title: Thesaurus anatomicus
creator: Ruysch, Frederik
text: JSTu deor . defe van ons uytgevonde kpnfi, werd aan de afgefiorvene Lig- - haamen haar natuurlyf wezen zoodanigh wedergegeven , dat menfe van een levendigh en Jlapend menfch niet fcan mderfcheyden , zynde alie de Leedemaa- ten , die in afgefiorvene ftyf en onbewegelyfc zyn , in defe zoo beweegely k, ais in een levendig menfche. Daarenboven zoo geven de dooden wel haafi een onaangenaame reufcvan haar 3 defe in tegendeel zyn aangenaam van reufc. In -defe Anatomifche verhandelingh is myn voornemen niet alles in die or- dre te verrigien , gelyfc men gewoon is te doen , maar zal defelve houden ah een nalefmgh van myne voorgaande Anatomifche demonfiratien, en in defelve veele zaakendte van andere geneghgeert fyn , ais mede eenighe nieawigheden, aanwyfien. Ten Eerfie, heb ifcvoor van de algemeene dekfcls of bekleetzjels van ’t lig- * haam te begmnen , en by die gelegentheyd ookje VertOomn het bekfcetzd van de Voorlippen , ’/ welf nogh voor Oppervelleke , nogh voor Vel , gehondefi kan werden , • nadien daar ter plaatze geen vel te vinden is. Dit aangewefcn zynde , is het voornemen de waare felffiandigheyd der Voorlippen fclfs te vertoo - nen, dewelke ik voor drie faaren uytgevonden , cn in de befchryvmg van myn der de Cabinet met Fig: afgebeelt hebbe , en zal onsdit ontdecken, wat de oorzaake is, dat qualyk geflelde , ofvan haar behleetzel beroofde Voorlip¬ pen , zoo veel pyns komen te verwecken. Ten tweede, Zoo meen ik^de borfien te vertoonen , . en nadien dievandefc onfe fongdmghen te kieen zyn, om dies 't geen in de Borfien te zjenis, aan te wyfen, zoo is vcornemen tot meer der verklaringhe , verfcheyde Borfien van afgefiorve Mannen , Vrmtwen , zoo van fwanger gaande , dsvanfooghs zynde , 00 f van Iongh geboore kinderen , en een ftufc van een Wdvis Berft, ais mede een van een Koeje Borfl med.e te brengen. Ten der de, Zal van my aangewejen werden het onderfiheyd defer ettgee- ( C 2 ) ner ( 10 ) my bloetvaten uyteynden » nict alleen ten opfigte van haaren Idop , maar 's*^ felfflandigheyd , «*Mr 44» ^ Ontleders met gedagt hcbben. Ten vier de , De Vcreeninghe der uyteynden der Slagh-aderen van de Tgii- ren met der felver Pis-canaaltjens , in ‘t der de Cabinet afgcbeelt. Ten vyfde. Dat men.tc.vergeefs eenighe gaten in eenwelgepelt Net mn ten menfih komt te foeken. Ten zjcsde , is myn voornemen te vertoonen die feldfaame en JTorm-wyfe com der bloetvaten , die het grootpe gedeelte van de Nieren uytmaken , gebjk, in ’t derdes Cabinet ook^afgebeelt is, ais mede Ten.zevendc , Dat. des Lever s en Milts felfsfiandigheytuyt loutere blotU vaten- en ge en klieren haar beflaan heeft,. Ten aghfie, Datter geen van deMhefen der Darmen meer voorpen is van Bloel-vaten ais u>el het -Zermagtighe. vites , V welk^daar- van alsdoorzaeytis en dat vanwegen de alzoo gememde Darm-kUertjens , dewelke haar befiaan in dit vites , uit der bloetvatjcnsuyteynden , krygen. Ten negende , De Manier en wyft, hoc men alie de vier vliefen der Dar° men opft bequaamjl. voor ooghen fiellen kan ^ om jders wefen diflinUelykje- tjen. Ten nende , dat de Poort-ader zjeer- veel meer tacken en tackjens heeft, ais de Hol-ader^ voor zoo veel als de HoVadcr zjgh door de Lever verfpreyt, of' liever voor. zoo veelfe de Lever helpt maaken , en dat zjtlkx ■ aanmerkfins • ‘ivaardigh. is y . zal niemand,meene ik_ , jegen [preken. Ten,elfdey Op wat wyzc men degemeenfchap van de holtevan het der de-’ paar Beenderen van de opperfte kaak i met dat van de Tfeus wederzyts bejl kan aanwyfen ^ alsmede degemeenfchap. van die Canalen , dewelke van 't ver- ■ hemelte des Monds , na het werktuyg van H gehoor loopen: oof de commu — nicatie van deJsoltey die men onder de.Paarde-zaal vindy met de holligheyt; van de Nem, Ten twaaifde, Zoo is myn voornemen defe demonftratien tevermengen met : tenighe Chirurgicaale opfratieny onder andere zjdlen wy een gebrooke been her- - Jlellen ^ verbinden y en by die occafie eenighe felszaamheden ontrent hetfcbeen-- been vertoonen , ah daar-zyn , „ Een Scheenbeen y. wiem btnnenfie. tafel in de gedaantc van een holle pjf » na een voorgaande caries geheel en. al van. de statuar uyt geworpen is > de - groote van anderhalve vingher... langh. 'y. waar. van > zoo myberigt is , deHr.. Projf i „du. Verne ook een exempel voorgekomen is.. Een fiheeribeen daar gants geen holie . in te zien is,- Een dat .menbuygen kan. ais1 een. ryske &c. &c. Hoe men bey de de., tafels.. van ‘t fcheenbeen op ’t klaarfie ; vertoonen han‘ De manier en wyfe om. de bloetvatjens die door' het vlieske loopen 3 - : 'i/welk binnen in V fcheen en dyebeen gevonden werd, befi: kan aanuyzen. Mas Met defe demonjhatien ben il^ van meeningh een aanvangh tt tfemcH f gdjk hiervoor gefegt is, deEerJle Dingsdagh van de maand Auguflus 1703. ten 3 uuren , op 9t Theatrum Anatomicum, en zulks tvjeemad des weeks vervolgen, namentljk^ Dingsdaghs en Vrydaghs, en dat in de Nederlandfche en ook Latynfche Tale, na vereys van zaken. Waar toe alie- Liefhebbers van degefejde Konfi werden genodight van: Fredericijs RdyscH,^ Profejfor r en van de Overluyden van ’t Chirargyns Gild. Hier na 200 HcS ik myne geprepareerde cn geconferveerdcr ftucken openbaarbeginnentc maken,by maaier van befchry- vinghe der Anatomifche Cabinetten , waar in de felve bewaard wor- den, en hebbe daar ook zeer veele Figuuren' ingevoegt, dewel- we na ’tlevcn zyn gemaakt y nu defe Cabinetten ofFkaffen zyn XVI in ’t getale , waar van datter ai Vyf uyr gegeven zyn, en nadien datterveeltyds vereyft werd, om dit werk tot perfe&ie te brengcn , en ondertuflchen dagelyks veele ■ menfchen defe zaaken koraen zien, waar door haar ' gelegentheyd gegeven werd om ’fi een of ’t ander ziende , te vragen , aan te tekcnen, en anderen over te fehryvcn , ’tgeeniy zienenhooren. Hier - door 'is ’t niet te verwonderen , dat zommighc mync uy tvindighen voor de haare komen te debiteeren , . en is zulks my niet: alleen -gebeurt wegens zaken , die ik nogh • niet had befchre ven , - maar ook zelfs van die geene, de welke al voor ' ecnighe Jaaren van my zyn befehreven , met r Figuuren : afgebeclt , en met den druk bekent gemaakt , gelyk nu weder zie gedaan te zyn van- de Heeren Rcymond Vieuflens , . Medicynmr. tot Mompelliers , • en Or. Hovius tot Enkhuyfen. De Eerile defer heeft onlangs een traclaatje in ’t light gebragt , wiens titul is een Nieuive jlelling der bloetvaten van 9s menfchen lighaam^- in ’t zelve zie ik , dat hy zich toefchrvft , deuytvindingh vanver- fcheyde zaken * die van my eerft uytgevonden, ook voor eenigc ; Jaaren befehreven , en met Figuuren afgebeelt zynde , werelt- kundigh zyn gemaakt; Onder alie nieuwigheden die ik in 40 Jaaren s uytgevonden , en in’t light gebragt heb, en ifler geen van meerder belang , ais dat vande fchorffighe fubftantie der herflene, dewelke te onregtgehou- den werd voor een waare Ffamenftel van kliertjens , gelyk fy die • daar voor niet-alleen hielden, maar hebbenfe ook ais kliertjens af- - gebeeld , daar defelve van my uytgevonden is te beftaanuyt loute re - bloedvaatjens.’ - ( G 3 ) Wan~- t-21 ") 'Wanneer ik in ’t Jaar 1698, de manier uytgevonden had ,waar door zulks klaar bleek , zoo is de Heer Michiel Erneftus Etmul- lerus, die niet minder geleert . ais curieus is , in ’t onderzoeken van Anatomifche zaaken , my dikmaals komen befoeken , om myne toebereytzelen te zien , onder de welke geen een was , waar over hy meer figh verwonderde , ais wel overdefe dons • Slagh-aderen van Slag-ader-donfige vaten van de fchorffe der herflene,met regt alfo ge- naamt,nadienfy zo fyn zyn ais dons , waar uyt de gefeyde fchorfe is be- .ftaande,ja den gefeyde Heer,dit ( ais verbaaft) ziende.raade my dit \ve- reld-kundigh te maken , ais zynde een zaak van groot belangh , wes- halven hy my een voorftellender-wyfe Brief fchreef, in 't Jaar 1,699, diemen nevens het antwoord nogh te koop vind, en met Figuuren verrykt,by Sr.Joh annes Wolters, Boekverkooper op ’t Water. Na dat den gefeyde Heer Etmullerus, in den Brief verhaalt had , watter gefeyt was van audere wegens het alfoo gewaande klierigh weezen van de fchorffighe fubftantie der HeriTene , en getoond had , datfe gefamentlyk daar in over een quamen , feifs de Heer Vieuffens niet uy tgefondert , die van ’t zelve gevoelen was, zoo vermaande hy my, met defe woordenj Weshalve zjto verfoeke /'4» dat ghy defe waar e geflelteniffe van de fchorffe der Herjfene wiit bekent maken , dejfelfs wefen afbeelden , en fijn gebruyb^aanwyfen, Ik ben niet alleen verwondert, dat de Heer VieufTens defe myne gefchriften zoo hy feyt , niet gelefen , ook noyt van ie- mand zulks verfraan heeft , dat ik in die tyd zulks al wereld- kundig gemaakt had, maar ik verwonder my veel meer, dat hy na myne uytgegeve ontdekkingh., fijne eerfte ftellingh van een klie¬ righ wefen verwerpende , myne veetftappen van agter nagaat, gelyk zulks blykt uyt fijn Befchryvingh van de Zenuwen in ’t X. Capittel , alwaar hy dusdanigh fchryft, De Herjfene bejlaat uyt twee verfcheyde felfsjlandigheden , nament- lyk grauwe en witte. De grauwe fubflantie ’t fy men dejelve in fyn natuurlyke flant befchouwt , of na dat me? f e in water of in Olie gekookt heeft , zoo is die egterf agter ais wel de Witte, en alsmen- fe accuraet met yer groot glafen ziet , zoo bevint men defelve uyt optallyke aaneengevoegde bollekens te bejlaan , dewelke eenigfmts ovaal van Figuur zyn : zo dat defelve zeer wel komt te ver- beelden een lighaam dat van geconglomereerde kliertjens fijn be¬ jlaan heeft. Nu defe kliertjens perjfen den een den an der , waar door fy ftompe hoeken Jkrygen , gelyk van de wel geoejfende Hr. Malpighius aangemerkt is, waar van dleene van a an der en m- derfcheyden is, doorbymgelyke tujfchen fcheydinghen , en werd dit door defi ervarentheid bevejligt , namentlyk , vp anne er men fvoart gemaakte Brandewyn komt te gieten op de fihorfighc fub- Jlantie der herffene , diemen gekookt en van 't dunne herjfenvlies heeft ontbloot , welke Jwart gemaakte Brandei® yn zigh dan zo- danigh komt te voegen in die tujfchenfchepzelen der kliertjens , dat na een faghte afvaging met wat Boom - vcol , ontallyke deeltjens y de gefeyde tujfchen fcheydfelen bezittende , en de gefeyde kliertjens vertonende , zondervergrootglazen ligtelyk kon- nen ontdekt en gefien werden , Y welk ons zoo niet zoude voor- komen , indien de fchorfftghe fuFflantie van zodanige deeltjens beftond, dewelke niet over eenguamen met een ovale of langen ronde Figuuren*. Zi et Beminde Lefer, ’t geen eertyds ACCURA AT gefien wierd, zoo hy zelfs zeyt , na het kooken der herffene in Oly , ’£ geen eertyts SEER WEL een klierigh wefen vertoonde , en ’t - feen LIGTELYK door vergrootglafen wierd ontdekt , namentlyk, e fchorffige fubflantie der herffene een ldierig wefen te zyn, dat word na » na myne uytvinding , van de Hr. Vieuffens gehouden voor vaatjensren alfoift, dat de ACCURATE befchouwing en de LIG- TE Ontdecking defer zaaken , -zoo light een keer komen te nemen by de gefeyde Heer Vieuffens , na dat hy nu al weer op defelve wyfe de Herffene vyf uureninde Oly komt te koken j maar het zal ons veel LIGHT ER zyn, defe zaaken wel overwogen zynde, te oordeelen , dat de bereydingen » die door het kooken in Oly gefchie- den , gants en gaar onnut , ja t’eenemaal verwerpelyk zyn : en dat is, ’t geen ik aan de Hr. Vieuffens lelfs. ook heb gefchreven , na- mentlyk dat zodanigh praspareeren , ais onnut te verwerpenis , en dat ikdeHerfleneals in ftaat van leven behoude, alleen maar de flag- aderen van de fchorffighe fubffcantie konftigh opvuilende , met een roodwaffighe ftoffe in' plaats van bloed , tot dat ik vertrouwdeuy- terfte uyteynden vervult te zyn , naditdoen, foo fny ik een ftuk van de Herffene, en hangh het zelve aan eeir hayrtje des hoofds in een feer heldere vogt , en zoo vertoon ik de gefeyde fchbrffe of fchorffighe fubftantie, alleen te beftaan uy t loutere bloed vaatjens,; en wel infonderheyt uyt donfighe flag-aderkens, en geenfints uyt in- gebeelde kliertjens. Nu-dit zegge jk niet alleen, maar ik doezulkszien, en dat niet alleen.- :iileen door vergrootghfen, maar ook zonder defelve: tot mcerdcr verfeekering zoo bewaare, en vertoon ik ontailykcveelvanzooda- nighe ftukken ’t mynen huyfe. Zoo dra my deflelfs Tra&aat terhand gefteld wierd , zooheb ik hem, gelyk gefegt is, een brief laten toekomen , in de welke ik hem toonde , dat niet hy , maar ik de uitvinder ben , van dic zaaken, die hy voor defyne uytgeeft , en dat zulks ook blyktuyt -myn fchriften, ais meden uyt de Leypfigher verhandelinghen (Ac¬ ta Lipjienfia). In delTelfs antwoord verontfchuldight hy hem , zeggende , dat hy niet heeft geweeten, dat ik die zaken al over veele Jaaren heb uitgevonden , ook dat hy de Leypfiger verhandelingen niet heeft gelefen : derhalven zoo heb ik hem wederom voor de twede- maal een brief laten toekomen , en verfogt, niet te willen weyge- ren my te houden voor de eerfte uitvinder, en dat nietalleen we- gens de gefeyde Schorfe der herflene , maar ook zelfs rakendc de immediate vereenighing van de flag-aders der Nieren-, met die vande Pis-canaaltjens, gelyk zulks blykt j uyt de befchry vingh van myn eerfte Cabinet in ’t Jaar 1701 gedrukt , alwaar Folio 33, dit volgende gevonden werdj Ikjoeb ook^nier en welker Pis-canaaltjens alie » gader gevtilt zyn geworden na het vervullen van de Niers-Jlag-aderen : waar -van hier na verders zal werden gehandelt , wanneer ik^( zoo God wil j-het 'waare en wonder lykgeflel der nieren zal komen af te beelden. In de befchry ving van myn III. Cabinet, uytgegevenin ’t Jaar 170 3 . folio 40. daar vintmen defe woorden. Hier en boven zoo vertoon i^u Ueden de Nieren , in deu>elke te zien is de continmtie der Slag-aderen met de Pis-canaaltjens van de Heer Bellims befchreven -en afgebeelt , en zulks meene een onwederleggelyk^ argument te zyn , &c. Daar en boven zoo heb ik dit uytgevondene publyk vertoond in \ Jaar 1703. gelyk het blykt uyt de bovengemelde Bekentmaking. Hier by komtnoghdiegroote, van my uytgevondene , ontdek- king, wegens het bekleetzel des Moer-koekx fuperficie, dienade Lyf moeder ziet, of met de Lyf-moeder vereenight is : Ais mede myne uytvindingh van de worm-wyfe vaatjens van de Baar-moeder , van. alie welke zaaken zigh de Heer Vieuifens ook ais de eerfte uytvinder wil maaken , in fijn gefeyde Tra&aat. W aar over kan fxgh ymand meerder verwonderen , waardighe Le- fer, ais dat hy my tot antwoord geeft , dat hy myne Schriften, die over veele Jaaren zyn uytgegeven, en met Figuuren verfelt, niet alleefl aTleen noy-t heeft gezien , maar ook van niemand heeft verftaan , dat ik die zaake vertoont of uytgegeve hebbe, zoo hy dan die niet gefien heeft, nogh ook de Leypflgher verhandelinghen ( Atta Lip- jienjia ) zoo hy zeyt, niet gelefen heeft , in dewelke defe en anderen van myne uytgevondene zaaken overvloedig aangetekent ftaan , zoo zal de Hr. VieufTens de noytgenoegh geprefen Phifeolegia Medie* vandeHr. Profeflbr J: Goth. Bergerus in ’tjaari70i uytgege- ven, apparent wel gefien , en doorlefen hebben, dewelke onder anderen van myne uitvindinghen defe woorden ter nederflelt op \ 1 18 blad. Indien wy de gefleltheyd der anderen werktuygen , die ver- ordineert zyn tot eenighe affcheydingh wat nattwer komen te befien , zjoo zjil- len wy die geheel anders bevinden te zyn , ais men wel meenden j Onder defe is te conftdereren de Schorfighe febfiantie der herjfene , die men waant te wefen , gelyk Malpighius voorgehouden heeft , een tfamenftel van klierighe kemtyes ofbefekens , maar een naukeuriger onderz.oek.ing leert ons defclve ge¬ heel en ai uyt ontelbaare bloetvatjens te beflaan , dewelke door het dan- ne herjjen - vlies , die defelve tot een fteunfel komt te verfirecken , z.00- danig verjpreyt werden , dat de uyteynden der flag-aderkens eyndelyfe voorby de uyteynden der Aderen gekpmen zynde , fappigh werden , en de afgefcheyde voght aan de mergagtighe draden ( Fibra medullares ) overbrenghen , en defe bloedvaatjens , waar uyt de Schorjighe fubfiantie beflaat9 zyn z.oofynalsdons9 en konnen ookjjonder merkelyke quetfmgh van de mergagtighe fisbftantie gefehey- den werden. Nu dat diegrummeltjens , dewelke haer opdoen door het koo- ken der herjfenen in oly ,, of andere voght , en van Bidloo voorgeftelt werden , niet anders ais uytwerkgjds vande konjl , en te onregt voor kliertjens gedebi- teert werden , jpreekt van 9t felfs, ook.z.00 Word zjulks marflig van Ruyfch aangewefen. Dit zyn de woorden van den ProfefTor Bergerus dewet- ke zulks niet zoo volkomentlyk zoude hebben voorgefteld , in^ dien hy zulks van over veele jaaren t’ mynen huyfe niet hadde ge¬ fien.. Wy zullen de Figuuren van de gefeyde SchoffTe zien , na vyf uuren kokens in oly, indien de Hr. VieufTens defelve ons zal kon¬ nen voorftellen, gelyk ik gedaan hebbe , zonder de minfte ko« king ( liever deftrudfeie of vernieting ) edogh zulkx zal hem fwaar vallen te doen, ten zy hy tot hulpe komt te gebruyken myne uyt- gegevene Figuuren.. Een yder kan de herflenevan. eenSchaap, of van een andervoor.- werp in oly koken , edogh niemand zal bevinden, door dat toe- doen, defe fchorfle uyt dons fyne vaatjens te beftaan , aangezien ik oordeele defe manier van doen daar toe gants en gaar- onnut te zyn : ia. ik heb felfs de herffene vyf uuren lang in oly laten koken * en (Et) dac- ( ) datgedaan zynde , bevond ik defelve zoo verhard te zyn, dat ik die tot pulver tuflcheri de vingeren kon vryven : zoo dat ik met regt derf zeggen , noyt ymand het waare dons-fyn-vatigh geftel van de fchorlfe der herflene gefien te hebben , na een vyf uurigh gekook in oly , gelyk zulkx ook blykt , uyt defe bygevoegde Figuuren , dieikheblatenafbeelden, ora de differenticn te zien tuflchen defe beyde preparatien. Nadien nuhet fesde Cabinet onderde pers is, waar in veele aanmerkens waardige zaken ter nedcr werde geftelt, die ikmenighmaal een yderheblaten zien : zoobenikte raadenge- wordeneenigheder fclver hier te vcrhalen. Op de eerfte Plaat werd gevonden een GeraamtevaneenKindje, ’t welk zoo groot is , ais een klcene vinger , van wiens reghter handje aan hayrtjens drie onbevrugtc eyerkens van Vrouwen afhangen. Daar en boven zoo werd op defelve Plaat gevonden een geraamte , eenwynighgrooterals het voorgaande, het felve hecft in ’t linker handje een hayrtje waar aan vaft gehegt is een bevrugt menfche Eytje, ’£ welk van my niet en is opgefneden. Nog een derde geraamte van een fehepzelke, ’t welk een weinigh grooter is , ais het aanftonds gefeide , 't zelve draagt ook aan een hayrt¬ je een bevrugt Eytje, ’t welk opgefneden is, waar in ik niets ligha- melyks heb gevonden. Opde II Plaat werden vyf Figuuren gevonden, waar van de eer¬ fte aamvyft, ’t geraamte van een fchepfelke van ontrent drie maan- dendragts, wiens linker handje, aan een hayrtje heeft hangen het beginzel van een menfche fchepfelke de groote van een luys of latuw zaadje , van ddfelfs reghter handje hangt af aan een hayrtje , \ begin¬ zel van een menfchen fchepfelke , zoo groot ais een anys- zaadje- De II Figuur verbeeld een menfche Schepzelke , zoo groot ais een gepelt garfte koorntje. De III. Fig: veerbeeld een menfche Schepzelke een wynig grooter als’tlaaftgezeyden. De IV. al weder wat grooter. De V. weder wat grooter , en zoo werd ’er in defelve vervolgens gr aoter en grooter aangewefen : en zyn defe alie afgebeeld na de voor- wer pen , zoo ais tot mynent be waert worden. Ook zoo werden in de befchryvingh van ’t VI Cabinet verbeelt de Lyfmoeders van vrouwen , waar in verfcheyde notable zaken aangewefen werden: Onder defe ilfer een uyt een vrouw, nahaar dood van my uytgefneden , dewelke in overfpel van haar man be- trapt, doorftoken is geworden, in wiens baarmoeders holte ais mede in* haar eyerweggi, denatuur des overfpeelders nogh zit , en yoor- voornamentlyk inde Eyerweegen , die daar van nogh opgevult zyn. * Inde Eyerftok van de baar-moeder van een andere vrouw , kan- men nogh een bevrugt Ey zien zitten *, &c. Daar en boven is ’t aanmerkens waardigh , dat in dit VI Cabi- net gefien kan werden » dat de uyterfte uyteynden der opgevulde flag aderen van \ harte , haare rootwaffige ftoffe op veele plaatzen uytganghebbengekregen, buyten haare vaatjens , en dat inde ge- daante van eca wolkje, zonder eenighe de minfte tegennaiuurlyke uytfpattingh, gelyk ik zulks eenighe reyfen hebgetoont, en van meeningh ook ben na heen in Fig: af te beelden , foo ais die ’t mynen huyfe gefien kunnen werden 5 en in defe gefeyde opvullinghe en ifler geen tegennatuurlyke uytfpattinghe gefchiet , anders foude het niet wolks-wys , maar ais kleene ronde bollekens voorkomen. Hier uit foo vertrouw ick, dat het in een levendigh menfcher ook by na alfoo toegaat , namentlyk , datter foo veel vogtigheyt door de tiyterfte uyteynden der flaghaderen , in de gedaante van een damp of rook uytgevoerd wcrd, ais nodig is tot voedinghe van herte. Nogh werdender in dit fesde Cabinet, onder de pers zynde , veele zaaken verhandelt en befchreven, dewelke’t mynen huyfe met groote onkoften werden bewaart , nietalleen, ten eynde alie twy- felingen weghgenomen Zouden werden , maar ook ora over defel- ve dagelyksfe collegien te kunnen houden, en dat niet alleen des Winters, maar ook des Somers , ja felfs in de Hpndsdagen: want alles is foodanigh toebereyt , dat de kleenfte deeltjens van ’s men-- fchen lighaam , by helder weer gefien kunnen werden. Op dat ondertuflendenEerw. Lefer zien moghte wat datter zy' vande ware ftrudhmrder Nieren,foo ben iek te rade geworden in defe Voorloper van ’t fesde Cabinet eenighe Figuuren daar van al- hier te verbeelden , want ais ick fagh de Figuuren van een Schape nier, afgebeelt door d’Heer Vieufiens, in fyn tradtaat , wegens fy- ne memye flellmghe der bloedvaten in denmenfch, zoo vond ik daar eenige ongewoone zaken, derhalven heeft het my mede goet gedaght , een Schape nier te verbeelden , foo alsons dievoorkomt , op mynema- nier geprepareert zynde » om alfoo het onderfchey t defer t wee toebe- reydfelen te vertonen. De eerfte en II Fig. wyfen ons eerft aan defelve Figuuren van- menfche Nieren, van dewelke ick gewagh gemaakt hebbe in het: eerfte Cabinet van 5t Jaar 1-701-. en dcrfelver Figuuren heb laten: verbeelden in’t III 3 en IV Cabinet 1703-:. en 1704. De rdl ver-- (D 2) beel- <*8) beelden ons de Nieren van Sehapen, en dat fonder de minfte dc- ftru&ie of vernietinghe vande felve, door te weyken in water, tot datfe beginnen te bedcrven , ook fonder defelve te koken , maar alleen door het opvullen der bloetvaten , toebereyt zynde. Verkhmng der ViguuYCn. De I. Fig. wyft ons aan een Nier, foo ais ons die van buyten voorkomt, voorheen cp de IV plaat van ’t III Cabinetiyoj afge- beelt, enuytgegeven. A. Des Niers oppervlakte , door dewelke ontallyke bloetvaten wormswys loopen , foo ais ons die met vergrootglafen voorkomen. B. De afgefnede Nier-flaghader. C. De a%efnede Nier-ader. D. Een gedeelte van ’t bekken des niers , *t welk buyten de Nier uytpuyleride , voorfienis van veele flagaderkens. De II Fig. verbeeld een doorgefneede menfche Nier , op dat- men ’t inwendighegeftelzoudekunnenzien, en komt defelve o- vereen met de III Fig. vande IV Plaat van ’t III Cabinet, uytge- gevenintjaar 1703. A. De uyteinden der flagaderen van de Nier, dewelke flangs-wys loopen, eerfehaarindepiscanaaltjens van Bellinus inenten. B. Een kleen gedeelte vande oppervlakte des Niers. C. De Nier tepeltjens, op veele plaatzen met kleenegaatjens ais doorboort , totdoorgang vande pis. D. De Pisleyder. E. Het geopende Bekken. De III Fig. verbeelt een fchape Nier» dewelke ook langhs den Rugh of bultigh gedeelte doorgefneden is, om het inwendighe te kunnen zien. A. De flaghadcren, die de. piscanaaltjens voortbrengen , of in de felve veranderen. B. Het tepelaghtighe lighaam, waar ontrent te confidereeren ftaat, dat inde Nieren der Ichaapen , maar een eenigh tepelaghtigh lig¬ haam gevonden werd, \ welk figh halfmaanigh opdoet, gelyk hier aangewefen werd-, in de menfchen in tegendeel vintmen vee¬ le tepelwyfe lighaamtjens. C. De afgefnede flaghaderkens. D* De rand van ’t bekken, metveelvets befet. E. Deholte van bekken, waar in van my een ftukje van een penneke is geftokcn. F De F. De rand van ’t tepelagtighe lighaam , waar ia veel gatjens of mondekens der piscanaltjens zitten. G. De Nier-ader. H. De Nier-flaghader. I. Een gedeelte vande Pisleyder. De IV. Fig. vertoontons een fchape Nier langs denrugh door- gefncden , wiens rand van 't tepelachtig , en halfmanig lighaam van my omgeflagen is, op dat de bloetvaten eenigher maten te voor- fchyn fouden komen , ick fegge eenighermaten , om dat ick hier nietvoorgenomen hebbe de gantfche cours der felver te verbeelden, nadien zulkx in de volgende Cabinetten aangewefen zal werden. A. Deflaghaderkens , in piscanaaltjens veranderende , alwaar aan te merken ftaat , dat degefeyde arterikens eer fy in pifcanaaltjens komen te veranderen,zelfsooknogh eenighe veranderinghe aan- nemen , en zulks moet ick na heen nog wat naukeuriger onderzoe- ken} eer ick zeg gen kan , waar in het beftaat : dit is altoos zeker , ais ik de flagaderen vande Nieren kome te vervullen,dat dan ook te gelyk de piscanaaltjens vol lopen , fo dat dit twee continuele ligha- menzyn. B. Depis-canaaltjens. C. Dendoorgefnede rand van ’tbekken. D. D. De rand van ’t tepelagtighe en halfmanighe lighaam» ’twelk met veele gatjens ais doorboort is , tot pafFagie van de pifle. E. De buytenfte oppervlakte van ’t bekken , alfints met ongel of roet befet. F. De afgefnede pisleyder. G. De afgefnede Nierader. H. De afgefnede Nier-flagader. I. De inwendighe fubftantie vande Nier , dewelke ons hier wel voorkomt in de gedaante van Nier tepeltjens,maar defelve en moe- tendaarvoorniefgehouden werden, aangefien de Nieren van een Schaap niet meer ais een eenigh halfmaning tepelagtigh lighaam hebben , gelyk hier vooren gefeght is 5 maer de bloetvaten door het lighaam der nieren lopende , fchynen aldaar tepels te formeren en zy n ook defe vaten met veel roets befet > waar door fy in de eer- fte opflag van ’t oogh ons veel dikkcr voorkomen , ais fy wel in der daadzyn, ’t welk in defe Figuur ook uytgedrukt word. De V. Fig. verbeelt de copie van de Fig., dewelke den Heer Vieuflensin fyn traciaat van de nieuwe ftellinghe der bloetvaten in V  fchaap. B. De kleenfte flaghaderlyke boogen, geplaaft een weynigh boven de groote boghen. C. De flagaderen verfelt met hare aderen, dewelkeuytde bovenfte, en agterftezyden van de groote flaghaderlyke booghen voortko- mende , het bultige gedeelte des Niers komen te maken. D. De groote flaghaderlyke boogen. E. Dat gedeelte vari.de vatighe vlegtinge des Niers , dewelke vande- groote en kleene flagh-aderlyke booghen omfchreven werd. F. De kleene flagaderlyke booghen. G. Dat gedeelte vande vatige vlegting der Niereri,’t welk vanden rand van ’t bekken uytgeftrekt is , tot de kleene flagaderlyke boogefi. H. De holte van ’t bekken. I. De vliefighebuyskens, voortkomende uyt deverlengderand vant bekken, of de vlieflghe ftutzels van de flagaderlyke boogen , wel~ kers wanden of zyden feer fyn uytgeftrekt worden , daarfe haat tot flagaderlyke en aderlyke boogen fetten. K, Het mondeke vande pisleyder. X. X. Slagaderlykc fcheuten of takken ,voortkomende uy t de groote- flagaderlyke boogen. In de VI Fig. wort ons aangewefen een ftuk van de fehorflighe fub¬ ftantie der herflene van een Menfch j dewelke t’eenemaal uyt bldetvat- jens en infonderheyt uyt flagaderkens is beftaande , dewelke foo fyn fyn , ais dons. Defe toebereydinghe is alleen gemaakt door het konftigh opvullen vande flaghaders der herflene,. eu dat met een rood- waflighe ftofte. In de VII Fig. werd ons verbeelt een ftuk van de herflene van een Schaap , vyf uuren lang in oly gekookt zynde : in ’t felve kanmen niet hetminfte bloetvatje fien, aangefien door zulk koken de herflene ais ineenanderwefenkoomenteveranderen: ja door het kooken is het: felve foo verhard geworden , datmen het met de vingeren tot een poe- der kan vry ven j bygevolgli is foo een. toebereydinghe gants en gaar onnut , otn het ware geftel deflelfs na te vorflen. De VIII Fig. verbeelt ons een ftuk vande herflene van een menfchej ^twelkop defel ve wyfe gekookt zynde, e ven foo oiibequaam is ge- worde.rfctot.het onderzoekvanft bo.ven. verhaalde,. ERRATA. Prodromi Sexti. B. L. fic corrigat. P. 3. I. ix.l. videbuntur, p. 9. 1. 17. 1. fulcimentum, p. ic»L. 9. 1. dependent, p. 11. 1.30.I. juri. THESAURI SEXTI. $.3.1.23. l.hume&antes. L. 3 1 .L uvulam, p. 4. 1.3?.l. confervata. p. 8 1. 24. hoc Thef.VI. legeThefauro VII. p.^.l.12, l.Tab.V. p. io.l. io.l. veficuls. L. ult. 1. occcecentur. p. 14. 1. 1: 1. nonnulla;. p. 17. 1.27.1, ha;fi. p. 19. 1.22.1.reprse- ientantes. p. 3 i.l. i£.l. delineent. p.3.7. 1. 28.1. colore. p.47,1.2i.l.una. p.48. Ln.l. talem, p. 49. 1. 27. 1. corticalem, p.. 5 7. 1.2 3.1. arripio, p. 77. 1. 4,l.innu- ; meros. I.51. 1.20. p.fo.l: 17. 1. impofli- bile. p. '64. 1. 2 6. internae, p. tfy.l. i.l. internae, L. 27. 1. Vena. L. ip.Kfitus, p.68.1. ij.LNo. XGVI. p. ^.1.23.1, .occurrant» p. 77. 1. 30. 1. fuccenturiatus. p.78.1.32.1.fis. p. 79.I.1. 1. videretur. p,8i.l. 24.I. fig. VII. & VIII. p. 86. 1. 17. 1. in qua VII. p. 88.1, 32. 1. teretia, p. 89.1.22.1.prolapfus. p.po.l. 13.I.VIII figuras, p. 92,1.4. 1. apponet. L. 7*1- ut & L. 10. 1. reperiantur. L. 2,8,1, videre.- DRUKFOUTEN. • Van ’t VI Cabinet in ’t Duyts. Pag. 8.1in. r6.1eeft in’t Vll.Cahinet. p.9.1. iy. 1. yde.Plaat. p,- 12. 1. 32. 1. fchoon. p. 14.1. 20.I. fleutelbeentje. p. 20.I.36.I. hondjeverbeelt. P.27.I: 7.I. uytgeftrekt. L.32.1»mec een die dunne. p. 78.I. i.l. No.LXXVIII.. p. 79. 1. 4. dele opperfte en. p. 69. 1. 22.I. andere. L. 34. 1.klaarder» p. 71. L 37.I. aangewefen. p. 77.1. 12.I. defe. L. 23.1»WerveI- been. p. 78.1. 3<7. l.groote. p. 79.1. 17.I. fijne. p. 80. 1- 1 8. l.lchubwyfe been." p. 8 1 . 1. 27. 1. fevende en aghfte. p. 81.1,29. flag-aderen. L. 29. 1. flaap= flag-ader. p. 83. 1. 8. 1. linkerhandje. p. 84. 1. 18.I. menfch-werdinghe,- p, 8(7. 1. 20. 1. VII.Fig, Pag.i, THESAURUS HetSESDE ANATOMICUS ANATOMISCH SEXTUS. C ABINET,' Super cujus ASSERE primo , fe- Op rciens eerfle P LA N K , defe quentia funt repojita. mvolgende zaakengeplaatft zyn. N°. I. "I) Artes generationi in- JL fervientes ex puella , funtque tam nitide confervatae , ut vitae fpeciem prae fe ferant , fc: naturali colore non folum funt imbutae , verum etiam fine rugis praeternaturalibus confer¬ vatae , idque in liquore limpi- diflimo. Not. i°. Vulvs labia. Mons circumfitae, neutiquam a ftatu i N°.I. T3E partyen tot de Ge- JL-/neratie gedeftineert 5 uy t een kleyn Dochterke , die 200 kurieus 2yn geconferveert , datze nogh fchy nen te le ven , want alles heeft fijn natuurlyke couleur niet alleen , maar ook zoo vintmen daar gants geen onnatirarlyke rimpels in , werdende defelve geconfer¬ veert in een zeer heldere vogbt. * veneris» Nymphae &c. partes laturali recedunt. Clitoris au¬ tem hic in confpedtum non venit , propter Nympharum nuta- tionem. - Membrana Hymen , maxima parte, tantum vifui occur¬ rit , idque propter excrefcentiam quandam praeternaturalem ex Vaginae principio erumpentem. 3°. Anus, qui a natura rugofus , fub pudendo fefe videndum exhibet , tanquam in flatu vivo & fano. 4°. Phiala nonnihil inverfa, videnda fefe exhibent Veficau- rinaria, & fub ea. Uterus cum annexis Ovariis , Tubis fallopia- nis. Ligamentis teretibus , ut & latis, praeterea Clitoris , qua¬ tenus fub cute latitat, hic confpici quoque poteft* 50. Quamvis Clitoridis crura fint abfcifla , tamen confidera- tione dignum efle cenfeo, fc. quod ab arteriarum repletione. Clitoridis corpus fimul quoque fit repletum , ficuti fieri vide- Thef. VL A mus * THESAURUS ANATOMICUS VI. mus in repletione Arteris pudendae , ubi corpora nerveo-fpom giofafemper quoque replentur eadem ceracea materi;!, qua Ar¬ teriae replentur. 6. Uterus, uti & caeterae partes utero connatae , rubedine funt imbutae , propter arteriarum repletionem. N°.II. Crus Infantis , cujus N°.II. Een beentje van een tibia ut & pes naturali colore Kind , wiens couleuf onszeerle- funtprsdita. No 1. 1°. Cutis tibiae , facie/ exteriore fecundum longitudi¬ nem eft aperta , ut mufculi fub cute , eo loco liti , in confpe- &um venirent , fc. flexor exter¬ nus , aliis femifibulsus , ut & abducens pedem , nec non cur- fus tendinum di&oram mufeu- lorum fub malleolo externo. 2°. Arteriam , per Pedis dor- fum decurrentem , ceracea ma¬ teria replevi , ut reptatus ejus clare videri poilit : hujus rami- Acationes potiores , per digito¬ rum latera decurrunt, non au¬ tem per digitorum dorfum, ten¬ dines autem extenforum contra per dorfum , non autem a latere reptant, hxc omnia in liquore confervantur , ut naturalem conftitutionem confervent. NMII.Phiala in liquore con¬ tinens Pueri Palatum , partem Nafi , ut & Labium fuperius , naturali colore perfufa , & ita con- vendigvoorkomt. Aanmerkt ten eerlten. Dathet Vel aan ’t buytenfte des Scheens na de lenghte geopent is , ten eynde de Spieren, die daar on- derhet Velleggen gezien konden werden , namentlyk denuytwen- digen buyger , den afleyder des Voets, ais mede den loop der pefen defer gefeyde Spieren onder den uytwendighe enkel. Ten tweden, Die SIaghader, de- welkelangs den rugh of opperlte des Voets loopt , is van my met een roodwallighe ftoffe vervult, op dat men deflelfs cours bequamelyk zoude konnen zien $ en lopen de- fe haare voornaamfte Takjens langsdezydederToonen, enniet langs het bo venite der zelve5 de Pefen der uytltekers daarentegen nemen haare cours over de rugh derToonen, enniet langs haarzy- den. Dit alles werd in een heldere vogt bewaart , op dat het lljne na- tuurlyke geltalte zoude confervee- ren. N°. III. Een glas met voght, waar in onthouden werden , het" verhemelte van een Jonge , een ge- deeltevandeNeus, endelfelfsbo- venltc of VI. ANATOMISCH CABINET. 3 confervata , ut varia diftinftius videri pofiint , quam in corpore vivo. Not. i°. Apertura gemina ca¬ naliculorum breviiiimorum , quse pone dentes inciforios re- peritur hic in conlpe&um ve¬ nit , per quas aperturas narium mucus in Os derivatur > per has filum tenue trajeci , ut primo intuitu ftatim oculos incurre¬ rent. Confiderandum autem non femper geminam reperiri aperturam , in oris cavum hian¬ tem , aliquando enim lingularis occurrit , in aliis quoque vix vi- libiles efie comperio. 2°. Glandulse nafales , lucu¬ lenter hic videri polfunt , ut- pote rubedine perfufs, propter arteriolarum repletionem, funt- quenilnifi fafciculi extremita¬ tum arteriolarum, nares hume- me&antes , quas ita didas glan¬ dulas in homine vivo ut & jam- jam denato, vifum fugiunt , in hoc autem objedo luculenter confpiciunturarte nollra. 3°. Didas Glandulas hic quo¬ que vifuntur difperfas per Palati involucrum , ante V ulvam, nec non per Labium fuperius. N°.IV. Phiala in qua con- fervatur Lienis humani portio , cujus venfte Lip , al hct welkezoo na» tuurlyk van couleur en zoo wel bc- waart is, dat men verfcheyde zaken beter zien kan , ais in een levendig menfch. Aanmerkt ten eerfte. Dat men hier zien kan , twee openinghen van zeer korte canaaltjens, die men even agter de fny-tanden vint , waar door de fnotuytdeNeustot inde mond komt; door dezelve hebikeendraatgarendoen paflee- ren, opdatmendieaanftondsin’t gefigt zoude krygen j maarftaatte letten dat men hier in alie men- fchen geen twee openingen vint , want in zommighe is defelve een- faam, ook kan men defe niet ont- decken in veele doode Lighamen door haare byzondere enghte. Tentweden. De klierenvande Neus , kanmen hier duydelyk zien, door dienfe ons rood voor komen , wegens het vervullen der flag-ader» kens j en zyn deze kliertjens niet anders, ais fyne bundelkens der uyteynden van deflagh-aderkens, dewelke de Neusbevoghtigen , en zyn deze alzo genaamde kliertjens hier duydelyk te zien , ’t wclk men in een levendig , ais mede in een pas geftorve menfch fonder defe onfe konft te vergeefs zou zoeken. T en derden. Ook kan men defe gefeyde kliertjens verfpreyd zien door het bekleetzel van ’t verhe» ■meite, even voor de ielle des Keels, ais mede door de bovenfle Lip. No. IV. Een vies met vogt, en daarin een ftuk van een menfche A a milt THESAURUS ANATOMICUS YI cujus involucrum, quod in fa- nitate perfectiore tenuiffimum , hic tam cratium exiftit , ut cul¬ tri dorfum fere adaquet , idque forfan i prcegrefla inflamma¬ tione. N°. V. Uterus mulieris, qux ut puto , a paucis diebus, aut horis (id quod tam prascife fcire ne¬ queo) conceperat, Uterus enim eodem modo eft conftitutus, fi- cuti poft coitum prolificum femper inveni, fc: mole jufto major, fubftantia multo craffior, facies interior villofa , id quod primis a conceptione diebus fieri folet; prasterea unum ex ovis, quod ego exiftimo fecun- datum, mutationem magnam fubiit , fc: magnitudine non fo¬ tum cstera ova antecellit, ve¬ rum etiam poft ejus apertionem ovi contentum coagulatum re- perio, fi cuti hic adhuc videri poteft>contra, cstera ova ab in- cifione transverfali lsefa , hic vifuntur inanita , propter con¬ tenti effluxum a Ix fione caufa- tum. Didi ovi fecundati , & coagulati contentum, colore ci¬ nereo, continens eoiore niveo nobis occurrit, id quod luculen¬ ter in confpedum venit , quo¬ niam omnia in liquore funt con- ervata ; <k fi o mnes Anatomici ita Milt , wiens vlies of bekleetfel , in een wel gcftelt menfche byfter dun zynde . hier de dikte van den rugh van een mes halen kan , eii dat mogelyk door een voorgaande ont- fteeking. N°.V. DeLyfmoeder van een Vrouw, dewelke wynigh dagen of uuren ft geen niet zoo perfed te zeggen is) voor haar dood bevrugt was geworden , en is defe Lyfmoe- der even zoo geftelt , gelyk ik die gewoon ben te zien ,. kort na de bevrugting; namentlyk wat ver- groot , deflelfs fubftantie vcel ver- dikt ? de binnenfte oppervlakte fluweligh of donfigh en fagt, ’t welk in de eerfte dagen ordinaris zoo bevondenwerd, gelyk gefegt hebbe : daarenbovenzooheeft’er een van de Eyertjens , des Eyer- ftoks, ’t welk ik vaftftel bevrugt tezyn, een groote veranderingh aangenomen , ais zynde niet alleen veel grooter geworden , ais een van de andere byftaande Eyertjens, maar ook zoo vinde ik , na het openen van dit bevrughte Eytje het binnenfce ais gecoaguleert en geftremt te zyn , ’t welk men hier nogh zien kan , het tegendeel ziet- men in de andere byleggende Eyertjens, die mede over dwers geopent zynde, gants ledigh zyn, wegens het uytvloeyen van haar vogt , door het openen. Dit be¬ vrughte en opgefnede Eytje komt ons hier van binnen as-grauw voor, hetbuytenflein tegendeel witvan couleur of VI. ANATOMISCH C ABINET. ita feciflent , nec impenfa, labo¬ res , & alia , illos deterruifient , maiorem noflri corporis noti¬ tiam habuiflemus , nec tam fre¬ quenter difputaflent de particu¬ larum minimarum exiflentia, fine ulla fenfibili demonftra- tione. Cum fcriptores Anatomicos olim rogare folerem , ut mihi hxc & alia demonftrare vellent, qus per figuras exprimi cura¬ verant j brevis eorum erat re- fponfio , fc: tunc temporis mi¬ lii hoc ita occurrebat , jam au¬ tem nulla mihi datur demon- 'flrandi occafio ; & fie difcedere eoadus fui : Ne autem mihi tale quid regerere cogar , om¬ nia, qus per figuras cum orbe literato communico, maximo fumptu confervo,& tali quidem artificio, ut per fecula manere queant in eodem flatu , fine ulla mutatione. Qui cunqne hanc noflram ar¬ tem praeparandi , & confervan- ditam in liquore, quam extra liquorem , ficuti ego a quadra¬ ginta annis fufcepi , olim vidit , facile concipiet , ejufmodi prae¬ parata incorruptibilia efle , mo¬ do illi hxc ita confervent , uti ego facio* V erum couleur,en kanmen zulkszeerper- fect zien, alzoo het alles in een zeer heldere voght gelegen is. Indien alie Ontleders zoo gedaan hadden, en de onkoften , moeyte, en andere zaken haar niet hadden te rugh gehouden, zoo zoudenwy veel verder gekomeh zyn in de ken- nifle van ’s menfchen Lichaam: ook zoude men dejeughtnietop- gehouden hebben , methetdifpu- teeren over het zyn en niet zyn de - zer en geener kleyne deeltjens , die fy noyt togh konde vertoonen. Wanneer ik voor defen de Ont¬ leders quam vragen , ofte fy dit ‘of dat my geliefde te vertonen, ’t geen fy door Figuren hadden afgebeeld j zoo kreeg ik wel haaft een kort ant- woord , namentlyk , zodanig is ’t my doenmaals voorgekomen, en nukan ik u zulks niet vertoonen 5 en daar mede moffcik heenen gaan: Nu 3 op dat ik my van zo een onno - fel antwoord niet zoude. bedienen, zo conferveer ik alles , -\vat van my door Figuuren werd afgebeeld , en zulks met zonder groote koften, e- dog kan het zelvevpele Eeuwen zo gehouden werden, en dat in de zelve ftaat , waar in het nu is3 zon¬ der de minfteveranderingh. - AI wie voorheen gefieh heeft defe myne maniervan prsepareren , zoo in , ais buyten de vogt , gelyk ik nu 40 Jaaren lang gedaan heb , die zal welhaaft konnen begrypen dat defe toehereytzels onbederfe- lyk zyn , indien men die bewaart , gelyk ais ik gewoonbentedoen. A | Om. 6 THESAURUS ANATOMICUS VI. Verum in viam redeo , unde digreflus fum > in didi Ovi fce- cundati confinio fpinulam te- nuiflimam indidi , ut flatim o- vum fcecundatum oculos incur¬ reret j pmerea alteri fpinula aperta tenetur U teri cavitas , ut Superficies rugofa confpici pof- fit, & hxc omnia vafculislan- guineis repletis fcatent. ' N°. VI. Duo Atheromata in¬ ter cervicis bovinas mufculos reperta Equorum alterum trans- verfim apertum aviculs Indicae C cui nomen Pegafroe) nidum re- prafentat, hujus atheromatis pars exterior, fi ve continens conftrudum ex pilis veris , in orbem ita difpofitis , & quidem fine manibus auxiliaribus no- ftris, ut nemo hadenus fine ad¬ miratione viderit. Contentum autem , ante immerfionem in liquore meo , pultaces erat na¬ turae, nunc autem induruit, & colorem nigricantem acquifi- vic. Vid. Tab. IV. Fig.V. Thef. VI. Ex altero Atheromate , quod etiam apertum eft » emergit faf- eiculus pilorum , denfiflime con- Om dan weder te komen op de wegh, waar van ik watbenafge- weken , zoo ftaat verders te obfer- veeren , dat ik digt aan ’t bevrugte Eytjeeendoorntjegeftooken heb, op dat men met de eerfte opflag van ’toog, het bevrugte Eytjezoude komen te zien , daarenboven zoo werd de holte des Lyfmoeders ook open gehouden door een doorntje, op dat men deflelfs binnenfte ruyg- aghtige oppervlakte zoude konnen zien , en dit voorwerp is roodagh- tigh, wegens het opvullen der Slagh-aderkens. N°. VI. Twee Pap-gefwellen Atheromata , dewelke tuffchen de Spieren vanden hals van een Os ge- vondcn zyn, waar van ’t eerfte over dwersgeopentzynde, zeer aardig komt te verbeelden een nesje van een Indiaans Vogeltje , ’t welk van d’Hr- Pifo Pegafroe en gemeenlyk Colubrietje alhier geheten werd; het buytenfte van dit Pap-gefwel is een tTamenftel van waaragtig hair, ’t welk in de rondte zoodanig is gelegen , zonder toedoen van mem ichen handen , dat niemand het zel- ve tot nogh toe zonder verwonde- ringhheeft gezien; "het binnenfte wezen was een pap-aghtige ftoffej dewelke nu door de vogt , waar in het is gelegen, is komen te ver- harden , en van couleur fwartagtig geworden.Ziet de IV.Plaat Fig.V. Uyt het tweede Pap-gefwel , ’t welk mede geopent is, komt een bundel regt opfiaande hayr, zeer o i VI. ANATOMISCH CABINET. conftipatorum , funtque didi pili fefqui unciae longitudine. Vid.Tab.IV. Fig. VI. N°.VIF. Phiala in liquore continens membrana affinem , feu pfeudo-membranam , arte confedam ex mei ipfius fangui- nis fero , idque fola fanguinis conquaflatione ramulo portula- cx affinis plantaeAfricanae fruti- ccfa, donec refrigerando coa¬ gulationem adipifceretur , ut autem membranam reprafenta- ret, ramulum elegi foliis mino¬ ribus praeditum, quorum ope di&a materia fefe melius pote¬ rat extendere , in formam mem¬ brana. Notandum interim,per hanc- ce pfeudo «membranam flamina plurima, feu fibras efle difperfas amuiantes ea , qua in corpore humano a natura generantur. Cum hac & fimilia ex fanguine produci videamus, mirandum non eft , fapiffime pluribus im- pofuifle excretiones uterinas ianguineas , hanc illamve for¬ mam adeptas , cum in uteri , aut cervicis uteri cavo, imo & in vagina per aliquot horas ha- ferint , & in coagulum <k prafer- tim quidem in iis, limofiorque faduseft. Hinc plures quoque digt by een , te voorfchyn , en is dit hayr anderhalf duym lang. Ziet delV.Plaat. Fig. VI. vandit VI. Cabinet. N°. VII. Een vlesje met vogt, waar in bewaard werd een gefin- geert Vlies, ’t welk door dekonft gemaakt is , uyt het wey of huyag- tighe gedeelte 'myns bloeds , en dat alleen door ’t roeren en bewegen. van’t bloet met een takjemet blade- ren van ’t gewas Portulaca, affinis tafruticofa , tot dat het bloet quam te flollen, en op dat het te beter na een vlies zoude gelyken , zoo ift dat ik een takje, met kleyne bla- derkens voorfien zynde , uytgeko- fenheb, doorwelkerstoedoende- fe ftoffe figh te beter konde uytfet- £en tot een vliesagtigh wefen. Ondertufichen ftaat ons hier aan te merken , dat door dit onwaare vlies of vliesagtigh wefen zeer veel draaden of zafelinghe loopen , die geene gelykende , dewelke in ’s menfchen lighaam van denatuur werden voortgebragt. Ais men danziet, dat deze en geene zaken uyt bloet, dat buyten fijnvatenis geraakt , voortgebragt werden, zo is ’t niet te verwonderen , dat vee- le bedrogen zyn geworden , door de vloed der Vrouwen , welkers bloed nu defe, dan geene for- me komt aan te nemen, wanaeer hetindefcheede, ofookwelin de inwendige hals des Lyfmceders, na eenige uuren is komen te flollen, es 8 THESAURUS ANATOMICUS. VI. fuerunt decepti , qui nobis pro monftris obtruferunt varias ex- cretiones uterinas , imo per fi¬ guras publici juris fecerunt* Ut autem didla coagulatio, mem¬ branacea , apparear , necefle efl, ut pofl coagulationem , per diem unum arque alterum aq., pur# maceretur, fic rubedo pla¬ ne difparet. N°. VIII. Mulieris portio Mamma; cum annexa Papilla , ab Epidermide denudats,ut Pa¬ pillas cutanea; luculenter videri poflent. Notandum interim me in TThefaur. 1°. Papillam mulie¬ brem delineandam curafle , aft vero in hac Papilla longe diflin* dlius Papillae cutanes in con- fpeclum veniunt , ita ut conful- tum duxerim de integro hanc Papillam perfigur. illuftrare in jioc Thefaur.VI.Tab, I. Fig. II. Vid. cetera qua; de Papillis fla¬ tui in Thef.L F.IV.Tab.IV. N°.IX, Portio Inteflini Ilei humani , ita prsparata , ut tu¬ nica quaedam , mihi cellulofa, appareat. 