 Maj. — Jul. Maastricht, Herb. Hov. Bovendien: Gaasterland, Andr. n. B. s. MENYANTHES. 150 GENTIANA Ord. Apocynaceae K. Br, AMYCLA L. 659. W. major L. Op grazige, beschadigde plaatsen, aan heggen, slootkanten, enz. Apr. Maj. In Herb.: Leyden, Haarlemmerhout, Deventer, Beek, Ubbergen, enz. Zuid-Beveland. Bovendien: Walcheren; (Uilenpas, Maurik, Haren, Gort.; Wildenborch, Nijmegen, Hagesteyn b. Vianen, Maarsbergen, Breda). Ord. Crentiflora Juss. Trib. Menyantheae Koch. MENYANTHES L. 660. M. trifoliata L. Op moerassige plaatsen, aan waterkanten, enz., vooral in veengronden. Maj. In Herb.: Waalsdorp, Wassenaar, Noordwijk aan Zee, Achtienhoven, Kampen, Meppel, Nijmegen, Renesse (Schouwen). Bovendien: Smilde, (Prov. Groningen, Overijssel, Gelderland (Veluwe), Noord-Holland, Gort.; Friesland, Meese). LYMNAATHEMYUM Gm. 661. L. Nymphoides Link. In slooten, grachten, vaarten, enz. Jul. Aug. Villarsia Nymphaeoides fl. b. s. p. 178). In Herb.: Leyden, Wassenaar, Kampen, Deventer, Meppel, Lent, en Wychen'sche veenen. Bovendien: Walcheren, (Zutphen, Amerongen, Leerdam, 's Hage, Heemstede, enz. Gort.; Friesland, Meese). GENTIANA. 152 ECHTICALES GEVRIAANA L, @65. G^. eruciflata L. In de duinvalleien, ij. Jul. Aug. In Herb. : Groot-Berkheij, b. Wassenaar. Bovendien : (Overveen, t. 's Hage en Scheveningen, Gort.). 663. Pneumonanthe L. Op vochtige plaatsen in heide- en veenstreken. ^ Aug. Sept. In Herb. : Boskoop, Driebergen, Rijsenburg, Wolfhezen, Epe, t. Harderwijk en Nunspeet, Uddelermeer, Beekbergen, Meppel, Almelo, Wijchen, Hatert, Eindhoven. CJ. verna L. Indigenam notavit Boerhaavius (I. 1. I. p. 205. N. 5). 664. cr. canipestris L. Op droog, zonnige plaatsen in de hogere streken, in de duinen. O Jul. — Sept. In Herb. : Bentveld, Hoffm., Rozewater b. Haarlem, B ii s e 3 Wassenaar, Lisse, M b.; Langeveld b. Noordwijkerhout, D., St. Pietersberg b. Maastricht, II o v. in Herb. pr. Bovendien : heide b. Hengelo, t. Velsen en Beverwijk, Vogelenzang, Gort.; Wildenborch, tl. b. s.) 665. cr. Antarella L. In vochtige duinvalleien. O Aug. Sept. [G. Amarella fl. b. s. p. 214 et G. uliginosa ib. p. 718). In Herb. : Duinpannen b. Wassenaar, D., Oudem. j. Langeveld b. Noordwijkerhout, Stekh. 3 Bentveld, Mb. j. Rozewater b. Haarlem, B ii s e. Bovendien : (Scheveningen en 's Hage, Ehrh., v. G. p. 23). CECEreDIA Adans. 666. C. filiformis Rchb. Op vochtige plaatsen in heide-gronden. O Aug. Sept. {Exacum filiforme fl. b. s. p. 138). In Herb. : Zeist, Woudenberg, Maartensdijk, Beekbergen, Uddelermeer, Voorst, Meppel, Wijchen, Hatert, Eindhoven. Bovendien : (Harderwijk, Vanenburg, EftVTflRAEA. lol GENTIASEAE. Lochem, Wildenborg, G. ; Poppen en Henfrelo, Zwolle en de kleine Haar, Groesbeek, Nijmegen, Erythrea L. In vochtige, grazige zandgronden. In Herb.: Noordwijkerhout, Breesbos, Castricum, Zalk, Deventer, Colmschate, Nijmegen, Eindhoven, Zeeuwsche duinen, Zuid-Beveland. E. litoralis Fries. In de duinvalleien. E. Linariapfolia Koch. p. 566. E. Linarifolia fl. b. s. p. 718. E. Centaurea dunensis ibid. p. 212. In Herb.: Hollandsche en Zeeuwsche duinen. Bovendien: (Ameland, fl. b. s.). Obs. Nomen a Friesio jam in Imarivit. Ed. p. 29 (1819) propositum praetulit, non solum ob inepta et perpetuo confusa Lamarckii et Persoonii nomina, sed etiam quia melius nullura speciei huic exquisite litorali convenit. E. pulchra Fries. In vochtige, grazige zandgronden. In Herb.: Hoek van Holland, Muyderberg (veenrond), Texel, Kampereiland, Wilsumerwaard, Werkendam, Vreeswijk, 's Bosch, Zuid-Beveland, Buistland. Bovendien: (op versch. pl. in de Prov. Groningen en Friesland, fl. b. s.). Covolvulus L. In kreupelbosschen en heggen. In Herb.: Leyden, Kampen, Zuid-Beveland. Ludibria: flor. roseis. In Herb.: Halfweg Haarlem en Leyden, Valkenburg, M b.; et flor. roseo-albo-variegatis. In Herb.: Lisse, M b., Dordrecht, L a. Convolvulus 152 Solencaulelia L. In de duinen. 2j. Jul. Aug. In Herbarium : Kaaswijk, Noordwijk, Steknes, Walcheren, Schouwen, v. d. B. Boven Dien : ('s Gravesande, Maasstrand, Gort, Texel, K. f. b. s.). Carvopsis L. In bouwlanden, aan ruigten, enz. A-Jun. Jul. In Herbarium : Rotterdam, Leyden, Noordwijk, Kampen, Meppel, Zuid-Beveland, Duiveland. Induct: pedunculis 1 — 2 floris, floribus albis vel plerumque roseo-striatis; foliis lineari-, lanceolato- vel obovato-sagittalis, laciniis acutis vel obtusis. Var. obtusifolia v. H a 11 (fl. b. s. p. 186) in Herbarium : West-Zaandijk, K. e. r. b. Trilium L. Carvopsis L. Europaea L. Werkend op Artemisia, Euphorbia, Galium, Molugo, Equisetum arvense, Tanacetum, Crataegus, enz. O Jul. — Sept. In Herbarium : Zalk, Bond, Top, Meppel, Heyn, Beek, Un. 1847, Nijmegen, Abel, Zuid-Beveland, D. Boven Dien : Neder-Hasselt (Geld.), Herb. Lac., Zutphen, Lochem, Raalte, Utrecht, Rheden, Middagen, Friesland? (Fris). Epithymium L. Op heidevelden, werkend op Calluna, Sarothamnus, Genista pilosa; in de duinen op Sarothamnus, Galium vernum. O Jul. — Sept. In Herbarium : Katwijk, D., Bressaap, Mb., duinen v. Schouwen, V. d. B., Groesbeek, Un. 1847, Nijmegen, Abel, Meppel, Heyn, Wolfhezen, Un. 1847. Bovendien : Zeist, K. e. p., Maastricht, II. o. v., Eindhoven, v. d. B. in Herbarium pr. Epilobium L. Werkend op Linum usitatissimum, O Jul. Aug. In Herb. : Helmont, Wett. Bovendien : Eindhoven, D., v.d.B., Maasbracht, Hoog in Herb. pr.; (Holwerda en Ternaard (Friesl.) v. 11. fl. b. s. p. 781). ASPERUGO. 153 BOUAGOEAE. Ord. Boragineae Desv. Trib. Cyanoglossae Koch. ASPERUGO L. BITO. A. procumbens L. In dammen, in zandstreken, aan hoge geborgen, ruige wallen, enz. Apr. — Jun. In Herb. : Noordwijk ; Scheveningen, IJsselmuiden. Bovendien: Katwijk aan Zee, Wassenaar, Deventer, Overveen en Bloemendaal, Alkmaar, Delft (Overijssel), Gort. 3 Zandvoort, FL. B. s.; Maastricht, Leiden, Fl. de Spa. ECHINOPSpermUM Swartz. E. happula Lehm. Op puin en muren. Jun. — Aug. Op stalen bij Spanjaardsbrug bij Leiden (1842), D. in Herb. V. d. B. Planta advena! CYANOGLOSSUM L. Bitter. C officinale L. In de duinen, aan dijken, enz. op onbebouwde gronden. Maj. — Jul. In Herb. : Haarlemsche duinen, Noordwijkerhout, Katwijk, Wassenaar, Zuid-Beveland, Nijmegen, Wijk bij Duurstede. Bovendien : Waaldijk bij Tiel, Zutphen, Gorssel, Maastricht, (Harderwijk, t. Maas en Waal, Arnhem, Doesburg, Gort. j Amersfoort, Soest, Baarn, Zeist, Utrecht, Rhenen, fl. b. s.; Franeker, Fris.). Ludolfore albo C. hicolor W i 1 d. ?; (duinkant van Holland, Bit.) n. v. C. Clarifolium L. (R ch b., exc., p. 344). Bij Gorssel, J. Tyhaar in Herb. Dav. Aufugae? Planta aspera Europae australis, insulas Mediterranei et African septemtrionalem inhabitans. In Herb. : Atliermaalsbos (Wijle en Heino, Tychar). Bovendien : (Maastricht, Lej. et Court. Comp. I. p. lez). Trib. Atchu s e ae Koch. BOBAGO L. 679.B. officinalis L. In hoven, op bouwlanden, aan wegen, op puin, enz. verwilderd. O Jun. — Sept In Herb. : Haarlem, Bloemendaal, Zuid-Beveland, Nijmegen, Zutphen, Kampen. Bovendien : Leyden, 's Gravenhage, Dordrecht, Vreeland, Tiel, Deventer, Lith, Eng, Maastricht, (Scheveningen, Vianen, Utrecht, Zeist, FL. B. s.; Leeuwarden, Fris.). ARISTUSA L. 680. A. officinalis L. In duinen, op onbebouwde plaatsen, aan wegen. O 2X. Jun. — Aug. In Herb. : Haarlem, Nijmegen, Arnhem. Bovendien : Hollandsche duinen op versch. plaatsen, Spoel bij Kuilenburg, Meppel. Obs. Specimina, in herbariis ohvia, folioriim forma praesertim variant. Formae in vivis observandae! Liropsis L. 681. arvensis L. Op bouwlanden, aan wegen, enz. (vooral op zandgronden?). O Maj. — -^w^. In Herb. : Hillegommerbeek, Katwijk, Scheveningen, Domburg, Amersfoort, Nijmegen, Deventer, Kampen, Meppel. Bovendien : 's Gravenhage, Oss, de Bildt, (Noordwijk, Wassenaar, Rhijnsburg, Leiden; Friesland, Fris.). ECEINH. 155 BORAGINACEAE. Ludi corolla alha see. F a v r o d, B a t. n. v. Tarial caeterum foliis lateioribus, minus hispida, magis planis; quid autem var. voluerit Gort. dnbium est (cf, fl. e. s. p. 176). — Corollae tubus immensus vel exsertus, radicum vel infra medium curvatus observatur! (cf. Rchb., exc. p. 343). SYMPHYTUM L. 689. S. officinale L. Aaa waterkanten, op vacuité plaatsen, in weilanden, enz. A- Maj. — '. In Herb.: Leyden, Dordrecht, Zuid-Beveland, Deventer, Kampen. Variaties corollis rubris, purpureis, coeruleis, albis, lutescentibus; calyce patente; stylo corolla breviore longiore; foliis ragis minusve decurrentibus canuleque ideo alato. Variae prouequid occurrere videntur formae, in quas probe incuindeum, num rite distinguendas complectantur. Patentem Sibth. et 15". Lochnericum Schm. Trib. Echium L. 683. E. ungaricum L. In de duinen, op zand- en hoge grasgronden. Jun. — Oct. In Herb.: verschillende plaatsen in de duinen, t. Haarlem en's-Gravenhage, Nijmegen, Deventer, Kampen, Grafhorst. Bovendien: Werkendam, Arnhem, Meppel, Heerewaarden, Maastricht, (Rhenen, Doetinchem, Keppel, Nijverdal, Zutphen, Hattem, Zwolle, Gort.). Caulis simplex aut divisus, planta stricta aut diffusa procumbens. Ludi: corolla rubra, coralloidea, in de duinen, v. d. B. in Herb. pr., bij Deventer, Caule fasciato (t. Nijmegen en Halsen, Gort.). PULVILLARIA L. 684. P. officinale L. In bosch, op beschaduwd plaatsen. Apr. — Maj. LYTHOSPERMUM. 156 BORAGINEAE. In Herb.: omschrijving van Leyden, van verschillende Walcheren, de Marree, de Steeg, de Vereseg; Diepenveen, Tyhaar. Bovendien: Dordrecht, Lac. ; Zutphen, Tyhaar; (Tiel, Buren, Haarlem, Gort.); Baarn, fl. b. s.; Weidum, Dronryp, Kornjum, Fris.). LITHOSPERMUM L. 685. Li. Of ficinale L. In de duinen, in boschgrond, hier en daar in bouw- en weilanden, en aan dijken. 2] Jun. — Sept, In Herb.: Aardenhout, duinen bij Haarlem, Leyden, Wassenaar, Zeebrugge, Zuid-Beveland, Zalk. Bovendien: Hillegom, Maasbracht, (Zwolle, Gort.; Martgum, Beetgum, Finkum, enz., Fris.). 686. Li. Arvense L. In duinen, en bij bouwlanden, op hooge grasgronden. 1 japr. — Jul. In Herb.: Bennebroek, Leyden, Zuid-Beveland, Nijmegen, Deventer, Kampen, Meppel. Bovendien: Hillegom, Sleewijk, 's Bosch, Vechten, Zutphen, (Amsterdam, op de Veluwe, Groningen, Gort.; Friesland, Fris.). MYOSOTIS L. A. Corollae limbus planus. Calyx adpresse pilosus. OIST.M. palusfris With. Aan waterkanten, in veengronden, vochtige weiden. Maj. — Sept. (Koch Syn. excl. varr.) M. scorpioides fl. b. s. p. 170; Bat. 216 (sinistra). Corollae laciniae emarginatae; styli calycem aequans vel superans, plerumque excrescente calyce, tandem brevior; pedicelli variae longitudinis; corolla major, minor vel coerulea, aut (virginea?) rosea. Variat pro locis. Distinguendae videntur formae: I) Cf. Verslag enz. 1847, Nederl. Kruidk. Arch. I. 467, 476. MYOSOTIS. 157 BOLIAGINEAE. vulgaris, Adscendens, aut procumbens repens, caule ramisque basi patenti-pilosis, calycibus fructiferis pedicellis subaequantibus vel non ultra bis illis brevioribus. In Herb.: Amsterdam, Lisse, Leyden, Dordrecht, Renesse, Sas van Gend, Loenen, Voorst, Deventer, Diepenveen, Olst, Meppel. Bovendien: Wemeldinge, Empel, 's Bosch. Occurrit tenera minor. In Herb.: bij Hulst, v.d.B., W i I s. P. aquatica. Succulenta, robusta, glabrata vel parce pilosa. In paludibus et inundatis. In Herb. : eiland Dordrecht, Alpherts, Cop; Diepenveen, Cop. Y, laxiflora. Pedicellis calycibus triplo, quadruplo longioribus, pis caulis adpressis, ramorum patentibus (A laxiflora Koch. M. laxiflora Rchb. in St., H. 42 differt). In Herb. : Nijmegen, Abel. Observandum in magna speciminum serie formas intermedias occurrere; porro specimina, quae in calyce, stylo, animum ad 31. laxifloram Rchb. accedent, non simul pedicellis longioribus excellere et versa vice. M. stricta Rchb., exc. p. 342. Op plaatsen als de vorige. 25. Maj. — Jul. Corollae laciniis emarginatis, stylo calycis lacinias subaequante; foliis angustioribus quam praecedentis, acutiusculis, caule adpresse piloso; praecedente gracilior, magis stricta. In Herb. : Renesse, v. d. B.; Kampen, Bond.; Loenen, Lac. Hulst? V. d. B., Wils; Twello, Cop; Deventer, Halbertsma. Bovendien: Wijk b. Duurstede, Kuilenburg, Wenck; de Grebbe?, Walcheren?, Herb. v. d. B.; Dordrecht?, Herb. L a c. M. caespitosa Schult. Op plaatsen als de vorige. 20? Jun. Jul. Laciniis corollae oblongis integris, calycis lanceolatis obtusis; pedicellis elongatis tandem reflexis, claviculis basi saepe fulialis; caule subterectus arcte adpressus pilosus vel glabrescenti. SYOSATIS. In Herb. : Amsterdam, Groot Bentveld, Leymuiden, Leiden, Delft, Walcheren, Zuid-Beveland, Loenen, Diepenveen, Kampen, Leeuwarden. Bovendien : Schouwen, Wemeldinge, 's Bosch, Bosch van Oosterhout (bij Nijmegen), veenkoloniën Achttienhoven, aan de Maas bij Rotterdam, Harkstede en Eelderwolde, fl. b. s. Variat: y. gracilis. Tenerior. In Herb. : Leymuiden, D. de Grebbe, v. d. B.; Kampen, Bond.; Zalk, Top. y. laxa. Minor, filiformis, occurrit pauciflora. In Herb. : Groot Bentveld, Mb.; Leymuiden, D. Calyx divaricato-lasi uncinato-pilosus. 690. I.H. sylvatica Hoffm. In bosch in heuvelachtige streken. Maj. — Jul. (fl. b. s. p. 770). Corollae laciniis rotundatis integris; stylo calycis laciniis acutis inaequalibus breviore; foliis infimis spatulatis saepe longe petiolatis, sequentibus basi attenuatis, caeteris linearilanceolatis; caule adscendente obtusifolia, pilis horizontalibus. In Herb. : Ubbergen, Ab el. j Monferland bij Zeddam, C op. B. Corollae limbus concavus, laciniis integris. Calyx divaricato-basi uncinato-pilosus. Calyx fructifer patulus. 691. W. M spi <» Schltd. Aan dijken, wallen, in duinen, bouwlanden. O apr. — Jul. [M. collina Ehrh., pl, b. s. p. 772; M. stricta op. I. pro parte?). Limbo coriolae tubo breviore, stylo brevi; calyce fructifer ventricoso-patulo. Gracilis, tenera, relicvis hujus sectionis non magis hispida. Ut in caeteris variat pro locis: in apricis simplicior, tenerior; in umbrosis laxa, elongata. MYOSOTIS. — 159 BORAGINACEAE. la Herb.: Overveen, Bloemendaal, Noordwijk, Leyden, 's-Gravendam, Walcheren, Zuid-Beveland, Amersfoort, Nijmegen (I. la FI. Noviom. iad. M. strictae LL), Ubbergen, Zutphen, Deventer, Diepenveen, Kampen. Bovendien: Zeist, Lisse, Sassenheim, (eiland Rottum, fl. b. s.). Variet: ? umbrosa. In Herb.: Diepenveen, Bovendien: Zuid-Beveland, v. d. B., Spoel b. Kuilenburg, Wenck ia Heib. v. d. B.; Gorssel, Cop ia Herb. Dav. proclinens. Caespitosa. La Herb.: Iade duine op Schouwen, V. d. B. Calyx fructifer clausus. M. intermedia Lk. Op akkers, grazige plaats, beschaduwde plaat, laag op dijken, wegroost, tuinkers, cos. Op akkers, grazige plaats, beschaduwde plaat, laag op dijken, wegroost, tuinkers, cos. Maj. — Sept., M. sylvatica fl. b. s. p. 170, Leid. ex part.; M. arvensis fl. c. s., Bat. 397). Corollae limbo tubum aequante; stylo brevi; calyce fructifero clauso ovato in apicem brevem attenuato. Corollae virgineae roseae. Omni parte reliquis hujus sectionis et pær que major, robustior, satis tamen mutabilis forma et dimensione. In Herb.: Amsterdam, Benoordenbroek, Leyden, Dordrecht, Zuid-Beveland, Nijmegen, Zutphen, Wilp, Twello, Deventer, Diepenveen, Olst, Kampen, Zwolle. Bovendien: Walcheren, 's Bosch, Heusden, Werkendam, Utrecht (Rhijnburg, Kalwijk, Leiden). Variat: f' umbrosa. Robusta, major, elongata, (saepius cum M. sylvatica confusa). In Herb.: Amsterdam, Lac. Romb., M. Doorn; Leyden, Mb. Nijmegen, Abel.; Deventer, Cop; Kampen, Top. Bovendien: Leyden (dense villosa), Herb. L a c.; Wassenar, D., Zuid-Beveland, Herb. V. d. B. y- gracilis. Caule tenuissime; foliis minoribus. In Herb.: Zuid-Beveland, D., v. d. B. (interspez. M. stricta. Minor, simplex; caule rigido, stricto. In Herb.: Sloterweg bij Amsterdam, Romb. 093. M. versicolor Pers. Op bouwlanden, beschaduwde en opene, grasige plaatsen, aan slootlantsen, enz. 3Ioj. — Jul. (Bat. 631. sinistr.); 2¾. "Geneva fl. b. s. pro parte? (cf. p.772); Bat. 448 ? M. arvensis fl. b. s. pro parte? (sec. cit. Engl. 480, f. sin.). Corollae tubo demum elongato, stylo longitudine variante, sub anthesi calycem incanum superante, demum tamen breviore; calyce fructifero primum aperto, tunc connivente, tum demum oblongo clauso; foliis caulinis acutiusculis. Corollis virgineis albidis, lutescens aut sulphureis, sensim coerulescentibus, demum violaceis, annulo luteo aut rubro, tubo varie colorato. Variat: gracilis. Ad caulis divisionem usque stricta, ibique vulgo foliis suboppositis (Rchb. in St., H. 42). In umbrosis graminosis fit pedalis. In Herb.: Amsterdam, Bloemendaal, Sassenheim, Leyden, Wassenaar, Walcheren, Zuid-Beveland, Hulst, Loenen, Harderwijk, Twello, Wilpe, Zutphen, Gorssel, Kampen, Meppel. Bovendien: Warmond, Werkendam, Spoel bij Kuilenburg, Zeist, Terwolde, (Katwijk, Voorchoten, Lied. Rotterdam, Bat. Friesland, Fries. Groningen, fl. b. s.). Laxa. Caule filiformi, rarifloro; cr. simplici erecto, foliis minutis; 6. subsimplici, flaccido, foliis magis evolutis. In Herb.: a. Sassenheim (in umbrosis graminosis), D.; A. Mastbosch bij Hulst, Wils, v. d. B. (1) Continuata observatio ita tollit possit controversia in Versl. p. 40, cm 480. LYCIUM. 101 SOLANACEAE. 694. 91. Stricta L. Op zandgronden, in bouwlanden, aan wallen, enz. Jun. (fl. b. s. p. 170, pro part.?) M. arvensis op. 1. pro part. ? (sec. cit. ic. Engl. 2558). Huc referenda M. versicolor b. Versl. 1847. p. 469. Corollae tubo inclusas sylop brevissimo; calyce fructifero oblongo-ovato, in apicem sensim attenuato, pedicellis strictis, calycibus multo brevioribus; foliis obtusiusculis, infimis spatulatis aut obovatis. Planta stricta, caule simplici, aut diviso. (M. arvensis S b t h. et var. multicaulis R c h b. in St., H. 42). In Herb.: Noordwijk, D.; Hulst, v. d. B., Wijsen, Twello, Deventer, Cop; Kampen, Bond., Top. Bovendien: Zeist, v. d. Tr. in Herb. Hov., Amersfoort, Dorns. in Herb. Lac; (Leiden, Leid.). Variat: basiantha. Simplex, a basi jam florens (Rchb. 1. 1.). In Herb.: Noordwijk, Twello, Kampen, met de voorgaande vormen. Ord. Solaneae Jass. LYCIUM L. 695. barbarum L. In heggen, enz. gekweekt en verwilderd. Jun. Jul. Calyce 2—4 fido irregulari, ramis inermibus aut spinosis. In Herb.: duinen te Overveen, Mb.; Noordwijk, Stekh; Walcheren, Forsten, v. d. B.; bij Ubbergen, Abel. Bovendien: (de Meeren bij Utrecht, fl. b. s.). 695*. lanceolatum Poir. Fol. lanceolatis, subsessilibus, utriusque acutis; flor. solitariis aggregatis; ramis reflexis, spinosis; baccis oblongis. Dum. Prodr. p. 39. L. Comp. III. p. 355. (St. Pietersberg bij Maastricht. I. I.) 696. S. villosum Lam. Op puin, in moeshoven, aan wegen. O Jul. — Oct. Maastricht, Franq. in Herb. v. d. B. Bovendien: (in het Sticht, Favrod., Bat.; Utrecht, fl. b. s.). SOLIACEAE. SOLIUM. 162 SOLIACEAE. Oli vintage in Fl. Bat. et Fl. B. s. indicatio sine dabio ad hanc speciem relati sunt. Baccae dicuntur luteae in Bat., croceo-rubrae in fl. b. s. ; varietas autem S. nigrum bacca rubra jam memorata est a Gorter et Mees. Vero similiter cum S. nigrum confusae sunt et S. villosum Lam. et S. minutum Bernh., utraque species indigena; in herbariis certo indicari non potuerunt. (Cf., Midd., Gord-Nederl. Verg. Gew. p. 100.). 691. S. lineare Bernh. Aan wegen, op bebouwde gronden. Enz. O Jul. — Oct. In Herb. : Zuid-Beveland, v. d. B. ; Leiden, D. j Hagesteyn, v. d. Tr. ; Dordrecht, Cop; Hilversum, Richard; Deventer, C. O p. Bovendien: Lent b. INijm., Lac. in Herb. pr. 698. Solinum L. (excl. var.). Op plaatsen als de voorgestelde. O Jul. — Oct. In Herb. : Leiden, Zuid-Beveland, Nijmegen, Amersfoort, Deventer, Kampen, Meppel. Bovendien: Dordrecht, Walcheren, Maastricht. Forma umlrosa, diffusa, major. Zuid-Beveland, v. d. B. in Herb. pr. S. Claviceps Lam. 3 — 4 pedalis. Caule herbaceo, ramis angulatis, angulis dentatis, foliis late ovatis integerrimis, umbellis infra-axillaribus multifloris nutantibus; floribus parvis ex albo virescentibus, violascentibus; baccis magnis nigris. O Jul. — Oct. (Aan het strand der Noordzee in Hoekland, Rchb., exc. p. 391.) n. v. Obs. Patria species est Guinea; forte igitur efferrata habenda, nisi cum Cl. v. H. [N. Bijdr. p. 16] de specie dubitare velis, Specimen in Herb. Lac. indig. obvium, sine loco indicato, quoad foliorum formam descriptam convenire videretur (sunt autem late ovata acuminata) integerrima, caeruleorum tamen diversum: quamvis florens lectum, S. nigri forma vulgaris humilus; baccis? Specierum enumeratarum dispositio, fide herbariorum speciminum hic proposita, incerta, ut observatis in vivis formis corrigatur omnino necesse sit. 699. S. Dulcamara L. Op vochtige plaatsen, aan waterkanten, tusschen struikgewas. 4- Jun. — Aug. In Herb.: Oud Loosdrecht, Leyden, Feijenoord, Zuid-Beveland, Nijmegen, Almelo, Zwolle, Kampen, Meppel. Bovendien: Maastricht, Deverter, (Friesland, Fris.). Ludic folis ovalis, integris. LYSOSCYAMUS. 163 SOLINEAE. 709. S. tuberosa L. 1. Jun. — Aug. Wordt in 't groot verbouwd in vele verscheidenheden. ATROPA L. SfOl. A. Belladonna L. In bosch en heide verwilderd. Jun. — Aug. (Oldenburg in Groningen Benes ap. Bruchm., Diss. de pl, inut. p. 30; Zwolle, fl. b. s,j Bergum, Fris.). n. v. Wickandra physaloides Gartn. In veilen bij Kloetingen (Zuid-Beveland), v. d. B. in Herb. pr, Pianta Peruana prostrata, in Germania hinc inde efferrata, teste Reichb. exc. p. 390. HOMSCYAMUS L. 7103. H. niger L. Op pollen, mesthoopen, aan wegen, enz. Aug. In Herb. : Katwijk, Wassenaar, Zuid-Beveland, Eindhoven, Nijmegen, Zwolle, Zalk. Bovendien : Maastricht, Deventer, (Leyden), Leiden ; Bergen op Zoom, Bat. ; Friesland, Fris. Variat: Foliis minus incisis, inferioribus et floralibus subintegerrimis. (Verviersis L. ej. cf. Ch. d.pl. n**. 35). In Herb. : Terwolde, Tyhaar. pallidus. 's-Hertogenbosch, Hov. in Herb. pr.j Maastricht, Franq. in Herb. v. d. B. DATURA L. Worden verbouwd in de provincies Gelderland en Utrecht. De speciebus et varietatibus, (quae hoc tempore coluntur, certo judicare non licet, deficientibus speciminibus. Datura L. Op wegen, op puinen, in bouwlanden, enz. O Jul. — Sept. VERBASCUM. In Herb. : Wassenaar, Zuid-Beveland, Nijmegen, Rhenen, Deventer, Zalk, Heerenveen. Bovendien : Maastricht, (verschillende plaatsen in Gelderland), Heerstede, Haren (Groningen), Gort. ; Beverwijk, Bennebroek, 's-Gravenzande, Vianen, Heikop, FL. B. s.j Friesland, Fris.). Ord. Verbascaceae Bartl. VERBASCUM L. Op onbebouwde, hoge zandgronden, aan dijken. O Jul. Aug. (V. Thapsus L. fl. b. s. p. 192.) In Herb. : Leyden, Wassenaar, Zuid-Beveland, Eindhoven, St. Michielsgestel, Velp, Kampen, Meppel. Bovendien : Walcheren, Nijmegen, Deventer, Diepenveen, (Friesland, Fris.). Variat caule in ramos floriferos diviso (V. Thapsoides Schrank). (Utrecht? en Gelderland? Favrod. in Bat.; omstreken van Leyden? M u l d. Elench. Leid. p. 32.) n. v. 705. V. thapsiforme Schrad. Op plaatsen als de voorgaande, in bosschen. O Jul. Aug. (V. Thapsus L., Leid. p. 192). Racemos (subsimplicia) spicata dense foliis subtus reticulato-venosis, superioribus acuminatis (Schrad. Von. l. p. 21). In Herb.: Nijmegen, Heumen, Abelj Voorst, Cop; Velp, M. Doorn., Deventer, Halbertsma, Staphorst, Heyn. Bovendien: Maastricht, Hoogstraten in Herb. pr.; Werdenburg, Lac. in Herb. pr.; Zalk Heyn. in Herb. pr. Variat: Cuspidatum. Illuminatus, caule tenuiore; racemi fasciculis remotiusculis. (V. cuspidatum Schrad. Mon. I. p. 23, l. 1. f. 1; FL. B. s. p. 194). In Herb.: Boxtel, Hov., Nijmegen, Abelj, Deventer, Halbertsma, Zalk, Bond. Bovendien: Eindhoven, Groesbeek, Arnhem, v. d. B. in Herb. pr., (Brunheim, v. H. in fl. b. s.). TERBASCEM. 165 TERBSCEM. Observatio: Sola foliorum forma speciminia nostra V. thapsiformis et V. cuspidatum distinguere non possunt. Occurrunt specimina maxima, (e dispositione Cl. Koch ad specimen nostrum referenda), foliis superioribus bracteisque longe cuspidatis, superne in ramos floriferos divisa, a V. cuspidato S. chrad, longe diversa, si formam foliorum partis liberae habitumque plantae tantum respice, V. austriale aut V. condensatum Schraderi referentia, foliis tamen longius decurrentibus cum illis discrepantia. Aliam in nostro V. thapsiformi speciem latere, continua observatione distinguendam, suspicor; idque potius quidem inspeciendo speciminibus, in horto medico Noviomagensi, nomine V. cuspidati e seminibus indigenis cultis, V. australe Schrad. orsinum similibus. Sectio: V. Phlomoides L. Op planta facile als de vorige. Jul. — Sept. Foliis subtus reticulato-venosis, radicalibus ellipticis vel ovato-ellipticis petiolatis, caulinis oblongis acutis, inferioribus in petiolum attenuatis, mediis sessilibus leviter (inaequilateraliter) decurrentibus, supremis floralibusque semiamplexicaulibus late-ovatis cuspidatis, racemi fasciculis remotiusculis. (Schrad. Mon. I. p. 29). In Herb. : Weurt (bij Nijmegen), Abel. Voorst, Twello, Cop. Bovendien : Werkendam, Lac. in Herb. pr.; Arnem, Herb. Abel.; Groesbeek, aan den Rijn bij den Oostersprong, v. d. B.; Gelderland, Junius, Heumen, v. d. Tr. in Herb. v. d. B. Variat: nemorosum. Foliis caulina, oblongo-lanceolatis, superiore et floralibus lanceolatis, leviter (inaequilateraliter) decurrentibus. V. nemorosum Schrad., Mon. I. p. 32. t. 1. f. 2). In Herb. : Nijmegen, Abel.; de Grebbe, Mb. Bovendien : Wilpsche dijk b. Beventer?, Tyhaar in Herb. Dav. V. Lychnitis L. Op heuvelachtige, boschrijke plaatsen, aan oevers. 7 Jul. Aug. Corolla alba. V. Lychnitis P- alpinus Koch. p. 604). In Herb. : Waaldijk bij Weurt, Abel. Bovendien: Oosterschelse bosch bij Nijmegen, N. Abel. in Herb. Abel.; langs de Maas bij Maastricht, Hov. in Herb. pr. HERBASCEAE. 166 VERBASCUM. T. nigrum L. In heuvelachtige, hoge streken, in bosschen, aan wegen, enz. 7 Jul. Aug. Racemo simplici vel hairi ramoso, interdum paniculato. Variat: foliis plus minusve villosis. In Herb.: Haarlem, Mh.; Nijmegen, Heumen, Weurt, Ahel.; Elspeet, Top; Deventer, Halhertsma; Zwolle, Schutte; Zalk, Top; Havelte, Heyn. Bovendien: Werkendam, Herh. Lac.; Groesbeck, v. d. B., Blaarthem, Eindhoven, D. in Herh. v. d. B.; Hilvarenhek, Hoffm., Voorst, Tyhaar, in Herh. Dav.; Meppel, Heyn. in Herh. pr.; 's Hage, Uilenpas, Putten (Veluwe), hij. den Kranenhorst (Overijssel), Gort.; Utrecht, Amersfoort, Arnhem, Zutphen, Doornspijk, fl. b. s.; Kuikhorn, Fris. Variatie: thyrsoideum. Foliis densius villosis (subtus tomentosis) (Koch. p. 605? excl. synn.). In Herb.: Waaldijk bij Weurt 7 Ahel. Bovendien: Maastricht? Hov. in Herb. pr., Franq. in Herb. V. d. B. Obs. Specie apud nos denuo observata, fortasse hoc distinctum erit. V. Blattaria L. Opvochtige, zandige plaatsen, tusschen grind aan waterkanten. Jun. Jul. Caule capsulisque glauco-piceis. In Herb.: bij Ellewoutsdijk t. het dorp en het fort, (Zuid-Beveland), Lac. Bovendien: (Haarlem en Overveen), Wamel over Tiel, Putten (Veluwe), Drempt, Keppel, Uilenpas, Warnsveld, Gort.; 's Gravenhage, Nijmegen, fl. b. s.; Leyden, Leiden, Maastricht, Lej. Fl. de Spa. V. Blattarioides Lam. Op zandgronden, (in de nabijheid der zee ?) Jul. Aug. V. Blattaria fi.? fl. b. s. p. 196 j pedunculis 2-3-floris Favrud.? in Bat, 103). Foliis pubescentibus, inferioribus elliptico-ohlongis in petiolum attenuatis crenato-minute-dentatis, caulinis ohlongis acutis sessilis, superioribus oblongo-ovatis subcordatis acuminatis acute crenatis semi-amplexicaulibus; racemo terminale longissimo; pedicellis brevioribus subgeminis (in specim. Herb. solitariis) calycibusque viscoso-pilosis (Schrad. Blon. II. p. 45, cf. Rchb., exc. p. 380). LifFert a V. Blattaria foliis pubescentibus ; caule hirsuto, pilis simplicibus intermixtis glanduliferis, pedicellis brevissimus capsulis glanduloso-hirsutis. In humiliori planta semper fere pedicelli solitarii sec. Schrad. et W illi en. In Herb. : bij Haarlem, Mb. (1835). Indigena? Occurrit in Europae occidentalis et australis variis locis, saepius a mare non longe remotis ; in Anglia, Gallia occidentali, Belgio (L e j. Comp. III. p. 354) ; in patria nostra eam observasse videtur Dr. (Prodr. p. 37). Cf. DC. Prodr. X, p. 229 sub V. virgatum With., quod a Schrader varietas habeturb. V. thapsiformis-nigrescens. Op ruige plaatsen, aan zandige oevers. Jul. Aug. [V. ambiguum Lej.] Foliis crenatis tomentosis, inferioribus petiolatis ellipticis, mediis elliptico-oblongis acutis, superioribus ovato-acuminatis subdecurrentibus, florum fasciculis subremotis. Bij het Kasteel te Weurt (bij Nijm.), Abel. (1844) in Herb. pr. SORGHUM L. Op vochtige beschaduwde plaatsen, aan waterkanten, tusschen hakhout, in bosschen. 4- Jun — Sept. In Herb. : Leyden, Zuid-Beveland, bij den Dungen (N.-Brab.), Bosch, Utrecht, Nijmegen, Twello, Almelo, Deventer, IJsselmuiden, Zalk, Meppel. Bovendien : Haagsche bosch, eiland Dordrecht, Velp, Gorssel, (Haarlemmerhout, Tiel, Maurik, Arnhem, Gort. ; Zandvoort, Rotterdam, Helmond, Maarsbergen, Rheede, Baarn, Harderwijk, fl. b. s.; Katwijk, Wassenaar, Leiden, verschillende plaatsen in Friesland, Fris. Variat: Foliis ternis. (Rotterdam, Favrod. in Bat.) n. v. S. paludicola S t e v e n. Aan rivieroevers, op vochtige plaatsen, in water. 4 Jun — Sept. [S. aquatica fl. b. s., L e i d.] Stroblaria. 168 VERBASCUM In Herb. : Leyden, Mb., Oudemans; Zuid-Beveland, V. d. B.; Nijmegen, Abel. Bovendien : Walcheren, in Herb. V. d. B.; Tiel, Arnhem, Hoogm. in Herb. Dav.; Utrecht, Hov. in Herb. pr.; Meppel, Heyn. in Herb. pr.; Overveen, Haagsche bosch, Doesburg, Harderwijk, Gort.; Amsterdam, Dordrecht, Baarn, fl. b. s.; Katwijk, Leid. j verschillende plaatsen in Friesland, Fris.). Balbisil Hornem. Op moerassige, vochtige plaatsen, aan waterkanten. 2½ Jun. Jul. In Herb., Nijmegen, Abel.; aan de Zuid-Willemsvaart bij Maastricht, Hov.; Kampen, Bond. Bovendien : in griend bij Werkendam, L ac. in Herb. pr.; bij Gorssel aan den IJsselkant, Tyhaar, in Herb. Dav. Vermalis L. Op beschaduwde plaatsen, aan heggen, enz. Apr. Maj. Jun. In Herb.: Leyden, Mb., B. Wils, de Bruyn; Bloemendaal, v. d. B. Bovendien : (Heemstede, 's Gravenhage, Leeuwarden, Franeker, fl. b. s.). Ordinaal Antirrhinaceae Juss. GRATIOLA 715. Cr. officinalis L. In vochtige weilanden, op heidegronden, aan waterkanten, enz. A- Jun. — Aug. In Herb.: Vught, Hov.; Warnsveld, de Vriese; Deventer, Top, Wtt.; Diepenveen, Tyhaar, Nieuwenhuis. Bovendien : Ooijen (N.-Brab.), v. d. Tr., Heusden, Hov., Varseveld (Geld.), Staring in Herb. v. d. B.; Zutphen, Wtt. in Herb. Lac.; Zwoolle, Dassen in Herb. Heyn.; (Gorinchem, Gort.; Boemelerwaard, fl. b. s.). DIGITALIS L. 716. II. purpurea L. In heuvelachtige streken, in bosschen, op ruige plaatsen. Jul. — Aug. Akkerrassen. In herb. Nijmegen, D. J. Arleven, Aljelu Middagen, Bovendien Beek en Ubbergen, Hoffman in Herb. Dav. v.d.B. in Herb. pr., Zalk, Herb. Heyn., Maarsbergen, Rheede, Drebbelen, FL, B. s., Friesland, Fris. Ludik: Corolla alba. Wolvega, Bergum, Hardegaryp, Fris. n. v. ACTIRRHII^rSI L. A. majus L. Op oude muren, verwilderd. 2L Jun. — Aug. (cf. Lied. p.l95). Variatie ramulis foliisque glanduloso-pilosis; corollae labio superiore minus disco foliis angustioribus vel latioribus. In Herb.: Leyden, Mb. (1835), Oudemans (1846). Bovendien: Amsterdam, VZ. in Herb. v.d.B. Variatie: A. latifolium. Foliis superiore latioribus. (Corolla minor). Rijswijk, Herb. Heyn. A. conium L. In bouwlanden, op ruwe plaatsen, O Jul. — Sept. In Herb.: Werkendam, Mb.; Eindhoven, D. j Vught, Hov.; Nijmegen, Abel.; Arnhem, Bond.; Zutphen, Wtt.; Twello, Cop.; Deventer, Halbertsma. Bovendien: Groesbeek, Kraamw., Malden, de Grebbe, Rosendaal, Beekhuizen, Herb. v.d.B.; Hattem, Herb. Heyn.; 's Hage, Gort.; Keppel, 's Reenenberg, Schipluiden, fl. b. s.). LIIVARIA Tourn., Mill. Cymbalaria L. Op oude muren. Maj. — Sept. In Herb.: Leyden, Middelburg, 's Bosch, Nijmegen, Deventer. Bovendien: Dordrecht, Utrecht, Zwartsluis, Mepel, Leeuwarden, Fris.; Maastricht, Lej. Fl. de Spa. Elatine L. Op klei- en gemengde gronden in bouwlanden, enz. O Jul. — Sept. In Herb.: Zwijndrecht, Lac; Schouwen, D. j Zuid-Beveland, v.d.B. j Nijmegen, Abel.; Wageningen, Buse. Utrecht, Wtt. Bovendien: Tiel, Hoffm. in Heib. Dir., Vreeswijk, Neerlangbroek (Utr.) fl. b. s.). 721. Ij. spuria M i 1 1. Op plaatsen als de voorgaande. O Jul. — Sept. Foliis angulato-dentatis integerrimisque j pedunculis foliis brevioribus vel longioribus. In Herb.: Leyden, Mb.; Schouwen, D.; Zuid-Beveland, v.d.B.3 Utrecht, Wtt.; Zeist, Kraep.; Nijmegen, Abel. Bovendien: tusschen den Ooij en Beek, H O f f m., Schalkwijk, W11. in Herb. Dav.; Soeterwoude, in 't Gooy (Utr.), Herb. v. d. B.; Zwijndrecht, Lac. in Herb. pr. j (Haarlem), Haagsche bosch, Elderik en Wehl (Geld.), Zwolle, Gort.; Maarssen, fl. b. s.). Ludibria: Corollis calcarii 1-5 (Peloria). Utrecht, Lac. iii Herb. pr. li. minor Desf. In zandige bouwlanden, in hoven. O Jul. — Sept. In Herb.: Leyden, Zuid Beveland, Rosmalen (N.-Brab.), Tiel, Nijmegen, Deventer, Kampen, Zalk. Bovendien: Sleewijk (N.-Brab.), Arnhem, (Leeuwarden), Fris. Vamt ramosa et simplex. S3. arvensis Desf. In zandige bouwlanden. O Aug. In Herb.: Omstreken van Nijmegen, Abel., Hoffm., Buse. Bovendien: Groesbeek, Lac. in Herb. v. d. B.; (Arnhem), Vreeswijk, de Bildt, fl. b. s.) li. striata DC. Op muren en zonnige plaatsen. 1 Jul. Aug. L. repens Desf., Lej. Comp. Maastricht, Franq. in Herb. v. d. B. L. 735. L. vulgaris Mill. In de duinen, op zandgronden, langs akkers, aan dijken, wegen, enz. 1 Jun. — Sept. Apud nos frequentius caule supra pedunculisque glanduloso-pilosis, tandem glabratis, [L. vulg. var. glandulosa Ley cf. Ch. d. pl. n°. 121) erecta aut prostrata. In Herb.: Muiderberg, Overveen, Leyden, 't huis den Deyl, 's Hage, Schouwen, Amersfoort, Nijmegen, Warnsveld, Deventer, Kampen, Meppel. Bovendien: Dordrecht, Zuid-Beveland, Maastricht, (Friesland, Frit.). SCHROPHULARIACEAE. 171 VORRICII Ludi: Peloria; a. calcarata, pentandra; b. subregularis, calcaribus pluribus vel bifidis vel bipartitis. In Herb.: a., Groot-Bentveld bij Zandvoort, Mb.; S., Utrecht, Mb. — Bovendien: Naarden, Harderwijk, Gort; 'sHage, t. Vianen en Hagesteyn, t. Bunnik en Zeist, fl. s.). VEROMCA L. SG. V. Squatellata L. Op vochtige plaatsen, in duinpannen, veenen, aan waterkanten. Jun. — Sept. In Herb.: Leyden, Walcheren, Eindhoven, Vught, Nijmegen, Zeist, Nijkerk, Uddelermeer, Deventer, Diepenveen, Meppel. Bovendien: Werkendam, Schouwen, Staats-Vlaanderen, Voorst, (Haagsche bosch, Enkhuizen, Muiderberg, Stavoren, Harlingen, Vlieland, Groningen, Gor, t. Haarlem, Naarden, Amersfoort, Locher, fl. b. s.; Katwijk, Noordwijk, Leiden, Friesland, Fris.). Variatie: foliis latioribus; porro: fimbriata. In Herb.: Veenen bij Abcoude, bij Wijchen (Geld.), Lac. Bovendien: (Herinneringen bij Tubbergen (Overijssel), N. Bijdr. p. 5). Vl. V. Anagallis L. In slooten, moerassen, aan waterkanten, enz. A. (Koch.) O, (? (alii). Maj. — Sept. Foliis infimis et ramulorum repentium in petiolum attenuatis. Variat foliis angustioribus, lineari lanceolatis latioribus vel ovato-lanceolatis, serratis aut subintegerrimis. (Quo profundior aqua est, in qua crescit, eo altior est caulis eque majores sunt reliquae partes. Schrad. Germ. p. 30). Distinctu possunt formae: Aquatica, Succulenta, robustior, foliis majoribus interdum ovato-oblongis, corolla rosea. (Bat. 131. f. aquatica Bernh. ?) Minor R. S., Tenerior, foliis minoribus. Latifolia, Foliis latis ovatis acutis; intermedia fere inter V. Anagallis et Beccabunga, v. H. (fl. b. s. p. 748). In Herb.: Leyden, Sliedrecht, Zuid-Beveland, 's-Hertogenbosch, Nijmegen, Kampen. Bovendien, Meppel, (Kalwijk, Wassenaar, enz. Leid.; Friesland, Fr.). In Herb.: Leyden, D.; Diepenveen (cor, rosea), Cop. Bovendien: Dordrecht, Herb. Lac.; Deventer, Tyhuis, Terwolde, Berghuis in Herb. Dav. In Herb.: Sliedrecht, Lac.; Zuid-Beveland, V. d. B.; Empel (N.-Brab.) Hov.; Kampereiland, Bond. Bovendien: Werkendam, Herb. Lac.; ('t Geestumer-veld, Fris.). (Leksmond, Vianen, Vreeswijk, FL. B. s.). Obs., Specimina, quae in herbariis vidi ad formam S relata, alia ad formam y. minoris, alia ad F. Beccabungam pertinent. V. Beccabunga L., Op vochtige plaatsen, in stilstaand water, enz. Maj. — Aug. In Herb.: Leyden, Zuid-Beveland, Nijmegen, Voorst, Kampen, Meppel. Bovendien: Werkendam, Walcheren, Deventer, Diepenveen, (Friesland, Fr.). Variatus, uti praecedens, foliorum forma et dimensione; biacteis pediculis brevioribus, longioribus vel; ascendens aut procumbens. Praeterea variat: limosa, Robusta, succulenta; bracteis latioribus, inferioribus saltem pedicellos fructiferous superantibus; caeterum majore vel minore. Differt a V. limosa Lej. (Ch. d. pl. n°. 113), est autem haec internodiis brevioribus, racemis densioribus, foliis magis rotundatis. In Herb.: Leyden, D., Mb.; Nijmegen, Abel. Deventer (repens), H. a b e r t s m a. Bovendien: Werkendam (minor), Herb. L a c.; Voorst (minor), v a n L e n n e p in Herb. Dav.; Meppel, Herb. H e y n. y. repens. In Herb.: Leyden, D.; Heusden, H o v.; Deventer, Halbertsma. S' minor R. S. In Herb.: Leyden, D.; Kampen, Bond; Bovendien: Zuid-Beveland, v. d. B. in Herb. pr. SCROPHULARIACEAE. V. Chamaedrys L. Op grasvelden, aan wegen, heinde boschkanten, enz. Apr. — Jun. In Herb.: Leyden, Wassenaar, 's Hage, Zuid-Beveland, Heusden, Nijmegen, Deventer, Kampen, Meppel. Bovendien: (Haarlem, Harderwijk, Zwolle, Gort.; Friesland, Fris.). Variat capsula triangulari - obcordata (basi attenuata lobis distantibus) aut vix emarginata; foliis magis minusve incisis. Caulis plerumque superne densus (in umbrosis) undique pilosus; folia inferiora et suprema (inter racemos) petiolata. Praeterea variat: Lamiifolia. Forma umbrosa, major, foliis superioribus distincte petiolatis, cordato-ovatis in petiolum protretis, majoribus (magis minusve elata). Walp. per pug.; V. lamiifolia Hayne. In Herb. : Leyden, D. ; Zuid-Beveland, v. d. B. ; Utrecht, de Br.; Deventer, Halbertsma. Bovendien : Amerongen, Herb. Lac. Varietas v. H. (minor, rubescens, caule decumbente, racemo unico terminali, Driebergen, op schrale grond, fl. b. s. p. 16), ex descriptione hoc pertinere vix videtur. V. moestana L. In bosschen. 2. Jun. In Herb.: Oosterhout (N.-Brab.), Beek, Lac, Middachten (Geld.), Bisse. V. officinalis L. Op openen en beschaduwde plaatsen, in zand-, duin- en heidegronden. 5. Maj. — Aug. (V. officinalis, var. et fl. b. s. p. 12.). Variabilis, major aut minor eodem loco; foliis plerumque dissimilibus. In Herb.: Leyden, Walcheren, Hulst, Nuenen (N.-Brab.), Nijmegen, Arnhem, Naarden, Laren, Hilversum, Amersfoort, Harderwijk, Soortenbosch, Apeldoorn, Langeveld, Voorst, Zutphen, Deventer, Meppel. Bovendien: duinen bij Haarlem, Wassenaar, Schouwen, Brummen, Twello, Diepenveen, ('s-Hage, Breda, Rheede, Utrecht, de Bild, fl. b. s., Friesland, Fris.). SCORPULARIACEAE. V. prostrata L. Op zonnige loogte grasgronden, heuvels, dijken, enz. 2. Maj. Jun. In Herb.: Voorst, Zutphen, Wtt., Deventer, Top, Cop; Diepenveen, Cop; Kampen, Zalk, Bond., Top; Meppel, Heyn. Bovendien: Gorssel, Wilpe, Cop, Olst, Hoffm. In Herb. Dav. V. latifolia L. Op plaatsen als de voorafgaande. 2.5. Maj., Jun, Jul. (V. Teucrium L., fl. b. s. p. 14.). Foliis supremis (alaribus inter racemos) et ramorum sterilium margine minus diviso, interdum integerrimis, minoribus subpetiolatis. Variat capsulis glabris aut hirsutis ciliatis; praeterea: a. major. In Herb.: Nijmegen, Abel.; Spoel bij Kuijenburg, Kraep. Fi 'minor. (F. latifolia /? minor Schrad. et V. denta Schrad.?) In Herb.: Nijmegen, A b e 1.; Zutphen, B ii s e; Voorst, Stekh., Wtt. Deventer, Halbertsma, Cop. Wilpela, Olst, Cop.; Zalk, Top. Bovendien: Werkendam, Herb. Lac.; Vreeswijk, Gev. Deyn. in Herb. v. d. B.; Meppel, Herb. Heyn. (Donkjam? Meese, FI. Fri. pag. 2). V. longifolia L. Op vochtige plaatsen, aan slootkanten, aan overig, luizen struikgewas, enz. -t- Jun. — Aug. (fl. b. s. p. 748). (In de Doy bij Nijmegen, bij Harderwijk, fl. b. s.). Variant omnes formae foliis latioribus vel angustioribus; praeterea: V. longifolia Schrad. a. Foliis oppositis, In Herb.: Boxtel, 's Bosch, Hov.; Utrecht, G. B r o e r s; Hardenberg (Overijss.), V. d. Scheer. Bovendien: Zon en Breugel (N.-Brab.), (r./a/casa, Mart.?) D. in Herb. V. d. B. — b. Foliis ternis. In Herb.: 's Bosch, Hov.; Hardenberg, v. d. Scheer. Bovendien: Deventer, Berghuis in Herb. Dar. SCROPHULARIACEAE. VERO.MCA. V. maritima. [F. maritima Schrad.] a. Foliis oppositis. Werkendam, Herb. Lac.; Boxtel, Hov. in Herb.; 's Bosch, de Beyer in Herb. Abel.; Zutphen, Wtt. in Herb. Dav. — h. Foliis ternis. In Herb.: Helmond, Wtt.; 's Bosch, Hov.; Heemze (Overijss.), I. a Gort. ind., Asscher. Bovendien: Werkendam, Herb. Lac.; Zutphen, Wtt. in Herb. v. d. B.; Deventer? Tyhaar in Herb. pr. — c. Foliis quaternis (Schrad. c. t. 1. f. 1) Deventer, Herb. Maaldrink. V. media. [V. media Schrad.] 's Bosch, Hov. in Herb.; V. d. B. glabra. Foliis oppositis, subcordato-lanceolatis, acutis, apice subintegerrimis; caule et foliis glabris. (V. glabra Schrad. ?). In Herb.: Aan de Spaarne bij Haarlem, Mb. V. spicata L. (Bij den Uilenpas b. Doesburg, op Essenburg bij Harderwijk, Gort. p. 4). n. v. V. serpyllifolia L. In weiland en bouwlanden, op veengronden, aan waterkanten, Maj. — Sept. (V. serp. et var. p. IL. B. s. p. 16). Folia angustiora aut latiora subrotunda. In Herb.: Haarlem, Leyden, Wassenaar, Delft, Zuid-Beveland, Boxtel, 's Bosch, Nijmegen, Twello, Kampen, Meppel. Bovendien: Alphen, Walcheren, Zeist, Voorst, Terwolde, Diepenveen, (Heemze) (Overijssel), Gort. 's Hage, Vianen, Heikop, Utrecht, Kuijnbos, Rheede, Arnhem, Velp, FL. B. s. Friesland, Fries.). Variat: calycantha. Corolla calyce minor. Febr. — Apr. (Cf. Rchb., exc. p. 369). In Herb.: bouwlanden bij Goes, V. d. B. V. arvensis L. Op bouwlanden, onbebouwde gronden, oude muren, enz. O Apr. — Sept. Variat: ramosa, prostrata, simplex, gracilis, lata, filiformis, polyanthos. SCROPHULARIACEAE, 176 