title: Handleiding tot de kennis en genezing van de ziekten van hetvrouwelijke geslacht ...
creator: Plenck, Joseph Jacob, Ritter von, 1738-1807. n 82044731
text: ,'in de Llolte der Baarmoeder verbor- KENTEEKENEN zijn zeer twijfelachtig , tenzij men door middel van den ib des Vingers , of van een flomp Stift op eenen Steen in de Daarmoeder kan Ítooten. Somtijds wordt 'er eene bezwa- rende Pijn en de gewaarwording van Zwaarte in de Daarmoeder, de Lendenen en Dijen gevoeld. Somtijds is 'er eene verfcheurende Pijun met eene ondragelij- ke Jeukte van de Schamelheid aanwezig. Somtijds komen 'er bij moeijelijke Pislo- Zing , zelfs Dis- en Afgangopfítopping met pij in de Lendenen , de Schamelheid en den Bilnaad, welke een valsch ver- moeden geven tre Steen in de Water- blaas. (Ook vindt men hierbij witten Viloed , en "Toevallen van Opftijging. Progno« VoonspELLING. De Zickte is meestal onge- $. neeslijk, wanneer de Steen zich niet van zelf loost. ^ Zoodanige Steentjes zijn meestal los en aan [tükken te wrijven. vaN OUDE VROUWEN. 565 De NAASTE OORZAAK van het dragen van eenen Cau[a Steen in de Baarmoeder is nog onbekend, 27 ^*!'2» GrNEEswiJze, Na voorafgegaan gebruik TZera« van verzachtende Halfbaden en Uitwa-?/4* femingen van de Daarmoeder , worden "er Steenverbrijzelende Infpuitingen beproefd, eerst uit Wijníteenolie, in veel Waters verlengd. Of deze te vergeefs aange- wend zij»de, kunnen Infpuitingen ge- Íchieden uit zeer verfílapt Vitriool- of Salpeterzuur, met bijvoeging var Heul- fap. Inwendig ook kunnen Steenver- brizelende met verzachtende Middelen | toegediend worden. OPZETTING VAN DE BAAR- pruvsco- NIA UTE* MOEDER RINA. -— is eene harde Opzwelling van de Daarmoe- der. KENTEEKENEN. Een hard Gezwel in den D/agnos Onderbuik, en fomtijds zelfs zwelt de Baarmoeder zoo zeer , dat men in de zesde maand Zwanger fchijnt te zijn. "Er is bij Moederpijn (2) , Verandering van den Stand en der Gedaante van den Mond der Baarmoeder. VooRSPELLING, Tie" Ziekte is meestal [le- Pr;enos pende , en moeijelik te genezen, Zij/Á (e) Hysteraigia, R4 264 OVER DE ZIEKTEN "es Wordt doorgaans gangeduid , wamneer udis i: 'er een overvloedige pikachtige , zwarte Etter uit de Baarmoeder begint te vloei» | jen. Cau/2 NAASTE OORZAAK. Eene Vervulling der Daar- prowima, —. moeder door dik Stondenbloed, Thera- QgNEESWIjZE. Men geve Goudlijm of van a. den Zevenboom, J- Herbe Sabine recentis unc. j. Coquatur. feni calore per horam cum agua communis q- f- Colature unc. yj. adde Boracis dr. (. Syrupi Cort. Zuratit. unc. jB. (q) Gebruik. Alle twee uren twee lepels, )À 5. mp VERHARDING VAN DE bAAR- XA M MOEDER. Zie QPZETTING VAN DE BAARMORÉs DER. irr (1) Dat is: INI VIS Versch Kruid van den Zevenboom é4z once, Gekookt over eene zachte Hitte 44; nur met geneegz4am Water, Em voeg bij het Doorzeegfel van zes oncen van atf Goudlijm een &alve dragme, Stroop van Oranjefchillen iid sd once, v&N OUDE VROUWEN. . 265 P KANKER VAN DE BAARMOEDER " CANCER UTERI, is eene Kankerachtige Zweer in de Baarmoe- der. KENTEEKENEN, "Er is eene verícheurende Diagna-. Pija achter de Schamelheidsbeenderen , /^: een waterige, ftinkende, brandende wit- te Vloed. Den Mond der Baarmoeder voelt men bij onderzoek met den Vin- ger verhard, of fponsachtig, gefcheurd, ongelih , meer of min in de Scheede vooruitíftekenden. Somtijds wordt de Ziekte vergezeld door Braking , Dloed- vloed uit de Daarmoeder, moeijelijke Pislozing , Spruw in den Mond en de Schamelheid. Eindelijk maken eene uit- droogende Koorts en de Tering een ein- de aan het leven. - | VOORSPELLING, - De Ziekte is naauwelijks Przgze- ooit geueeslijk , alleen eene Venerifche/^* Kanker wijkt fomtijds voor het Kwik. OPWEKKENDE OORZAKEN. fEene ruwe Vlee- Caufie fchelijke Vermenging , Scheuring van den excizaz- Mond der Baarmoeder, door eene reeds'^ lang voorafgegane Verlosfing, eene krop- zeerige Gefteldheid des Ligchaams, eene oude Venerifche Zweer in de Baarmoeder. De Ziekte openbaart zich meestal na lange Droefheid én het ophouden der Maand- ftonden, » LE, $66 . OYER DE ZIEKTEN Thera- GENEESWIJZE. Men geve witten Arend met pi, Extract van dollen Kervel en dolmaken de Nachtfchade. Anderen prijzen een Afkookíel van den Zevenboom. Eene kunstmatige Uittrekking en Afzetting (4) helpt misfchien, wanneer het Kankergift Zzich niet reeds aan andere Deelen ge- hecht heeft. UK , VERZACHTEND MIDDEL. De onverdragelijk- Seid sig heid der Pijn vordert Heulfap en Infpuis ting uit Lijnolie, Maagdenwas en Heuls fap. Draking vereischt Selterwater y en Bloedvloed een Kaneelmengfel. sananuS | KNOESTGEZWEL IN DE BORST MAMMZE, " beítaat in een hard maar onpijulijk Gezwel in eenige Klier van de Dorst. Dizgno. KENTEEKENEN. Dij het gevoel wordt in de fi. Borst ontdekt een hard ,, onpijnlijk, aan de Huid gelijkkleurig, ongelijb; onder de Huid bewegelijk, grooter of kleiner Gezwel. Somtijds zijn 'er meer zooda- nige onregelmatige Knobbels aanwezig. Niet zelden worden "er foortgelijke hare de Gezwellen onder den Okfel ontdekt. Prognos VOORSPELLING. Somtijds blijven deze Knoest- fis gezwellen vele jaren in denzelven goed.« i: aardigen ftand, maar na het ophouden (2) Amputatit vas OUDE VROUWEN. 267 der Maandftonden gaan zij niet zelden, tot Kanker over(*). Somtijds , maar zel- den verdwijnen reeds zeer oude Knoest- gezwellen in de Dorsten van zelve. NaasTE OoRZAAK, Eene Verdikking van het Cav/a Klierfap in de Borst. BIONUMES OrwrkkgNDE ooRZAAK. Meestal is zij eene Caufz Kneuzing van de Borst, of Drukking**c747- : 5c 165, door enge Klederen. Somtijds eene Op- ftopping of het Ophouden van de Maand- ftonden. Maar Zogknoestgezwellen en Beursgezwellen (5) in de Borst moeten onderícheiden worden van ware Knoest- gezwellen. GrNEEswrzE. lnwendig worden gegeyen ZZera-. 1a. Oplosfende Pillen. F 3*- Extra&ti Cicute , "Lthiopis antimonialis aa. dr. iij Sode depurate dr. 4. CT) Maak hiervan Pillen van drie grei- nen, en (5 Doch Zogknoestgezwellen, uit de Kraam oorfpronkelijk, worden nooit Kankerachtig. Cb) Tumores cyfHici, 77 ER (D Dat is: EM SETA Extra& van dolle Kervel, Moor van Spiesglas van elks 27e dragmer: Gezuiverd Delfftoffelijk Loogzout éfn drags X. ^68 ovER bx ZIEKTEN gebruik tweemaal daags vijf Dillen- Uitwendig is fomtijds van dienst geweest een Kwikpleister met een derde gedeelte Heulfap. Deze Middelen, echter , vruch- teloos beproefd zijnde , worde van alle Geneesmiddelen afgezien , en het Ge. zwel alleen bedekt met het Vel van een wit Konijn, of Boschkat. CANCER KANKER IN DE DBORST MAMMJEe is een hard en pijnlih Gezwel in zekere Borstklier. Diagho- KENTEEKENEN. "Er is een hard, ongelijk, fis. meestal onbewegelijk roDdéclde of lood« kleurig, en, als of het met Naalden ge- Ítoken wordt, ftekend Gezwel onder de Huid in de Borst aanwezig, en de Ade- ren om het Gezwel worden fpattende. Van dit oogenblik wordt de Borst grooter en zwaarder, is meer heet en pijnijk. —Langzamerhand verzweert de Oppervlakte van den verborgen" Kanker op eene Of op meer plaatfen,. maar de kleinere Zweren loopen in korten tijd tot eene grootere ZWweer te zamen. De Randen van dezelve zijn hard en bin- nenwaarts gekeerd, het Vleesch op den grond hard, grijsachtig , lood- kleupig ; fomtijds bleek. De ujtkomende VAN OUDÉ VROUWEN. $65 Etter is fcherp, ftinkende , zwart- of groenachtig , welke alle naastgelegene Deelen met eene zeer fcherpe Pijn door- knaagt. Eindelijk komt "er Vermagering . van het Ligchaam en eene uitdroogende Koorts , welke onder Teringloop en zeer fcherpe Pijnen een einde maakt aan het zeer ellendige leven. Dij de meesten Zwellen tegelijk de Klieren onder de Okfels verhard op, en daardoor wordt fomtijds de Arm zucht- achtig. Nu en dan doet eene Broosheid der Beenderen en een Beeneter fommtige plaatfen aan. Somtijds wordt de Adem- haling zeer nioeijelijR wegens den Kan- ker, die tegelijk tot de Longen overgaat. VoonsPELLiING. De Ziekte is tot hiertoe Progzo- onpeneeslijbk en doodelijk , wanneer het/* ! Gezwel niet kort na zijne opkomst met het Mes weggenomen wordt. Nooit is 'er Kanker tegelijk in de Borst en in de Baarmoeder. Eene Zogverhardiug in de Borst, uit de Kraam achtergebleven , $aat niet tot Kanker over. NaAsTE oonzáAK. Eene bijzondere en on- Caufa bekende ícheikundige Ontaarding — van2/9*Xima, Vocht im een Knoestgezwel van de Borstklier. ÜPWEKKENDE ooRzakEN. Eene lang voor- Caufe afgegaan Knoestgezwel in de Borst, dat**c/ten- Zeer geprikkeld is door Klederen 4 CERES neesmiddglen of. droevise Gemoedsaan- 270 OVER DE ZIEKTEN doeningen. Maar ware Borstkanker ont« ftaat meestal na het ophouden der Maand- Íítonden. ^ Het Kankergift, met cenig Vocht doorgezwolgen , veroorzaakt de Kanker in den Mond (5). Thera- GmRNEESWIJZE. Het Kankergezwel wWorde, pta. hoe eer zoo beter , uit de Borst gefneden. Wanneer het, echter, te groot is, neme men liever de geheele Borst weg. Alzoo moeten ook de Okfelklieren, die knoest- gezwelachtig geworden zijn, uitgefneden worden. Thera- NERZACHTENDÉ GENEESWIJZE. Wanneer pia pal- liativa.| de Kanker diep in de Borstfpier is aan- gegroeid; of de Krachten der zieke we- gens lange en fterke Verettering te zeer uitgeput zijn , of het Gif des Kankers reeds in het geheele Ligchaam zich ver- Ópreid heeft , wordt de Kunstbewer- king (2) afgeraden. De hevigheid der Pjjs» wordt bedaard door eene Pap uit een fchrapfel van geele Wortelen (7) en Bladen van zwart Dilzenkruid. Of men wende aan de Zalf van Pis/ier uit Heulfap , Maagdenw?s en Lijnzaadolie. Den Stau& verbetert men door BDe- ftrooijing met Poeder van Houtskolen, (*) Larra, Zamenftel van Heelkunde, DBoek Y. bl. 136. Hoogd. Uitgave. (2) Operatio. X2) Daucus, vAN OUDE VROUWEN. 977 Bloemen van Spiauter en Zwavel, en inwendig geve men om de Krachten te bewaren den Peruviaanfchen Koortsbast. LEDENPIJN UIT HET OPHOUDEN animnm DER MAANDSTONDEN. I NOSTATI- « CA, is eene Pijn in de Leden door het ophouden der Maandítonden. —— KzwTEExENEN. De Ziekte begint met eene D/zgzo- ^ Zweling en Pijn in een of meer Le-/^* den. Somtijds is "er een klein Koortsje bij, maar een kleine en fnelle Pols zon- der hitte gedurende den geheelen Loop der Ziekte. ^ Langzamerhand zwellen meer Leden. Maar deze Gezwellen ver- minderen bij het ophouden der Pijn; nooit, echter, verdwijnen zij ten eene- maal. Somtijds worden geheele Leden knobbelgezwelachtig en onbewegelijk. VoonspELLING. De Ziekte is moeijelij& te py5555« genezen , duurt dikwijls in eenen zach-/:. teren graad het geheele leven. De Pij- nen keeren op onzekere tijden weder, vooralin eene vochtachtige koude Lucht- gefteldheid. In eene verouderde Ziekte ontítaan fomtijds flepende Uitllag, Zwe- ren, Oogontíteking, Aamborstigheid. INAAsTE OORZAAK. Is zij ook eene Mede- Caujz gevoeligheid van de Baarmoeder met de?//?*/"7. Gewrichten ? 272 $vER DE ZIEKTEN - ne VooRsEscHmkgNDE oonzaax. Niet alleen neni oude Vrouwen krijgen door het ophou- " den der Maandítonden ; maar ook jon- gere fomtijds door eene Verítopping van dezelve Pijn i de Ledem. "E GeNEESWIJZE. Uitwendig worde door mid. del van eene Spaanfche Vliegpleister op den Arm een Fontenel gezet , en men gebruikt uitwendig en inwendig Levex- lucht- en. Karelsbaden. Inwendig worde gegeven Sceep met Pokhouthars en Éxtra& van de Bladen van Wolfswor- el, Gentiaan en Goudzwavel van Spies: glas. seuaóa- KWAADAARDIGE ZWEREN IN HET DAS AANGEZIGT FACIEI, is eene vlechtaardige Vlek ván eenén kwadert aard in het Aangezigt. Dich" KENTEEKENEN. "Er ontítaat eene énkele His. ViIek, welke twee Tijdperken maakt. 1. Fiechtaardig Tijdperk (7). "Er ont- ftaat meestal in het Aangezigt niet verre van de zijde van de Neus eene Íchubachtige , zacht jeukende Vlek ,| welke de grootte heeft van eene groo- te Linze, en eene grijze kleur, maar niet pijnlijk is, ^ sSomtijds valt de (2) Stadium herpeticuts, vAN'OUDE. VROUWEN. 975 dikke Schubbe "er af, maar altijd wordt 'er weder eene nieuwe gebo- Teil. 2. Tijdperk van Zeortelimg (D). Einde- lij& begint de Schubbe een etter- achtig Vocht uit te zweeten, en langzaam gaat zij over tot eene Zweer, welke de Huid diep wegknaagt , maar het Vleesch niet aantast. Doch juist het echte teeken van Kanker, : namelijk-4e-verharde en omgekrulde Rand (*) heeft geen plaats; Echte Kanker in het Aangezigt , echter,ontítaat door een Puistje , eene Moedervlek , of kwaadaardige Wrat van her Aangezigt, wauneer die zeer geprikkeld of afgefneden wordt. 'oonsPELLING. De Ziekte is in beide Tijd- Prognes perken zeer moeijeljk te genezen. Het/6. eeríte Tijdperk duurt meestal gewoonlijk zeer vele jaren , het andere , echter , loopt fchielijk voort. NAASTE OORZAAK. Verplaatfing van eené cya Ziekteftof , welke na het ophouden dertproximae. Maaendftonden ontftaat.. JENEESWIJZE. Na het geven van een ont- Z/Zera- lastend Middel j' worde inwendig toege-2/7 diend J (P) Stadium phagedenicum. (*) MunsiwA, Journal Boek I, St. 3: S «4 ovrER DE ZIEKTEN Zuiverende Pillen. Y. fethiopis mineralis dr. j. —— —— antimonialis dr. ij. Extra&i Dulcamare unc. iB. CT) Maak hiervan Pillen van. drie grei- nen en gebruik driemaal daags tien Pillen, ; met een Jf hook/z] van. Elfratike Uitwendig worde aangelegd J- Unguenti bafiliconis unc« f« Sacchari Saturni gr. viij. "rfenici albi gr. ij. Ct) Gebruik. Om 's morgens en 'savonds op zwarte zijde aangelegd te worden. Maar fomtijds wordt hiervan het ge- bruik een jaar of twee jaren lang ge- vordert. C[DO Dat ís: N. V. Mineraal moor és dragme. Moor van Spiesglas zwee dragmeri. Extra& van Elfrank «ender5s/f once. (D Dat is: N. V. Koningszalf 4£z once. Loodfíuiker ascAz greinem, Wit Rattekruid zwee greinem. vAN,OUDE VROUWEN. e75 Dit alles te vergeefs aangewend zijnde, wor- de gebruikt het Geneesmiddel van Py. re Cosme, door Theden verbeterd. 3- /frfenici albi gr. x. Cinnabaris dr. ij. e Sanguinis Draconis gr« xtj. Cornu Ceryi ufli gr. viij. CT) Maak gen een zeer "m Poeder en gebrui& 'er van een Vds Sensei om het met fpeekfel nat te maken, en met eene Penfeel op de Zweer te fmeren. En voor dagelijkfíchen Drank drinke de Zie- , ke eenige dagen melk, want het Aange- * zigt zwelt altijd op eene verfchrikkelij- ke wijze door het Rattekruid gedurend eenige dagen als roosachtig op. In waren Kanker in het Aangezigt, ech- ter, doet het in- en uitwendig gebruik . van Rottekruid geen voor» maar na. deel (*). CD Dat is : N. V. Wit Rattekrüid ziep greinen, e WXermiljoen zwee dragmen. Drakenblioed zwag/F greinen, Gebranden Hertshoorn acZ7 greinem. (*) MUuRSINA, als voren bI, 449. S a $76 ovgR DE ZIEK TEN VERRUCA BOOSAARDIGE WRAT IN HET MALIGNA FACIEI, AANGEZIGT is een' enkele Uitwas van eenen kwadem aard in de Huid van het Aangezigt. ME Het kENTEEKEN wordt ontdekt door eene roode of bleeke en fcheurende Vleek in het Aangezigt. Progno- VoonsPELLING. Deze Wearten gaan ligtelijk fis. , tot Kanker in het Aangezigt over, wan- neer zij door den Helíchen Steen worden aangeraakt. Caufa INAASTE OORZAAK, Eene kwaade Verande- proxima. — yjng van het werktuigelijk Zamenlíte] der Huid,eerst na het ophouden der Maand- ftonden ontítaan; of Wratten, die reeds. te voren aanwezig Waren. Thera- QzNEESWIJzE. Men bediene zich van Geest éía. van Salpeter in Water verlengd. B- Spiritus INitri acidi , 44que comtnunis aa« unc, ij- 5 Gebruif. Om de Wnzattea dikwijls daags CD Dist is: [0 0 Zuren Geest van Salpeter, Gemeen Water yan elks /wee oncen. vaN OUDE VROUWEN. 277 daags met eene Penfeel te beftrij- ken (*). Gemeene Wratten, echter, op de Hand of op een ander Deel, worden verdreven door eene wasfching met gefmolten Am- moniak. of Keukenzout. PIJN IN IUi21 AANGEZIGT PROSO- — PALGIA. is eene fcherpe Pijn op eene kleine plaats van het Aangezigt, zonder zigtbaar Ge- brek. E UH KENTEEKENEN. Er wordt eene ftekende , Diagne- verfcheurende of brandende Pijn altijd/* op dezelfde plaats van het Aangezigt .gevoelt, doch zoo gering , dat zij meest. al met den Top des Vingers kan gedekt worden.. Op de pijnlijhe Plaats wordt noch eene Ontíteking, noch eenige an- dere Verandering waargenomen. Des nachts en als het Hoofd nederligge, ver- mindert de Pijn, maar bij de minfte Aanraking van de aangedane plaats komt zij terug, hetwelk bet voornaamíle tee- ken der Ziekte is. — Doch van eene (*) LarrA, Boek IL, bl. 476 , 8vo. zegt door dit Middel twee kwaadaardige Wratten op de Wang, binnen drie weken, in den grond genezen se hebben, $53 228 $ oveR DE ZIEKTEN fterke Drukking , hetgene een wonder is, wordt zij naauwelijks of in het ge: heel niets vermeerderd. Deze Pijn is gewoon meestal te huis- vesten onder het gat beneden de Oog- holte; fomtijds, echter, in den omtrek van de Slapen des Hoofds, in den bine nenften of buitenften Hoek des Oogs, in den Neus, of de Wanz, of op de Tong of in het Gehemelte (*). De Verheffüing duurt fomiijds (echts oogenblikken , fomtijds , echter, meer mi- nuten. Onder de Verhefüng is het Aan- gezigt rood, en opgezwollen, de Oogen tranen , de Spieren van het Aangezigt worden ftuipachtig bewogen. Somtijds. volgt "er eene gedurige Kwijling (a). Progne- VoonsPELLING. De Ziekte is niet gevaar- fs. lijk , maar zeer ongemakkelijk , daar uit de geringfte oorzaak de Pijn hernieuwd wordt. De Ziekte is zeer moeijelijk te -genezen en zoo ílepende , dat zij dik- - wijfs het langfte menfchelijbk Leven door duurt. Lang aanhoudende veroorzaakt zij Verzwakking , Vermagering, Zwaar- anoedigheid en — Hopeloosheid. De asangedane Plaats gaat nooit tot Kan- (*) PosEwrTZ , Journaal over de oorzaken en kenteekenen der Ziekten ,1íte Band, bl, 3. Hevgd. Uitgave. (a) PtyalistmMus. v&N OUDE VROUWEN. . 959 ker in het Aangezigt, en Zzeer zel- den tot éene Verzwering met Deenbederf over. NaAsTE OoonZAAK. Eene plaatfelijk of werk- Czu/z tuigelike , doch onbekende Aandoening 2^?*/e van zekere Zenuw van het Aangezigt. Somtijds eene .Venerifche Befmetting of eene voorafgegane Vlecht. OORZAKEN , WELKE DEN AANVAL OPWEK- Cau/e. KEN. Dit gefchiedt door de zachtfte ^, i Aanraking van de aangedane Plaats, door cizanzes, de Vingers, het Bed, of de Nachtmuts. Door de Beweging van de Spieren van het Aangezigt, het Kaauwen, Spreken, Lagchen, Hoesten, Niezen. VOORBESCHIKKENDE OORZAAK. Zeer dik- Caufa wijs doet de Ziekte de Vrouwen aaun^'7"- na het ophouden der Maandíftonden. ,. Maar ook kwelt zij fomtijds Vrouwen , die nog de Stonden hebben, en ook Man- nen, maar deze zeldzamer. Nooit is eer bedorven Tand 'er oorzaak van , want - deszelfs uittrekken heeft niet geholpen. GzNrzswijgze. — Uitwendig gefchiede eene7Aeras Inwrijving van Kwikzalf, of 'er wordt?/^- aangelegd eene Pleister van dolle Ker- vel, met de Bladen van dolmakende Nachtfchade gemengd, en met den Geest van Minderer natgemaakt. Ook is fom- tijds de dolmakende Nachtíchade | van dienst geweest. De Doorfnijding van de pijulijke Zenuw heeft zelden baat gt- $ 4 280 ovEn 5E ZIEKTEN. daan , maar eene Kwikkwijling (7), Wwanneer "er eene Venerifche Oorzaak fchuilde., ULCFRA ZWEREN AAN DE BEENEN CRURUM, zijn Zweren van eenen kwaden aard aan de Beenen. Diagno- Het kENTEEXKxNW wordt door het Gezigt ont- 5. dekt. Meestal komen omtrent de En- kelen fponsachtige of eenigzins verhe- vene , roode en pijnlijbke Zweren met eenen vereelden , dikken , en blaauwen Rand. Progne- VOORSPELLING. De Ziekte is méesta] moei- fis. jelijk te genezen , en de genezing, in- dien de Zweren reeds lang geduurd heb- ben, gevaarlijk. Caufa OPWEKKENDE OORZAAK. Na het ophou- exccitans, den der Maandítonden ontftaan zeer lig- telijk Zweren aan de Deenen door de geringfte Kneuzing van het Scheen- been, of door Wrijving van de jeuken- de Huid. ja fomtijds ontítaan zij van zelve door voorafgegane Ontfíteking of aangelegde Pleisters. Thea; GENEESWIJzE. De krachtigfte Heelmidde- pia. len zijn de Aanlegging van veríche, of (P) Salivatio Mercurialise vaN OUDE VROUWEN. 281 van drooge met warm Water natgemaak- te Bladen van Kliswortel, of de ETE Me Zalf yan Percy. 3- Succi expresfi foliorum Bardane unc.ij. Olei Olivarum recentis g. f^ Cl - wordt in een looden Mortier tot eene groene Zalf gewreven, C*) en gebruik ze om met een Wiekje op de Zweren te leggen. IWonderwater van Saviard. 8. Salis Tartari dr. ij. Camphore fcr. ij- Sacchari albi unc. ij. Affunde fenfim füb perenni contritu que ..(*) Hurerawp, Nieuwfte Jaarboeken der Fran- fche Heelkunde, B. L. bl. 379. Hoegduit/cze Uir- gave. CD) Dat is: N. IMs Uitgeperite fap van de Bladen van Klis- - wortel z5wee oneen. Verfche Olijfolie zoovee/ genoeg is. S85 $82 ovEnR DE ZIEK TEN "que communis lib. ij. €» €) Gebruik. Om met Plukfel op de Zwe- ren te leggen. Wanneer de Zweren, echter, reeds te zeer verouderd zijn, worde 'er een Fontenel. gezet en inwendig geve men dagelijks twee oncen versch uitgeperst fap van de Bladen van Kliswortel. KERPES, ECCL Rm G He is eene roode Dlek met zeer kleine en ferk. jeukende Puistjes bezet. Diagno- KENTEEKENEN. 'Er oniftaan op eene of » meer plaatfen van het Ligchaam, het Aangezigt niet uitgezonderd, als op de Keel , de Dorst, den Rug, den Onder- buik , in de Teeldeelen of de Leden, Gierstachtige Puistjes, fomtijds zeer jeu- kende, welke gebersten zijnde eenem (*) Recueil d'Obferyations, Paris 1784. CD Dat is: N. V. Wijnfteenzout zwze dragmen. Kamfer wee fcrupels. Witte Suiker Zwee oncen. Giet'er bij onder eene gedurige wrijving vas Gemeen Water £wee ponden, X vAN OUDE VROUWEN. a55 Etter laten vloeijemn vàn eenen bijzon-. deren füinkenden Reuk. Daarma zetten zij een meelachtig Poeder of witachtige Korsten, en doen fomtijds de Huid verzweren, Van waar 'er eene verdee- ling van de Vlecht is in zzee/achtige- (2 Korstachtige- (D) en inetende (c) Vlecht. VoonsPELLING. Zij is eene flepende , be- Progre- fmettende en moeijelijk te genezen Ziek-"" te, welke ook lastig is wegens de jeuk- te bij nacnt, waardoor de Slaap belet wordt. De meelachtige Vlecht is de zachtíle, de korstachtige , echter, reeds erger , maar de inetende de allerkwaad- fte. Deze begint meest met eene groote Blass, die geborsten eenen bloedachtige WYuter laat vloeijen. In den omtrek ont- ftaan 'er kleine Blaasjes van denzelfden aard , groote Zwakheid, zeer ftinkende verftervende Zweren, eene uitdroogende Koorts maken dikwijis een einde aan het leven. NaasTE OonZaak. Eene onregelmatigeCau/a Groei (4) in de Huid, welke niet zoo P^eima, zelden na het ophouden der Maandfíton- den wordt waargenomen. Somtijds wor- den ook jongere Vrouwen door Opfítop- ping van de Maandítonden "ez mede ge- kweld. (a) Herpes farinofus. (2 -—— Wee. (c) "os phagadenicus, (2) Fegetatit. Therz- GENEESWIJZE. Na eene voorafgegaan Pur- [A P €vER DE ZIEK'T'ETN geermiddel , worde gegeven Moor van Spiesglas , en een verzadigd Afkook- fel (e) van Elfrank. 3X- Caulium Dulcamare unc. 8. Corticum Jdurantior dr. j | Ebulliant femel cum aque libr. j. (1) Gebruik het Doorzeegfel om dagelijks koud te Drinken. Maar de Gift van de Elfrank moet allengs tot een ge- heel once vermeerderd worden. Pillen van Moor yan SPiesplag 3- Zethiopis Zfntimonialis unc. p Fxtraüi Dulcamare unc. (j. 6393] . Maak (& DecoBum faturatum. CD) Dat is: N. V. ; Stelen van Etfrank een Laif once. Oranjefchillen ez; dragine, Eens opgekookt met éép pond Wates,' CH) Dar is: N. Mf Moor van Spiesglas ZZ» once. Extract van Elfragk een Z4/f once. DL! VAN QUDE VROUWEN. 295 Maak hiervan Pillen van drie grci- nen en ; gebruik driemaal daugs vijf Pillen. "De bestwerkende giz?wendige Middelen zijn: Ontbinding van opgeheven Kwik. 3 Mercurii fublimati correftvi gr. iv. Mucilaginis Gummi Arabici unc. 4 4que Sfuniperi libr. 8. CD Gebruik. Om eens of tweemaal daags het aangedane Deel te wasfchen. Water tegen Vlecht. » que phagadaenice libr. j. Laüis Sulphuris dr. jp. "ceti. Lithargyri dr- 8. (11) CD Dat is: JN. V. Opgeheven bijtende Kwik vier greinen, Slijm van Arabifche Gom 4éz once. Jeneverwater een Za/f pond. (FD Dat is: N. V. Bijteend Water £7 pond. Melk van Zwavel amderhaif dragme, Azijun van Goudglit een Z4/f dragme. 1386 oven px ZIEKTEN, zuz. Gebruik. Om dageliks een of twee- - maal de met de Vlecht bezettene Dee- len te wasfchen, Dikwijs bediene men zich van Ontlasten« :de Middelen, fomtijds helpt eene Spaan- ; fche Vilsgollistor of een Fontenel. VA Rs VERBETERINGEN xw BIJVOEGSELS. Bladz. 11.reg. I. //442: Klauder, /ees: Glauber. Ibid. reg. 9. —— Myrrhe aa dt. 9 /ees: Myrrha aa. unc. p. : — Ig. 7. —— van onderen /[/242: Myrrhe . van elks een Z«/f dragme, lees: een. Aa/f once. Bladz, 29.reg. I. ——— Tiné&t, Thebaiccae, /ees: The- baicae. Ibid. reg. 9. —— Lim. Mart. alcohol, lees: 2l4 cohol. of alcoholifats. Bladz. ios. reg. 2. ——— Camphore fcr, /ee$: CamphoZ : re fcr. j. Bladz, 127. reg. II. ———— Pulveris Canth. tennisfima pulv. gr. ij. /ees: gr. iij. Bladz. 171. reg. £. ——— Lapillorum id ea,/ees: in eai Ibid. teg. 9. ——— Hujus Cineri, /ees: Hujus Cineris. Bladz. 175. voeg achter reg. 11. van den Inhoud, of tu«c Íchen de Artikels , e/k£orst yan Kraaumvrouwen en Ézter- gezwel, het Artikel ,' Onzffe-i king van de Daartoeder. Bladz. 191, —— ——— reg. 5. Maak zvodanige zcA£ Poeders. Wij hebben zoo naauwkeurig mogelij de voorfcehrif- ten van den Autheur nog met het origineel vergeleken. Billijk oordeelende Lezers zullen, om ons afwezen van de Drukperfe, de verdere voorkomende Taal- en Drukfou-- ten wel verder gelieven te verfchoonen, pij den Drukker dezes,, zijn ook de volgende Werken gedrukt: DswirttAM HENRY, CHEMIE, voor beginuende liefhebe bers, of Aanleiding, om de nuttigfle Scheikundige Proe- ven, zonder groot& kosten en een wijdloopigen toeffel, in. het [erk. te. [lellen , benevens eene Zanleiding , tot het bhderzoek der lMinerale IVareren , der Mineralen, der Vergiften , der Pharmaceutisch Chemi[che bereidingen y en "t gebruik der Scheikundige Probeermiddelen , tem "ute van Pachters en Landeigenaars, gelijk ook tot ver- "IDeidsne andere nuttige oogmerken. Uit het Engelsch , naar de tweede oorfpronglijke uitgave, vertaald en met da Aanmerkingen van den Heer j. B. TROMMSDORFF , vermeerderd, uitgegeeven door ADOLruus v»rv. Tweede Jub, in gi. OvO, . . . $Y*1:18 - SysTEMATISCH HANDBOEK der Pefchouwende 6n werkdaa- 4lige. SCHEIKUNDE 5 ingericht volgens den leiddraad , der CHEMIE, voor beginnende liefhebbers; van w. HEN- gy. Om te dienen tot opheldering en uitbreiding van .gemelde Werkje: door ApoLPHus YvPEY, Vijf deelen. T gri- 8vo. . . * jb I9:10;:- VERBETERINGEN ef BIJVOEGSELS , tot het SIJSTEMATISCH — BANDBOEK, der- Ze/chouwende en werkdaadige sCHEIKUN- DE, enz. door ADOLPHUS YPEY, "Twee deelen. In gr, $9vo, met Plaaten. . H f 1o:-:- Handleiding tot de kennis en genezing van de Ziekten der Kinderen, door pyozEF JAKOB VAN PLENK, (Uijz Aet Latijn yertaald. Mlet eene fraaije Afbeelding van het mAND- ABC. voor poorsroMMEN. ln gr. 8vo. fr: Uitvoerige Wiskundige AARDRIJKsBESCHRIJVING , Voor de befchasfde Jeugd , en voor allen, die zich, zonder mondeling onderwijs , hieromtrent nader weufchen te onderrigten, ^ Ur Aet Heogduitsch van A. G. WALCH, Heogleeraar en Rector van het Gymmafium te Schieu- fimgen , overgezet naar den derden zeer vermeer- * derden en verbeterden druk. — In gr. 8vo. Met Plaa- ten, . . d f 2:18:- * 5 j. $. RANDHAN, Verhandeliüg over de Áfhaaling der Na- geboorte ; en over derzelver meest gefchikten tijd en ze. Uit het Latijn Fertaaíd , door j. c. TISSEL , Med. Deor te Zmflerdam. lngr.8vo. — fi-iq:- * Merkwaardige Voorbeelden , ter bevordering der Kennis van de Zielvermogens der Dieren, voor de meer gevor- derde Jeugd en weetgierige beminnaars van Dieren, yér- zameld, gerang[chikz en verklaard , door j. G. TRIMOLT. Met Twee Vervolgen. In 8vo. . f 2:16:- De Onderwerpen fin dit lezenswaardig Werlje voorkomén- de, zijn: De dieren hebben eene Ziel. (vor de gewaar- wording der wweret. | Over de denkbeelden der dierén. . Qver de opmerkzaamheid der dieren. Over de verdeci- dingskragt der dieren. Over de gewoonte en leerzaamheid der dieren, Over de Taal der dieren. Over de fchrander- - heid der dieren. | Qorzaken van onder[cheidene werkzaam- heden der dieren. — Zoogenoemde deugden der dieren; Lij- zonderlijk die tot de hoofddeugd van liefde betreklijk zijn. INadere be[chouwing van de opmerkzaamheid en leerzaam- heid der dieren. Gehoorzaamheid , en eenige andere zóo- genoemde deugden der dierer. ^ Zoogenoemde ondeugden Her dieren, die tegen de liefde aamtoopen. —Koppigheid, en eenlge andere zoogenoemde ondeugden der dieren,. — Be- paling van de beflemming der dieren bij hun tegenwoordig Jeven. Ontwikkeling van de beflemming der dieren. Ve- Jer iei nuitigheid der sreren voor den tnensch. Pligten van den mensch jegens de dieren. Ferpligtingen jegens Hui:- dieren, JBijbelfche en andere drangredenen, tet vervul- ling van onze, pligten jegens her gedierte en INareden. 1 Palmbladen, of uitgelezene Oosterfche Vertellingen , voor de Teugd, door 4. J. LigBEsKiND , Predikanz te Osman- /a24:. |Met eene Voorreden van J. G. HERDER. "T wee Deecien.. In 8vo. Met een agttal frazije platen f 2: — ;- De Onderwerpen en Vertellingen, in dit bevallig en leer- 'Zaam Werkje voorkoomende, zijn: 2e Herders-Songen Hamet en Rafchid. Het gesig? van den 4frend en den "Fes De hengerige Arabier. De dankbare Dieren. De gierige Koopman vau Bagdad. De Vrienden en het gel. De Frienden, Karun. De beledisde Derwisch. De onge- lukkige Pijlfchaet, De Éeuwige Last, Tai eu Scherik of het Ferzrouwen en de Gezrouwigheid; De drie Prienden. De Banden der Liefde. Mirza's gezigi. D» forendere Richter. De Bibliotheck van den Koning van Indizm, dpt vier goude Koszels. De Meloen, De geregtvaardigde iffer. De twee Slangen. Het woeste Eiland. Het ge- lub der Koningen. De tiem dagen van den Keizer Seged. "bdallah en &alfora. Het Middel om Dooden dptewekken. De goedaartige Princesem — Het. paar Pantofels, De lVijdigaurd. .De Bedelaar en zijn Spiegel. De deken van DBandajos. Masfan. Het Fermogen van den Godsdienst. De Reis naar Babijlon. Mirza's Tweede Gezigt. Abdal- Jah. De Roover van Seistan. De Koopman van Schirwan. BSalomons F'ogefe Ac ric Zones. Do Koningin der sge- bergten. De gevangene. De lasteraar. * 0e. De Esel van Dad/chigl, Oraen Zeb. Het heilige Vu. De Reize, Het [Pater des Levess. De Stem van den Stervenden. De. belooning. .De blaauwe Palmboom, |.De Troost in het Ongeluk. De boer van Bilbis. De herfchep- ping. 4dmets Gesicht. | Bosfaldabs Gezicht. — Het. besze Erfdeel. De Kouingin zmbeérboah, — De huichelaarij. ostanfer. Mahuuds Spiegel. De $chatting. — Soliman. De Keningin der Maan. De verllaudige Pefir. .lad- din. De beproefde Trouw. De Koningin Zulekah. De zedere Othra/, — De Reizenden. Hardun en IVuhr. K. Fr. LossiUS, Gumal en Lina, eene Gefchiedenis tot nu en vermaak der Jeugd, inzonderheid dienende, om haar- de eerfte en voornaamíte Grondwaarheden van den Gods- - dienst in te prenten. Drie Deelen, Zweede Druk. 8vo. met platen, . " . f5:—:- LUN —— —— —— "Jafereelen uit het Daaglijkfche Leven, be- nevens eenige Spreekweorden , als Toneelftukjes voor de Jeugd bewerkt. 8vo. . k- cw Mi6- Magazijo van Spreekwoorden en Zedefpreuken, opgehel- derd door Voorbeelden en Vertellingen, tot een Lees- boek voor de Jeugd. Drie Deelen. $vo. - platen. 2:10:i- . . *. 