title: Thesaurus anatomicus primus [-decimus] ... Het eerste [-tiende] anatomisch cabinet
creator: Ruysch, Frederik, 1638-1731
text: C. Foramina ficu o ficula duffiuum lacliferorum in Papilla uberis r vifibilia , D. FapilU cutanea in uberis pa¬ pilla , ut & in Areola nonnihil prominentes , & microfc opii ope hic loci magis , quam alibi in cute vifibiles ; unde FapilU u- beris , Epiderme privata , atro- ciores excitant dolores , quam quidem in c at eris corporis par¬ tibus caufantur , ubi FapilU' cutanea minus extra cutem pro- pullulant .Bine etiam fiffura,ex - coriationes &c. in uberis Fapil - lis difficilioris funt curationis. Contra , Papillis uberis benecon- Jlitutis , nec Epiderme privatis, major excitatur delectabilis pru¬ ritus & voluptas nutricibus ab infantibus lactantibus ; , tinuum motum & prejfionem FapilU tempore fictionis ; non autem , fi extra Papillam mam¬ mam nottu arripiant infantes. F I G. 5*. Delineatur portio Papillae uberis Balaenas, cujus laftiferus Du<5tus filicatus & fimbriatus. FIG. 6. Proponitur figura Linguae cum Epiglottide , per eujus aream difperfae innumera Pa- ANATOMICUS > perhuydeken niet ontbloot , weshal- ven het vel figb aldaar bruyn vertoont. C. De gaatjens of mondekens vm de melk-canaaltjens , die hier in de Tepel van de Borft ftghtbaar zjjn. IX DeTepeltjensvan ’ t vel van de Te¬ pel des Borfts^ ais mede die van de, kringh , puylen eenighjints uyi , en worden defelve meer hier in *t vel ge- (ien door vergrootglafen^als op andere plaatjen-y Hier door komt het tegebeu -■ ren dat de tepel van de Borft van haar cppervelleken ontbloot , veel fwaar- der pijne komt te verwecken , ais wel op andere plaatfen van ons lighaam vernomen werd , atwaar de Tep el - tjens van * tvel niet foo ver buyten het' vel uytpeken. Dit is ook de reden , dat de kloven9 ontvellingen , Crc. hier ter pUatz.e ook qualijker te genefen zjjn- : in te ~ gendeel de Tepels van de Borftwel geftelt , en van haar eppervelleken niet ontbloot z.ijnde^ verwecken de ftiygende kinderen aan de Toedflers een aangenaam gevoelen , door het geduurig trecken aan de Tepel y maar niet alfoo wanneer fi de Borfl bj nagt elders komen te vatten. De Vyfde Fignur toont ons een gedeelte van de Tepel des Borfts van een Walvifch , wiens mello canaalgeveurt, en ais met fronzels gekerft i s, * ' v ^ ‘ ( " •. * K De Sefde Figuur wijft ons aan de’ Tongh van een Kind met het ftrots- klapje , in defes Tonghs opper- vlakte fitten ontelbaare T epcltjens, d.v of ANATOMIS Papillae , quae guftus proximum organum funt. A. Lingua. B. Papilla P ungor um exiguorum forma , inter quas innumera vifuntur , difperfa Papilla ar¬ cuata ; has , microfcopio vifits , naturali magnitudine majores delineari curavi a latere hujus Lingua ,fub iis , qua in acumen exeunt , quarum Iconijmum hic quoque adjeci , quandoquidem fapiffime eas. acuminatas offendi. C. Papillarum majorum feries , qua plana' , rotunda , variis foraminibus aut ofculis minutiff fimis , circuloquepr adita. Dv Epiglottis variis Glandulis ab- fita. E, Papilla majores ad Lingua ra¬ dicem fub Epiglottide confit a.. CH CABINET. 61 die het naafte werktuygh van de fmaakzijn. A_ De Tongh. B. De Tepel tj ens , van gedaante klee- ne padde-ftoelkens gelijkende , onder defe z,ijnder ontelbaare , dewelke ons booghs-wijfe voorkgmen ; Defe heb ik door een vergroot*glas gefien zjjn- de , grooter laten tekenen ais ’ t leven9 en dat bez,ijde defe Tongh ? onder die geene , dewelke hier puntigh gefien werden : Defe puntighe heb ik hier ooklatenverbeelden , nadien my de - jelvefeer dikwils puntigh voorgekp- men zijn in andere Tonghen. C, Eenrjevan groote Tepeltjens , de¬ welke piat en rond z.jn , in * t midden ver p en van kleenegaatjens of m onde - kensy rondom defelve loopt ook^een kringh. D, Het (Irotte-hooft met verfcheyde kliertjens befet. E. GrooteTepeltjens aan de gronddes Tongh S j onder het ftrotten-hooft. F I G. 7. Offenditur portio uberis Balaenae , cujus Epider¬ mis , ut & Corpus reticulare Malpighii , nondum funr abla¬ ta , quamobrem extra cutem non propullulant Papillae cuta¬ neae. F I G. 8. Offertur portiun¬ cula; Fapillse uberis Balaenae, cum fuis Papillis cutaneis diffb- lutis , a qua portio corporis re¬ ticularis , innumeris foramini¬ bus pertufa, dependet, A. In de Sevende Figuur werd eenr gedeelte van de Tepel van de Borft van een Walvifch vertoont , wiens opperhuydeken > en netwijfe lig- liaam van Malpighius nogh niet zijn weg gedaan , weshalven de Vel- tepeltiens buyten het vel niet uyt» puylen. De Achtile Figuur flelt ons voor oogen een ftukje van ’t gedeelte van de Tepel des Borfts van een WaF vifch met desfelfs ondaane vel* te¬ pel tjens, en hanght hier van afeen ftukje van desfelfs net-wijfe lig- haam. Hj; JL 61 THESAURUS ANATOMICUS A. Corprn reticulare. B . VapilU cutanea, diffoluta. FIG. 9. Reprsfentat portio¬ nem Papillas uberis Balasnae , cu¬ jus Papillas cutaneas a me diflo- lutas funt in aqua fimplici. „ id eft, lingulas Papillas ex multis fibris nervofis conftitutas qui¬ dem funt, fed penicilli hume- tftati in modum hic a fe invicem recefferunt fibras, pilos pras fe ferentes. Notandum interim, in difta diflolutione nullam vim a me efle adhibitam , ifolummodou- trumque integumentum , qui¬ bus cutis obdufta eft , abftule- ram. Hoc experimentum con¬ firmare videtur, Papillas cuta¬ neas conftare ex Nervorum ex¬ tremitatibus , quandoquidem Nervi quoque ex innumeris fi¬ bris funt compofiti, qui in ex¬ tremo Papillas cutaneas confti- tuunt. In homine autem hanc difiolutionem Papillarum cu¬ tanearum nunquam peragere potui /utpote fibris fibi invicem firmius cohasrentibus. A latere fmiftro hujus dicftas figurae reperiuntur aliquot Pa¬ pillas cutaneas non diflblutas, quas in mucronem exeunt. A. Het Net-wijfe ligbaam. B. De ontdaane f^el-tepeltjens. De N egende Figuur verbeelt ons een ftukje van de Tepel des Borfts van een Walvifch, wiens Vel-te- pelrjens van mijn ontdaan zijn in fchoonwater, datis, yder Tepel- tje is uyt veele zenuwaghtige draat¬ jens te iamen geftelt , maar zijn defe draatjens op de wijle van nat ge- maaktepenceeltjens van een gewe- ken , en verbeeiden defe draatjens hayrtjenste zijn. Ondertuffchen moet men aan- rnerken, dat van my in dit ontdoen gantfch geen gewelt aangewent is, alleen had ik t wee dekfels waar me¬ de het vel is omvangen, wegh gc- nomen. Dit experiment fchijnt te confir- meren, dat de Vel tepeltjens haar beftaanhebben, uyt de uyteynden derzenuwen, nadien de zenuwen ook zelfs uyt een ontelbaargetal van zenuw-draatjens te famen zijn ge¬ ftelt, dewelke aan haar uyt-eynde dc Vel-tepeltjens uytmaken. Inde menfche heb ik noit defe ondoening der Vel- Tepeltjens konnentewe- ge brengen, nadien defe haare draat-" jens al te vaft aan een verbonden zijn. Aan de linker zyde van defe Figuur ftaan eenighe V el- tepeltjens die niet ontdaan zijn, en fcherptoe loopen. FINIS. ERRATA. « * In Prtfatione ad Lettorem* Pag. i.lin. 17. lege : quodnonfolum P. 2. lin. 11. Referta, 1, Referta* lbid.Iin. 2p.fccleat, Lfceleta. Pag. 3. lin. i^.feceret, 1. fecere. In Thefanro JlnatomicQ. Pag. 11. lin. 24-ragi, lege vagi P* 12. 1. 12. vivenda, lege videnda P. 14. 1. 2 3. globolorum, lege globulorum. P. if.lin. 25. vifui, legevifui P, 17, 1. 1 2.. confarvata , lege confervata P* ip.l. 8. efFe, legeefle P. 20. 1.27.bife&us, lege bifle&us P. 21. 1. i^.arrerias, legearterise P. 38.1. 32.fint, legeiinc P.40.I. 11 . cutida, lege cuticula. F,44. 1, 1 9 difeprfasjege difperfae P. 48. 1. 3 . confervantur. l.confervo, P.yf.l.24.innermibus, lege inermibus P. 6 1. 1.2. flrnt, legefunt* * > ) t V f H, A 1 'J.' .. ♦ 9 FREDERICI RUYSCH g|iDSt<f\ xyfmtomU & Bot mices Profejforis (*? ‘f**t THESAURUS ANATOMICUS SECUNDUS. * Cum liguris meis. HET TWEDE ANATOMISCH C A B I N E T . • * / _ V A N F R E D E R I C RUYSCH. Frofejfor van de Anmomie en Botm. Met Kopere Platen, AMSTELiE DAMI, Apud JOANNEM WOLTERS, 1702.. MttMfeAriis locis occurrunt , in hac fecunda , ut & caeteris Tlief-tnrorum infequentium defcriptionibus , afterifci, indicant , me prohibuifie, ne ea , quae *co funt nota¬ ta , in linguam Belgicam verterentur, ut ab utroque fexu , nulla habita ratione seratis , abfque ofFenfa , legi poflent defcriptiones omnium Thefaurorum. Praeterea B. L. nonnullorum quoque objectorum defcriptio¬ nes reperiet in hoc fecundo , & caeteris Thefauris , de quibus in primo etiam mentio fafta eft. Scias interim velim , fine ratio¬ ne hoc non elle faftum > poli quam enim primi Thefauri defcrip- tionem in lucem dedi , varia adhuc didici in praeparationibus , quae me , primum Thefaurum conficientem , latuerunt. . Varia etiam atque etiam nitidiora facta funt, indefinenter enim pergo in diflecandis & perfcrutandis cadaveribus. Videbis quoque inter fedifcrepare praeparata, ratione illorum , quae huic vel illi objecto connectuntur. Cum defcriptionem primi Thefauri publici juris facerem , me adhuc latuit encheirefis jecinora abs¬ que ablatione praetenfarum glandularum , quse revera haud ex-. ftanr, ita praeparandi , ut omnia vafa , hepar in totum fere confti- tuentia, in confpectum veniant, , ne ramufculis quidem minu- tifiimis exceptis. Quamvis haec, & plurima alia jam expertus, a me tamen impetrare nequeo , ut antecedentia objecta rejiciam, & nova fubftituam. Confpiciantur haec , lullrentur quoque illa , quse intra 3 7. annos a me funt praeparata , & fic patebit me non fine ratione haec omnia , immenfo labore confefta confer- vare in’ 16. & pluribus Thefauris ac Thecis, in quibus promi- fcue partes corporis funt pofitae , ut vifui gratiam majorem con¬ ciliarem j alias difficile mihi non fuifiet, unumThelaurumlo- lis cordibus humanis , variis modis praeparatis , alium embrijo- uerorum replere, fed ia nibus fcetibufque , alium folis capitibus p A AN AAN DEN GOED-AARDIGEN LESER. P verfeheyde fUrtfen komen oris , in de befchryvinghe van dit twede en volgende Cabinetten eenige Jlerrekens te voren , dewelke te kennengeven, dat ick den overfitter verfoght heb- be alles wat met e en *getekent jiant , niet tewillen in t nederduytfch vertalen , teneynde de befchry vinghe v an alie defe myne Cabinetten vanbeyde fixe t fonder onderfcheyt vanjaren , of aanjloot kondenge- lefen werden. . . ... Daar benevensfal den goed-aardigen Lefer ook eenige Jaaken m dit twede en andere volgende Cabinetten hefihreven vinden , vnn dewelke ook alvewavh gemaakt is in 7t eerfte . Weet dat z,ulks niet fonder reden vedaan is ; want na dat de befchryvinghe van ’ t eerjle Cabmetin ’t ligt \caeven is, fio heb ick nogh verfeheyde faken naaukeurigher uytgevon - den, dewelke my , doenmaals nogh onbekent waren. Verfeheyde faken z,yn ook van tyd tot tyd net ter en curieufer van my toebereyd , nadien ik veduiiriv nogh befigh ben in 't openen en onderfieken van het menfchen ligbxam. Ook zultge zien , dat de onderwerpenyan den andere» yer- jfhillen , ten opfighte van ’t geene aan deene en d andere, vafl gehegt is. Wanneerhk.de befchryvinghe van’ t eerjle Cabinetin t ligt gaffe was my nog niet bekent die bebande linge , voaar door de lever s, fonder haare pretenfee klieren te voeren , die daar waarhjk niet te vinden zynfo toebe¬ reyd worden, dat alie de vaten , (de allerkleynjle niet uytgefondert ) die de gantfehe lever by na uytmaken , gefien kmnenwerden. Hoewelick nudit en andere dingen meer , ohdervonden heb , foo en k an ick eghter van my niet verkrygen , de voorgaande faken te verrv erpen , en andere in plaatfe te zetten. Laat defe, en ook legehjk gene befchouwt werden-,. dewelke in een tyd van 37- jarenvanmytoebereyt zyn, enfoofalhet blyken , dat niet fonder reden, alie de faken, met eenfeer grooten arbeyd toebereyt zijnde , van my in 1 6. en meer foo- Cabinetten ais kajfen be- rvaart worden ; en fixa» alie defe tocbereytfelen van 't Itghaam door malkanderen , op dat het te aangemmer yoor ’t oogh onsfoude yoorko- meh : an der s en finde het my ook welniet moejelijk geweejl zyn, het eene Cabinet te vervdlen , alleen met herten van menfchen , op verfeheyde wyfe toebereyd, het andere met kleyne Kinderkens , een ander alleen met kinderen hooftjens , &c. Edogh feulks zoude voor V oogefeoo aange- nium niet zyngevoeefl. , THE- T H.E S A U R U S Hettwcede ANATOMICUS ANATOMI C A B I N E T. SECUND U S. In hoc The fa uro fecundo fex Affe¬ res 9feu repofitoria reperiuntur 9 in quorum prime & inferiore fequentia Itijlr are licet. N°. I. T)Hiala continens Ba- m Ixnx oculum , traftf- verfim > & orbiculariter bife- ftum, & ita praeparatum , ut Tunicae Scleroticae craffities, nec non choroideae vafa fangui- nea confpici poflint, idque in liquore fimpido. Not. i. Oculus Balenae , fi ad corporis molem conferatur , admodum exiguus eft , imb Iiomum aurantium mediocre laud fuperat:ficuti Tab. i .fig i. z.$.8c 6.hujus zThefiindigitant. x. Vafa fanguinea per cho¬ roideam difperfa clare videri poflimt, licet non fuit repleta. Horum ramus major lolitarius in confinio choroideae circu- lariter uveam ambit, & ramos maximos furfum fpargit ; in homine veto , fepiffime , fi non femper, fenis in locis, fex rami majores choroideam, perambu¬ lant, & quidem non in confinio Thcf II. di* In Ait twede Cabinet roerden fes Tlanken gevonden , op welkers eerfe en onderfe defe navol - gende zakengeplaaf zijn. No. I. vlesje onthoudende l-J in figh 't ooge van een * Walvis, overdwersin t wee gefneden , en foo toebereyd , dat de dikte van 't harde vlies Scie - r otica, •, ais mede de bloetvaten van ft aderaghtige vlies kunnen wer- dengefien, en dat in een helderc voght. Aanmerkt ten eerften , dat het Oogh van een W alvis feer kleyn is, ais men het kotnt te vergelijken by de groote van de Vis, want het en is nietgrooter ais een middelmati- ge Oranje Appel, gelijk de 1,2,3, en 6. Figure van de eerfie Plaat, T kefi 2 . aanwy fen. Ten twede, foo kan men de bloedvaten van ’t aderachtige vlies klaar. en didindt zien , alhoewel de- felve niet' opgevult zijn. Hier van loopt een eenfame en groote tak rontom even boven het druyve vlies, en dat aan desfelfs rand, /fijnegrootfte takkenopwaarts ver- ipreyende; maar in den menfch lopender leer dikwils , (foo niet altoos) fes groote takken, en dat op fes verfcheyde plaatfen , in ’t A mid- THESAURUS ANATOMICUS II. di&o , fcd in ejus medio: ubi ra¬ mulos innumerosfurfum.verfus nervum opticum , & deorfum, verius uveam demittunt. Vid. Tab. 6.Fig. 8. in Refponf. E- pift. Problem. 13. N . II. Phiala in liquore con¬ tinens tria objctfta, quorum pri¬ mum , oculus eft pueri , tranf- verfim fedus, cujus facies ex¬ terior Scleroticam, interior ve¬ ro Retinam medullofam de- monflrat. Hujus figuram cer¬ nere licet in Refponf. Epiftolari Problem. 13 . Fig. iy. Secundum objeftum oculus eft humanus, cujus Sclerotica ex parte adempta, Tunica cho¬ roidea , cum fuis arteriolis niti- diffime in confpeftum veniunt ; Arteriolas enim funt oppletas ceracea materia rubra. Prae¬ terea confpici quoque poteft reptatus Arteriarum & Nervo¬ rum per fuperficiem Nervi op¬ tici. Tertium objectum humor cryftallinus eft , cujus pcrfpi- cuitas adempta a liquore, cui innatat, unde jam totus albi¬ cat, forma tamen & naturalis magnitudo fuperftites funt, N\ III. Oculus humanus tranfverfim dilleftus , ut inte¬ riora pateant , in hujus parte P°" midden van hct aderaghtighe vlies,. en nict rontom de gefeyde rand* en dat foo op , ais nederwaarts haar verfpreydende. Ziet de 8 Fig. van de 16 Plaat Refponf. Epiit. Probi*. En dat van een W alvis , Fig. 6.. Tab. r. vandit twedeCabinec. N0. II. Een Vies met voght,, waar in onthouden werden dric voorwerpen j het eerfte is eenes JonghensOogeft welkoverdwers > opgefneden is \ desfelfs buytenfte is het harde vlies des ooghs , het binnenfte is het merghaghtighe nettevlies. De Figure hier van ftaat afgebeelt in Refp. Probi. 12. Fig. ' J. Het t wede voorwerp is een men- fehe ooghe,wiens harde vlits(Scle» rotica) ten deele aFgenomen zijn- de, het adcragtige v\ics(ChoroideaJ met des felfs flaghaderkens fcer be- quaam in 't gelightekomtj want de flaghaderkens fijn vervult met een rootwalligc (lofFc. Daar be- nevens kanmen ook de loop der flaghaderen en zenuw.en over de gefight-zenuw befchouwen. Het derdc voorwerp is de cry- ftalline voghtigheit , wienshelder- heic benomen is.door- de voght, waar in datfe gelcgen is 5 foo datfe haar riu wel geheel wit vertoont, eghter is desfelfs groote , nogh ook de natuurelijke geftaltc met verandert.. N°.III. Eendoorgefhcdemen- fchenOoge, om alfoo hetinwen- dighe te kunnenzien; in des felfs agh- of II. ANATOMISCH CABI NET. polteriore primo Scleroticam , ab infequenre choroidea ex parte feparavi , unde non fo- lutn choroidea luculenter in confpedtum venit, verum etiam Ruyfchiana , quae choroidea arde adhuc conneftitur. aghterfte gedeelte heb ikhetbuy* tenfte of harde vlies (Sclerotica) ten deele afgefchey.de van het naafl> aan volgende aderaghtighe ( Choroi¬ dea) waar door niet alleen Het ader- aghtighe , maar ook fclfs het Ruy- fchen vlies (Ruyfcbiana) klaar voor komen 5 zynde nogh onderlingh Not. 1 Ex hujus oculi cen¬ tro, feu medio, Tunicam Re¬ tinam cum luis arteriolis emer¬ gere, quas ad votum hic cer¬ nere licet. 2. In altera , & anteriore parte, & quidem facie pofte- riore , aut interiore , lullrari poliunt ligamentum ciliare cum fuis arteriolis repletis ; ut &procefius ligamenti ciliaris , nec non humoris cryltallini , & humoris aquei fedes. Hifce,& innumeris aliis, abf- que praejudicio vifis , quis ulte¬ rius dubitet , quin noftra prae- ai i demonllrandique me- s , a vulgari maxime dif¬ ferens, eligenda fit ; impoffi- bile enim efle reor , ut haec, & alia tam exad e demon Urentur* nift eo modo oculis objiciantur, & hinc innumera figmenta no¬ bis obtrufere Antiftides in re Anatomica., N°. vercenight* Aanmerkt ten eerften, datnien het nette vlies (Retina) met desfeifs flaghaderkcns na wenfchhierzien kan , en komen defelve uyt het midden defes ooghs voort. Ten twede , in het twede en voorfte deel defes ooghs, kan men ook van aghtercn of van binnen zien, den hayrwyfe band , (ligamen¬ tum Ciliare) met des felfsopgevul- de flaghaderkens; ais mede het aanhangfel van den gefeyden band , en ook de plaatfe, alwaar gelegen hebben de cryftalline en water** aghtige voghten. W ie kan dan verders in twyfel trekken, defe enontallijkeandere zaken, fonder vooroordeel inge- fien zijnde, dat defe onfe manier van bcreyden en vertoonen, feer veel van de gemeene maniere en wyfe vcrfchillende , te. verkiefen is$ want ik vertrouwe , dat het onmogelijk is , defe en gene din- genfoo accuraat te vertoonen, ten zy men de voorwerpen aldus voor oogenhoud, en hier door foo heb¬ ben ons onfe voorgangeren in de Ontleedkonfle , veele zaken op de mou gefpelt, die men nu bevind anders teziin. A 2 4 N0-. j THESAURUS: ANATOMICUS Ili N®. IV. Phiala in liquore .collinens duo objefta; Ho¬ rum alterum a capilla, depen¬ dens, pofterior pars oeuli hu¬ mani eft; in eo confpiciuntur Sclerotica; & Choroidea , nec non duo nervi (Ciliares a me didi) a fubjedo ipfo depen¬ dentes, admodum molles & fra¬ giles.-. Alterum objedum pars an¬ terior ejufdem oculi eft, in quo perfpicue videri poflunt Tuni¬ ca Ruyfchiana & Choroidea; quamvis fibi itivioem adhuc connata ; intima enim lamella Ruyfchianaeft, gaudens arte: riolis , quarum reptatus differt longe a curfu arteriolarum per lamellam exteriorem- Choroi¬ deam didam , diileminatarumy utriufque enim reptatus decuf- fatur. Prxterea ligamentum ciliare inftrudum efle innume¬ ris arteriolis , hic quoque vide¬ ri pote-ft.: Na. V. Phiala, liquore re¬ ferta , cui innatant duo fubje- da , quorum primum a capillo dependens- , pars eft pofterior oculi humani , tranfverfim dif- fedis in hoc objedofequentia vifuntur, & i Quidem , Tunica Sciero- tica,ut & Choroidea Ruyfchia- nx N°.IV. Een Vlesje, endaarin1 twee voorwerpen. Het eerfte aan een hayrtjen hangende ; is het agh- terfte deel van een IVlenfchen Oog*. in felve befchout men het harde ( Scierotica ) en aderaghtighe vlies (Choroidea) eh daar nevens ook tweezenuwkens, (hayrwyfebants zenu wkens ( Ciliares) van my gehe- ten zijnde van ’t voorwerp felfs af- hangende , zijnde feer fagt en breekfaam. Het twede voorwerp is het voorde deel van 't felvighc Oogh, waar in feer fraay gehcn kunnen werden de Ruyfchen en aderighe vlicfen(TunicaRuffchiatta C?' Choroi¬ dea 3) niet tegenftaandedatfe nogh onderlingh vereenigt. zijn ; het binnenfte is het Ruyfchen vlies j doorweven zijnde met flaghader- kens, welkerscours veel verfchilt van die van hetbuytenfte of aderi- ghc ( Choroidea ) \vant defe en gene lopen kruyswys door malkanderen. Daarenboven foo kan men hier zien, dat den hayrwyfe band van veele flaghaderkens verfien is.. No. V. In dit Glas met voghtig^ - hey t vervult , fijn twee voorwer¬ pen, waar van het eerile ook aan eenhayrtjehanghende, ’t aghter- fte gedeeke is van een Mentchen Oogh , overdwers open gelbeden zijnde y in dit voorwerp zijn defe volgende zaken te ften.. Ten eerften , het harde vlies\ (Sci er otica) ais mede het aderighe ♦ Chom of II. AN ATOMI n&xonnata , per quas , eodem, quo dixi modo* repunt vafcu- lafanguinea repleta, fc: decuf- fatirn, utfupramoftui. x. Reliquias arteriolarum Tunicas Retinas , five reticula¬ ris , prodeuntium a latere in- plantationis nervi optici in Scleroticam , hic quoque cerni poliunt. Alterum obje&um in fundo Phialas , anterior oculi pars eft, cujus facies polterior in con- fpeftum hic venit, fcilicet li- gamentumCiliare cum fuo pro- cellli , funtque obdufta fub- ftantia coloris nigri , id quod naturale. N°. V I. Oculus humanus ita inverfus , ut fuperficies in¬ terior fefe confpiciendam hic exhibeat. Not. r. Sclerotica ablat^ fola Choroidea & Ruyfchiana cernuntur, cum connato liga¬ mento Ciliari, ut & ejus pro- celTu.^ Portio exigua Choroideae a Ruyfchiana anilfa & reflexa^ Hujus iconifmus reperiturTab. XVL Epill. Probi. 13. .Fig. IO.' 3. Arteriolas per ligamen¬ tum Ciliare, quin etiam per ejus procedam dilleminatas , non ' SCH CABINET. y (1 Choroidea ) vereenigt met het(£«)M- fcbiana ,) en loopen der fel ver flagh- aderkens mede kruyswys , gelijk * hier voorenis vermelt. Tcn tweden, foo kan menhier ookzien eenigh overblyffel vande flaghaderkens , van ’t nette vlies , {Reticularis) Ipruy tende uyt de zy* denvandeinplantinghevan de ge- light-zenu w in 't harde vlies. Het andere voorwcrp , gelegen in de gront van 't Glas , is het voor- He deel van ’t Oogh, wiensagh- tcrftezydeonshiervoorkomt, na- mentlijk den hayrwyfe band met desfelfsaanhanghfel, en zijn defc befet met een fwarte natuurliike itoffe. N°. VI. Het Oogh van een Menfch foodanigh omgekeert, * dat men de binnenile oppervlakte zienkan. Aanmerkt ten eerften , dat het vlies(^/<?m/^) weghgefneden zijn- de, alleen het aderighe en Ruy- fchen vlies, ( Choroidea & Rujfchia~ «^gefen werden ,jwaar aan veree- night zijn den hayrwyfe band met de> fclfs aanhangfel. ' Ten tweden , foo is hier een kleen gedeelte van 't aderighe vlies van het Ruyfchen afgefcheyden» Het afbeeltfel hier van wert ge- vonden in 't antwoord van de 1 2 i Brief Fig: 10." Tenderden, de flaghaderkens» die door de hayrwyfe band , ais mede , dewelke door des hayrigert A 3 i bands 6 THESAURUS ANATOMICUS II. non obfcure , coelo fereno , ap¬ parent. N°. VII. Phiala liquore re¬ pleta , in quo Oculus humanus reconditur , cujus Sclerotica .magna ex parte ablata * videri , queunt fequentia 1 Choroidea , Arteriolis fcatens , quibus ceracea mate¬ ria rubra repletis , difta Cho¬ roidea rubicundiffima appa- ret. z. Per fuperficiem Choroi¬ dea decurrunt fex feptemve nervuli Ciliares , & refto qui¬ dem tramite , funtque albican¬ tes , & propterea facilis eorum diferetio a vafis fanguiferis, quae hic rubicundiffimae , quo¬ niam artificiose funt repletae difta ceraceS. mat. rubra. Ratio jam quare difti nervuli aliorum oculos effugerint in cadaveri¬ bus, vulgari modo diheftis, eft, quod non folum nervi, verum etiam vafcula fanguinea eodem colore nobis apparent , nifi ar¬ teriarum repletio artificiofa praeceflerit. 3. Difti nervi per fuperfi¬ ciem Choroideae reptantes, nulum vifibilem ramufculum videntur elargiri Choroideae; cum autem ad ligamentum Ci- bands aanhanghfel loopen,kan men hier ook by helder weer klaarlijk zien. No/VII.Een Vlesjemetvoght, waar in een Menfchen Oogh be- waart word, wiens harde viies (Sclerotica) ten deele weggefneden zijnde, deze volgende zaken ge- fien kunnen werden. Teneerften, foo vertoont figh hier het aderige Viies (Choroidea) fcer root , nadien des felis fiagh- aderkens, fcer veel ingetalezijn- de, met een root-waffighe ftoffe opgevult zijn. Ten tweden,verneemtmenhier fes of feven witte zenuwkens reght uyt te loopen , langhs des aderige vliefes oppervlakte, en fijn defe zenuwkens hairwyfe bants zenuw¬ kens, van my geheten,dewelke, na dien datfe wit van couleur zijn,ligt onderfcheydcn worden van de bloetvaten , dewelke fcer konftigh opgevult zijn met een root-waffige ftoffe. Deredennu, waaromdefe gefeyde zenuwkens in degemene Anatomiiche behandelinghe niet gefien werden , is alleen defe , na- mentlijk, dat de bloetvaatjens en zenuwkens een en defelve couleur hebben, ten fymen de bloetvaten ecrflkomt op tevullen. Ten derden , defe gefeyde ze- nuwjcens langhs het aderighe viies (choroidea) lopendCjen fchynen geen een fightbare takje mede te dee- len aan het aderighe viies ; -maar ais fy aan den hayrwyfen band, en aan des felfs aanhangfel gekomen zijn. of II. ANATOMISCH CABINET. liare ut & ejus proceflum per¬ veniunt, ibi ramulos difpefcere vademus ; hinc nervi Ciliares a me funt denominati. 4. Didos nervulos , eo, quo dixi , modo reptantes, concomitantur utplurimum arteriola, idque ferpentino cur- ftSt. In hoc objedo unica tan¬ tum arteriola, in aliis plures reperiuntur. 5. Aperta eft Choroidea , in medio , ut confpici poffit Reti- ' na , quae tot fcatet arteriolis re¬ pletis, ut ex iis fere conflare Videatur. Vide ulterius fuper liae re, Refponf. Epifl. Prob. 13 . fupra citatam cum annexis fig. ubi fufius de hac re agitur. 6. Nervus opticus non fo- lum, verum etiam nervi conco¬ mitantes nervum opticum lu¬ culenter hic videri poffunt. N°. V III, Oculus humanus , rotunditate viventis fimilis. Not. 1. Ex Pupilla Staphy- loma propullulat , utpote cor¬ nea exiguo foramine pertufa, quo affectu hominibus correp¬ tis, exigua aut nulla fpes afful¬ get-, vifus enim utplurimum, iinonfemper, extinguitur. x. zijn, daardoor zienwe datfe haar komen te verfp reyden; hier om ook foo ift , dat ikfe de nameheb gege- ven van Nervi Ciliares , of hayr- ' wyfe bants zenuwen. Ten vierden, defe gefeyde ze- nuwkens aldus lopende „ werden den meeften tyd vergefelfchapt van flaghaderkens ? dewelke een flanghswyfe cours nemen. In dic voorwerp ziet mender maar eenflaghaderken, maar in andere meer. Jfenvyfden. Het aderige vlies is in yt midden open gemaakt , op dat men het net te vY\ts{Retina)zou- de zien , ’t welk foo feer van flagh- aderkensis verrykt j dat hetfchier fchynt uytdefelvete^beffaan. Ziet verder hier op na het fchriftelijk antwoort op de voorgeilelde 13 Brief, met des felfs figuren , al- waar. breder over defe zaken ge- handelt word. Ten 6. Nietalleendatmen hier degefight zenuwe klaar zien kan, maar ook felfs die gene , dewelke hem vergefelfchappen. No. V III. Een Menfchen Oog, inronte een levendigh ooghgelij- kende. Aanmerkt ten eerflen, dat uyt den Oogh appel een gefwelleken ! komt uy tpuylen , 't welk men Sta- phyloma heet , nadien dat het hoornvli e$ (Cornea) met een kleen gaatjen doorboort is 5 met welk : ongemak iemand aangedaan zijn- de9 fois *er weynighope van her- ftellinghe , want het gefigt worden fygemeenlijk quyt. 2,. 8 THESAURUS ANATOMICUS II. z. Sclerotica Arteriolis re¬ pletis fuperbit. 3. A latere oculi dependet portio palpebrae fuperioris ru¬ bicundae, a vaforum repleto¬ rum copia. 4. Utrumque punftum la- chrymale confpicuum. N°. IX. Portio oculi Balae¬ nae , fecundum longitudinem bifedti, ut interiora pateant. Not. In hoc objefto Tuni¬ cam Choroideam magna parte recefMe a Ruyfchiana, ita fut (Ruylchiana & Choroidea , fi- bi invicem adhuc ex parte connatae ) clare videri poflint , & quidem duobus modis , fci- licet a fronte fi confpician- tur, fuperficie interiore Ruy¬ fchiana apparet, exteriore ve¬ ro Choroidea. Vel etiam u- traque Tunica in confpeftum veniet , fi a latere laefionis di¬ ctarum tunicarum infpiciantur; interior enim feu Ruyfchiana albicat, exterior five Choroidea fubnigricat in hoc objefto. No. X. Oculus, humanus cum annexis mufculis, quorum color T en tweden,door het harde vlies {Sclerotica) lppenYeele opgevulde flaghaderkens. Ten derdcn , aan dc zyde van T Oogh hanght een gedeelte van de .opperfte ooghfchel > dewelke root voorkomt * wegensbaar op¬ gevulde flaghaderkens. Ten vierden, foo kan men hier ookbeyde de traanftippen zien. No. IX. Een ftuk van ’t oogh vaneen Walvis, na de lenghte in twee verdeelt zijnde, ten eynde men het inwendighe geflel zoude kunnen zien. Hier omtrent flaat teletten , dat het aderighc vlies {Choroidea) voor een groot gedeelte gefcheyden is van ’tRuyfchen vlies {Ruyfchiana ,) foo dat defe twee vliefen voor een gedeelte gefcheyden , en yoor een gedeelte nogh aan den anderen vafl: zittende, Idaar gefien en onder- fcheyden kunnen worden , en kan men fulks op twederley wyfe aan- merken , eerflelijk ais men defelvc vanvooren befchouwt, foo komt het Ruyfchen vlies van binnen in *t gefighte, en van buyten hetade- righe. Ten twede, ais men defe opgefnede vliefen van ter zyde op de fne befchouwt, daarfegequeft zijn , foo bevint men defelve in couleur te verfchillen in dit voor- werp , want het binnenfte en Ruy¬ fchen vlies is witaghtigh , en het buytenfteof aderaghtige is fwart- aghtigh. No. X. Het Oogh van een Menfch, met ,des felfs fpieren, natuur- H. ANATOMISCH CABINET color, naturali fimilis, & ru¬ bicundus. Not. i. Bulbus oculi rigidus faftus , rotunditatem haud a - mi fit. x. Perfuperficiem Scleroti- cx plurima vifuntur difperfa verofimilia vafcula nova, Lym¬ phaticorum aemula ; verofimi¬ lia dico , quia de eorum exi- ftentia nil certi affirmare au- fim , antequam frequentiore examine certiffimus faftus fim : Suntque, ut dixi. Lymphati¬ corum fimilia , nitentia , & pellucida : quia autem nullas in iis obfervare potui valvulas 9 anceps haereo. 3. Hac de re olim mentio fad^a in Epiftolari Relponfione mea ad Expert. Virum D.Chri- ftianum Wedelium, de Oculo¬ rum Tunicis fol. 13. 4. Mufculorum tendines non¬ nihil a Sclerotica feparati, lu¬ culenter Scleroticam eo loco , ubi inferuntur a tendinibus di- 6lis,incrafiari,hicconftat; ita ut , fi quis eorum expanfionem nolit admittere pro peculiari membrana, faltem negare non poffit , quod ad incraflationem, & robur Scleroticae multum adferat. 5*. Fibrae motrices * mufeu- Thef. II. lo$ natuurlijker wyfe root vancotilcur. Aanm, 1 . Dat de bol des Ooghs ftijfgemaakt fijnde, hetOogh fijnc rondigheyt behouden heeft. Tentweede, langhs de opper- vlakte van *t harde vlies worden feer veel waarfchynlijke vaatjens of canaaltjens gefien , defelvc heb- ben eenighe gelijkenifie met de watervat jens ( vafa lymphatica) : Ick fegge waarfchynlijke vaatjens, ora dat ick harer wefen niet vaft derf voorftellen 5 voor dat ick \ felve mderjfal onderfogt hebben. Defel- ye komen my voor , gelijk gefeght is , ais warent watervaar jens, blin- kend , en doorfightigh ; edogh, dewylick in defelve geen ldapvlie- fen hebbe gevonden , foo kan ik my hier in niet voldoen. Tenderden3 overdefe zaakheb ick voorheen ook gewagh ge- maakt,in mynebriefs wyfe Antw. aan den welgeoefendenHr. Wede- lius,over de vliefen derOogen,f.i 3 , Ten vierden , de peefen der Ooghfpiereneen weynigh van het harde vlies afgelchey de zijnde, ge- venklaartekennen, dathec harde vlies dicker word ter plaatie, daer de geleyde peefen haar met het harde vlies Vereenigen : foo dat indien iemand defer peefen uyt- fpanfel voor geen befonder vlies wilerkennen, foomoet hy eghter toeftaan , dat dit haar uytfpanfel of verfpreydinjghetotverdikkinge,en verlierkinghe van^t harde vlies veel komt te contribueren. Ten vyfden, de beweegingh- B makende IO THESAURUS A l os oculorum conflituentes > accuratius hic vifuntur, quam in fubjedlo jamjam denato. 6. Arterias nervum opticum concomitantes reptatu fer- pentino decurrere hic palam, efl, ut&, quo modo nervi ci¬ liares a me itadidli, verfuso- culi globum tendant. N°.XI. Phiala, inquacon" fervatur oculus humanus tranf- verfim bifeftus , fine ulla prae- mifla vaforum repletione. Not.i. Facie interiore, Li¬ gamentum ciliare, ut & ejus proceflus in fitu & flatu natu¬ rali hic fefe videnda exhibent. z. Quo modo proceflus ci¬ liaris recedat ab ea corneas par¬ te, quae pupillam conflituit* ut humori aqueo locum cedat, hic quoque videre licet; 3. Nervum opticum ami¬ cum efle gemina Tunica, eumque porofum efle , hic con¬ flat.. # ‘ 4. In fundo hujus Phialae oculorum humores vitreus & cryflallinus reperiuntur, qui,. quam- NATOMIGUS Ii; makende draatjens , dewelke deK Ooghlpieren maken , kan men hier klaarder zien , ais wel in een vers geftorve menfch. Ten fefden. De tfaghaderen de¬ welke langhfr de geiight-zenuw loopen, kan men hier zien flangs- wys haar cours te neemen ; ais me¬ de hoe dat de zenuwen na de bol van ’t Ooghloopen, dewelke van my hayrwyfe bands zenuwen (Ci¬ liares Nervi) zijngeheten. N°, XI. Een Glaasje, waar in een MenfchenOoghgeconferveert word , ’t felve is dwers doorgefhe- den , en dat fonder eenighe voor- gaande opvullinghe der vacem Ten eerften foo laat figh hier van aghteren 5 of van binnen zien , in fijne natuerlijke plaatfe , flant en wefen den hayrwyfe band (li¬ gamentum Ciliare ) ais mede \ des felfs aanhangfe! ( procejfas Ciliaris.) Tentweden, foo komt ons hier te vooren 5 hoe , en op wat wyfe den aanhang van den hayrwyfe band af komt te wykcn , van dat deel van het hoornaghtige vlies, (Cornea), ’t welk den Ooghappel {Papilla) komt te maken, omalfoo plaats te verlenen aan de waterighe voghtigheyt. Tenderden, foo blijkt het hier, dat de gefight - zenuwc voos zijnde, met twee vliefen bekleet is. Ten vierden, foo vint men op degrond van dit Glas de cryllalli- ne, en glasaghtigehumeuren, de¬ welke., hoewelfe van de voght, daar oFII. A ISI AT OMISCH CABINET. uamvis per liquorem pelluci- itatem amiferint, & opaci fafti fintyeos tamen confervare volui, ut demonftrarem , quo modo humor vitreus, cryftallinum in finum fuum recipiat. y. In ambitu humoris cry¬ stallini & vitrei , pigmenti nigri refiduum , a Ruyfchiana avul- fum, ceu fibrae nigrss adhaeret tu¬ nicis tenuiffimis humoris vitrei & cryftallini. Nd. XII. Pueri Oculus , Scle- rotica magna ex parte adem¬ pti , ut Ruyfchiana& Choroi¬ dea in confpeftum venirent , & liifce , in medio apertis , cer¬ nitur Retina, i Not. i. Ne vifum effugerent fubtiliffimae arteriolx Tunicae Retinae , replevi illas ceracea materii rubra. z. Retinae membranofum adeo eft fubtile , ut prima fron¬ te vilum , vix in oculos incur¬ rat, etiam armatos. 3. Medullofum Retinae in hoc objedto non apparet; u- trum non adfuerit , an vero a liquore fit deletum , non li¬ quet, N0. daarfeinleggen , haare helderheyt verloren hebben , noghtans hier van my geconferveert zijn gewor- den, ora alfoo te toonen, hoe de glasaghtighe voght decryftalline, ais in haar fchoot , komt te bevat- ten. Ten vyfden, het overblyffel van de fwarte verwe of ftoffe , 3t welke van het Ruyfchen vlies af- gehaalt is, fit hier nogh vaft aen de tedere vlies kens van deglaasaghti- ghe, en cry ftalline voghten , en dat in degedaante van fwarte draden. N°. XII. Het Oogh van een Jonghe , waar van het harde vlies voor een groot gedeelte weghge- nomen is, op dat menhet Ruyfchen enaderaghtige vlies foude kunnen zien. En defe beyde in *t midden doorgefneden zijnde , kan roen ook het net wyfe vlies befchouwen. Aahmerkt ten eerfien. Op dat men de flagaderkens van ’t net wyfe vlies ( Retina ) dewelke feer fubtyl zijn, foude kunnen zien* foo heb ickdes fe’fsflaghaderkens met een roodwaffighe ftoffe opgevult. Ten twede«-Het vliefighe van \ netwyle vlies (Retinnis fo fijn,dat hetitTteerfte opflagh van *t oogh naulijks gefien kan werden , al fijn fchoon onfe oogen door vergroot- glafen verfterkt. Ten derden: Soo en verlchynt ons hier niet het merghige wefen van 't netwyfe vlies; ofnu het felvc door dele voght geconfumeert is, danofhet van den beginne afniet geweeftis, enkanicknietfeggen. B z N0. THESAURUS AN ATOMICUS II. No. XIII. Oculus humanus tranfverfim bifeftus-. Not. Arteriolas per Ruy- fchianam & Choroideam dif- perfas implevi ceracea mate¬ ria , & fic accuratius tunicarum praedi&arum terminus ad quem demonftratur , qui ad finem li¬ gamenti Ciliaris eft. No. X I V. Anterior oculi infantis portio , itainverfa, ut facies interior jam exterior fit fafta, unde ligamenti Ciliaris conflitutio nuda fefe offert vi- fui. Not. i. Arteriolae per liga¬ mentum Ciliare difleminatae , & ceracea materia oppletae, vifui hic quidem objiciuntur , fed manifeftius apparent , fi o- culo microfcopium admoveri¬ mus. 2. Proceflus Ciliaris pigr mento naturali nigro haud de- flitutus, limbo pupillae proxi¬ mo, hic excepto. 3, In fundo hujufce Phialas humores vitreus & cryftallinus comparent , quibus cohaeret pigmenti nigri portio , a Ruy- fchiana avulfa. * N°. X V. Ocullis vitulinus tranfverfim bifeftus, ut inte¬ riora confpici poffint : in eo novi N°. XIII. EenMenfchen Oog over dwers op gefneden. Aanmerkt dat ick hier de flagh- aderkens^ die door ’t Ruyfchenen Netwyfe vlies lopen,opgevult heb- be, met een rode ftoffe, en alfoo kanmen te bequamer zien* wacr de gefeyde. vliefen komcn te ter* mineren , #t welk is aan ’t eynde van den hayrwyfe band. N°.XIV. Het voorfie deel van 't Oogh van een ldeen Kind , ’t fcl- vc is foodanigh omgekeert , dat het binnenftehet buytenfle is ge* worden, waar door het gefiel van den hayrwyfe band ons naakt en klaarvoorkomt. Aanmerkt ten eerflen. Hoewel de flaghaderkens , door denhayr¬ wyfe bandverfpreyd , en opgevuld met een roode wailighe floffe, hier wel kunnen gefien werdcnj fbo ifl noghtans klaarder te zien, ais men een vergroot glas voor ’t ooge houd. T en twede. Den hayrwyfe band ismetfijn natuerlijke fwartverwi- ghe floffebefet, uyrgenomen hier dight aan des ooghappels randj Ten derden. De glaasaghtighe en cryflalline voghtigheden ver- toonen haar op de grond van 't Glas, aandefezietmen nogh een portie van de natuurlijke fwarte floffe vaft zitten , van het Ruy- fchen vlies afgefcheurt zijnde. No. XV. Het Oogh van een Kalf , over dwers door gefneden, ten eynde men het inwendighegc- ftel foude kunnen zien : inhetfch ve ©f II. ANATOMTSCH CABINET. novi quid mihi detexifle vifus fum, fc: multis feculis pro certo fuit habitum, ligamentum ci¬ liare ceu mufculum efie, cui placito etiam ipfc, praejudicio captus , calculum olim adjeci , ut liquet in Refp. Epift. Probi, decima tertia;enimvero in difto lioc oculo vitulino primo com- peri , ligamentum Ciliare neu- tiquam efie confiderandum tanquam mufculum, ad pupil¬ las & humoris cryfiallini mo¬ tum defiinatum , totumque hoc negotium perfici a proceflu Ciliari , ut & a circulo mufeu- lari, pofterius in confinio pu¬ pillas fito. Ligamenti Ciliaris procefius conflat ex fibris muf- culofis longitudinalibus, quad¬ rum tendines aut fibras tendi- nofie luculenter vifuntur dif- perfas & finiri in fecundo & minori, i me. dido, circulo, pofterius ad marginem pupillas fito, praeterea Ligamenti Ci¬ liaris extremum non condi¬ ant , neque a fe dimittit ten¬ dines, uti Autores autumant, fcd ve dunkt my dat ick wat nicuws ontdckt hebbe , namentlijk, van over veele Eeuwen af heeft men hetvoor vaft en zekcr gehouden, datden hayrwyfe band, (ligamen¬ tum Ciliare) ais een fpiertjc zoude zijn, ’t welk ick van gelijke ook felfsheb gemeent, met een voor- oordeel ingenomen zijndb, gelijk het blijkt uyt myne dertiende Briefswyfe Antwoord : Edog in •dic Kalfsooghheb ick voor de eer- fte rcyfe bevonden dat den hayr¬ wyfe band geenfints te confidere- ren of te houden is voor een fpiertje, ’t welk gedeflineert zoude zijn tot her bewegen van deii Ooghappel , en eryftalline voght maar dat in tegendeel dat gehecle werk af- hanght envolbraght word van het aanhangfel des gefeyden bants, ais mede van die ipierighe circul, diemen dight aan den Ooghappel vind van aghteren geplaatft te zijn; Het aanhangfel van den hayrwyfe ban d3(proceJfuj ciliaris) heeft fijn be- liaan uyt fpierwyfedraatjes, die na de lenghte lopen,welkers peeswy fe draat jens klaar kunnen gefien wor- denhaarte verfpreyden ert te eyn- digen inde tw ede cn klcenftc , van my alfoo' genoemde cireul, de- welke gelijk gefeght is, van agh¬ teren geplaaft wort , aan dc kant ofrand van den Ooghappel. Daar benevens foo iit , dat het uyterfte van den hayrwyfe band (Ug. ciliaris ) geenfints de gefeyde peeskens komttemaken, noghookvanhaar te geven, gelijk de Autheuren B 3- feg- 1 4 THESAURUS ANATOMICUS II. fed margine crifpo recedit a proceflii didto. ( Vid. Tab. i. Fig. 7. Lit.c.) & fic ligamentum Ciliare non videtur tale com¬ mercium habere cum proceflu Ciliari , uti voluere Antiftides. Hilce in oculo bovino vifis , me denuo contuli ad objefta humana , in quibus olim qui¬ dem tale quid mihi videre vi¬ debar ; praejudicio vero captus,* accuratiorem .ejus indagatio¬ nem neglexi. Jam autem in oculis humanis & vitulinis, circa profata reperio nihil di- fcriminis intercedere, nifi quod in oculo vitulino omnia majo¬ ra exiftant. In difto minori circulo , po- flerius in pupillae confinio fito , non folum inferuntur tendines ligamenti ciliaris , ad pupillam dilatandam, ubi necefle eft > ve¬ rum etiam circuli minoris ex¬ tremum , conflare mihi vide¬ tur ex fibris motricibus circu¬ laribus,, pupillam anguftanti- tibus, praefertim cum res magis illuminatas intuemur attentius. F atcor quidem hafce fibras cir¬ culares non tam luculenter confpici poffe, quin oculi men¬ tis in fubfidium fint vocandi , enimvero cum neque ligamen¬ tum ciliare , neque ejus procef- fus pupillae contra&ioni fint feggen, maar dit haare gefeyde uyt- eynde krult figh ora, en wijkt van het gefeyde aanhangfelaf. (Ziet dc eerfte Plaat van dit 2 Cab. fig. 7. lett. c.) en alfoo fchynt het dat den hayrwyle band gecn foodanighe gemeenfchap heeft met het aatr- hangfel , gclijk de Gude Schry- vers gewaant hebben. Defe zaken - in een Kalfs -oogh gefien zijdde, hcb ick my weder bcgeventotdevoorwerpen of 00- gen van Menfchen , in dewelke ick voormaals ook wel meende foo iets te zien , maar door een vooroordeel ingenomenzijnde , verfuymde ick het nauwer te onderfoeken* Maar nu foo bevinde ick, datter in defe zakegeen ander onderfcheyt en is* tufichen de Oogen van Menfchen en Kalveren, ais allecn dat alles grooter is in die van de Kalvercn. In de gefeyde kleenecircul, van aghteren dight aan de Ooghappel geplaatft zijnde, en werden niet alleen ingcplant de peeskens van de hayrwyfe band , om den Oogh¬ appel te verwyden ais het nodigh is , maar het uyterfte van den klee- ne circul fchynt my tebeftaanuyc circulaireen beweegmghmakende draatjens , die den Ooghappel, vernauwen , wanneerwy fterkver- lighte zaken naukeurigh vvillenbe- fchouwen. Ick bekenne welwaar te zijn , dat men defe gefeyde ront- omlopendedraatjensniet foo klaar zienkan, ofmen isgenootfaaktde oogen des verftants te hulp teroe- pen ; edogh nadien den hayrigen band , nogh ook des felfs aanhangh tot of II. AN A TOMIS CH CABINET. i5 deftinata , confultius duxi fla- tot het toe nypen en vernauwen tuere , circulum minorem po- flerius ad confinium pupillae li¬ tum , huic operi efie deftina- tum. Nonnulli pro procellu ciliari agnofcunt pullas pigmenti nigri reliquias, membranulas tenuif- flmas humoris cryflallini & vi¬ trei adhaerentes , & quafi fibras mentientes oculo fc : aperto , humoribufque exemptis;hae au¬ tem nil funt , nili .avulfae par¬ ticulae pigmenti nigri, quo non folum oblitum ell ligamentum ciltare in flatu fano, verum e- tiam ejus procellus , nec non Tunica Ruyfchiana : ProcelTus vero ciliaris fedem habet orbi¬ culatam fub ligamento ciliari, a quo fibrae tendinofae, ut dixi, prodeunt, qui in minorem cir¬ culum definunr, - Notandum praeterea , partem alteram hujus oculi vitulini, in fundo Phialae litam , in fuo cavo membrani Ruyfchiana efie fuccindlam , quae prope in» fertionem nervi optici , colore caeruleo. Choroidea contra ni¬ gro colore eft tinfta. 2. Nervus opticus , non li¬ nea redla , fed incurvo tramite incedit ad oculum vitulinum. van den Ooghappel gedeftineert zijn 5 foo vind ick geraatfamerhier toe te verkiefen defe kleene cir- cul, dightaandenOoghappel ge- plaaflzijnde. Sommighe houden voor den aanhang van den hayrwyfe band eenighe fwarte draatjensvvyfe o- verblyffels , die men fiet aan tc kle- venaanhetfeerdunne vlicsje, dac de cryllalline en glaasaghtige vogt komt te omvangen , namentlijk ais men het ooge opgefneden en de voght daar uy tgehaalt heeft : edog en zijn dele nict anders ais afge- fcheurde deeltjens van die fwarte ftoffe, waar mede den hayrwyfe band , en ook des felfs aanhangfel , en het Ruyfchcnvlies, in een na- tuurlijke liant, mede befet zijn 5 maar het aanhangfel van den hayr¬ wyfe band is geplaatll ondeT den hayrwyfen band zelfs , en komen uyt defelve voort peeswyfe draat- jens , welkers eynde is in den klee- nen cirkel , gelijk voorheen van > my gefeght is. Aanm. daar en boven , dat het twede decl defes Kalfsoogsft welk op degrondvan hetvlesje geplaafl fijnde, in lijn holte omvangen is met het Ruyfchenvlies , hetwel- kedightby degefigt zenuw blauw van couleur is , en het aderighc integendeelis fwatt van verwe. Tentweden. De gefight zenuw loopt krom en niet reght uyt na hetoogh, ineenKalf. 3- Ten x6 THESAURUS ANATOMICUS IL 3. Tunica Retina arteriolis repletis ditata , hic quoque cerni poteft. N°. XV I .PortioT unicas Scle- roticxhum : , a qua dependent aliquot nervi ciliares , qui funt in aliis numerofiores , in aliis pauciores ; hoc objeftum aeri in- cifum reperirurTab.XVI.Refp. Epift. Probi. XIII. fig. 1 z. Nc. XVII. Balaenae oculus fecundum longitudinem difle- ftus. N°. 1. Tunica Ruyfchiana partim eft avulfa a Choroidea , ne quis de ejus exiftentia dubi¬ tet , eftque Ruyfchiana craffitie papyri vid. Tab.i.Fig. 1 .Thef. 2. In homine olim aeri incidi curavi , vid. Tab. XVI. Refp. in Epift. Probi. 13. ASSER Secundus. N°.I. T)Ofterior portio Scle- JL roticae pueri , cum portione nervi optici , cujus involucrum in duas feparavi ia mellas; Not. Hafce lamellas inter fe convenire, nec proprium quid habere, nifi quod exterior inte¬ riore T en derden. Hier kan ook wer- den gefien het netwyfe-vlics, ’ z welkmet feer veel flaghaderkens vcrrijkt is. No, XVI. Een gedeelte van *t hardevlies vaneen menfchen Oo- ghc , waar van eenighe hay rwyfe- bants zenuwkens afhangen , hier van wcrdenderind*eene meer, in d’andere minder gevonden. Dit voorwerp is afgebeelc in de XVI. Plaat, van myne XIII. Briefswyfe Antwoord. fig. 12. N°. XVII. Het Oogh van een Walvis , na de lenghte opgefne- den. Aanmerkt teneerften. Een ge¬ deelte van ’t Ruyfchenvlies#is van ’t aderighe vlies afgetrok- ken , op dat niemand van des felfs wefentlijjdiey t en zoude twyfelen , en is het Ruyichenvlies hier foo dik ais een papier. Ziet de cerfbe Plaat fig. i.Cab. 2. Maar in een Menfch heb ikfe voorheen af doen beelden in myne Antwoord op de 1 3 voorgeflclde Brief. De Twede PLANK. N»,I, TTEt aghterftc deel van JL JL harde vlies van een Kinds Ooghe , met een gedeelte vande gefight zenuw, wiens be- kleetfel in twce vliefen gcfchey- denis. Aanmerkt dat defe twee vliefen met den andere, over een komen en d*cene niets by fonders en heefc van d*an- of II. ANATOMISCH CABINET. i7 riore craffior fit. Vid. hoc d’andere, ais allcen dat buytenfte obje&um aeri incifum loco jam- jam citato. N°.II. Oculi pueri , tranf- yerfim fedi pars pofterior , in cujus cavitate videre licet tuni- cfam reticularem, quae hic un¬ dulata apparet , contra naturae leges, memini me olim idem ob- fervafle. Hujus iconifmum re™ prefentat tabula fupra citata fig. 19. Refp. Epift. Not. mufculos oculares va¬ rios fitum naturalem retinuifle , praefertim reftos. In eadem Phiala ii capillo dependet iris humana , quam olim aeri incidi curavi ; & quid eo tempore de hoc objefto fcri- pfcrim , in explicatione fig. XVII , Epift. fupra citatae, fic recenfere* non gravabor. dikker is. Ziet het afbeeltfel hie van op de aanftonts aangeroerde plaatfe. No. II. Het aghterfte van een dwers doorgcfnedc Oogh van een Jonghe5 in wiens holte men zien kan hetNetwyfe-vlies/t wellc hier golfs - wy fe figh vertoont, tegens de loop van de natuuraan , ’t welk ick voormaals ook gefienhebbe. Het afbeeltfel hier van wert uytge- drukt in de bovengefc} de Plaat fig. van de' Briefs-wyfe Antwoord. 