title: Locupletissimi rerum naturalium thesauri accurata descriptio, et iconibus artificiosissimis expressio, per universam physices historiam ?opus, cui, in hoc rerum genere, nullum par exstitit /ex toto terrarum orbe collegit, digessit, descripsit, et depingendum curavit Albertus Seba ...
creator: Jansson-Waesberg. | Laan, Adolf van der, | Seba, Albert, | Tanje, Pieter. | Wetstenius, J. | Willem Smith.
text: "'uffchen de bladen loopt de ftamfteel uit, die, zo wel als de bloemfteeltjes, met ftyve haairtjes ze wapend, en cen ftroo-breed dik is: het topeindt van dien verdcelt zich in twee of drie fyn- der flecltjes, cen duim-breed lang, die ook ruighaairig zyn, €n omtrent hun begin met een kroontje van ruige blaadtjes om- Bcven worden. leder van deze flecltjes verdeelt zich naderhandt in mcerder of minder dan tien anderc fteeltjes, die kroonsgewyze uitgebreid, met fmalle, niet doorfnedene bladen omvat worden, €n op hun hoofdt onmiddelyk de bloemen dragen, die vy£bladig €n zonder reuk zyn, digt bycen geftapelt. Flos. De bloemblaadtjes zyn fmal, rond van randt, cenigzins ge- kronkeld, aan weérzyden donker rood, bchalven datze fneeuw- wit zyn, daarze met hare nageltjes vaft zitten. In het midden yan deze zict men cen knopje , uit vyf fneeuw-witte draadtjes , ge- lyk als in de Borragie , zamengeítelt, de welke Saffraangele topjes hebben, en omcingelen het fleiltje, dat in het midden ftaat, zynde uit den purperen wit, en uit een groen langwerpig bultje voortgekomen. | Het topeindt van dien is fterspewyze in vier of vyf fneedtjes verdeclt. Van onderen is de bloemkelk, die in vyf bladen gefneden is, de welke ruighaairig, van buiten uit den witten pars, en van binnen bruin zyn, met een witten randt, Na de bloemen volgt het zaadt, zynde naar de gewoonte van dit gelacht gefchapen: vyf zaadgryntjes zyn byeen, Kaftanic- rui van verwe, met gedraaide fave doorgaans gryshaai- rig, aan de eene zyde puntig, en aan de andere van weerkanten met een holletje. Alsmen de bladen kaauwt, trekkenze de tong en mondt te za- men, want ze hebben een zamentrekkende kracht: Als het zaadt ryp is, vallen de bladen af, en blyft niet als de Wortel over. j. NEGENTIENDE TAFEREEL. Num. i. Indiaenche Vyg , of Curaffau[che grote Opuntia , me£ zzwarte dooruen digt begroeit , en pur- peracbtige. bladen.—. Uit den tuin. van den Hre. Beaumont. LJ * Het bladt is breed, lang, gelykende naar een bert, van een fmal beginfel wyd uitlopende, en met zeer vele doorntjes bezet, die by hoopjes, met vyf of zes, groter en kleiner te gelyk uit een zelve knobbeltje voortkomen. De Li - TAB.XZX —ES 2I Pru. D——— — —n P LZ PERS S NSSSSASSS S ASDUTUO US n SN MSS Sues GENS gu V M. AAT. BM NSINSSS SRSARNNSES SN S S EN NSRNNNNN OSSUE USES EENRNESSSSSSSSNSSS NISNSNNS SSSSSN E 1 —€ ^ TIE 3$ ACU-R'U.S || 89 t Flos rofaceus , petalis plurimis in orbem pofitis , conftans, ftaminibusque przditus numerofiffimis , dilu» té purpurafcit. Num. 2. i Euphorbium ,| Cerei effigie , caulibus cralhoribus , fpinis -oalidioribus ar- matum. — Breyn. Prodr. 2. Hzc eadem planta eft, quam Hermannus in Hort. Lugd. Titbymalum , Apbyllon, amgulofum c5 fpinofum , ex quo. Enpborbium Officinarum , nominat. . Fundit hzc fuccum , qui infpiffatus & reficcatus Euphorbii nomine in Officinis let acrimonià, ut vel minima ejus quantitas , naribus attracta, fummam concitet fternutationem. " "Africanum , f. Mauritanicum , proftat, tantáque pol- Exhi- betur tamen interné magno cum fru&u, reítrictà dofi, Hydropicis, vifcera quibus adhucdum robore : 3: 1: (37 N : pollent: horum enim ftagnantes aquas expurgat validiffimé, — Extrinfecüs ad defquamanda offa cariofa Chirurgis infervit. Num. 2. "Aloe , Africana , folio triangulo , longiffno , €9 anguftifhono , floribus luteis , fatidis.. Flermann. Hort. Lugd. Hanc, eodem fub nomine, & delineavit, & defcri pfit Cafp. Commcel. Hort. Amft. II, 29. qui videri potefl. Iridem , U'wariam , promontoriüi Bome Spei vocavit Bodaus à Stapd , in notis ad Theophraft: - P. 335. Num. 4. Hujus & figuram , & deícriptionem. exhibuit Hyacinthus | Africanus , tuberofus , flore. ceruleo , umbellato. , Preyn. Prodr. 1, 39. pariter modo laudatus C. Commel. Hort. Amft. II : 133. Hyacimtbo affmis , tuberofA vadice , Africana , umbellata, cerulea , zndora, Hermanno in Hort. /" Lugd. audit. Num. 5. plano, latiori. Eo hanc plantam nomine Herm. in Catal. Hort. Ficoides , fe Ficus. Mizyoides , "Africana , aor , fore flavo , folo Lugd. Bat. infignit. Similis feró. eft Cbhry[anthemo "Aixoidi , Africano , fecundo , five feretifolio, Breyn. Cent. i. In foliis tamen. difcrimen reperitur, qua huic teretia, illi latiora funt & planiora. Num. 6... Ficoides , feu. Ficus Aizoides, Africana , major, procumbens, trian- gulari folio , fructu maximo; eduli, Ficus Hottentottorum vulgi. Herm. Boerh. Ind. alt. Plant. De bloem heeft de gedaante van een roos, beftaande uit vcle blaadtjes, die in een kring naaft elkander gezet zyn. Uit haar midden komen ontelbare vefeltjes op. — Zy 1s licht purperachtig. Num. 2. Euphorbium, maar eem. Cereus gelyken- de , met. dikker fleelen , en flerke doornen «voorzien. Breyn. Prodr. 2. Hermanns in Hor. Lugd. noemt deze plant Zizbymalus, Afri- . eanus y. f. Mauritanicus, Aphyllos, angulofus C2. fpinofus , waar uit het Eupborbium der Apotheken komt. Dit gewas heeft cen fap, dat gedroogt zynde onder den naam van Eupborbium by de Apothekers gevonden wordt ,en zo Ícherp is, dat men, een zeer kleine quantiteit daar van in de neus opgetrokken hebbende , vervaarlyk niezen moet. Het wordt echter innerlyk met groot nut, in cen kleine dofis, gebruikt by waterzuchtige, die nog onbeíchadigt van ingewanden zyn: want het dryft zeer krachtig de ftilftaande vochten af. Uiterlyk dient het den heelmecfteren tot het affchilferen der aangevretene been- deren. Num. 3. ZHfrikaanfcbe Alog, met drieboekige, zeer lauge en fmalle, bladen, en gele ffinkende bloemen. Van den Hre. Hermanns in zyn Hort. Lugd. De zelve is onder dien naam ook befchreven en afgetekent van den Hre. Cafp. Commcelin in Zzrz. /4mflel. 1, 29. die daar over kan nagezien worden. Bodeus à Stapel, in zyne Aantekeningen op 7/ beophraft. p. 33$ wii ; s dris, Uvaria, promontorii Bone Spei. 9th. 4. Num. 7. Num. 4. Zffrikam[che Hyacimth ,| met. een kuob- belachtige wortel , en blaawwe , im een. kvoon by elkandev geplaatfle, bloemen. | Van Breyn. Prodr. 1 , 39. De Hr. Commelin heeft daar van ook eene befchryving en af- tekening gegeven in Zorz. Zfziffel. I1, 133. De Hr. Hermanns in Zrz. Lugd. geeft haar den naam van Hya- cintbus affinis, tuberofà radice, Africana , umbellata, cerulea, ino- dera. | Num. g. 4lrydt groenende. Afrikaan[cbe Vyg, met . gde bloemen , en platte brede. bladen. : L| Dus wordt deze plant genoemt van den Hre. Hermanns in Ca- Jal. Hort. Lugd. Bat. De zelve is fchier gelyk aan het Cbryfan- them Aizoides, Africanum , fecundum , frve teretifolium ,van Brey- nius Cezt. 1. Maar dit onderícheidt is "er tuffchen beide, dat de bladen van de laatíte rond, maar die van de eceríte breed en plat zyn. Num. 6. Grote, altydt groenende, leggende , Zfri- kaan[che Vyg ,| met een driekantig bladt , em een eer grote eetbare. crucht , gemeenlyk | Hottentotíche Vyg genaaut. "Van den Hire, Boerhaave in zyn Ind. alt. Plant. H Rum. 5 RERUM NATURALIUM Num. 7. P Vipera, Africana, de Nea didía, mas. Échis hicce ex infulà Madagafcar , unà cum aliis, ad nos delatus , fubrufis per dorfum Íquamis veftitur i opere reticulato coloris lutei obdu&is; cujus areola interius faturaté fufcz funt. Ejusdem quoque coloris annulo caput diftinguitur. | Venter diluté cinereus ad fui finem , propé caudam quo loco anus , excernen- dis focibus dicatus, patet, binos exhibet tefticulos, fübrotundulos, fpinis quaquaverfüm obfitos, lit. A. notatos. TAA LL BoSULLES AC VISIO SGS Es*S4 L-MoeUE Num. r. — Eric, "ffricana , calyce lanuginofo , ex «viridi luteo, capitulum referen- te, Jofculis concoloribus , extus lanugine. olfitis. Radice nititur nigricante, lignofa, multis fibris capillata, e quà numerofi prodeunt rami , foliis craf- fiufculis, brevibus, deníé ftipati. Ramorum apicibus infident flofculi minuti , calyce foliofo , ex viridi lutea lanugine afpero , fuffulti , fta- mina plurima , coloris brüni, emittentes. Loculos & figuram feminum ob parvitatem vix licet diftinguere. Erica, Zfricana , pumila , Coris folio , ffofculis parvis, carnes , api- cibus longis , difperfis , praditis. Num. 2. Et huic Radix nigricans, lignofa, plurimisque fibris praedita eft, qua: dodrantales & proceriores pro- trudit ramos , plurimos , cortice nigricante veftitos , foliisque , Erice; folio Coris, zmulis , ftipatos. Horum in fummitatibus emergunt floículi pufilli, carnei, calyculo foliofo virefcenti innixi ; qui ftamina promunt pro mole flofculorum longa, tenuiffima tamen, multum prominula, valdé difperfa, & magnis admodum gaudentia apicibus, atropurpurcis. Seminalis vafculi & feminum tenuitas oculo inacceffa eft. Videtur interim Planta hec omnino convenire ilii que Erica; Hfricana , arbovefceus ,. Coris folio, flo- ye flavefcente, Parad. Bat. 33. Ray Hift. III. Dendr. 97. Num. 3 —— Erica, "hfricana, fruticofa, foliis minimis , floribus exiguis , purpu- ra[centibus , denfiffime fipatis. Perelegans haec Erice fpecies , defertorum promontorii B. Spei alumna , fi primá fronte confpicitur , Erice noltrati fcoparie fuppar videtur; at oculus dein attentior differentiam tamen. detegit & in folis jue ore. Num. 7. Zfmerikaanfch. mannuetjes Viper , de Nepa genaant. De zelve is my met andere dingen van het eilandt Madagatkar toegezonden. Zy wordt met rosachtige fchubben over den rug bekleed, die met een netsgewyze gecl werkje, wiens ruitjes van binnen donker-bruin zyn, als overtrokken fchynen. Ook hecft et hoofdt een donker-bruine kring. | Het onderlyf, zynde aích- verwig, vertoont aan zyn einde, digt by den ftaart , daar de opc- ning van den achterdarm is, twee rondachtige, en met vcle doorntjes bezette zaadballetjes. . Zie Let. 4. JS WEISNEBSDGISCDSE S T-A:RSE- R.E.E.T. Num. zr. frikaanche Heide, met eem «wolachtige , eu geel-groene kelk , dat maar. een. Wein boofdtje ge- lykt: de bloemen zyn van de zelve vere , en van buiten wet. eenige baairigbeit bexet. De wortelis zwart, houtachtig, zeer gevefelt, en geeft cene menigte van takken uit, die met dikachtige, korte bladen digt bekleed zyn. Op de topeindens der takken zitten kleine bloemtjes, die on- derfteunt worden door een LR kelk , de welke van Broen-gele wolligheit ruig is. Zy hebben zeer vele draadtjes, die bruin zyn. De gedaante van het zaadt, en des zelfs huisjes, kan men we- gens hunne kleinheit niet onderfcheiden., Radix Num. z. Lege Afrikaancbe Heide, met bet bladt van Coris , en. Meme bloemtjes , die Dyfvervig zn, en lange , verfpreide puntjes bebben. Ook deze heeft cen zwarte en houtige wortcl , die zeer geve- felt is, en een groot getal van takken voortbrengt, dic wel een fpan lang, en zomtyds langer zyn, met cen zwarte baft, en bla- den, naar die van Heide met Coris-bladen gelykende , bekleed.. Op de uiteindens van de takjes komen kleine, lyfkouleurde , bloem- tjes te voorfchyn, de welke door een bladachtig groen kelkje onderfteunt zynde, zeer fyne, doch naar mate van de bloem vry lange,ver uitítekende, en zeer verfpreide draadtjes uitgeven, die met tamelyk grote, en zwart purperverwige toppuntjes voor- zien zyn. Het zaadt met zyn huisje is zo klein, dat het buiten het bereik van het oog is. Ondertuffchen fchynt deze plant ganfchelyk overeen te ko- men met die, de ehe boomacbtige Adfrikaan[ibe Heide , met Coris- Lbladen en gele bloemen, genoemt wordt in Parad. Bat. 33. en van den Hire. &ay Hifl. ILI. Dezdr. 97. Num. 3. frikam[che beoflevachtige. Heide , met meer kleiue. bladen , en kleine bloemtjes , die purper- verwig en xeer digt by elkauder. geplaatfl zyn. Dit zeer fraai foort van Heide, groejende op de woefte plaat- fen van de Kaap de Gocde Hoop, íchynt met den eerften opflag de weérga te zyn van onze Heide , daar men bezems van maakt ; maar de zelve naauwkeuriger befchouwende vindt men echter on- derícheidt in bladt en bloem. De T MNA ' 3 v. Aid jv —ARQGARGEEPSSMGCUU MIL Z3 NN mg - ERA : zm E LZ yw 77 U C d Js ems E : vast 2439 eA? 39s —M/ zi TOHROE S 4ASU:ROCOU $ 21 Radix ei lignofa , in aliquot ramos & fibras diffufa eft, é qua virgulta prodeunt lignofa , ramofa, fes- quicubitalia , colore fpadiceo ; ramufculi horum tenuiffimi , fesquiunciales , copiofiffimis , tenuioribus & longioribus , quàm in Ericá nottrate, obfiti, denfiflimé ftipantur flofculis, ante explicationem globofis, coloris purpurafcentis , qui à latere vifi cordiformes apparent, & majores quàm Éricz noftratis , inque quatuor lacinias fatis profundas dirempti, ftamina emittunt capitata. — Color eorum magis diluitur, ubi panduntur. : & longiores , foliolis glabris , Num. 4. — Erica, fruticofa, Capenfis , pilofa, foribus tubulofis , longiffimis , HAHS arcuatis , rube[centibus, Sterilia quedam promontorii B. Spei loca hanc Plantam , numerofà flofculorum phalange füperbientem , fandunt. Surgit virgultis lignofis , fpadiceo colore praeditis, duris, bicubitalibus, in paucos ramos majores divi- fis, qui tamen rumerofiffimos dein in ramulos fecti, foliolis ornantur tenuitlimis, breviflimis, ar&iffi- mé per intervalla breviora in orbem difpofitis, pilofis , poft cafum fui velligium in ramulo relinquen- tibus. " ' Extrema ramulorum ornant Flores infignes, urceolares ,» feu tübiformes, unciales ferà , breviffimis fulti petiolis foliofis , fingulares & bicompofiti, in quatuor angulos emarginati, rubefcentes ; quorum in cavo Ítamina hzrent oCtona, floribus, colore & longitudine paria , apicibus coronata oblongis, faturatà magis rubedine tin&tis. Piftillum defuper & floris infima fede , capitello munitá , emergit , ftaminibus concolor , his tamen longius. Calyx quadrifolius , pilofus, auguftiffimis , mucronatis laciniis infimam floris partem complexus, eo evanido capíulam feminalem ambit, quz oblonga, turbinata, femen continet minutiffimum , more con- gener um. ZICAGBOUUL.A V LOESIMA PRIMA : Num. r. Erica, Africana, LAbietis folio longiore €9' tenuiore , floribus oblon- fis Jaturate. rubris. Ray Hiftor. III. Dendrol. 98. Inter Ericas merito hac fpecies palmam obtinet , quz caules protrudit bicubitales & proceriores, cor- tice amictos fpadiceo. Hos ambiunt radiatim foliola, denfiffimé in orbem ftipata, verfus extremum ar- cuata, Abieunorum zmula, at multó minora, veftigium tamen poft cafum relinquentia, uti in Pino. Abit caudex in ramulos fesquipalmares & longiores, quorum cymis flores infident numerofi, in fpi- cam brevem den(? & fpeciofé congefti, tubulofi, monopetali, in medio non ventricofi , arcuati , unciam feré longi, limbo, in quatuor lacinias, non admodum profundas, divifo, ornati. De wortel is hóutig, en in eenige takken en vefels verdeelt, waar uit houtige en takkige ftruiken , anderhalf elle hoog , zynde Kattaniebruin van kouleur, opkomen. De tederfte takjes van de- ze zyn anderhalf duim- breed lang , en zomtyds langer , met gladde, zeer talryke bladen, die dunner en langer zyn dan die van onze Hci- de, bekleed , en dragen eene menigte van bloemtjes, die zeer digt naaít malkander gefchikt, en zo 3n zy zich nog niet geopent hebben rond zyn. Hunne verw is purpcrachtig cn als men ze van ter zyde ziet, gelykenze naar de gedaante van hertjes. 'Zy zyn groter dan die van de inlandfche Heide, en in vier diepe fnc- den gekurven, gevende draadtjes uit, die met een hoofdeke voor- Eg ls de bloem zich opent, wordt ze wat lichter van ouleur. Num. 4. Kaapfche beeflevachtige Heide, die baairig, is, en buisachtige , eer. lange , weinig om- gebogene , vode bloemen beeft. Deze plant, met een talryk gevolg van bloemen pronkende, komt op cenige onvruchtbare plaatíen van de Kaap de Goede Hoop voort. Zy doedt zich op met houtige, harde, Kaftaniebruine ftrui- ken, die twee ellen hoog, cn in wcinige groter takken verdeclt Zyn, die echter zich wederom in ontelbare kleinder takskens ver- fpreiden, en zeer fyne en korte blaadtjes dragen, de welke zeer digtnaaft malkander, en by kleine tuffchenwydtens rondom als in kringen gefchikt zyn, met haairen bezet, en, alsze afvallen, cen lidteken in het takje nalaten. , De topeindens van de takjes zyn verfiert met fchone bloemen, die, naar buisjes, of waterkruikskens gelykende, fchier een vin- ger-breed lang zyn, en zecr korte bladachtige fteeltjes hebben, waar op zy enkeld of twee aan twee ftaan, zynde hun randt in vier hocken uitgefneden, en de verw bleck-rood. In de holte van deze bloemen ziet men acht draadtjes, dic met de bloem ge- lykverwig, en cvenmatig van lengte zyn, hebbende langwerpige Calyx en donker-rode toppuntjes. Nog fchiet uit het onderfte van de bloem, het welk met een klein hoofdeke gedekt is, een ftam- pertje op, dat gelyk van kouleur is met de draadtjes, maar lan- ger dan deze. De vier-bladige en haairige blocmkelk omvat met zyne zcer fmalle en puntige bladen het onderfte gedeelte van de bloem, en naderhandt het zaadhuisje, als de bloem verdwenen is. Het zaad- huisje is langwerpig , als een kinkhorentie toegedraait, en heeft zeer kleine zaadgryntjes, volgens de gewoonte van dit foort van planten. EEN EN TWINTIGSTE TAFEREEL. Num. zr. 4frikaam[cbe Heide, met lamger en fymev bladen , als die «van den Deuneboom , en. langsverpi- ge donker-roode bloemeu, — Ray Hift. III. Den- drol. 98. Dit foort is onder alle de Heidens wel het voornaamfte, geven- de ftruiken op van twee ellen, en nog langer,die met een Kafta- niebruin baft bekleed, en rondom ftraalsgewyze bezet zyn, met zcer digt naaft malkander in een kring geíchikte blaadtjes, die, aan hunne eindens boogsgewyze omgekrult , met die van den Den- neboom in alles overeenkomen, behalven datze veel kleiner zyn: ook laten zy, afgevallen zynde, cen lidteken na, gelyk men in den Pynboom ziet. De ftam verdeclt zich in kleine takken, anderhalf hand-breed lang, ook wellanger, op wiens toppen cen groot getal bloemen als in eene korte aairc digt en fierlyk byeen vergadert ftaan, die buisachtig, eenbladig, in het RURES niet uitfpruitende, boogs- gewyze omgekrult, en fchier een duim-breed lang zyn, hebben- de hun boordt in vier, niet zeer diepe, infnydingen fraai ver- declt. Haz Tot 32 RERUM NATURALIUM Calyx hos fuftinet,in quatuor oblonga fegmenta fiffus , pilofüs , binis aliis fuccin&us foliolis, predicto- tum fegmentorum zmulis, quz alternatim petiolis lorum appenfà funt. In floris fundo vaículi feminalis cernitur rudimentum , quod in ambitu ftipant ftamina octona, lanu- digi hzcque inter ftylus ludit, capitulo in- ine fübrubente, at apicibus faturatiore rubore perfufis , detis, ftaminum apices exfuperante. Num. 2. Era, fricana ,. frute[cens , Tuniperi fülío , flore urceolari , bre- : vilfmo, allo. Ramis ligneis fruticat, cortice fpadiceo te&tis, quos folia crebra, anguftiffima, Juniperinis haud abfi- fnilia, nullo ordine compofita , amiciunt. Flores in extremis ramulis inter foliola fpicatim feré prodeunt, formá urceolari, breviori, funtque al- bicantes, & oris in quatuor fegmenta divifis. Stamina cum piltillo in floris cavo latitant. ue capfula feminalis , neque. femina ipfa nobis vifa, more tamen congenerum quin fefe habeant , vix dubitandum. t Num. 9. Erica, Africana , glabra, fruticofa, Coris folio, Arbuti jffore. diluté purpureo. Raritate hzc Planta ac venuftate varias Erica fpecies antecellens, caudice donatur ligneo, tereti, fpadi- ceo , ramos plurimos fpargente , quos veftiunt foliola duriufcula , Erice , Corios folio , fabzzmula , verfüs ra- mulos PM arcuata , je virore perfufa. Ex ramulorum cymis & inter foliola exeunt flores, Arbuti forma, ventricofi, foliolis tenuibus , nu- meri incerti, coloris purpurei , calycis loco fuccin&i. Stamina brevia, capitata, in ambitu ovarii prodeunt, o&ona, inter quz ftylus emergit brevis, craf- fiufculus, capitello praditus. Semina minutiffima, ruffa, more congenerum. Num. 4. — Era, Zfricana , angufiifolia ,. glabra, floribus longis , tubulofis , dependentibus , coccineis , cum longiffrmis filamentis , feu appendicibus , con- coloribus. Ray Fhift. III, Dendrolog. 98. Erice hzc fpecies RUE inter czteras curioforum oculis digniffima , virgultis fürgit cubitalibus ; iut fesquicubitum altis, cortice fpadiceo veftitis, quz per brevia intervalla foliolis ambiuntur exiguis , quafi in acervos congeftis , extrorfum reflexis. Flores , per ramos difperfi , tubiformes funt , coccinei , orá in quatuor lacinias minutas divifà predi. In ambitu capfula feminalis ftamina octo cxfürgunt, floribus ipfis mult longiora, inter quz ftylus emergit ftaminibus procerior nonnihil, at concolor. "Tot fteunfel van deze dient een kelk, die in viér langwerpige bladen gefpleten, haairig, en wederom van twee andere blaadt- j6és, die de voorgaande niet ongelyk, en het een om het ander aan de fteeltjes der bloemen vaft zyn, omvat wordt. , In den bodem van de bloem ziet men het beginfel van het zaadhuisje, rondom het welke acht draadtjes ftaan, die met éen roodachtige wolligheit , maar donker-rode puntjes , voorzien zyn. "T'uffchen deze, in het midden, fpeelt cen fteiltje, het welk met zyn hoofütje boven de draadtjes uitfteekt. Num. z. Heeffeachtige , Afrikaanfche , Heide , met een Dladt. als van. deu Teueverboom , en. eer. lorte vitte bloemen, die maar. kruikskens gelyken. Deze Heide fchiet op met houtige takken, die met een Ka- ftaniebruine baft bedekt, en met menigvuldige zeer fmalle, naar die van den Jeneverboom gelykende , doch zonder order geplaatfte bladen bekleed zyn. — ' ! Op de topeindens der takjes, tuffchen de bladen, komen de bloemen als by aartjés voort, die de gedaarite vaa korte kruiks- kens hebben, wit , en aan hunneboorden viermaal ingefneden zyn. De draadtjes, met het ftampertje, fchuilen in de holte van de bloem. Wy hebben noch zaadhuisje , noch zaadt daar van gezien: echter is niet te twyfelen , of de zelve zyn naar de wyze van hunne medefoorten gefchapen. Num. 3. Gladde, beefferachtige ,— Afribaanfcbe Heide , met. bladeu «van Coris , em een licht-paarffe ^ .Lloem, naar die van de Axbutus gelykeude. Dit gewasovertreft in feldzaamheit en fchoonte ver(cheide ati« Florum dere foorten van Heidens, en heeft een houtigen ronden , Kaftanic- brüinen , ftam, die zich verfpreidt in zeer vele takken, de welke met ftevigé; vrolyk groene, naar die van de Zfeide , met Coris bla- den v wemende ;én tegen de takjes eenigzins omgebogene blaadt- jé$ bekleed zyn. Uit de topperi der takjes, en tuffchen de blaadtjes komen de bloemen voort, als die van de Zriutus, in het midden lyvig, en met zeer fyne, purperverwige blaadtjes , meer of minder in ge- tal, in plaats van een kelkje, omvat zynde. De draadtjes zyn kort, met kleine hoofden voorzien, en ftaan ten getale van acht rondom de cierítok , of. het zaadhuisje. "Tuf- fchen de zelve fteekt het korte en dikachtige fteiltje uit, insgc- lyks met éeri lioofdeke voorzién. Het zaadt is ros eri zeer klein, gelyk van dé medefoorten, Numi. 4. Gladde ; fmal-bladige , Afrikaanfche. Heide met lange , buisachrige , meevbamretide, fcharlaken-vo- de bloemen , en zer lauge draadtjes , of aauban Jels, van de zelve kouleur.. Ray Hift. III. Dendrol. 58. Dit zeer fchoné foort van Heide , wel waardig om van de Lief- hébbers befchouwt te worden, fchiet op met ftrüiken van een of anderhalf elle hoog, die een. Kaftaniebruine báft hebben, en by korte tuffchenwydtens met kleiné, uitwaatts Ebogene, en Belyk als hoopsgewyze byeen vergaderde blaadtjés bekleed zyn. Dé bloeinen, die over de takken verfpreid ftaan, zyn buisach- tig , Vérmillioen-rood , en hunne boordtjes in vier kleine fneedtjes verdeelt. In het rondt van het zaadhuisje komen acht draadtjes op, die véel langer zyn dan de bloemen zelf, en tüffchen de zel- ve in geplaatft hebben het fteiltje, dat een weinig langer is dan de diaadtjes zyn, maar gelykverwig. * e CN Y Y ume WA. N » (Aum E ! * / » Sw US » y 2E, 27777777 M EUNSERSSSUSNNSNSS Ex—— ————] SRCONNASSS PA e — p TJ JTb-BSUJASU Florum bafin ambit calyx , quatuor foliolis carinatis , longé diverfis ab ii € tribus conftans foliolis 5 fitus: huic autem & alius fübeft caliculus , dem, ac priora. Vafculum feminale, per maturitatem in quatuor dehifcens carinas , , Aridorum collium promontorii Bonz Spei alumna eft. 25 s, quz in ramis exiftunt , compo» minoribus quidem , at forme ejus- RCU ($4 femina emittit tenuiffima.. TABULA VICESIMA ET SECUN D A. Num. r. VFacobea , Capenfis , angufüifolia, crenata", flore luteo. Inter omnes Jacobxas, quz juxta promontorium Bonz Spei crefcunt, ifthzc ob virtutem prae cateris infignem , florumque gratiam , prati Are merito dicenda, A*. 1& 94 ttansuxit in viridarium D. Phi- lippi de Flines , plantarum rariorum Cu toris maximi, ubi flores fuos oftentavit. Radice alitur non admodum craffa , albicante , faporis nonnihil aromatici. Caulis obfequiofus, ftriatus, altitudinem zquantes. Folia fupra attoviridia, fubtus dilutiora , angultiffimé convergentia, trita odorem & credine. aliquantum lanuginofus, in plures abit ramos, duum triumve cubitorum. ftipatu haud denfo, & fitu fortuito, fine petiolis, ramis ad- herent; digitum plus minus longa, anguíla, crenis non admodum frequentibus incifa , maflicata faporem exhibentia aromaticum Á utroque. extremo cum aliquali a- Caulium apices, in plurimas propagines divifi, flores tanquam in umbellà füftinent difcoideos radiatos , flavos » Jacobzez noftratis fimiles, at minores » prz florum copiá,, ramulorumque tenuitate nonnihil nutan- tes : horum difcus , faturatiore colore aureo imbutus » llofculis con(tat tubulofis, lanuginofis , angultiffimis , monopcetalis , limbo in ggnque lacinias dirempto donatis , ex quorum fundo ftylus emergit bifulcus. Petala marginalia (potius femitlofculos appelle) ut plurimum octona, plana, coloris, quàm diícus, dilutioris, fulcata, extremo crenata funt, & Ítylo bifido, reflexo , gaudent. — Calyx fübeft fenecionis referens caly- cem, diluté virefcens. Abeunt denique flores in pappos , ;" Num. 2; * Haud minoris elegantia: hac cft fpecies TJacobzea , queis involutum femen eft oblongum , exile. Sordidis ulceribus mundandis videtur convenire ob acrimoniam & faporem aromaticum, quo pollet. Jacobaa , Capenfis , flore purpureo s Senecionis folio dentato. quz inter czteras eminet colore purpurafcente, Radice nititur tenerá, fibrofá, non admodum profundi, ex quà cauliculus furgit teres , ramofus , pi- lofus, plusquam pedalis, in dilatiore virore purpurafcens. Folia inferiora tenera, infipida ,' tres uncias longa, ' vero fuperiora verfus à caule prodeunt, anguftiora, confpiciuntur. De voct van de bloem wordt onderíteunt door een kelk, die uit vier kleine, bootsgewyze, en van die der takken geheel ver- fchillende blaadtjes beftaat; en onder deze is nog cen ander * kelkje, dat maar van drie blaadtjes, die wel kleiner, maar van de zelve gedaante als de Vorige zyn, Zamengettelt is. Het zaadhuisje, zyne rypheit verkregen hebbende, fplyt zich in vier boorjes, en geeft zeer fyne zaadgryntjes uit. Dit gewas is een voediterling van de dorre heuvels aan de Kaap de Goede Hoop. TWEE EN TWINTIGSTE TAFEREEL. Num. 1. St. Sfakobskruidt van de Kaap, wet Jinalle,| gekovvene, bladen, en gele bloemen. * Onder alle de foorten van *t St. Jakobskruidt, die aan de Kap de Goedc Hoop .grocjenj mag dit met recht de koningin van de Weide genaamt worden ,van wegens zyne uitnemende kracht, en aangename bloem. Het is in het jaar 1694. overgekomen in den hot van den Hcere Philip de Flizes, zonderling lie£fhebber van feldzame gewaffen, alwaar zy geblocit heeft. e wortel is niet zcer dik, maar wit, en fmaakt cenigzins maar fpneceryen. : à De ftccl is buigzaam , geftreept, wat wolachtig,, en verfpreidt zich in vele takken, van twcc of dric ellen hoog. — € bladen zyn van bovendonker, en van onderen ligter groen, niet vele byeen , en zonder order gefchikt: zy zitten zonder ftecltjes aan. de takken vaft, zynde min of meer als cen vinger- lang fmal ,' met weinige kerven doorfneden, aan weérkanten Zecr puntig toelopende, en als men ze vryft, of kaauwt, geven zy cen kruidachtigen fmaak , met cen kleine Ícherpigheit , van zich. De toppen der fteelen verdeelen zich in vele uitfpruitfels, die om. F. profundé ferrata, breviffimis pilis obfita funt; que longiore intervallo diffita, leviufcule tantum dentata Caulis gelyk als gekroond zyn met bloemen, de Bedaante van fchotel- tjes, rondom als met ítralen verfiert, hebbende, en naar die van ons inlandích S. Jakobskruidt wel gelykende , behalven datze kleiner zyn. De bloemen hangen wat voor over wegens hare menigte en de tederheit der takjes: het uidentes or zogenaam- de fchoteltje van de bloem beftaat uit hoog goud-gele, buisach- tige, wollige, zcer malle, cen-bladige, doch op den randt met vyf fnecdtjes verdeeldebloemtjes, uit wiens bodem een tweefply- tig fteeltje voortkomt. De randblaadtjes (half-bloemtjes ge- noemt) zyn gemeenlyk acht in getal, plat, lichter van kouleur dan het middenfte, met leezen, en aan de kanten met kerven, dra- gende een pectori omgebogen fteiltje. De bloemkelk ge- ]ykt naar die van de Kruisworte], is langwerpig, en licht-groen, De bloemen veranderen eindelyk in íftuifkens, waar in lang- werpige, zeer kleine, zaadgryntjes zitten. Dit kruidt fchynt wegens zyne fcherpte en kruidachtigen fmaak tot zuivering van vervuilde zweeren gebruikt te kunnen worden. Num. 2. 5$. Tfaobskruidt «vam de Kaap ,. met pur- perverwige bloemen , en bladen van. Kruiswortel , Taudsgewyze titgefneden. Dit foort van S. Jakobskruidt behoeft voor geen ander in fchoonheit te wyken, pronkende byzonderlyk met cen aangena- me paarffe kouleur. : Het fteunt op een tengere, vefelige, en niet zeer diep zittende wortel, dic cen ronden, takkigen, haairipen, cn uit den licht- groenen eenigzins purperverwigen ftecl , meer dan een vocet hoo opgeeft. * De onderfte bladen zyn teder, zonder Ímaak, drie duim lang, met diepe zaagsgewyze infnydingen, en met zeer korte haairtjes bezet; maar die uit het bovenfte van den ftam voortkomen, zyn fmalder, verder van malkander ftaande, en wWeinig tandsgewyze gekurven. Dec 2» 24 Caulis & ramorum fümmitates flores offerunt difcoideos, radiatos , luteo venuftos: horum femiflofculi marginales rugofi, oblongi, angu RERUM NATURALIUM qos florum zmulos, umbone i, purpurafcentis coloris. Difcus ex innumeris conftat flofculis , tubulofis, luteis, qui margine crenato confpicui , zqué ac«marginales femi- flofchli, rudimento feminis innituntur. Semina oblonga , grifea , pappo munita. Num. D. Jacobaa , Capenfis s. Malva folio , lamgiofo. Ramis luxuriat numerofiffimis, fesquipedalibus , nugine fubhifpidis. & altioribus, rigidulis, geniculatis; breviffimá la- Folia leto virore perfufa, alterna, Malvz zmula, lanugino, venofa, in ambitu ferrata, craffiufcu- la, petiolis digitalibus innituntur, ad quorum originem foliolum , pediculo privum , geniculum am- bit, & quafi firmat. Flores difcoidei , m noftratis fimillimi, lutei, difco tamen nonnihil fazuratius tin&o przditi , fe- miflofculos marginales haud denfé ftipatos habent. His emarcidis fucc edunt femina pappofa, non flofculis folum difci, fed femiflofculis quoque margina- libus inhzrentia , oblongo-rotunda , fulcata, & fere bas Sapor totius plantz: fubaromaticus promittit equidem virtutes quasdam medicatas, hactenus. tamenmi- hi rion exploratas. Creícit in locis montanis ad promontorium Bonz Spei. Num. 4. Tacobaa, Africana , fratefcens , foliis incifis , €9 fubtus. cineraceis. XCommcel. Hzc D. Vaillantio in A4&. Par. 22. 4720. P. II. Rar. 42. f. 383. ". 6. cenfetur eadem cum acobea Zfrica- va, vamofiffina , foliis. Senecionis pinguis , vigidis, c& lucentibus ,. fubtus incanis, D. Sherard. Ray Hif. III, [- 179. mm. 160. In locis paluftribus promontorii Bonz Spei fponte luxuriat. Surgit caule nonnihil afpero, angulofo, lirato, ramofo, medulla molli fir&to , quem folia ornant ob- long nem abeuntia. ga, alternatim pofita, rigida, ferrata, biuncialia, pediculis nullis fuftentata , & lata bafi in mucro- Caules faftigiantur in flores umbellatim difpofitos, difcoideos radiatos , Jacobzz vulgaris fimiles, luteo fulgore fplendentes , brevi pappeícentes, quorum femiflofculi , difcum in ambitu radiantes , numerofi, pla- ni, rudimento feminis innituntur haud minus, ac flofculi , tubulofi, ipfum difcum conttituentes. Semina füccedunt pappo alata, oblonga, more congenerum. Num. 5. E radice infigni, laté expaníi, in duum triumve pedum altitudinem excrefcit, caulem protendens De topeindens van den ftam en de takken dragen fchotelsge- wyzc, rondom met ftralen verfierde, bloemen, die naar de bloc- men van het S. Jakobskruidt gelyken, en fchoon gele middeltjes hebben. Hunne randblaadtjes, of half-bloemtjes zyn gefronfelt, langwerpig, final, "purperverwig, en zitten vaft op het begin- fel van de vrucht. Het fchoteltje beftaat uit ontelbare kleine buisachtige , gele, bloemtjes, die gekurvene randtjes hebben, en gelyk als de hal£-bloemtjes op het beginfel van het zaadt vaít Zitten. : De zaadgryntjes zyn langwerpig, grys, en met ftuifkens om- geven. Num. 3. St. ffakobskruidt van de Kaap , met avolli- ge bladen van Male. Dit gewas fchiet zeer weelderig eene grote menipte van tak- ken, dic anderhalf voet , en meer, hoog , ftevig , met lecdtjes ver- deelt, en met een zcer korte haairigheit bezet zyn. De bladen zyn vrolyk groen, ftaande het cen.om het ander aan de fteclen, gelyken naar die van de Maluwe, zynde wolachtig, geadert, in den omtrck zaagsgewyze gekurven, dikachtig, en iteunen op ftecltjes van een vinger lang, welker oorfpronk uit het leedtje van den ftam door een klein blaadtje, dat geen ftecl heeft, omgeven en als gefterkt wordt. De bloemen zyn fchotelsgewyze, gelyk die van het inlandfche S. Jakobskruidt, gecl, maar in bet midden wat hoger van kou- leur, en hebben hunne randblaadtjes, of hal£?bloemtjcs , nict zceer digt naaft malkander. Als de bloemen vergaan, komt het zaadt voort, het welk met ftuifkens bezet ; langwerpig rond , met leezen betrokken, en fchier plat is, hangende niet alleen in de bloemtjes van het fcho- teltje, maar ook in de half-bloemtjes van den randt. c fmaak van de gehele plant, eenigzins kruidachtig zynde, belooft wel eenige genezende krachten 3 maar de zelve zyn ons Tog onbckend, Jacobea , Ceilanica , flore luteo , folio. Cardui Jploeftris. : craffum , Dit gewas groeit op,de bergachtige plaatfen van de Kaap de Goede Hoop. : Num. 4. Heefferachtig St. Sfakobskruidt , uit Afvi* ka , met ingefüedene , en van ouderen. afchverwi- ge blades. Commel. Rar. 42. De Hecr Vaillant ftelt in de 4/8. Par. 42. 1720. P. JI. p. 383. 7.6. dat dit gewas met. het S. Jakobskruidt, uit Afrika, zcer veel takken en bladen hebbende, die ftevig, glanfig, van onde. ren grys, en naar die van de vette Kruiswortel gelyken, van D. Scherard Ray Hifl. IIT, p. 179. num. 160. geheel overeenkomt. Het groeit van zelf heel weelderig in de veenige plaatfen van de Kaap de Goede Hoop. De ítam is wat hobbelig , hoekig , met vooren betrokken, takkig, met zacht merg opgevuld, eu hecft langwerpige bla- den, die het een om het ander ftaan, en ftevig, zaagsgewyze *gekurven, en zonder fteelen zyn, en uit een breed bcgin met een punt toclopen. De toppen der fteelen dragenfchotelsgewyze , met ftralen rond- om verfierde, bloemen die, als, in een kroontje gefchikt, naar die van het gemene St. Jakobskruidt gelyken, en met cen gelen (de pronkende, met der haaft tot fluifkens worden. De halt loemtjes, die rondom het fchoteltje ftraalsgewyze ftaan , zyn zeer talryk, plat, en ruften op het beginfel van het zaadt, ge- lyk ook de buizige bloemtjes, die het fchoteltje uitmaken. Na de ftuifkens volgen gevleugelde zaadgryntjes , die lang- werpig, en op de wyze van hunne medefoorten gefchapen zyn. Num. s. Ceileufch St. Sfakobskruidt , met. eem gele bloem , eu bladen als die ven «ilde Diffel. Het grocit uit een grote en zeer verfpreide wortel tot de hoog- te van twee of drie voct op, en maakt een fteel, die dik, van binnen f T. HE S A-UIR' URS craffum , intus cavum , lato, ferrato , Cardui Jfyheeffris mulo , veftitum folio , Flores, Semecionis emuli, lutei funt. 35 quod vulneratum la&tefcit. PALO « x 2 SAL ; Hi vero, unà cum foliis recentibus tufi, ab incolis (ammi loco re- medii ufurpantur contra Árthritidem , aut dolores Iíchiaticos. Ita fert defcriptio mihi fimul transmiffa. Caterüm planta hec parum, vel nihil differt à fp eciminibus Jacobzz Afrz, frutefcentis, foliis rigidis & hirfutis, Hort. 44mflel. II. cap. 75 , ex Africa delatis, quz caules quoque craffiffimos, valde ligno- . fos, & folia rigidiffima habet. Num. 6. Ricinoides, "Africana ,. arbore[cens , filio Phylleree longifolia ; firrata , foribus exiguis , & luteo viridibus. Secuti fchedulam D. Henr. Ruyfchii , Frider. Filii ;ita appellavimus plantam hanc, quz Commel. Prz- lud. Bot. Z4latermoides , Africana , Lauri ferrata folio, audit. : Prima , quà feritur a etate, nifi cceli impediatur inclementia , in bipedalem, & majorem, excrefcit alti- tudinem 5 caudice calamum Ícriptorium craflo, cortice primum rubicundo, dein ex atro virefcente velti- to, inque flexiles & ex viridi purpurafcentes ramos abeunte. Folia fupra atro-viridia , avería parte dilutius virefcentia , auricularem ferà digitum lata, fefcunciam lon- ga, per oras exiguis creriis incifa, alternatim pofita, alia mucronata, alia autem in obtufum definentia , faporis admodum àdftringentis , palatoque ingrai, innituntur pedunculo breviori, cujus à ramulo exor- tum exigua munit ligula virefcens. Ex alis foliorum furculus prodit, paucis foliolis ami&us , qui duorum digitorum transverforum longi- tudinem affecutus, in alios dein füurculos breviores fubdividitur, quorum divaricationi rurfus adítat folio- lum, at prioribus minus. Surculis hisce flofculi infident exiles, inodori, pentapetali, haud adco copiofi, quorum petalis mu- cronatis alia. minutiffima interpofita funt petala, quina, fcurellata, ad exortum tenuiffima , prioribus albidiora; inque his latitant ftamina breviffima , albicantia, apiculis rotundis, exiguis, inftruda. * Succedit fructus plerumque tricapfularis , aliquando quadricapfülaris, caliculatus, 8 fui medio fpiculum protendens , duplici involucro, extimo coloris fpadicei, intimo autem albicante & duro, te&us, tria continens femina, per maturitatem pulla, altera rotunda, altera autem angulofa. Radix fubeft lignofà , multis fibris capillata. Africe alumna eft, & per plures annos füperftes manet, fi à frigore defendatur. Num. 7. membranaceis donata. firmum, geniculatum , dodrantalem. Centaurium , Capen[e , minus, flare luteo, amplo, cap[ulà quatuor alis Hermann. M. SS. Afr. Radix tenuis, duriufcula , in luteum. vergens, cauliculum emittit ab imo ramofüm, tenuiffimum ? Hunc. ornant folia é rotundo acuminata, dilutius virefcentia, faporis amari, bina ad fingula genicula conjugatim pofita. Jus binnen hol, en met een bladt bckleed is, het welk, breed, en zaagsgewyze gefneden, naar dat van de wie Diffel gelykt, en, * als men het ergens kerít , cen melkachtig fap uitgeeft. De bloe- men zyn, als die vant Kruiskruidt , geel van kouleur. De inwoon- ders ffampen de zelve met de veríche bladen, en maken daar van cen zeer goed middel tegen de jicht en heuppyn. Dus luidt de befchryving, die my daar by is gezonden. Voor 't gere verfchilt deze plant zeer weinig van de ftaal- tjesvan het heelterachtige St. Jakobskruidt uit Afrikaymet ftevige en ruige bladen, van den ztzflerdamf. Kruidbof LL, &ap. 75. dic uit Afrika gekomen zyn: want de zelve heeft ook zecr dikke en houtige iteclen, en zeer ftevige bladen. Num. 6. Boomachtige , Afrikaanfche , Ricinoides , muet bladen. als. die «van de langbladige , zaagsge- svye gekurvvene Pbyllerea , en. kleine , gedl- groene bloemtjes. "Wy hebben deze plant volgens bet bricfje, dat de Heer Hen- drik Ruyfch , Frederiks zoon, daar by gelegt hadt , dus gc- noemt. Zy wordt anders van den Hre. Commcelin, Przl. Bot. "Afrikaanftle Alaternoides , umet bladen van gekurvene Laawsrier, ge- noemt. Als het ongeftuime wcér het niet belet, grocit deze plant den ceríten fomer, als ze gezaait is, tot twec,cn meer, vocten hoog, gcvende cen ftam van een fchryfpen dik, die.cerft met cen rode, en naderhandt met een donker-groenc baft bekleed is, en zich in buigzame en uit den grocnen purperverwige takken verfpreidt. De bladen zyn van boven zwart-groen, en aan de verkeerde zyde lichter groen, een pink breed , en anderhalf duim-brced ling, aan de kanten mft kleine kerven ingefneden, ftaande het cen om het ander aan den ftecl, zommige puntig, andere ftomp Flores toelopende, zamentrekkende van fmaak, en onaangenaam. Zy fteunen op korte fteeltjes, welker oorfpronk uit de takjes met cen klein groen bandtje gewapent is. : Uit, de oxelen der bladen komt cen,jong fpruitje, met wei- nig blaadtjes bekleed, voort, het welk twee vinger-breed lang geworden zynde zich wederom verdeclt in andere kleiner fprui- tjes, welker fcheiding ook met cen klein blaadtje bezet is. Op deze fpruitjes ftaan kleine bloemtjes, zonder reuk , weinig in getal, en vyf£-bladig, tuffchen welker puntige blaadtjes nog vyF andere, zcer kleine, fchotelsgewyze geformde blaadtjes, van begin zeer fmal, en witter dan de voorgaande , daar ^by kor- te; witte, met kleine ronde topjes verfierde draadtjes in zich hou- dende, gezien worden. Daar op volgt de vrucht, die mcerendeels in drie, zomtyds in vier vakjes MES en met een kelkje voorzien is, gevende uit haar middel cen pyltje op, €n zynde bekleed met dubbelde rok- ken, wier buitenífte Kaitaniebruin, en de binneníte wit en hard. is. Daar in leggen drie zaadgryntjes , die ryp zynde zwartachtig worden, en ten dele rond, ten cle hoekig zyn. De wortel is houtig en íterk gevefelt. Dit gewas komt uit Afrika, en kan lange jaren in 't levcn bly- ven, als het maar voor de koude bewaart wordt. Num. 7. Kaapfche keine Centaurie , met gele, gro- te, bloemen, en. een. zaadbuisje, dat «vier vliexire vleugels heeft. — Hezman. M. SS. Afr. De wortel is dun, hard, uit den gelen, en geeft een ftecl, die van onderen-op takkig, zeer dun, itevig, met leedtjes verdeelt, en drie hand-breed hoog is. à Debladen, die daaraan grocjen, zyn uit den ronden puntig toe- lopende, lichter groen, van een bitteren fmaak , cn komen twee aan twee uit ieder lecdtje van den fteel voort, Iz De 56 RERUM NATURALIUM Flores lutei, ampli, in ramulorum extremo fiti , caliculis médrfpsmu) membranaceis , rigidiufculis, mucronatis, fuftentati, tubulofi, in quinque lacinias profundé divic untur. Stamina quina é fummá tubi floris parte emergunt, breviffima; éque fummo capfulz feminalis rudi- mento ftylus prodit femiuncialis , cufpide craffiufculo Floribus emarcidis: capfulz: feminales perficiuntur vellite , femina continent fufca, minutiflima. » indivifo , przditus. quz oblongo-rotundz , membranula tenuiffima Crcícit in pratis promontorii Bonz Spei , & fapore amaricante vim fuam incidendi & aperiendi fat ma- A nifefté indicat. Num. 8. Xeranthemun , "Africanum, montanum , umbellatum , flore sminore , argenteo ,' Salvia folio incano. Tota tomentofa hzc planta é radice dura, fibrata, caulem promit, calamum Ícriptorium craffum , par- te inferiore lignofum, rarioribus ramis preditum, foliis Salviz zemulis, brevi intervallo alternatim fitis, ornatum : folia hzc in ambitu non crenata, qua caulis partem. infernam am plesuntus , maxima funr, unciam lata, fefcunciam longa, nullis pediculis falta ; quz vero fummum cau gis mucronata funt. mutuo diffita , anguítiora & mag em occupant, magis à fe LJ Caules abeunt in petiolos tenues , qui flores füftinent, in mufcarii formam quafi juntos , argenteo co- lore fplendentes , Matricarie Officialis magnitudine , difcoideos radiatos, quorum difcus é flofculis com- ponitur fiftulofis , lutcolis , rudimento feminis infidentibus , quod imprzgnatum eft femine snguds oblon- sj £9, grifeo, pappofo: petala vero pepe plana, oblongo-rotunda , lerpentis.fquamam re ut in congeneribus,, infident , damento incurvo, anguíto, viridiufculo, rentia, pe- feminibus autem viduata. In locis aridis promontorii Bonz Spei frequens Occurrit. * Num. 9. Rbamnus , Americana , Monspelienft fimilis ; flore. purpureo. In tricubitalem , & majorem , adolefcit altitudinem , caudice ligneo , duro, fragili , cinereo cortice vefti- to, qu in ramos abit numerofos, duros 5 anguíta, craffiufcula ex anguflà bafi, non obíequiofos, in Ípinas foliofas definentes. Folia brevi intervallo & tuberculis umbilicatis prodeuntia, terna vel quaterna fimul jun&a , pediculis breviffimis fulta , oblonga , unico tantum nervo, per longitudinem excurrente przdita, extremo rotunda, nonnulla quoque acuminata, diluté viridia, faporis herbacei. Flores fingulares, ex axillis foliorum emergentes pentapetali, raró tripetali, intus purpurei, extus ve mo rotunda, unguibus albicantibus, lineis faturate capitata, apicibus pullis, lineà albá interpofita orna loluteo, plano, donatus eft. Calyx in IV. aut V. lacinias virefcentes divifus. Leucoji lutei muli, petiolis innixi femuncialibus 5 ro ex albo: purpurafcentes , perala gerunt lata, extre- purpureis notatis, przdita. tis, gaudent. Stamina que alba, Stylus niveus, craffiufculus , capitel- Klifce faccedunt fra&tus Ewonyiii formá ,. coloris fanguinei, .. De bloemen zyn gecl, groot , en zitten op het uiterfe der takjes, en onderfteunt zynde door vier-declige, vliezige, ftevi- €, puntige kelkjes, verdeelen zy zich in vyf diep ingeínedene laadtjes,' en zyn buisaclitig. Uit het boventte gedeelte. van de bloembuis fpruiten vyf zeer Korte draadtjes, en het topeinde van het beginíel van het zaad- huisje gecft een fteiltje op, dat cen halve duim-breed lang, en met cen dikachtig, enkeld, puntje voorzien is. Na het afvallen der bloemen worden de zaadhuisjes gewrocht, die langwerpig rond, en met cen zeer dun vlies bekleed zynde, bruin ea zeer Tiein zaadt inhouden., Het grocit in de beemden van de Kaap de Goede Hoop, en gecft met zyn bitteren fmaak te kennen, dat "er een verdcclende €n openendc kracht in is. Num. 8. Berg-Xevantbemum. uit Afrika, met. Kei- ne, zilververwige , kroonsgewyze byeen gefchikte , bloemen , en gryze bladen, als die van Salie. Dit gewas is gehcel wollig, en gecft uit een harde en vefelige Wortel een fteel op, die de dikte van cen Íchryfpen heeft, van onderen houtig , in fveinig takjes verdeclt, en met bladen, naar ' die van de Salic gelykende, [STAR is, de welke digt bycen het €cn om het ander ftaan en in hunnen ómtrek niet gekurven zyn. De bladen, die het onderíte van den. ftecl omvatten, zyn de grootíte, een duim breed, en anderhalf duim-breed lan » Zon- der fteeltjes; maar dic het boveníte van den ftcel bekleden, íftaan verder van malkander af, en zyn fmaller en puntiger. De fteclen eindigen zich in dunne fteeltjes, waar op de bloe- men als in een kroontje gefchikt ftaan, die met een zilververwi- Een glanfch pronkende, zo groot, als die van het Moederkruidt der Apotheken, en Íchotelsgewyze rondom als met ftralen bezet Zzyn. Hun fchoteltje beftaat uit buisachtige, gcle , bloemtjes, die op het beginfel van het Zzaadt vaft zitten. — Het zaadt is klein, Num. 10. langwerpig,grys, en met ftuifkens voorzien. De randblaadtjes* van de bloem zyn plat, langwerpig rond , gelykende naar d& Íchobbe van een flang, en zitten op een krom, ímal, en groen- achtig voetje, gelyk in de andere van dit gellacht; maar hebben geen zaadgryntjes.. Men vindt het veel op de duinen van de Kaap de Goede Hoop. ,. Num. 9. merikaen[fzhe Rbhammus, met die um Montpellier oxvereenkomende , met. een paarffe bloem. De zelve: maakt een ftam, drie en meer cllen hoog, houtig, hard, en met een broffe afchverwige, baft bekleed,zich verdee- lende in talryke , harde, onbuigzame, takken, die met bladachti- £e doornen eindigen. De bladen komen digt by malkander uit genavelde knopjes voort, drie of vier te hoop, zynde langwerpig, fmal, dikach- tig, fmal en dun van begin, en zonder fleeltjes. Een enkelde ader loopt door het midden der bladen in de lengte; ook zynze aan het einde rond, doch zommige wel puntig, licht-groen, en hebben een grasífmaak. De bloemen komen elk byzonder uit de oxelen der bladen voort, gelykende naar die van de gele Violieren, fteunende op ftecltjes, anderhalf vinger-breed lang , zyn vyfbladig , felden dricbladig, van binnen purperverwig, maar van buiten uit den witten paars..— Hunne bloemblaadtjes zyn breed, aan het cinde rond, en hebben witte nageltjes, die hoog-purperverwig ge- ftreept zyn.. De bloemdraadtjes zyn vyf in getaly wit, en hebben zwart- achtige hoofdtjes, die met cen tuffchenlopende witte ftrcep ge- merkt zyn. Het fleiltje is fneeuw-wit, dikachtig , en heeft een cel, plat, topje. De bloemkelk verdeclt zich in vier of vyf groenacbtige blaadtjes. : Hier op volgen de vruchten, die blocdrood Zyn, en naar die van de Egonymus gelyken.. Num. to, ees ET e E. C. —— Lu MX e auo n TECIUINTP UNT ; 3 d UR ANM | ARAS u "M, / i LA j , D M V. AS e ; IQ 1. , 4 7 SS RSEN z ESSSSNN 3 V, " Y N T d M | (i pt S a» V / VE SS N Msi f p ze. P o, - 7 ES : : ; t : / T E: : / ; ONSN S : j | SUI | N SS li SAN "All WS) JN MEUM | IK WR | TS A SS : 77 NA ALZA f AZ / 7 «(oy ; 26 ( (8 [i 2 ; , M a 7 2L ) 5 (s NR N Aj i]N (LAMP n" - LU 7 o 42^4 ACA N A jj SRM j bs NA S UA 724) i E E 4 4 UL X B |i 97 I m * , o ; j " EN [: An x 1 X D-D Y *. Y Á ki JN s & we XA : jT "3 7 * g ; Y/// i ENS ^ uw NS [ 1 ! 4n Je | [* Mp S RERUM : "FIN | TAB. XXV. fi "4 " o | d£ Y. / j 4 ó 4 m d / | A 6 NEMNEE. i " Av M PE SES do» d N NN M ME X Ty NER E Ww NM NN M RA NER WE NES ES MM AN N M MINE INE. ZRINN NN M NN N WN NSW NN E NN N tW BS. NN NN 8 NI NN A i NY NM WW N N Ü W MUN N WW NN W Y N nl XRN h NEIN SW. DO DIR BONN. ANI D WW IN Ny N NN nw y ^ y M NM Nw o LL NN NW N N NSWÁ SS 1 WM UN NS p LL A a, P e RSS SESS HIP JP // /Z 7, 22, p p pL WT I P P 7j 77 7 V) 1777, 7 P 71/7 7/7// 7 0 o A A 7 7, P an P LI D, 7, T 7 2 22 LL LLL N M W JUN Y NN m NN NN | i NN Ne NN qN NN D NN tj ANN RN NN Y N ll t UN NN IN ds NN fS M l Ae ad Ins NN NS N NNINSNINNOALISATC] NS I SNSSSSSSS NN | AS ANN INN - NN ROSSI: NUIT MAN RR NN S EE (RES e NN MSS WM NS SS NNI NONSE ANN NNNRUBESORIS NS ANS CSRSS NNNN NNNM ERORONN INN SOMDRONE: NN N WI 1 NI INN e INN NW MI i Qi INN M NN M NY] l WW W NS WM Wi E Nn WW Y N NS [ I -' NI AM N 4 ANNO MANY N Ny iN NY MIN NN AN | N V NN NM ASQ WI N NN NSNUN SI N ND NM NS SUMI SS d NW WM WW m NM SUMMA NS S NW SIMA NN T WW AMO: NS | Na NW NS ! WS OMNI Nt: iit M NS NN NN INN RSS NN SRI RU IN NS NN: | IN S NM N 3 NY M NN NS NS ANN INS NW NN) NN ; SS NN S ! NN MN MANNI À SN Nin. - ANNI NNI | N SESS NM NY N25 NN WN t [ONIS SN. NN h NN W | N BN NY M. 