title: Annales Academici / Hagae-Comitis
creator: Rijksuniversiteit te Leiden
text: De kennis, dat de zenuwmiddelpunten de hoofdbron derszenuwwerking zijn, dat de opwekking tot willekeurige beweging van hier uitgaat: en door REDEVOERING, 245 middel der beweegzenuwen vån hier: naar den -omtrek ; naar- de- spieren wordt overgebragt,: gaf hem de zekerheid , dat bij de spierverlamming de oorzaak ‘der opgehevene spierwerking; meestal in de zenuwmiddelpunten of op’ den weg der geleiding gezeteld is, en deed hem in dergelijke gevallen afzien van de bloote aanwending: van plaatselijke. middelen op de verlamde deelen, in de overtuiging , dat deze, onder bepaalde omstandigheden , wel mede :van nut kunnen zijn ,. maar dat zij de oorzaak der àandoening niet kunnen opheffen , die zich wel uit- in de spieren, waarin de zenuw zich verspreidt, doch die niet in de werkelooze spieren zelven hare zitplaats heeft. De bekende gevoels- en bewegings-eigenschappen der zenuwen, en de kennis aan de centripetale werking der gevoelszenuwen zal, den heelkundige bij het verrigten van kunstbewerkingen bedacht doen. zijn , omde pijnen zoo gering mogelijk te maken, als de omstandigheden zulks slechts veroor- loven. Het zalhem, om slechts een voorbeeld te noemen , niet onverschillig toeschijnen , wanneer hij, ter opheffing eener ‚langs eenen anderen weg niet te bedwingen pijnlijke aandoening, de gevoelszenuw van eenig: deel door- kliefd heeft, of hij de afsnijding van een klein gedeelte , ten einde de weder- aaneengroeijing te`beletten , aan het nog met de zenuwmiddelpunten zamen- hangende of aan het:naar den omtrek gekeerde gedeelte der zenuw verrigt. - De kennis aan het- verband tusschen gevoels- en bewegingszenuwen, aan de wederkeerige werking, die zij op elkander uitoefenen, leerde-hem, dat de krampachtige zamentrekking eener spier niet ezkel hare oorzaak hebben kan in de zenuwmiddelpunten, vanwaar de: werking der bewegingszenuwen uitgaat, maar dat zij evenzeer eene van plaatselijke aandoeningen uitgaande reflexie. zijn. kan, en-de juiste onderscheiding hiervan zal immers op zijne handelingen: niet zonder invloed blijven. Hiermede worden wij als van zelven geleid op een ander gebied der. physiologie; hetwelk: met“ de zenuwleer. zoo vele: punten van: aanraking heeft, dat: het daarvan zelfs moeijelijk overal kan gescheiden wòrden :: wij konden alreeds niet van zenuwwerking spreken zonder de spieren te noemen. En ook hetgeen van de physiologische :eigeñschappen en de werking dezer organen bekend is, is niet zonder invloed gebleven , hetzij op de: beoordee- ling, hetzij op de behandeling van: verscheidene toestanden of gebreken , die tot het gebied der heelkunde gebragt. worden. 246 J. H. JANSEN Aan eene meer juiste waardering toch der spierwerking moet lhet vooral worden toegeschreven, dat de tegenwoordige handelwijze. tot herstelling van- ontwrichtingen in het algemeen en van sommige in het bijzonder zooveel van de vroegere verschilt. Terwijl men vroeger bij de herstelling, ook van versche ontwrichtingen, steeds een aantal helpers , dikwijls takeltoestellen of andere tot uitrekking dienstige werktuigen noodig had, bereikt men thans zijn doel op eene meer rationele wijze. Met het oog op de zamen- stelling van het gewricht en op de werking der spieren, die het gewricht omgeven, tracht men de voor de herstelling noodige verslapping en ont- spanning te verkrijgen, door eene gepaste plaatsing of houding van het ontwrichte deel, in plaats van door ruw geweld of door zamengestelde werktuigen; eene vordering, die door STROMEYER te regt eene der meest wezenlijke der nieuwere heelkunde genoemd wordt. Doch ook in verschillende andere opzigten heeft eene meer naauwkeurige kennis van de ontwikkeling, de eigenschappen en de wetten van werking der spieren vruchten gedragen voor de heelkuhde. Zij heeft den invloed, dien eene niet evenredige ontwikkeling of eene niet gelijkmatige werking. van in werking aan elkander tegenovergestelde -spieren op den vorm, den stand en de ligging der ligchaamsdeelen kunnen uitoefenen, en hiermede tevens de naaste oorzaak van vele zoowel aangeborene als verkregene wan- staltigheden leeren kennen. En met deze kennis waren tevens eene doel- matige en naar de omstandigheden verschillend gewijzigde oefening der spieren en onder bepaalde omstandigheden de pees- of spierdoorsnijding aangewezen, of wel geregtvaardigd, als de middelen , waardoor vele dezer misvormingen in hare beginselen kunnen worden tegengegaan, of wanneer zij reeds eenen zekeren graad bereikt hebben, in meerdere of mindere mate kunnen worden hersteld. ’ Aan deze kennis ten opzigte van de werking der oogspieren in betrek- king tot het zintuig des gezigts, hebben wij het gelukkige denkbeeld van STROMEYER, dat het eerst door Paurx verwezenlijkt werd, te danken, om het scheelzien door spierdoorsnijding op te heffen. En wanneer de later langs dien weg verkregene gunstige uitkomsten door talrijke ongunstige als het ware verduisterd werdeń, zoodat men bijna geneigd zoude zijn, de aanwendbaarheid der kunstbewerking in twijfel te trekken, — zoo lag REDEVOERING. 247 zulks niet in de kunstbewerking zelve, die onder bepaalde omstandigheden op physiologische gronden te regtvaardigen is, maar in gebrek aan juiste onderscheiding van de oorzaak van het scheelzien. Maar al te dikwijls wordt deze onderscheiding, door zoo vele, met eene soort van woede voor deze kunstbewerking bezielde heelkundigen , bij gemis aan voldoende phy- siologische kennis van het zintuig des gezigts, niet gemaakt en hierdoor het gebrek verergerd. Met een enkel woord wil ik te dezer plaatse nog herinneren aan eene heelkundige kunstbewerking, schier driewerf te gelijk geboren in eenen vruchtbaren tijd, waarin men door eenen te ver gedreven zucht naar toe- pàssing van spierdoorsnijding, deze bijna bij alle gebreken trachtte aan te wenden, waarin slechts spieren betrokken waren: ik bedoel de kunstbe- werking tegen het stotteren. Zij mag met regt eene heelkundige dwaling genoemd worden, en kan ons leeren, waartoe miskenning der physiologie den al te stouten heelkundige voeren kan. Bij juiste waardering der phy- siologische kennis van het mechanisme der spraak en van hetgeen op grond hiervan door SCHULTHESS , ÀRNOTT, MUELLER en anderen als oorzaak van het werkelijk stotteren wordt aangenomen, zou zij nimmer ondernomen zijn. —— De ervaring heeft dan ook reeds den staf gebroken over eene kunstbewerking, die niet alleen velen noodeloos aan levensgevaar bloot- gesteld, maar zelfs aan enkelen het leven gekost heeft. Ik zou kunnen: voortgaan, U ook in andere verrigtingen van het dierlijk organisme de vruchtbare uitkomsten aan te wijzen, die hare juiste kennis voor de praktische heelkunde heeft opgeleverd; doch veroorlooft mij`liever , uwe aandacht nog eenige oogenblikken te bepalen bij de vruchten eener methode van onderzoek, die op het physiologisch gebied het. eerst werd toegepast , hier met de meeste zorg gekweekt, verbeterd en uitgebreid werd enop. de dankbaaärste wijze de zorgen aan haar besteed, beloonde: ik bedoel het onderzoek met het mikroskoop. Eene nieuwe wereld werd door dit werktuig voor den onderzoeker geopend, en toen hij hierop eerst in onzen leeftijd met een levendig bewustzijn van het doel zijne blikken vestigde, was spoedig ook de organische zamenhang gevonden en eene nieuwe wetenschap in het leven geroepen. Op de stoffelijke afwijkingen, die het ziekelijke leven vergezellen , kon die wijze van onderzoek niet zonder invloed blijven. 248 J. H. JANSEN Onze kennis aahgaande die: ziekelijke voortbrengselen , welke algemeen met den naam van ‘gezwellen bestempeld worden , was tot voor eenige jaren “ nog hoogst gebrekkig; zij bepaalde zich alleen tot eenige met het bloote oog en bij het grove onderzoek met het ontleedmes waarneembare verschei- denheden.. Of deze' uitwendig. waarneembare verscheidenheden met werke- lijke weefsel-verscheidenheden in: verband stonden, was ten eenenmale on- bekend, evenzeer als de wijze van ontwikkeling geheel in het duister lag. Sedert Jom. MUELLER, voorgelicht door de toenemende. kennis- van - de normale. weefselleer, den: weg heeft aangewẹęzen, langs welken men tot eene meer naauwkeurige kennis in dit voor de heelkunde zoo‘ belangrijke gebied geraken kan, hebben velen‘ zich met mikroskopische onderzoekingen dezer ziekelijke voortbrengsels‘ bezig gehouden , die ook voor de heelkunde niet zonder vrucht gebleven zijn. Wel is, niettegenstaande de hierdoor verkregene kennis aan den fijneren bouw en aan de wijze van ontwikkeling, de strijd nog- niet“ beslist, hoedanig de heelkundige bij sommige kwaad- aardige gezwellen, en “wel bepaaldelijk den- kanker, te: handelen hebbe, of de- verwijdering door- eene kunstbewerking . bij: het- eerste verschijnen grond geeft, om op eene volkomene genezing te hopen, daar de ervaring van: verschillende waarnemers, op statistieken gesteund, ten dezé eene ver- schillende uitkomst oplevert, — doch de: beslissing dezer. vraag kan niet langs dezen weg van onderzoek alléén verwacht worden.: Desniettegen- staande zijn ook hier genoegzame voor de heelkunde vruchtbare uitkomsten aante wijzen, die het. bovendien voor den hėelkundige tot: eene noodzake- lijkheid maken, grondige histologische kennis te bezitten en vertrouwd te zijn met mikroskopisch onderzoek. Ik wil- hier slechts herinneren aan eene lang. erkende daadzaak, dat- namelijk de onder de rubriek’ huidkanker: zamengevatte: ziekelijke voort- brengsels in het-algemeen veel goedaardiger zijn , dan de kanker van andere organen, dat: bij deze de watervaatsklieren slechts als bij uitzondering mede in de: aandoening betrokken worden, dat- zij langzamer. voortgaan en, hetgeen: vooral opmerking ` verdient, dat zij na verwijdering met het mes of na verwoesting door bijtmiddelen veel zeldzamer terugkeeren. BoyER, die, op grond: zijner rijke ervaring , de mogelijkheid van-een gunstig gêvolg der exstirpatie van- kanker der klierachtige organen in twijfel meende: te REDEVOERING. 249 moeten” trėkken , is omtrent den huidkanker van een ander gevoelen. Hoe veroudėrd en uitgebreid de kankerverzweringen in het aangezigt ook wezen mogen, bestaat bij deze, volgens hem, hoop op genezing, wanneer zij slechts in haar geheel door het mes verwijderd of door bijtmiddelen ver- woest kunnen“ worden. Aldus luidde ook de uitspraak van RICHTER, Brrard en'anderen. De grond van dit in het oogvallend verschijnsel bleef onbekend tot in den jongsten tijd, wanneer waarnemingen van EcKER, LEBERT, MAYOR en Frericas dit verschijnsel ophelderden en deden zien, dat men onder den naam van huidkanker twee, wat hunne ontleedkundige verhouding aan- belangt, wezenlijk verschillende ziekelijke voortbrengsels heeft zamengevat , die. wel-beiden de plaatselijke verwoestende werking gemeen hebben, doch waarvan alleen het eene, wat histologische zamenstelling en overige ver- houdingen betreft, het kenmerk van den waren kanker draagt, doch waar- van het ander eenen hiervan geheel afwijkenden bouw vertoont en hoofd- zakelijk uit vormbestanddeelen is zamengesteld, die van de plaatvormige epitheliumcellen en opperhuidscellen niet kunnen onderscheiden worden. — Dé- toepassing ivan dit feit ligt voor dè hand. Immers het mikroskopisch onderzoek van een klein, aan de zwerende vlakté ontnomen gedeelte zal voldoende zijn, om den aard der aandoening te herkennen, en de aanwe- zigheid van enkel epithelium- of opperhuidscellen of- plaatjes, benevens bloedligchaampjes, — vormbestanddeelen,; die door geen eenigzins ge- ` oefend: waarnemer met kankercellen kunnen verwisseld worden , zal de volkomene zekerheid geven, dat men slechts met een epitheliaalgezwel en met geenen` kanker te doen heeft, en-met meer vertrouwen op eenen gun- stigen uitslag zal de heelkundige tot de verwijdering met het mes of ver- woesting ‘der zwerende vlakte door bijtmiddelen kunnen: overgaan. ‘Uit de vele voorbeelden, die het nut van mikroskopisch onderzoek voor de heelkundige praktijk zouden kunnen staven, wil ik nog een enkel van dezen aard aanlalen. - Gelijk bekend is, komen er dikwijls gezwellen voor, die: zich langzaam em zońder merkbare verschijnselen ontwikkeld hebben , omtrent welker aardi noch het duistere verloop, noch de uitwendig waar- neembare teekenen eenig licht verspreiden en die bovendien, uit hoofde hunner zitplaats, met even veel grond aan eene op zich zelve staande :of ; 32 250 I H JANSEN van aandoening "der beenderen afhankelijke etterverzameling, 'áls*aaneen beursgezwel met meer of minder vloeibaren inhóòud kunnen: doen dènken. — Eene onder beide omstandigheden even onschuldige pùnctie met een daartoe geschikt werktuig; waardoor- de mogelijkheid van de` vaak“ nadeelige toe- treding der lucht vermeden wordt, verschaft ène genoegzame hoeveelheid van den vloeibaren inhoud, om door mikroskopisch ondérzoek den aard daarvan te herkennen en'‘hiermede tevens deù aard van het gezwel eń de daartegen in het werk te stellen behandeling met meer grond te kunnen bepalen. birtiji Doch ook im andere opzigten hebben mikroskopische nasporingen tot uitkomsten geleid, die voor de heelkunde van toepassing zijn kunnén. Het was. langen tijd de vraag of de gèeñe vaten bezitteride en alleen door het haar gelijkmatig doordringende voedingsvocht gevoed: wordende cornea voor. herstelling vatbaar is. Deze vraag was niet alleen van phy- siologisch maar ook van heelkundig belang. Zoolang tochidit punt niet ten volle was beslist, koh de reeds van oude tijden 'dagteekenenńde af- krabbing en de` later ook enkele malen ondernomeneafpelling vàn het doorschijnende hoornvlies bij uitgebreide verduisteringen, die het duidelijk zien beletten, niet wel eene rationele handelwijze genoemd worden; en zij zoude alleen deze regtvaardiging niet behoeven, wanneer slechts talrijke voldoende bewezene waarnemingen hare aanwendbaarheid miet: hoop op éeñe gunstige uitkomst staafden. — Mikroskopische onderzoekingen hebben ons ook hier ‘iets nader gebragt aan de beantwoording van deze ook voor de heelkundige praktijk gewigtige vraag: Talrijke proeven; op konijnen in het werk gesteld, hebben immers ten volle bewezen, dat het hoornvlies na afpelling van meer of minder dikke lagen werkelijk hersteld wordt, zonder ontsteking van eenig weefsel van het oog en met behoud der:normale doorschijnendheid van het hoornvlies. En dat eene dergelijke herstelling , zoð als vooruit té verwachten was, ook bij den mensch plaats heeft, werd later insgelijks bevestigd gevonden. — Ofschoon nu de op gezonde konijnen- oogen verkregene uitkomsten geenszins onvoorwaardelijk op. den mensch kunnen worden overgebragt, zoo regtvaardigen zij toch de afpelling van lagen van het doorschijnende hoornvlies bij verduisteringen , die het zien onmogelijk en het vormeń eeñer künstmatige oogappel nütteloos maken, 7 REDEVOERING. 251 te meer’ daar: deze kunstbewerking reeds een- enkel maal, naar het- schijnt met goed gevolg , door Gurz en MALearene is verrigt. Valt in: het hier aangevoerde de vruchtbare invloed van :mikroskopische nasporingen op de heelkunde niet te miskennen, nog duidelijker springt-hij in het/oog, wanneer wij door deze: onderzoekingen van eene: dwaling over- tuigd: worden, die op onze handelingen van den‘ grootstėn invloed was en de nadeeligste gevolgen hebben kon. : En dit is immers: het geval, wanneer - het mikroskopisch onderzoek ons aantoont, dat de scabies, — eene ziekte, die vroeger ook' in de geneeskunde eene zoo groote. rol' speelde, wanneer zij, volgens‘ de toenmalige begrippen, tén gevolge eener alleen plaatselijke of uitwendige behandeling naar het :slijmvlies- der luchtwegen verhuisd was, — dat de scabies, zeg ik, haar: ontstaan ‘alleen te danken heeft aan eenéù kleinen parasiet, die, de- huid tot woonplaats gekozen hebbende, door opwekking: eener geringe prikkeling de opligting der opperhuid in ‘den vorm van een klein blaasje ten gevolge heeft. Wat. al artsenijen werden den armen, toch reeds genoeg geplaagden Hjders, vaak tot nadeel hunner gezondheid, inwendig toegediend, terwijl eene eenvoudige uitwendige be- handeling gedurende een paar dagen voldoende zou geweest zijn, om de lastige parasieten in de huid te dooden en hiermede den geheelen huiduit- slag spoedig tedoen verdwijnen. Wilde-ik ‘het hooge: gewigt van physiologische eù Valion na- sporingen voor de':heelkundè en` haren belangrijken- invloed op theorie zoowel als op praktijk op eene ruimere schaal aantoonen , het ware vol- doende alleen de ontsteking tot onderwerp ` te ' kiezen: de ontsteking, de vijand en tevens de bondgenoot der heelkunde , hetovuur, dat vrij rondom zich: grijpende zoowel- harde-als zachte. deelen verwoest, dat- :doelmátig geleid :den meester de stoffen levert tót herstelling en zelfs tot: vorming’ van nieuwe: deelen: — .Doch-het. was alleen: mijn. doel, den invloed der` physio- logischė wetenschap op: de heelkundige praktijk in eenige hoofdtrekken te schetsen,» wàartoe “ik: biji voorkeur- die: punten vanm aanrakihg: tusschen physiologie en- heelkunde gekozen heb , uit welke de onmiddellijke: invloed het: duidelijkste- blijken «kon. « Hadden wiji bij deze: wijze- van behandeling van ons onderwerp meer- maleni gelegenheid; om opmerkzaáhi te'makern , hoe toepassing van physio- 32 * 252 J. H. JANSEN logische feiten ons den weg en de middelen tot genezing sòms als het ware aan de hand geeft, zoo behoort zulks toch in het algemeen tot de:zèld- zaamheden; zulk een regtstreeksche invloed ligt niet in het karakter der physiologie.. Zij geeft ons welde regelen aan voor de therapeutische proef- neming, maar niet de therapeutische regelen zelven. Doch ‘de weldadige invloed der physiologie is immers reeds boven alle bedenking verheven , wanneer zij, zoo als wij meermalen konden doen opmerken, de“ herkenning en onderscheiding van ziekten mogelijk of gemakkelijk maakt, en bovenal, wanneer zij ons de voldoening schenkt eener grondige verklaring‘ van eenen ziektetoestand , of van eene door de praktijk reeds lang als nuttig erkende handelwijze. Want wat kan den wetenschappelijken geneeskundige’ imeer tot voldoening strekken, dan in zijn praktisch leven het blinde geloof. der empirie steeds meer en meer met het weten te kunnen verwisselen. Tref- fend zijn ten dezen opzigte de woorden van HENLE, waarmede ik‘mijne rede besluit: » Die: höchste Freude gewährt das künstlerische Wirken erst dann, wenn es durch die Hinsicht in die Gründe des Verfahrens geleitet ist.” Ik heb de taak volbragt, die de wet mij oplegt; eene andere taak blijft mij nóg over, niet door de wet voorgeschreven, maar door het gevoel, dat mij bezielt, bij het aanvaarden van het Eai A Het eerst zij het woord tot U gerigt, Edelgrootáchthare Hodin Cura: toren dezer: Hoogeschool ! Vele omstandigheden hebben moeten zamenloopen, om mij aan deze plaats te doen verschijnen. Toen de Hoogleeraar Srsasrran, die eene reeks vån jaren een sieraad dezer Hoogeschool’ geweest is, zich door zwakke ligchaamsgesteldheid genoodzaakt zag, het Hoogleeraarsambt neder te leggen, vestigde zich uwe keuze op eenen man, die, elk zal hiermede volmondig met mij instemmen, zoo als geen ander de- plaats van den Hoogleeraar SEBASTIAN zou hebben kunnen vervullen, die deze Hoogeschool totiroem zou hebben verstrekt, zoo als hij thans een waardig sieraad der Utrechtsche Hoogeschool uitmaakt. De Hoogleeraar Donders meende echter te moeten REDEVOERING. 253 bedanken voor het hem hier aangebodene Hoogleeraarsambt. Ik werd door U waardig geacht, om voor deze gewigtige betrekking te worden voor- gedragen en onze geëerbiedigde Koning bekrachtigde deze voordragt. Ontvangt mijnen opregten, diep gevoelden dank voor het vertrouwen , dat gij- hiermede‘ getoond hebt in mij te`stellen. Gij hebt voor mij- eene loopbaan: ontsloten, waaraan het geluk mijns levens ten naauwste isver- knocht; eene loopbaan, die het mij tot eene dure verpligting maakt, geheel te leven voor het onderwijs, dat aan mij is toevertrouwd. Weest verzekerd, dat ik doordrongen ben van het gewigt der taak, die op mij rust. De toekomst zal moeten beslissen , of ik het groot verlies zal kunnen vergoeden, dat deze Hoogeschool door het aftreden vanden Hoogleeraar SesastraN heeft geleden; doch dit weet ik, dat heilige ijver mij zal be- zielen, dat ik al mijne“krachteñ zal inspannen , om mijner ‘roeping niet onwaardig te zijn en het door U- in mij gestelde vertrouwen: niet te be- . schamen. Op uwe ondersteuning durf ik rekenen , waar ik die behoeven zal; ik mogt toch reeds een blijk“van uwe welwillendheid ontvangen : ‘de taal, waarin ik tot U spreek, getuigt daarvan. Veel kan door U- gedaan worden, om ons de taak gemakkelijk te maken en het doel zekerder te ` bereiken; en aan het vermogen daartoe paart gij den wil. Waar: het de belangen der Hoogeschool geldt, weet gij die te: behartigen en daarvoor te , waken; nog onlangs gaaft gij daarvan de sprekende bewijzen. — Moge deze- stad-nog lang gehandhaafd worden in =hetbezit eener instelling , voor welke hare bestuurders en die van het gewest met eenen zoo edelen zin. bezield zijn; moogt gij tot haar heil nog lange jaren blijven wat: gij zijt, — Veėrzorgers der Groningsche Hoogeschool. Hooggeleerde Heeren, Hoogleeraren in de'verschillende vakken van: we- tenschap, zeer geachte Ambtgenooten! Het is mij eene aangēname ge- waarwording, en ik reken het mij tot eene eer tevens, mannen, op wien de wetenschap roem. draagt, aldus te mogen aanspreken. — Neemt mij aan als uwen jongeren ambtgenoot en medearbeider. — Hoe uiteenloopend onze vakken- ook zijn mogeńñ, het doel van ons streven is één: kennis en verlichting te verspreiden. : Daartoe met U mede te: werkėn, zoo ver mijne krachtėn reiken , is: mijne vurige begeerte, mijn ernstig voornemen. Spoort 254 IH JANSEN mij daartoe aan door uw- voorbeeld, sehraag mij door uwe hulp, licht- mij voor door uwen raad, en schenkt mij allen-die welwillendheid, welke ik reeds van sommigen: uwer in zoo ruime mate mogt:ontvangen. > Hooggeleerde Heeren , Hoogleeraren: der geneeskundige faculteit , dietik meer bepaald als mijne ambtgenooten begroet! -Ik wil-het U niet: ver- helen, dat mij een zekere- schroom bezielt: bij- het. aanvaarden mijner be- trekking.. — Wanneer: ik bedenk, en ik behoef U daaraan niette herin- neren, welke uitbréiding de geneeskundige wetenschappėn in de- laatste jaren verkregen: hebben, dan komt mij de last: zwaar voor, die mij opde schouders drukken zal, wanneer ik ook slechts-een evenredig deel vanhet geneeskundig onderwijs voor mijne rekening neem. Ik bedoel van: een geneeskundig onderwijs, niet: zoo: alsi de letter eener verouderde wet. zulks vordert , maar zoo als, volgens onze overtuiging, de- eischen: der tegen- woordige geneeskundige wetenschap zijn; Zullen wij in dien laatstenszin aan : onze- roeping- beantwoorden „dan: magi voorzeker: onze taak zwaar ge~ noemd worden, en is zij niet dan: door eendragtig- zamenwerken doeltreffend te vervullen. —— Doch: wat- spreek ik. tot U, als: moest ik U uwe roeping herinneren? — Neen, mij, zelven slechts wilde ik- ze' voor den geest brenĻ gen, en door- ze openlijk uit te spreken wilde ik U overtuigen, hoezeer ik daarvan- het gewigt, doch- tevens: mijne zwakheid gevoel tegenover U, die mij opi- dezen weg: reeds:zoo' lang zijt voorgegaan: Maar deiwelwillende wijze, waarop gij beidėmmij reeds:zijt te gemoet gekomen; doet mij ver~ trouwen, dat ik op uwe- hulp: en ondersteuning zalk kunnen rekenen, dat gij mij door uwe vriendschap zulto bemoedigen. ` Moge ik in mijne ver- wachting niet worden teleurgesteld. Mij-zal steeds de gedachte bezielen , dat alleen door ijverig, krachtig werken het doel kin baini worden , waarvoor ik hier: gosip pen. Aan mij is thans mede de taak opgedragen, om U tot verkrijging van die kennis behulpzaam te zijn, om U den weg der wetenschap aan te wijzen. Op mij rust dus de. verpligting, om al wat-in mij is aan te wenden, ten einde U in de bereiking-van uw doel bevorderlijk te zijn. Ik zal trachten aan die roeping naar eisch te beantwoorden. Zie in mij niet enkel uwen- leermeester, maar bovenal uwen vriend, die U. onderwijzende zelf trácht te leeren, die met U zich op de wetenschappen toelegt, die met U- naar uitbreiding. van kennis streeft. Langs dezen weg zult gij het best uw doel bereiken en zal ik de voldoening smaken, niet te vergeefs onder U geleefd te hebben. ORDO LECTIONUM IN ACADEMIA GRONINGANA ANNO CIOIQCCCXLIX—CIOIOCOCL. IN FACULTATE PHILOSOPHIAE THEORETICAE ET LITERARUM HUMANIORUM. BarrHoLDus Henricus LüLors, quum eo ipso tempore, quo hic ordo lectionumin lucem’ emittendus erat, diem obierit, sċholis de Stilo: Belgico, Floguentia et: Historia Patriae, quas vir desideratissimus sibi habere pro- posuerat, deinde providebitur. FREDERICUS CHRISTIANUS DE GREUVE diebus Lunae, Sain et Mercurii, horâ X, Metaphysicam tradet; iisdem diebus, horå XI, Logicam docebit; horå I, Historiam Philosophiae exponet. Bthicam, aliamve Philosophiae partem , et Psychologiam hora auditoribus commoda explicabit. Iacosus Aporrnus CaroLus Rovers tradet Historiam Romanorum et Medii Aevi, diebus Lunae, Martis et Mercurii, horâ IX; Antiquitates Romanas, iisdem diebus, horâ X, et die Iovis, horà VIII. Disputandi exercitationibus praeërit alternis hebdomadibus, die Saturni, horå IX. Iosva Ioannes Puruerus Vareron elementa grammatices Hebraeae, additis exercitiis analyticis, tradet diebus Lunae, Martis et Mercurii, hor VII. Grammaticam dialectorum Semiticarum comparatam , additis exercitiis analyticis cum Arabicis tum Aramaeis, exponet diebus Iovis, Veneris et Saturni, horâ VIII. E libris V. T. Zistoricis interpretabitur librum IupDIcuUMm diebus Iovis et Veneris, horå XII; e propheticis, Amosi librum diebus Martis et Mercurii, -horâ XII. Antiguitatem Hebraeam explicabit diebus Lunae, Martis et Mercurii, hor I. Cum provectioribus KOSEGARTENII Chrestomathiam privatim leget die Veneris, horâ IV, et Chrestomathianz Kirschianam a BERNSTEINIO editam eodem die, horå V. IoannrEs ApoLPHUS CaroLus vAn Hevspe diebus Iovis, Veneris et Saturni horâ X Lıvıı lib. VII; iisdem diebus horâ I Soprmocuıs Philocteten et ORDO LECTIONUM. 257 PLUTARCHI vitam Solonis; privatim iisdem diebus hor XI PLATONIS Protagoram et historiam Grammaticae Graecae, adhibita Dro Nys11 THRACIS grammatica , exponet. Disputandi exercitationibus praeërit alternis hebdo- madibus, die Saturni horâ IX. i IN FACULTATE IURIDICA. Henricus Nienavis diebus Mercurii, Iovis, Veneris et Saturni, horâ XI, Tus Civile interpretabitur , iisdemque diebus, excepto die Saturni , horå XIT, selecta Zuris Mercatorii capita tractabit ; diebus Mercurii horâ X, et Saturni horå X et XII, mazime secundum ius patrium hodiernuw, locum de foro competente in caussis civilibus , ipsiusque Processús Civilis cum principia, tum praecepta exponet; quibus post ferias hyemales, adiunget Hrercitationes forenses. Iacosus Hermannus Parurse diebus Martis, Mercurii, Iovis -et Veneris, horåà IX, Institutiones IUSTINIANI explicabit ; die Lunae , horâ XI , die- bus Martis, Tovis et Veneris, horâ X, mense vero Aprili, Maio, Iunio et Septembri, iisdem diebus, horå matutinâ VII, selectos Pandectarum locos tractabit; die Lunae, horå VIII et IX, die Martis, horâ VIII, Historiam Turis Romani enarrabit ; die Mercurii, Iovis et Veneris, horå VIII, Hncy- clopaediam ac Methodologiam Turis tradet. CorNELIUS Srar Numan diebus Lunae, Martis, Mercurii, horå VIII, Tus poenale in patria adhuc vigens interpretabitur , ratione perpetuo habita iuris novi in patria rogati vel conditi; iisdem diebus, horâ IX, de Ture publico disputabit; diebus Mercurii, Iovis, Veneris, horâ X, de natura Turis aget; diebus Lunae , horâ X, Iovis, Veneris, horâ VIII , praecipuos locos Juris criminalis patrii exponet; diebus Lunae, horâ XI, Iovis et Veneris, horâ IX, Oeconomiae politicae initia explicabit. Idem provectiorum studiis autumnali et hyemali tempore horis vesper- tinis diei Veneris privatim prodesse conabitur. Disputationibus cum publicis tum privatis de iuris quaestionibus lubenter pracërunt Iuris professores. IN FACULTATE MEDICA. AvGusTUS` ARNOLDUS SEBASTIAN Pžysiologiam docebit diebus Lunae, Martis, Mercurii, horå VIII atque alternis diebus Saturni horâ IX; Chi- | 33 258 ORDO LECTIONUM. rurgiam exponet ter per dierum hebdomadem , scilicet diebus Iovis , Veneris, horå IX et die Saturni horå VITI; Clinicis Heercitationibus in Nosocomio Academico vacabit quotidie horå I; doctrinam de inflammationibus chirur- gicis morbisque auris tradet die Veneris horà VIII; AÆnatomen corporis Lumani exponet diebus Martis, Iovis et Veneris, horâ V, et die Mercurii, horå ITI; dissectionibus cadaverum Anatomicis tempore iaaah instituendis quotidie praeërit. Tacosos Baart pe na Fatre diebus Mercurii et Tovisy horå VIII, et Saturni, hor IX, — sed post ferias Paschales, diebus. Mercurii et Tovis horàå VIII, Veneris et Saturni horå VII, — Artem Obstetriciam Theoreti- cam et Practicam exponet, et in Nosocomio Academico, ad parturientium lectos, qualibet oblata occasione , practice instituet. Diebus Lunae et Martis, horå VIII, Ærtis Obstetriciae partem Technicam de industria fusius docebit. Medicinam Practicam tradet, diebus Lunae , Martis et Mercurii, horå IX, et post ferias Paschales etiam diebus Mercurii et Iovis, horå VII. Diebus Mercurii et Saturni, horå X, Medicinam Forensem docebit. Diebus Lunae, Martis, Iovis et Veneris ab horåâ X ad XII, diebus Mercurii et Saturni ab horâ XI ad XII, in Nosocomio Academico aegrotis curandis vacabit, mor- bosque ibi tractatos uberius exponet. — Disputationum exercitiis lubens vacabit. Franciscus ZACHARIAS ERMERTNS disciplinam Pathologicam tradet diebus Lunae, Martis, Mercurii et Iovis, horå IX. — De apparatu pharmaceutiċo et diaetetico aget iisdem diebus hor X. — De Semeiotice exponet die Veneris horå IX et X.~— Exgzercitationibus clinicis in Nosocomio Academico , horå XII, quotidie vacabit. IN FACULTATE DISCIPLINARUM MATHEMATICARUM ET PHYSICARUM. THEODORUS VAN SWwINDEREN diebus Lunae et Martis, horâ X et die Martis horå VIII, Historiam naturalem Animalium et Fossilium , inprimis patriae, quo ad Animalia, cum. Anatome comparata coniunctam , docebit ; diebus Lunae et Martis, horâ IIT, vel, verno tempore, horâ VII matutina, aut alia magis commoda, hoc anno, Mineralogiam et Geak fusius explicabit. ORDO LECTIONUM. i 259 Hrrmangus Curistmanus van Haru die Martis, horå XII, et die Ve- neris, horis VIIL et IX, aestivo tempore etiam die Saturni, horå VIII, elementa Botanices illustrabit. Botanices sublimioris selecta quaedam capita tradet die Veneris, horå XI. Die Mercurii horis IX et X aget de plantis medicinalibus aliisque vario respectu utilibus, sive de Botanica applicata , ordine Familiarum naturalium. Die Saturni autem, horis X et XI, Oeco- nomiam ruralem docebit. IaNus GUILIELMUS ERMERINS Halis Iovis, Veneris et Saturni, horå XI, Arithmetices, Algebrae, Geometriae et Trigonometriae planae elementa ex- plicabit; Physicam experimentalem docebit diebus Iovis, Veneris et Saturi , horà XIE: ~Plysicam theoreticam universe, aut selecta eius:capita, provec- tioribus discipulis exponet. De Matheseos elementis disquisitio habebitur diebus Iovis, Veneris et Saturni, horâ pomeridianâ TII. Nıcoraus MuLpeR diebus Lunae et Martis, horå IX, die vero Mercurii, horå XII, lectiones habebit de. Chemia generali et corporum anorganicorum. Diebus Lunae, horå XIL, et Iovis, horå X, Chemiam pharmaceuticam tra- det. Diebus Lunae et Martis , horâ VI, p. m., Chemiae technologicae capita in usum publicum illustrabit. Kæercitiis dénidhá chemicis practicis varii generis, horis commodis, quotidie praeërit. GUILIELMUS ÅDRIANUS ENscmEDE diebus Iovis et Saturni, horå IX, Ste- reometriam et Trigonometriam spłaericam docebit. Eeercitia mathematica futurorum Praeceptorum moderabitur : die Mèrcurii, horå I. Geometriam analyticam , Calculum diferentialem et: integralem, Mechanicam analyticam et Asironomiam theoreticam éxponet, horis commilitonibus' commodis. IN FACULTATE THEOLOGICA. Perrus HorstTEDE pE Groor diebus Lunae, horå VII, Martis, horà IX, et Mercurii horå VIII, Historiam Ecclesiae Christianae, secundum Tnstitu- tiones suas, typis divulgatas, enarrabit; diebus Lunae, Martis et Mercurii, horå X, Dogmaticam et Apologeticam religionis Christianae exponet, secun- dum Compendium ab L. G. Parrau et se editum; diebus Lunae et Mer- curii, horå IX, et Veneris, horå X, Zheologiam Naturalem, secundum ` Compendium a se editum , tradet; die Saturni, horà III et dimidiá, Misto- riam generis humani Divinitus instituti inde a Izsu CurIsTtI missione in 33 * 260 ORDO LECTIONUM. terras, coram studiosis omnium Facultatum aliisque auditoribus , sermone vernaculo , enarrabit; diebus et horis, quae Commilitonibus erunt opportu- nae, Loca Patrum electa cum commilitonibus leget, atque Historiam Euangelii nostris diebus propagati, duce Warmanno , enarrabit. Lupovıcus GrErLAcCHUS Parrav diebus Iovis et Veneris, horå XI, Bn- cyclopaediam Theologi Christiani, secundum Compendium a P. FHorsTEDE DE Groor et se editum , tradet; diebus Martis, Mercurii et Iovis, horå XII, secundum Compendium suum typis expressum, Theologiam Christianam moralem exponet; diebus Lunae atque Veneris, horå XII, et die Martis, horà I, loca nonnulla Hermeneutices sacrae , secundum Compendium suum typis editum , tractabit et quaedam Carmina Hebraica cam Commilitonibus interpretabitur. GvruıeLmMuUs Muurume die Iovis, horå X, tractabit Oriticam Novi Testa- menti; die Martis, horå VIII, Epistolam PauL ad Galatas cum Commi-. litonibus interpretari perget; die Mercurii, horå XI, die Iovis, horå X, et die Veneris, horå IX, cum Commilitonibus leget wlćimos Tesu sermones 'atgue preces, a TonanNE, Fuangelii Cap. XII et seqq. relatos; die Lunae et Martis, horå XI, et die Veneris, horå VIII, Theologiam Practicam tra- det, praecipue Curam pastoralem et Tus Feclesiasticum; die Iovis, horå TII, exercitia Homiletica, et die Saturni, horå XI, exercitia. provectiorum Cathechetica, cum pueris instituenda, moderabitur. Disputationibus cum publicis tum privatis de Zocis Theologicis, die ` Mercurii, horå IIT, suis vicibus praeërunt Theologiae Professores. Ut religionis Christianae accuratius. et penitius cognoscendae copia fiat omnibus, qui huius rei desiderio tenentur , Academiae alumnis, a Theolo- giae Profėssore pars Novi Foederis legetur cum variarum Facultatum Studiosis, diebus et horis, quae Commilitonibus erunt aptissimae. Gurmmus Hecker, Paedagogices Leċtor, diebus Lunae et Martis, horå I, Literarum aliarumque disciplinarum studiosis elementa tradet Pae- dagogices, sive de discendi docendigue methodo praecepta dabit. aaee nan NUMERUS STUDIOSORUM IN ACADEMIA GRONINGANA; DIE 31 M. DECEMBRIS 1849. In Facultate Juridica <.. . iIi Ee ADIR " ” MAOO E airaa NRT a aa erais 46. n ” Discipl. Math. et Phys. ..... T; n ” Theologica nawi anasi a 56. To ” Philos. Theor. Litter. Human. . 6. DOCTORES CREATI IN ACADEMIA GRONINGANA, INDE A D. 11 OCTOBRIS 1849 AD 10 OCTOBRIS 1850. IN. FACULTATE JURIDICA. 1849. d. 1 Nov. ScmreLTO Sıxma van HermstrRA, Leovardia-Frisius, privatim def. Quaest. Juris, J. R. et H. D. magna cum laude. d. 21 Dec. Ermacmus Jacosus Jomannes Barrista Cremers, Groninga- nus, priv. def. Quaest. Juris, magna cum laude. d. 22 Dec. Henrıcus Lupovicus WYcHGEL vAN ScurLDwoLDE, Groninga- nus, priv. def, Quaest.. Juris. 1850. d. 25 Febr. Heyxrcus van Lier, Assena-Drenthinus, priv. def. Quaest. Jwis, magna cum laude. d.18 Mart. PErkus ABRAHAMUS' SAMUEL VAN LımsBure BrouwER, Leo- diensis; priv: def. Disputatione, gua evhibetur doctrina Juris Romani de actionum concursu, magime secundum Kavignii sententiam; magna cum laude. d. 22 Mart. Henricus CHuRISTOPHORUS UPMEYER, Appingedamensis, priv. def. Quaest. Juris, magna cum laude. d. 24 April. Epuarnus Konne, ex pago Bellingwolde- ERAS priv. - def. Quaest. Juris. Eodem die. Nıcotavs Banca, Franequeranus, priv. def. Quaest. Juris, .magna cum laude. d. 4 Maji. Jomannes Conranus Lewe van MıpprLstum, Groninganus , priv. def. Quaest. Juris, magna cum laude. d.21 Junii. Epzarņn Caro Parmie, -Groninganus, priv. def. Quaest. Juris, cum laude. d. 24 Junii. Janus Justus Curistranus Gaymans, ex urbe Meenen, priv. def. Quaest. Juris, cum laude. DOCTORES CREATI. 263 d.28 Junii. TuropoRUs. CAROLUS VAN SLINGERLANDT; 6x urbe Batavia- Indus, priv. def. Quaest. Juris, magna cum laude. Eodem die. AprraNus JacoBsus PENNINK, ex pago Twello-Gelrus, priv. def. Quaest. Juris, magna cum laude. d. 29 Junii. JOHANNES ALBERDA, C.. FIL., Worcumo-Frisius, priv. def. Quaest. Juris, cum laude. i d. 16 Sept. Janus IsAäcus ScuorserG Srmon, ex insula Curaçao, priv. def. Quaest. Juris, cum laude. d. 21 Sept. Henrıcus ArsrRrDA, Harlingensis, priv. def. Quaest. Juris. d. 7 Oct. HENRICUS OvERBEEK, Franequera-Frisius, priv. def. Quaest. Juris. IN FACULTATE MEDICA. 1849. d.22 Dec. Foxo Srrzes Remme Frima, ex pago Peize-Drenthinus, priv, def. Specimine de Hysteria laryngea, M. D. magna cum laude. Eodem die. CaroLus Ricardus Jomannes GIrsE, ex pago Raalte-Tran- siselanus, priv. def. Specim., exhıibente Observationes aliquot, ad morbos encephali et medullae spinalis pertinentes, M. D. 1850. i d. 11 Jan. ApoLrnus Jacosus Josernus Scuönınenm, Qotmarsum-Transi- selanus, M. D., priv. def. Thesib. Obst., A. O. D. d.23 Mart. Jacosus HENRICUS VAN MARLE, Amstelodamensis, priv. def. Diss. de Magnesia, antidoto in Veneficio per Arsenicum, M. D. d. 20 April. Lucius CoLuUmMBA MURRAY BAKKER, ex pago Pingjum-Frisius, priv. def. Diss. de Ietero sive morbo regio, M. D. magna cum laude. d. 24 April. Orro Henrıcus Swam, Vrieseveen-Transiselanus, M. D., priv. def. Thes. Obst., A. O. D. cum laude. d.11 Maji. JouwerRrtus Janus Buwarpa, Leovardiensis, priv. def. Diss. i de retroversione uteri, M. D. d. 18 Maji. BrernarDus van Buuren, Delfzijl-Groninganus, priv. def. Diss. de Stomacace, M. D. Eodem die. Jomannes HenDRIKUS RurcERs, Breede-Groninganus, M. D., priv. def. Thes. Obst., A. O. D. cum laude. 264 DOCTORES CREATI. d. 1 Junii. JACOBUS VAN DER SCHEER, A. FIL., Rolde-Drenthinus, priv. def. Diss. de haematophilia, M. D. cum laude. d. 12 Junii. ArxnoLDUs Nıcoraus Fasrus, Stenovicensis, priv. def. Spec. continente Keperimenta nonnulla de actione sulpho-hydratis ammonii in animalia, M. D. cum laude. d. 15 Junii. GrrarDus Posruumus, Zuidhorn-Groninganus , priv. def. Spec. exhibente editionem libri praenotionum Hippocratis , M. D. magna c. laude. Eodem die. FrEDERICUS Joannes HenrIcUs Sormani, Groninganus, M. D., priv. def. Thes. Obst., A. O. D. cum laude. d. 19 Junii. Crous RıcmarDus Gixsre, Raalte-Transiselanus, M. D., priv. def. Thes. Obst., A. O. D. cum laude. d.24 Junii. ALLE VAN DER SLUIS, L. FIL., ex pago Hemrik-Frisius, priv. def. Spec. de Ranula, M. D. cum laude. Eodem die. ANAsTAsIUS ANTONIUS JORRITSMA, Sneca-Frisius, priv. def. Diss. de Anacardio, M. D: Eodem die. Foxxko Syrzes Rzrnrne Frima, Drenthinus, M. D., priv. def. Thes. Obst., A. O. D. magna cum laude. ' d. 26 Junii. Joannes Curisrormorus Hrmsine, Balka-Frisius, priv. def. Diss. de Phlebitide, M. D. cum laude. Eodem die. Janus Henrıcus ScnönreLn, Winschotanus, priv. def. Diss. de Placenta praevia, M. D. ' d. 29 Junii. NıcoLaus MrursIneE, Leovardiensis, priv. def. Diss. de mor- bis valvularum cordis et eorum semiotice, M. D. cum laude. ; Eodem die. HgenprrIcus Conrapus Bunine, Schildwolda-Groninganus , priv. def. Diss.: de graviditate abdominali, M.. D. Eodem die. Sımon Perrus Kros, M..M. Philos. Nat. D., Gorcumensis , priv. def. Diss. de Fungo medullari uteri, M. D., magna cum laude, IN FACULTATE DISCIPLINARUM MATHEMATICARUM ET PHYSICARUM. 1850. sh d.26 Junii. Srermanus Jacosus van Royen, Groninganus, publice def. Spec., continente. quaedam de chemica constitutione terrarum nonnul- larum Provinciae Drenthe, M. M. Ph. N. D., magna cum laude. DOCTORES CREATI. 265 IN FACULTATE THEOLOGICA. 1850. d. 27 Sept. . Franciscus Korrius, V. D: M. in vicis den Ham et Fransum, caet., publice def. Spec., continente vitas et gesta Abbatum Adwer- densium , Th. D. magna cum laude. Eodem die. AprraNus Lupovicus PogLmAaN, Appingedamensis, publice def. Diss., quae exhibet Theologiam Petrinam,; Th. D. magna cum laude. DOCTORES HONORIS CAUSA CREATI. . 1850. d.24 Maji. Janus Hiıssınk Jansen, M. D. et in Fac. Med. Groningana Prof. Ord., D", Chirurg. Eodem die. IsĘaäcus AnNarus Nynorr, Arnhemiensis, Archivarius Pro- vincialis Gelriae, D". J. R. et H. " m- JANUS HEEMSKERK, BYSTERI FIL., Amstelodamensis ‚Secundae Camerae Ord. Generalium adscriptus, D". J. R. et H. " n GUALTHERUS VERSCHUIR, Groninganus, M. D. et Chirurgus, Collegii Medici Provincialis Praeses, D". Chirurg. " m GOZEWINUS ACKER SrratINem, M. D. in urbe Groningana , caet, M. M: Ph. NF D" n" „ FREDERICUS Antonius GuLwærmus MıQeurL, Benthemiensis, M. D., Profess. Amstelaedemensis, M. M., Ph. N. D!. n „ Micmaru Dassen, Zwollanus, M. D. in pago Hoogeveen, MMS PESNUD " „n Henricus van BrAankeN, Transisalanus , maymay Zwollani Lector, M. M., Ph. N. D". " " Pan FreDERICUS Turoporus Fockens, Groninganus, ` in Frisia Euangelii Praeco, D”. Theol. " „n Perrus Borres, Frisius, Euangelii in Regione Groningana Praeco, D". Theol. "” n ABRANAamMUS Rurerrs van per Lorrr, Hollandus, Leidae Euangelii Praeco, D”. Theol. 34 266 DOCTORES CREATI. Eodem die. Antonius Rurerrs, Theol. D". et Litt. Prof. Leidensis, Ph. Theor. M., L. H. D". r » ` ARIUS DE JaceR , Ludimagister Roterodamensis , Ph. Theor. M. , L HD, (C£ P. Horstene De Groor, Orat., d. 26 m. Sept. 1850, habita et hoc Ann, Acad. volumine inserta.) ADDITAMENTA ANNALES ACADEMICOS MDCCCXL—MDCCOCXLIX. — 84* FATA ACADEMIAE GRONINGANAE INDE A D. IX M. OCT, A. MDCCCXL USQUE AD D. XII M. OCT. A. MDCCCXLVIII. A. 1840—41. Rrcrore Maenirico JACOBO BAART DE LA FAILLE. ActUARIO AUGUSTO ARNOLDO SEBASTIAN. Die. XV m. Feb. a. MDOCOXLI obiit V. Cl. SıeRANDUS STRATINGH, EverarDI rms, natus in pago Groningano Adorp d. IX m. Apr. a. MDCCLXXXV, anno aetatis XXV Medicinae Doctor creatus, qui vero pharmacopoeus mašime ad chemiam et technologiam se applicuit; de qua arte multis subinde scriptis editis, ineunte hujus saeculi anno XXIV, in locum V. Cl. Perrı DrirssEN, ob aetatem rude donati, in Facultate Disci- plinarum Mathematicarum et Physicarum in Academia Groningana Professor ordinarius creatus est et per XVII annos chemiam, pharmaciam et techno- - logiam docuit 1). V. Cl. CogneLtus pe WAAL ob aetatem rude donatus est. Die XXV. m. Mart. a; MDCCOCXLI munus auspicatus est V. Cl. THEODORUS GUILIELMUS JOHANNES JUYNBOLE, in locam V. Cl. GERARDI Woxrrers defuncti in Facultate Philosophiae Theoreticae et Literarum Humaniorum Professor ordinarius creatus. Die XXX m. Jun. ejusd. a. munus auspicatus est V. Cl. Nıcor.Aus MULDER, in locum V. Cl. SsrAaNDI SrraTNen, E. riL. defuncti in Facultate Disci- plinarum Mathematicarum et Physicarum Professor ordinarius creatus. ') De eo conf.. De Nagedachtenis van: S. Stratingh Ez. gevierd in het Genootschap ter be- vordering der natuurkundige wetenschappen te Groningen 1841. Gron. J. Oomkens 1841. 270 FATA: A. 1841—42. Rercrore Maenrrmco JANO GUILIELMO ERMERINS. Acrvarro THEODORO. van SWINDEREN. Juveni Orn. GERARDO LOLKES JANSMA VAN DER Prore, cui anno supe- riore nummus aureus, quo commentatio qua ad quaestionem literariam re- sponderat digna visa fuerat, non potuerat decerni, quia ei propter nondum transactum in Academia tempus statutum ejusmodi certamen inire non licebat, ex Decreto Regio certaminis praemium traditum est. A. 1842—43. Rrecrors Maanrrico LUDOVICO GERLACHO PAREAU. Actuario GERARDO JACOBO MEYER. Vir Ampl. Jomannes Franciscus VAN IDDEKINGE, quum propter aetatem senilem magistratu urbano se abdicaret, locum quoque cum eo junctum in Curatorum collegio reliquit. Tn illius locum successit Vir Ampl. Eiin DE RANTZ, urbis Gro- ningae consul creatus. Die XII m. Nov. a. MDCCOXLII obiit Vir Ampl. Tammo SYPKENS, Academiae Groninganae Curator 1). In ejus locum Vir Ampl. Lupovıcus Narorton Comes a RANDwYck Curatorum collegio adscriptus est. Die II m. Jun. aà MDCCCXLIII obiit V. Cl. JOHANNES LENTING, natus Arnhemiae a. MDCCXC , Gymnasii Culenburgensis a. MDCCOXIV , bien- nio post Zutphaniensis Rector creatus, scriptorum nonnullorum criticorum auctor, a. MDCCCXL in locum V. Cl. Jant TEN Brink defuncti in Fa- cultate Philosophiae Theoreticae et Literarum Humaniorum in Academia Groningana Professor ordinarius creatus, quo nomine literas Graecas et Latinas per triennium docuit. Die XIV m. Sept. ejusd. a. munus auspicatus est V. CI. Jacosus ADOL- 1) De eo conf. Tammo Sypkens , tot aandenken voor zijne vrienden geschetst door M. H. A. Spandaw en M". O. Star Numan. Gron. van Boekeren 1843. FATA 271 puus CaroLus Rovers, in locum V. Ol. Jonmannis Lenrne in Facultate Philosophiae Theoreticae et Literarum Humaniorum Professor ordinarius creatus. Sublato Athenaeo Franequerano V. Cl. GUILIELMUS ADRIANUS ENSCHEDÉ Academiae Groninganae adscriptus est, in Facultate Disciplinarum Mathe- maticarum et Physicarum Professor extraordinarius, Professoris ordinarii juribus fruens, creatus. A. 1843—44. Rrcrore Maenirrco GERARDO JOANNE MEYER. ActuarIo LUDOVICO GERLACHO PAREAU. Die XXVI m. Oct. ae MDCCCXLIII obiit V. Cl. Perrus HENDRIKSZ, AnrtONIi PETRI FILIUS, natus Enchusae d. XX m. Aug. a. MDCCLXXIX, a. MDCCCX Lector artis chirurgicae et obstetriciae in Academia Groningana , a. MDCOCXIX in Facultate Medica Professor extraordinarius, X annis post ordinarius creatus, quo munere per biennium functus a. MDCCCXXXI se abdicavit, a: quo: inde tempore, salvo Professoris titulo, ad praxin chirur- gicami factitandam -in vsuburbano Hagaro se applicuit. V. Cl. Sysranpus ELzoo:SrrRATINen ob aetatem rude donatus est. V. Cl: Aveustus ARNOLDUS SEBASTIAN , invitatus: ut in Athenaeo Illustri Amstelodamensi Medicinaė’ Professoris munere fungeretur, Academiam Gro- ninganam sibi non reliquendam essẹ censuit. Die XII m. Sept. a. MDCCCXLIV munus auspicatus est V. Cl. FRAN- CISCUS ZACHARIAS ERMERINS; ih locum V. Ol. SYBRANDI ELZOONIS STRATINGH rude: donati in Facultate Medica Professor creatus. Novum propter Bibliothecam Academicam munus, Amanuensis nomine creatum , delatum est in: V.: Doct. GUILIELMUM HECKER, A. 1844—45. Rrorors'Maanirrco HENRICO NIENHUIS. Acttakīo CORNELIO STAR NUMAN. Obiit Vir Spect. ArentIus Luporrnus Wicarrs collegio Curatorum ab actis. In ejus locum suffectus: est Vir Spect. JOHANNES HERMANNUS GEERTSEMA , CAROLI FILIUS: / j V. CL Jasus GvrLErmus ErmerINs, in Academia Lugduno-Batava: in 272 FATA. Facultate Disciplinarum Physicarum et Mathematicarum Professor ordinarius creatus, Academiam Groninganam sibi non relinquendam esse censuit. V. Cl. THEODORUS GUILIELMUS JOHANNES JUYNBOLL in Academia Lug- duno-Batava in Facultate Philosophiae Theoreticae et Literarum Humanio- rum Professor ordinarius creatus illuc se contulit. Die II m. Oct. aa MDCCCXLV munus auspicatus est. V. Cl. Boit Jonannes PurLrrus Vareron, in locum V. Cl. THEODORI .GUITIELMI Jomannıs JuyNgoLt in Facultate Philosophiae Theoreticae et Literarum Humaniorum Professor ordinarius creatus. A. 1845—46. Rectore Maeanirico AUGUSTO ARNOLDO SEBASTIAN. Actuario FRANCISCO ZACHARIA ERMERINS. Die VII m. Aug. a. MDCCCXLYI obiit V. Ampl. Hermannus DE RANITZ, SEBASTIANI Marrani SIcismunpr ritus, natus Groningae d. X m. Feb. a. MDOCCXCIV, anno aetatis XXV Jur. U. Doctor creatus, causarum pa- trocinio functus, a. MDOCCXXXIV Ordinibus Provincialibus ‘adscriptus , quatuor annis post in magistratus urbani collegium receptus, a. MDCCOXLII Consul Urbis Groninganae et Curator Academiae creatus. Die XVI m. Jun. a. MDCCCXLVI obiit V. CI. SysranDus ELrzoo STRATINGH, natus Groningae a. MDCCLXXIV, inde ab a. MDCCCXIII. V. CL Evrerarpr Jomannis THmomasseN A Tavessink adjutor, sequente anno in Facultate Medica Professor extraordinarius, a. hujus saeculi: XV Professor ordinarius creatus, quo munere per XXVI annos functus a. MDCCCXLI rude donatus est. Vir Doct. Gurumwrmus Hecker Lector Paedagogices creatus 'est. A. 1846—47. Recrore Maenrico NICOLAO: MULDER. . Actuario GUILIELMO ADRIANO ENSCHEDÉ. Vir Ampl. Lupovıcus Narorson Comes a Ranpwyok , Academiae Cu- rator , Minister regius ad res regni internas curandas creatus. est. In ejus locum Curatorum artyn enipe est Vir Ampl. Henricus Ocravrus FEITH, j , KE FAT à: 273 Die XXI m. Jun. a. MDCCCXLVII obiit V. Cl. Perrus vAN LIMBURG BrouwrR, Asranamı Henrici rius, natus Dordraci d. XX m. Sept. a. MDCCXCV, anno aetatis XX Medicinae Doctor creatus, IV annis post Phil. Theor. Mag. Lit. Hum. Doctor, per paucos quidem annos praxi medica occupatus, a. MDCCCXX in Gymnasio Alkmariensi, sequente anno “in. Roterodamensi Conrector, anno hujus saeculi XXV in Academia Leodiensi in Facultate Philosophiae Theoreticae et Literarum Humaniorum Professor ordinarius creatus, quam quum a. MDCCCXXX seditione Belgica exorta relinquere coactus esset, sequente anno Academiae Groninganae adscriptus est, in Facultate Philosophiae Theoreticae et Literarum Huma- niorum Professor extraordinarius, anno denique hujus saeculi XXXVI ordinariųş creatus et Bibliothecae Academicae praefectus, permultorum scriptorum varii generis auctor 1). ' A. 1847—48. RercrorE. Maenirico GUILIELMO MUURLING. Acruarro FREDERICO CHRISTIANO DE GREUVE. Collegio Curatorum adscriptus est Vir Ampl.. JOHANNES GUILIELMUS CaroLus Baro aB Irrersum, loco V. Ampl. Hermanni DE Ranitz de- functi, Urbis Groninganae Consul creatus. V. Cl, Gurumrimus Aprranus EnscueDé, in Facultate Disciplinarum Mathematicarum et Physicarum Professor extraordinarius, Professor ordi- narius creatus est. V. Cl. Aveustus ArNoLDUS SEBASTIAN, invitatus ut in Academia Lug- duno-Batava munere Professoris in Facultate Medicinae fungeretur, Acade- miam Groninganam sibi non relinquendam esse censuit. Die XI m. Nov. munus auspicatus est V. C1. JOANNES ADOLPHUS CAROLUS vAN HeruspeE, in locum V. Cl. Perri van Liımgure Brouwer defuncti, in Facultate Philosophiae Theoreticae et Literarum Humaniorum Professor ordinarius creatus. Nota, Orationum Academicarum series et argumenta reperiuntur in Ann. Acad. MDCCCXL—XLIX. pagg. 496, 510, 521, 532, 543, 563, 573. 1) Conf. de co P. van Limburg Brouwer vooral in zijnen jeugdigen leeftijd geschetst door 0. U. J. Huber. Gron, W. J. van Haagen 1848. ins 35 DOCTORES IN ACADEMIA GRONINGANA HONORIS CAUSA CREATI. A. MDCCCXLIII. D. XXX m. Maji. Vir Doctissimus JOHANNES FREDERICUS CAROLUS GERICKE, Director Supremus. Instituti Nederlandici ad informandos eos, qui - in insula Java muneribus publicis fungantur , Phil. Theor. et Lit. Hum. D. s A D.-eod. Vir Doctissimus CaroLus Gurzuarr, Consul Generalis Magnae Brittanniae in imperio Sinensi, Theol. D. A. MDCCCXLY., D. IV m. Mart. Vir Clarissimus THrODORUS GUILIELMUS JOHANNES JuyNsort, in Academia Lugduno-Batava in Facultate Phllosophiae Theoreticae et Literarum Humaniorum Professor designatus, Phil. Theor. et Lit. Hum. D. : PROGRAMMA LITTERARII CERTAMINIS A RECTORE ET SENATU ACADEMIAE GRONINGANAE DIE XV MENSIS APRILIS ANNI MDCCCXLV INDICTI. Academiarum atque Athenaeorum in patria civibus, qui hoc ipso anno tertium studiorum annum ingressi sunt, hae ponuntur quaestiones. AB ORDINE JURIDICO. Juris romani regula ~ traditionibus dominia rerum, non nudis pactis transferuntur” a legislatore francico improbàata, metrito recepta fuit jure, quo utimur. Rogat Ordo, ut,“ expösitis- incommodis, ' quae juris francici principium peperit, probetur, receptae juris romani regulae quae sit vis ad recte intelligenda et interpretanda varia codicis. civilis nostri capita? quis usus in explicando loco de obligationibus, ini primis quod ea placita attinet, quae verbis haug differunt a codicis francici praeceptis? - AB ORDINE MEDICO. Quaeritur descriptio pharmacognostica, pharmaceutica et pharmacodyna- mica digitalis purpureae. ` Ordo requirit, ut. propriis etiam experimentis investigentur principia maxime activa hujus plantae, singulorumque vires. 35* 276 f PROGRAMMA LITTERARII CERTAMINIS. AB ORDINE DISCIPLINARUN MATHEMATICARUM ET PHYSICARUM. 5. Quid hodie notum est de diversarum plantarum parasitarum (exceptis parasitis spuriis) vivendi seseque mūltiplicandi ratione et de vi, quam in alias plantas exercent? II. Quid Mathematici recentiores contulerunt ad emendandam interpolandi methodum? AB ORDINE THEOLOGICO. Ecclesiae emendatio , saeculo XVI orta, quatenus regressio erat ad Eccle- siam primaevam , quatenus progressio ad conditionem ecclesiae magis adultam ? AB ORDINE PHILOSOPHIAE THEORETICAE ET LITTERARUM. HUMANIORUM. I. Comparatio et explicatio rationis, qua in` Homericis carminibus et in Virgilii Aeneide Dii et Fatum rebus humanis immiscentur. I. Dijudicentur Hooftii, potae erotici , merita. Commentationes , oratione latina conficiendae, aliaque quam auctoris manu describendae, ante diem XV mensis Aprilis a. MDOCCCXLYVI, auctornm sumtibūs, mittuntor ad clarissimum virum, qui senatui academico ab actis erit. Singulae lemmate inscribuntor. adjunguntorque: scidulae obsignatae auctorum nomina et preenomina continentes, eodemque lemmate extrinsecus distinctae. ; Praemia aurea victoribus tradentur ipso die Academiae natali, a. MDCCCXLVI. H. NIENHUIS, Rector Magn. ©. STAR NUMAN, Benat. Acad. ab actis. JUDICIA DE COMMENTATIONIBUS AD QUAESTIONES DIE XV M. APRIL. A. MDCCCXLY PROPOSITAS. Facultas Medica. proposita quaestione : „n Quaeritur descriptio pharmacognostica , pharmaceutica et pharmacodyna- mica digitalis purpureae; facultas- requirit, ut etiam propriis experimentis investigentur principia maxime activa hujus plantae singulorumque vires.” accepit unicum responsum, cui symbolum : n Ad utilitatem vitae omnia consilia factaque nostra dirigenda sunt.” De qua Commentatione hoc. tulit ordo judicium : In universum forma -responsionis aptam compositionem non monstrabat , neque accurate et diligenter disposita erat materies, quae ceterum non sine multo labore videbatur collecta. Descriptio. Botanica‘ e bonis utique fontibus ducta est, sed in ea prorsus desideravit Ordo. judicium. de: rebus. ex aucto- ribus congestis. ` Pars Commentationis pharmaceutica. ita se habet ut in' ea plurimum laboris positum videatur: et ut operationes requisitae accurate et prudenter institutae videantur, quamquam solum.: :digitalinum . exploratum est. In universum quidem haec altera pars omnino laude digna est visa. Minus vero honorifice sensit facultas de parte: tertia. pharmacodynamica , quum haec non sit completa: et. partes animalium experimentis subjectorum post mortem haud satis accurate sint exploratae: tum. etiam historiae. mor- borum, quae pariter instar baseos sunt, cui superstrūitur ratiocinium de facultate medicaminis, saepius alio modo quam. fecit- auctor. intelligi et possunt et- debent.. Quin in ipsa ratiocinatione. de experimentis institutis, itaque in factorum interpretatione passim desideravit Ordo- debitum nexum inter res observatas et ea quae ratiocinando inde deducta sunt. 