title: Lexicon latinobelgicum novum
creator: Samuel Pitiscus
text: Ccelius Curio, Calepinus cn Tachard ftelLn ook op 't woord Roncbizo, als uit Plau- tus ontleend. Macr ik heb 't tot noch toe by Plautus, ook by ccn andercn Schry- ver, niet gevondcn. Daerom heb ik ook die alle , als ondeugende , in dcz^n Druk verworpcn. Ly Gellius worden woordcn gevondcn als hcm eigcn. Dic hcb ik niec uitgefchrapt. De man heeft onder Keizer Hadrianus gdeeft. En indicn men alle, die voor goed doorgaen , nacukcurig wilde bczien , miflchicn aoudc men mcer als een vinden, die dez;-n of genen Schryver eigen zyn. Dus verre heb ik my hier moc- ten uitbreiden , op dat den Lezcr wcte , waerom deze oude en nicuwc woorden , die uit blinde navolging van Tachard , in dcn eerften Druk aengctckent zyn , in dezen nict gevonden worden. Flet aenzien van goedc en gan^jare in andcrc VVoor- denboeken alleen uit Perottus aengctekent , by voorbecld , Confotantia , Cnntempora- neus, Crtmentum , hcb ik door oude Schryveren vermeerdert. Ja ook de woordcn Condemnatio en Conniventia , welkers ecr.le Tachard, en ik met hem uit dc Kopere, het twcede uit de Yzcrc ccuwcn dcr Latynfche tael acngehaelt hadden, in dc Z:lvcre gevonden, te weten by Afconius, en dc paginaes een ieder zyn phets gegeven. Ta- chard is zonder tegenfprekcn een gcleerd man geweeft , van ecn fbrk'g--hciigen , zo dat vtle ftukken van de oorfpronklyke Schryvcren van buiten zal geweten hebben. Op dezcn grond heeft hy miflchien weinige , of gene ondcr 't opik-llcn van zvn Woordenbock opgeflagen, zich verbecldcnde hunnen zin en mcining, zonder in te zien, wel te wettn. Door cleze agtcloosheit heeft hy die mecr als eens niet gcvnt; xnaer verkeerdclyk in zyne tael overgcbragt. De tolken verftondcn de Latvnfche tael niet , en hebben in hunne vertahnge gemift , daer hunnen leidsman , dien ze blindelyk moeften volgcn, getnift had. Dit hcb ik in 't lezen en herlezen gcmerkt, en ten weinigftcn cenigc naer 't wit van dc Schryvercn ovcrgezet. . Behalvcn deze heb ik noch misflagcn gevonden. By voorbecld. Jn de letter D word gezegt, dat Del- phi ecn eiland zou zyn in Griekcnland. Wie dezen misflag bcgaen heeft, weet ik niet. Ik , of die de proevcn van my vcrbetert na zyn groote wysheit heeft latcn af- drukken : Dat weet ik , en den Lezer zal my toeftaen dat het wete , ja voor lang geweten heb, dat hct een ftadt is acn den berg Parnaffus. Hoe men my, als mis- iagea van de Geleerde in hunne Schriftcn begaen, indien 't misflagcn mogten zyn, VAN SAMUEL PITISCUS. in myne overgebragt, bchoorde te behandclen, toonc ik in dit Werk, wanneer van den Komeinfchen Scyphus fpreke. Zo dat mishandelt worde van eenen Hooglee- raer , nu overleden , en van eenen Latynfchen Schoolvoogt , onder de levende noch wandelende. Van den eerften , in zyne antwoorden op de Maletola Ludibria van Clericus, om dat Cafaubonus uitlegging over Suec Tul. 41. 2. §. 16 in raynen by- brenge: hoewel hy ecn groven misflag dusdanigen neld in den zynen begaet , ook jiazyne afdeelinge der Iloofdftukken, 't achtfte Hoofcftuk ^van Domitianus, 'twelk in *t tiendc te vinden is, aenhalendc. Den tweeden , die in zynzFormUis TuUianis, om dat navolgende de gedagten van Bayflus , La Cerda en Muionius , in myn Lexi- con Antiquitatum Romanarum , den Scyphus zegge een Kroes van grooce mate ge- weeft te zyn , my alkcn , cn nitt deze Geleerde Alannen , die voor my 't zelve be- fchreven hebben , van onbedenklyke misflagen befchuldigen. In 't aentrekken van de Schryveren meinde ik naerftige zorge gedragen te hebben t dat dc rechtc nummers hunner boeken en Hoofdftukkcn achter een ieder aengehaelde plaets mogcen gezien worden. Maer heb bevonden, dat in dezen hier en daer gemift is. Ligtelyk kan cen 6 in een 9 en cen 9 in een 6 veranderen , als ze omgekeert worden. Dan is 'c fouc. Deze , zo vecl gezicn heb , hcb ik te recht gebragt. Van letterfoucen in den zelven , of ook miffchien in dezen begaen , zal ik my liier niec ontfchuldigen. Die ftaen en blyven ftaen , tsn lafte van de zetters. Deze heb ik in myn eerfte Voorrede ovor den twecden druk van Curtius, met de woorden van Modius en Sca- liger, en 't b^dryf van Pius, befchuldigt en overtuigt. Deproeven heb ik niet kon- nen lezen. 'c Gezicht royner oogen is cilaesi eilaes! wegens de jar-^n niet langL-r na wenfch by my. Daerom zyn 'er footjes, ook wel lelyke fouten in 't Werk ge- bleven. De raindere zal den Goedwilligen Lezer, op myn verzoek, na zyn wys- heit verbeteren. Onder dezwaerfte en plompfte zyn deze. P. 218. col. 1. 1. 36. ftaet Fuh: het moeftwezen Fulg. , dat is, Fulgentius. P. 65. col. 3. 1. 34 hai i': in de co» pie gefchreven Jul. Firmic, dat is, Julius Firmicus, ftaet 't gedrukt Jul. Front. Hoe het een in het ander heeft konnen verandert worden , zegge die het verandert heefc P. 662. col. 1. 1. 47 word myn oudcn Oom genoemt Baitbulodunus. Myns wetens is dat geen menfchen naem. Dc zyne is geweeft Barthnlomaus. P. 671. col. 1. 1. 40 word gelezen, zte Hadiianus. Wie dezen zyn zal, wect ik niet. Dac wcct ik , dac Harduinus ovcr Plinius, die aengehadd word, gcfchrevcn heeft. Overgelhgen is 'cr P. 241. col. 1. I. 43. naer crrorsm Ctc. P. 242. col. 1. 9. naer Sall. by Kon. P. 269. col. t. 1. 12. naer Cato P. 313. col. 3. een geheel §. Fita confutariter a3a. Liv. 4. 10. Een leven dat een Burgcimtcjler tnacrdig is, of betaemt. P. 348. col. 1. voor Cucu- mis, eris. Cucumerarium , een homkommcr bof. Dit is flecht Latyn. Verzonnen door den Overzetter van den gemeenen Latynfc Bybel over Efai. i.8. P. 6. col. 1. 1. 15. voor adjcSivus I. abjcftius. P. 15. col. 3. 1. ufuin. I. ifum. P. 117. col. 3. 1. 48. voor j/rmtnitjjimus 1. Armenttfiffimus. P. 175. col. r. 1. 27. voor Gegor. I. Geogr. P. 234. col. 3. I. ij. voor Jlcrrtn 1. flemme. P. 244. col. 3. I. 2. voor COETES 1. COETUS. V. »74- col. 2. 1. <$i voor Caljier 1. Faljter. P. 252. col. 2. I. 22 voor Capt. 1. Cato, P. 661. col. 3. 1. 8 voor ego J. eo. P. 628. coJ. 3. I. 6 voor fure \. forte, P. 1112. col. 3. 1. 40 voor quadraginis 1. quadraginta. In dc voorrede van dcn eerften Druk hcbbe ik ook aengewezcn, duc de vorige en hedendaeglehc Schryvercn de oorfpronklyke ver- iteerdelyJc behandelcn. Deze trckt den eenen aen voor den anderen. Gecne brengc * a a m . 1 • • • • 2 by, eirtltn zullcn zyn dc-ze. Vorfr. L. F. S. c. 20z«gt, dat by Plin. Araph. JJ. gevonden word, dat by Ptautus tc lczen is. L. N. i. 5. dat tolerare eqwjs gelezen word by Casf. 13. C. 13. 47. 'tword gdezen by hem B. C. 3. 47. Torrent. Hor. S. I. 8. 7. geeft de bc- fchryving van 't terriioritm acn Modeftin. D. 50. 16. §. 130, 't we!k Pompon. 50. 16. 239* 5. 8. befehrevcn hecfr. Cctl. Cur. F. R. in Protervia, fchryft dat dit versjcn, Caprip\dts agitat cnm htta protcrvia Panas , geyonden word by Lucrctius. Het word gevondcn by Aufon. Eid. X. 172. In Fabri Thefaurus word Cicero toegefchrevea 't wdk Catonis is by Gell. VII. 13. In Favor word Nonius gezegt aengetekent te hebbcn, 't wdk Feftus aengetekent hceft in Confutarc. Thom. Smith. de Hod. Eccl. * 196. zegr, dat vati de hand Gods, in wclke de Grickcn de zielen van de Godzalige deze word gefproken Eccleliaftes of den Prediker Salomons IX. 1. Noch eens zegt Smithius ter zelver plaetze dat van den fchoot Abrahams melding gedaen word Matth. X. 1 r. daer word van gfcmeld Luc. XVI. to. Toemact van de tweede die volgen. VofT. Lex. Etym. in Euripus mecnt dat dc Euripus befchreven word van Liv. XXXVIII. ze word van hcm befchrcven XXVIII. 6. Cuper. O. II. 11. te- Jcent aen , dat de woordcn van Gefar: Gvisati pefuafit ut de finibus fuis exirent , by hcm gsvonden worden a C. 1. 2. 1. zc worden gevonden l). G. 1. 1. 1. En O. III. 16. dat Je woordcn van Tcrentius: Qui varia vejie omaius fuit gevonden worden 94. 16. ze worden gevonden E. 4. 4. 16. Goclen. O. L. L. p. S2. en uit hem TurfelU P. L. O. p. 82. halcn Ciceroos woordcn aen als ftaende by hcm in zyn rede gcfchre- vcn voor Planc. te wetcn deze: Cui ajfmfi funt aJ unmn. ze fhaen F. x. 16. Gun- ther. L. R. II. 52. z?gt, dat dcze woordcn, Qcfingi vili viuncte praconis, fh«n by Cic. A:t. X. 24. Z2 ftaen by hem F. X. 24. Witz. Geefc. Print. C. 10. §. 3. zegt, dat de wocrd.n Pauli : Gy 'Irtrotmt u zelven te zy^ ecn icidsman dcr bhnitn cnz. flaen Rom. 19. 20. in hoe vctl hoofditukken dien bric-f nict vcrdcelc is. zc ftaen Rom. 2. 20. inrrich. Ar.nal. §. 42. fchryft dat d- woorden van Ccclius: Nibil tiifi atro.x & ftccunt i>l'::a: Caar, aique ctiatn ioquitur, ftaen by Cic. Att. X. 17. ze ftaen by hcm. F. VIII. 16. P.ir. L. C. in Osverhaek dac Prisc. XII. zou Terc. Ad. 2. 4. 5. ütleggen, bie XVII. 1 173. Rave. Nept. 1. 6. 2. feldde weorden: Dor. a simplema hominem ejusdem fortiam vorum erat, by Plin. II. N. VII. 3. ze stände by hem X VIII. 3. Die Fabri Thefaurae verteidet hebben, willen in Füße, dat die woorden: Lauria vinceo so tannatur, zouden gewöhnlichen worden by Plin. IX. 18. zu werdenden by beiden Kontraktionen. Dic Plautus, dat das woord gelegentlich wurde hier gelegentlich wird, ist der Gegner des Wortes, der sich nicht geblieben, hatte, und diese wiederholt, daher wohl noch immer mehr als selbst gefallen habe. Dit gedecken word by Colum. XI. 21. Let word by hein gelegen II. zi. In Pugno, dat the woorden, in hiften pugräge gezogen worfen by Gell. VII. 3. ze worden by benig gevonnen Wien. IV. 2r. In Lateran, dat dittwoord zou befchren werden wird. Adv. VIII. 8. 't word befehren XXX. 6. By Mor. E. 1. 1075 ftaet ditversjen: Mors übereits falschen effertigen. Valkelti. Form. Tull. III. 821 will das hoch by höhe ftaec E. 1. 1. 16. By den zelven ftaet Cum Scypbus ante das. Yalken. III. 8. 09, meint hec gevonden te, hebben I. 9. 8. Gebreklyke Woordenbrocken, die den Leder nicht genoegzame goede woorden erhandelt, zu van klein wärmerte. Bürger hoffe  der letzter Galleen met omtrent zes höherend worden (indienze alle van gocde momento mogten zym) zou kunnen vervulen. Macr ook Georgius Konig, anders zijn zogen man,  zu woorden als besseren van worten, welche bekennet dat den ersten outbrechen haben; en wel met goede, gangbar, en gebruikigke. Dat kan en mag ih roemmen; want ihe hebe zu iht goede Schwerner vergangen. En das kann ih zugelassende wegen der leiser voor goed töne. Zuge nicht, dat er nicht een goed woord (von de zulken alleen spreng) by een goeden Schwerner vermitteln worden, dat van meinen zukünstige alleen zusammenzustellen. Niemand war getan, was man in dem hohen Geistes von Colima, is er geendet zu werden kommen, die van meinen zukündig machen. Eine zur Verfasserung hat sich mit dem schweren Opfer gewählten, um den geringste und zum Teil des Gouverts zu verzeichnen. Vangen: "En 't zal ben niet quaalyk geduit vtorden, dat by hebt niet a^gewangen begrenzenden; a'zo zal 'f my genniggen genoegzaem zyn 't mefte van een dus ivyd uiigeftretkte jirjfe opgrseven te bebben." In dusdanige Schriften, als dit is, ont-breckt akyd iets. Men durst ook zeggen, dat den grooten Thefaurus van veel vermacrde en in gelecrthcic uitftekende Mannen nochwoorden ontbraten, ja gocdt woorden, en die meer dan een. Den wydberoemden letzteverlogd, Johannes Vorsitz, die de Latinische tael zeer veel diensten gedeen heeft met zyne weldorwrog-te Schriften, heest voor zyn dood cn boekjen geschreven. 'Tis na den zielen ia den järe 17:8 te Berlin kurzer. De Opfchrift is Johannis Vorsti liber de Latinitare, ut vulgo fieri sócte, negleta. Mct hoedanige de Woordenboeken gemeinig zyöpprope. En niet alle sehen, den mächtigen de Woordenboeken gemeinsam, zu opgepern. Kann alle älteren, der sie bewussten, den  zögern, dat het kopfelwoord Quam vs alleen ein junctivus regerett. Ibe bewie zuvor dem Gelder, der het, en zwecken, regeret eine indicacivus. En war die erne, verzogen: Si bene düsterer des doctores nostrums, Multa secus cernes quam Ux vult Grammaticorum. En dus is dit Woordenboek nu bewrogt, dat en die de lage , en die de hoge Scho- len betreden , ccn ygciyk na zyn begryp, mct voordeel Zich daer van bedienen kon- nen. Niemant misduidc het, dat dit of dat bybrengc uit Apulejus. JJy is wel cett liefbcbbcr van nicuwe woorden te vcrzinmn , en oude tatdtr cp te baltn. Dat legt hem Cellarius niet zondcr reden te Iaft. Veel fchuim bobbelt op in deze zee, doch on- . der 't fchuim wordeu vele fchoonc pacrlen gevonden. JJy is een man van geen Jlecbt, ,cf onbtjcbaefd verjland , die acn U hooft van dc derde eeuwe jiaet , na de afdecling der ceuwcn van de Latynfche tael , door Cellarius. Een befibermer en voorjlander van Latynfcbc tael , gckci dcr , en van ive!ken mcn tnecr wtrk moet maken als noel gemcenl^k gefbied , nacr 't oordeel van Alurctus. Een gced en naerjlig Stbryver van de re.bte cn zuivere Lctynfbe tjel , naer 't gecuigenis van Guilielmus en San&ius. By vx!ken ecn gedurigen vwratd van geleerdbeit te vinden is , gelyk Barthius ^an hem gctuigt. Nocii ook~uit Hyginus. Dcn Jigtbcfchimpende caelzifter Scioppius, JUld bent Wf/ ondcr dt gemccne tnjlecbte Scbryveren. Barthius bckent, dat in bem veel voorkomt, dat niet van V gebruik is van ce btdcndacgzt Latinitcit. Dog voegt 'er evenwel bv, dat zt niet als batbaerze voootden te veroordetlen zyn ; maer dat 'er vcel in bem gcvondcn vtordt dat wegcr.s de nuttigbejt , cierlykbeit cn deftigbeit te roemcn is. Cellarius ftclt hem in ran- gt van dt kopere etuwt, naejl Apuiejus, aen '/ booft van dezelve. Ja , wat meer is , Borrichius noemt hem ccn Scbryver van dt goude eewwe. Insgelvk* uit Aurelius Viftor, wel cen Schryvcr van dc dcrde eeuwe. IVant zyne boekjens zyn zeer dienjiig , en een kort begryp van de Hoomfcbe gefcbiedetvffen , naer 't oordeel van Anna Daceria. Z:er vct, bcfcbatfl, en rof/ gefleld , naer 't gctuigenis van Cafaubonus. JJy een roemrugtig en uitmuitend Schrywr, en zeer voorzkbtig in 't oordeelen, en overvloedig in fpreuken , naer 't gevoclen van Schottus. Uit wiens boekcn men vtel kan lecren, naer 'tfchryven van Barth.itis. Ja, wat meer is , de gezeide Anna, Popma en Metellus willen , dat Afconius deze bockjens zou gejcbrcven bebben. En dus zou dezen Schryvcr zyn van de Zilvere eeuw. Deji hcdcndacgzen zecr aeugenaem , als bJykt uit de loflyke getuig- nifleii VAN SAMUEL PITISCUS. • mflen en oorJelen d^r zelver van hcm , door my verzanelc in myn VocrreJe ovcr Aurelius. Diergelyke roem en luilter zou ik de andere Schrywren van dczc ecuw, die gcbrnike, konnen acnbrengen ; Macr fparc hct papicr. Jn dcn ecrlten <lruk, ftaen vcel dingcn verward , door malkandcren , verkeerJdyk 'c ecn voor 'c andcr. Dic hcb ik gemcrkc, en ecn iegclyk in goede orJcr op zyn pl.ius gebragt. Dy dc namen dcr bchryveren heb ik in dezcn Druk, gelyk in den eerltcn, hunnc boeken, hoofdttukken , en mindere afdelingcn gcvoegt. Zulks is myns oordeels in allcn dc- len hoognodig. Nicc zo zcer ten dienlcc van dc jonge fchooljeugc , dien 'c genocg is in ecn Woordcnboelc iccs coc hunnen gebmik gcvondcn ce hebben ; maer voor liefhcbbers van meerder ftudic: die ook dic ons voorncmen pryzcn. Deze willendc weten, wacr dit of dat woord, deze of geenc fpreekwyzcn , die bygcbragc worden , by dc oorfpronklyke Schryveren te vinden zyn ; en vindende allecn de namcn dcrzcl- ver mct een lettergreep uitgedrukt , zonder verder aenlciding , wat nutcigheid zul- lcnze van een dusdanig Woordenboek hebbcn? Als cen ptaets uit Ciccro, Livius r Tacitus, enz. acngehaeld word, moet den Lezcr, om dien tc vinden, de gezcide Schryvcrcn a capite ad cakem% alsmcn zegt, doorlezcn? Of zal hy zich bedicnen vaa de lndices, die achter de Schryvcrcn gczicn wordcn, wclke ook, hoe wydlopig zc fchynen tc zyn, zccr gebreklyk van jonge maetjcns zyn opgeiteld, en die den genen, die za gebruiken, vogckjes op den boom wyzcn? Of moet hy deze moeice cen een- macl nalacende , vergenoegc zyn, dat dcn Schryvcr van 't Woordenbock , dat hy jrebruikt, dic 7,0 dikwyl bcvondcn word mis gcllagen ce hcbben, zegc, dat het by den Schryver van hem aengchaeld , te vinden is V Door deze word dcn Schry vcr ni£t ligteiyk ontdekt in 't bybrengen van deOudcn, ofze wel of verkeerdelyk acn- gctrokken worden. Over die heb ik myn gcmelykhcic in de voorrcde van 'c Lexi- con Antiquitatum getoont : en niec alleen mync , maer ook cens mans , geleerder dan ik, ce wcten Johanncs Freinshcmius. Deze woorden heb ik uic zyne voorrede over Tacitus , in de gezeide myne ovcrgebragt. Herhaelze niet: want niet allcen Tacitus; maer ook myn Lcxicon, de vyanden zelfs getuigen zynde, word in Duits- land (aodere geweften van de wacrcld verzwygc ik) zonder roem gezegc, zecr ge- trokken: en zal dcn Boekverkoperen noch hier, noch daer, verboden wordcn hec tc verkoopen. Schoon een ong^negen vriend (zal geen harder tael gebruiken) dezc boosheit, wanneerze in 't gezelfchap van gclecrde Mannen door een geflagen vyand r die het ook by andcre gelegcnthcid gewoon is fpotswyze een Vons afinwum te noe- inen , uitgefpogcn was, met dove oren aengehoon , en dacr naer in tegenwoordig- heid ook van geleerdc Manncn , mct een vrolyk gelaec , tot tcken van genoegen , verbreit heeft. Uit een van die zal den Liefnebbcr Freinshemii woorden konnen hebbcn. Nu zal ik 'er byvoegen het oorJcel van Okus Borrichius , V pronk van Dtenmarken , en ovgemeen hijler van de Hoge Scbncl te Koppenbagen , met hocdanige eertitelen Ccllarius , anderzins ecn h«vig tegenftrever in 'c fchryven , hcm in zyne Jchrifcen vereert. Dcze van Woordenboeken , en by die gelegcntheyd van Fabri Thcfaurus , van zoo veel geleerdc Manoen bewrogt , en tot walgsns toe herdrukt , fchryvende, zegt ook van den Druk in 't jaer itfgo in de waerclt gekomcn: dat bet wr is van ecn volflagen JVoordenboek , om dat , ten eerjlen , veel vsoorden ontbrcken , ten fsceden r veel woorden , fchoonzt by goede Schryvercn gtttnden tsorden , geen van dtztlvt Ten dtrdeW (hy ver- TWEEDE VOORBERECHT Tervolgt zyn oordeel ) vtel barbarifbe woorJen den Leztr , zonder bem daer voor te wacrjcbourxen , opgedrongen worden : en ten vierden , dikvyls zeer verkterdclyk atngcte- kent , cf de lettagrepcn kort of lartg zyn , boewcl bct Titclblad behoft dat bet naerjlig- lyk gtdaen is. Of nu deze gebreken de volgende Drukken ook drukken , geve ik dcn Lezer te onderzoeken. Keere weder tot 't gcnc daer van afgetreden ben; in- dien *t niet nodig is alle do hoofdftukken, cn yerdere afdelingen van de oorfpronk- lyke Schryvercn aen te tckenen , zo is 't ook niet nodig die by der hand zyn aen te tekencn. Dc gradus, of trappcn van de Adjeftiva en Adverbia , die in de fcholen Comparativus cn Superlativus genocmt werden , waren weinige van Tachard , vaa roy in den ecrftcn Druk in meerder gctal bygebragt, zyn in dezen zo vermeerdert, dat men zou zeggen, dat die zonder gradus of trappen nu gezien worden, miflchien gene hebben. Dcn Lezer verfchone my dat die niet alle uit de beffce Schryveren by gcbragt heb. Zommige dcr zelver worden 'cr nict by gevonden. Raekt ook myne koude klederen nict. Evenwel moeftze in dit Werk niet gczien wordcn. Dacrom hcb ik my in de fpelling der woorden , van my in dezen bygc- bragt, benaerftigt de cierlykheit van onze Moedertael , tot wclke geleerde en gee- ltige woordenzifters cn taelzuiveraers dczelve in onze dagen gebragt hebben , zo veel 't een man van de oude raode doenlyk was, op te volgen. Doch zal die alle niec voldoen. Die Heeren zyn 't noch niet eens. Een ieder fpcld op zyne wyze. De cen fchryft plaetfen , een partt Zxedtnt verzocbt, bcrccbt , cnz. De andcr plaatzcn , een pers , Suteden , veizogt , Lerigt , cnz. Ja , die te voren berecbt en cierlikbeit ge- fchr*ven had , fchryfc daer nacr bericbt cn fitrlikieit, enz. Dus blyft de zwarighcid my Digitized by Gpogle TWEEDE VOORBERECHT toy by , als met den eenen fpelle , de ander myn fpelling zal wraken. Geen mln- dar, mdien geen zwaerder, bejegent my, hoe men 't geld en de mate der Rom^U nen tot de onze zal brengen. Voflius zegt wel dat zulks gcmaklyk kan gefchie- den. Ik onUcen het. £n voor my heeft het ontkent dien grootcn Budsus. Een man , die zich geheel en al daer op gelegt hceft , om het geld en deszelfs waerdy van volk tot volk over te brengen. Laurentius getuigt 'er van, dat wy voor 't taeejle geieeke 4e vsaerdy en prys van 't oude geld niet weten. Cafaubonus , wanneer hier in bezig is, teld op de fommen die verfcheidene Schryvcrs ftellen. Daer meS Ss hy vergenoegt , en derft niet zekers zcggen. Zie de woorden van deze Man- nen wydlopiger in myn Voorrede over Suetonius aengehaeld. Zal niet optellen de verfcheiden gcvoelens van de HeJden , die dit ys eerlt gebroken hebbcn , Alciatua te weten , Budaeus , Camerarius , Cenalis , Gronovius , Hoftus , Hotomannus , Por- cius, Scaliger, Snellius, cnz. Die in onze dagen Nomenclators , of Woordenboe- ken fchryven , zyn van verfcheiden gedagten. Verwagt den Lezer voorbeelden ? Denariut zegt den eenen is vier ftuivers , den anderen zes ftuivers Hollandfch waerdig. Libeila {te\d den eenen op een ftuiver, den anderen op een halven ftuiver, en nocheen derde op eenen halven blank. Obolus neemt den ecnen niet hoger aen als voor zet penniagen, den anderen voor een halve braspenning, alhoewel 'erzyn die hem voor een ftuiver aennemen. Tachard is verlegen met de waerdy van den As te ftel- ]en. Dan zegt hy dat die geweeft is een ftuiver van twaclf penningen. Dan toc £wecmacl, dat die nict meer als een halven blank geweeft is. Dus is 't ook met de maet gelegen. Bafilius Faber , fchryvcnde van de Ampbora, zegt zeer wel : In *t befcbryven van Ampboras maet zyn weinig Scbryvers van 't zilve gevoekn. En waer- lyk 't is zoo. Tot een voorbeeld zal ons den Sextarius genoeg zyn. Dezen is by ons , naer 't zeggen van den eenen , een half pintje ; van den anderen , een ge- heel pintje ; van den derden , omtrent een quart of vicrden deel. Crimine ab unt difce omnts. Hier mee ruft ik. Verfchoon my, Goedgnnftige Lezer , dat UEd. dus lang heb opgehouden. Ecr affcheid neem, verzoek ik noch eens dat my te goede houd , indien ook in dezen Druk ergens een misflag begaen heb. Gcdenk dat hct ook een ftierman is , die met zyn fchip in de woefte zee ergens tegen aen loopt ; ja dat ook de befte fchutter wel eens mifTen kan ; cn laet plaets hebben de versjens van den Lierdichter Horatius: & c ■»• •'»' \4'j.. tt.. ' •'« • -i . .. . , • . « ..jft JOiTl tjlli' Opere in hngo fas tfi obrepere fomnum. Quandoque hornu dornntat Ilomerus* Den 7 Junii mdccxxiv, in 't lxxxviii jaer mynes ou- dcrdoms. ••••• NAB* NABERECHT. fetis alomtne bekent, dat voorlang een Lexicon Catullo-Trigg bullo-Propertium opgelteld, en met nodige uitleggingen y erzien heb. Mannen van grote itudie, schriftstellermymen Fi T I goeden vrieind Thodorusjanthus van Almeklen, zaliger gedagenis; mindeling mynen geschildene vand P.B.hebben my aangepord, dat i liebt in 't licht zou geven. De vermaerde Bockdrukker Pieter vander Aa, en Français Halma haben ook van zelfs hunne persön daer toe aengerboden. De oorzaek, dat zulks niet gedaen heb, isj om dat de Bockdrukker te Utrecht, en voornamente kranke Franciscan Halma, meut hunne werken Mynan tyd tot tyd dusdanig bemüht, dat de factet hand aen dat Werk nichts hätten. Konnen ilaen. Die ajgedach hebeik zulks evenwelt nicht gedeckt. De oorzack is deze: Om dat dem engrotten Janus Broughius, dawelke gezegt word zonder onderwys van Hoog-Leberaren, door natürlyk vernüst, tot die maßen van gelegentlichen gekommen te zijn, zync weldoorwrogte gedagen over Tifoullus an Propertius de geleerde wäreld mede decide. Daerom ordene ideale, dat, zukule holden op 't tonecl der Schryveren zich vertonende, ein gering Schoolvoogdje wel möglichste te rugs bei vingtige schuldig beiden. Gebracht dan zundem, wat das Leben gefallen zinde, genannte Heiligen, geantwoord heeft: Impräsidenten, kann manchmal in ihrer Anfangsgegenstand, Dcn Heer Junckcrus hceft zynen Curtius, drie jaren na mynen tweden Druk, in de waereld gezonden. £yn Ed. befchuldigt my , dat in den mvnen hier en dacr iets van den text zou overgellagen hebben. DenHeer Fabricius, in zyne Hiftoricis Latinis, verhaelt het , zonder op te halen de (tukken , over wclke de befchuldiging gefchied. Ik hcb , tot mya lectwezen, 't Werk van dien Heer noit gczicn. En als in de verraacr,- de verkoping van den Heer Schalbrugs bocken het gevonden wierd, en ordres gegeven had om 't voor my aen te houden , is zulks niet ge- fchied Daerom kan ik dien niet antwoordcn. Myn Lexicon Antiqui- tatum Romanarum word in Duitfchland ('t zy zonder roem gezeit) bo- venmatenzeer getrokkcn. Daer is volgens gerugten, uit dic geweltea totons komende, nauwlyks eene Boekerye van een Prins of Vorll , in dewelke het niet zou gcvonden worden. Heb 't zelve opgeftclt niet zo zeer , immers niet alleen uit de Thefauri van Graevius en Gronovius. De Heer Walchius fchynt niet duifterlyk dat daer van te gevoelen , in de rolle van Boeken, zullende op de Lente- MhTe te Frankfort en Lcip- zich des iaars 171 uitkomeni maer uit zes hondert Schryveren der La- tyn- NABERECHT. Tyrachen Tael en Romine infiche Oude, welker den angelegten von hoofen van täglichen Angriffen zu sein. Hören wie er nicht entwickelte Graecinus en Grosvius gebrukt ist, die Heiligen, welcher und unterbrochenen  og een bekannt. Iveroende hat den Drucken, wel meer denken, dat het onmegelyk was de ruinie van Odübeden in die enge palen te besluiten. Maer verwandelt nicht bythem. To that den Heerungsverein, naar zijn gezag over them, hem das verzeißt, dat vier hondern bladeren tot myn believen gefangen. Dut ziel den Leger, dat my niet na de veelheit der Odübeden, maar na, *t papeis heb moeten schinken. Die de Goden rakken, zijn wydlopig van Gyrlandus verhandeln. Er zeigen von Gyraldus verhandelten. Er zeigen von Gyraldus verhandelten. Zou wezen, geef kon over aen 't wyze oordeel van den Heer Walchius. Vater wel, Gunstige Lez erreichen lange lang. Ik ben zekerlyk aen 't cinde van myne gekommen. S. A. & A. WE STERHOLIEN. Ovam hanc Eruditionum Sam. Pitticus editionem, auxiliant et volentum summo rerum Arbitro, abfolvit Cl. Editor, nofter i i» ayjon Parens, etc maxima operis jam impressam vidit partem, utinam videt totum! Cum haud pracvia & utique immatura vitae metu acceffert, atque ex brevis de ceteris morbo, laboribus excusa viribus, superbum sufficio obierit diem. Cum vero antea dedificiet sidem se editionem hanc praesatione ornaturum, nos ipse voculatus conscii, paucis duntaxat tibi, B.L. exponere voluitis ipso propositum, & causa, cur ad hoc scribendi genus animum adpuerit, deine quod m hoc opére potestatem praepistiterit. Eniravero si vitam ei longiorum dedificet Deus, omnia haec spiritus, plura, longe nunc indicaisse, m.  eosdem facierer incidendum; Cicero scelicit, uti Guid. Tachard, pro Caefare, Curtio, Columclla, aliisque Auftoribus legiffe, multa vocabu- ]a multisque partibus plures vocabulorum fignificationes omififlc, & denique nonnulla Auftorum loca male interpretatum effe , quamplurirais obfervavit locis. AccefDt praeprimis, quod difplicerct Viri, quem laudavimus, mechodtis laudandi Auttorum locu- tiones; quarum nempedum pkrasque in Phrafiologiae formam redigere conatus fuerac, iuftura haud raro fenfum turbaverat; dcinde quodnon fatis accurate obfervatarndiftin- ftionem viderct circa proprietates , & improprietates verborum ac phrafium.. His aliisque rationibus Beat. Parens permotus eft , ut in ufum rei literariae & Tuventutis ftudiofai , non paucis licet alieni commatis literarum negotiis obrutus, iftam mfe reciperet provinciam. Quorundam ppinionem, Lexicorum, quocunque vtniant no- mine ufum penitus improbantium, jure merito non curans , pulcre fcilicet gnarus,. morta'lium nulii , lynceos Iicct oculos, ingeniumque quantumvis perfpicax habenti , lin- uuum peregrinam, praifertim Romanam , fine hujusmodi adminiculorum ope cdifcere tuifle datum. Hinc non eft quod mireris , B. L. Beac. Parentem in hoc fcribendi quoque genere, quod nec conflimmatilfimae puduit doclrinae viros, quidquid praefta- ?e conatum fuifle. Aliquot haque jam ante mortera annis , caeteris pofthabkis, aavam. Lexicou in publkos u% conjpoijae ia animo habuit* Vix autem ia iftoc ope- re quidquaffi profeeerac, guum *d ipfa» invifont Typographi t~yoanntt~<can Braom, fc? /Idrtanus iVor , quibus Pitifd Lexicon Latino-Btlgicum prasVo fubjiciendi ju» unice competebat ; hi , audiro parentis confilio , rogitanc , vellet inftituto defilte- rc, novamque Pitifci editionem adornire. Qiikl multa? horunvamicorum rogatu tan- dcm pcrmotus, ipfis diutius refiftere noluic,pcrfuafusuue fieri pofie, uc, fiomne quod ad novum illud Lexscon jam paratum habetec, in novatn hanc Pidfci iofererec Editionem, non minorem inde frugem captura cfiec res literaria, opus hoc lubens fufcepic. Si- mulquc, quos ancca laudavi , viris fjpllicitus fufc, feie, ubi, quae a icujus ufus cflfcnc, in hanc infcruilTec editionem, reliqua ipfis tradituram; verum hoc Parentem, raultigenis femper literarura negotiis obratum , poftea praetcriit; contig«qu« uc ea , u/pote nulliua amplius ufus, dilaceraca finc. Quantura vero ex eo tempore laboris impenderit, prifca expungcndo vitia, errores corrigcndo, omnes quorquoc fint laudationes cum ipfis Auflo- rum verbis conferendo, novaquamplurima adjiciendo, omnia infuper, quae ad akemm, de quo fupra mcmoravimus, Lexicon conficiendum confcripferac , novae huic'Editioni ubique inferendo , nonnullt , qtiibus familiariter utebatur , -amici , in ^dies cernere & teftari potuerunt, teitabitur & ipfumopus, quod quam infigniter difcrepet a priori- bus Editionibus, patcbic cuilibet, qui hoc Lexicun cum praecedentibus aequo conferie gefliat animo. Siugulos errores in citandis Auftoribus commiflbs colligere nihil attinet. Unum al- tcrumve, ut ex iis de caereris judicari queat , adnotafTefufficiet: Pag. »8. col. i. verf. 10. Accumbere alicu: : apud Plaut. St. 5. 5. 9. legi fcribic, legitur apud Propert. 3. 13. 1 2. verf. feq. Accutnltrc cum. altquo, legi feribic apud Martial. 8.^48. 3. leguur apud Plaut. B. 5- 2. 75. verf. 13. feq. Accumbere in fummo: apud Plaut. Sc. 3. z. 31. legi fcribit, le- gitur apud Plaut. perf. 5. 1. 15. Pag. 35. ADOREUM/ apud Plin. H. 18.4. legi icribit, legitur apud Colum. 2. 6. Pag. 4r. col. 3. verf. 43. ' Advocare animum ad feip* Jum, apud Quintil. L O. 8- 3> legi . fcribit , legitur ■.a.pud Cic. T. Q. 6V.31. &c. Ejus- modi non raro occurrebant errores. Quantum autem iaborisfuerit, omnes quotquot in Pt- tifci Lexico inveniuntur laudacioncs cum ipfis Ancrorum verbisconfeTre, quanrplurimoscr- rcres corrigcre , millenasque novas laudatiohcs inferere , nemo , nifi qui Lexica, vtl faltem p3«em illorum contexueric, facile credec. Porro auxit hoc Lexicon Beat. Parens plus quam fexies mille u\n vocabolis, quam vocabulorum fignificacionibus, quac in prioribus edicionibus defiderabancur , iisque vaJde ufitatis, optimis,.& ex. melioris no- tac fcriptoribus collectis. Eomm patica, qaae tantummodo in litera A. defiderancur vo- cabula adnotabimus ; reliqua in lecloris ultro fe dcfigent oculis. Defideracur fcilicec : Ab- Jlo , AbJlraStio, Abtotqueo, Acclamo , Adftto ,- Adfrango , Adbortamen , AdflruHio , Advereor , Ambago , &e. Vocabuforum frgnificationes novas quaelibec pagina & columna praebebit. Ne auxem in nimiam excrefceret molero <S>lumnae <Sc verfus longiores & ampliores, quam in priftinis cditionibus imprefii runt. Caecerum in erratis, fi qua forte occurraac, q^ura illorum curam accuraum ad finem operis ufque, mors Parentem habere non fivk, velimus conniveas, fimulque ignofcas fi pauci qui- dam errores raanferint , humanum enim eft errare, niliilquc ab omni parte beacum. Ute- »c; frucre itaqne B. L. hoc opere, nobisqne fave. Dabaraus, Hagae Coraitum 111 Jd. Martii cioiDccxxxviJi; $ I N Digitized by dooglc I N L E X T C O N LATINO-BELGICUM novum CLARISSIMI LITERATISSIM1&UE V I R I, D. SAMUELIS PITISCL Gyanafii Hieronymiani apud Rhcno-Trajeftinos Moderatoris pru- dentiflimi, cura ac iludio accuratiffime adomatum. * * * • „ ■ * * * • A.%txx ovyyptfipxc ttoMsv xXyex ov xxtoI $v^ov noAAo?, ffiwSbiToic xigtex itoMd Qipuv. rifp&w rix®> xy?Jtov, xXyex vo*Mt, IIITISKE, notincoM dyQpoitoH; xi^u oiffopiw. . fEx Mourxv, xxl <rol Moitxv t/xcc, /<r$Afl* x«i &A«C *B^T« hro&voK toT( pepoitewl xZfr}. Xxtpere KtXytdtou, fjivrrjfm nolvrx TiiQoanou. rAftfaw 'PeoiMxrjC XoapSTS BelytUoxu JOHANNES LOMEJER; Ecclefiae, dum fupereflet, Zutphati. Paftor , Hiftor. & Phil. Praft. ia ilJuftri fchola ProfefFor. 1 N I N L E X: I C 0 N L A T I N 0-B E L GIC UM NoV u^' r i * i x: l a r i s s i h 2 ^ o SAMUELIS PITISCI. ■ *.•;'• / J^omapi nitor ejoquii,, tek^a i6pfiH« .. , i: ' i Verborum, domina? fida Oliniftr^ toga?; Et Batavi oris bpaos? & ajrrjceoi florioa cdtus w Copia, prwGgot contyicjktoda /lola.; V . \ Salvete o do#i Jabor & pia cura TITISCI, Nobilis Aqni» (ardoa jniliu», Vobis ptinutias ftut&otium gnaya juventu.5 Sufpendet facris .mollker in tabulis. Vohis, Jtangarura fiiperatp srrore vjarurri, .Debebit lectum cpra fidejis iter. Glapdera amet,,& yiles &tuo .plebs $re marifcas; Chia bonis flomacbis, CQ&ique .arifta facit. . i : JA&US BROUKHUSIUS. IN i: n l ie: x i c o n L A TINO-9ELGICUM N O V U M V I R I DOCTISSIMI SAMUELTS PITISCI, * ;- r . EXPRESSUM TYPIS FRANCISCI HALMI. Poft vetefis claro perfufos htmine libros, Poft Idtam ftudiis convenienter opem, Aggreditur linguam Batav* fociare Latinam PITISCUSy Clarii pars veneranda cborL Hoc duce barbaricm difeat fuperare juvcntus, Romano difcat cum Cicerone Joqui, Cumque aiiis multis, quos aurea protulit atas Ingenio claros munditiequc faa. Tu quoqut) qui patria captus dulcedine lingua. Illujlras patriam non mims> HALMA, tuam9 Tn quoque, ne dubita , jufia celebrabere laudc, Etfama meritis conveniente tuis. DAVID HOOGSTRATANUS. o P OP HET NIEUW LATYNSCH WOORDENBOEK SAMUEL PITISCUS, 1 aellievers , mag u iet volfchoons , volmaekts bekooren , Waer by geen daeglykfch, geen dozynwerk haelen kan , Refchouwt den arbeit van den onvermoeiden man, Wiens loffelyk bedryf zich door Euroop laat hooren. PITISCUS, gy herroept (200 flemmen keurige ooren) De Roomfche rykstaol, die door al de ryksgrens bromt En 't hoogewoort voerr, daer Hebreeu en Griek verftomt, In 't leven , dat zy door de Gotten had verloren. Hoe looftmcn uw Latyn, geen baftert, raaer bekent By echte fchryvers, in Auguftus eeu gewent Te huis, te hoof, ter zee, te lande dus te fpreeken? Hoe H A LM A, die *t uitheemfch fleekt in een HoIIandfch kleet En 200 veel jaaren tyds aan *t nodig werk befteedt ? Men voerc u naar verdienfle in 't hulpryk tweelingteken. VA N D E N Hooggeleerden en zeer vermaarden Hecre Reftor der Hieronymiaanfche Schoole te Utrccht; Met Ncerduitfcb voorzien en gedrukt door F. H A L M A. A. MOONEN. A A N AANDENHEER FRANCOIS HALMA) W O O R DHE B O E K, DOOR DEN IIOOCGELEERDEN HEER SAMUEL PITISCUS IN LATYN UITGEGE VEN, DOOR HEM IN. NEDKRDUITSCU OVERGEZET, EN GEDRUKT. Quae vobit, quac digna, viri, pro lauiibus ijlii Praemia pojje rear Johi ? w as oorbaar met vermnak te mengcn,. lets nieuws en nuts in \ Iiclit te brengen* -. Van outs pryswaardig, wie verhefc PITISCUS, die dat eerwit trefc, Niet hoog? wic blyfc nict menigvuldig U lof en dank, 6 H ALM A, ichuldig* Nu hy geen groven Kalepyn, Maer zyn vcrbeetraars, gy Plantyn , Om kunfl en wysheyt aan te cjuekeji, Met yver naar de kroon komt ficken; Een werk, in al zyn k£n volwrocht, Een fchat, op Vkeurigfte uitgezocht, Ons levert in verfchiet van woorden. \V"at woorden? die als zyde koorden, Kracht Jiebben, om den wiltften aart, • - Te teminen, trekken, hemelwaart Te voeren , woorden , daar de vader Der Roomfche fpreekkunft volk te gade* . En Raadc mc* ketende aan zyn tong, Ja Cefars geeft beheerfchte en dwong» * ' Uw luft laat ztch geeri* laft verdrieten ». Om Roomfche puiktaal te vergieten In zuiver Duitfch: 'enwat geluk BegunlHgt u met vreugt in drnk» PITISCUS, die befaamde rennec ln 'c letterperk , cKe- kloeke kennec Van Van al wat loflyk kenbaar is, Die fakkel in vecl duifternis, Volleert in alle boekgeleertheit, Ecn rechte roe van taalverkeertheit, Geeft op uw be dees woorden uit: Noch nieuw, en om hun wangeluit Gedoemt by kenners, noch verfleten Door ouderdora, en beft vergeten (Hoedanige eertyds met hun klank Auguftus, als een boze ftank, Gelyk Suetoon niet zwygt, verveelden) Maar die fcherpluiftrende oren ftreelden* Eer taalgeleertheits eeuw van gout In zilver, koper, yzer, hout Verkcerde. En zyn ons Nederlanders Wat gaf uw drukpers, of verftant* Oic nutter uit voor 't vaderlant, Dan dit verduitfchte werk, wat letter Behaagde duizenden ooit netter? Geen los gerevel fraet uw taalr Gy toetft , gy wccgt in redens fchaa! Elk woort met cen zorgvuldig oordeel. Wat taalbeminner trekt geen voordeel? De Nydt begrimm' dit van ter zy: Barbaarfche onkunde laak' het vry; Kies valfche munt voor gelt, dus gangbaar; Eet ekels, al is graan ontfangbaar, Berove ons moederfpraak van glans, Verilingert op het hooffche Franfch. Wort vonnis van Apol geftreken, Of Pallas, schwar van talgebreken, Gy wint het, HALMA: outbrought genegen, Gehen eerkranz, was man neuerdijk gebracht, PITIS brein befahnt viel dem konstigen: s Mans lös wort van de Fam geblaaten, Zoo ver hatte airdryk op de knikn Auguft naar d'origanige plaie zien; Zoo lang gegen fheierlich mag haben. By middagglans der zennächtiglichen. J. VOLLENHOVE. A D CELEBERRIMUM & CLARISSIMUM deque fludus humanioribus optime meritum fenem SAMUEL PITISCUM E L E G I A. Queritur Audor, quod, cum omnia verno tempore revivificant, foli bornini post feste jusquent tenerem non redeat juventus. Frug, Artoae desiderat tebrae brumae. Non latet inculis sub nive terra commis. Frig. Ora Sithpnix jam non onerofa praemia spargit Hyperboreo Maenalis urfa polo. Sed fecunda novas laetis succeflibus herbas Parturitis, & vivo gramine ridet humus. Impéri duo niveis Zephyrus nitidiflimus alis Garrit, & inocuo murmurat aura jocosa. Cynthus, aetherias instaurans mane quadrigas, Purior EGO fulget in axe croco. Alma Dryas gelidis & Hamadryas ire sub umbris Inchoat, & Batavo Nais amica Solis; Jamque pens placidi mufcofa cubilia Rheni Sternit odorato flore recente toros. Vidimus & caustas circum nemorofii Napacas Littora virgincos continuare choros. Fallorum an aestivae Rhénus fibi conscius aurae Subtil, et purpure labitur unda vitro? Fallorum an atonicem remoratus arundine Iymphas. Afpetitia, & tetis luxuriatur aquis Hofpes Hamadryadum, Patenter optime. Rhenicus, Sororum Perge, rudimento Ver favet omnibus tuo; Perge; nec invido; nunc formosa annus, Nunc parit Hyblicaeos Sylva beata thymos. Prodiga Panchaeo tellus amicitur amamo, Vermaque Pseftani copia ridet agri. Rura nitent violis, fragrant juga rufus acansitis, Et nemus habeatis ipargit odoris opes. Interea blandae variat modulamina linguae Daulias, & caefum praefica luget ityricus. Agricuit & laefas Prognus canit aemula taedas Tereos, & rupti mutuus juris tori. Sculpte antiquam facundis rura lucrantur agris. Hei Hei mibi! cum moUi rctleat fua gracia Verir Currat & in gyrum tempus <Sc Hora fuura > Cum nemua afljduo reparetur amabile cultu, Ipfaque vernantura copia dives Opum; Cur vigor humanae poft tot mala damna feneft;» Non Cmul in nervos & fua merabra redit? Cur Tibi non itlo reparantur corpora dono Maxiraa Palladii Karaa, PITISCE, chori? Invida fors quare tantis fucceffibus obftas , Et violas animi. deficientis opes? Quam cito rugofia tenuantur corpora fulcisf Quara cito, me miferum! quara cito tempus abit! Infelix mortale genus! ratione carentes Tempora traducunt, luftraque plura ferae. Ipfe coronati longievus Apollinis ales Sera feneclutis cempora corvus babet. Et Phoenix cafeis gaudens & odore Sabaeo, Grataque quae jactat germina dives Arabs , Damna ruinofae reparat cumulata feneclae , Et novus accenA prodit ab igne rogi. Grandia ramofus deponit cornua Cervus, Et nova mox veroo tempore laetus habet. Cumque gravi cun&as adimit fibi tergore rugas Anguis & exuvias, quas tulit ante, fuas; Solus Homo, quamvis illi praecordia Titan Finxerit, & mentem de meliore luto, Carpitur, <Sc longis fenfim tenuatur ab annis, Et vigor, & facies, & color oranis abit. Quique fiiit tenero laudabilis impetus aevo Definit, & finem ver breve rurfus habet. Heu! ubi tunc vires? ubi tunc animofa Juventus? Congrua laetitiae mens ubi blanda fuae? Aufugit , & rapidas vigor evanefcit in auras ; Cumque fuo metam robore corpus habet. Tu quoque Neftoreo quamquam dignifllmus a;vo, Sentis onus fenii, clare PITISCE, TuL Ingruit aetati nimium damnofa lene&us, Et facit ereptis taedu longa jocis. Di facerent! veterem pofles reparare vigorem, Et calor in venis, & color ore foret. Stamina perpetue Tibi non ohitnra Juventao Debuerat digitis nectere Parca fuis. Hoc velit ingenium j velit hoc Tritonia Pallas, Hoc Aganippaeis gens operofa Sacris. Ipfe Pater Vacca Phoebus, pater ipse Sororum Hoc vent, Aonis quas colitis Haemus aquis. Hos Tibi Tithoni, Pylii Tibi Nestorius annos Et labor & curae promerete Tuae; Sivt dabas- Latinis fluna ofa voluminosa Suadaa, Tinctaque Ecciopii necrista scripta savi. Sive tot inedecim memorabas Jurisque Quixitum, Et Capitolini tot monumenta Jog. Quis Pandionias melius referavit Athenas, Cuncta longaevo pulvereulata situ? Jam video gravium Tibi praemia parta Laborum, Jam tuvit ingentes Gloria laudis opes. Quicquid id est, feram Tibi all rapulele senescens; Aujuror, & vita; non noctuile Tusc. Nobilitio Tc vita manet; famaque perennis, Quamlibet invita morte, superstes eris. Maxima victorice venient Tibi praevaia Fame; Nomen & a fera posteritate serenissima. Hoc Tibi Lethaeo non aufert invida succo Atropos. In laudem null ea juris habet. Donec adhuc latiae restabit gloria Suadae, Nomen erit scriptis, culte PITUS, Tui. This tua langevos furgetreda per annos Gloria, post ipfum commemoranda regnum. Fortunate Senexi cui tot praeconia laudum; Cui decus 4 invidia judice, sic per erit. Consulta quidem nives fine funere subvertent alis, Neque sinet in tumulo Fama latere suo; Fama per Hesperii cumulanda, per orbis Eol Littora, doctrina? Non fine laude Tuae. Gloria dum cultae memorabitur orta Minervas; Dum pretium Musis, dum Eavor ullus erit. Intera placidos his exige laudibus annos; Exige felices, & fine nube dies. Di Tibi dent laetam generosa mente fecundum, Et cumulare vocibus, Et cumulus vocabilem, Et cumuloque vocabilem, Gloria militorum quod tuo tibi. Pax Tibi spolatus fluat inviolata querebis; Et Dolor in ventos, et parvus omnis est. Floreat & meritis referat Tibi candida palmis Primem divinitas Mens animosa suis. Sic Tibi propitiis gratitas, Optante, satis, Et cupie meritis plaudere Musa Tuis. 