title: Philippi Meyens, van Koburg in Francken-lant, Chiromantia medica. Hier is noch by-gevoeght een tractaet van de phisionomia; alsmede een ander van de teeckenen die op de nagelen der vingeren verschÄ³nen
creator: Mey, Philippus
text: 30M 17 98 Van d&Chiromantia lit.C. de vicrde regeert Vmm^ als lit.D.de lintax boven het rechterooghisdeplaets der Sonne, alslit.E. DeMaenheeft fijnplaetsbovenhet? h'nclccr oogh,als lit.F. diCn^']]{[,Mercurim heeft fijn regeeririghe tuflchen de Soft ^ ck IVlaen , <Is by ]it. G. te fien, na het kvtn heefthien Mcrcurim weynich te doen , dat de felve hier j by gevoeght wert, is d*oorfaeck omdatfe- ven linitn in 'tVoorhobft bevbnden , en de fel- ve de fcven Planeeten tocgefchreven , en daer van geregeert werdcn. 6. Hieristemerckendatdeordinantie niet kan bctracht wcrden , want gelijck aen de Ma- crocofmo twce groote lichtcn zijn, als Sonen \ Maen, alfoo zijn by den mcnfch, twee lichten tc weetcn de oogcn , daerom oock haer bey- der linien , als des Sonne boven 't rcchtcr oogh , en des Maens bovcn 't lincker oogh ge- ftelt zijn. 7. Hct afmeeten der linien des voorhoofts is feer licht: De eerfte Iiniein'tvoor-hooft, als in de 2. figuere te ficn is, geeft feftig Jaeren, elck navolgende linie , heeftalleen thi^n Jaercn in fich , als nu dan vier volkomene of gheluc- kif^e linicn bevonderi werden in *tvoorhooft, fullennahet leven negentigh Jarenbcgriipen. Endc als de Sohs-linie metde liniedcsMacns t voorhooft verwant en bevricndt ftacn , foo m Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag. 30M 17 Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag. 30M 17 Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag. 30M 17 Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag. 30M 17 Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag. 30M 17 MeMca. 9^ foo kan het lcven tot hondertfaerghebracht worden , als ht. A. in de 3 . figuere wij ft , na de natuere des Sons en Maens fal elck hnie feftigh Jaeren hebben , alfo fullcn oock de vier boven- fte linien na de natuere cn eygenfchap van clck Plancet feftigh Jaercn hebben en aenwijfen. H E T IIL Capittel* Van de proportie des aenghefichts en des Uchaems, C Oo als dehandten vinger moeten ghcpro- ^portioneert wcfen,aIfo moet het gertcht met hetlichaem en handen , haergeproportioncert jfichbevinden , foo moet het aengeficht met de handts lenghteghelijcke groote aenwijfen, na- mentlick , van 't eynde des middcl vinghers by den nagel tot de Raz.ettam des mans fal geno- men worden de lengte dcs aengefichts: vorder, dc lenghte der hand dan negenmael genomen, gecft niet alleen de heele ftatuere ofte des men- fchen lengte, maer oock deffelfs brecttc, foo alshybeydciijnarmcn uytgheftreckt falheb- ben, van 't eynde des middelfte vingers van de rechtcr handt , tot het eynde des middelfte vinghers , aen de flincker handt toe gcmeeten , volkomentlick fal demaet wefen. 4, *t Voorhooft van den acnvanck der neu- H X fen Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haog. 30M 17 loo yan de Chiromantia fen tot dc hayrcn met den wijfex in ghelijcker ^roote , en is oock *t voorhooft naede gefont- heyt en 't gekick en gemoedt, alsfy in 't midde cn in 't eynde foo breet is als fy is in den aen- vangh. 5 . De brectc der ooghen gheeft de kleync vinger , de maet fal wefcn , te wetcn van 't eer- fle gelit by den bergh aenvanckelijck ghcreec- kcnt tot 't cyndedesandcre gclits. 6. Dc neus fal met dc mondt deghelijcke groote wijfen, de hooghte. des mondts werdt ibo verftaen dat mcri de maet met den paller in de mondt docn kan dat het niet feer doet. 7. Dc wangcn des aengefichts moeten met de handen gelijcke breetc wijfen , dat namelick de beydc handen de felve moetcn bedecken. 8. Wat nu cen gheproportioneerde en niet j>hcproportioneerde acnficht beteeckent , be- tracnt men alleen de proportieder handen, foo lal mcn oock alfoo 't felvige na het acngeficht judiceeren konnen. 9. Gclijck alle ledcmaten deslichacms met hct acngeficht en handen gheproportionccrt mbctcn wefen , fal men te vcrwachten heb- bcn. Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag. 30M 17 m H E T IV. C A P I T T« L. Van de linien in het Voor-hooft, "rx E linien zijn gheluckigh , als fy lanck , gaef ^ efFen en breet zijn , en foo beteeckenen fy een langh leven , goedegelontheydt cn een lu- ftighgemoet. Hier moet mcn fecrvoorfichtigh judiccren, om dat de linicn in 't voor-hooft niet allccn het lcvcn duyden , maer oock ghcluck en het ghe- moet. Soo kan 't wel wefen , dat by een geluc- kighemenfch defc linic bevonden wcrdt in't goedc, daerhy dochaltooskranck offieckjs, daertegen fullen by hem in dc handt de linien dic het levcn in hcbbcn , en hct aengeficht met wratten ongeluck aenwijfen , of met vlacken , fubtijl engebrokenzijn alsdc^. figuerc wijft. Vorder als de linic kort, ongclijck, gcflangt of krom is, bcduyt onghcIuck,kort leven, fwacke natucrc of ecn bcdroeft gemoedt. Hier moct betracht wcrden of dc linicn dic het lcvcn in hcbbcn , fwack of ongcluckigh zijn, of dat den mcnfch melancholic ondcrworpcn is,want foo dc linien die het leven in hebbcn gocdt bevon- den worden, als oock het tcmperamentum niet melancholick , indc handt dacr nacr fulckc li- nien ongeluckfaligheyt in't toekomendc. . 4. Als^linienaltefeergeboogen,bpduyc H ^ een Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haog. 30M 17 102 Vdn de Chiromantia cen fwacke natuere , die tot quadeficcktcn gc- negen is. 5. Alsnudelinien ongcluckigh zijn, maer daer by de foror en rancken der linien bevonden wcrden, foo werdt ongeluckfaligheydt derli- nicn hier door vermindert. 6, Alsdelinienophaer behoorlijckeplaet- fe niet gevonden werden, en oock alle de hnien by eefi gevonden ftaen , alsde 4. figuerc wijft, beduy t een fwacke natuere , ert fo lang de Hnien inde handt nae het leven haer ongeluckigh ver- toonen, foolanghfart niet nae des menfchen wenfch toegaen , noch fal oock niet al teonge- luckigh wcfen , infonderheyt alshy fijneygen goetduncken niette veel volgen wil. DefeconjundiederPlanctenwcrt feer raer bevonden. 7. De Son ende Maens linien gheluckigh zijndc, ^even goeden fchijn deroogen,temcef als haerder beyde linien cendrachtigh ftaen. Maer defe beyde hnien gheboogen en foo t'fa- men komcnde, foo fal der oognen fchijn nict beftandigh blceck wefen. Het V. Capittel. Van de Oogen. DAt^dc Oogcn gefonthcy t, kranckhcyt,ccn Juftigh of drotviLh gemoed i^en woor- digc Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Hoag. 30M 17 Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag. 30M 17 J Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haog. 30M 17 Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag. 30M 17 tJMedica, loj digc tijdt acnwijfen , leert de daghelickfe expe- rientie. Soo moeten dan eens gefonden vrolic- ken menfchs ooghen helder , fonder aderen, li- nien fonder bloet-ftrijmen, cn vlacken zijn. En als fulcke ongehickige teeckens by yemand be- vonden worden , en fterck , foo docn fy des te grooter efFed, maer als fy fubtijl zij n,hecft niet veel tc beduyden. Doch moet men bedencken als fy toekomende fieckte of melancholiebc- teeckenen, konnen fy fter<^ker toenemen,daer- om moet men de linien in de handen, en de tt- kens op de nagelen betracliiten,of fy noch toc- komende,of tegenwoordig zijn, en hacr werck nu al gedaen hebben , want als fulcke tceckens vergaen of beginnen tebreecken, danvergact oock de kranckhcydt , infonderhcydt als de menfch roedicijn ghebruyckt, bcduytdatde felvige wel fijn effedghedaen heeft. Wanneor deoogen fchoon gewaffen zijn, cn werden dan daer in bevonden kleyne fubtijle teeckens , ber duyt dat de natuere fwack gewordcn is. AIs men nu weten wil aen wat zy des li- chaems de fwackhcyt wefen fal , foo moet mcn dan de ooghen in vier dcclen verdcclen alshct bovenfte dcel,fulck numer. i.inde 3. figuc- re heeft hct hooft , ende om dat 't hooft oock metde mage een ftmpatia heeft, daerom fullen oock allekraiickhedendie van quadc opgaen- H 4 dc Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag. 30M 17 3 04 Chiromantia fli de dampcn uy t de maegh voortkomcn , tc viti. ♦ denzijn. Op dc rechter zijde dcr ooghen alsnum. -i. aen wijft , fullen alle inwendighe leeden in *t li- chaem opde rechter zijdebevonden zijn , als de rechter borft , lever. Als op de linckcr zijde werdcn bevonden linicn , als num. 3. wijft , fal men aen 't hert , linckerborft , en hncker zijde oneemack hebben, als het temferdmentum me- lanchoUcum is , fal dc linie dcs milts bcfwaernis aenwijfen. 1 • , Vorder is hier te mercken als de vlacken m t midden der oogen bevonden werden of na by, dan is oock het onghemack in 't midden der borft als de 6. figuere wijft. Het onderftcdeel der oogen als num. 4. wijft aen de darmen , dc genitahen , nieren , daer door komt dat fulcken menfch de coUca , en de geelfucht onderwor- penis, dacrdoordc oogen ongeluckigh wer- den. Welckemet Venus fieckte befmet zijn, fullen aldaer quade ooghen hebben , en die on- gelUck u^'twi)fen , fulcke tckens brengen medc dc Vrouws perfoonenkranckheden. 4. Als nude oogen door cn door blaeuw , mct bloedighe aderen of met linien befeeten zijn , fal by fulcken menfch het heel lichaem onpaffelijckwefen. c, ln*toordceknmoetmeninachtnemen, ' of Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC. Innages reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag. 30M 17 Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag. 30M 17 Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag. 30M 17 Medica. 105 of een menfche fijnooghcn fmerten, root cn ftriemigh gheworden zijn, fulcks dan aen 't lijf geen kranckhcyt brengen ofaenwijfen kan. 6. Sommighe meenen datdelinien cnnde- ren inde ooghen zijn radii folares , daer door fulck menfch geluckigh te achten foude wcfcn, daerby fy te vinden zijn, maer de aengcwee- fene rcden geven veel andcrs teverftacn, dat defe ingcbeelde meeninge, nietgeldenmach. 't Is oock te verwonderen dat foo vecl voorna- me en Gelecrde luyden , fulcken flechtcmee- ninge toeghedaen zijn , terwijl fy wcten dat de Harders haerSchapen voorkranck bekennen door defe linien , want fulcx als by de krancke Schapen geoordeelt is gheweeft , dat is , van de Hardersbevonden , in 't lijf van degheftorven Schapen. 7. AIs by de kinderen in de hoecken der oogen bcvonden worden , ftuckskens vlecfch, beteeckcnt dat fulcke kinderkonnenop-ghe- brocht werden , in 't tegendeel, als de hoeckcn dcr oogen fccr diep leggen, beteeckcnt dat fulc- ke kmderen fwaerlijck op te brengen zijn , tcn minften ^eel fieckte fullen fy onderworpen wefen. H 5 Het Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haog. 30M 17 jo6 Van de Chiromantia Het VI. Capittel. Van Wratten , vlacken in 't aenficht aen V lijf en in de handen. N 't ccrfte capittel i$ ghcmcntioneert dat wratten door de influehtie des macrocofmi voortkomcn,nu foo wert hier aengewefen^wat dewrarten bcduyden, al$ fy op eenigh placts bevondcn werden,noch foo is oock in 't gemel- de eerftecapittel te vinden , dat alle wratten cn vlacken , altoos wat ongheluckighs aen wijfen , I fulcks werdt doch alfo verftaen , dat een men- fche , als hy kranck of ongeluckigh word 't lid- maet daer op dc wratte fal ftaen,meeft fieck,en fal daer aen de meefte pijne ly den , daerom zijn lieden die veel wratten hebben aen 't lichaem , qualijckdacraen, wantfieck zijndevallcn fy van d'eene fieckte in de andere, en dan nae aen- wijfmghder wratten aen verfcheydc ledema- ten , fmcrten oock lijden uytftaen moeten , waer uyt dan oock Genus Mortn te vermerc- ken ftaet. , , , i Wil mi oock yemant geluckighoordeelen uyt de wratten , Voo moet hy voor al weetcn , hoe het.aenficht moet verdeelt werden , en welcke litmaet in 't lichaem het lit in 't aenficht correfpondcert. 5. Daer Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC. Innages reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haog. 30M 17 Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haog. 30M 17 Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haog. 30M 17 Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag. 30M 17 Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haog. 30M 17 Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag. 30M 17 Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag. 30M 17 3. Daer zijn fommige Authetm , onder an- dercn oock Cardanm , die vcrneemen dat dc twaelfteeckens des Hemels, hacr regeeringc in 'taenficht hebben , maer fulcke wijrloo- pigheyt is hier onnoodigh , foo werdt dan 't voorhoofr , kinnebacken ende oorcn in dric deelengedeelt, als de 7. figuere aenwijft, cn wcrdt dat litmaet aen 't lichaem cffen alfoo ghedeelt. 4. * Als nu oock wratten in 't voorhooft zijn of vlacken , foo zijn fy oock op de borft oftc op den rugge. Indien zy aen de zijdc des voor- hoofts ftaen, foo fal vangelijckendemenfch oock aen de zijde van de borft oftc des rughs beletfel hebben. Een wratte of vlack in de winckbrauwc in dc oogcn of na-by , fo fal de harmonie in abdomi' ne en in fudtndis wefen ; of fulcke lecckcns op de neus , na by, of op de mont warcn als de fi- guere. Defelieden moeten haer wachten voor liefdens gebreecken, oock voor denbrcuck, cn fulcke teeckens duydcn veel Vrouwcn "hc- breecken der Vrouws perfoonen. 6. ^p de rechter wange fal de harmonia aen de rechter arm op dc rechtcr zijde wefcn ( aJIc inwcndigeledcn werdcnhier medc inbcgree- pen.) 7. Op het linckcr oor en aen dc lincker kin- nebacke. Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haog. 30M 17 10 s Va^rt de Chirommtia nebacke , fal de harmonia wefen op de lincker arm , en zijde , de milt en andere in wendige le- den. 't Is oock te weeten , als wratten en vlac- kcn op of na-by de oogen verfchijnen, dat fy die dreygen met ongeluck en fmerte op de oo- ren, of na-by ftaende, even alfoo is het gelegen met alle de teeckencn. NB. Als wratten en vlacken veer mwaerts als in de figuer te fien, niet te veervanden neus, dan fal deharmoniaopdeborft wefen, en de Vrouwen lichtlijck fecre borftcnbren- ghen. 8. Wratten of vlacken ondcr de mont , als lit. R. of daer na-by als Ht. C. C. bevinden fich oo."kaen't lijf NB. ht. B. den Navel en lit.C.C. fuHcn de placts na-by de navel aen wijfen. 9. Sulcke tekens op of onder de kin , geven cerft onghemack vanden fteen , 2. ongeluck en fmerten aen 't kruys van den rugh , dc har- monia fal in ptdendts en mpodtce te vinden zijn. 10. Als aen den hals teeckens df wratten ftaen, beduyt een feere keel of verftickingh, fmckinghe , macr waer de harmonia o^n 't li- chaom 1^1 wefen, kan men niet bevinden. I r. Als aen de armen teeckens zijn , en aen 't aengeficht niet,dan fal de harmonia aende ge- heeleenklauwe zijn of fcheene, te weeten , den arm Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haog. 30M 17 Medica, 109 arm van de fchouder tot hetuyttcrflevandd hant, fal in drie deelen gedeelt wefen, als van dcn fchouder tot den ellebooge , is de har- monia aen de fcheen, acn 't dick des beens tot de knien, op den elle-booge, faldehar- monia op dc knien wcfen , en van den ellc- booge tot de kncuckels is deharmoniavande knie totde kneuckels van de voet. Dehandt begrijpt het bladt van de voet , den duym be- grijpt den grootentoom, dc vingers detoo- nen acn dc voete. 12. AIs vlacken en wrattcn zijn aen 't li- chaem , en geen gcvonden werden in 't aenge- ficht , fullen die niet fcer groote cfFed van kranckheyt of ongeluck aen 'tlichaem voort- brenghen. 13. AIs by of acn de menfch een wrattcaen- waft , fal by hem een opgcluck of fieckte tc vrcefen ftaen. 14. Macr als ccn wrat vcrmindert of vcr- gact, vcrlact hem watdefieckte, maerghc- heel vcrdwijnen de vlacken of wratten , beduyt vcrlolTmge van fieckte, daer toede natuere ge- npgcn is gcweeft. 15. Hier ftaet te onthoudcn, dat als cen mcnfch fich vcrontrcynicht heeft , de wratten gccncbeduydinge daer van mcdc fullen brcn- ghen. Het Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of Konlnklijke Bibliotheek, Den Haog. 30M 17 1 1 o Pan de Chiromantia HeT VII. CAriTTEL. J^an de vier Temperamenten. HEt is wel te weeten, dat geen pureEk» mcntalifche tempcrament foo by de menfch bevonden wert, dat niet ecn d'over- hant heeft , hoe falcks nu te verneemcn, daer toe fullen defe volgendc regelen acnwijfingh doen, teneerften ghelijck de vier elementen *tvier, dc locht, 'twater en d'aerde, alfoo Eijn by de mcnCch colera , fanguis, fblegma, melancholia, Een cholerick menfch is heeten droogh, daerom is ccn cholcrick, tcer, en in'taenficht geel, fijn natuerlijcke droomen zijn vanftacn, en vcrvolgen, (Ijnadcrenop de handen fullen groot, de pols fterck zijn , men heeft gemeent dat groote aderen op de handt allecn coleram beduyden , maer men be- vintdatdie oockgcluckaenwijfen, als fy wcl gefatfioneert ftaen. T^, Een fangtttnens y is hect cn vochtigh , palVelijck fterck , 't vleefch is vroetlijck facht acn te taftcn , en root van coleur , fijn droomcn fijn luftigh en van vliegen. 4.. Een Phlegmatifch menfch , is kout cn vochtigh, 'tlichacmvet, 'taenficht wit , en in de mont veel fpuygh hcbbcnde , traegh van Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haog. 30M 17 «BttO kn »>« 10»« Medica, j j j van natuere en flaperigh , 't lichaem niet ehe- proportioncert met de handcn. Droomt van water,moras, &c. 5. MelanchoJijckenatueriskoutcndrooe, teer fwart van aenficht, de heupen fuUen oock fwart vertoonen, de natuerlicke droo- men zijn beduchtfaem en befwaert, in'tfla. pen veelmaels verfchrickt. Eyndelijck konde hier noch veel mcerby gevoeght wcrden, maer op dat ick de toe-o/. leydckortheytnieten overtreede, foo wilfck hier mede nu cyndigende den Liefhebber toe- regghen , mdicn U E. ycts mcer foude be- gecren, dat fulcksin 't tockomcndeUE. fal ghewerden aengaende defe wetenfchap. Dcrhalven moet de goctgunftige Lefer 00 goede hoop en beloftenis leven , en fal miine wcl-gemcynde meyninghe in veel betervoe- ghen noch vcel beter vermercken , en defc Heerlijckc wetenfchap tot fijndergefontheyt wel aenwenden en ghebruycken, oock den Bcrmhartigen Godt, voor defewonderbare cnfchooneaenmerckingelooven en prijfen. p r N I s. Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag. 30M 17 Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haog. 30M 17 Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag. 30M 17 Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haog. 30M 17 Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag. 30M 17 Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag. 30M 17 Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag. 30M 17 Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag. 30M 17 Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag. 30M 17. 