title: Het amboinsch kruidboek, dat is, beschryving van de meest bekende boomen, heesters, kruiden, land en waterplanten, die men in Amboina, en de omleggende eylanden vind, na haare gedaante, verscheide benamingen, aanqueking, en gebruik mitsgaders van eenige insecten en gediertens, voor't meeste deel met de figuren daar toe behoorend
creator: None
text: Radices non diutius quam per quatuor meses in rem relinquendi sunt, quum que folia marcescunt, cadunt, funt, atque pro transplantatione conservandus, enim illa terra siccans hic radix, perit, sed. De kleene zorte van de Tommens. DE uvende, een kleinsort van de Tommens, niet boven een vort boog, op een laagste metaalje vier, of vijf bladeren voortvloeiende, met een of twee lose tanden aan weerszijden. De bladertjes zijn tot vier, in vijf drie laden. Lini, twee breit, agter mal ikentlijk koor, februari ali bet kleiner Arum. De Moertertelt, namelijk uit den Stam voortvloeiende, is een bolletje af een korte sikkel, en zomerrijk af een Haarbnoot, uitgestald aan rondom andere dikke wieren bange, begint met smalle bladeren, en dan dikker, dikker exemplaren, gebeten een schots of stink. Sommige zijn ongeparfd, glad, en eetbaar, andere zijn spit af een regelmatige vorm, sommige zijn aan de onderkant dikker, en de top vormend af een Haarbnoot, van binnen zijn ze uitgeveld, sappig, met een barrière middelcentraal, laag, en zoeter van smaak dan de voorafstaande Emunctio, dog nog al met een merkelijke geur, en een glimp rennen, na 't volgende Tsjondor trekken. De geciteerde knobbelrondte bange rondom de Moervortel, op de manier gei yk aan de Afodillen ziet, of gelijk veelstroom aan ten Brooswen gordel, geeft van beter de neten beef. Sommige teenen groeien knap ter zijde uit, en vormen nieuwe boosterwortelen, de rest blijft om met andere stamelen bekleed zijn, met uitgevellijgende verwelking daarboven. De zeven soorten zet geen hypofyto, maar tufbeen de Gelen uit de Java enkel een enkelde bloem voort, geschatford aan een boas, of flos digitalis, aan de tene soort liepsters, aan de andere vijftig, zeer teer, en baas lopende. Men meet het niet langer dan vier maanden in de aarde, maar als doladeren verlengen, uitgraven, en het bet moet verplanten bewaren, zodanig dat langer in de aarde blijvende vergaat, doch aitoorens later zouden nieuw af geplant moeten worden. VIII XIX Hoofd. AMBOINSCH KRUIDIJK. »73 Hetzelfde plu’s aan de lantaarn onvermengd, emittit semina, trekvormig radicum, en vingertongen concreties uit de een enkel afhankelijk radische matrix, vingertongen of sleutels, die in het gebruik komen, de matrix weer radische afstammeling van de vingertongen gezuiverd voor de transplantatie gebruikt. Noms, Latijnse naam daveroot geklauwje, h. e. sleutelvormig. Formeel, volgens de Malaisse en Chinese medicijnen, om de volgens bovenstaande gegeven redenen. Ternaque, Tamtui. Lacus. In Amboina zacht, maar in Java en Bali vaak te lezen. Dit plantje, als inwonend in vakkundig verzorgde tuinen gekweekt. Gebruik. Recente vingertongen en sleutels nooit als aromaten of kruidje gewel te gebruiken, maar wel een soort sambal, bestaande uit gezeikde pissebijter, gekwetst, op welke aromaten met een scherpe smaak worden toegevoegd. Daarnaast worden in de Medische wetenschap ook wel deze vingertongen en sleutels gebruikt: Radix hierbij in stukjes gesneden, zijn stamboom en het vrustje met pinangahoutje verbanden voor buik- en keelklachten. Zittend, vervelende, malm melden, vervelde boffen, pootje in aem, tenen, klemp in ingen: De visten, *f puteis, meest, men, staat, zyn, gebracht, nu, de, Meveruur-tel, van, de, puteis, uitgeloot, dieren, tol, bij, vervallen, Naam. In het Latijn, Clavicula, dat het putelformige, na bet, Maleys, Tommon, Contus, on- reden, als, geacht. In het Ternataan, Tam, puti. Plant. Ze is in Amboina, gezien, uit den, zitten, gebeefd, zijn, dienst, overal, niet, plaats, onderbracht. Grootte. De vervelde, puteis, van de, wortel, ver- den, als, Jusseryn, onder, zwaar, loog, gebracht, tot, raam, onder, bet, geen, naam, herinnerd, ren, baksel van num- mer, twee, fete, rope, kruiden, gemengd. Gezocht werd, bet, onder, 't, Sint, keuze gedaan. In de Medische beefde, bet, ook, veel, gebruik: De verte, in, geneesmiddel, een kliekje, daar, aan, met, Pina, geknoopt, zeg, gebracht, in de, droge, bossen, tin, fruit, der, keit. De, vroeg, en, prikkelende, vloeistoffen. Vertoont, in de, Etrusische, Figuur, bet, Schedelforen, Zit- rumbeo. Hij, de, voorgestelde, Figuur, leidt, voor, de, Soort, Plant. De, paarden, Figuur, vervelde, de, Gandalf, Plaat. CAPUT, DECIMUM, NONUM. Sonoorus. Tsjoenkork. Aas/vorst, heeft, de, vorm, van, Zingiberis, & Curcuma: 1 gemengd, kleine, plantje, humi, heeft, geen, stengel, veel, maar, kruid, ten, is, de, wortel, in, de, aarde, verboden. Folia ejus cum illis Curcuma quodammodo conveniunt, fierunt multo breviora, crassiora, et suc crassiora, tres quatuorque pollices longa, tres digits lata, per longe cochlearia, horumque inferiora in terra plane decumbunt, subsequencia parum elevata sunt, et modium modo progerminans cucullum refert. Gravem spiritum odorem, suntque fragilia, mollia, nullamque ferre possunt vim, nihilominus tamen dicuntur, et re vera etiam nymphae et procella resistere possunt intrepida, quum in lineam craticulam, firma, nec alte super terram emineant. Radix ejus digitus est brevis, obtusus, et plerumque glandis formis, ex qua alii minores digiti ad latera dependunt, qui perpendiculare terram penetran, craticie Zingiberis, in breves & squamulos artculos distincti per pallidam pelliculam, sunt autem multo molliores Zingibere, rhizomibus distinguuntur illi radices succulentae sunt fragiles, et alba; ipsarumque odorem quem maxime fortis est & aromaticus, proxime ad Curcuma agrestem accedens, qui cameream odore suo replet, ubi conservantur, ita ut caput a mala nollet (aliter natio hunc ingratum & gravem sentit odorem; quod in foliis idem quoque observatur, et debilior. Radices has nodosa, binos tresve albos & herbaceos emittersunt cauliculos e terra, nunc hac nunc illa parte visum, quibus folia ipsa inflicta. Flos rarissimus progerminatus fidummodo in brevi, & albo petiole ex pianta, plus centro, qui componitur ex quatuor albis flaccidis, & semipellucidis petalis, bina autem superora paululum ex coeruleo purpurascunt colore, et que porro hic flos amplissime extendus, adeoque tener, ut si tangatur, vel paululum trahetur, mox in mucagnem fere liquescat, ipsius odorem habet ut in radice. Inter petalorum angulos trina alba locantur cornicula incurva, ab una parte parum excavata. Radicis digitis aliquando adeo nodosis fune quam articuli Podagricorum; cresiasque, ac purpurales iterum demittunt fibrillas, cum quibus glandulae quoque exercebant, alii autem ad latera propullulantes novos formantes digitos, ac plantulas, ita ut intra breve tempus spatium ingens obeunte loco, quam in nigra mollique crescat hac planta terra, quam foliis fuit in ea obtegit, ut vix digesta possit. HOOFDSTUK. De Soncoty Piant. Tsonkor beest een tufsoen tuin Gomber, in Curcuma granulosa, ren l'air kruidje, dat ziek met gaten stelen verbeelt zich in tuinge blauwe bloemen opdendengrond vervult, legt, zyn de Lare stelen in da narde verborgen. De bladercn gslyken u<tt na de Curcuma , metar zyn xeel korter , dilker , crj za&pigtr , drie avier dumtnlank, drie xit/gcrs brttd , in de Irngte grftrttvi , de onderfte !eg~ gm sito* de gn.nii . de xulgendt daar cp ttn xceiiug vtrbexen , bet middeljle ecrjl uithmende gtlykt ten pe- perbuitjc. Zj bcisben een jhrken rcul, zyn bros vxek, tn bmnen g an gtxctld uitjlnan , niet te m in bebben u de naam, en V)k de daadt dat ze tegen alie Jlorm, enent- vader onbcweeglyk blyxen Jlaan , om dat xe dikagtig> jtyf , tn «iri b<xg baxtn dc aarde zyn* De «00 net Is ren terte , flem pe vinger , mecjlendetl ait ten eeiel, daar atidere U terte vingrrs ter zyden aan Jlaan, die regt ncencaarts in de aarde gaan , 1« de di Ite xan Gember , ook in kurlc, tn gefebubde leden verdetld , dour een bieek veUektn , waar veel weker dan Gembck, en alie de vocrgnande vxrttlen zyn zappigt bros, en viil; baren rcui il bvionder fltrk , tn fpecer yagtig , de vcildt Curcuma tiaajl komenar, em kamtr xervuUcndt , daar ze grbandcld werd , en 't booft brswartnde , istmers on - zt Utuie bcuaenzt t/tor «1 litflyk , en maeyelyk. Dc- zeivt reuk it ool in de bluderen , dog fiapper. Deu biobbelige vcorteUn febieten twce , cf drie vittt en kruiJagtigt Jlelen uii lot boxen de aarde, dan de tene amdeu, dan de ander e aan de andire zy de nui beurten, noaar im di xoornoemde bladertn vajl zyn. De blaam komt zelden ter mechanica, en dat maar op tent op ten kone, en invloed ten geel uit bet midden der planten, emotie van vier witte, sap, in halve doorgeven een bloem, dig auteurs van de twee bruine vleugels ziet men nu pers blauw, wijl gebracht, en zó teer, dat het in taal vergaat, als muis bandelde, en reikt als de voorleding. Tsifloben de bladjes in de botte blauw drukte vette kromme blauw, aan de top zie je de krul M. De vinger van de eerste wereld zijn soms zo blauwvlekig als die van de Podagriewa mensen; ze zijn geblazen, pyramidaal, vlaagje in de aarde, daar aan mee kleuren waaf, andere en tegenzijde uitstekende, straalsgewissen vingers, in planten, in kralen tijd een grote plaats behandeld, als bet in ten invloed veel grond laat, in bedoekt den zelf in molen zyn maadwerken zodanig, dat men bemerkte snel bekend kan. Daar zul je in oktober & november alles plekjes hebben afgehaald, & afgevuurd, zodat er vroeg in het voorjaar, & veel in hetzelfde weekend loco, stekjes te kunnen transpanteren, waarbij ze veel krachtiger & pikkerdaan worden, dat het generaat bladeren, wat patmaalvormig & bijna rond, en ook een soort hoofd zijn, BL Nomen. Latine en nog meer, nee, vulgaire Mataice Crest, uit & aan onze volk vernoemd, nationaal, op het echte Milans nomen gericht, Tsjanchev, feit Tywarn, uit in Java, & Balieva wordt geheeten, Javaanse en balieva's noemen ook deze Kantj a. Tcmauk Socco, en bij het attenderen. Ambroine, in Roma Soelo, in Leytemoro en Ur, Bamjice Socier, Smic en Samy. Sub Ipecacuanha Zerumbium numerari potest, apud nullos enim Auderes ejus inveni mentionem, ut et in multum nota est hac plana, alioquin ad speciesvestris Curcuma, seu Timmor reduci posset, cuius plurimae Incess, uti diductum fuit, puto Zerumbium, seu Zecariae habentur. Locus hic in Java, (eo Balaya tam in hortis nuam spongia cresce, in his vero Orientalibus insulis diligenter in hortis colendus est, excepto in Manipa inter pagos Tuban, et Luhu, ubi sputa quodammodo provenit, puto autem optimum bonos ibi fuisse constructos. Ulam Javae, Bea Balayensis foliis teneris eius utiatur ad olivam Radicem ejus non magnum habet calum Curcuma, licet eius sapor autem saecleratus et Javanenses rauslacerunt, nec tam alieni rem, saltem non majorem paulo acrem est. Mali Culla; hanc radicem funt a gravi ipsius odore. Hac quoque cum procedentibus radicibus multum curantur ad omnes fere morbos, in quibus medicamenta modice calefacientia, & separantia conducunt, praestrimus contra abdominis tormina tam in adultis quam in pueris, quam cum aliis aromatibus masticaeam ad omni abdomini inspectiguit, vel unguento administret Borri dictione. Contra tristitas aures recens hac radix fumitur cum pauxillo Nucis moschato, qua simul contunduntur, succusque exprimitur, qui tepide auribus insinuat. Alii namque miscant cum Siri Pinanga, atque auribus insinuant. In Sina hac radix quoque nota est, Ipsoque lare tribuunt virtutem medicis isti, cuius portio cum debili notu Arace contrita propinatur contra senium, & atimum memoriam, unde obstructae aperiuntur pari, fluitus dilipantur, et grivi levantur, qui anxsi funt per obstructionem porurunt. Contra has adfert noxam, tam interne assumpta quam externe insinuita, quod nempe abortum procreat embryonem dissolvendo, quod ars tam Sinensis quam aliis gentibus adeo familiari, de usu actuisticest, quam Christiani impia. Dicunt quoque, hujus radicis succum crateri aeneo Impostum per illum transit. Sic quoque contusa Radicis circa senam lamellam ligata, intra tres quatuor Vic dies adeo hanc perforaret, ut frangi facile possit. Hoc autem cum Ambonienis, Tsjonckor institutum Nullum forcebatur esscaura. NENSIS. Liber VIII. cap. XIX Doarntigung in de drie maanden Oktober, en November vervest bet gmentelijk alte z yne bladertn, zoo dat men langen tijd de flanti nht kekestnkan, daar 't laatst aft dan verloren de M' neuritis, zoo meerz niet uit- graaf, en baar afzichtig brengen niet nieuwe flant st voort, voor bet is gten duur oleum plani up aene phats, en men moetze dikwus perston, waar door st ook veri vetter, en diUter bladern gewond, zult ern banj beted, en sebiert stnd, daar ze alultrs smal, en spits bijven. Naam. In 't stadts Soerakus; in 't germen Maleijt Contsjor, zoo als 't by onze Notie genoemd order maar by de rechte Maleyers is zyn naam Tsjoncor, of Tsjong- kor, gevonden bet ook op Java, en Bali biti, de de Jacquemont noermen 't ook Kuntfu. In 't Ternataans Socco, en Pattacear. Op Ambon, op Hito Soelo, op Lontim Soer, Op Banda Socur. In 't Sinet s Samay. Men kan Nt onder de zovten van Zerumbi reeks fun, vinden in bevinde by genieten Autbeuren grootst daarvan gemaakt, gelijk bet uoa nae niet veel bekend is, anders moet bet onder de velden Curcumaas, of Zerumbi gelden, ovens meestel zart, al genoeg, voor Zerumbi, of Zedoaria gehouden werden. Plaats Op Java, eind Bali voort bet zoo veel voel in de bottn, sit in 't veld, maar in deze Oostereiland nuets men 'n neerlig in de boven onder Loudtn, is balven op Manipa tuffeben de Negoryen Tuban, en Lubu vindt men 'n gezondheid in 't vocht, dag in gif, dat eertyd aldaar tuint gevonden zyn. Gebruik. De Javanen, en Baliërs gebruiken de jonge bloederen tot moesiruid. De wortel beest genest zondertlykt bitte, niet meer dan de Curcuma, bovenstaande mat en vlaat vervat is. De Maleise, en Javase frouwen houden deze vrucht in groote achtning, en zijn zeer afkerig niet van die thee-geur reuk. Gebruikten met voorgenoemde vertalen, gebruik tot alle geneesmiddelen, die matig verwarmen, en zijn behalve niet van die Jager reuk. Zygbureau tot nievens voorgenoemde vertalen, gebruik tot alle geneesmiddelen, die matig verwarmen, en zijn behalve niet van die Jager reuk. Tegen zwerende wondjes moet men de wortel avertt met een vleugel noten muisbeen, lood, en perst den zavel uit, en giet 't zelf liefde in de wonden. Arabieren kennen 't zelve met Sir in Pinang, en druipend zo in de wonden. In China is deze wortel ook gebruis, en bar een medicijn ontwikkeld, bar deze kracht voor, met kleuren suiker gevreten, en met slokken arak gedronken, verhoedt het beter het bloed, en woedende bloed, opheft de verloren vleesgaten, drijft de wonden, en zet zodanig menselijk weefsel verlicht, dewelkl benauwd zijn door verloren vleesgaten. Doarenusen zal bet ook deze binders Lebben, dat bet zoo voti binnenstels genomen, aan van buiten op 't lichaam gebracht, dat veroorzaakt vrouwen zoo hevig zym, dat bet tie ontgangsmogelijk afgedreven, en een misval veroorzaakt een konijn oog dat Sineezen, en andere Heidenaar zo gebracht, als bij de Christenen godzijdien. Zy zeggen ook, dat bet zaad van de wortel op een koosren been gelegd, door bet zelf been verteelt. Zo ook de gefloote wortel rondom een ieperen hout gebonden, zou dat in twee, of drie dagen zitten doorbeten, dat men bemerkte braken aan. Dag dit met 't Ambitieuse Tsjongor geprobeerd zijnde, wilde grote effect hebben. OBSERVATIE. Het binnehouden van de planten, is speciaal, het saamgestelde zo ook de planten die je ziet, zijn zeer geschikt, quina delinquista video in //. CHIRURGIJ. p. 3. & IV. 1. 7 ab. 41. AANMERKING. Dat twee planten, zo het geen regte soorten van de Kempheria zijn, zo zijn ze ten minste hem in de nabijheid, welke afgebeeld is in de //. Clifert.p. a. In hetzelfde Delft van de Hortas Molab. Tab. 41. CAPUT Digitized by Google H/Px quoque Galanga species est, sed non aromatica, nam quasi peculiare habens quam odoratum florem; ejusque nodosa radix oblonga prorepit insularum Galangal, sed tenuior est, albior, & mollior, nec aromatica, sed tantummodo paucum spiritus emittit, nullumque dures, acuta emittit sulvuliformia cornua, quae facile explicant in longos, virides, & lignea caules, ex rotundo planos, et comprehens quatuor, & quinque pedes altos, hic et folia insidunt illis Galangal timens, sed breviora, in obliquas, & paralelas quoque costas distincta. Haec autem non directe (ibi junta obpoluta uti in Galanga, sed solitaria, rara, & irregularia. Flos provenit ex corymbo et calicibus viridibus comprehens, quorum quivis florem emittit in longo tubo insistentem, qui ex tribus flaccidis componitur petiolis, amplus extentis, in triangulo positus, & exalbo flavefactibus, quorum quadam magis albent, quondam in stellar Cersce flavefacta, funtque singularis figura: dimidia enim ejus pars angustum sonat collum, cetera superne plana, & ampla, media, & maxima pars aliam habet formam binis lateralibus partibus. In illorum angulis tria longa, & flaccida locantur cornicula, amplus quoque extenta; dulce sed grave hic flores spiritat odorem, qui non siccus est, ut in vix tradit pollut: Post florem nullum excresecit semen, nec corymbos florifer directe caule insidet, sed parum oblique sursum ejus parti, acti ad latera excresecere. Nomen. Latine Galangal Mala, Icus, Javanus, & Balicus Gandalus, et quoque (impliciter Sui i. Locut. In Amboina parum est nota hana planta, ubi tantummodo in quibusdam colitur hortus, & plantatur, & propagatur per radicis frutua uti Gattis, copiosissime obcurricin Java, & Balicus. Sunt in sum a patria quoque sponte provenire. Usia. Hujus planta: nullus peculiaris huc usque innotuit usus, ejusque flores ornamenti causa post aquas vers in capillitio gestantur, rotamque concurre suo replem cameram. Contra tumentes tontillas vel alias colli tumores inferior cautis passu prope radicem fumur, que masticatur, ejusque suctu pars tumida instintatur, vel e intuti in caules aqua incruentur, qua calide os unquam gargarismate conluitur. In Malaise Grammatica a juvenibus usitata hic flores juvenis viro mitius denotat ejus incontinentiam, & in arte, & re amatoria variabilem, uti hujus flores petala sese ample extendunt, atque hic tamen flores vagus, & laxus est. De Gmadafulc Plant. Dii hanc medet zweet van dafanga, dag niet spater, sibi habende van brillant, sis ten vierfijdig bloem; dignus lepente vltur, a ruipt desert a sinistra, digi ten duiviri, wtter, en owal, ganseblift sputryagtig, mmr fle gts een voeinge riefmie, zy febiet spitzel tmrru uit aet prima, daar tur tur mor henge, grxne, en Jlyot Jlelen, uit den rond den plant, in gedrukt, vier, en vvf uitgeven Atwg, hier aan blaun de bloeien, die van Galanga ganzlich gleich, dog korltre, mede in schalsten parile! It ribtnl of veront verdeld Zy blaun niet tegengestemd maliandra in ryen gt-lyi aan de Galanga, maar eenig, weinig, en zaaner erder. De staatskraant voart uit den troet, beleidende varkensgrot in elkje, iander geschreven, eengrot op een lange baan staande, en groot van drie sporen breed, tien ver uit malkunder geprezen, en in een derde hoek, uit den vijter gekregen, zomige grijze, zomige geel, aftaat van vecht, een rijkste staven afgereden, vorm de baft daarvan is een kleine baai, en de rest in meer, maar middelste en grootste oostertakten anderzijds dan de visserij ter zijdens. In de boehen staan drie lange, en tien-kleeborstgezogen, met elkaar uitgestrekt, zij liggen een zestien, doch geprezen reukt en het toepassingsmateriaal daarvoor, daal ze niet ver zijn, maar verbergt veel, kan na de blustende niet gezien worden, en de blaam loopt niet recht door, maar zit ver in het vlees, waardoor het niet aan de oppervlakte maar vaak onder het vlees, in as te zien is. Naam van de drie lijnen in Malta: Lijm, Gandalo en Gandalium. Plants. In Ambon it is believed to be endemic, found only in Zuid-Molukken, particularly in some riverine environments, with luck varying greatly from place to place. The plant, which is sometimes called Gatanga, is found on Java, Bali, and Lombok. The Sebezen say that the plant, called in their language "larut," is used in various medicinal preparations. The plant, which is green and without flowers, is often used in building traditional houses. The fruit, which is red or yellow when ripe, is said to be delicious. Gatanga, or Elatostema rotundifolium, is a plant native to the Moluccan islands and neighboring areas, including Java and Bali. It is a perennial herb with round leaves and small, pink or white flowers that bloom in the summer. The plant is commonly found in moist, shady areas near streams or in forests. The Sebezen, a people from the Moluccan islands, use the plant in traditional medicine. The roots and leaves are believed to have healing properties and are often used to treat various ailments. The plant is also used in building traditional houses, as the wood from the plant is durable and easy to work with. The fruit of the plant is edible and is often used in salads or as a garnish. It has a sweet, pleasant flavor and is a popular ingredient in local cuisine. In addition to its traditional uses, Gatanga is also of interest to scientists and botanists due to its unique properties. The plant is known for its ability to withstand harsh environments and for its unusual flower structure, which is thought to aid in pollination by attracting insects. Overall, Gatanga is a significant plant in the Moluccan and neighboring island cultures, not only for its practical uses but also for its symbolic value. It is a symbol of resilience, harmony with nature, and the rich cultural heritage of the region. Longos reclosque erigit caules, lique (ponte proveniat, duodecim & quindecim pedes altos, plerumque follicem erat, aliquando in flabro brachii infantis, MC folia infert infert, illis Globus omnino limina, octodecim et viginti pollices longa, quinque sex digitos lata, supra ex nigrum virentia, inferne ob obscure flava & lanuginola, unde ab aliis distinguitur peculiaris planta speciebus, contritaque fortiter in stupa f Angelica spiritum odorem, siccare autem propius ad Zingiberis odorem adoedunt. Majores caules seu stipites in sulo alium emittunt cauliculum, erodum quoque, sesquipedem Ioncum, cui floras adhrecens per lirata qualis, seu Cupra fessa invicem, uti in Hyacinthis, sed longe alius formus. Sunt enim concavi, ex sex petalis compostus, quorum bina majora ad latera in stupa alarum funa polita, externe albicantia, interne rubra, albis & luteis strictis fit puncticulis elegantur pita seu variegata, et characteres vel literas quondam edendis. bina alia alba minora petala subhis locantur, uti in Zingiberis flore, binaque alia alba minora fluere dorso tegunt. Poli hunc florem capitulum locatur viride, quod in frutu excresecit, magnitudine ovi columbini, sed qui rotundior est, parum trigonus, quamque maturus cum intensa rubescit, luteis & firmisque pilis hirtus & parum pungentibus, cutisque pruritum excitantibus. Interne stipulum locatur trigonum, ex magnis angularis fit nigricantibus granulis compulsum, argentea medulla seu pellicula conjunctis, in stupa granulorum Globus criticus vel Qiryuowi, saporis ingratus. Externa tenuis fit fragilis gluma trifida cell, cum maturo fit frutuus, qui & lupra umbilicatus est, odoremque exhauriet, Tsfotuktr, qui odor nullaribus ingratus est, cell, sed ab incolis cum illo Cassia comparatur. Nomen. Incipe Galanga Myrrh. Malaconifer. Malacca Lat. Malacon. Bangle Malacon, aliis Makum Malacca. Am Domini Annis Backan majut, "Se livida Malacca, quidem enim hanc specie Languus habent, alii vigaci, et nobis Amhoenes pro Globba. Nomen Makum id est cum usus Maciam, quod hominem Ambonier fu, et Binglei supra cap. 13. deferipti, cum cujus odore hac planta maximi convenit, et hinc a plurimis Malayenses bangle Malacca vocatur. Javanice Camadjar belui ad distinctum onera Camadjar, quod Sirtum est. Lotus. In Amboina e re lit ad oras levium silvarum, vel in desertis hortis ad montes litis, uti et circa Quid Purum arbres albas. Per radicem citrin propagatur, et circa sedes plantatur, ubi ejus caules non ultra digitcem adquirunt, et septem pedum altitudinem habent. Videtur copiosum crescere circa Malaccam, uti et in Java et Bali. Usus. In Amboina non peculiarem habet usum, excepto quod mulierculae frustulum putamina seu glumas in aqua conterant, qua velles et capillos lavant, ut fortem his concilient odorem, qui his gratus habetur. Ut barba Saeueri arboris rite preparatur, ita ut fomes igniarius bonus sit et facile ignem concipiat et adendeat, barba hoc in succum ex crashibus hujus plantae caulibus expressa insilliatur bis per re, quod ad solem exciccandum iterum et sic. Recentem hos radicem, quae Tsjonkor odorem habet, Ambonenses masticant cum Pinangais festis, quum per totam noctem cantent, ut vox his lit clara, nec fauces rancestant. Macum genuinum hujus species est, quum vero penitus sit Glvacris, hanc plantam libro undecimo de rebus inter Giobbas nomine Globba Vvifomis. Tabula En ander meerje veilde zeker von Galanga, het *t Gater e tcv bier beschreven. Het is aan fazien de groote Galanga, of nog een zentlicher de Globba geklijkt. Die zvy fn 't 11 de Beek beschreven, nur tum reuk mll de Bangla en Contuor overkomt. De torture gelikt met de Galanga, doch is gerichter, en Vlker alhoeweljang, in reuk na Binsle trekker de liet zebra linge en regel Jellen op, zoo *t 'n bet vruld tafel, is en 15 voeten hoog, in 'gemeen een duim dik, untydt al een klokhuis arm; daar aan Jam de bolderen vield tegen, onderen die van Globi w ganze gelijk, 18 en 20 schubben hok, vijf en zes vingert breed, boven fwart groen, van winderen donker-grijs, en volgende in de aanleiding, daar aan m en z dat aan andere verwonderd kennen ik, gekocht tijds, bevonden zij een Terkarn rv-k als Bangla, maar de gedroogde komen den Gember nooder. De banen Jellen of Kammen dragen aan boor opperste eet, tender fleti, mede rechts, en anderzijds voet langer, daar aanwijzing de mensen bogen en elkaar Hyacinten, doch van een geheel onder fysieken. Ze zijn baad, al kijk je van 6 badjas gemaakt, vooraf van de lucht te groen ter zijde Jlaan al aangezangen, buiten toit, binnen rood, met witte en gele stipjes en puntjes zchoon gemaakt, als of het eenige letters waarden, twee ander te dite badjas vallen hieronder, al in de Gember-boem, en nog tassen kietend «Lag dikkens den rsgge van de bloemt. Achter deze kloostermuur ziet men eenemarkt in op, voor uit de vrucht afstammend, in de groote soort een duiven ei, doch onder, een kuisende droog, als ze rijp is, bos rood, net geel, Lijst baarhout tekst, en buiten, die voorzien lijkt, en op de buik teukten vroorzakten. Binnen in een klompje in drie delen, vangraat, bottekraan en vervachtig korrel gemaakt, met een zilvervork meer oosten borden dieken aan mahoniehouten hanger, gelijk de korrel van Globba Crispa en kardemom, ongeleijk van smaak. De buitenkant doorweekt en broos, schaald aan in drie verdeelde sector, als ze rijp is, maar een naaptje boven, toe, en ruikt sterker na tschockor, voor de onze ongeleijk, maar bij de Indianen werd beter met kardemom vergeleken. Nuam. In Latijn Galang, Malaccens. Maleijt Lanquas Bangla Malacca, door andere Malacca. Aanbohinge Anipa Waccan is grote, en Lawalata Malacca, sommige bouder op dat dekken gevat van linguas, sommige Tassan Bangla, en onze Ambelten veer naar Globba. De naam Makay bevat een gemeenfeest met betrekking tot de onmisbare MacKay, Ambonees naam van Bangla, boven cap. 13. Het vleugje reuk dezer flambende meel overeenkomt, of daarmee een gok van de meelsoort Maleijers Bangla Malacca proeft, naar Javaanse Camadjara beter, tot onderscheid van Camajama, hetzelfde Sirene. Plaatjes. In Ambon is bij aan de rand van de lichte bovenlaag, oft in verlengde luizen in het geborgte, als ook in tegengesteld de voile tomen koeje puti. Zurks ceert vervolgens wordt beter eik of ovaal van de buikten geplant, daar de selen niet boven een vier rijk dik, en zeven vetter, honger denken. Het systeem, dat veel in de wereld omringt, komt in Azië aan de bodem. Gebruik. In Ambonia bestaat het geen enkel zonderlijk gebruik, behalve dat de vruchten de schaal van de vrucht en in water verwerpen, en daar na het verdwijnen een vrucht geven, die bij mensen aanschouwing is. Om de barrière van de Bagerens te breken, moet men denken aan de versteende vaten van de boom, die op de grond liggen, zodat voorzichtig deze vaten in het zweet uithalen uit de afgevallen bladeren, een reis of een soort, maar droog deze telkens in de zon. Zijn versteende vaten, die eveneens na zijn afgestoken riekten, kennen de Amboniers met Plattisten, als ze aan of na de hoge tijden bericht opzingen moesten, om een gladde ketel en klare water te krijgen. Het kweikultuur Meca is een mede-zoorte hier van, doch om dat ze gans buiten wereld is, zullen we ze in 't algemeen onder de Globba's beschrijven met de naam van Globba Uviformis. De Tabula Septuaginta Prima Ad Figurem Prima Qualangam exhibet Sialocephalum, tussenvoeren zijn afzonderlijk. Figura Stellarum exhibet Cancri, seu Cancerum ejus scribtus A majori lorus expansus, & B officinalia j. N. B. Hujus plantarum autcores & Synonyma legi in Tab. Zet. /.53. ubi examinari pollutu, uti &: In H. Cortort. f. 1. ad Cannam ipaibulif, biflori. De een- en veertigste Plant Vertoonde in de Anderhalve Figuur de Malacea, net zoals Utra, onder andere bijzonder. De Intrat Figuur, wijkt aan de Cantator uit, of de Cannabij, met de volle Moeselijkheid in groter verhouding, en de zaadkorrel. N. B.- Van Acie, plautus, gebikt in de Schryver, een benaming die aangehaald wordt in de 1001 platen, pagina 53. Denna kruidengewas is bekend voor zijn medische eigenschappen, zoals in de Hortus Caffari, pagina 1. De Cannabiss komt voor met twee soorten, tweebladig of vijzbladig. CAPUT VIGESIMUM SECUNDUM ORDINEM. Quaenam officina. Daun Taffich. Deze plant, die in India met dezelfde soort afwisselt, heeft een vorm die bijna identiek is met die van Cannabiss, behalve dat zijn bladeren iets meer rond zijn, terwijl die van Cannabiss iets meer vliezig zijn. Hier, in India, heeft hij dezelfde vorm als Cannabiss, met uitzondering van het feit dat zijn bladeren iets meer rond zijn, terwijl die van Cannabiss iets meer vliezig zijn. Hier, in India, zijn ze iets langer en smaller. Alles in al, zijn ze minder lang en bredere dan die van Cannabiss. De plant heeft een stam die rond is en op een manier afgezet is die aan die van Acanthus doet denken, hoewel hij niets heeft dat gemeen is met Arundinacea, noch met Aconitum. Hier, in India, heeft hij dezelfde vorm als Cannabiss, met uitzondering van het feit dat zijn bladeren iets meer rond zijn, terwijl die van Cannabiss iets meer vliezig zijn. Hier, in India, zijn ze iets langer en smaller. Alles in al, zijn ze minder lang en breder dan die van Cannabiss. De plant heeft een stam die rond is en op een manier afgezet is die aan die van Acanthus doet denken, hoewel hij niets heeft dat gemeen is met Arundinacea, noch met Aconitum. Hij heeft kleine bloemen die aan die van Gladiolus doen denken, bestaande uit vijf bladeren, waarvan twee onderste hangen en drie bovenste staan. Ze zijn roodachtig in kleur, met een witgele kern. Ze geuren niet. Ze vellen af om te geven aan fruit, dat iets groter is dan de groene bladeren, en dat aan de onderkant van de plant groeit. Het fruit is rot, langwerpig, en geel van kleur, met een harige bovenkant. De plant bevat een soort noten die aan de bovenkant van de plant groeien. De volwassen noten worden zwart en de schil kleurt rood. De schil is dun en glanzend. De noten bevatten een soort zaad, dat aan de binnenkant van de noten ligt. Radix ejus repertus transversaliter uti in Galpha, vel sic velim, iriata arundinis, digitum crassa, alba, sucta, & fragilis, supor primo aquae, dein parvam in ore relinquit amaritiem, non edulis, uti in Italorum Herbaria indicant. Nomen Larinum retinemus in Europa ultraquam, Quaestiones & Fleris cancri, quum costi Cancri colorem Serrat, vocatur itidem Garofalorum Indicus, in Xiphium Italum. Malaese Danum Tassibeb, h. e., Costus herba, Tassibeb enim Arabibus dicitur roscum seu amuletum purum; uri in Hispania vocatur Cuentat, ac in Portusallis indicis Fortius, in Cerat. Lo lave & Bileva sive Milo. In quolibet crescit solo, & maxime propagatur tam per semine, quam per propendulum radicem; in Amoena circa domus, & in hortorum areis seritur, magis ad recreationem ob suum lumen florem, quam ad usum. In Java & Bali copiosissime crescit. In Europam dicitur, hanc plantam sive deducendum per semine ex indiis Occidentalibus. Usus ejus oleum peculiare est, quin incognitus huc usque fit, in Amoena enim tantum ob flores colitur, ac pro Gandavulum specie habetur, unde & Gandavilus rubrum, ac quibusdam Linguis merus vocatur. Muliercula saporelesti alunt, nomenclatur hanc idestare aliis herbis medicinalibus, dicentes harum virtutes per illius vicinitatem enervari & inminui. XXII. HOOFDSTUK. De Canaemorum, sive de Cana. Dictus botanicus medicus de geographia ren, Galanga, botus in vitea niti emundare, ratione in Europa rebus, Cannam Corum genus terrae, diar in necnis nieti botus isti na Risu, naga, in Acorus gestiunde. Het extijl bier in Indien, een bier met deze gistingstijd grootte aan het bier reven en afgestelde stoot in de Appendix van Dodonaeus, cap. 47, bevat dat de bodem in dezelfde figuur is rond en zyn, of zij moeten in Italië dezelfde grootte bevatten, voor meer informatie bier te landen lijkt zij meer verwijzingen, die van de wild Curcuma gelijk, een vijver lont, en een kleine breedte, aan de onderen met verbinding tot verweven, zoals de Planting-bladeren, met zo glad en bleek groen. Zij gaan zonder vellen aan de schimmel of misschien vellen, dekt men ronde, kruidachtig, een zeventig deel en 4 a 10 vijf zinnen zyn, veelveld tegen volwassenheid, en met boord binnenzijde na den stel ziend. Blijkbaar het vreemde en oogluikend fatsoen dat van Gladiolus komt; gelijktende van 5 foetal lengte brandnetel ganaaktpijn, iets zwart, der afvallen aan de milde kooltjascbeerbos, in 3 afzonderlijke lans, ronde, gelei in vorm, kleur rood, doch doordat langer zij aan den stok gaan, boerderij van vorm, groen ondergaan. Daarop volgt de uitschatting, groter aan de grond Hazel trosmet met boorde fruit, drieboorden, van witengroen, en met korte steel bezet, aan jonge vruchten van Kalium. De rijping vormt zich, ronddansend, maar staat niet in 3 kanteraf, in iedere laag legt men 3, 4, en 1 ronde, gladde, beenbarend voet, als verstand en, ronde, gebeten fuchsia, van binnen wit. De hoortjes zijn zeer perk, en de term wordt ook wel Galanga genoemd, een soort munt met een blad dat veel lijkt op kattenkruid. Het is een plant die heel bekend is in Indië, en wordt vaak gebruikt in traditionele rechten. Het heeft een heel bittere smaak, wat vaak niet aansleept. Ook heeft het een vippig effect, en is het behoorlijk giftig, maar soms wel effectief tegen sommige ziektes. In Europa kennen we het niet, maar in Azië is het heel bekend. Naam en soort zijn dezelfde, de Lotus perihel is de naam in Europa, en het Flos Cancri in Azië. Het is een soort krabbe, en komt uit hetzelfde geslacht als de Gladiolus indicus, maar dan heeft het een andere kleur, wit in plaats van rood. Daarom wordt het ook wel Paternoostershove genoemd, een soort kruisbloem, die in Azië in de Arabische wereld heel bekend is. In Java is het bekend onder de naam Boen Milu, Milu. Plaats. Het is in alle verhoudingen groot, en vult de ruimte met zeer felle kleuren. Het heeft een aartsvadere aroma, dat door de kruiperi aan de voet van de plant te vinden is, en daarin zit de zeer felle smaak van deze plant. Op Java en Bali is het te vinden in de 'toko', een soort markt, waar men van alles te koop krijgt, ook deze plant. In Europa is het nog niet bekend, maar in Azië wordt het heel gewoon gebruikt in traditionele rechten. Gebrek. Het wordt in sommige streken nog steeds gegeten, maar in andere is het al lang verdwenen. In Amboina is het nog te vinden, maar in het westen is het al lang niet meer bekend. De Romeinen hadden een soort superstitie, en de plant werd vaak aangezien voor een magisch middel. Dit komt doordat de plant in sommige streken heel bekend is, en in andere niet. In memorato Dodone, repetitur, Italos foliorum cinctures adhibere a jura vulnerum fissu finuum prorepentium aperire, quod Papyrus quondam slicicbar, in aceto Sate metoclij fuuilo vel vino macerata hoc folia recentia curant ac rubra vulnera, nulli aut medecamentis curabilia. Viles Aethiopum flamines, uti Catcbliei plebei, aliis delibutis rebus, rosaria liu ex hujus formant officiis finitimis, unde haec planeta supra memorata accepit nomina. In alililoque veteris India regionibus, quas Aethiopes inhabitant, line dubio crebescit; anno enim 1685. flaronem Aethiopicum cepimus, quod Arabem esse fide profitebar, quique secum ducebat triaquaui longissima rufuria seu Taflibehs, quorum longissima mille, et medium octanta continebat officiula, ideo nigra, dura, & polita, adit et ex cibo vel alio quovis officiolo contenti, euntia autem erane officiula hujus plantas. Vulgaria vero rosaria seu Saalfets Ethiopius nor plura continent nonaginta novem. Hic autem Arabes spurius novam introducebat doctrinam & scientiam inter Aethiopes, qua docebat tantae longitudinis rosaria esse adhibenda, quae vero tantis noxia erat populo, ut magistratus nefas rogatu vel tenuo Aethiopum, novam illam doctrinam vetare cogeretur, dum enim flamines cum viro cogebant tantae longitudinis rosarii precando enumerare, atque interea sese atu uxores insinibat, hi flamines ipsoorum uxores sine pro exercebant, atque nullum praesecrorae rellatae tempus per longositus soluros, ad quotidianum peragendum opus, & vicum quaerendum. Ad inficienda haec circa rosaria semina matura eliguntur officiula, qua perforantur solo cupreo, cui eam dicut pendere, donec indurescant et igni decant, quam officiolas quis putaret. In graaf Dodonaeus vind men, daar de Italiaan de afscheiding van bladeren geeft, dat men in motte is van de vertakende galen! De optie is, als men de papyrus de deel, maar in geval van treden, iets van een vijver, belandt in het been rood-zwart, die met geen ander gekleed gaan. De figuur Paupiet, van vier de Moore, als men de Remmijlen, die anders viert boten, meermaal: boeren Buigen vonden licht voor dit Strijd, de baan behouden naam. Helaas in andere landen, dan Italia, waren de Almoezen van vooruit gezien. Men kon een beter leven aan jacht, Anno 1655, toen de vijand Almoezen van Parijs gevangen, die zowel twee van de Arzijnen als dezelven gewaardeerd ongekomen lijden of Taalbeheersing, onder de heilige duten, in de noodlottigheid 350 voorals het badde, zeer verstand, baren, en goed, als het zwaar, dat onder andere van de karbonkruis. De ordinair Taalbeheersing valt de taart niet, maar anderen van kers vers meer dan dat jaar voorbij. Dit ene land, gecombineerd met Arabieren, trad een nieuw leger van vreemde taal, Taffime, gebrouwen meer jogen, verlies in gevecht, dat onze Overheid zulph op in vete van Moren, die mijn leer vervloekt maffe, was door de Povne de Mensen voorgesteld, woongen zulken taal Buignier uit, en zelfverzekerd van bar groot Lekken te weten, dat onze Overheid zulph op in vete van Moren, die mijn leer vervloekt maffe, was door de Povne de Mensen voorgesteld, woongen zulken taal Buignier uit, en zelfverzekerd van bar groot Lekken te weten, dat onze Overheid zulph op in vete van Moren, die mijn leer vervloekt maffe, was door de Povne de Mensen voorgesteld, woongen zulken taal Buignier uit, en zelfverzekerd van bar groot Lekken te weten, dat onze Overheid zulph op in vete van Moren, die mijn leer vervloekt maffe, was door de Povne de Mensen voorgesteld, woongen zulken taal Buignier uit, en zelfverzekerd van bar groot Lekken te weten. Tutet malte na t'im de ze Bidnoeren, verbiet mtn dat betegte iorb, gezeht doorstekende tr.t tnn kopier draad, ri latende de-tlve daar aan bangen, ini dat zy inwte en fwat l uorden, vtjvnitr mtn ‘t voor ketn zoude nanzitn. C A I D U T V I G E S I M U M T E R T I U M. Gleorum. Dicrogno. Lilium Acorum putatum et herba frigidis et fervidis regionibus propria, in India tamen Orientali quoque obeurnt non tantum in humidis, sed etiam in siccis et altis cresecitu locis. Eandem fieri habet formam, qua in Europaeum Herbariis descriptum est: calcis enim ejus est illius longa, repens, vix digitum crassi, modo sub tenus supertic prorepens, modo spe nudi et albi, atque hinc ad summam ejus partem viridis, subitus alba, et ad latera fulva. Divisit selem in paucus laterales ramos radicale, quae longo prorepunt, lectuque supposit, flexiles, ac difficulter disruppit possit. Recens haec radix interne pleum nec alba est, sed rustica vero rufa, Doporque eius cal et acris, non umi rum fervens, cum levi aromaticia, odorem fortis et aromaticum, et caput quodammodo gravans, quae enim in partibus Indolis crebuerunt locis, suco luteo spiritum odorem et sapore ingratum, in superiore ejus parte in annulos videtur dividenda, texta obliquos, in tranculas ex quovis autem nodo longum excrecit fabum, et modo, ut unum dextrorsum, aliud sinistorsum versa. Mntfma folia coidunata cxcrefcunt ad repentis radicis t.xtrctt.iiG , loqui pedem r imtno Inno* pedrs aRi, diditum Uta, & loapcr crci^a, illis. Butomi fi- fflUjgWi&C vero Ax»ri breviora funt, folidrora ,gla- tinorsi, ve n U dert imts , feyj roervo donat.; iongjfudin:;- fi, ik attigue prmoiwmre p«ne, nullo modo le- daitia-, iotcofc viridby fic p|jna,ercepto quod infra baruiTi .fini cum.p:ic^fa ^& prope rudiccra.|.»r«m fo~ ici. Ititer .mano* coucntu, irundem per, errawcm a- ronlitjCJi?qu'- c*jm ntdicc Ifabcnt odorem, qut a:qoe jiTat Ji dl, i^..io licti ti.< pcrftftit. In radico maaicc prope orni 111 majorum foliorum quatitor vtfquiaqtie minores pveptilhlla» radice#, qoa; fcniim ibi novos quosdam formant lurcokw, vet nova brachia. In bini* dividitur fpecies, qu* pntva camco cfl differenti a, una actnpn palultrc, altera ter- reiirc dicitur Acuum- . y ^ q Acorum XXIII HOOFDSTUK. De Oojl-lndifcbc Acorm, of Calmut. HOicnrf 'L Acorum em iruyd i/, t») «res gemeend leeft, detende Latu! en tygen , t nnd mei bet nogtani <nk in Ooji- Indim , urit alieni op vogtigt, tnaar ook op drooge en verbteve phanen. Het bttft by- tavs de gtdaantt , gtlyk bet de Europi febe Kruyd-boekeu be/.-hryven , *uu«f het it een tange iruypende nuortel , b boari een v ingtr dtk , tven ander 't rilcb v an de aarde gaande, dbivilt blood, en daarm aan rt bevtnjle groen, itm otldtrtn w't , en aan de zyien brttyn. V.y Vtrdteld baar is vceinige zjde-laJ&cn, die at u-f der Ung vwrt- kruyptn, utt taayt buygfam ftn qualyk m ti breektn. De zerstörte is taz binnen dwrgCStU nicht, ruar de dröge bürgerflügel Hgiros, de femme scorp, niti zondertyk iter, met een heit ne bitlerbeid, de reuk jitrk, spezeryagtig. Met beest tefje bf.fviorendt, canef wt geme in nette fige platsen swal, rit il v rv TOat Joavelig, en bykanimation-genant. % to n de bovende zijde jebonden in leden ver- dtelJ tc zyn, doch/ebyns tn awaardently, leiderende uit ander lid een lang bloed, zwaarig dat bet tenere aan de rtg- ttr, en 't ander mu de Junkteid der wortti laat. De gemeinde tiet rt en dicht op maikonder, aan 't eind aan de kruizingstraat, 11 en 2 venten, tn een vinger breed, hoorbaar Jloande, Ut mjaigras zeer gelijk, doch die van Acorum zyn Porter, giftiger, glazier, zondert aderen, Aan de middelstraat in de Istitte, die te Junkteid Uytbuyld, niet jbydemlt, boog grijpen, en vlak, deelnemend onderdanen, daar' zy erat gevonden Jiaan, by de groene x-rrt bravin Tuffchen en banden gevonden, bebben zy die fierke Aromachuele retik van de vzvrtei, of *ctd zta lieflijk, iit sok it de droogje idyft. Aan de andere zijde van de groote Uaderen 4 5 i vrienden voor, die nu niet tyd tot tridui, eenige afzijders, ef niruvoe armen fortuiterd Mijn verdediging balt in 2 soorten, dog met een kietsel ondersteuning, ah Hater- en Land At. VIII. Xamidoff. AMBROENSCH KRU YDBOEK. Acorum pahistro maximum est, atque ad ripas fluminum circuîit, ut et in locis patulos, ubi in pillis et arena contusia funus, quam maxime luxurians, longa & pinguia producens folia, magnum occupans locum. Ejus radices orchiam circiter longas funus, ultra digitum crassit, interne albi limus. Terreres sperces minora & graciliora gerere folia, ejusque radices externe magis luscata et saporemque habet magis serrentem & acriorem. Inter has folia unicum aliquidlandum exarsit crassius & angustius reliqua, inferne ad ternam circiter ejus panem triangulare, & interne junceum, reliqua superior pars alius similis est. In summo triangularis partis cellula exarsit semi digitum longa, pennam crassiorem vel paulo crassior, fulvis Coryli similis, vel in India ad milium Siriboae adsuedens, rotunda, hepatici coloris, ac rugosa, obliquis lineis distincta seu ilirata, ubi & aliquando quid Muses apparet, quod Acori flores representare videtur, alios enim distinctos flores hic in India observare non potui. Cari, autem Clusius in libro 1. rarior. pl. cap. 10. scripsit, in Europae Acoro julium hunc exarsit crassitement & longitudinem digiti, cui infinium parvi, pallidi, sed distincti, quadripartitali folio, quos multa inolebantur tubercula, qualia in hac India: Orientalis planta numquam vidi, alter quam ejus descriptionem cum nostris latis convenit. Julius in isto rare quoque provenit, et fere numquam in siccum crescit, quod in humidum crescit flore. Latine Aurum & Acatus, hodie in Pharmaceuticis Belgicis Calamus, non autem per hanc vocem intelligendum est Calamum aromaticum, quia longe alius & pretiosus est plantas. Alia omittens Europae nomina, uti & hanc radicem circa annum 1577. 