title: Handleiding tot de kennis en genezing van de ziekten van hetvrouwelijke geslacht ...
creator: Plenck, Joseph Jacob, Ritter von, 1738-1807. n 82044731
text: D Sacchári albi unc. 8. (1) Gebruik. Driemaal daags een kleine lepel, GAN- VERSTERVING VAN DÉ ^" RUN BAARMOEDER is eene Verfterving van de Baarmoedet door voorafgegane Ontíteking van dezelve. Diagno- KENTEEKENEN, "Er is eene fchielijke Ont- ^ lasting van Pijn , van Hitte en Spanning in de Baarmoeder. Aanhoüdende Trilling, zeer groote Zwakheid en Beving van bet geheele Ligchaam. Een fnelle, klei- , diepe Pols, Flaauwte, bijzondere Onaandoenlijbheid van Geest, Koude der Ledematen , Opzwelling van den Onderbuik, De hand, in de Baarmoe- der gebragt, voelt. overal gekraak als van eene Wind- of Luchtgezwel, en wanneer de band uitgetrokken wordt, volgt "er ftraks een ftinkende en kreng- achtige Vloed uit de 'feeldeelen. Progno- NoORSPELLING. Eene Ziekte ;, welke der ffs. Kraamvrouwen bijna altijd doodelijk is. CD Dat is: N. V. Bladen van Beerenbezien éégz once, Zeer fijn geftotene MAE Rope zeven greinen, Wiue Suiker een Z4/f once, vAN KRAAMVROUWEN. 40) NaasTE OORZaAK. Eene Ophouding van Caufa de Levenskracht der Vaten en Zenuwen /^*/?2« in de Baarmoeder. - OPwEkkENDE OORZAAK., Eene [terke Ont- Caufe fteking van de Baarmoeder door CD inipma ' voorafgzegane hevige Verlosfing , Ber- fting, Omkeering of Uitrekking van de Baarmoeder , of door het uitfcheuren van den Moederkoek, of door Verkoe- ling van de Baarmoeder na de Verlos- fing. Somtijds is "er eene heerfchende Verfterving (2), welke bijna aan alle Kraamvrouwen doodelijk is. GENEEswiJZE. Inwendig geve men denT/era- Peruviaanfchen Koortsbast en gekamfer-2/7. de Naptha. Z»wendig gefchieden "er In- fpuitingen tegen Verrotting met bijvoe- ging van Kamfer, in Terpentijnolie ont- bonden, en worden gelijkfoortige Sto- vingen aangelegd. ^ Indien in eene Uit- zakking der Baarmoeder , nadat zij volkomen geworden is ; het Heet Vuur (7) komt, kan. de Afzetting (c) beproefd worden. (4) Epidemia gatgrenofa. (2) SpAacelus. (c) Amputatio., 508 6vER DE ZIEKTEN pen *» 5 mwss- — ROÓS VAN KRAAMVROUWEN LAS PUERPES . ^ j » AARuw, 1S eene Koorts met Uitbotting van Roós in het Aangezigt, of op de Ledematen of de Borften. Diagne- KENTEEKENEN. De Zwelling van. den Huid "s is meest oppervlakkig , bleek rood, blin« kende, heet, jeukende, fcheurende met Koorts. Eigen is het dezer Ontffeking , dat de Roodheid , met den Vinger gedrukt Zijnde, verdwijnt, en, na het wegnemen van den Vinger, ftraks weder te voor- fchijn komt. In eene Roos van het. Aangezigt worden de Oogen en Neus- gaten gefloten. ij Kraarvrouwen doet Íomtijds de Roos , uit de voeten langs de Deenen en Dijen opklimmende , de Lendenen, den Onderbuik en de Borften, j? bijna het geheele Ligchaam aan. Somtijds gaat de Roos uit de Beenen tot in de Daarmoeder over, van waar de Pijn komt in den Onderbuik (a), die zich tot de Lendenen en de Borst uitftrekt. Prognó- VooRsPELLING. De Ziekte is voor Zwange- fis. ren en Kraamvrouwen, gelijk de Schar- lakenkoorts, zeer gevaarli. Indien zij de Baarmoeder aantast, is zij mcestal doodelij. ^ Eenvoudige Roos wordt (2) Hyposafiríum. VAN KRAAMVROUWSEN. 2zo9 meestal opgelost: die van eenen ontfte- À kenden aard (2) gaat tot Verettering , v. en die met Zenuwkoorts vergezeld (c) is, tot Verrotting over. Nu en dan verhuist zij met levensgevaar uit eenig uitwendig gedeelte nàar de Ingewan- den. NaasTE oonZaax. Eene eigenfoortige Ont- Caufa fleking in de Oppervlakte van de Huid,?roxíme. Somtijds is 'er eene heerfchende Ge- fteldheid (7) bij, en de Ziekte is be- fmettelijk. i ÜPWEKKENDE OORZAKEN. Eene fchielijke Cau/2 verandering in het Lüchtgeílel, Vrees , 7201447 Toorn, Verkoeling , Buikvervuiling , aangelegde Pleisters of andere Midde- len, welke de Huid uit haren eigenen aard (e) niet kan verdragen. Somtijds komt 'er eene Gefteldheid des Lig. chaams bij, welke , meermalen bin- nen het jaar, aan de Ziekte onderwor- pen is. ! GreNEEswiJgzE. |n eene eenvoudige Roos 7/7cera- geve men inwendig een Mengfel uit Con- 2/7 ferf van Vlier met den Geest van Min- derer. Üijrwendig legse men aan een zakje gevuld met Roggezemelen en een weinig Kamfer, of Ge* (B) Ery[ipelas phlegmonodeum. (0) — ify- ghofum. (4) Conf[litutio epidemia, (e) Ex Idiofyncrafía, L0) 415 ovER DE ZIEKTEN- Gekamferde Poeder. V. Crete. Colonienfis unc. j. Camplhora Sp. Vini trita gr... (dq) Gebrauit. Worde op blaauw Papier waarin de Broodfuiker gerold wordt, . gefmeerd en aangelegd. In Roos , met Zenuwkoorts vergezeld , worde aangelegd gekamferde Brandewijn, en inwendig alle uren gegeven een half dragme van den Peruviaanfchen Koortse bast met eenige greinen Kamfer (*). CARDIAL- M.A.;A.QGQ,Pi LIN GIA, is eene Pijn in de Maag "sonder Koorts. Diagno- De KENTEEKENEN wordt men ontwaar uit fisv het Derigt van de Kraamvrouw. Men gevoelt eene zeer hevige wpijn omtrent het Middenbuiksgewest (7). In eene zwaardere Ziekte , echter, wordt de Ademhaling bemaauwd en moeijelijk, de CD Dat is: N. V. Keulsch Krijt £z oüuce. Kamfet in Drandewijn gewreven 7/ez greinen. (*) Verzameling van uicgelezene Verhandelingem ten gebruike van Gemeeskundigen. XXíte Boek, 3 en 4 Stuk, blz. 623. 42eogd« Uitgave. ! (à) Epiga[li ium, VawN KRAAMVROUWEN. iik. Pols klein en nedergedrukt , het Aange- zigt bleek , de Pis waterig, en de Lede- maten koud. Somtijds ontítaan "er Draai- jingen in het Hoofd, Zamentrekking van den Slokdarm, Hartklopping en Flaauw-. te. De Ziekte komt aan met langere of kortere Verheffingen. VoonsPELLING. De Ziekte is moeijelijk te Prognos verdragen ; zeldzaam , echter, bij de/* Verheffüing doodelijk. INiet zelden komt de Ziekte reeds onder, de Zwangerheid, fomtijds eerst na de Verlosíing aan. NAASTE OORZAAK. Eene krampachtige Aan- 5,/5 doening van de Maag , door Medege-proxima, voeligheid van de Daarmoeder met de Maag. GzwrEswijze. Onder de Verhefüng worde TZzr;- inwendig gegeven Naphtha, Heulfap-2/2- middelen , Selterwater of Luchtpoeder. Uitwendig worde in den omtrek van de Maag ingewreven Zalf met. Heulfap , of, indien die niet voldoet, legge men eene gekamferde Spaanfche Vliegpleister. De Verhefling geéindigd zijnde, geve men . Quasfie met Bloemen van Spiaurer. [n Ülepende Maagpijn- wordt aangeprezen de Kalk van Dismuth. Driemaal daags worde daarvan een half, vervolgens cen geheel grein gegeven '$* 215 ovEgR DE ZIEKTEN pIAR- Eg ge dh 0009. RHOEA. is eene aanhoudende Ontlasting van dunne Drekftoffe. Diagno- Het KENTEEKEN wordt ontdekt uit het Be- fis. rigt van de Kraamvrouwe. Somtijds is de Buikloop fnijdende , en met Perfing en Verítopping der Kraamzuiveringen vergezeld. Progno- VoonsPELLING. De Ziekte is gevaarlijk , fis. indien de Kraamzuiveringen miet terug komen. Ca&/a NaaAsTE OoonzaaK. Eene Medegevoeligheid proxima. van de Baarmoeder met de Ingewanden. Caufe OPWEKKENDE OORZAKEN. Eene Verkoeling 2A van den Onderbuik, of Verítopping van | Kraamzuiveringen , fomtijds eene Zog- verplaatfing. Tiera- GENEEsWIJZE. "Er worde gegeven een pne Mengfel uit Heulfap en bereide Oester- fchelpen. Wanneer, echter, de Kraam- zuiveringen niet terug komen, diene men toe Goudlijm met Arabifche Gom (*). ewcwee — ZINKINGPIINEN. VAN KRAAM- TISMUS VROUWEN PUERPE- RARUM. ju Dijnen, welke eenig gedeelte van de Spie. ren der Kraamvrouwen aandoen. (^) BnEFELD t*f aangoehaalde Plaatfe , bl. 163. vaN KRAAMVROUWEN. 213 KENTEEKENEN. De Pijn is bijna bepaald (a) Diagne- en zonder Koorts. Het aangedane ge- ^ deelte zwelt zelden op , maar is door- gaans ijskoud en ítram. De Zickte ves- tigt zich het allermeest in den Hals , den Schouder, het Schouderblad , de Knie, den Voet, de Hand, de Lende nen, en de Heup. VoonsPgLLING. De Ziekte is niet gevaar- pjjoro- lijk , zelden van plaats verwisfelende , /is. maar dikwijls zeer lastig , uit hoofde van de fcherpte der pijn en lange duur- zaamheid. De meeste Lijderesfen, im- mers, doet zij gewoonlijk fomtijds maan- den, ja boven het jaar aan. NaAsTE OooRZAAK. Eene Verplaatfing van Cau/a Zog of Water, door Verkoeling naar2/9xima. eenig gedeelte overgebragt. GzNEESWIJZE. "Er worde toegediend Gen TIL Afkookfel van de Stengels van Elfrank , pia. welk in alle Ziekten uit belette Zog- making wordt aanprezen (*). Ook is Kamfer en Heulfap in de fcherpte der Pijn dikwijs van dienst geweest. (e) Fixus. (*) Verzamelingen voor practiferende Genees- heeren, B. VI. St. 3, bl. 462. O3 214 ,. OVER bz ZIEKTEN MÀ MÀ ECLAM«* gena E WS OILBC Bea. Zie de ZIEKTEN'VAN ZWANGEREN PARA- CNCRIUBONT Jeo-M DNI OI LYsIs, is een Onvermogen om willekeurig 'de Armen of Beenen te bewegen met eene Verflapping van dezelve. Diagno- KENTEREKENEN. "Zeldzamer worden de bo- fis. venfle, maar. meestal de onderíte Lede. maten bevondén door Verlamming aan- gedaan te zijn , vergezeld met Loslij- vigheid. . In eene vo/fomene Verlam- ning (4) héeft men geééné Beweging en ' Gevoel, het getroffen Deel is flap en kouder dali de andere Deelén, en teert langzamerhand uit. De Pols is door- gaans klein en zwak. In eene onvolkomene Werlamming (5) is alleen de Beweging of alleen het Ge- -— woel weggenomen. ' Proguo VOORSPELLING. Zij is meestal eene lang- Jis. durige Ziekte , en eene volkomene Ver- lamming wordt zelden genezen.. Caufo De NAAsTE ooRzAak fchijnt cene plaatfelij- proximas ke Deroerte (c).te zijn in de Herfenen of het Ruggemerg. ^ (a) Paralyfis completa. (2) Paralyfis inicia pleta feu. Parefis. (c) 4Joplexia, vAN KRAAMVROUWEN. 815 ObwrkkENDE ooRzAKEN. Eene te groote Caufz Ligchaamsvermoeijing onder de Verlos- $2cHdhe fing. Eene hevige Drukking der Zenu- wen bij den Doorgang van het Hoofd , door de Holte des Bekkens. ^ Zogver- . plaatfing naar het Ruggemerg (*). GCrNrEEswipgze. Inwendig worde toegediend 7Zerz- een pia. Mengfeltegen Ferlamming 3 Florum Zrnice pug. ij. Infandantur in aque unc. »j. Colature adde ANaphthe Fitrioli dr. j- Syrupi Memihe piperite unc. » CD Gebruik. Alle twee uren twee lepels. (*) MURSINA ter aangehaalde plaatfe , bl, 163. heeft zoodanige Zogverplaatfing in het Werverhol gezien, De Kraamvrouw flierf den derden dag der Ziekte , welke de zesde was na de Verlos- fig. Vóór den dood ontftond 'er eene groote Pijn in de Lendenen , en tegelijk eene Verlam- ming en Ongevoeligheid van de benedeníte Lede* maten. (D Dat is: N. V. Valkruidbloemen zwee handen vol. Getrokken op zes oncen Water, en door- gezegen, voeg gij 'er van WNaphtha van Vitriool 4éj dragme. Stroop van Pepermunte £én once, O 4 - 216 OvER DE ZIEKTEN Uitwendig worden aangelegd Kruidachtige Stoviugen, Vlugzalf met Kamfer , Geest van Mieren met het Tin&uur van Spaan- fche Vliegen. Eindelibh beproeve men Leverluchtbaden, Dedruipingen , Geesfe- ling met Brandnetels (2) , het Galvanisme. 'Er worden in eene Verlamming van de Armen Spaaníche Vliegpleisters gelegd tegen het zevende Wervelbeen van den Hals , en in eene Verlamming van de benedeníle Ledematen tegen de Léende- nen of het Heiligbeen. Ook wordt aan« geprezen eene Pleister tegen Ferlamming. n. Balfami Peruviani dr. ij. Opii puri gr. xx. Emplastri diachylon Guinmofi g. f. (d). Maak hiervan eene Pleister, van wel- ke een gedeelte op zijde gefmeerd en aangelegd moet worden. A— wA ^7 RAZERNI VAN KERAAMA PUERPEY VROUWEN RARUM, noemt men eene IJlhoofdigheid gedurend het Kraambedde ontftaan, (2) Urticatío., (1D Dat ja ON. V. Balfem van Peru zwce dragmen. Zui- vAN KRAAMVROUWEN. 27 De KENTEEKENEN openbaren zich bij het Disgso- onderzoek naar de verfítandelijke Ver. //* mogens van de Zieke. De Ziekte ont- ftaat meestal weinige dagen na de Ver- losfing, fomtijds, echter, veel later. * [n het begin der Ziekte is "er dikwijls Koorts en zware Hoofdpijn, en daar- na, terwij de Koorts ophoudt, blijft de IJlhoofdigheid aanhouden. VoonspELLING. De Ziekte is niet gevaar- Prognoe- lijk maar lastig.. De meesten her(tellen *- van zelve , fommigen bij eene nieuwe Zwangerheid. ^ Doch die onder de Zwangerheid. met deze Ziekte worden aangetast , beteren dadelibhk na de Ver- losfing. Welke zou toch de NAasTE OORZAAK Zijn? Cau/a Misfchien eene Zogverplaatfing naar de?/?x/7e. Herfenen ? Misíchien eene Medegevoe- ligheid van de Daarmoeder met de Her- fenen. Somtijds, immers , verdwijnt in deze Ziekte het Zog niet uit de Dor- ften (*). Maar zeldzamer tast de Ziek- te de Zogenden aan. OPWEKKENDE OORZAKEN. nthouding van Caufa Zogen, fchielijke Zogopítopping door2rexiza. Koude , Toorn of door Schrik. Zuivere Heulfap zwinzzig greinen. Diachyl. Gompleister zeovee/ genoeg is. C^ Handelingen van het Genootfchap te Kop- penhagen , Vol. 2. bl. 13 in Aer Latijr. O 5 o18 ovER DE ZIEK TEN Jhra- GENEESWIJZE. | Na een voojafgegaan Pur« £4. . ,. geermiddel worde gegeven- gekamferde Azijn, of het paarsch Vingerhoedkruid met Kamfer. Men plaatíe eene Spaan- fche Vliegpleister op het afgefchoren Hoofd. Dij Verftopping, echter, van de Kraamzuiveringen geve men tegelijk een Loogzoutig- of Goudlijm menglel Gekamferde zit. P- Zfceti Vini optimi Libr. p. Camphore gr. xx. | Syrupi Cort. durant. unc. j- (12 Cebrujk. Driemaal een lepel. Poeder tegen Razernij. » Digitalis purpuree gr. B» Camphore gr. j. Salis esfentialis Tartari gr. jp. Sacchari albi gr. iij. CIT) (D) Dat is: N. V. Besten Wijnazijn een Z4/f pond. Kamfer zwintig greinen. Stroop van Oranjefchillen é£s once, — (FD Dat is: N. V. Paarsch Vingerhoedkruid een Zz/f grein. Kamfer één greim, We« vaN KRAAMVROUWEN. 219 Maak zoodanige tyaalf Poeders en gebruik, dagelijks "s morgens en 'savonds één Poeder. Loogzoutig Mengfel. 3 &- Zque IMenthe unc. vj. Oei Tartari p. d- dr. Syrupi Cort. Aurant. unc. $3 CD). gebruik. ^s Morgens en,'s avonds een lepel. Koloquint Zalf. Xe Colocynthidis gr« ax» "xungie porcine q. f» CH Maak hiervan eene Zalf en gebruik ze om 's avónds , na men te te bedde is gaan liggen , den Onderbuik 'er mede te fimeren (*). Wezenlijt Zout van Wijnfteen anderhaf | grein. » Witte Suiker Zrie greinen, (D Dat is: N. V. Kruis en Muntwater zes oncen. Neergedrupte Wijnfteenolie een Zz/f dragme. Stroop van Oranjefchillen £z orice. CTT) Dat is: N. V. Kolequint Zwin/g greinen. Varkensreuzel 260 yee/ genoeg is. C Verzamelingen ten gebruike van practiferende Ge- 220 o9VvER DE ZIEKTEN »HYsco- — PIJNLIJKE OPZETTING VAN DE NIA ULEN BAARMOEDER is eene pijulijke Opzwellng vam de Baar- moeder. Diagno. KENTEEKENEN,. Somtijds blijft de Daar- fe moeder na de Verlosfing opgezwollen , fomtijds zwelt zij later zoo op, dat zij boven de Schamelheidsbeenderen kan gevoeld worden. "egelijb is 'er bij eene pijnlijke Gewaarwording in het Bekken én de onderfte Ledematen,, voor het overige bevindt zich de Kraam- vrouw wel. Progno- VooRsPELLING. De Ziekte is noch ge. fís. vaarlijk , noch moeijelilk te genezen. Caufa NAASTE OORZAAK. Eene Opvulling van de proxima. Baarmoeder door het niet wel uitvloei- jen der Kraamzuiveringen. Thera- (GENEESWIJZE. Van dienst is geweest een pia. Mengfel van den Zevenboom (*). FK. Herbe Sabine recentis unc. j. Coquatur leni calore per horam vel me- diam Geneesheeren B. XXII. St. I, bl. 48. Hoog2. Uit- gave. Velen door de Ziekte van Razernij aan- gedaan, onder welke eene Kraamvrouw, werden door deze Zalf genezen. (*) HurELAND. Journaal B. IX, St, I. bl. 123. Hoogd. Uitgave. '" vVANKRAAMVROUWEN. 22st diam cum aque communis q. f. Co- Jature unciarum yj- adde. Syrupi Diacodii , —c-— Rubi dei aa. unc. j. eD Gebruik. Alle twee uren een middel- matig kopje. Wanneer de Zevenboom geen baat doet, geve men Goudlijm of een Loog- zoutig Mengfel. GROOTHEID VAN DEN ON- wacnt- | DERBUIK P iekcum beítaat in een? Onderbuik door het veelvul- dig baren groot blijvenden. KENTEEKENEN, De Onderbuik fteekt zeer D/2gz0« uit, maar is overal zacht , veerkrach- m tig, onpijslijk en niet vochtgolvend, '" en de Vrouw geniet eene ongeítoorde Gezondheid, VoonsPELLING, De Ziekte is meestal eene Prognose ongeneeslibe Wanflaltigheid des Lig-^* chaams. (1) Dat is: N. V. Versch Kruid van den Zevenboom 44r once, Gekookt over eene zachte Hitte één of een half uur, met zoó veel gemeen water, als genoeg is, tot een Doorzeegfel van aes oncen, voeg 'er bij van Stroop van Diacodion, — — DBraambozen van elks 445 once, à25 | OoVER DE ZIEK TEN / el NaasTE OORZAAK, Tiene groote. overvloed ' . yan fponsachtig Vet, boven en onder de Spieren van den Benedenbuik verzameld. In een Lijk worden alle Ingewanderi van den Onderbuik . welgefteld gevon- den. Cauífe OpwWEKKENDE OORZAKEN. Veelvuldige Ver- b oan losfing met geneigdheid tot Vettigheid; Magere Vrouwen, immers, zijn niet ge- woon door dit Gebrek aangetast te worden. Es Thera- De crNEESWIJZE is meestal vwruchteloos. piae Maar men beproeve een Extract wan Genadekruid (4), en de te zeer over- hangende Onderbuik worde. opgeligt door eenen Buikfingel. Eene flcrke Zwachteling van: den Onderbuik onder de Dragt, en dadelijk na de Verlosfing doet geen voordeel en is fchadelijk. LIPOMA VETGEZWEL VAN HET OMENTI. DARMNET is een vetachtig Gezwel in het Darmmet ; uit de Verlosfing overgebleven, Diagno- KENTEEKENEN. Er wordt in de Holte-var fis, den Onderbuik een hard, onpijnlijk, be- , wegelijk. Gezwel gevoeld , ;welk meestal de grootte heeft van eene Vuist, (2) Graiiola, vAS KRAAMYROUWEN. — 245 VoonsPELLING. Het Gezwel, gelijk ik bij Progno- velen gezien heb , blijft onveranderd en/^* zonder nadeel het geheele leven. M NaasrE ooRzAAK. Een door de zwangere Caufa Baarmoeder zamengerold , zamengedzukt , 2707/4» en zamengegroeid Darmnet. Alle ceNEEswIJzz is te vergeefsch. An , ide i j m. WITTE VLOED VAN KRAAM- LzucoR- —— VROUWEN dinners E RARUM, wv ls eene Droppeling van etter en melkaehtig Vocht uit de Scheede van Kraamvrouwen., De kENTERKENEN Wordt men gewaar uit D/agmo- flijm-, etterachtige, of naar melk gelij-^^* kende witte en. zuur, riekende Vlekken, zeer lang na de Verlosfing in het lin- nen der Kraamvrouwen zigtbaar. De witte Kraamzuiveringen immers houden van zelve eenige dagen ma de Verlos- fing op. VoonssELLINc. De Ziekte duürt fomtijds Prognes vele maanden, ja dikwijls over het jaar ,//* verzwakt zeer , maakt de zamenwoning voor den Man ongevallig , en- brengt Ouvruchtbaarheid te weeg. ^ Wanneer de Vrouw, echter, ontvangt, krijgt zij ligtelijk eene Miskraam. NaasTE ooRZaAk. Eene zwakheid van de Caufa Baarmoeder en Scheede, of eene Plaars- 2/?5// neming vàn Zog naar de Baarmoeder. * 324 . OóvrR DE ZIEKTEN Want de Ziekte doet het meest Vrote wen aan, die niet Zogen. dde i OPwEKKENDE OORZAKEN. ;,Veelvuldig Kra- €xctZdnm : zu men , veelvuldige Zamenwoning gedue rend hetzelve, verwaarlozing van te la- ten Zuigen. | Thera- GENEESWIJZE. Men geve een Slikmiddel. idi tegen witten Vloed met Tin&uur van. Kaneel, voor den Drank een Afkook« fel van Elfrank , en 'er worde Kalkwa« ter ingefpoten. p. Balfami Copaive , Tin&ure Cinnamomi aa. unc. (ó. Spiritus INitri dulc. dr. iij. Syrupi Cort. Muranz. unc. ij. CI) Gebruik. Driemaal twee kleine lepels. pnvso- TROMMELZUCHT METRA. Zie de Ziekten van JONGGETROUWDEN, Cp) Dat is: N. V. Balfem van Copaiva, Tin&uur van Kaneel van elks een Z4/f once, Verzoete Geest van Salpeter dr/e dragmen. Stroop van Orenjefchillen 7wee oncen. Jf vAN KRAAMVROUWEN. 554 ZAMENGROEIJING VAN DE cowcue TIO VA* * SCHEEDE " GINJE, heet eene Zamengroeijing van de Wanden der Scheede gedurende het Kraambedde. Het kENTEEKEN wordt door het.Gezigt ont- Diagno- dekt , wanneer Zamengroeijng in den/5 Ingang der Scheede plaats heeft, en door onderzoek met den Vinger , wanneer de Scheede meer binnenwaarts is zamenge- groeid. VoonsPELLING. De Ziekte belet de vleefche- Prógho- " lijke Bijwoning, nieuwe Ontvangenis en/5. het uitvloeijen van de Maandttonden. WaasTE oonRZAak. Eene Berfting der Schee- Caufa de onder de Verlosfing , of Verzwering Proxima, in het Kraambedde (*). GreNEEswIJZE. De Plaats der zamengegroei- 77er. de Scheede worde voorzigtiglijk doorge- 2/4. Íneden, en opdat zij niet weder zamen- groeije, brenge men "er eenen Steek- wiek in. C) WarrER, Bedenkingen over de Teeldeelen des Vrouwelijken Geflachts, bl. Io. Hoogd. Uit- 64e. 36 6vEà pE ZIEKTEN lnc PROLA- UITZAKKING VAN DE BAAR- P$US UTE- dits MOEDER Zie de Ziekten van ZWANGEREN, Reina re pri mm PROLA- UITZAKKING VAN DEN AARS 4 P$US ANI, Zie de Ziekten van BARENDEN. Lon fARICES SPATTEN AAN DE BEENEN CRURUM, Zie de Ziekten van ZWANGEREN. NIGREDO ZWARTHEID VAN HET ies AANGEZIGT is eene zwarte Kleur van het Aangezigt of der Wangen, gedurende de Zwangerheid. Dicgne- KENTEEKENEN, Somtijds wordt het geheele fís. Aangezigt tot den Hals toe zwart, fom. tijds ontítaat alleen op ééne der beide Wangen onder het oog, gelijk ik ge. Zien heb, eene breede ,zWartkleuriges. Vlek, YaN KRAAMVROUWEN. - 205 "WoonsPsLLING. | De Zwartheid verdwijntProgma . fomtijds met. de Verlosfing Q5. De/?* Vlekken. der Wangen, echter, welke ilc gezien heb, dunrden vijftien jaren, maar 'er 'volgde buiten den misftand geen an- der kwaad. r : NaasTE ooRZaAK. Hoe de Vrucht op de Caufa : Huid van het Aangezigt werkt, is on-2rexima. bekend. Is het ook eene achterblijvende d Kool(tof (4) van de Uitwafeming(toffe op den Huid van. het Aangezigt. (1) Deze beítaat immers uit twee derden Kool- en een derde gedeelte Stik- ftof (A). -'Geene cEN&ESWIJZE is 'er bekend, | Theras : aia. BuU Y BOLOB OR Bex OMPHA« LOCELE feu HER- is eene Opzwelling van den Navel , us UM- : BILICA- : Vattende eenig Ingewand van dep Onder- uis, buik. f C) Lorry , over de Zwartgalligheid, y Les Latijn. (2) Carbonium., (P) Süzburgfche Maandelijtsch Scheikundig: Tijd(chrift , 1806. B. III. No. 33. Hoogd, Uit- . gave. « (b) 4fzot. Pa &28 ovgzER DE ZIEKTEN AM KENTEEKENEN. Het is een zacht, onpijn- v lijk , aan de Hid gelijkbkleurig Ge- Zwel, dat zich in den Onderbuik laat terug brengen. Wanneer het Darmnet 'er in bevat wordt, is het Gezwel hardachtig, en zonder murmeling; wan- neer 'er Ingewand ii befloten is, is het Gezwel veerkrachtig en keert met mur- meling terug. Progne» VoonsPELLING. Eerne Ziekte, welke bij fi. Vrouwen , die reeds eenige malen ge- kraamd hebbern, zeer veelvuldig en moei« jelij& te genezen is; : Caufa NaAsTE OORZAAK. Eene hevigé em Tangdu- rne rige Perfing onder de Verlosfing, waar- door de Onderbuiks Ingewanden fterk tegen den Duikring gedrukt worden. Thera- Gentes De Breuk ingebragt zijnde , RA worde "er aangelegd een goede veer. krachtige Breukband , en de Navel da- gelijkss met Brandewijn, gemengd met het Wondewater van Theden, afgewas. fchen. Zwangeren, die eene Breuk hebben, moeten altijd onder de Verlog. fing den Breukband aanhouden. [EN CoLPo- SGH ETXD'ESBAR SIÉEdE CELE feu ye is een Gezwel in de Scheede, bevattende hes us, Ingewand van den Onderbuik., vaN KRAAMVROUWEN. 229» KENTEEKENEN. Een Gezwel in de Holte Diagno- der Scheede uitpuilende , fomtijds bui-/7 ten de Schamelheid uitftekende , onpijn- lijk en in deOnderbuik kunnende terugge- bragt worden. Bij het liggen op den Rug, en de Billen opgeheven zijnde , wijkt het meestal van zelf terug. Het kan het Darmnet, een Darm of de Water- blaas in zich befluiten. — Zoodanige Breuk, met de Vingers gedrukt, ver- wekt de Pislozing en veroorzaakt fom-. tijds ook Pisopftopping. VoORSPELLING. Zij is eene moeijelijk te Prognos genezen Dreuk. fis, lAasTE ooRZAAK. Eene Verílapping van Caufa de Wanden der Scheede , door veelvul- 27?x/z dige of moeijelijke Verlosfing , of door eene Uitzakking, of door langen witten Vloed. GzeNEESWIJZE. De ingebragte Breuk worde 7/era- in den beginne ingehouden door eene//* Spongie , verzadigd met een Afkookfe! van den Bast van Eikenboomen mer Aluin. Langzamerhand, echter, worde "er een goede Zetprop, (4) aangelegd. MANKGAAN VAN KRAAM- CLAUDI« | VROUWEN CAI PUERPEs is een hinkende Gang van de Kraamvrouw, *^8UM. Het KENTEEKEN Worde op het Gezigt ontdekt. Diagtes (a) Pesfarium, fit, Ps 230 0O0YVER DE ZIEK TEN, xNz Prégn- VoonsPELLIiNG. De Ziekte is zelden te ges fis, nezen, míaar niet zoo zeldzaam. Ik heb in de Baden te adem ten zelfden tijd drie Vrouwen gezien, jocos vele ja- ren uit eene Verlosfing mank gingen. Cav/a | NAASTE OORZAAK. Eene onregelmatige wer- Pr0*iU7. —Xipg der Spieren, welke de Dijen be. wegen. Cauí?e OPWEKKENDE OORZAKEN. Eene niet inge- DAT bragte afwijking van de Beenderen van het Bekken of van het Staartbeen. Eene Zogverplaatfing in het Dijegelid. Eene Zinkingachtige pijn van hetzelve gedu« rende de Kraam. Thera« GeNEESWIJZE. Het kwaad nog versch zijn«. PM de, zijn fomtijds van dienst Leverlucht- baden , en fmeringen met gekamferde Viugzalf. Verouderd Mankgaan is One geneeslijk, wu G-EN-DEiZ. welke uit het Zogen van het Kind ontftaan, of hetzelve beletten. Pa I WNO d. O05 D» Pijn in de Borst door Opzetting van het Zog. Zogverdwijning. Ontfteking van de Borst. Knoestgezwel in de Borst door het Zog. Kleinheid van de Tepels. Ontvelling van de Tepels. Zogvloed uit de Dorften. Afdwalende Zogvloed. Zuchtgezwel van Kraamvrouwen. Zenuwtering van Zogenden. Stondenvloed van Zogenden. Zu HE GToREo Noe NT ET Z D G Rh. b:N PIJN IN DE BORSTEN DOOR wasropr ": NIA LA- OPZETTING VAN HET ZOG CTEA. is eene lastige gewaarwording van eepe ge- zwollne Borst door te groote Vergaring van Zog. KENTEEKENEN. De Borsten zwellen Zeer , Diagto- maar blijven zacht, gelijkkleurig aan/5 de Huid en onpijnljk, tenzij zij ge- drukt worden. Doch de gewaarwording van Spanning is zoo groot, dat de zo- gende Vrouw de Armen niet naar voren durft brengen. Gevoelige Voedfters wor- den fomtijds door Koorts, Benaauwd- heid, Onrustigheid, ja door eene gach- te IJlhoofdigheid aangedaan. NoonsPELLING, De Ziekte, aan zichzelve Prognos overgelaten ; verandert ligtelilk in eene/is, Ps 284 OYER DE ZIEKTEN ^ Ontíteking van de Borst, of in eene Zogverpiaatfing. Ceav/a NaAsTE OORZAAK. Eene Ontlediging van provm^ ^^ overvloedig Zog uit eene verwaarloosde Dorst, en zonder ftrengere bepaling van den Leef- en Betregal, .Caufe | OPWEKK: NDE OORZAAK. Te late Aanleg- E ging van het geboren Kind aan de Borse ten, of eene Ziekte van het Kind, om welke het weigert te zuigen , of des- zelfs haastig Spenen , onder het ge. bruik van Vleeschfoepen , en wel zoo ; overvloedig, als terwijl men zoogde, Thera- GEgNEESWIJZR. Wanneer de Kraamvrouw pia, het Kind de Borsten weigert, moet het Zog uit de gezwollene Borst door een ander Kind gehaald worden , of door een Zuiginftrument uit veerkrachtige Hars, en de Leefwijze zij zeer fpaare zaam, zonder gebruik van Vleeschnat. De Borsten worden met gekamferd Lin« nen , niet tet een Pleister bedekt, en inwendig geve men, opdat de Stoel- gang en de Kraamzuiveringen bevorderd worden een Kraammeng fel. *Y- Zfreani duplicati dr. ij. Croci Zuffriaci gr. x. zque Flor. Chamomille unc. fy. vaN ZOGENDEN. e Syrupi Cort. Jurant. unc. j. (1) Gebruik. Alle twee uren twee lepels. ZOGVERDWIJNING AGA- " LAXIS, is eene Verdwijning van het Zog uit de Borsten. — KENTEEKENEN. Slapheid der Borsten , en Diagne geene Droppeling van Zog uit de Te-/7 pels, terwij] de Borsten uitgehaald wor- den, Somtijds verdwijnt het Zog fnel- lijk , fomtijds langzaam uit de Borsten. H Arme Voedíters -hebben: weinig Zog in de Borsten, maar bij die eene ruime ta- fel genieten heeft eene overvloedige Af- fcheiding van Zog plaats. VooRSPELLING. Op eene fchielije Zogver- Progno- dwijning volgt fomtijds eene Verplaat- //s. fing van hetzelve ergens anders. Ge- huurde Minnen zijn gewoon de Zogver- dwijning te. verbergen , waardoor hare Voedfterling vervalt. NaasTE oonZaax. Eene belette Affcheiding czz/2 van het Zog in de Borsten. proxima. CD Dat is: INC. aids: Dubbel Gehelmzout zwee dfagmen, Oostenrijkfchen Saffraan ziem greinen. Water van Kamillebloemen vier oncen, Stroop van Oranjefchillen ég once; 236 ovER DE ZIEKTEN. pe. VrRWIJDERDE OORZAKEN. Te fpaarzame : Leefwijze, Misbruik van zure Spijzen, Verkoeling van de Dorsten, Verfehrik- king, Toorn van de Voedíter. Aanko- mende Stondenvloed of nieuwe Zwan- gerheid , veelvuldige Vleefchelijke Ver« menging, Buikloop; fomtijds is de Oor« zaak verborgen. Thera-. GeNEESWIJZE&. Men diene overvloedig Voed- pis. fel toe met Vleeschfoepen en goed Bier. Tegelijk worde gedronken het Zogverwekkend Afkookfel van Berg. ; J- Radicis Foeniculi , AHerbe Foeniculi, : Cerefolii aa. M. f. Seminis Poeniculi —— nifi — — 4hnethi aa. M. p. CT) Gebruik. Men kookt een kleinen tijd twee groote Lepels vol met anderhalf pond (1) Bat is: N. V. Wortel van Fenkel;, Kruid van Fenkel —— — -—— Kervel yan elks édn handvol, Zaad van Fenkel | —— —— Anijs —— — Dille van elks eene Za/ve handvoli * vix ZOGENDÉN 253 pond Water, en doorgezegen zijnde drinkt men 'er dagelijks van. MATIO MAMMJZE. is eene Ontíteking door het Zog in de Borst. | KENTEEKENEN. De geheele Borst van de Diagne- Voedíter zwelt op , wordt heet en rood ,/ wanneer de Ontfteking plaats heeft in het Vetvlies. Wanneer, echter, de Dorst- klier is ontítoken , voelt men alleen Zzoodanig plaatfelij Gezwel in de Borst, VoonsPELLING. Eene Ontfteking van de proeras Borst wordt zeldzaam opgelost; eene /és Vetontfteking gaat tot Ettergezwel; eene Klierontfteking tot Verharding gewoon- lijk over. NaasTE oonzaak. Eene verhoogde Levens- Caufa kracht van de Bloedvaten in de Bors-Z'oxiwa. . ten. OPWEKKENDE OORZAKEN. Verwaarloosde Caufe Zoging. Verkoeling of Kwetfing van de**citan- Borst. Toorn of fchielijke Verfchrik- king. Te geringe Zuiging van het Kind. Genuttigde zure Spijzen. Aangelegde vette Pleisters. ,VooRBEscHIKKENDE OORZAAK. De Ziekte(zu/; tast meestal de Vrouwem aan, die voor4isoo- het eerst kramen. DaPss ONTSTEKING VAN DE BORST mrLaw- * 233 ,9YER DE ZIEK TEN Thera- GENEESWÍijzE. In het begin der Ziekte, vod Opdat de Ontfteking worde opgelost , legge men aan eene Stoving uit vere Zachtende Kruiden, en Bladeren van zwart DBilzenkruid, in plantdelfftoffelijl Water gekookt ,. en het Kind worde al- leenlijk gezoogd üit de gezonde Dorst. Wanneer de Oplosüng niet in kort. volgt, worde op de meest uitítekende plaats van het Gezwel gelegd eene mid- denmatig ronde Pleister van Zamengee ftelde Diachylonpleister , op welke een weinig Koningzalf gefmeerd wordt , en daarover eene verzachtende Pap. Een uitftekend Ettergezwel in eene verhittende Ontíteking (4) worde met het Mes geopend en naar de Kunst ge- nézen. Doch een Klierettergezwel late men liever aan de Natuur over, want de Etter verzacht de bardheid van de Klier, en opent daarna het Gezwel. saiggguus | KNOESTGEZWEL IN DE BORST LACTEUS DOOR.HET ZOG MAMMA, wordt gezegd eene Dorstklier ,. door ingela. ten Zog verhard. Diagno- KENTEEKENEN, Een hard, onpijnlijk, met Kis. ' de Huid gelijkkleurig en onder het Vel beweegbaar Gezwel, ontítaan in let (a) Infiammatio phlegmonefa. » vaw ZOGEND- EN. 239 Kraambed uit eene voorafgegane Ontlíte- king. VoonsPELLING. De Ziekte is moeijelijk te Prognos genezen, iet zelden duurt zij het ge heele leven, fomtijds, echter, verdwijnt zij na vele jaren van zelve , fomtijds onder eene nieuwe Zoging van een Kind, fomtijds kort na dem eeríten Ston- denvloed van de Kraamvrouw. Nooit heb ik een door Zog ontítaan Knoestge- zwel van de Borst-gezien, welk na het ophouden der Stonden tot Kanker is overgegaaán. Maar een Knoestgezwel , welk voor het Kraambedde reeds aanwee zig was, moet onderícheiden worden van dat door Zog ontítaat. NaasTE oonzaaK. Eene Vervulling van de Caja Dorstklier met ingelaten Zog. proximae VERWIJDERDE OORZAKEN, Voorafgegane Caufa Ontfteking van de Dorstklier , Verkoe- rezo:z. ling van de Borst, Schrik onder het zogen. , GzwEEswiJze. Uitwendig worde in het be- 77;73« gin der Ziekte aangelegd Olie, in welke 2/4- Kamfer en eenige droppelen van Geest van Ammoniakzout ontbonden is, Of €ene Oplosfende Pleister. p. Emplastri Cicute , d AMercuriglis 8. UnCs /^ Opii * z40 - OVER pk ZIEKTEN Opii drachm. ij. (d) Gebruik. Op Linnen gefmeerd tegen het Gezwel te leggen. Inwendig worden "er Pillen gegeven uit Ex- tract van dolle Kervel met Wijníteen- zout. Somtijds verdwijnen de Knoestge- zwellen, uit het Zog ontítaan, door een Braakmiddel, alle drie dagen toegediend. XXILITAS KLEINHEID VAN DE TEPELS PAPILLA- ^UM- moemt men, wanneer de Tepels der Borsten zoo klein zijn, dat zij aan de Zoging geen nut doen. Diagno. De KENTEEKENEN worden door het Gezigt fi ontdekt. De Tepels zijn zacht , klein, in de Huid ingedrukt , en worden door eene. ftreelende Kitteling niet opgeligt. Somtijds zijn zij tegelijk door eene vuile Korst bedekt. "Er druipt weinig Zog alleen door drukking uit de Dorsten. Prügne- VOORSPELLING. Zoodanige Tepels zijn, in- fis. dien zij vóór de Verlosfing niet voor- bereid worden , voor de Zoging onbe- kwaam. Het Kind wordt vermoeid door N. V. QD Dat is: Pleister van dolle Kervel, ——-——. van Kwik van elks dés once. Heulfap zwee dragmen, vaN ZOGENDEN. ug een vruüchteloos Zuigen, en fterft daar- bij van Honger. Het fchreeuwt fterk en wordt toornig , als hem elk oogen- blik de Tepel de uit Mond ontvalt. Zijn Buik is door Lucht opgezet. NAASTE OORZAAK. Een werktüigelijk Ge- Caufá . brek van de Borsttepéls. Ein ers OPWEKKENDE OoORZAAK. Álleen Vrouwen , Caufe Welke in hare jeugd Keurslijven gebrui-4*ci4n^ ken , Zijn aan dit Gebrek onderhevig. "^" - . Het is immers naauwelijks ooit aange- boren; P GrNEESWIJZE. Zoodanige Tepels moeten77era- reeds in de laatíte maand Zwangerheid 7/7 tot het Zogeri voorbeteid worden. : i. 's Avonds worden de Tepels ge- fmeerd met Rozenzalf of Pomade , Welke des anderendaags met Melk en Zcep wordt afgewasfchen. Aldus wordt de Vüiligheid Weggenomen en de "Tepél verzacht, à. Dikwijls daags worden d. Tepels met Spog natgemaakt en met de Vin- gerS naar bóveri uüitgetrokken. $. Men legge eindelijk een Zuigglas, of een foortgelijk Werktuis van veer- krachtige Hars aàn. 4. Een (terk Kind , of volwasfene Vrouw; maar niet aangedaan door eene Vene- rifehe Zweer in de Kee] » Zuige dik- Wijis de Tepels uit; rs Q 24* .5vER DE ZIEK TEN - zxcoua. | ONTVELLING VAN DE TEPEL$ TIO PA- PILLA- Ruw. is eene Oppervlakkige Verzwering van de Tepels bij Zogende Vrouwen. Puswe De kENT&EKENEN worden door het Gezigt - ontdekt, Het Zogen is der Voedfter zeer pijnlijk: meestal worden de T'epels bloedig, en de Kinderen fpuwen dikwijls het doorgeflikte Bloed uit. Progno* VooRsPELLING, Eene zeer pijnlijbe Ziekte s voor de Voedíter , fomtijds eene Ont- fteking van de Dorsten te weegbrengen- de, en het zuigende Kind van zijn na- tuurlijk Voedfel beroovende. Caufa NAAS'TE OORZAAK. Teederheid en Week- proxi". ^ eid der Tepels, die meestal onder het eeríte zogen wordt waargenomen. Caufe OPWEKKENDE oonZaAK. Te [terk aandruk-- gnome ken van het Tandvleesch tegen de Te- pels door het Kind. Het bijten van een Kind , vroeg met Tanden voorzien. Spruw of Venerifche gebreken in "s Kinds mond. Prophy-" NoORBEHOEDINGSMIDDEL. In de laatíle maand ides der Zwangerheid , worden de Tepels eenige malen gewasfchen met Drandewijn of Geest van Lavendel, opdat de Op- perbuid dikker worde. Thera- GeNEESWIJZE. Het Voedfterkind — worde pe eenigen tijd verwijderd van het Zuigen vas ZOGENDEN. 4g. $an de zieke Borst, en op den ont. velden Tepel gelegd de Zalf ván Ro fenfiein tegen Oti l yelling: » Unguenti pómati utc. f. Florum Zinci Farine. Lycopodii aa. dr. 8. C1) Gebruik. Om op den Tepel te fmereii; JPoeder veor de Tepels. 3 Furine Lycopodii unc. j. "Florum. Zinci dr. ij. zmyli puri unc. B. CET) Gebruik. Om op den Tepel te fttooi« jen. : (D Dat is: - N. V. Pomade és once.. Bloemen van Spiauter Mee! van Wolfsklasuw van elks een /g/f dragime, (11) Dat is: N. V. Meel van Wolfsklaauw 44m onee, Bloemen van Spiauter zwee dragmer,, Zuivere Siijffel een Z4/f once. Qa oj . oYvzR $E ZIEK TEN Tinctuur tegen Ontvelling- E- TinQure Myrrhe unc. f. AMellis: Rofacei unc. 4- (3) — Gebruik. Worde met linnen op den Tepel gelegd. GALA- ZOGVLOED UIT DE BORSTEN dmm noemt men eene Droppeling van Zog uit de MAMMA* Dorsten, die van zelve voortkomt. CUP Het KENTEEKEN Wordt Oontdekt uit het his. Gezigt var het Linnen op de Borsten gelegd , welk binnen korten tijd zeer nat wordt. Progn- VoonsPELLING. De Ziekte duurt fomtijds f». vele maanden, en verzwakt en verma. gert de Zieke , wanneer zij niet eenen overvloed van Zog heeft. Caufa NAASTE OORZAAK. Eene Zwakheid in het Proxi4. ^ Me]k aanbrengend Zamenítel der Bors- ten. Caufe OPWwERkENDE ooRZAKEN. Kraamvrouwen, Mui die het Zog aan haren Vaedflerling onte houden, en Voedíters, welke veel Zog hebben, worden na het fpenen door de« ze Ziekte aangetast , wanneer zij niet eenen fpaarzamen Leef- en Eetregel in (D) Dat is: N. V. Tin&uur.van Myrrhe een Zz/f once, Rozenhonig éés once. waAN ZOGENDEN. 045 acht nemen, er àlle Vleeschíoepen mij- den. GxiNEEsWIJZE. De Leef- en Eetregel, ook 77era- de Drank, zij fpaarzaam. Driemaal daags?'^ worde 'er een verzadigd Afkookfel van Salie, of Tinctuur van Salie, of van Peruviaanfchen Koortsbast gegeven. Uit- wendig wasfche men de Borst met koud Water en gekamferden Brandewijn. AFDWALENDE ZOGVLOED T CTIR- is eene Zogdroppeling uit eene ongeWoneiuo- plaats. T De kENTEEKENEN Worden ontdekt op het D/agmo- zien van wit-, melkachtig Vocht uit ze- ker, niet gewoonlijb , gedeelte droppe- lende. Zoo heeft men eene Zogdroppe- ling gezien uit de Oogen, de Holte van den Mond, den Navel, de Scheede, uit den Aars, de Waterblaas, Huid, ja uit eene Woud, Zweer , uit een open- gekrapt gedeelte van de Dije. De mees- te Afdwaling van het Zog is een witte Noed uit Zog (2). "WoonsPELLING. Somtijds is de Ziekte voor- Proegea bijgaande , fomtijds , echter, duurt zij/ lang genoeg. (a) Leucerrhota ladea. Q $ 246 ovER DE ZIEKTEN Cou/2 NAASTE OORZAAK. Zwakheid van de aar. proxiP/* — Gedane plaats en belette of verwaarlooge de Zoging. Thera. GENEESWIJZE. Het Kind worde tén eerften pia. aan de Dorsten gelegd. Wanheer dit niet kan gefchieden , geve men het Kraam- mengfel, een Aftrekfel van Salie, en neme eenen fpaarzamen Leef- en Eetregel in - acht. Uitwendig worde op het aangedane Decl gelegd koud gekamferd Water, pEDEMA ZUCHTGEZWEL VAN KRAAM- PUERPE- VROUWEN RALE. heet eene Opzwelling van, meest de bene- denften Ledematen bevattende een Zogachtig Wei. Disgno- KENTEEKENEN. "Er ontflaat meestal den fi. twaalfden of veertienden dag na de Ver losfing eene fpannende Pijn in de Lies, fomtijds volgt op dezelve binnen korten tijd, zonder eenige Ontfteking, een Ge- zwel, welk zich eerst tot de eene bui- tenfte Lip der Schamelheid , daarna alleng- kens door de geheele Dije, uitfítrekr. Het Gezwel is veerkrachtig, witachtig, een weinig gloeijende en pijnlijk, maar geenen kuil behoudende van eenen in- gedrukten Vinger. . Somtijds volgt 'er later eene tamelijbe zware Koorts. Den. va ZOGENDEN. 3942 tweeden of derden dag wordt het Deen op dezelfde wijze aangedaan , en einde- lijk tast het Gezwel den voet aan. De Zetel der Ziekte is meest de regte Dij, zeldzamer de linker, of beide. Zeer zelden bezet de Ziekte de bovenfte Le- dematen, en dan verfpreidt zij zich ook. dàar bij gedeelten, gelijk in de benedenfte Ledematen. VoonsPELLING. De Ziekte is bijua altijd Proguo- langdurig , fomtijds duurt zij twee of//* acht weken, ja nog Janger. Eindelijk vermindert zij op dezelfde wijze, gelijk zij ontftaan is. Somtijds wordt zij door zeer overvloedige Puistjes gefcheiden. Somtijds gaat zij over tot een Etter- of een Watergezwel, en eene Uittering. "NaasTE OooRZAAK. Eene Plaatsneming van Caz/a Zogachtig Wei in de Dije , en een?7exíma. Gebrek iu deszelfs opflorpend Zamen- ftel. OPWEKKENDE OORZAKEN. Eene afgeflagene Caf of onmogelije Zogiug , overvloed vanexctan- Zog, of eene fchielijke Optrekking van "^* hetzelve uit de Borsten door Verkoe- ling, Schrik, of Toorn, of door eenen kwaden Leef- en Eetregel. GrNEESWIJzE. Het Gezwel worde oogen- 7757; blikkelijk in de golvende plaats met eene 2/4. ruime Wonde geopend (*). Het Vocht C) MuniiNa al$ boven, Deel IL, bl. 170. Q4. * ^ * 248 OVER DE ZIEKTEN uitgevloeid zijnde, worde het Deel bos ven en onder de Wond door eenen uit- drijvend Verband wel omwonden, ^ TABES ZENUWTERING VAN ZO- De GENDEN is eene Zenuwtering door de groote Affcheis ding van Zog. Diagno- KENTEEKENEN. De Voedfter vervalt alleng« His. kens, wordt dikwijs gekweld door Tandpijn, Hoest, Flaauwte, Hartklop« ping , Zwakheid van Gezigt en Opftij. - ging. Eindelih komt een overvloedig Zweet , Bloedfpuwing en uitdroogende Koorts. Progme. VOooRsPELLING. De Ziekte is niet, dan in fis. hare eerfte Tijdperken, te genezen, Caufa NaAAsTE OORZAAK. Een Gebrek van voee proxima, dend Sap in de Voedfter. DIE OPWEKKENDE OORZAKEN. Een íterk, zeer excitan- hongerig Voedfterkind. Te zwakke, nog den zeer jonge Gelíteldheid van de Voedfter. Het Zogen van twee Kinderen. Ster. ke Zogvloed uit de Dorsten. Te fpaar. zaam Voedfel van de zogende Vrouw. Thera- GENEEsWIJZE. De Voedíter worde oogen. àia. blikkelijk van het Zogen teruggehouden, i vAN ZOGENDEN. 949 Gebruike zeer voedende fpijze en goed Bier. Men geve haar een Afkookfel van Salep met Melk, | Voornamelijk helpt eene Melkpap uit Meel van Turk- fche , en een vierde gedeelte gewone Tarw., STONDENVLOED VAN ZO- MEN- ^ STRUA- GENDE N TIO NU- TRUM, is eene maandelijkfche Stondenvloed, gedu- rend het Zogen. KENTEEKENEN. Indien men eenen Stonden- ^. VoonsPELLING. De meeste Kinderen bevin- Diagno- vloed vermoedt, moet dadelijk de Voed. /s. fter van eene Vroedvrouw onderzocht worden. Eene gehuurde Minne bekent niet ligtelij& de zaak , opdat zij hare Betliening niet verlieze. " Progna- den zich wel onder den Stondenvloed j; der Voedíter, andere, echter, zijn ge- durend denzelven ziek. OPWEKKENDE OORZAKEN Zijn. Over-c;;;; vloedig, ruim Voedfel, met te veel ge-2roxima. bruik van Specerijen , Saffraan, Peper. Misbruik van Koffij, Chocolade, Wijn, en ViIeefchelijke Vermenging. GzNEESWIJZE. Wanneer het Kind zich Wel 7), a. bevindt , worde het aan de Borsten der /«. Q 5 "S » de 250. oyER DE ZIEKTEN, zn*, Voedfter gelaten. Wanneer het nogtans gedurend iederen Stondenvloed zeer Ziek is, moet men dadelijk van Voedfter vere anderen. ] VAN OUDE VROUWEN, welke gewoon zijn te ontítaan uit het ophouden der Maandftonden. cAW HOO 9'm, Te vroeg ophouden der Maandftonden. Te laat ophouden der Maandftonden. Ophouden der Maandítonden met blijvende Aans drangen van dezelve. Bloedvloed uit de Daarmoeder, Witte Vioed. Pisontloping. jeukte der Teeldeelen. Vileeschprop in de Baarmoeder., Wormen in de Baarmoeder, Steen in de Daarmoeder. Opzetting van de Baarmoeder. Verharding van de Baarmoeder. Kanker van de Baarmoeder. Knoestgezwel in de Borsten. Kanker in de Dorsten. Ledenpijn uit het ophouden der Maandítonden, Kwaadaardige Zweren in het Aangezigt. Boosaardige Wrat in het Aangezigt. Pijn in het Aangezigt. Zweren aan de Beenen. Haarworm. ZUMSEUGUPUEUN V A N 3 OUDE VROUWEN. TE VROEG OPHOUDEN DER wzx- MAANDSTONDEN. ee CESSATIQ PRAMA- TURA, is, wanneer de Maandítonden vóór het vijf en veertigíte jaar des ouderdoms ophouden te vloeijen. KENTEEKENEN. Het einde van den Ston- Diggnos denvloed heeft in ons Luchtgeftel door- f^ gaans plaats tusfchen het vijf en veer- tigíle en het vijftigíte jaar des levens. Het ophouden der Stonden is zelden plotfelijk, doch meestal nemen zij te vo- ren af en toe. Somtijds blijven zij vijf of acht weken Weg, dan komen zij we- der, eti verdwijnen zoo langzaam. VoonsPELLING. Het ophouden der Máaand- Prognos ftonden veroorzaakt zelden iets kwaads,/. —— maar met het eindigen van den Stondene vloed houdt ook de Vruchtbaarheid der Vrouwen op, en vallen de Dorsten in, 55d. oven png ZIEÉK TEN Coh De NAAsTE Oonzaak van het ophoudei Prov ^ — der Maandftondep js nog onbekend. Bij haar, echter, bij welke de Stonden vroes ger beginnen te vloeijen, houden zij ook " meestal eerder op. Thera- GENEEsWwIjZE. Wannéer zich geené onges eie. makken openbaren uit het ophouden der Stonden , moet de geheele zaak aan de Natuur overgelaten , en een naauws keurige Leefregel in acht genomen wors den. MENS TE LAAT OPHOUDEN DER STRUO- MAANDSTONDEN RUM CE$-* SATIO SE* ROTINA, tjoemt men een ophouden van den Stonden« vloed na het vijftigfte jaar des ouderdoms. Diasgno- KENTEEKENEN. Men heeft voorbeelden van fis. Vrouwen, welke in het zestigíle, ja im het zeventigíle en tachtigíte, jaar hares levens nog geregeld elke aand den Ston- denvloed gehad hebben (*). vi Progno- VooRsPELLING. De zaak draagt zich zor- fis. der hinder bij de meesten toe, Caufa De NAASTE OORZAAK is niet bekend. Dij proxima. diegenen, bij welke de Stonden later te voorfchij: komen, houden zij ook later op te vloeijen. (*) HarneR, Natnurkunde van den Menseh, Boek XXVIII. 5. 2. 4n Ae Latijte vaN OUDE VROUWEN. 255. GzNEESWIJZE. Wanneer 'er geene flepende Tiere: Zwakte of andere Ziekte dreigt , moet? " de zaak der Natuur toevertrouwd wor- den. TE LAAT OPHOUDEN DER MAAND- wes- STONDEN MET BLIJVENDE AAN- py css DRANGEN VAN DEZELVE y a i$ een ophouden der Maandftonden met pijn- lijke Aandrangen van dezelve, iedere maand wederkomende. KxeNTEERENEN. De Vrouwen gevoelen , Zon p;;zy,. der eenen Vloed van Stonden, iedere/. maand gedurend vele dagen eenen Aan- drang van de Baarmoeder, Rommelin- gen, Kolieke, Hoofd- en Lendenpijnen. VoonsPELLING, Deze lastige Aandrangen P;ogge- van Maandftonden duren fomtijds over/s het jaar, eindelijbk worden' zij zachter - en houdeu op. Zij worden het meest e waargenomen bij Vrouwen, die zelden of nooit zwanger geweest zijn. Is de NAAsTE Oo0RZAAK O0k eene Kramp-(5y/4 trekking van het Zamen(tel der Baarmoe-Proxima. - der uit de achterblijvende gewoonte van den Stondenvloed te hebben? GENEESWIJZE. "Er geíchiede eene Aderla-7;,,,. ting op den Arm, worden Stovingen en 2/2. verzachtende Klisteren aangelegd, en in- wendig geve men een Amandeldrankje a56 ovkER bk ZIEKTEN j vin Hennipzaad rüet Salpeter en Heul« fap. Vóór de Verhefüng kan men eens$ toedienen ontlastende Pillen. HJEMOR- BLOEDVLOED UIT DE BAAR- RHAGIA UTERINA., MOEDER. is een flepende Bloedvloed uit de Baarmoes der. Di4gno- K&NTEEKENEN. Dezc Bloedvloed van oude ps Vrouwen is meestal alleen drupsgewij- ze, maar ook altijddurende, niet we- orici gelijk de Stondenvloed van oude Vrouwen is. Progso- VoonsPELLING. De Ziekte is gevaarlijk ; 6s. want zij veroorzaakt groote Zwakheid , en andere Ziekten en den Dood.. Caufe | OPWEKKENDE OORZAKEN. Zeldzaam is al- excitatis leen eene Slapheid van de Daarmoeder; fes. : meestal een. Vleeschprop (4) of Kanker in de Baarmoeder de oorzaak van de Bloedvloed van oude Vrouwen, en daars om wordt zij zoo moeijelijk genezen, qhera- QENEESWIJZE. "Er wordc ccu Kaneelmengs pie. fel.met Heulfap toegediend , en zoo het kan gefchieden , moet men de oorzaal « | wegnemen. (2) Po/jpuse vAN-OUDE VROUWEN. as$ WITTE VEOED LEUCOR- RHOGA. is eene Droppeling van flijm- of etterachtig. Vocht uit de Baarmoeder. De xgNTEEKENEN worden uit het befchou- Díagne- wen van liet linnen ontdekt. Een flijm./^- acltige witte Vloed is zonder Stank en Pijn, een kankerachtige- wordt door bei- de vergezeld. Voons?PsrtLINc. Zij is eene, imoeijelijt te P7555. genezen, Ziekte bij oude Vrouwen. Ook/* een lang verwaarloosde Slijmvloed brerigt Matheid, Ontvelling van de Schamel- heid en uitterende Ziekte (4) aan. Een kankerachtige witte Vloed is ongetiees« lijk. OPWEKKENDE -OoRZAAK. Somtijds eene Cau; Slapheid van. de Baarmoeder , uit het op- &xc/£ans. houden der Maandítonden achtergeble- ven; fomtijds Kanker in de Baarinoeder of een Vleeschprop. GENEESWIJZE. Na een voorafgegeven Pur-775,4. geermiddel , diene ren toe eeu balfem-2/4. achtig Likmiddel, daarna een Kaneel- aengfel met Peruviaanfchen Koortsbast, Uitwendig worde ingefpoten Kalkwater , of Water en Azijn, en mem neme de oorzaak weg. (2) Marasmuss 258 OVER DE ZIEKTEN ENURÉN PISONTLOPING 81s. Zie de Ziekten van KRAAMVROUWEN, PRURIe JEUKTE DER TEELDEELEN 'TAS GENI- TALIUM. is eene lastige Gewaarwording , noodzakende om de uitwendige Teeldeelen te kraauwen. Diagne- llet KENTEEKEN Oontwaart men uit het Be- fis. rigt der Zieke. Progme- VoonsPELLING. De Ziekte is zeer lastig en ud meestal moeijelijk te genezen, belettende de Nachtrust. Cauífe | OPWEKKENDE OORZAKEN. Zij is eene vecel- T end vuldige Ziekte na het ophouden der ) Maandítonden. Somtijds ontítaat zij door Steen of Wormen in de Daarmoeder ; door Aarsmaden in den Endeldarm of door Luizen in de Schamelheid, Thera- GENEEsWIJZE. Inwendig worde gegeven gia. Moor vau Spiesglas (5) tot een half dragme dagelijs. Uitwendig een IFater tegen Seukte. Ye 4íque communis unc. viij. Mercurii fubl. corrofivi gr. vf- "Albuminis unius ovi CT) (2 (1) Dat is: N. V. Gemsen Water zcZ? oncett, Opgeheven bijtende Kwik aes greinen; Wit vau ééz Ei. vu&N OUDE VROUWEN. $59 Gebruit. Om drie of viermaal daags het jeukend. Deel te wasfchen. VLEESCHPROP IN DE BAAR- »oLYPUs MOEDER. iU is een fponsachtig Gezwel met eenen Steel (2) in de Holte van de Daarmoeder, of van de Scheede. KEwTEEKENEN. Een kleine en. nog in de Dijagno- Holte der Baarmoeder verborgen Vleesch/^* prop is niet bekend. ^ Maar een reeds zoo groote Prop, dat hij uit den. Mond der Baarmoeder in de Scheede fleekt, wordt ontdekt door het gevoel van een zacht, onpijnlijk, zamem te drukken en uit den Mond of Hals der Baarmoeder in de Scheede afdalend, Gezwel. Meest- al is "er een Bloedvloed uit de Baar- moeder of een witte Vloed bij aanwe- zig. Hij verfchilt van éene Uitzakking van de Baarmoeder door het ontbreken van.den Mond der Baarmoeder op den Top van het Gezwel, in gevoeligheid en in de onmogelijbheid om hem weder in te brengern. VoonsPELLING. Een flepende. Bloedvloed p;;o;,. brengt langzamerhand dem dood aan. De Prop groeit fomtijds zoo aam, dat (2) Pedunculatus, : R2 - 260 OVER.DE ZIEKTEN hij uit de Scheede hangt, fomtijds ver- fterft hij en valt geheellijk uit. Cau[2 | NAASTE OORZAAK. Een onregelmatige Groei« P'OXUS. — ng in zekere plaats van de Baarmoe- der. Caufa De OPWEKKENDE OORZAAK ís mieesfal on« excitans, bekend , fomtijds fchuilt "er eene voor-- afgaande Kwetfing of iets Venerisch on« der. Ys GzNzEswizE, Uitfcheuring , Uitwringing ide of Uitfnijding van den Prop zijn zeer gevaarlijk ^ Van hier moet alleen eene Afbinding , indien zij gefchieden kan m door een bekwaam werktuig (2) naar de kunst beproefd worden. Of mem '"brenge eene holle Puis (c) tegen den Prop, en hij worde met een Penfeel uit menfchenhaar gemaakt , zoo veel mogelijk, vier- of vijfmaal daags befmeerd met Bo- ter vsn Spiesglas. Na iedere Smering Ífpuit men Melk in de Scheede. Al- zoo wordt de Prop ontíloken , verrot hij en valt ftuksgewijze uit, of kan ligteliik met de Tang uitgenomen wore den (*). (P) Inffrumentum. Cc) Tu£us- (*) De beroemde rórrLER heeft alzoo- dikwijls Vieeschproppen weggenomen. Zie Dijdragen tot de Genees- en Heelkunde , Deel I, p. 118. 4oogo. Uirgave, &AN OUDE VROUWEN. 26K - m ——ÀÀ—9à WORMEN IN DE BAARMOEDER. vrayr- TIO UTE4 zin Wormen, in de Holte der Baarmoeder R5 zich ophoudende. M. De xENTEEKENEN zijn zeer twijfelachtig , Diagnoz tenzij de Wormen fomtijds na olieach«/5« tige Infpuitingen van zelve uit de Scha- melheid te voorfchijn komen. Eene on- dragelijke fJeukte in den Hals der Baarnioe- der, "Trilling en een aanhoudend Zweet, Ongerustheid, Denaauwdheid en Koorts vergezellen dikwijls de Ziekte. VoonsPELLING. De Ziekte is zeer lastig , Proggos moeijeliBk te genezen , maar zeldzaam ,/^ fomtijds eene Zenuwtering veroorza- kende. NaasTE OooRZAAK. De Oorfprong der Wor- C55/7 men is onbekend. De Wormen, in de?roxíma, Baarmoeder voortgekomen , verfchillen van de Wormen in het Gedarmte, uit den Aars fomtijds naar de Scheede verhui- zende. GENEESWIJZE. "Er gefchieden Infpuitingen7zera. in de Baarmoeder uit Olie van Wonder. 2/4. boomzaad , of uit Zwavel, Kwik en Melk. Of nuit Bladen van Kruis- en Munt, Tabak en den Wortel van Man- netjes Varen (*). De Scheede worde (C HiePocRATEs prijst aan het Afkookfel van den Kuischboom (Agnus castus) met verdikte Osfegal. R 3 »623. CALCU- LUS.UTE« RI, OVER DE ZIEKTEN Worde befmeerd met Kwikzalf; men bediene zich dikwijs van Melkbaden " en inwendig worde Wormkruid gegeverns STEEN IN DE BAARMOEDER Wordt genoemd een fteenachtig Zamengroei- fel gen. Diagno- De fis. 