title: Prodromus florae Batavae
creator: Bosch, R. B. van den (Roelof Benjamin), 1810-1862 | Dozy, F. (Frans), 1807-1856 | Molkenboer, J. H. (Julian Hendrik), 1816-1854 | Westendorp, G. D. (Gerard Daniel), 1813-1868 | Oudemans, C. A. J. A. (Cornelis Antoon Jan Abraham), 1825-1906 | Vereeniging voor de Nederlandsche Flora
text: 3.413* Polytrichum urnigerum Brid. Op heidevelden en aan randen van bosschen, op zandige grond. 30 Aug. — 20 Apr. Polytrichum urnigerum fl. b. s. p. 124. Rabenh. p. 236. In Herb. : Beek b. Nijmegen, Lac, Abel, Arnhem, Bond., de Bildt, Lac, Velp, Un. 1849., Havelte, Heyn. Bovendien : Ede, Rheede, Lac in herb. pr.; Elmerink, Arnhem, fl. b. s. Obs. Species ramiflacione sua et capsulae forma statim a congeneribus dignoscenda, locis siccioribus plerumque subsimplex et abbreviata; quae forma nostra in patria vulgatissima. POLYTRICHUM Brid. 14:14: P, commune L. Op vochtige en beschaduwde plaatsen, in zand- en veengrond. 30 Apr. — 20 Jul. (Rabenh. p. 238.). In Herb. : Rosmalen, Hov.; Harderwijk, Junghuhn Amersfoort, Splitg.; Beek, Nijmegen, A b c 1.; Renkum, Bielse, Noordwijkerhout, Wils. Bovendien : de Bildt, Lac. inherb. pr.; Maastricht, Franq. in herb. pr.; Walcheren, Zuid-Beveland, v. d. B. in herb. pr.; Friesland, Fris.; Zutphen, Bronsbergen, Gort.; Wassenaar, Mulder Leid.; Zwole, Zeist, Driebergen, fl. b. s. Variat: perigoniale. Op uitgedroogde heide- en veengronden. (P. perigoniale Micl.). In Herb. : Leiden, M. Doorn; Kampen, Platvoet en Brinkgreve b. Deventer, Top; Amerongen, D. M b., H. S t e k h. uliginosum. In lage en moerassige boschstreken. (P. uliginosum Hub., Rabenh. p. 239). In Herb. : Ede, Amstelveen, Lac; Amersfoort, Splitg.; Beek, Un. 1849. Bovendien: de Bildt, Lac. in herb. pr. 1415. P. forniosum Hedw. Op liege- en veengrond, inzamde bosschen en in de duinen. Jun. Jul. (Rabenb. p. 237). In Herb. : Harderwijk, Bond.; Amersfoort, Splitg.; Ubbergen, Abel.; Renkum, Eisse; Twello, Top.; Groningen, Heyn.; Velp, Un. 1849.; Leiden, M. Doorn; Voorschoten, Oudem.; Walcheren, v. d. B.; de Bildt, Lac.; Maastricht, Franq. Bovendien : Ede, Lac. in herb. pr. Obs. Variat caule foliisque brevioribus, seta pallescunt Funck.). 1416. P. gracile Menz. Op veenakkers. Jul. (Rabenb. p. 237). In Herb. : Vinkeveen, Abcoude, Lac., Romb., M. Doorn; Smilde, v. d. B. Bovendien : t. Zwole en Dalfsen, Miq. in herb. pr. 1417. P. jugiperinum Hedw. In bosschen, op heidevelden, droog zandgronden en in de duinen. Jun.-Sept. (Rabenb. p. 238). In Herb. : Kampen, Deventer, Diepenveen, Twello, Top.; Walcheren, Wildervanck, v. d. B.; Amersfoort, Haarlemsche duinen, Spligt.; Haarlemmerhout, Lisse, D., Mb.; Noordwijk, Wils; Rosmalen, Hov.; Beek, Heumen, Abel.; Leuveren, Bond.; de Bildt, Lac. Bovendien : Maastricht, Franq. in herb. pr.; (Friesland, Fris.). 1418. P. strictum Menz. In moerassige veenstreken. 24. Jun. Jul. (Rabenb. p. 238. P. alpestre 5. affine fl. b. s. I p. 128?) In Herb. : rietlanden b. Leymuiden, D., Mb., Buse. Bovendien : ? Haren, fl. b. s.). 1419. P. piliferum Schreb. Op droog heide- en zandgronden. Jun.-Jul. (Rabenb. p. 238). In Herb.: Voorschoten, Oudem.; Noordwijk, D., Mb., Wils; Haarlemmerhout, Mb.; Weesp, Top; Baarn, Wils; hoogte van Oosterhout b. Kampen, Bond. j Twello, Top; Zwolle, Haren, Heyn.; Harderwijk, Jungh.; de Bildt, Lac.; Zeist, Wijers; Rosmalen, Hov.; Zuid-Beveland, v. d. B.; Beek, St. Anna, Abel. Bovendien: Walcheren, v. d. B. in herb. pr.; Maastricht, Franq. in herb. pr.; (Friesland, Fris.). Variat.: Hoppii FL. B. s. p. 12f; Rabenh. I. I. Tusschen Raalte en Hellendoorn (Overijssel), M i q. in herb. pr. CATHARIINEA Ehrh. Callibryon Ehrh. Op zand, veen- en heidegrond, op opene plaatsen en in bosschen, algemeen. Dec. — Maj. (Catharinea undulata fl. b. s. II. p. 120., Rabenh. p. 233.). In Herb.: Velp, Abcoude, Lac.; Zuid-Beveland, V. d. B.; Kampen, Deventer, Top; Rosmalen, Hov.; Groningen, Heyn.; Haagsche bosch, Voorschoten, Leyden, D., Mb., Oudem.; Haarlem, Spl i tg.; Nijmegen, Abel.; Renkum, Buse. Bovendien: Vianen, de Bildt, Lac. in herb. pr.; (Heemze, Ehrh. Beitr.) Variat.: A abbreviata Br. et Sch. (Rabenh. p. 233.). In Herb.: Deventer, Top; Zuid-Beveland, v. d. B.; Leyden, D., Mb., Oudem.; Rosmalen, Hov.; Maastricht, Franq. C. tenella Roehl. Op zandigen grond. Aug. Sept. (C. undulata minor fl. b. s. II. p. 122.). Rabenh. p. 234. Darthuizen (Utr.), v. H. in herb. Lac.; (Paterwolde b. Groningen, fl. b. s.). GEORGIA Ehrh. O. Mnemosynum Ehrh. Op vermolmde boomstammen in bosschen en op beschadigde plaatsen in bergachtige streken. O M;ij. Jun. (Tetraphis pellucida fl. b. s. II. p. 164. Rabenh. p. 231. In Herb. : Tafelberg aan de Grebbe (sen7.), bosch te IJde (flor. sen.), Lac.; Renkum, Biise. Bovendien : bosch van Kau b. Maastricht, Franq. in herb. pr.; (Breukelenkamp in Overijssel, fl. b. s.). Ord. Bryaceae. MNIUM L In Herb. : Walcheren, Zuid-Beveland, v. d. B.; Grote-Neuendorp, Heyn.; Beek, Jijmegen, Abel.; Twello, Deventer, Top; Zalk, Bond.; Beekbergerwoud, Schalkwijk, Mb.; Dordrecht, Lac.; Haarlem, Splitg.; Bloemendaalse bosch, Leyden, Wassenaar, Kalwijk, Voorschoten, D., Mb. Bovendien : Amsterdam, Lac. in herb. pr.; Maastricht, Franq. in herb. pr.; Haren, Miq. in herb. pr.; (Hitzum, Fris.; Saikerwaard, Paterwolde, Dalen, Ootmarsum, fl. e. s.). MNIUM affine Bland. In bosschen, op beschaduwde plaatsen langs wegen, in veenplassen en op moerassige grond. 2. Maj. (Rabenh. p. 228.). In Herb. : Beek (fl. masc.), Vinkeveen, de Bildt, Ameliswaard b. Utrecht, Kudelstaart (N.-Holl.), Lac. Zonder vrucht. Variat. MNIUM elatum Br. et Sch. (Rabenh. p. 228. MNIUM rostratum Br. et Sch. Bijdr. In Kerb. : Warmond, Bloemendaalse bosch, D., Mb.; Achtienhoven, Lac., Wils; t. Utrecht en Jutphaas, Lac. (Met vrucht). MNIUM rostratum Schwaegr. Op beschaduwde plaatsen in bosschen. 2. Maj. (Rabenh. p. 227.). Bosch van Kau bij Maastricht, Fr. in herb. pr. Mn. cuspidatum Hedw. Algemeen op vochtige beschaduwde boschgrond, aan boomwortels en in duinvalleien. ^pr. — ^ug. Rabenh. p. 227.; Brum cuspidatum fl. b. s. II. p. 112. In Herb.: Walcheren, Zuid-Beveland, van de B. ; Ubbergen, Hummelberg, Abel.; Twello, Top; Zalk, bosch van Essenburg b. Harderwijk, Bond. de Bildt, Lac. Bloemendaalse bosch, Wils; Lisserduin, Warmond Voorschoten, Noordwijk, Wassenaar, D. M b. Bovenden: Spoel b. Kuijenburg, Lac. in herb. pr.; Katwijk, Haagsche bosch, Gort.; Friesland, Fris. Mn. cinclidioideis Huebn. Op moerassige, beschaduwde, veenachtige heidegrond. Aest. (Rabenh. p. 229.; Bryum punctatum fl. b. s. ex parte), Zonder vrucht. In Herb.: Paterwolde b. Groningen, Bliq. Mn. punctatum Hedw. Op vochtige en beschaduwde plaatsen in bosschen, op drassige plaatsen aan den voet van bergen, in heidegreppels, aan beschaduwde slootwallen en op zware moerassige veengrond. 2f Sept. — Mart. (Rabenh. p. 224.; Bryum punctatum fl. b. s. II. p. 110 ex parte). In Herb.: Haagsche bosch, Voorschoten, t. SaSoomheim en Lisse, D., Mb.; Arnhem, Bloemendaal, Biise; Oud-Diemen b. Amsterdam, de Bildt, Larenstein b. Velp, Lac; Beek, Ubbergen, Abel. Bovendien: bosch van Kau, Fr. in herb. pr.; (Kalwijk, Gort.; Haarlemmerhout, Wassenaar, Nijmegen, fl. b. s.). Mn. subglobosum Br. et Sch. Op moerassige veengrond. ^ Mart. Apr. Rabenh. p. 224. In Herb.: Kudelstaart, Leymuiden, Lac. Obs. 3IniQ punctato H e d w. affine ; different vero florescentia hermaphrodita. Mensibus Augusto et September prope Kudelstaart lecta specimina floruerunt, reliqua in sphagnetis nliginosis obvia non floruerunt, ideoque dubia. 1.430. Mn. hornum Hedw. Algemeen op zand- en veen-grond, in schaduwrijke bosschen, langs beschaduwde slootwallen en greppels, langs vijvers en aan de duinkant. 2j. Febr. — Jul. (Rabenh. p. 225.; Bryum hornum FL. B. s. II. p. 108.). In Herb.; Amstelveen, Leyden, Voorschoten, Lisse, Haagsche bosch, de Bildt, Amersfoort, bosch van Essenburg en Hulshorst b. Harderwijk, Uilenpas b. Doesburg, Beekbergerwoud, Ubbergen, Beek, Renkum, Zalk, Oosterhout b. Kampen, Oldenbroek, Haren, Rosmalen, Breda, Walcheren, Zuid-Beveland. Bovendien: Maastricht, Fr. in herb. pr.; Schouwen, v. d. B. in herb. Lac; Velp, Lac. in herb. pr.; Lochem, Miq. in herb. pr.; Friesland, Fris.; t. Oudega en Garip, Paferwolde, Zweelo, Ootraarsum (FL. B. S.). BRYUM Dill. emend. Ptychostomum Horsch. 1431. Br. cernuum Br. et Sch. In zand- en veenachtigen grond op opene plaatsen, langs wegen en rivieren, in veilingen, in duinvalleijen, aan muren en op steenen, algemeen. 2j. Apr. — Jul. (Rabenh. p. 201.). In Herb.: Haarlem, Splitg.; Bloemendaal, Haarlemmermeer b. Sloten, Amstelveen, Bergen (Pif.-Holl.), Muiden, Dordrecht, Jufphaas, Lac. Zandvoort, Kalwijk, Noordwijk, Amsterdam, Romb., Kampereiland, Zalk, Top, Bond., Amerongen, H. Stekh.; Zuid-Beveland, v. d. B. Bovendien: Hulst, Y. d. B. in herb. pr. Cladodium Brid. 1433. Br. finclinatum Br. et Sch. Op opene en beschaudwe plaatsen in zand-, veen-, en kleigrond, in duinen-, op turfakkers, langs slootkanten, enz. Maj. — Aug. (Rabenh. p. 202.). In Herb.: Noordwijk, Katwijksche duinen, groot Berkhey b. Wassenaar, D., M b., W i s; Abcoude en Vinkenveen, Lac., Romb.; Loenen, Sloten b. Amsterdam, Muidenberg, Lac.; Zuid-Beveland, v. d. B. Bovendien: Amstelveen, Zeist, Lac. in herb. pr. 1433. Br. paludicolus Br. et Sch. Op vochtigen zandgrond. Jim. — Aug. (Rabenh. p. 203.). In Herb.: Zuid-Beveland, v. d. B. Obs. Species ob simililudinem cum Br. pallentem (quaecumque commixta occurrit in loco indicato) et Br. finclinatum forsan praetervisa ideoque pluribus locis inquirenda. 1434. Br. latifolium Br. et Sch. Aan den oever van veenplassen. Maj. Aug. (Rabenh. p. 204.). In Herb.: aan den oever van het Legmeer t. Amstelveen en Thamen, Lac. Obs. Species hucuscne unico tantum Germaniae loco reperta in terra arenosa humida, apud nos in solo turreso indicati loci satis copisse provenit. Pohlia Hedw. 1435. Br. polymorphum Br. et Sch. Op zaadigen grond. Jun. — Sept. (Rabenh. p. 205). In Herb.: Hulst, v. d. B. Webera Hedw. 1436. Br. nutans Schreb. Op lage, droog, of vochtige, veen-, zand-, en heidegronden. Maj. — Sept. (Rabenh. p. 208.). Bryaceae. In Herb. : Groningen, 11 e y n. j Zeist, Un. 1 8 4 7. ; Den Haag, B ii s e ; Soesterveen, t. Abcoude en Vinkenveen, Sloten, Amstelveen, Lac.; Smilde, St. Jan Steen, v. d. B. Bovendien : Haaren, Haarenmolen, Mi q. in herb. pr. 5 (Assen, fl. b. s.). Variat: A caespitosum. (Rabenh. p. 208. Webera caespitosa Hoppe et Husch.) In Herb. : Soerensche Bosch, Un. 1849; de Bildt, Lac. V' longisetum. (Rabenh. p. 208. Webera longiseta Brid., Bryum cribrum D. Bijdr. II.). In Herb. : op den berg aan de Grebbe, dicht beschaduwden grond te Velp, Lac.; Abtspoel b. Leyden, de Vliet b. Wassenaar, D. Mb.; Renkum, Busse. Obs. Huc pertinere quoque nobis videtur Br. crdum FL. B. s. p. 106. - strangulatum. (Rabenh. p. 208.; Webera strangulata N. ab. E.). In Herb. : in pijnbosschen b. Renkum, Busse. 1429. Br. Sphagni Brid. Op moerassigen veengrond tussen het veenmos. Jun. Jul. Dioicum. Caule longissimo, gracillimo, ramoso, remoto foliosa; foliis inferioribus minutis ovato-acuminatis, superioribus sensim magis confertis et majoribus tandemque comam polyphyllam formantibus, oblongo-elongato- et lanceolatis, apice serratis, nitidis; flore masculo sub-capituliformi; capsula in pedicello longissimo nutantel, oblongo-obconica, operculio magno, peristomio magno, pallido. Br. sphagnicola Br. et Sch. suppl. ad. Br. Europ. p. 6.; Bryum nutans D. Bijdr. I. lot de Fl. Leid. In Herb. : Rietlanden b. Leymuiden aan de Haarlemmermeer, D. Mb., Busse. Obs. Species proxima Br. nutant ^ florescentia vero dioica et distribulione gregaria facile distinguenda. 1439. Br. Ludwigii Spr. Op vochtigen grond. Aug. Sept. (Rabenh. p. 210.). Zonder vrucht. BHTDM. 35 BRYACEIE. In Herb. : Dordrecht tusschen de straatstenen bij het veer op Zwijndrecht, Lac. 14:39. Br. annotinum lledw. Op droog en vochtige zandgrond, op zandige bovenlanden, enz. 24- Maj. Jim. (Rabenh. p. 210. Bryum decipiens fl. b. s. II. p. 104.). In Heib. : Woudenberg, Soestdijk, Ede, Lac.; Hulst, V. d. B. Bovendien : t. Utrecht en Jutphaas, Lac. in herb. v. d. B. (Harderwijk, v. Geans. Spic). 14:40. Br. carneum L. Op vochtige en zandige kleigrond, op opene en beschaduwde plaatsen, langs rivieroevers, slooten, op waarden, enz. 2. Mart. — Maj. (Rabenh. p. 210.). In Herb. : Utrecht, Lek b. Vianen en Vreeswijk, Overeind van Jutphaas, Merwede b. Dordrecht, Zwijndrecht, Thomaswaard b. Werkendam, Lac.; Zuid-Beveland, v. d. B.; Kroonenstein b. Leiden, kanaal b. Katwijk, D., M b. Bovendien : Meersen, Franq. in herb. v. d. B. 14:41. Br. Wahlenbergii Schwaegr. Op zandige kleigrond langs rivieren, slooten en op andere vochtige plaatsen. 2. Maj. (Rabenh. p. 211.). Zonder vrucht. In Herb. : Ubbergen, Abel.; Heerjansdam, Lek b. Vianen, Merwe b. Papendrecht, Lac. Bryum. In Herb. : Zuid-Beveland, v. d. B.; Leyden, Leyder-dorp, D., Mb.; Rotterdam, Sloten, Diemermeer, Loeonen, Utrecht, de Bildt, Blaauw-Kapel, Lac. Bovendien: Kerkmuren van Meersen, Franq. in herb. pr. j t. 's Hage en Rijswijk, fl. c. s.). BUYDM. 30 BRUACEAE. Br. intermedia Brid. Op voclitigen zand- en puingle grond, zeldzamer op veen- en heidegrond. 24. Mart. — Sept. (Rabenh. p. 212.). In Herb.: Dordrecht, Sloten, Amsterdam, Lac.; Zuid-Beveland, v. d. B. Bovendien: Maasbracht, Franq. in herb. pr. Obs. Species per totum fere annum capsulis maturis imrnatu-risque simul onusta. Br. torquescens Br. et Sch. Op vochtigen grond in duinvallen en aan de kanten van pas uitgegraven vijvers. Maj. — Jul. (Rabenh. p. 213.). In Herb.: Noordwijk, D.; Zuid-Beveland, v. d. B. Obs. Species verosimiliter pluribus locis obvia, sed ob similium cum Br. capillari praeter visa, in Germania hucusque modo locis aridis iisque calcareis et in muris inventa. Br. bimum Schreb. Op zand- en kleigrond aan de kanten van slootwater en grachten, in lage drassige velden, in veennen en moerassen. 12 Apr. — Jun. (Rabenh. p. 213.). In Herb.: Leyden, Leyder-dorp, D., Mb.; Kamper-eiland, Top, Bond.; t. Muiden en Muiderberg, Achtienhoven, Blaauwkapel, Zeist, Baarnbrugge, Abcoude, Sloten, Amstelveen, Lac. Bovendien: Maastricht, Franq. in herb. pr.; Dordrecht, t. Utrecht en Jisp, Lac. in herb. pr.; Zuid-Beveland, v. d. B. in herb. pr. 1446. Br. pseudotriquetrum Schwab. Op moerassige veengrond, in veenen en drasveen duinpannen. 2. Maj. — Jun. (Rabenh. p. 214.). In Herb. : Amersfoort, Splitg.; Rozenwater b. Zandvoort, B. Vlieje Soesterveenen, Vinkenveen, Heerjansdam(?), Lac. j Zuid-Beveland, v. d. B. Bovendien : Blaauwricht, Frank. in herb. pr.; Haren, Miq. in herb. pr.; Sloten, Lac. in herb. v. d. B. 14:49'. Br. roseum Schreb. In bosschen aan den voet der boomen en op schaduwrijke vochtlage plaatsen. Aulumno. Zonder vrucht. (Rabenh. p. 222.). BRYUM. BRYACEAE. In Herb. : Bloemendaalsche Losch, Overveensche duinen, B. Vlieje; Ypsoorten, Noordwijkerhout, Veldzijde, Beekbergerwoud, D., M. b.; Beek, Ubbergen, A. b. e. 1.; Zalk, Top; Grebbe, Lac. Bovendien : Velp, Lac. in herb. pr.; Maastricht, Frank. in herb. pr.; (Heemze in Overijssel, Gort.). 14:49'. Br. capillare Hed. w. Algemeen in bosschen op boomwortels; in duinvalleijen, op muren, steenen, puin grond, daken, enz. 2f Apr. — Aug. (Rabenh. p. 216.). In Herb. : Leiden, Leyden, Hondsholredijk, Wassenaar, Haarlem, Lisse, Heemstede, Velzen, Bloemendaalsche bosch, Amsterdam, Velp, Hulshorst en Essenburg, Harderwijk, Heerjansdam, Zuid-Beveland. Bovendien : Duinkant van Walcheren, v. d. B. in herb. pr.; Haren en Harendermolen, Miq. in herb. pr.; (Ootmarsum FL. B. s.). Variat: Br. majus Schreb. [Br. capillare b. macrocarpum Rabenh. p. 217.]. In Herb. : Twello b. Deventer, Top; Haamstede, duinkant van Schouwen, v. d. B. Br. flaccidum (Br. flaccidum Brid.) Rabenh. p. 217. In 1849: Zandberg b. Kampen, Top. Renkum, B. bi. 14:19. Br. turbinatum Hedw. Op laagte en moerassige veen-gronden. 2 j- Maj. — Oct. (Rabenh. p. 215). In herb. : Amsfelveen, Achtienhoven, Lac. 1450. Br. IVeodamense Itzigsohn. In moerassige, veenachtige duinpannen. A-Dioicum; dense caespitosum et tomentulosum subelongatum; caulis ruber inferne nudiusculus, apice dense foliosus; folia inferiora minora orbicularia, seu oblonga rotundata obtusissima, apice involuto, alveato-concava, nervocrassum tenuiter usque ad apicem evanescente intense purpureum, e cellulis minutis quadrato-rhomboideis apice minoribus pellucidis areolata, margine involutaceo, late et flavo-marginata, superiora majora amoene lutescentia, suprema in comam veluti iruncatam congesta, e basis haud decurrente sed ventricoso-inflata brevissima oblonga breviter acuta margine basi revoluta, e cellulis minutissimis viridescens subchlorophyllosis omnino rhomboideis areolata; perichaetialia seniora pellucide reliculata, intima immarginata minora lanceolata acuta, oninia integra; theca in pedunculo elongato pendula oblongo-pyriformis angusta fusca, peristomium Bryi' M ii 1 1. Synops. Musc. p. 259. In herb. : Achtienhoven, t. Utrecht en Jutphaas, Lac. Groot-Berkhey b. Wassenaar, D., BI b. Zandvoort, B ii s e. Br. pallens Sw. Op vochtigen beschaduwden grond. 3 j. Jun. (Rabenh. p. 215). In herb. : Spanjaardsbrug en Kronenstein b. Leyden, D., Mb. Bovendien : Blaauwkapel, Lac. In herb. pr. Zuid-Beveland, v. d. B. In herb. pr. 1453. Br. caespiticium L. Algemeen zowel op droog als vochtige plaatsen, op zand- en zandige kleigrond, aan slootkanten, wegen, dijken, op muren, steenen, wallen, aschbalken, oude daken, boomstammen, enz. 2 j. Apr. — Jun. In Herb. : Haarlem, Leyden, Warmond, Amsterdam, Zeeburg, Sloten, Utrecht, Vianen, Diepenveen, Beek, St. Anna, Hees, Hatertse Broek, Zuid-Beveland. Bovendien: Maastricht, Frankrijk in herb. pr.; (Zutphen, Gort.; Friesland, Fris.). Variatie: gracilescens Br. et Sch. (Rabenh. p. 218.). In Herb.: Zuid-Beveland, Wilhelmina polder, v. d. B.; Zwijndrecht, Jutphaas, Utrecht, Lac.; Leyden, D., Mb. imbricatum Br. et Sch. (Rabenh. p. 218.). In Herb.: Goes, v. d. B.; Amsteldijk b. Amsterdam, hoogendijk b. Rotterdam, Lac. Br. erythrocarpon Schwaegr. Op matig vochtige opene en beschaduwde plaatsen, op veenachtige heide, zandig bouwland en veengronden. Jun. (Rabenh. p. 218). BRYOLOGIE. In Herb.: t. Abcouwe en Vinkenveen, Loenen, de Bildt, Woudenberg, Lac. Bovendien: Bergerbosch b. Alkmaar, Lac. in herb. pr. Br. atropurpureum Web. et Mohr. Op klei-, zand-, en zandige veengrond, langs rivieren, sloten, aan dijken en soms op muren. Jul. (Rabenh. p. 218.). In Herb.: Leyden, D., Mb.; Hulst, Zwavel (Zeeland), v. d. B.; Zwijndrecht, Merwede b. Papendrecht, Blaauwkapel, Utrecht, Loenen, Muiderberg, Amsterdam, Lac. Br. alpinum L. Zeldzaam en zelden vruchtdragend. Op vochtige zandige veengrond langs slootwallen en op lagere heidegrond. Jun. Jul. (Rabenh. p. 220.). In Herb.: t. Ede en Lunteren, Lac. Bovendien: Kernheim b. Ede, Lac. in herb. pr. 14:36. Br. argenteum L. Algemeen op onbegroeide droog en matig vochtige plaatsen in zanderigen grond, in de duinen, in weilanden, aan de kanten van wegen en paden, tusschen de straatsteenen, op muren en daken, enz. Mart. — Oct. (Rabenh. p. 221.). In Herb.: Leyden, Haarlem, Utrecht, Kampen, Groningen, Schouwen. Bovendien: Maastricht, Franq. in herb. pr.; Zutphen, Gort. Variat.: Majus Schwaeg. (Br.) in herb. fl. b. s. II. p. 104.). Op vochtigere of meer beschaduwde plaatsen. In Herb.: Zuid-Beveland, v. d. B.; Leyden, D., Mb. Bovendien: Dubbeldam, Cop. in herb. Dav. (Zutphen, Gort.; Rotterdam, de Geer Spec. alt.). Lanatum (Br.) in herb. Op opene zonnige plaatsen. In Herb.: Leyden, D., Mb.; Deventer, Top; Beek, Nijmegen, Abe I. ACLACOZION. 40 BRYOCHAE. MEESIA Hedw. Zeldzaam. In vochtige duinpannen. Jun. Jul. Aug. (Rabenh. p. 195.). In Herb.: duinvallei b. Zandvoort, Biise. AITLACOMION Schwaegr. In moerassen, veenen, rietlanden, heidepoelen, veenachtige duinvalleijen, enz. Maj. Jun. (Br.) in herb. fl. b. s. II. p. 106.). Rabenh. p. 229. In Herb.: Leymuiden, D., Mb.; Oudem. de Bildt, Soesterveen, Lac. j Renkum, Biisej Uddelermeer, Un. 1850.; Haarlandsche broek, Abel. j Noordwijkerhout, D.; Schapenduinen b. Bloemendaal, Mb.; Zuid-Beveland, v. d. B. Bovendien: Kudelstaart, Achterhoven, Lac. in herb. pr.; Harendermolen, Harderwijk, Miq. in herb. pr.; Maastricht, Franq. in herb. pr.; Heemze en de kleine Haar, Ehrh. B. v. Geuns; Waverveen, Haren, nieuw Stadskanaal, en boven Pekel A (Gron.), Ootmarsum, fl. b. s.). Obs.: Thalaise: foliis latioribus, imbricatis, integerrimis, siccitale haud tortilibus (var. /9. imbricatum Br. et Schimp.); caule ramosissimo, innovationibus abbreviatis, fasciculatim foliosis, ramulis sub coma florali egredientibus, flagelliformibus (var. y. fasciculare Br. et Sch, 3Itmim fasciculare Brid.); denique caule decumbente, ramoso, pseudopodiis elongatalis numerosis (var. polycephalum Br. et Sch. Mnium polycephalum Brid.). Variae illae, semper steriles, loco natali tribuendae ideoque potius formae diceudae sunt. In herbario ex ipsis locis et speciebus ipsae asservantur. IlLu. androgynum Schwaegr. Vrij algemeen op zandige grond in bosschen en op beschaduwde plaatsen, aan den voet van boomen en op oude boomstammen. Zonder vrucht. 2 Jun. In Herb.: 's Hage, W i I s; Noordwijk, IVoordwijkerhout, Oudem. Voorschoten, Mb.; Renkum, Velzen. BARTRAMIA. EARTRAMIACEAE. B. v. Bildt, Soestdijk, Laer, Araersfoort, Splitg.; t. Zoest en Amersfoort, Cop; Haag, v. d. B, Bovendien: Utrecht, de Bildt, Lac. in herb. pr.; Amby, Frank. in herb. pr.; Kromme Rhijn b. Utrecht, Miq. in herb. pr.; Heemze, Ehrh. Beil.; Haarlem, Gort.; Naarden, Zuid-Inren, Haren, Harenderraumen, Noorddoringen, Zwolle, FL. B. S.). Ord. Bartramiaceae. BARTRAMIA Hedw. B. fontana Br. i d. Op vochtige en overstroomde zanden, veengrond, aan bronnen en beken, langs slooten en vaarten. 2 Jun. Jul. Zonder vrucht. (Rabenh. p. 192.). In Herb. : Groningen, Heyn.; Ede, t. de Klomp en Ede, Overeind van Jutphaas, Lac. in herb. pr.; Beekbergen, Bisse inherb. Mb. f Maastricht, Franq. in herb. pr.; Harderwijk, Waverveen, Leuvenura, Nijmegen, Arnhem, Ootmarsum, fl. b. s.). Obs. Variaties rarais apice raagis minusve aduncis foliis omni bus falcato-secundis, costa crassiore praedilis. B. Kiarchica Brid. Op zand- en zandigen kleigrond aan de kanten van slooten en beekjes, op drassige plaatsen in weilanden en op uiterwaarden. 2. Jun. Jul. Zonder vrucht. (Rabenh. p. 192.). In Herb. : Warmonderhek, B.; Groesbeeksche heide, Un. 1847; Uddelermeer, Un. 1849.; Weurt, Abel, Sypenberg b. Velp, Groenendaal in het Overeind van Jutphaas, Zeisterbosch, Lac; Renkum, Bisse. B. pomiformis Hedw. Algemeen op vochtigen en beschaduwden zandigen grond, in bosschen, op heiden, langs holle wegen en slootjes, op aardwallen, aan den voet van boomen en op oude boomstoven. Apr. — Jul, (Rabenh. p. 191. B. pomiformis en B. itchyphyllus, FL. B. s. II. p. 96.). CATASCOPIUM. OREADEAE. In Herb. : Hillegommerdquin, Aardenhout b. Haarlem, Velzen, de Bildt, Renkum, Amerongen, Wolfheze, Tafelberg aan de Grebbe, Twello, St. Anna, Hatert, Ubbergen, Hulshorst b. Harderwijk, Harendermolen, Venlo, Rosmalen, Hulst, Maastricht. Bovendien: St. Jan Steen, Walcheren, v. d. B. in herb. pr. j (Heemze, E h r h. Beitr.; Haagsche bosch, Gort.). Obs. Folia, exsiccando plerumque flexuosa et curvata, subtus stricta manent et tunc primo adspectu facile commutatur haec species cum B. itchyphylla B. Oederi Sw. Op kalkhoudende rotsen. Apr. Jul. Aug. (Rabenh. p. 190.). Maastricht, Frankrijk. In het herb. pr. L. 1465. B. ithyphylla Brid. Op den grond en in rots spleten, op beschaduwde plaatsen. 2 Maj. Jun. (Rabenh. p. 190.). In Herb.: Renkum, Bovenkasteel; St. Pietersberg b. Maastricht, Frankrijk. In het herb. pr. Ord. Oreadeae CATASCOPIUM Brid. 1466. C nigritum Brid. Op drooggrond, veenachtigen grond. 21 Aug. Sept. (Rabenh. p. 188.). In Herb.: Langeveld b. Noordwijkerhout, D. Ord. Grimmiaceae BACOMITRIUM Brid. 1467. B canescens Brid. Op droog zand- en heidegrond, algemeen op de duinen, enz. 21 Dec. — Apr. (Rabenh. p. 159. Trichostomum canescens fl. b. s. p. 138.). In Herb.: 'S Hage, Bovenkasteel; Katwijk, Keukendam b. Bennebroek, D.; Groesbeek, Nijmegen, A. b. e.; Rosmalen, Hov.; Sebouwen, van der B.; Harderwijk, konijnenbelt b. Zwolle, Bond.; Breukelenlamp, Overijssel, Heyn. Bovendien: Groningen, Miq. in het herb. pr.; de Bildt, Driebergen, Zweelo, Oosterhesselen, Hattem, FL. B. s. Variat: pralixum Br. et Sch.; (Rabenh. p. 159.). Op vochtigere meer beschaduwde plaatsen. In Herb.: t. 's Hage en Scheveningen, Oudem.; Katwijk, Hillegom, D., Mb.; Schouwen, van der B. Bovendien: de Bildt, Lac. in het herb. pr. ericoides Br. et Sch.; (Rabenh. p. 159., Trichostomum ericoides fl. b. s. II. p. 140.). Op zonnige, zeer drooge plaatsen. Zonder vrucht. In Herb. de Bildt, Lac; Zeist, Gev. Deyn.; Nijmegen, Abel.; Diepenveen, Harderwijk, Top; Amersfoort, v. d. Roemer; Rosmalen, Hov.; Venloo, D.; Keukenduin b. Bennenbroek, duin van Bakkershagen, D., Mb. Bovendien: Overijssel, Miq. in herb. pr.; Lanaken, Franq. in herb. pr.; (Zweeloo, fl. b. s.). 1468. R. lanuginosum Brid. Op zand- en heidegrond op beschaduwde plaatsen en in sparrenbosschen. Dec. — Maj, (Rabenh. p. 158.; Trichostomum lanuginosum fl. b. s. II. p. 140.). In Herb.: de Bildt, Zeist, Lac.; Zwolle, Heyn.; Rosmalen, Hov.; t. Maartensdijk en Nieuw-Loosdrecht, Lac. Bovendien: Haren, Miq. in herb. pr.; (Soestdijk, Nijmegen, fl. b. s.; t. Harderwijk en Doornspijk, Heemze, Ehrh. Beitr.; Friesland, Fris.). Variat: ? depauperata, nigrescens, foliis brevius piloso-acuminatis, acmine minus evidenter erosus-dentato. (Zonder vrucht). In Herb.: op vochtigen, veenachtigen heidegrond bij Ede, Lac. 1469. R. heferostichum Brid. Op graniet- en zandschijven. Apr. (Rabenh. p. 157.). Zonder vrucht. In Herb.: hunnebed Eexta in Drenthe, Lac.; rots b. Meersen, St. Pietersberg b. Maastricht, Franq. 1470. R. fasciculare Brid. Op heidegrond en in sparrenbosschen. Vere. (Rabenh. p. 157). Zonder vrucht. In Herb.: de Bildt, Lac. Bovendien: b. de Zeisterduinen, Lac. iu herb. v. d. B. Obs. Species in Germania et rarioribus alterque tanquam ad rupes humidas obvia. Licet specimina herbarii depauperatam formam sislaut, tamen bene quadrant cum R. fascicularis. Ulteritis autem indaganda! 14. II. aciculare Brid. Op steenen en rotsen in berg-beeljes. 2. Apr. Maj. Lanaken, Franq. in herb. pr. L. Grimmia Gr. pulvinata Hook. et Tayl. Algemenen op zonnige en beschaduwde plaatsen, aan dijken en muren, op steenen, daken, boomen, enz. 2. Febr. — Apr., (Rabenh. p. 160). In Herb. : Leyden, Haarlem, ringdijk b. Amsterdam, Diemermeer, Muiderberg, Kampen, Nijmegen, Goes. Bovendien: Dordrecht, Utrecht, Laach in herb. pr. j Maastricht, Franq. in herb. pr. 14. Clr. crinita Brid. Op muren. 4. Apr. Maj., (Gumbelia crinita Rabenh. p. 167.). Maastricht, Franq. L. SCHISTIDIUM (Brid.) Br. et Sch. 14. Sch. apocarpi Br. et Sch. Op droogde plaatsen op steenen, muren, daken, dijken, zeldzamer op boomen. 1. Febr., — Jun. (Rabenh. p. 155.; Grimmia apocarpa B. et S. p. 162.; Orthothecium cupulatum fl. b. s. II. p. 116. juxta spec. in herb. Miqueliano, tuvi ex loco natali). In Herb. : Zuid-Beveland, v. d. B.; bosch van Assen, Heerjansdam, Utrecht, Amsterdam, Muiderberg, Aalsmeer, Laach. Bovendien: Dordrecht, Laach in herb. pr. j Willemsdorp, Laach in herb. V. d. B. 3 Maastricht, Franq. in herb. pr.; Ubbergen b. Nijmegen, de Beijer in herb. Miq.; (overal op oude muren en boomen in Friesland, Fris.). Variat: gracile. (Grimmia gracilis Schimp.). Rabenh. p. 155. Op zonnige plaatsen, op daken, steenen, palen, enz. In Herb.: Beek, Ab el j Haarlemmermeer b. Sloten, L a c. Bovendien: Maastricht, Fr a n q. in herb. pr. Y. rivulare. (Rabenh. p. 155.; Grimmia rivularis Schwaegr.). Op meer vochtige plaatsen, steenen bruggen, nu en dan besproeide steenen van dijken, aan onder water staande boomstammen, enz. In Herb.: Leymuiden, D., Mb.; Sloten, Aalsmeer, hoogendijk b. Rotterdam, Heerjansdam, Lac. Bovendien: boomen op de heide b. Maastricht, Franq. in herb. pr. HEDWIGIA Schr. H. ciliata. Aan rotsblokken op zonnige plaatsen, op de hunnebedden van Drenthe en Groningen. A- Vere, (Rabenh. p. 152.; Schistidium ciliatum pl. b. s. II. p. 166.). In Herb.: Borger en Rolde, v. d. B., H ey n.; Midlauren, v. Hall. Bovendien: Pietersberg b. Maastricht, Fr a n q. in herb. pr.; t. Gieten en Eekst (Drenthe), D. in herb. pr. ORTHOTRICHACEAE. Ord. Orthotrichaceae. ORTHOTRICHUM. Hedw. Peristomium simplicissimum. O. cupulatum Hoffm. Op muren en steenen, aan dijken, enz. Op. — Jun. (Rabenh. p. 176.). In Herb.: hoogendijk b. Rotterdam, Lac.; Leymuiden, D., Mb. Variat: O. floccosum Hsch. y ahenh. p. 177). In Herb.: Leymuiden, D., Mb.; Sloten, Aalsmeer, hoogendijk b. Rotterdam, dijk langs de rivier b. het dorp de groote Lindt, L a c. Opsibella exserta, calyptra nuda. (Rabenh. p. 177.). Even als de vorige verscheidenheid op vochtige, en nu en dan door het water besproeide plaatsen langs rivier- en meeroever. In Herb.: Sloten, Aalsmeer, de groote Lindt, L. a. c.; Leymuiden, D., M. b. O. anomalum Hedw. Op haven-, en stadsmuren, daken, steenen, dijken, watervallen, zelden op boomstammen. Pr. 31 maj. (Rabenh. p. 177.; Orts saxatile FL. B. S. II. p. 116.). In Herb.: Beek, Abel.; Kampen, Deventer, Top; Velp, Utrecht, hoogendijk b. Rotterdam, Lac.; Wassenaar, D., M. b.; Haarlem, Buse. Bovendien: Dordrecht, L. a. c. in herb. v. d. B.; Groningen, Miq. in herb. pr. Variat.: caule ramisque elongatis, foliis late lanceolatis, pedicello elongato. (Br. et Sch. (Rabenh. p. 178. c). In Herb.: op zerkens van het kerkhof te Zeist, Wils; Maastricht, Franq. O. Ludwigii Schwager. Op jonge beuk-, eiken- en populieren stammen. 4- 26 Sept. (Rabenh. p. 178.). ORTHOTRICHUM. ORTHOTRICHACEAE, In Herb.: Leyden, D.; Velp, Arnhem, L. a. c. Bovendien: op Bree-vecht b. Vreeland (Utrecht), Lac. in herb. pr. Peristomium duplici. O. obtusifolium Schrad. Op de stammen van omén, eiken, ijpen en popels. Zonder vrucht. 21 Maj, Jun. (Rabenh. p. 179.). In Herb.: Zuid-Beveland, v. d. B.; Uilenpas b. Zutphen; Dordrecht, Jutphaas, Loenen, L. a. c.; Renkum, B. i. s. e.; Voorschoten, D., M. b. Bovendien: Heerjansdam, Lac. in herb. pr.; Nijmegen, fl. b. s. 1480. O. pumilum Schwaegr. Aan olmen, ijpen, wilgen; popels, enz. Il Mart. — Maj. (Rabenh. p. 179.). In Herb.: Zuid-Beveland, v. d. B.; Dordrecht, Zwijndrecht, Gorinchem, Zuilen, Utrecht en de Bildt, Lac; Bovendien: Amsterdam, Lac. in herb. pr.; Maastricht, Franq. in herb. pr. 1481. O. fallax Bruch. Aan ijpenstammen. Apr. — Maj., (O. pumilum h. fallax Rabenh. p. 179.). In Herb.: Amsterdam, Lac. 1483. O. tenellum Bruch. Aan wilgen, ijpen en popelsstammen; zeldzamer op steenen palen en keien. Apr. Jun. (Rabenh. p. 179). In Herb.: Leyden, D., Mb.; Utrecht, Muiden en Muiderberg, Maartensdijk, Heerjansdam, Lac.; Deventer, Wilpe, Dubbeldam, Dordrecht, Cop; Berg en dal b. Nijmegen, Abel; Zuid-Beveland, v. d. B. Bovendien: Utrecht, Abcoude, Lac. in herb. pr. 1483. O. patens Bruch. Aan ijpenstammen en die van andere boomen op het veld en in bosschen. Apr., (Rabenh. p. 180.). In Herb.: Rozenburg b. Amsterdam, Lac. Species in Germania media et meridionali late infrequens, nostra in patria verosimiliter aequa et in septentrionali Germaniae parte cum affinibus speciebus corallantala. ORTHOTRICHACEAE. 1484. O. affine Schrad. Aan alle soorten van boomstammen langs Avegen en in bosschen; minder algemeen op daken, schutlingen en muren. Apr. — Jun. (Rabenh. p. 180.) In Herb.: Leyden, Hillefjom, Haarlem, Kampen, Oosterhout, Zalk, Harderwijk, Nijmegen, Zuid-Beveland. Bovendien: Deventer, Wilpe, Diepenveen, Twello, Cop in herb. Dav.; Velp, Utrecht, de Bildt, Lac. in herb. pr.; Rotterdam, Miq. in herb. pr.; Maastricht, Franq. In herb. pr.; Heikop b. Vianen, Groningen, Haren, FL. B. s.). O. fastigiatum Bruch. Op sparren-, ijpen-, elzen-, wilgen-, en popel-stammen, zeldzamer op steenen. 2). Jun. (Rabenh. p. 181.). In Herb.: Amsterdam, Utrecht, huis ter Heide (Utr.), Dordrecht, Velp, Soestdijk, Lac.; Zuid-Beveland, v.d.B.; Leyden, Zandvoortsche straatweg, D., M b. Bovendien: Zeist, Amstelveen, Zeeburg, Lac. In herb. pr. O. speciosum N. ab Es. In bosschen en op verspreide boomen, aan wilgen, popels, ijpen, linden, sparren, enz. 2^pr, — Jun. (Rabenh. p. 182.). In Herb.: Leyden, Noordwijkerhout, D.; Amsterdam, Sloten, Abcoude, Vossegat b. Utrecht, de Bildt, Blaauwkapel, Soestdijk, Ameliswaard, Zeist, Heerjansdam, Velp, Lac. Bovendien: Vreeland, Bloemendaal, Lac. In herb. pr. Deventer, Cop in herb. Dav. O. coriaceum P. Beauv. In bosschen op popels, eiken, sparren, beuken, berken, enz. 2^j. Jul. — Sept. (Rabenh. p. 183.). In Herb.: Leyden, Amerongen, D.; Bloemendaal, Ede, Velp, verscheidene bosschen in Gelderland, Lac.; Deventer, Diepenveen, Twello, Twyselenberg b. Hatzem, Top; Beekbergerwoud, Mb.; Water-Meerwijk b. Nijmegen, Abel.; Hulshorst b. Harderwijk, Bond. Bovendien: Bree-vecht b. Vreeland, de Bildt, Lac. In herb. pr. Zuid-Beveland, v. d. B. in herb. Lac. Variat. ORTUOTARICHEAE. O. dilatatum Rabenh. p. 183 [O. dilatatum Br. et Sch.]. In Herb.: Assen, Heyn.; Beekhuizen b. Velp, V. d. B. Bovendien: Zutphen, Cop in herb. Dav. Mosses. O, crispum Hedw. Found on the same places as the previous and with it frequently mixed, occurring on popular trees, such as poplars, willows, beeches, oaks, and rarely on stones of sea dikes. 2f July (Rabenh. p. 183.). In Herb.: Hillegommerduin, D., M b.; Bergen, Muiden, Vossgat b. Utrecht, De Bildt, Barneveld, Arnhem, Velp, Maartensdijk, bosschen van Gemeerland, Lac.; Amerongsche Berg, D., Soerensche Bosch, U. n. 1849; Harderwijk, Jungh.; Twijselenberg b. Hattem, Top; Zuid-Beveland, v. d. B. Bovendien: Maastricht, Franq. in herb. pr. Obs. Loca natalia Florae Belg. Sept. de industria ommiss, quia alia verosimiliter ad O. coarctatum, alia ad ejusdem varietatem dilatatum, alia ad O. crispum ipsum pertinent. O, crispulum Hornsch., Minder algemeen verspreid als de beide vorige soorten, doch op dezelfde standplaatsen in bosschen. 31 maj. Jun. (Rabenh. p. 183.). In Herb.: Harderwijk, Bond.; Ede, Gelderse bosschen, Bloemendaal, Bergen b. Alkmaar, Lac. O. Stramineum Hornsch. In bosschen, langs wegen, enz. op wilgen, ijpen, beuken, eiken, popels, en elzen. Maj.-Jul. (Rabenh. p. 184.). In Herb.: Noordwijk, D.; Bergen b. Alkmaar, Bloemendaal, Sloten, Amsterdam, Amstelveen, Baarn, Vossenpoort b. Utrecht, Soestdijk, de Bildt, Zeist, Arnhem, Velp, Barneveld, Lac. O. diaphanum Schrad. Vrij algemeen op boomstammen in bosschen en langs wegen, op hakhout, steenen, daken, enz. 21 Mar. Apr. Maj. (Rabenh. p. 185.). In Herb.: Zuid-Beveland, v.d.B.; Groningen, H. y n.; Kampen, Top, Bond.; Renkum, Bisoj Haarlem, Bisoj, Splitg.; Bloemendaal, Leyden, D., Mb. Boovendien: Katwijk, Utretch, Blaauwkapel, Lac. in herb. pr.; Deventer, Cop. in herb. Dav.; Sloten aan de Haarlemmermeer, Miq. in herb. pr.; Maastricht, Franq. in herb. pr.; (Nijmegen, Heikop b. Vianen), Haren, Paterwolde, Ootmarsum, Breekelenkamp, Zwolle, Hattem, Dalsem, enz. tl. b. s.). O. Lyellii Hook. et Tayl. In bosschen op oude eiken, beuken, wilgen en andere bomen, zelden vruchtdragend. 2j- Aug, Sept. (Rabenh. p. 186.). In Herb.: Katwijk, Noordwijk, Noordwijkerhout, D., Mb., "Wils; Kampen, Oosterhout, Essenburg b. Harderwijk, Bond., Top; Zeist, Un. 1847.; Velp, Renkum, Bisoj Soerense bosch, Uilenpas, Un. 1849., 1850.; Ewijk, Beuningen b. Nijmegen, Abelj Heerjansdam, Dordrecht, Gorinchem, Utrecht, Lac.; Zuid-Beveland, v.d.B. Bovendien: Zeist, de Grebbe, Lac. in herb. pr.; Zutphen, Twello, Wilpe, Cop. in herb. Dav.; Vreeswijk, Lac. in herb. v.d.B. O. leiocarpum Br. et Sch. Vrij algemeen op bomen in bosschen, langs wegen, enz. 2j- Maj. Jim. (Rabenh. p. 185.; Orth. striatum fl. b. s. II. p. 118.). In Herb. : Zuid-Beveland , v. d. B. ; Groningen , D. ; Utrecht, Amsterdam , Velp, Lac. ; Renkum, Buse; Kampen, Bond., Top; Katwijk, Wassenaar, Leyden, D., Mb. Bovendien : Amelswaard, Dordrecht, Lac. in herb. pr. ; Walcheren, v. d. B. in herb. pr. ; Deventer, Twello, Wilp, Cop in herb. Dav. ; Maastricht, Franq. in herb. pr. ; (Friesland, Fris.). O. pulchellum Hook. et Tayl. Zeldzaam op vruchtbomen en wilgen. Mart. — Maj. (Rabenh. p. 186.). In Herb. : Leyden, D. ; Amsterdamse straatweg b. Utrecht, Lac. ZYGODONTEAE. O. Jutlandicum Brid. Aan boomstammen, voornamelijk eiken, popels, wilgen en ijpen aan steenen van zeedijken, enz. Zonder vrucht. (O. phyllanthum Rabenh. p. 183.). In Herb.: Haarlem, Mb.; Noordwijk, D., Blb., Wils; Amsterdam, Muiderberg, Abcoude, Blaauwkapel, Heerjansdam, Lac.; Walcheren, v. d. B. Bovendien : Utrecht, Amelswaard, Dordrecht, Lac. in herb. pr. Ord. Zygodonteae. ZYGODONTIA Hook. et Tayl. O. Tiricissimus Brid. Algemeen in bosschen en langs wegen op stammen van verschillende bomen (ijpen, linden, wilgen, doch vooral eiken), zeldzamer op muren van steenen bruggen, palen, schuttingen en steenen van dijken. Apr. — Jun. (Rabenh. p. 175.). In Herb.: Voorschoten, Noordwijk, D., Mb.; Velzen, Buse; Kampen, Bond., Top; Bloemendaalse bosch, Balfborg Haarlem aan het IJ, Amsterdam, Muiden, Muiderberg, Utrecht, Heerjansdam, Dordrecht, Lac.; Zuid-Beveland, v. d. B. Bovendien : Walcheren, v. d. B. in herb. pr. Ord. Encalypteae. ENCALYPTA Schreb. E. streptocarpa Hedw. In bosschen en op beschilderde rotswanden. Jul. — Sept. (Rabenh. p. 172.). In Herb.: Bloemendaal, Bovendien: Kotsen te Caastert, Franq. in herb. pr.; 1498. E. rhabdocarpa Schwaegr. Langs zandige slootwallen. 23 Jul. Aug. (Rabenh. p. 171). EUCALYPTUS. 62 ENCALYPTACEAE. In Herb.; in menigte aan den slootwal langs Brinkgreve b. Deventer, Cop, Top. Obs. Licet magna copia in loco indicato obvia, tamen ad rariores perlinet, nec hucusque alio patriae loco inveniatur est. Specimina herbarii offerunt uberrimas capsulas effoetas simulque calyptratas immaturas: mensibus Mart. — Maj. collecta sunt. 1499. E. ciliata Hedw. Aan zandige slootwallen. 23 Mart. — Jun. (Rabenh. p. 170.). In Herb.: Diepenveen b. Deventer, zeldzaam, Top. [Capsulae gymnostoniae), 1500. E. Tetragona Hedw. Aan muren van dijken en aan zandige droge slootwallen. 24 Maj, Jun. (Rabenh. p. 169). In Herb.: Noldijk b. Heerjansdam, Lac. Bovendien: Ubbergen b. Nijmegen, de Beijer in herb. Miq., Enck b. Harderwijk, Gort. Variat: f mutica; peristomio nullo, foliis obtusis. (Rabenh. p. 170.). Noldijk b. Heerjansdam, Lac. in herb. pr. 3 Pietersberg b. Maastricht, Franq. in herb. pr. E. Barbata Brid. (Bryum extinctorium majus L.). Indigenam citat van Geuns, in Spicilegio suo p. 74.: Op den Essenburg b. Harderwijk. Ord. Trichostomeae. BARBULA. 1501. B. ruralis Hedw. Algemeen op dorren zandgrond, in de duinen, aan oude boomstronken, op stroo- en rietdaken, aan heuvels, vochtige muren, enz. 23 Febr. — Jun. (Rabenh. p. 112.). In Herb.: Haarlem, Splitg.; Overveen, Biise; Hillebom, D.; Utrecht, Blaauwkapel, Lac; Kampen, konijnenbellen b. Zwolle, Bond.; IJsselmuiden, Top; Nijm. Megen, A b e I, j Zuid-Beveland, Walcheren, v. d. B. Bovendien; Katwijk, D. in herb. pr.; Diepenveen, Cop in herb. Dav.; (Friesland, Fris. ; Amsterdam en elders, FL. B. s.). Variaties: rupestris (Rabenh. p. 112), Op drongere zonuren. In herb.: hoogendijk b. Kralingen, Lac.3 Kam. pen, Bond. 1503* B, laevipila v. Hall. Zeer algemeen aan boomstammen, zelden aan steenen. Maj.Jun. (Rabenh. p. 111), In Herb.: Haarlem, Leyden, Amsterdam, Amstelveen, sche weg, Diemermeer, ringdijk b. Amsterdam, Kampen, IJsselmuiden, Zwolle, Dordrecht, Zwijndrecht, Ubbergen b. Nijmegen, Zuid-Beveland. Bovendien: (Vianen, Heiptop, FL. B. s.); Groningen, Miq. in herb. pr.; Walcheren, v. d. B. in herb. pr. j Zutphen, Dubbeldam, Cop in herb. Dav. j Maasbracht, Franq. in herb. pr.; Utrecht, Lac. in herb. pr. Obs. Occurrit forma, foliorm limbo apicali juxta pilum alternativum perum quid adsistentiae. In Herb.: op wilgen bij Heerjansdam, Lac. Bovendien: op naalde ijpen b. Utrecht, Lac. in herb. pr. 1503. B. laevifolia Br. et Sch. Op verschillende boomstammen, vooral aan oude wilgen en ijpen, zelden aan huizen bruggen en schuilplaatsen. Apr. Maj. (Rabenh, p. 111). In Herb.: Renkum, Buse; Zwijndrecht, Heerjansdam, Dordrecht, Utrecht, Vianen, Vreeswijk, Lac. j Diemerenmeer, Romb., Lac. Bovendien: Rotterdam, Amsterdam, Lac. in herb. v. d. B.; Sassenheim, D. in herb. pr. 1304. B. muralis Timra. Op oude muren, daken, zandige grond, palen, enz. overal algemeen. Apr. — Jun. (Rabenh. p. 109). In Herb.: Leyden, Haarlem, Amsterdam, Kampen, Zwolle, Nijmegen, Renkum, Utrecht, Heukelom, Dordrecht. Recht, Goes. Bovendien: Maasdicht, Franq. in herb. Variat.: incana Br. et Sch. (Rahenh. p. 109.). Op gebaggerden, uitgedroogde, zandige kleigrond, op stenen, enz. In Herb.: Westerdoksdijk b. Amsterdam, Haarlemmermeer b.-Aalsmeer, Lac. aestiva. (Rabenh. p. 109. j B. aespertura Schultz.). Op daken en in de voegen van muren. In Herb.: Kampen, Topj Zuilen, Utrecht, Vreeswijk, Heerjansdam, Lac. Bovendien: Zuid Beveland, V. d. B. in herb. pr. f. rupesiris. Op vochtige steenen langs oevers, zeldzaam. (Rabenh. p. 109.) j B. rupestris Schultz.). In Herb.: Haarlemmermeer bij Sloten, Lac. 1505. B. Subulata Brid. "Op naakten zandgrond, aan zandige wallen, in de duinen, aan den voet van boomen, op opene en beschaduwde plaatsen. A- Maj. — Aug. (Rabenh. p. 110.). In Herb.: Aardewoud, Sp I it g.; Velserbroek, B ii e j; Bloemendaalsche bosch, W i I s; Bennenbroek, M b. j; Vorschoten, D.; de Bildt, Lac; Diepenveen, Topj Zalk, Bondj Renkum, Biuse; Marienboom b. Nijmegen, Abelj Groningen, H e y n.; Fort Isabel, H o v.; St. Jan Steen, Walcheren, v. d. B. Bovendien: Zuilen, Lac, in herb. pr.; Maastricht, Franq. in herb. pr.; (Friesland, Fris.); Harderwijk, Gort.). 1506. B. revoluta Schwaegr. Op klei- en kalkgrond, op heuvels, muren, enz. A- Jun. Jul (Rabenh. p. 108.). Maastricht, Franq. in herb. pr. L. 1507. B. convoluta Hedw. Op drooghe plaatsen langs wegen en dijken, in de duinen, enz. op zand- en kleigrond. A- (Rabenh. p. 109.). In Herb.: Katwijk, de Haan; Noordwijk en Wassenaar, D., M b. j; Haarlem, Zeeburg, Utrecht, Lac. BARBULA. 55 TRICHOSTOMOEAES. Goes, V. d. B. Bovendien: Diemenveen, Cop in herb. Dav.: Zwijndrecht, Lac. in herb. pr. Obs. Locus natalis, cpem Gorlerus huic speciei tribuit prope Noordwijk, non omni ductio vocat: B. convolutae scilicet caespites terram, necque salicum truncos habitant. 1508 B. fallax Hedw. Algemeen op zand- en zandigen kleigrond, op dijken, oude muren, langs rivieroever, op steenen, enz. op droog en vochtige, opene en beschaduwde plaatsen. Jul. — Jan. (Rabenh. p. 106.). In Herb.: Leyden, Leymuiden, Zandvoort, Utrecht, Jutphaas, Kampen, konijnenbellen b. Zwolle, Platvoet b. Deventer, Velp, Zwijndrecht, Mallegat b. Dordrecht, Zuid-Beveland. Bovendien: (Amsterdam, fl. b. s.). 1509. B. unguiculata Hedw. Op vochtige klei- en zandgrond, op akkers, tasschen hakhout, langs wegen, aan slootwallen, op oude vochtige muren, enz. overal algemeen. Dec. — Maj, (Rabenh. p. 105). In Herb.: Leyden, Amsterdam, Kampen, Beuningenveld b. Nijmegen, Groningen. Bovendien: Twello, Cop in herb. Dav.; Utrecht, Zuilen, Zwijndrecht, Lac. in herb. pr.; Maastricht, Franq. j (Rotterdam, de Geer). Variaties: fi. cuspidata. (Rabenh. p. 105) B. cuspidata Schultz.; B. unguiculata fi. fl. b. s. II. p. 136.). Met de soort zelf op grazige plaatsen. In Herb.: Zuid-Beveland, v. d. B. Bovendien: Helpen, Miq. in herb. pr. y. apiculata. (Rabenh. p. 105) B. apiculata Hedw. Op vochtige plaatsen aan den voet van boomen, enz. In Herb.: Zuid-Beveland, v. d. B. y. microcarpa. (Rabenh. p. 105) B. microcarpa Schultz. Op stenen en grazige plaatsen. In Herb.: Zuid-Beveland, v. d. B. 