title: Bybel der natuure, door Jan Swammerdam, Amsteldammer. Of Historie der insecten, tot zeekere zoorten gebracht: door voorbeelden, ontleedkundige onderzoekingen van veelerhande kleine gediertens, als ook door kunstige kopere plaaten opgeheldert : Verrykt met ontelbaare waarnemingen van nooit ontdekte zeldzaamhedenin de natuur
creator: Swammerdam, Jan, 1637-1680. aut (NL-LeOCL)068258909 | Boerhaave, Herman, 1668-1738. ctb (NL-LeOCL)068404352 | Gaubius, Hieronymus David, 1705-1780. trl (NL-LeOCL)068405588 | Severinus, Isaac (Leiden) prt (NL-LeOCL)077142063 | Aa, Pieter Janssoon van der (II, Leiden) prt (NL-LeOCL)077131029 | Aa, Boudewijn Janssoon van der (II, Leiden) prt (NL-LeOCL)124407838
text: heCmeeren en voor het viater te befchermen. Eh kL, <li‘ *"'■ " <l''‘Smi£fplMtJl Tttta 352 J O A N N I S S W A M M E R'D A,M M 1 1 exprimunt autem pinguem hancce materiem c^deefi CUt, omhaare vedtren tegens de fogiighetd duplici, qua gaudent. Glandula, in Uropygio 'te wopenen ^ wort gegenereert en gejecerneert. Ik collocata, cujus ope oleum iftud , pennas contra | defdve fomtyts eenig yfers Anatomijcke In- aquam muniens, generatur atque ^cccxrdixax- firumentkens tegens de roefl "xel befmeert ^ en osk Quandoque materie iltliac Inftrumentula Av,z~\bevonden ^dat fe hetyfer conferveerde; dat ik "eer- tomica de ferro parata, ferruginem arcendi er- /ro» fy mg veel b equam er fou deen , uls fe opge-^ 0-0 obliirivi, atque expertus fime fum, ferrum 'kcokt -was, en men deefe oliein overvlcedbnd verga^ ^us ope incorruptum peiTcicifle : quod equidem multo adhuc efficacius ab ca praellitum iri confi. do, fi exco£ta, atque copia majore colle&a ad manum foret. Porro cura totum Animalculurn pellucidum fit, in medio iftius Caudae, qua ia ia aqua flur Vorders , dfoo het ganfhe Dierke ehorpgtig is ^ fvo vertoon ik tnidden in de genoemde Stari, daur het fig.v. tat, duas heic fimulcxlubeo Fiftulas pulmona- meede op het ■vaater dryft, treee dcorfckyner.de Long- les, tranfparentcs , quae circa Thoracem c cor. \pypen , dewelke ontrent -de Borft uyt het liclaam Sxi porc oriundae, ante memoratum aerem, quo , en die de genoemde iucht, daar de belle- kk, bullulae producuntur, in le continent, ^ k. Qiio- ' kens uyt cntflaan , in haar bevatter,yik. S.odat d:t circa hoc Infectum fimili modo, ac Vermis , eeven ais de Wurm vun de vlieg AfyUis MufcacAfib,pcr caudam fuam refpirat. Interim A” luchthalmg docr de Jlaurt beeft. Cauda tamen illhaec nequaquam Vermi C\x\x- ■. Deefe St aart van het Mugge-^xurniken behourt ey cis adeo ablolute nccellaria eft , ut hic fine ca .gentlyk tot het 'iveefen vun het Dierken niet , snaar vivere non poffit j fed ipfius tantum commodis | alleen tot fyn vselvteefen , en om aan de opperilak- te van het vtater opgehattgen te blyven , daarom "xsnneer hy het vel koint ais af te Jlroopen , en in een Popke te vergrotyen , het de genoemde JIeari infervit, facitque, ut Vermis ejus adminiculo ad aquae fuperficiem fefe vduti fufpcnfum tc- nere queat. Hinc eft , quod dida Cauda pror- _ fus pereat atque deponatur, quando Vermis, deenemaal verlieji ende aflegt, fuam exuendo , in N ympham mutatur kk. cutim , . , , , , Qtiantum ad alteram Ventris vcl Caudae par- tem adtinct, cujus extremum itidcm pilis leta, ceis hifpidum eft : circa eam nonnullas exhibeo h glebulas/, quae in aquam cadunt, ibique paul- w. latim colliqucfcunt m : funt haec nimirum ex- crcrnenia Intcftinorqm. Ipfa etiam Inteftina, quae iftas foeces continent, per venti em heic tranfparcmia videre licet , inter Fiftulas pul- monales kk fita, tandemque inaltera hacce five vera Cauda fcinct terminantia. Id vero admo- dum fingularecft, quod in hoc Vermiculo non folum motus tianfluccnrium inteftinorum, led vel ipla etiam excrementorum in iis n propulfio, oculis cognofei queat; quem quidem Interaneo- rum motum nunquam fatis laudandus HooUus primus propofuit. Praeterea etiam animadver- to, pelluccntia ifthaec Intcftinula quandoque al- ba*, alias nigra , Sc nodulos nonnunquam di- ftinda apparere : quae varietas inde oritur, quod ingefta & excrementa plura, vcl pauciora, & magis minulvc altcrata in iis dentui. Tandem in o6fo Abdominis annulis exiguos quoque monftro pilos , ternos in nonnullis, in aliis qua- ternos, tum &; fqiiamofara fimul pifturam at- que conftrudbionem eorundem. Vermiculus hic , ubi ad plenam fuam magni- tudi- Wat het andere deel ven de Buik of Staart he-^ langt , die, meede van agteren met borjlelig hayr be~ (et is; daar omtrent vertoon ik eenig e deelkens^ die in het vouter vallen 1 , en haar allenxkens dijjolvee- ren m ; het ivelk de vuiligheden der darmeo pjn. En men f et ook dat het gedarmte,dut defelve in haar hevat , tneede docr de Buy k heen fchynty ahvaar het ttfeben de Luigpypen in k-l. geplaatf is , en eyndelyk 'in deeje twerde of eygentlyke ftaart konit te eyndigen. En dat feer raur is ^ fio kun- nen v.y niet alleen de heweegmg der doerfehynende ingeivanden in dit Wurmken ogenkennelyk fen , maar ook de voortgank der vuiligheden in defilve n. Gelyk defe btvieging der Ingevtanden de nuit volpreefen Hookc het eerfte beeft voorgefielt. En ik endervinde ook , dat deefe doorjchynendeDarvi,. kens fomtyts voit, clan fxart, en ook ais in knoepen verdeelt Jyn , haar vertoonen : dat fyn oorfpronk neemt, neta dat de fi offen en vuiligheden daar vcet of voeynig in fyn , en meer of minder gealtereert. Eyndelyk vertoon ik op de agt ringekens van de Buik op fomtnige drie, en op andere vier hayrkens^ neffens dan meede de febohagtige teekening en de firu&uur derfelve. Dit Wurmke tot Jyn valle groettf gekomcn en B i B L i A tudinem pervenit, ejufquc mertrbraj fub cute, debitam adepta perfedtionem , fanguine atque humoribus turgefeunt , veterem luam cutim tandem exuit, 6c omnes luos artus, hadlenus reconditos, manifefte oculis exponit ; fcilicet eo tempore in Nympham is mutatus eft, quam magnitudine nativa depiftam icon fexta , ean- demque infuper microfeopio audtam figura feptima repraefentat. In hac nunc Caput, Pc- ftus, & Venter, multo diftindlius, quam in Vermiculo, viden pofllmtjquin & Oculi quo- que, Cornicula, Aculeus, Crura & Alacheic coafpiciuntur. Verum omnia ifthaec membra, aquae inftar , fluida funt , atque interim in ipfis tamen aquis coufque evaporare debent, ut ju- ftum robur adipilcantur. Ne autem partium harumee repraefentatio adferiptis litteris obfcuretur , in rudi potius carundem adumbratione, quam adjunxi, eas omnes indicabo. Verum priulquam id adgrc- diar, animadvcrllone prorius digmflimum dl, Caput, quod ante in Verme deorfum verfus aquae fundum propendebat, nunc in Nympha furfum elevatum efle , atque duorum interven- tu tubulorum fimiliter ad fuperficiem aquae fufpendi , quemadmodum antea Vermis cauda ope Fiftularum pulmonalium in aquae fummo fufpenfa erat: unde uti Vermis tum temporis aerem per caudam hauriebat; ita is ipfe, in Nym- pham mutatus, capite nunc fuo, per modo me- moratos tubulos , qui fere fuper pedtore colloca- ti funt, relpirat. Hinc itidem cernitur, Nym- phae caudam, quae in Verme furfum erat pro- tenfa, deorfum fub aqua demerfam haerere: quae quidem maxime notabilis eft, circa vivendi mo- dum, in hoc Animalculo mutatio. Tubulos iftos in Capite habere quis pollet pro Corniculis , quibus Vermis gaudebat , exuta nunc cute dilatatis, alccrique ului adaptatis ; mo- do magis verfus anteriora fiti forent. Cauda iti- dem fub cutis mutatione notabiliter mutata eft : elegantem enim acquifivit pinnam remigem , cujus adminiculo Nympha ifthaec femet de loco m locum movet , alioque penitus modo natat sc procedit , quam quidem fblebar , quando etiamnum Vermis erat. Invenio autem, quod Houkius hanccc, quoad movendi natandique tnodum, in Nympha mutationem pariter obler- Vavcric: uti in Micrographia ejus eft videre, n multis Infedtis, imo talibus etiam, quae ad ujus Tertii Ordinis modum fecundum perti- nent, animadvertitur, quod, cum in Chryfalli. ilcs abierunt, motum in cauda fua confervent; quaro- naturae. m en Aai 'de leeden mder fjH xel bsur perfeB i e hehbin kreegen , en door bloet en vogtiglmden vpfvielhn , foo jiroept het eyndelyk. fy'^ hnyt ef , cn het vertoont dnn alie fyns veeberge leeden kUiar aan het geftcht ;op v:elken t) thet dan in etn Popken is ver- andert , dat ik Uvens gruoie vertocn in de JesJfe aj'- beeldingj en daar boven vertoon ik h'et felve in fevende afbeeUing , /« het groot. IVaar hi nm «« veel dtftincler het Houft , de Borfl en de Buik fien km , eis in het Wurraken : en men bemerkt daar in vnn gelyken eleOogen^ de lioornen ^ den Angel, de Beencn,en de VUngelcih Maar aUf welke Ueden fco vluejbaar ais ivater Jyn , e/l die ook in het ivater baure nitviaajfctnitig toi jlerk* te moeten verkrygen. Maarom de ofbeelding deefer leeden n.et niet lettei renie mismaaken,fto [urtknualle deefe deelen in etH fchets of rowx en emtrck (Lar van vertoonen. Mua'C cer ik daar toe kvm, foo is het fecr opmcrkdyk ii iveeien, dat, daar het kooji indit Popken, ^tgeen te vocren , ais het nog een Wvrm veas , om iuug in het -mater ktng , het nit vin hcog verheeven is gt' veorden , ahvaar het nictvmee pypjes de vlak- te van het lualer hangt , gelyk het te voortn met de Longpypen in de Jlaart xan fyne Wurm Jtg foo aan de oppervlakte van het -mater cpuani te begeeven , eri daar Jyn aajjitn door te haaUn: dat het tiu door fyn boojt doet, alvoaar deefe pypjes haafi op de borjige- plaatji Jyn. En Joo van gelykf» Jb‘Hnen , dat de (laart in het Popke nti om laag in het ixaler is ge- plaaifi gemor den , daar de felve in fyn Wurm onl heogmas :dat een [cer cunfiderabelc verandering om“ trent de memier van Iceven in dit Dierken is, Defe Pypjes in het Hooft foii men vobr de ver- velde Hoornen ktinnen aan/ien , die gedilatcert fyn gemorden, en baar gebrutk xerandert hel/bent indien Jy maar mat ver der naa vooren flonden. de xervelde Staart fiet imn vnn gelyken een op merkelyke verandering , aljoo fy vlotriemken verkreegen heejt ;. ke dit Popke haar nu plaatjelyk bevoeegt , cn op een hecl andere manter fiuetnt en de voo7tgaat, ais het plceg te doen ,-manneer het een Wutm mus. En ik bevinde, dat de Heer Hooke deefe -eer- anderde manter van beiveeging ena e fv.nnmi‘ng in het Popken meede oangetekent leefi , ais in Jynd Micrographiete fienis. Inveele Injiaenfeljs in dee^ fe Derde Order op de t-xeede wyfe, fiet men de be- meging in de Jlaart der Gnldt^Popkehs over te W;- ven “niet teoenfiaande alie haare andere leeden ^ ’ Vv vv 354 Tab. XXXI. lig.viii, a. J O ANN IS S W AMME RD AMMIl gtbed onroerbdar Jyn gt-morden j uls ook in ddft Popkcns plaati heeft. Maar hier van is genoeg in begtn gefproken. quamvis reliqua omnia eorum membra penitus immobilia evaferint: ' prout hac etiam in Nym- pha obtinet. Verum de hac re in principio ab- unde egimus. In Capitis altero latere Oculus a cernitur, membrana, quae Aculeum inveftit, iuperne nonnihil teftus, atque hoc tempore jam in he- xagonas Sc globoias divibones intcrftindtus. Supra hunc lita apparet altera Antennarum b, nigros in nodulos , qui totidem funt articuli , c. divifa. Aculeus f, qui Oculum ex parte conte- git, acuto mucrone luo Crura inter atque Alas )(ddcl. coinpofitus ell. Crura dddd miiabilimodo con- volvuntur Sc infleaunturi praecipue vero po- ftica,quae inter Alas fefc recondunt, & per hastranfparent: id quod heic uno latere ita de- lineatura exhibeo , ut limul & Ala hujus late- ris confpiciaiu r, atque iplii Membrana hancinve- ftiens^^, qmc tranfparentibus cruribus fuperpo- ' lita dl. Abdomen in o&o dividitur Annulosj quibus nonnulli pilorum, cutis mutatione fun- ff, diorum ff, cernuntur inlidentcs. Per mediam Abdominis longitudinem elegans comparet mar- ^ ^gg, quem in Verme Culicis vix ac ne vix quidem dignofeere potui j neque & poftmodum in Culice iplb adeo notabilem inveni. Cauda deor. Ium propendens articulata pollet 1 inna remali " cujus ope Nympha femet dc loco in locum trans- fert. Superne in Capite ante deferipta cernun- tur Cornicula 'ti, tubulata, quorum interventu Nympha ad aquae fupcrficicm pendet & rcfpi- rat : hujus autem vi conftrudlionis Nympha jam aptior facla ell , quae politis exuviis in Cu- licem mutari queat. Certo Animalculum hoc colore haud gaudet : principio enim a mutatio- ne fuaalbefcit, poftea fubviride fit , tandemque poftremo ad nigrum vergit. Poftquam Nympha illhacc aliquot dierum fpatio huc illuc in aqua femet ciicumegit, at- que mollia ejus membra roborata funt ; ultimo tandem cutim ea fuam , loco medio inter bina illa Cornicula live Tubulos , quorum ope ad aquae fupcrficiem fufpcnfa cll , disrumpit, exuit, atque deinde ob corporis fui levitatem, tamdin in aquae fupeificic confidet, donec A- lac ipfius difpanlac , Sc aeiis vi aicfadlae fue- rint: tum demum Culicis induta foitnam Nym- pha avolat , fuas relinquens exuvias in aqua fluitantes, quae Icnlim ibi conliimuntur. Hujulce Ipeciei Culices, qui ob fbrmidabl Jera fuum Aculeum , in Hollandia omnium notillimi funt, facile in Mares r^cmclias di- ’ ~ ftin. fi. Itihet Hooft ^let mtn san de eeiie fyde ket Oog a, dai beveu aan een "xeyjiig van het 'dies , dat den Augei hckleet^ hedekt is : Hct Jelve is nu in feskoc- kige en globevfe verdeelingen mderjcheyden ge'iXior* den. Dxmr boven fiet men een van de Spiesjes oj Hoornkeiis geplaatji b ; die in fxerte knbopkcns , dat foo vede artieulatien fyn , verdedt veort. Den A>:gelc,die het oog voor een gedeelte bedckt ,loopt met fyn fpitze punt tujfchen de heenen en vleuge- lea tn. De Beenfn dddd 'werden vervoonderlyk owgekrult engeboogen; en veQr7:anientlyk de agter- /iey devieike haar tnjfchett de VleugeUn verber gen^ daarjy door heen felynen y dat ik aan dc eene fjdc vertoon ; gelyk ook de eene vleugd met fyn heklcc- dende vites fehe ce, dei op de doorfchjnende voe- tctt gepiiatjl is. De Ondcrbuik verdeelt Jig in agt Ringen , voaur op men fommigt van de vervelde bayr- kens geplaatji Jiet f f. En op het midden derfel- ve verteom Jig een aardig Rantke g g , dat ik fvoaarlyk in de Mug-V)urm heb kunnen bekennen ^ en het geen ook naderhant niet heel opmerkdyk in de Mng is. De Staart , die om laag hangty is met een ge articule sr de Vlotriemken hegaajt h , waav meede dit Popke fig van pluats tot plaats be- tveegt. Boven in het Hooft Jiet men de befchreve Pyphoorntjes i i , '.oaar meede nu het Popke aan de oppervlakte van het voater hangt , en door refpireert. En indar door het te bequemer gcmaakt is , ot» tot een Mug te vervellen. Een fekere couleur is dit Dierkai niet te geevcn ,• vcant in het eerjl nao de veranderlng is het voitagtig ydaar naagroenaglig, tn ten laatjlen naa het donktr trekkende. Naa dat fg nu het Popke eenige dagen heen en- de IV e er in hetivater bevooogen heejt y enjyneixee- ke leeden fyn gcjlcrkt gevoorden , Joo fplyt het ten ^ laatjlen fyn huyt oopen , tuJJtijan beydtn de tivee Hoornen of Pypjes , daar het meede aan de oppet” vlakte van het mater hangt y en Jyn vel v ervo Ig ens tfgefiroopt hebbende yfoo blyfi het Joo lattg ophetivd- ter y door de meymige fxaarte die Jyn lighaam heejty fitten y tot dat fyne Vltugelcn uytgefpanntn Jyn ge- mor den y en door de iucht opgedroogt : opmelke tyt het in de gejlalte van een Mug meg vliegt , latende fyn ajgeflrooptc hiiytken in het mater dryve» ; dat daar eyndelyk in verteert. Deefe foorten van Muggen , die in Hollant de alderkenbaarjle t»n haar gevreesdeti angel fyn , dte morden ligtelyk in Mamiekens tnde Wyfkens onder- fchey-'. biblia naturae. Jxxii. ilf^ t o* !• ftinguuntur. Marculum quidem Tabula XXXII- i Jyndehet een MahnekensMii^^ [fbeeldc icone prima repraefento ; quem ipfum altera tixee en derugp PlM de eerP f ^ • ■/ . l . in de t'xeede figitur in het poot %.ir dein iconmicrolcopio audtum exhibet. Inter Cu- licem hunc,eju{que Nympham, aliud nullum datur difcrimen, nifi quod membra alio modo in Nympha, quam in Culice, digefta 6c col- locata fint: unde, quemadmodum in Nympha Caput, Pedtus, Venter §cc. confpici pote- rant atque explicari j ita haec omnia fimiliter in Culice , at multo accuratius, dignofeere li- cet: externa enim cutis Nymphae, quae di- ftmdtiorem omnium illarum partium confpe- dlum impediebat , peradla mutatione depolita cll In Capite Culicis Maris fpeciatim nunc ex- hibeo Oculos, Cornua, Aculeum, atque duas infuper alias Particulas, aculeo adllantcs, inter vcl lubtcr quas hic proprie locatus cernitur. Qitantura ad Oculos a a-, maximam hi capitis partem , prout in multis horumce Infeclorum fpcciebus obtinet, conllituunt, 6c fubviridi pi- dlura ornati hexagonum veluti reticulum for- mant, cujus omnes diviliones figura globola af- bb. furgunt. Juxta Oculos Cornua repraefento bb^ quae veluti duobus cx globulis, fiavcfccntibus, pidlura carnea dillindlis, oriuntur, atque in 12 Articulos, nigros, nodiformes , pililque infuper filamentorum lini fimilibus fingulatim in am- bitu ftipatos , eleganter dividuntur. Circa ex- tremum harumce Antennarum circulus confpici- tur , fex pilis in orbem politis conflans , fupra quem apices demum Antennarum, tenuibus pi- lis, minoribus, flipati , extant. Quantum ad reliquas duas Particulas, longas, & incurvas, adtinet, quas inter fitus cernitur Aculeus cc eas equidem in tres divilas invenio Articulos, pi- lis circum extrema oblitos, atque fubfufeis prae terea plumulis, quae fquamularum in Pifeibus Ipeciera referunt, undequaque vellitos Het "aelke ik dun in de t^xeede figit m kom te vertovncn. dceje Mitg enjyn Pop ken is anders geen cnderfcheyt , (ils dat de leedeihU ten anders in het Popken , ais in de Mug, gefi n ^ ende geplaaifi fijn tfvo dat geljk men in het Popken het Huoft, de Eorfi , de littik etiz. kon heinerken, cn die ook expliceeren , men dit tdles van gelyken ook in de Mug,niaar veel netter, onderfcheydenkan: ixant het uyterlyke vel van het Popken , dat alie deefe leeden onderfchejdentlyk te fien belette , nu naa de verundering ajgeleyti. In het Hooft vm dceje Mtmnekens.Mug veriocn ik nu befonder de Oogen, de Hoornett ,den - ‘Uge t en nog tvoee andere Dee Ik ens ,die den Augei ^ etg J fchappen , en vtaar tujjen, of onder^aejehe fig^ ey gentljk vertoont. IVat de Oogen belnngt aa,r<if/if - ve maaken , ais in veele Joorten van deefe Dierkens plaats beeft , het grootfle gedeclte van het hcojt , fynde groenagtig van teekcnmg , en ais een fies hoekig netken van gedaante, en ivaar van alie de verdeelingen globetis toeloopen. NeJJens de Oogen vertoon ikdeHeornen hh^dewelke ais uyt tute ton^ de (flobenSf die lyfvervtig van tekening Jyn, ea naa het geele trekkende, haar oorfpronk neewen, en ;« 2 fvearte knoopsgeuyfe Leden cierlyk verdeelt vtorden, devielke in haar omtrek met vlasachttg hayr nog lejonderlyk befet Jyn- Op het eynde ^an deefe Spiesjes is een kring van Jis hayrkens in de ronte fiaande te fien livear bovende toppen der fpies jens met dunne hayrkens befet Jjn. VI at de vor dere tveeehmge ende krom gebooge Deelkens belangtf voaar onder den Angel fig fi^n laat c c , deJeLe be vind ik in drie Leden gedeelt te Jyn, en op het uy^ terfte met hayr befet , fynde nog dear en heel met hrnynachtige pluymkens Aculeus itidem pari pidlura, & plumulis fqua- d- niolis fimilibus exornatur d, at nequaquam in Articulos interllinguitur; quum medio fuo im mobilis fit : interira in fine tamen nonnullas ob- tinere diviliones videtur, ibique etiam circum apicem fuum quinque pilis utrinque ordinate ftipatur. Verum , omnibus pro^ infpedlis, Particula haclcnus delcripta nihil ell , quam Va- p- gma veri Aculei e, quem ipfum inde tantum' modo prominentem hac icone exhibeo. Eli mucrone eoufquc acuto inllrudlus , ut hic ne optimis quidem illis microfeopiis , quibus ^ anno ifi68. ufus fum, vcl minimum quidpiam. ontdekken. fVdke fiomphetd aan de obtuli. deveelke haar ais de fchobbtkens op de Vifch vertonen , be kleet. f-. Van gelyken foo is den angel , die van e^ teekening is, meede niet fbob-ubtige pl^y” gefhiktdidan hy is in geen Lede» verde^J in Jyn midden tansop het eynde eemge ondeifibj hebhen: aluaar hy omtren J kens aan voeerjyden ordei.telj / « „y,pk,.d, ««'»»• f de belle van mynevergrootglaafen, die tk tn ja ir gebrttykte , daar geen fiomphetd aan kond^ . , , virflke ffombheid aan de alderfcb‘i^Pfif febeef Vv vv JOANNlS SWAMMERDAMMll Tab. XXXII. Tig. jn S5^ obtufi in eo detegere potuerim. Atqui acutif- limas etiam novacularum acies , £c lubtiliffimas acuum atque phlebotomorum cufpides, fi mi- crolcopio objeceris 5 hebetes efic facile videbis. Interim haud omnibus in Culicibus di6lam in- venio Vaginam : quod quidem in illa Culicis fpecie , quam Goedanins dcfcripfit, locum habet ; cujus Aculeum perbrevem efic, in Ore potius, quam in Vagina, delitcfcere crediderim: ut hinc idem heie obtinere videatur, quod in Pediculis, quorum Vagina Aculeus quoque difficulter -deteguntur; quamvis minutiffima irthaec Ani- inalcula tamen fat vehementer pungant, 6c lan- guinis fudlionc hofpitalitati noftrae vim infe- rant. Sic etiam circa alia infeda multam animad- verto, quoad Aculeos atque Piobofcides, dari diferepantiam : aliae enim fpecies Pi obofcidibus gaudent vel oftuplo longioribus , quam aliae ; praeterquam quod conftrudtio infuper utrobi. que vel maxime differat. At dc hac re alibi fa- tis differui, cum de Papilione pernice, qui in Hiftoria Scarabaei Naficornis , Tab: XXIX^ repraefentatus eft, egi. Ubi autem ad Muicam Tabanum pervenero, ex iis, quae circa Acu- leum &. Probofeidem collegi, obfervatis ratio- nes proponam , quare multa Inlcdla , fiinguinc viftitantia , vitam tamen fervent , licet fan- guine, quo fe nutriant, dcllituantur : quae quidem quacftio circa Cimices, Pulices, 6c c- jufmodi alia infedta , quin 8c circa Culices, mo- veri poflet. Verum redeo ad accuratiorem A- culci explicationem. Aculei Vagina, uti jam monui, in medio immobilis eft; at, qua cum capite unitur, ar- ticulata effe videtur. Eam fi quis fub micro- feopio diflecat, 6t tantillo a Capite intervallo quam expeditiffime defringit , aut in ambitu abldndit a-^ ita tamen, ut eodem tempore defra- ftamhanc Aculei Vaginam fimulab incus latente Aculeo antrorfura protrahat ; tum demum A- culcus manifefte confpicitur nudus, omnibulquc liber impedimentis , quae Vagina ejus ante non poterat non producere. Cum prima vicc ifthoc ex- perimentum inttitucrem, videbar mihi Aculeum fic totum penitus detexifle : Particulam enim pellucidam , cx Ipadicco rubram b , obfervabam , quae, cx materie corneo-ollca conflans, modi- ce fortis & flexilis erat. Verum hanc Particulam deinde confpicillo , objefta magis augente , exa- minans, anterius, fub acuta ejus culpidc, am. piam fatis dari aperturam animadverti , atque duas infuper veri liquoris guttulas ia taedio hu- jU5 fcbeernieffen , en de Alderfpitze vliemen van ndaU den en lancetten, ligtelyk door een vergrootglus on- dervenden ivort. Dem in ulle Mnggen hevind ik dee [e Scheede niet ; ais in die foon , de^elke vari Gotdi.^txx.btfihreeven is, plaats grypt ; in welke ik geloof denAngtl heel kort te vieefen , en veel ecf in den Mond ais in de Scheede vtrborgen te (yn: op de wys gelyk in de Lujfen, duar wen met eenigt moeyte de Scheede en Angel ontdekt ; hoevcel die feer kleene Dierkens tgterfel genotg Jleeken , en al~ foo onje goflvryheid, met bet fuypen van ons bloeti gcwelt aan doen. Soo hevind ik van gelyken orntrent andere Infe-‘ (len , dat daar een groote vsrjcheydenbeid is tul“ fchen bare Angels en Snnyt, finde deefe Jhuyten iri eenige fwrten vrel agtmaal foo lang uls in de ande- re ; behalven nog dat het mankfel , foo in de eene als in de andere foort , verfchillent is ; dan hier van heb ik op een ander plaats genoegfaam gefprooken , uls ik het fhel vliegende Kapelletje vtrhundelde , die in de 29. Tafel in het }Verk van de Neuslmrnige Schalhy- ter af^ebeelt is. Soo fui ik vok , als ik orntrent de Vlieg Tabanus gekonten ben, iiyt tnyne ondervin* dirrgen van den Atrgel en de Snuyt de reeden vuorftel- len , ivaarom veele Dierkens , die hy hloet leeven * •wanneer fy het felve kornen te miffen , egier nog in het leeven blyvtn kunnen ; als orntrent de Weeg- luyfin,Vlooyen,en andere, en ook orntrent de Muggen fert kunnen gtvraagt voorden. Dan ik keer Viter tot een netter verklarhrge van den Angel. De Koker des Angels is, als gefegt ,onhtvieeglyk in fn midden , mdar daar hy met het hoojt verec* rrigt viort , Jcbynt hy gearticuleert te voeefen. IVan- neer men defelve orrder em vergrootglas ontleed, en heel behendig een vieynig van het Hooft komt af ta hreeken , of door te fnyden a , en dat foodanig , dat men op defelve tyt , deefen afgebrooken Koker des Angels, van den imvendigen verborgen Angel naa vooren aftrekt: foo fiet men defelve heel nuakt en klaar fondtr ulle btletfelen , dtvielke ur.derfins de Koker des Angels tnvermydelyk komt te maaken. W.inrretr ik de eerfie maal dit Experimerrt deed, foo ondekte ik ,/00 my dagt, den Angel ten vollen, viant ik fag een fpits endt doorfigtig caflanie reot DteT ken b , dat uyt hoornbeen befiont , en redelyk flerk ende huygfaam wus. Maar als ik nu dit Deelkert met een glas, dat viat meer vergroote ,befag fieoon- dekte ik daar op voor aan, ander fyn fpitze purrf » een reedelyk viyde opening, en op Jyn midden daat fag ik difiinfi, in dii deet,geljk als in een hol PjP' ken B I B L I A NATURA E. Tab. cc. 'pis particuke, tanquam in cavo canaliculo, ken, dattisee droppelkensvcin etn 'ii^atera^Uge vog~ haerentes , intervallo quodam a fc mutuo fe- tigheid laagen^dte van malkanderenverdeeltnxaeren. paratas, confpcxi. Quum autem liquidum illud | /i/r ik nu defe vogt ofdit ivatn daat live ichorem inde fubter microlcopium expri- raerc vellem, praeter cxfpe61:ationem contigit, ut particulam illam dilTrcgerim : qui tamen ca- fus inlignem hunc mihi frudum attulit, quod intus in hac particula quinque dilHndos Acu- EoSjlicquc totam fimul Aculei conllrudionem, detexerim. Duos illorum Aculeorum , qui intra tubula- tum Aculei Canaliculum reconditi erant, multo videbam elle graciliores rc tribus reliquis Acu- leis ; utpotc qui cralTiprcs atque validiores appa- rebant Animadverti etiam, eos, qua cum Capite articulabantur, nonnihil latiores ell'c,dein vero rurfus tenuari, tandcvnquc iterum notabi- liter dilatari, priufquam in fubtilia fua acumina delinant. Omnes illi Aculei figura gauds^bant iubplana: at in medio tamen nonnihil cralliorcs 2tque tumidiores erant ; ut ideo color eorum ibi quoque magis appareret fulcus, ruborem vcluti ipadiceura pellucentcm oculis exhibens. Mate- rie autem Cmili, qua canaliculus eos recondens, flexili nimirum cornco-otlea, conllabant. Ne- que ullam in lis cavitatem animadvertere mihi licuit i quamvis in Aculeis majulculis quid cavi adelle videretur. Hi enim , confpicillo acutif- fimo examinati , femet crifpabant & ailiduo mo- vebant : quod quidem evaporationi humoris , intus in eorum fubllantia concluli , tantum- modo adcribucnduin efle cxilliniabam : de reli- quo autem nullatenus oblervare potui 3 cos re- vera intus cavos cllbi Quantum ad ulurn quinque illorum Aculeo- rum-videntui ii loluminodo, tanquam totidem acutillmia phlebotoma , ad introitum in cutis po- ros efficiendum inlcrvirc , coque fadlo femet ilico rurfus in Vaginam interiorem, qua cullodiuntur, retrahere : tum vero crediderim Vaginam hanccc, acuto cavoque fuo extremo, in vulnus intromit- ri , ejufque dein interventu fanguinis ludlio* r>em a Culice fic inftitui; ut fanguis, juxta & ffiter illos Aculeos adfcendcns , tandem ufquc in corpus Culicis deferatur. Unde interna ifthaec Paginula ejusdem propemodum heic ufus cft, r^ujus cannula argentea Chirurgorum, per quam hi cufpidatas fuas lanceolas trajiciunt j liquan- do» ulcera profunde intra fauces lita aperturi , cavere volunt, ne , praeter illas, quas incidere einvergrootglas 'wilde nytperjp^i , quam ik hed onverauagt dit deel te breeken; horxel met dit confide- Tiibel voovdeel , dat ik daitr htnnen in vyf dijiin&e Angels ontdekte, en fio te gelyk de gantfi van den Angeh Twce van de Angelhens , dit hinuen in dit tubu- Icufe canaalken van den Angel opge/Iouten 'w.iai en , die fag ik dat een vfy dunder ftruthmt haddtn c c , ais de drieandei e Angels, detvelke dikker en fveaar- der van maakfil baar vertoonden d d d. Ihutr fuljhntie zvas ais het pypke dat haar hcfloot, bejhande uyt een biiygfaam hoornbeeti. Ik konganfeb geen holtigheid in haar betnerken ,hoevocl datfig icts diergelykx in de grote angel vtrtoonde: dewelke ,als ik met een fcer goet vergi ootglas hefig, haar om- krulde en geduurig heiveegde , V geen ik aordeet- de te gebeuren, om dat de vogtigheid, die hinnenin haar fttbjiantie leftooten ixas qtt<tni uyt te dam- pen: maar egter kun ik niet bemerken, dat /y "xaa- relyk hol 'ivaaren. Het gebriiyk, de fer vyf Angelkens vertrou ik te fyn,dat (y,als foo veele fcherpevhemkens, maar al It en de openingin df fveetgalen van de huyt maken , e>t dat Jy baar danixeer in het inisendig kokerken,dat haar bejiuyt, intrekken : het 'xelk d&n met Jynfp‘^ 2f hoUe eynde in de ixondeheivoogen fynde ,fio^ trouia ik, dat de Mug dan daar door het bloet tn lichaam fuygt ; het 'ivelk dan tufjchen deefe Angelkens heen tot m fi ht St f ' Chi. Mttm vm gthwi u Titrgyfis,v:tiar thor !y ^ u.... ™ Stie» tt teopeven, en vt» geen daar fi voorgenoinen ^ die diep i» ^egie>>f 'flere deelen te qnetzen,ah hehhen de infnyding te nmken. jy,t de Natuur hier vyf Angele» toe Maar 'waarom det ae ^ _ gefabrictert het ycto rationem reddere , quare Natura mm<yyic\verjiant opte MJe»- ^ \nUur in d* v:f»de t Clim in finem ......lA j... r.. dnor haare herhaaUk hsivcegtdg »mn.uscft, „l.ac p,„cs fiudenau'. At ^ ,tf loffeniTenfmenfouviillenjeU^» chm ia finem fiibrefccerit Aculeos j id equidem Adetfy door heare hU fateor Xx XX J O A N N I S S \V A M M E R D A M M 1 1 fateor, obtufi ingenii mei viribus longe fupe- rius cft ; nifi cui forte placuerit ftatuerc , quod iterata tot Aculeorum in vulnere agitatione fan- guis tanto reddatur aptior ad adfoendendum pci longam illam cannulam , qua Aculei recon- duntur. Interim firmiter mihi perfuadeo, quod Culex hic , ficubi forte occafionc fiinguinem ex Ani- mantibus adtralicndi defiituitur, Vaginae fuae adminiculo Florum , Plantarum , aut Frucluum humores exfugat , hoc contentus alimento , fi- quando illius penuria premitur i qua enim alia ratione is fe lufientare poflet, cum in campis & faltibus degit ? Jam vero haud pro certo affir- mare aufim, utrum eo tempore, quo, quinarii Aculeorum numeri nondum gnarus, Aculei Cu- licis icoircm cum publico primum communica- vi, unum tantummodo illorum Aculeorum , an vero plures, extra vaginam & cannulam fuara prominentes , viderim. Id tamen fcio, qued quinque hi Aculei , a latere confpedti, antica plite, proxime fub cufpidibus fuis, nequaquam latiores 6c planiores appareant. Poftquam haftenus difta circa Aculeum ob* fervaveram ; multoties deinde in Culicibus emor- tuis mihi videre contigit, omnes eorum Aculeos e Vaginula fimul atque Cannula fua.nonnunquam tamen e fola tantummodo Cannula, abfque mea opera, fponte eflixdos fuific: unde aliquando cogitare coepi, utrum forte bina illa quinque Aculeorum tegumenta Vaginam Aculei Apis referant, Aculcofquc fuqs , uti Vagina altero lutere aperta gladium, laxe contineant. Verum quantocunque badlcnus labore id detegere eo. natus fim» tamen unquam ejus indicia quaedam invenire mihi licuit. Quocirca firmiter fullinere pofie mihi videor, quod aeque Va- gina Aculei, ac interior ejus Cannula, duo dr flincta fint tegumenta, quorum exterius Can- nulam complcdlitur, interius autem, quae Can- nula eft, quinque Aculeos recondit. Quandoque faftum eft, ut, Aculeos iftos in nonnullis aliis Culicum fpeciebus examinans, viderim, eos, uti Apum Aculeos, uncis recur- vis infimatos, aut faltem ferratos effe. At vero het lloet te hequavier mtakun^ om door itit rietje of pypjf^ dat huar lejlup^ ep te kimtntn. Ah nii deefe Mug geen hloet hy de Dieren vin- den kan,Joogelvcfik vufielyk ^dat hy de vogttgheid der Bloemeny Planten, ofVruchten ,met /jne pypjf^ opfuygt : fio dat hj Jig met het eetic voet^^el verge- ^toegt , (ds hem het cmdere cntbreekt; ennxaar ioe hy ock genootfitakt fchynt^ ah hy in de teelden ende bvjlehen leejt. Of ik nu cp die tyt,'v:ar.ncer ikdit niet geobferveert hed, en dat ik de figuur van de» Angel des Mugs quum uyt te geeiten , maar een vt» deefe Aiigeh buyten fyn koker ende pypjes gefe» leh , dat ken ik niet vocr xejl feggen : maar auel dat fhen aan deefe xyf Ar.geltn garfeh geen brecde plaiagtigheid ejfra veor aan onder haare purden ob- finxeert , te xueeien , xoatineer n.en diecp Jyde befieti Verfiheyde mael is het tny naa deefe ohferxati» geleurty dat ik in deode Muggen gefien beb,dat ah le haare Angeien bujten haar Kckerken ende pypJC te gelyk , ende xan Jelfs^ tiytgebrooken ixaaren ; en fomiyts ctlleen uyt haar Pypken , dat my viel he^ deen den ken , cf beyde deefe lekleetfelen xan de vyf Angelen niet ah elcScheede xan den Angel derByenxea- rer.fiedaaralseen cegtn in een feheede ^dieaaneen fyde epen is, lofeiyk wfeeken: maarwat inoeyte ik heb aan^ixuent un eiit te ondekken , fio heb ik daur tot nog toe geen tekenen xan ktmnen xinde», Waarom ik. xoor xajl v.een te ktinntn Jlaande hou^ den , eiat fio xoel de Koker des Angels , ais fyn /’??•* uendige Pypje ,ixcee diftinde lekleetjeh Jyn , xuelkers buyunjle het Pypje,enin ixelkebtjlootepyp-. je de xyj Angelen xerborgen xoorden. Somtyts fio is het my xoel vcorgekomen , ais ik deefe Angelen in firimige andere foorten xan gen befag, dat fi uls de Angel der Byen xaeerhaken haddtn , of un minjlen een u»g!P>ffi i eo B I B L I A N A t U R A E, to tempore, quo conficiendis iftarum partium iconibus occupatus eram, haud contigit mihi id confipiccrc ; nifi quod per microfeopia vulgaria cjufmodi quidpiam videre mihi vifus fuerim. Quapropter iis , qui microfeopiis uti amant, omnino confulendum cft , ut ne uni tantum- modo lenti confidant, neque etiam fitu modo- que femper iifdcm objeclum contemplentur; ^X’xi errores prognafeuntur. Por- iu fupra indicata icone tertia Culicis etiam f- Collum /, atque huic fuperpofitum Caput ^ £g. confpicitur, in quo Oculi tum Antennae ’■ abfciflac 5c Setac articulatae, quae fupra Aculeum relcdlac funt /'/, apparent. Qi^iod ad Culicis Thoracem adtinctreo e- quidem 'Crura, Alas, & duas praeterea aliag particulas , binis malleolis fimiles, ovata figura ^'2'it praeditas, contineri video. Crura, fubfufco co- lovc picta, feptera confiant Articulis 7^/5^ qui m Cruribus pofiicis, quam anticis , majores funt ; praeter hos autem duobus infuper Unguiculis cujufvis Ciuris extremum armatur. Cacterum Pedunculi fquamofis Plumulis , quas inter ni grefeentes quidam Pili fetacei comparent, un- dequaque veftiti funt. Alarum coufque elegans cft fabrica, ut artificiofius fere nihil excogitari queat. Con- fiant partim Fiftulis pulmonalibus, partim te. ucllis Membranis , quae omnes pellucidae funt. Forma gaudent oblonga ; colore quali vitreo > quem maximus fquamolarum 6c figuris rhom- boidibus conlpicuarum plumularum numerus dat is my voor deefc maal r-ist gelukt em te Jien i wawieer uls ik de figuuren dee fer deeUn niuakte ; hoeivel egter dat het my fdfs foo veorquatn onder geineene vergroctglafen. En daarom fo is het de bequaamfle tnanicr , voor die met vergrootglafen vtil em gaan ,dat hy Jig op gem een glas allcen he- trouvet: tio!^ ook dat hy hei ohjefl ultyt op oe/il- ve fy en monier heftet , w.yk/ dat is diualing ender- veorpen, Voorts fiet men in de aangrxeefe derde figv.ur de Ha Is van de Mug c , waar boven hethoojt fgvertom f, ais ook de Oogeil gg,nefens de aj- ge/heede Spiesjens\lh, en de gcarticulecr de Eorjielsy die boven den Angcl afgcjheeden fyn i )■ Wat de Borst van de Mng hclangt , dcfelve he vind ik in Jtg te begrypen de Beer.en, de pleugeleii en dan nog txee andere Deelkens , ais teceebame) kens, die ey-gexys van gtflalte baar verttotien, Ee Beenen^die bruynagiig van tekcnir.g fyn.hcvmdik te bejlaan nyt fecve Lecden ffff, "^'^ke arthulaticn in de agterjle Beenkens grooter fyn ais in devoorjlci hebbende op het eynde txec Nngelkens. l ooits fyn de pootkens over al bckleet met fcbohagttge plupn- kens, tujfchen xelke baar eeiiige fxartagtige bor- flelige hayren vertoonen. Wat de VUugelen belangt g gg S » H^bve fyn foo elegant van inaakfel , dat men bykans fig niet heei - lykers kan imaginceren. Haar firuBuur bejhat ten deele uyt Lcngpypen , en ten deele tiyt teere ? lie fen , die alie dacrfgtig jyn^ lUar figuur is lang- xerpig , baar conleiir is glasagtig , dexelke hier en daar vcrdonkertxort door een fesr groot getal van pailim obfcurat : quo equidem eximium ipfis urnamentum acccdit. Membranae Alarum uiuncs pulmonalibus Fiftulis , quae tanquam totidem Venae aut Nervi cas percurrunt , in- terfiratae funt. His autem fuper Fiftulis pul- unonalibus, quae e corpore huc in Alas ferun- tur, oblongae illae & ventricofae Plumulac, oi natus gratia , defixae haerent : id , quod in medio aeque, ac principio, fine, 6c ambitu A- laium obtinet , vifuque admodum jucundum cft. Quapropter, ut fabrica ifthacc clarius in- notefeat. Alas, proportione omnium reliquarum Culicis partium, paullo majores, quam olim, novo heic nunc depictas exhibeo; quodfi autem ige en ruytsgexyje pluymkens ^ dat baar een ’)t cieraat geeft. De fliefen defer Vleugelen uljcbende Longpypeiy die defelve alsfo v of Senuen doorloopen y ingepUatft tefe Longpypkens , die alhitr buyte g deDleiigelenloopenfy^^^^^-^^^^^^^^^^^ „ „ a-« is. £»•»' , ,, vertoonen, foo heb ik de Vleugelen naa , van alie de andere deelen van de Mng nienvt , en nog wd grooter ais voor deejo uyt* Xx XX a J O A N N I S S W A M M E R D A M M 1 1 autem hac Ipfac , quouhpe confpiciills auger/ poffunt , maximae repraefentaventur, miracula fimcDivina,quac in iis conrpieicnda ofteruntur, neminem non attonitum eflene leduituia Obiervarc enim tunc liceict, quod Plumuia- rum deferiptarum quaelibet diftindto inhipcr ni- tatur caule, cujus interventu ea cum Fiuulis pul- monalibus unitur : tum quod plumularum aliae aliis paffim majores, breviores, latiores, atque Jio Se alio modo collocatae fint : prout videlicet ordo atque elegantia requirebat, (buin fidelra- (51:ac forlan alicubi occurrerent Pluuiulac, harum calami Tubulis pulmonalibus ctiamnum inhae- rentes ibi comparituri forent. Verum ipfa prac- primis Plumularum fabrica furamoperc admira- bilem femet exhibitura effet : namque omnes propeinodum regularibus fex coflulis , tan quam totidem nervulis, quorum finguli ingente enumero regularium globulorum conflant, in- terftinaae funt : id quod microfeopii ope liqui, do confpicitur ; quandoquidem omnes illae Plu- raulac itidem pcrfpicuac funt: licet interim ad membranae Alarum claritatem haud pertingant. nytgebeelt i maar tndien men fr ganfeb in hei groU wilde xerteonm^ men fiu verbaaft fiaan van 'xei- gens de "xonderen GODS , die dear in te jien fyn. Want men fou aldaar hemerken , dat ieder vaA de bejihreeve Phytnkens nog cp een diflindit fleel fient , Txaar meede het mei de Longpypkens vereenigt nvas. Geljk ook dat het eene pluymke hier en daar grooter , kerter , breeder , en ook an- ders ais het r.ndere geplaatjl loas geivcrden , naa dat de order en het c.eraat julkx vereyjie. Soo men ee- ntge ajgebrooke Plnymkens vntmsele , men fou de feclcn daar van nog cp de longaderkens vlnden. Maar boven d fou men in de Pluyrr.kens fdve haa^ re firnfiutir vtrtxonderen ; die meejl die met ftt t eguliere ribbekens, ais door foo veelefenwvckens, af gedeelt veorden , en devoelk y der uyt een grootgetal rtgnltere holletjes beftaan. Dat men klaur benierkt met het vergrootgUs^ alfoo deefe Pluymkens meede doorfgtig fyn. Hoeveel dat fe op ver naa de hei' derheid vati het plies der Vltugelen niet en be^ reyken-. Tandem etiam ccrncrc hccrct, quam nnia- bili modo ipla Alitrum membiana fabicfadlafit. quippe quae fub micfolcopio piominulis veluti Papillis conCta apparct* At fi praeflantiffimc- riim quoque interventu microfcopiorum ea re- praefentaretur j tum vero diftindle demum con- fpici poliet, quod omnes illac Papillae non fint nifi totidem incurvati , cufpidaci, pellucentcs apiculi fubtilium Papillarum cxporrcdlarum , c quibus DEI Omnipotentia Sc Sapientia Sole me- ridiano clarius elucet. V erum omnia ifthaec in- tra exiguam imius figurae circumferentiam ex- primi nequeunt : quapropter &c paucas fahem cx ingenti illarum inflexarum & acuminatarum Papillarum numero , fub fpecic inferiptorum quorundam punaorum.hacfuper Alarum mem- brana exhibui. Imo aflbverare aufim , quod , utcunque optimo quis microfeopio utatur, haud tamen prius Papillas hafcc diftinac fit vifurus, nifi poflquara membranam Alarum cx parte dilaceraverit : acuti enim ilb » memo- ravi , apiculi tum demum fefe manifcllant, quando, remotis omnibus impedimentis, in li- bero aere confpiciuntur. Eyndeiyk fio fou men ook fie» , hee voondera baarlyk het vlies der Vleugel gefabriceert vias s het geen fg ender een vergrootglas vertoont , ais of het met verheevt Tepeltjes vias befah gevior- den. Maar foo men het door de alderexcellenjl* vergrootglafai viilde nytbttlden , men fou diftinB fieny dat alie deefe Tepeltjes^ niet ais foo veele krcmgeboogen , en fpits tcelopende , doorlugtige punt- kens van fyne uytgerekte Tepeltjes viuaren , dif de Alniagtigbeid eruie de Wysheid GODS middag klaar ten tovn Jielden. Maar dit dies is in geen tmtrek van een fignur te vertoonen ; viaarom ik maar een kleen gedeelte van het grootgetal deefer kromgehcge en fpits toelopende Tepeltjes , onder de gedaante van eenige uytgebeelde flippelenfieb cp dit Vlies der VUugtlen aangevieejen. En ik kan verftkeren dat hoe goet het vergreotglas is, dat men deefe Tepeltjes niet eer dif indi fen fal, veor men dit P' lies eer fi voor een gedeelte van een gefcheurt heeft , viant niet eer fyn de fpitze puntkens daar, van te ontdekken, voor dat men fe [onder dit bt* letfeUnin dt ruime Incht [ten kan. B I B L I A Xxxn Malleoli, quorum ante mentionem feci,ali- quantum irregularis funt figurae, Se, in extrema polita atque diftcnfa definentes, colore gaudent albicante. Reperio autem ejufmodi Malleolos tantum non omnibus iis in Mufeis , quibus ge- minae tantum Alae conceflae funt. Porro Tho- racis fuperficies nonnihil rcfplcndct , Se Pilis fc- taccis, fpadiccis, loco plumularum,obfita, fpa- diceo itidem colore ipfa ornatur. % Ii Venter o£to in Annulos kk fimiliter diftin- guitur, ac ante in Verme Se Nympha jam exhi- bui. Omnes etiam ifti Articuli heic aeque , ac in modo di£tis Animalculis , perfpicui funt. Praeterea animadverto, Ventrem atque Caudam quaquaverfiim Plumulis obtegi , quae aliquibus in locis nigrae funt: atque haec ratio eft, quam- obrem Venter Se Cauda nigris vcluti annulis in- terftindia appareant. Reliquae , prioribus in- lcrfitae,Plumulac ex albo flavefeunt, atque pror fus pellucidae funt. Cacterum Venter univer- fus fubtilibus undequaque Pilis obfitus eH, quo- rum extrema femet concriipant. Se quodammo- do inter fe mutuo implicari videntur ; quamvis revera minime implexa fint. Ulterius jam Focmcllac Caput « magnitudi ne aufta quoque repraefento; quod quidem ra- tione fabricae Antennarum a Capite Maris di **. ferepat a a. Qtiin Sc illae Capitis Particulae j inter Sc fubter quas Aculei Vaginula fefc proten dit, in Fcemellamulto minores funt,Sc diffici- li. lius dignofcunturZ»^. Antennae autem ejus pari- ter in duodecim veluti ftdtiones diviiae fiint Sc Pilis Plumulifque fubfufeis undequaque obfi- tae. xAculeiVagina e, Sc reliquae Particulae con- ftruftionc Sc integumentis heic fimilibus, ac an- te in Mafculo defcripfi, gaudent. Tandem ne quidpiam deficiat, ipfam infuper FoemcL lam , nativa magnitudine depidtam , icone quinta exhibeo. Internas Culicis partes haftenus ncii dum accurate inycftigavi : unde hoc loco de i nihil proferam. Multas divcrlafquc Culicum fpecies fubinde oblenavi. praecipua autem eorum diferepantia iti eo fita eft, quod alii aculeati fint , alii vero A- Culco naturae. Wat dtHamtrkenshh.mgaai,deJelve fyn eetiig- Cins irregulier van muakfd , tn op htt eynde kaar glad ende opgefpennen urionmde; deverrww vo» defehe is 'wiugtig. D(cje gtnocwde Hrncrkm vind ik meft in dU de Vliegtn , r/raiW/ce niaur nvee vleugelen fyn gegeeven. Vordtrs is de Borjf eenigfms Utnkent vm gedaemte , in plaets van Pluyvtkens met Bcrflelige Hayrkens , die KuPnje hruynfyn, befef. Joo van gdyken u de Burft jehe Kajlanje brtiyn. De Buik is m ap Bhtgekens verdeeM ,ds m de Wiirtn en ket Popken meede vertvor.t fs. Sco jyn ook die deefe Leeden ,ds in de gmtimde Dierkens, meede decrfdynent. Vorders Joo bcvmd tk de imjk Start geheel en al met Plwymkens lejet te /)» j dewelke op ecnige pkatfen fivart fyn ; dat de ree- den is , ixutntom de Buyk en Siert fg ais aoor fwerte ringekens verdeelt ioont. De andeten tu( fchen byde (iaar.de Pluymkens fn viitachtig nca het geelen irekkerde, en heel dooifgtig. Voorts is degeheelen Bnyk rentfein met Jyn kayr hefet ; het tvelk op de eynden fg ds komt le huyjjen ^en et nigjtns in ecn te vtaneii , fondet tewvtel ve/wart te vveefen. T. IIS Nog vertdon ikinhetgreathet Jddoft van hetWyf ken a, het veelk van dd in het Mameken in het maak(el van de Spiesjes verfkilt aa. Soo fn ook de Deelkens , daar het Argel-hkcrke ti/Jjchen ende on- derloopt, meede veel kleendtr en moeyelyker om te kennen bb, Voerts fyn de Spiesjes n.tede ad in \z efdcelhigen onderjdeyden , veeferde voidcis deganfcke Spiesjesmet kayr ende bruynagtige Playm- kens befet. Het koketke des Angels c,tnde lat deve Deelkens fyn van fruBmir ende lekleetfd , ds in het Manncken befchreven is. Byndeh k f»* nergens in gebreeke it blyven , fa vertoon ik wg het Wyjken levens greette , ah in df vyfae ajlcel ding te (lenis. Wat de intaendigr deden belangt. die heb ik tot nog ioe «ih r.aukemg ondcr/cgt , veeartm ik daar niets van Jeggfnfal. Vetle tn verfdfy^a foorten van Muggen heb ik dan geobferveert i veitns voerneame diJimBte beftaathierinpt eenige meteenangd pn datendeje Yy yy nu en fon- ,63 JOANNIS SWAMMERDAMMIl BIBLIA I^IATURAE. 